Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego

(Dz. U. poz. 555, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 90 otrzymuje brzmienie

„

Art. 90.

§ 1.

W postępowaniu sądowym udział w postępowaniu może zgłosić organizacja społeczna, jeżeli

zachodzi potrzeba ochrony interesu społecznego lub interesu indywidualnego, objętego

zadaniami statutowymi tej organizacji, w szczególności ochrony wolności i praw człowieka.

§ 2.

W zgłoszeniu organizacja społeczna wskazuje interes społeczny lub indywidualny, objęty

zadaniami statutowymi tej organizacji, oraz przedstawiciela, który ma reprezentować

tę organizację. Do zgłoszenia dołącza się odpis statutu lub innego dokumentu regulującego

działalność tej organizacji. Przedstawiciel organizacji społecznej przedkłada sądowi

pisemne upoważnienie.

§ 3.

Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w sprawie, jeżeli

przynajmniej jedna ze stron wyrazi na to zgodę. Strona może w każdym czasie cofnąć

wyrażoną zgodę. W wypadku braku zgody choćby jednej ze stron na występowanie w sprawie

przedstawiciela organizacji społecznej sąd wyłącza tego przedstawiciela od udziału

w sprawie, chyba że jego udział leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

§ 4.

Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w sprawie pomimo

braku zgody stron, jeżeli leży to w interesie wymiaru sprawiedliwości.

§ 5.

Sąd odmawia dopuszczenia przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w

sprawie, jeżeli stwierdzi, że wskazany w zgłoszeniu interes społeczny lub indywidualny

nie jest objęty zadaniami statutowymi tej organizacji lub nie jest związany z rozpoznawaną

sprawą.

§ 6.

Sąd może ograniczyć liczbę przedstawicieli organizacji społecznych występujących w

sprawie, jeżeli jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Sąd wzywa wówczas oskarżyciela i oskarżonego do wskazania nie więcej niż dwóch przedstawicieli

organizacji społecznych, którzy będą mogli występować w sprawie. Jeżeli w sprawie

występuje więcej niż jeden oskarżony lub więcej niż jeden oskarżyciel, każdy z nich

może wskazać jednego przedstawiciela. Niewskazanie przedstawiciela uznaje się za cofnięcie

zgody na jego występowanie w sprawie. Niezależnie od stanowisk stron sąd może postanowić

o dalszym udziale poszczególnych przedstawicieli organizacji społecznych, jeżeli ich

udział leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

”

;

2)

w art. 133 po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu

„

§ 2a.

Pismo pozostawione w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, adresowane do obrońcy albo pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, może

zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego

do odbioru przesyłek pocztowych w rozumieniu tej ustawy.

”

;

3)

w art. 181

a)

§ 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

W wypadkach przewidzianych w art. 179 i art. 180 sąd przesłuchuje taką osobę na rozprawie

z wyłączeniem jawności. Nie dotyczy to wypadku, gdy zwolnienie z tajemnicy nastąpiło

na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4, art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza

i lekarza dentysty

(Dz. U. z 2015 r. poz. 464, z późn. zm., art. 14 ust. 2 pkt 3 lub art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach

pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

(Dz. U. z 2016 r. poz. 186, 823, 960 i 1070), w przewidzianym przez te ustawy zakresie i przy braku wskazanego w nich sprzeciwu.

”

,

b)

po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu

„

§ 1a.

Jeżeli zwolnienie z tajemnicy nastąpiło na podstawie i na zasadach, o których mowa

w § 1 zdanie drugie, okoliczności objęte tajemnicą, które zostały ujawnione na rozprawie

z wyłączeniem jawności, mogą być rozpowszechniane publicznie przez osobę, której zgoda

była wymagana do zwolnienia z tej tajemnicy.

”

;

4)

art. 357 otrzymuje brzmienie

„

Art. 357.

§ 1.

Sąd zezwala przedstawicielom środków masowego przekazu na dokonywanie za pomocą aparatury

utrwaleń obrazu i dźwięku z przebiegu rozprawy.

§ 2.

Sąd może określić warunki udziału przedstawicieli środków masowego przekazu w rozprawie.

§ 3.

Jeżeli ze względów techniczno-organizacyjnych obecność przedstawicieli środków masowego

przekazu utrudnia przebieg rozprawy, sąd ogranicza liczbę przedstawicieli środków

masowego przekazu na sali rozprawy i wskazuje uprawnionych do dokonywania za pomocą

aparatury utrwaleń obrazu i dźwięku z przebiegu rozprawy według kolejności zgłoszeń

lub na podstawie losowania.

§ 4.

Sąd zarządza opuszczenie sali rozprawy przez przedstawicieli środków masowego przekazu,

którzy zakłócają przebieg rozprawy.

§ 5.

W wyjątkowych wypadkach, gdy należy się obawiać, że obecność przedstawicieli środków

masowego przekazu mogłaby oddziaływać krępująco na zeznania świadka, przewodniczący

może zarządzić opuszczenie sali rozprawy przez przedstawicieli środków masowego przekazu

na czas przesłuchania danej osoby.

”

;

5)

art. 360 otrzymuje brzmienie

„

Art. 360.

§ 1.

Sąd może wyłączyć jawność rozprawy w całości albo w części

1)

jeżeli jawność mogłaby

a)

wywołać zakłócenie spokoju publicznego,

b)

obrażać dobre obyczaje,

c)

ujawnić okoliczności, które ze względu na ważny interes państwa powinny być zachowane

w tajemnicy,

d)

naruszyć ważny interes prywatny,

2)

jeżeli choćby jeden z oskarżonych jest nieletni lub na czas przesłuchania świadka,

który nie ukończył 15 lat,

3)

na żądanie osoby, która złożyła wniosek o ściganie.

§ 2.

Jeżeli prokurator sprzeciwi się wyłączeniu jawności, rozprawa odbywa się jawnie.

”

;

6)

tytuł rozdziału 46 otrzymuje brzmienie

„

Głosy końcowe

”

;

7)

w art. 406 § 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Po zamknięciu przewodu sądowego przewodniczący udziela głosu stronom, ich przedstawicielom

oraz przedstawicielowi społecznemu. Głos zabierają w następującej kolejności: oskarżyciel

publiczny, oskarżyciel posiłkowy, oskarżyciel prywatny, przedstawiciel społeczny,

obrońca oskarżonego i oskarżony. Przedstawiciele procesowi stron zabierają głos przed

stronami.

”

;

8)

art. 408 i art. 409 otrzymują brzmienie

„

Art. 408.

Po wysłuchaniu głosów końcowych sąd niezwłocznie przystępuje do narady.

Art. 409.

Sąd aż do ogłoszenia wyroku może wznowić przewód sądowy, zwłaszcza w wypadku przewidzianym

w art. 399, albo też udzielić dodatkowego głosu uczestnikom postępowania, o których

mowa w art. 406 § 1.

”

;

9)

w art. 453 § 3 otrzymuje brzmienie

„

§ 3.

Przewodniczący udziela głosu uczestnikom postępowania, o których mowa w art. 406 §

1, w kolejności przez siebie ustalonej, przy czym najpierw udziela głosu skarżącemu.

Oskarżonemu i jego obrońcy nie można odmówić zabrania głosu po przemówieniach innych

uczestników postępowania.

”

;

10)

w art. 517d § 3 otrzymuje brzmienie

„

§ 3.

Wniosek o rozpoznanie sprawy powinien zawierać dane, o których mowa w art. 332 § 1;

przepisy art. 333 § 1-3 i art. 334 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Policja doręcza

pokrzywdzonemu pisemne pouczenie o uprawnieniach wynikających z art. 46 § 1 Kodeksu karnego, art. 343 § 2 i art. 387 § 2 oraz o treści art. 49a i art. 338a, a także o prawie

do złożenia oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

”

;

11)

art. 519 otrzymuje brzmienie

„

Art. 519.

Od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego

postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego

określonego w art. 93a Kodeksu karnego może być wniesiona kasacja. Przepisu art. 425 § 2 zdanie trzecie nie stosuje się.

”

;

12)

w art. 523 § 1 i 1a otrzymują brzmienie

„

§ 1.

Kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 lub innego

rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.

§ 1a.

Ograniczenia, o którym mowa w § 1 zdanie drugie, nie stosuje się do kasacji wniesionej

przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego w sprawach o zbrodnie.

”

;

13)

w art. 640 dotychczasową treść oznacza się jako § 1 i dodaje się § 2 w brzmieniu

„

§ 2.

Sąd nie może zasądzić od oskarżyciela posiłkowego zwrotu wydatków, o których mowa

w art. 618, w wysokości przekraczającej kwotę zryczałtowanej równowartości wydatków

określonej na podstawie art. 621 § 2.

”

.

W ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty

(Dz. U. z 2015 r. poz. 464, z późn. zm. w art. 40

1)

ust. 2a i 3 otrzymują brzmienie

„

2a.

W sytuacjach, o których mowa w ust. 2, ujawnienie tajemnicy może nastąpić wyłącznie

w niezbędnym zakresie. W sytuacji, o której mowa w ust. 2 pkt 4, zakres ujawnienia

tajemnicy może określić pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy.

3.

Lekarz, z zastrzeżeniem sytuacji, o których mowa w ust. 2 pkt 1-5, jest związany tajemnicą

również po śmierci pacjenta, chyba że zgodę na ujawnienie tajemnicy wyrazi osoba bliska

w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku

Praw Pacjenta. Osoba bliska wyrażająca zgodę na ujawnienie tajemnicy może określić zakres jej ujawnienia,

o którym mowa w ust. 2a.

”

;

2)

po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu

„

3a.

Zwolnienia z tajemnicy lekarskiej, o którym mowa w ust. 3, nie stosuje się, jeśli

ujawnieniu tajemnicy sprzeciwi się inna osoba bliska w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku

Praw Pacjenta.

”

.

W ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

(Dz. U. z 2016 r. poz. 186, 823 i 960) w art. 14

1)

ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Osoby wykonujące zawód medyczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w ust. 2 pkt

1-3 i ust. 2a, są związane tajemnicą również po śmierci pacjenta, chyba że zgodę na

ujawnienie tajemnicy wyrazi osoba bliska.

”

;

2)

dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Zwolnienia z tajemnicy, o którym mowa w ust. 3, nie stosuje się, jeśli ujawnieniu

tajemnicy sprzeciwi się inna osoba bliska.

”

.

Do postępowań wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy

stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyjątkiem przepisów dotyczących

udziału w postępowaniu sądowym przedstawiciela organizacji społecznej, które stosuje

się w brzmieniu dotychczasowym.

1.

Jeżeli w sprawach, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy skierowano

do sądu akt oskarżenia, wniosek o wydanie wyroku skazującego, wniosek o warunkowe

umorzenie postępowania lub wniosek o umorzenie postępowania przygotowawczego i orzeczenie

środka zabezpieczającego, ujawniły się istotne okoliczności, konieczność poszukiwania

dowodów lub zachodzi konieczność przeprowadzenia innych czynności mających na celu

wyjaśnienie okoliczności sprawy, sąd na wniosek prokuratora przekazuje mu sprawę w

celu uzupełnienia śledztwa lub dochodzenia. Przepis art. 344a § 3 ustawy, o której

mowa w art. 1, stosuje się.

2.

Prokurator może złożyć nowy akt oskarżenia, wniosek o wydanie wyroku skazującego,

wniosek o warunkowe umorzenie postępowania, wniosek o umorzenie postępowania przygotowawczego

i orzeczenie środka zabezpieczającego lub podtrzymać poprzedni akt oskarżenia lub

wniosek, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia przekazania sprawy.

3.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się w sprawach, w których akt oskarżenia wniósł oskarżyciel

posiłkowy. Prokurator może jednak wstąpić do takiej sprawy na zasadach określonych

w art. 55 § 4 ustawy, o której mowa w art. 1.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 181 § 2 ustawy zmienianej

w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych

na podstawie art. 181 § 2 ustawy zmienianej w art. 1, jednak nie dłużej niż przez

12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

§ 1.

W postępowaniu sądowym udział w postępowaniu może zgłosić organizacja społeczna, jeżeli

zachodzi potrzeba ochrony interesu społecznego lub interesu indywidualnego, objętego

zadaniami statutowymi tej organizacji, w szczególności ochrony wolności i praw człowieka.

§ 2.

W zgłoszeniu organizacja społeczna wskazuje interes społeczny lub indywidualny, objęty

zadaniami statutowymi tej organizacji, oraz przedstawiciela, który ma reprezentować

tę organizację. Do zgłoszenia dołącza się odpis statutu lub innego dokumentu regulującego

działalność tej organizacji. Przedstawiciel organizacji społecznej przedkłada sądowi

pisemne upoważnienie.

§ 3.

Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w sprawie, jeżeli

przynajmniej jedna ze stron wyrazi na to zgodę. Strona może w każdym czasie cofnąć

wyrażoną zgodę. W wypadku braku zgody choćby jednej ze stron na występowanie w sprawie

przedstawiciela organizacji społecznej sąd wyłącza tego przedstawiciela od udziału

w sprawie, chyba że jego udział leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

§ 4.

Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w sprawie pomimo

braku zgody stron, jeżeli leży to w interesie wymiaru sprawiedliwości.

§ 5.

Sąd odmawia dopuszczenia przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w

sprawie, jeżeli stwierdzi, że wskazany w zgłoszeniu interes społeczny lub indywidualny

nie jest objęty zadaniami statutowymi tej organizacji lub nie jest związany z rozpoznawaną

sprawą.

§ 6.

Sąd może ograniczyć liczbę przedstawicieli organizacji społecznych występujących w

sprawie, jeżeli jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Sąd wzywa wówczas oskarżyciela i oskarżonego do wskazania nie więcej niż dwóch przedstawicieli

organizacji społecznych, którzy będą mogli występować w sprawie. Jeżeli w sprawie

występuje więcej niż jeden oskarżony lub więcej niż jeden oskarżyciel, każdy z nich

może wskazać jednego przedstawiciela. Niewskazanie przedstawiciela uznaje się za cofnięcie

zgody na jego występowanie w sprawie. Niezależnie od stanowisk stron sąd może postanowić

o dalszym udziale poszczególnych przedstawicieli organizacji społecznych, jeżeli ich

udział leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

§ 1.

Sąd zezwala przedstawicielom środków masowego przekazu na dokonywanie za pomocą aparatury

utrwaleń obrazu i dźwięku z przebiegu rozprawy.

§ 2.

Sąd może określić warunki udziału przedstawicieli środków masowego przekazu w rozprawie.

§ 3.

Jeżeli ze względów techniczno-organizacyjnych obecność przedstawicieli środków masowego

przekazu utrudnia przebieg rozprawy, sąd ogranicza liczbę przedstawicieli środków

masowego przekazu na sali rozprawy i wskazuje uprawnionych do dokonywania za pomocą

aparatury utrwaleń obrazu i dźwięku z przebiegu rozprawy według kolejności zgłoszeń

lub na podstawie losowania.

§ 4.

Sąd zarządza opuszczenie sali rozprawy przez przedstawicieli środków masowego przekazu,

którzy zakłócają przebieg rozprawy.

§ 5.

W wyjątkowych wypadkach, gdy należy się obawiać, że obecność przedstawicieli środków

masowego przekazu mogłaby oddziaływać krępująco na zeznania świadka, przewodniczący

może zarządzić opuszczenie sali rozprawy przez przedstawicieli środków masowego przekazu

na czas przesłuchania danej osoby.

§ 1.

Sąd może wyłączyć jawność rozprawy w całości albo w części

1)

jeżeli jawność mogłaby

a)

wywołać zakłócenie spokoju publicznego,

b)

obrażać dobre obyczaje,

c)

ujawnić okoliczności, które ze względu na ważny interes państwa powinny być zachowane

w tajemnicy,

d)

naruszyć ważny interes prywatny,

2)

jeżeli choćby jeden z oskarżonych jest nieletni lub na czas przesłuchania świadka,

który nie ukończył 15 lat,

3)

na żądanie osoby, która złożyła wniosek o ściganie.

§ 2.

Jeżeli prokurator sprzeciwi się wyłączeniu jawności, rozprawa odbywa się jawnie.

Po wysłuchaniu głosów końcowych sąd niezwłocznie przystępuje do narady.

Sąd aż do ogłoszenia wyroku może wznowić przewód sądowy, zwłaszcza w wypadku przewidzianym

w art. 399, albo też udzielić dodatkowego głosu uczestnikom postępowania, o których

mowa w art. 406 § 1.

Od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego

postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego

określonego w art. 93a Kodeksu karnego może być wniesiona kasacja. Przepisu art. 425 § 2 zdanie trzecie nie stosuje się.