Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzenianiu się organizmu Xylella fastidiosa (Wells et al.)

Rozporządzenie określa

1)

szczegółowe sposoby postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzenianiu

się organizmu Xylella fastidiosa (Wells et al.), zwanego dalej „organizmem szkodliwym”, w tym

a)

metody zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego,

b)

metody wykrywania i identyfikacji organizmu szkodliwego,

c)

sposób wyznaczania stref, w których powinny być stosowane środki w celu zwalczania

lub zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego,

d)

warunki prowadzenia produkcji roślin podatnych na porażenie przez organizm szkodliwy

wymienionych w załączniku do rozporządzenia,

e)

warunki przemieszczania roślin podatnych na porażenie przez organizm szkodliwy wymienionych

w załączniku do rozporządzenia lub w bazie danych Komisji Europejskiej roślin żywicielskich

podatnych na Xylella fastidiosa na terytorium Unii Europejskiej

f)

sposób postępowania z roślinami podatnymi na porażenie przez organizm szkodliwy wymienionymi

w załączniku do rozporządzenia, w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa

w lit. d;

2)

rośliny podatne na porażenie przez organizm szkodliwy, przeznaczone do sadzenia, inne

niż nasiona, pochodzące z państw trzecich, których wprowadzanie na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej jest zabronione;

3)

wymagania specjalne, które powinny spełniać rośliny podatne na porażenie przez organizm

szkodliwy wymienione w załączniku do rozporządzenia, przeznaczone do sadzenia, inne

niż nasiona, wraz z informacją o spełnieniu tych wymagań, która powinna być zawarta

w świadectwie fitosanitarnym, jeżeli rośliny te są wprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej lub przemieszczane przez to terytorium;

4)

rośliny podatne na porażenie przez organizm szkodliwy wymienione w załączniku do rozporządzenia

lub w bazie danych Komisji Europejskiej, przeznaczone do sadzenia, inne niż nasiona,

które zaopatruje się w paszport roślin lub świadectwo fitosanitarne i poddaje się

kontroli zdrowotności przed wprowadzaniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

lub przemieszczaniem przez to terytorium;

5)

rośliny podatne na porażenie przez organizm szkodliwy wymienione w załączniku do rozporządzenia

lub w bazie danych Komisji Europejskiej, przeznaczone do sadzenia, inne niż nasiona,

których uprawianie, wytwarzanie, magazynowanie, pakowanie, sortowanie, wprowadzanie

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przemieszczanie przez to terytorium mogą

prowadzić podmioty wpisane do rejestru przedsiębiorców, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin;

6)

szczegółowy sposób przeprowadzania granicznej kontroli fitosanitarnej roślin podatnych

na porażenie przez organizm szkodliwy wymienionych w załączniku do rozporządzenia,

przeznaczonych do sadzenia, innych niż nasiona.

1.

Wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa, zwany dalej „wojewódzkim inspektorem”,

przeprowadza coroczne kontrole roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów w celu

ustalenia występowania organizmu szkodliwego na podstawie analizy ryzyka występowania

tego organizmu.

2.

Kontrole, o których mowa w ust. 1, obejmują ocenę organoleptyczną oraz - w przypadku

podejrzenia występowania organizmu szkodliwego - także badania laboratoryjne.

3.

W przypadku stwierdzenia występowania organizmu szkodliwego wojewódzki inspektor wyznacza

1)

strefę porażenia obejmującą zasięgiem obszar, na którym stwierdzono występowanie

a)

roślin uznanych za porażone przez organizm szkodliwy,

b)

roślin, które wykazują objawy porażenia przez organizm szkodliwy,

c)

roślin pochodzących z tej samej partii co rośliny, o których mowa w lit. a lub b,

roślin, które miały kontakt z roślinami lub rosną w bezpośrednim sąsiedztwie roślin,

o których mowa w lit. a lub b, lub roślin, które mają wspólne źródło produkcji z roślinami,

o których mowa w lit. a lub b, lub roślin wyhodowanych z roślin, o których mowa w

lit. a lub b, jeżeli istnieje podejrzenie, że zostały one porażone przez organizm

szkodliwy,

2)

strefę bezpieczeństwa wokół strefy porażenia, której granica przebiega w odległości,

uwzględniającej rozmieszczenie roślin podatnych na porażenie przez organizm szkodliwy

wymienionych w załączniku do rozporządzenia, wektorów oraz roślin żywicielskich wektorów,

nie mniejszej jednak niż 10 km od granicy strefy porażenia

- umieszczając na granicach tych stref znaki informacyjne.

4.

Wojewódzki inspektor, wyznaczając strefę porażenia i strefę bezpieczeństwa, uwzględnia

1)

biologię organizmu szkodliwego i jego wektorów;

2)

obecność wektorów;

3)

obecność roślin podatnych na porażenie przez organizm szkodliwy wymienionych w załączniku

do rozporządzenia;

4)

stopień porażenia roślin, o których mowa w pkt 3.

5.

W przypadku wyznaczenia strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa wojewódzki inspektor

podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej Państwowej Inspekcji Ochrony

Roślin i Nasiennictwa informacje o zagrożeniach związanych z występowaniem organizmu

szkodliwego, jego biologii i szkodliwości oraz metodach zwalczania i ograniczania

rozprzestrzeniania się organizmu szkodliwego, a także o granicach strefy porażenia

i strefy bezpieczeństwa.

1.

Wojewódzki inspektor może odstąpić od wyznaczenia strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa,

jeżeli

1)

ze względu na czas, jaki upłynął od wprowadzenia organizmu szkodliwego na dany obszar,

ustalił, że nie istnieje ryzyko dalszego rozprzestrzeniania się tego organizmu;

2)

organizm szkodliwy został wprowadzony na dany obszar z roślinami, na których stwierdzono

jego występowanie, ale wojewódzki inspektor stwierdził, że rośliny te zostały porażone

przed wprowadzeniem na ten obszar;

3)

w pobliżu roślin, o których mowa w pkt 2, na podstawie przeprowadzonych badań nie

stwierdzono występowania wektorów organizmu szkodliwego.

2.

W przypadku odstąpienia od wyznaczenia strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa wojewódzki

inspektor co najmniej przez dwa lata prowadzi coroczne kontrole występowania organizmu

szkodliwego w celu ustalenia, czy zostały porażone rośliny inne niż określone w ust.

1 pkt 2. Jeżeli w wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono występowanie organizmu

szkodliwego, wyznacza się strefę porażenia i strefę bezpieczeństwa.

1.

W strefie porażenia i strefie bezpieczeństwa wojewódzki inspektor nakazuje przeprowadzenie

działań zwalczających organizm szkodliwy i zapobiegających jego rozprzestrzenianiu,

obejmujących co najmniej

1)

niszczenie - w promieniu 100 m wokół roślin uznanych za porażone

a)

roślin szczególnie podatnych na porażenie przez organizm szkodliwy wymienionych w

bazie danych Komisji Europejskiej,

b)

roślin uznanych za porażone organizmem szkodliwym,

c)

roślin, które wykazują objawy porażenia przez organizm szkodliwy, oraz roślin podejrzanych

o porażenie tym organizmem,

d)

drewna oraz resztek powstałych w wyniku prowadzenia zabiegów uprawowych; niszczenia

dokonuje się w obrębie strefy porażenia, jeżeli istnieje ryzyko, że mogą być porażone

przez organizm szkodliwy

- w sposób zapewniający, że nie istnieje ryzyko rozprzestrzenienia się organizmu szkodliwego;

2)

stosowanie zapobiegawczo, przed zniszczeniem roślin, o których mowa w pkt 1 lit. a-c,

zabiegów zwalczających wektory organizmu szkodliwego i roślin żywicielskich tych wektorów,

w tym w przypadku dużej liczebności wektorów - usuwanie ich roślin żywicielskich.

2.

W strefie porażenia i strefie bezpieczeństwa wojewódzki inspektor

1)

ustala źródło porażenia i wszystkie rośliny podatne na porażenie przez organizm szkodliwy

wymienione w załączniku do rozporządzenia, które miały kontakt z roślinami, o których

mowa w § 2 ust. 3 pkt 1, w tym te, które zostały wyprowadzone z obszaru, na którym

została wyznaczona strefa porażenia - przed wyznaczeniem tej strefy;

2)

prowadzi coroczne kontrole występowania organizmu szkodliwego obejmujące ocenę organoleptyczną

roślin podatnych na porażenie przez organizm szkodliwy wymienionych w załączniku do

rozporządzenia, przeznaczonych do sadzenia, innych niż nasiona, oraz badania laboratoryjne

roślin, które wykazują objawy porażenia przez organizm szkodliwy, oraz innych roślin

podatnych na porażenie przez ten organizm wymienionych w załączniku do rozporządzenia,

przeznaczonych do sadzenia, innych niż nasiona, które mogą być potencjalnie porażone

przez ten organizm;

3)

może podejmować inne działania niezbędne do zwalczenia i zapobieżenia rozprzestrzenieniu

się organizmu szkodliwego, w tym określać zakazy i nakazy dotyczące warunków produkcji

i przemieszczania roślin.

3.

W strefie porażenia wojewódzki inspektor zakazuje sadzenia roślin szczególnie podatnych

na porażenie przez organizm szkodliwy wymienionych w bazie danych Komisji Europejskiej,

z wyjątkiem miejsc, które znajdują się w izolacji fizycznej uniemożliwiającej wprowadzenie

organizmu szkodliwego przez jego wektory.

4.

W strefie porażenia w promieniu 100 m wokół roślin uznanych za porażone pobiera się

próbki roślin i przeprowadza się badania laboratoryjne na obecność organizmu szkodliwego

zgodnie z Międzynarodowym Standardem w zakresie Środków Fitosanitarnych

5.

W strefie bezpieczeństwa kontrole, o których mowa w ust. 2 pkt 2, przeprowadza się

po dokonaniu podziału jej powierzchni na kwadraty o boku 100 m.

Jeżeli w strefie porażenia i strefie bezpieczeństwa w okresie pięciu kolejnych lat

nie zostało stwierdzone występowanie organizmu szkodliwego, w szczególności podczas

kontroli, o których mowa w § 2 ust. 1 oraz w § 4 ust. 2 pkt 2, obszary objęte tymi

strefami uznaje się za wolne od tego organizmu i zaprzestaje się na nich przeprowadzania

działań, o których mowa w § 4.

1.

Rośliny podatne na porażenie przez organizm szkodliwy wymienione w załączniku do rozporządzenia,

przeznaczone do sadzenia, inne niż nasiona, mogą być wprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej z państwa, w którym nie stwierdzono występowania organizmu szkodliwego, jeżeli

spełniają wymagania określone w art. 16 decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2015/789 z dnia 18 maja 2015 r. w sprawie

środków zapobiegających wprowadzaniu do Unii i rozprzestrzenianiu się w niej organizmu

Xylella fastidiosa (Wells et al.)

(Dz. Urz. UE L 125 z 21.05.2015, str. 36, z późn. zm.)

2.

Wojewódzki inspektor przeprowadza graniczną kontrolę fitosanitarną roślin, o których

mowa w ust. 1, obejmującą

1)

ocenę organoleptyczną;

2)

pobieranie próbek do badań laboratoryjnych zgodnie z Międzynarodowym Standardem w

zakresie Środków Fitosanitarnych

1.

Rośliny podatne na porażenie przez organizm szkodliwy wymienione w załączniku do rozporządzenia,

przeznaczone do sadzenia, inne niż nasiona, nie mogą być wprowadzane na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej z państwa, w którym stwierdzono występowanie organizmu szkodliwego,

chyba że spełniają wymagania określone w art. 17 decyzji 2015/789, przy czym w świadectwie

fitosanitarnym umieszcza się informację o spełnieniu tych wymagań.

2.

Wojewódzki inspektor przeprowadza graniczną kontrolę fitosanitarną roślin, o których

mowa w ust. 1, obejmującą

1)

ocenę organoleptyczną;

2)

pobieranie próbek do badań laboratoryjnych zgodnie z Międzynarodowym Standardem w

zakresie Środków Fitosanitarnych

Rośliny podatne na porażenie przez organizm szkodliwy wymienione w załączniku do rozporządzenia,

przeznaczone do sadzenia, inne niż nasiona, uprawiane na obszarach objętych strefą

porażenia lub strefą bezpieczeństwa lub na terytoriach innych państw członkowskich

objętych takimi strefami mogą być przemieszczane, jeżeli

1)

zostały zaopatrzone w paszport roślin;

2)

miejsce produkcji, w którym były uprawiane

a)

zostało uwzględnione w rejestrze przedsiębiorców, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin, albo w odpowiednim rejestrze prowadzonym przez organizację ochrony roślin innego

państwa członkowskiego,

b)

zostało uznane za wolne od organizmu szkodliwego i jego wektorów zgodnie z Międzynarodowym

Standardem w zakresie Środków Fitosanitarnych

c)

znajdowało się w izolacji fizycznej uniemożliwiającej porażenie tych roślin przez

organizm szkodliwy,

d)

zostało otoczone strefą o szerokości 200 m, która - na podstawie kontroli występowania

organizmu szkodliwego, obejmującej ocenę organoleptyczną oraz badania laboratoryjne

roślin wykazujących objawy porażenia przez organizm szkodliwy - została uznana za

wolną od organizmu szkodliwego i w której

-

były stosowane zapobiegawczo zabiegi zwalczające wektory organizmu szkodliwego, a

w przypadku dużej liczebności wektorów ich rośliny żywicielskie zostały usunięte,

-

co najmniej dwa razy w roku przeprowadzano kontrole występowania organizmu szkodliwego,

-

nie stwierdzono objawów występowania organizmu szkodliwego ani jego wektorów, a jeżeli

stwierdzono takie objawy, to w wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych wykluczono

występowanie organizmu szkodliwego,

e)

było poddane zapobiegawczym zabiegom zwalczającym wektory organizmu szkodliwego, a

w przypadku dużej liczebności wektorów ich rośliny żywicielskie zostały usunięte,

f)

co najmniej dwa razy w roku było poddane kontroli występowania organizmu szkodliwego,

g)

nie stwierdzono objawów występowania organizmu szkodliwego ani jego wektorów, a jeżeli

stwierdzono takie objawy, to w wyniku przeprowadzonych badań wykluczono występowanie

organizmu szkodliwego;

3)

zostały poddane corocznym wyrywkowym kontrolom, w wyniku których wykluczono bezobjawowe

występowanie organizmu szkodliwego;

4)

były przemieszczane przez takie obszary w zamkniętych pojemnikach lub opakowaniach

uniemożliwiających ich porażenie przez organizm szkodliwy lub jego wektory;

5)

przed przemieszczeniem zostały poddane kontroli występowania organizmu szkodliwego

obejmującej ocenę organoleptyczną oraz badania laboratoryjne, w sposób umożliwiający

z 99-procentowym prawdopodobieństwem wykrycie u badanych roślin 1% stopnia porażenia

zgodnie z Międzynarodowym Standardem w zakresie Środków Fitosanitarnych

6)

przed przemieszczeniem zostały poddane zapobiegawczym zabiegom zwalczającym wektory

organizmu szkodliwego;

7)

podmioty prowadzące uprawę, wytwarzanie, magazynowanie, pakowanie lub sortowanie roślin

podatnych na porażenie przez organizm szkodliwy wymienionych w załączniku do rozporządzenia

lub dokonujące ich wprowadzania lub przemieszczania na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej zostały wpisane do rejestru przedsiębiorców, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin, albo odpowiedniego rejestru, prowadzonego przez organizację ochrony roślin innego

państwa członkowskiego.

Rośliny z rodzaju Vitis w stanie uśpienia przeznaczone do sadzenia, inne niż nasiona, uprawiane na obszarach

objętych strefą porażenia lub strefą bezpieczeństwa lub na terytoriach innych państw

członkowskich objętych takimi strefami mogą być przemieszczane, jeżeli spełniają wymagania

określone w § 8 pkt 1-4 oraz 6 i 7, a także jeżeli przed ich przemieszczeniem zostały

poddane pod nadzorem wojewódzkiego inspektora obróbce termoterapeutycznej, podczas

której rośliny w stanie uśpienia były zanurzone przez 45 minut w wodzie o temperaturze

50ºC, zgodnie ze standardem EPPO

Rośliny podatne na porażenie przez organizm szkodliwy wymienione w bazie danych Komisji

Europejskiej, przeznaczone do sadzenia, inne niż nasiona, które nie były uprawiane

na obszarach objętych strefą porażenia lub strefą bezpieczeństwa lub na terytoriach

innych państw członkowskich objętych takimi strefami, mogą być przemieszczane, jeżeli

zostały zaopatrzone w paszport roślin.

Podmioty wpisane do rejestru przedsiębiorców, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin, prowadzące uprawę, wytwarzanie, magazynowanie, pakowanie lub sortowanie roślin podatnych

na porażenie przez organizm szkodliwy wymienionych w załączniku do rozporządzenia,

uprawianych na obszarach objętych strefą porażenia lub strefą bezpieczeństwa lub na

terytoriach innych państw członkowskich objętych takimi strefami, lub dokonujące ich

wprowadzania lub przemieszczania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

1)

przez okres co najmniej 3 lat przechowują dokumenty, o których mowa w art. 14 ust.

1 pkt 4 tej ustawy;

2)

niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie pięciu dni, informują wojewódzkiego

inspektora o otrzymanej oraz wysłanej partii tych roślin

a)

określając

-

pochodzenie tych roślin,

-

podmiot wysyłający,

-

odbiorcę,

-

miejsce przeznaczenia,

-

numer partii roślin lub numer tygodnia, lub kolejny numer paszportu roślin,

b)

potwierdzając zawartość i tożsamość tych roślin w partii.

Roślin z rodzaju Coffea przeznaczonych do sadzenia, innych niż nasiona, pochodzących z Republiki Kostaryki

lub Republiki Hondurasu nie wprowadza się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

a przemieszczanie roślin wprowadzonych przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia

jest możliwe wyłącznie pod nadzorem wojewódzkiego inspektora.

W przypadku przemieszczania roślin podatnych na porażenie przez organizm szkodliwy

wymienionych w załączniku do rozporządzenia, przeznaczonych do sadzenia, innych niż

nasiona, w sposób niezgodny z warunkami ich przemieszczania lub w przypadku przemieszczania

tych roślin z nieznanego miejsca pochodzenia wojewódzki inspektor, w drodze decyzji,

nakazuje zniszczenie tych roślin w miejscu, w którym ryzyko rozprzestrzenienia się

organizmu szkodliwego i jego wektorów jest ograniczone do minimum.

Traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 czerwca 2015 r. w sprawie

szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania

się organizmu Xylella fastidiosa (Well i Raju)

(Dz. U. poz. 865).

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.