Umowa międzynarodowa Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o współpracy w dziedzinie komunikacji kolejowej przez polsko-niemiecką granicę państwową, sporządzona w Berlinie dnia 14 listopada 2012 r.

1.

Każda z Umawiających się Stron będzie podejmować niezbędne działania dla ułatwienia

komunikacji kolejowej przez wspólną granicę państwową, zgodnie z przepisami prawa

wewnętrznego danej Umawiającej się Strony i prawa Unii Europejskiej.

2.

Umawiające się Strony uzgadniają, że w ramach posiadanych środków finansowych będą

podejmować wspólnie uzgodnione działania, mające na celu podniesienie jakości komunikacji

kolejowej przez wspólną granicę państwową.

1.

Dla realizacji celów wymienionych w artykule 1 niniejszej Umowy Umawiające się Strony

uzgadniają następujące zasady współpracy

a)

wspieranie działań mających na celu ułatwienia proceduralne dla realizacji komunikacji

kolejowej przez wspólną granicę państwową,

b)

wspieranie i wzmocnienie współpracy wszystkich uczestników komunikacji kolejowej przez

wspólną granicę państwową,

c)

umożliwienie tranzytu uprzywilejowanego.

2.

Umowa niniejsza nie ma zastosowania do komunikacji kolejowej na odcinku między polsko-niemiecką

granicą państwową a polsko-czeską granicą państwową linii Zittau -Hradek nad Nisou.

3.

Umawiające się Strony stwierdzają, że Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej a Rządem Niemieckiej Republiki Demokratycznej o współpracy w dziedzinie komunikacji

kolejowej przez granicę państwową, podpisana w Warszawie dnia 25 listopada 1971 r.,

wygasła z chwilą zjednoczenia Niemiec dnia 3 października 1990 r.

W rozumieniu niniejszej Umowy następujące pojęcia oznaczają

a)

„organy nadzoru kolejowego” - organy administracji państwowej, które zostały powołane

w celu nadzoru nad bezpieczeństwem ruchu kolejowego, badania wypadków kolejowych,

sprawowania nadzoru nad eksploatacją i utrzymaniem linii kolejowych, nadzoru nad eksploatacją

pojazdów kolejowych, oraz pełniące role organu kontrolnego w zakresie licencjonowania

i regulacji dostępu do infrastruktury kolejowej, zgodnie z artykułem 30 dyrektywy 2001/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego

2001 roku w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobierania

opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej oraz przyznawania świadectw bezpieczeństwa,

b)

„przedsiębiorstwo kolejowe” - zgodnie z definicją w artykule 2 litera k dyrektywy 2001/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26

lutego 2001 roku w sprawę alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej

i pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej oraz przyznawanie świadectw

bezpieczeństwa: każde przedsiębiorstwo publiczne lub prywatne, koncesjonowane zgodnie ze stosowanym

ustawodawstwem Wspólnoty, którego działalność podstawowa polega na świadczeniu usług

w przewozie rzeczy i/lub osób koleją, przy wymaganiu, że to przedsiębiorstwo musi

zapewnić trakcję; obejmuje to także przedsiębiorstwa, które zajmują się tylko zapewnianiem

trakcji.

c)

„zarządca infrastruktury” - zgodnie z definicją w artykule 2 litera h dyrektywy 2001/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26

lutego 2001 roku w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej

i pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej oraz przyznawanie świadectw

bezpieczeństwa: każdy organ lub przedsiębiorstwo, które jest odpowiedzialne w szczególności za założenie

i utrzymywanie infrastruktury kolejowej. Może to również obejmować zarządzanie systemami

sterowania i bezpieczeństwa infrastruktury. Funkcje zarządcy infrastruktury na sieci

lub części sieci mogą być przydzielone różnym, organom łub przedsiębiorstwom,

d)

„stacje zmiany systemu” ustalone przez Umawiające się Strony stacje na terytoriach

Umawiających się Stron dla realizacji komunikacji kolejowej o znaczeniu międzynarodowym.,

regionalnym lub lokalnym przez wspólną granicę państwową, na których lub pomiędzy

którymi następuje zmiana jednego z systemów: prawnego, technicznego lub eksploatacyjnego,

e)

„odcinek eksploatowany w rchu granicznym” - odcinek pomiędzy ustalonymi przez Umawiające

się Strony stacjami zmiany systemu, na którym realizowana jest komunikacja kolejowa

przez wspólną granicę państwową. Odcinek eksploatowany w ruchu granicznym obejmuje

również stacje zmiany systemu,

f)

„przewozy kolejowe przez wspólną granicę państwową” - komunikacja kolejowa przez polsko-niemiecką

granicę państwową realizowana przez przedsiębiorstwa kolejowe na podstawie licencji

oraz innych certyfikatów i dopuszczeń zgodnie z prawem wewnętrznym Umawiających się

Stron, prawem Unii Europejskiej oraz innymi odpowiednimi przepisami prawa międzynarodowego,

g)

„tranzyt uprzywilejowany” - komunikacja kolejowa na linii kolejowej przekraczającej

polsko-niemiecką granicę państwową pomiędzy stacjami leżącymi na terytorium jednej

Umawiającej się Strony, przy czym na określonym odcinku tej linii odbywa się przejazd

tranzytowy przez terytorium drugiej Umawiającej się Strony. Komunikacja kolejowa realizowana

jest przy tym na. warunkach uproszczonych w stosunku do ogólnych zasad dopuszczenia

do ruchu kolejowego tej Umawiającej się Strony, przez której terytorium odbywa się

tranzyt, bez potrzeby zmiany systemu kolejowego pod względem prawnym, technicznym

i eksploatacyjnym.

1.

W zakresie nadzoru nad ruchem kolejowym i regulacji dostępu do infrastruktury kolejowej

w rozumieniu niniejszej Umowy właściwi są

a)

minister właściwy do spraw transportu kolejowego w Rzeczypospolitej Polskiej, przy

którym działa niezależna stała Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych.

b)

Federalne Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Rozwoju Miast w zakresie badania

niebezpiecznych wydarzeń w ruchu kolejowym w Republice Federalnej Niemiec. Jeżeli

zadanie to leży w zakresie właściwości Federalnego Urzędu Kolejowego lub organów badania

wypadków kolejowych krajów związkowych, Federalne Ministerstwo Transportu, Budownictwa

i Rozwoju Miast porozumiewa się z tymi organami,

c)

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego w Rzeczypospolitej Polskiej,

d)

Federalny Urząd Kolejowy i Federalna Agencja Sieci w Republice Federalnej Niemiec.

Jeżeli nadzór kolejowy leży w zakresie właściwości krajów związkowych. Federalny Urząd

Kolejowy porozumiewa się z zainteresowanymi organami krajów związkowych.

2.

Organy nadzoru kolejowego pogłębiają współpracę mając na celu wspieranie przewozów

kolejowych przez wspólną granicę państwową i tranzytu uprzywilejowanego. Organy nadzoru

kolejowego wymieniają dane, informacje i zasady podejmowania decyzji. Współpraca ta

dotyczy w szczególności

a)

prowadzenia badań wypadków kolejowych i innych zakłóceń ruchu kolejowego oraz opracowania

środków w celu zapobiegania im,

b)

zagadnień występujących w ramach nadzoru kolejowego nad eksploatacją oraz utrzymaniem

infrastruktur kolejowych i pojazdów kolejowych,

c)

zagadnień związanych z udzielaniem licencji zgodnie z dyrektywą Rady 95/18/WE z dnia 19 czerwca 1995 roku w sprawie wydawania licencji przedsiębiorstwom

kolejowym lub innym aktem prawnym uzupełniającym lub zastępującym tę dyrektywę,

d)

działań mających na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu kolejowego, w szczególności

przy udzielaniu certyfikatów bezpieczeństwa przedsiębiorstwom kolejowym na podstawie

przepisów prawa wewnętrznego każdej z Umawiających się Stron oraz zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/49/WE z dnia 29 kwietnia 2004 roku

w sprawie bezpieczeństwa kolei wspólnotowych oraz zmieniająca dyrektywę Rady 95/18/WE

w sprawie przyznawania licencji przedsiębiorstwom kolejowym, oraz dyrektywę 2001/14/WE

w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobierania opłat

za użytkowanie infrastruktury kolejowej oraz certyfikację w zakresie bezpieczeństwa lub innym aktem prawnym uzupełniającym lub zastępującym, tę dyrektywa,

e)

działań w zakresie interoperacyjności systemów kolejowych na podstawie prawą wewnętrznego

każdej z Umawiających się Stron oraz prawa Unii Europejskiej,

f)

dodatkowych działań mających na celu ułatwienie przewozów kolejowych poprzez wzajemne

uznawanie dopuszczenia pojazdów kolejowych, licencji maszynistów pojazdów trakcyjnych

i kwalifikacji innych pracowników kolejowych,

g)

nadzoru nad wolnym od dyskryminacji dostępem do infrastruktury kolejowej na terytorium

każdej z Umawiających się Stron,

h)

ochrony praw pasażera i egzekwowania przepisów zgodnie z artykułami 30 i 31 rozporządzenia (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 23 października 2007 roku dotyczącego praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym.

Właściwe jednostki Umawiających się Stron zawierają odpowiednie porozumienia odnośnie

regulacji szczegółów współpracy w przewozach kolejowych o znaczeniu regionalnym i

lokalnym przez wspólną granicę państwową zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października

2007 roku dotyczącym usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu

pasażerskiego oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 łub w innym akcie prawnym uzupełniającym, lub zastępującym to rozporządzenie.

Zarządcy infrastruktury działający na terytorium każdej z Umawiających się Stron mogą

zawierać porozumienia w celu realizacji ruchu kolejowego przez wspólną granicę państwową,

dotyczące w szczególności

a)

umożliwienia interoperacyjności systemów kolejowych oraz możliwie najlepszego połączenia

sieci i linii kolejowych na wspólnej granicy państwowej,

b)

współpracy w zakresie przyznawania tras dla pociągów, mając na względzie ułatwienia

w przewozach kolejowych przez wspólną granicę państwową i w tranzycie uprzywilejowanym,

c)

szczegółowych zasad eksploatacji na odcinkach eksploatowanych w ruchu granicznym i

w tranzycie uprzywilejowanym, w tym wspólnych propozycji ustalenia stacji zmiany systemu,

d)

postępowania w przypadku wypadków kolejowych i innych zakłóceń ruchu kolejowego.

1.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wewnętrznego danej Umawiającej się Strony

oraz prawa Unii Europejskiej przedsiębiorstwa kolejowe mogą wykonywać przewozy kolejowe

o znaczeniu międzynarodowym, regionalnym lub lokalnym przez wspólną granicę państwową.

2.

Przedsiębiorstwa kolejowe mogą zawierać dodatkowe porozumienia w celu realizacji postanowień

niniejszej Umowy, w szczególności w sprawach

a)

dotyczących współpracy w zakresie realizacji i ułatwienia przewozów o znaczeniu międzynarodowym,

regionalnym łub lokalnym przez wspólną granicę państwową,

b)

szczegółowych zasad postępowania w przypadku wypadków kolejowych i innych zakłóceń

ruchu kolejowego,

c)

szczegółowych zasad współpracy na odcinkach eksploatowanych w ruchu granicznym.

1.

Przewozy kolejowe przez wspólną granicę państwową na odcinkach eksploatowanych w ruchu

granicznym określonych w wykazie przedstawionym w Załączniku 1 do niniejszej Umowy

są realizowane z zachowaniem prawa Unii Europejskiej.

2.

Na odcinkach eksploatowanych w ruchu granicznym Umawiające się Strony uzgadniają ponadto

możliwość realizacji przewozów kolejowych na podstawie prawa wewnętrznego drugiej

z Umawiających się Stron z uwzględnieniem wymogów technicznych i eksploatacyjnych

zarządców infrastruktury.

1.

W tranzycie uprzywilejowanym stosuje się prawo tej Umawiającej się Strony, na której

terytorium rozpoczyna się i kończy przewóz. Niniejsze postanowienie nie narusza obowiązującego

wewnętrznego prawa podatkowego Umawiających się Stron oraz Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania

podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku podpisanej w

Berlinie dnia 14 maja 2003 roku zgodnie z jej aktualnie obowiązującym brzmieniem lub umowy uzupełniającej albo zastępującej

tę umowę.

2.

Tranzyt uprzywilejowany odbywa się na odcinkach linii kolejowych określonych w Załączniku

2 do mniejszej Umowy.

3.

Każda Umawiająca się Strona po uprzednim pisemnym poinformowaniu drugiej Umawiającej

się Strony może okresowo całkowicie lub częściowo wstrzymać tranzyt uprzywilejowany,

jeśli wymaga tego bezpieczeństwo ruchu kolejowego. W nagłych przypadkach dopuszcza

się ustne powiadomienie drugiej Umawiającej się Strony, które Strona powiadamiająca

dodatkowo niezwłocznie potwierdza w formie pisemnej.

4.

Szczegółowe zasady dotyczące tranzytu uprzywilejowanego mogą być określone w porozumieniu

zawartym między właściwymi zarządcami infrastruktury.

W przypadku tymczasowego przywrócenia kontroli granicznych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006

roku ustanawiającym wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice

(kodeks graniczny Schengen) lub innym aktem prawnym uzupełniającym lub zastępującym to rozporządzenie przyjmuje

się następujące zasady;

a)

czas postoju pociągów na stacjach zmiany systemu ustalają przedsiębiorstwa kolejowe

i zarządcy infrastruktury z uwzględnieniem wymogów niezbędnych dla dokonania odprawy

granicznej,

b)

o ile zarządzone jest wprowadzenie przejść granicznych, w tranzycie uprzywilejowanym

niedozwolone jest wsiadanie i wysiadanie podróżnych. Przedsiębiorstwa kolejowe są

zobowiązane przeciwdziałać naruszaniu tego zakazu. W przypadku nie przestrzegania

tego zakazu należy niezwłocznie poinformować właściwe organy graniczne.

c)

jeśli pociąg w tranzycie uprzywilejowanym ma nieprzewidziany postój, wówczas przedsiębiorstwo

kolejowe jest zobowiązane niezwłocznie poinformować właściwe organy graniczne.

Do pobytu osób fizycznych świadczących usługi w przewozach kolejowych lub będących

pracownikami przedsiębiorstw kolejowych i zarządców infrastruktur)' stosuje się prawo

pobytu obowiązujące na terytorium właściwej Umawiającej się Strony oraz postanowienia

Porozumienia między Rządami Rzeczypospolitej Polskiej, Królestwa Belgii, Republiki

Federalnej Niemiec, Republiki Francuskiej, Republiki Włoskiej. Wielkiego Księstwa

Luksemburga i Królestwa Holandii o przyjmowaniu osób przebywających bez zezwolenia,

sporządzonego w Brukseli dnia 29 marca 1991 roku.

Przekazywanie i wykorzystanie danych osobowych, zwanych dalej danymi, w ramach niniejszej

Umowy odbywa się z uwzględnieniem prawa wewnętrznego każdej z Umawiających się Stron,

zgodnie z następującymi postanowieniami;

a)

jednostka otrzymująca dane informuje na wniosek jednostkę przekazującą drugiej Umawiającej

się Strony o wykorzystaniu przekazanych danych i o osiągniętych w związku z tym wynikach;

b)

wykorzystanie danych przez jednostkę otrzymującą dozwolone jest tylko do celów określonych

w niniejszej Umowie i na warunkach podanych przez jednostkę przekazującą. Ponadto

ich wykorzystanie dozwolone jest dla zapobiegania poważnym przestępstwom i dla ich

ścigania oraz w celu obrony przed poważnymi zagrożeniami bezpieczeństwa publicznego;

c)

jednostka przekazująca ma obowiązek zwracać uwagę na prawidłowość przekazywanych danych

oraz konieczność i współmierność odpowiednio do zamierzonego celu ich przekazania.

Należy przy tym uwzględniać zakazy przekazywania danych obowiązujące zgodnie z odpowiednim

prawem wewnętrznym. Nie przekazuje się danych, gdy jednostka przekazująca ma podstawy

przypuszczać, że byłoby to sprzeczne z celem prawa wewnętrznego lub naruszyłoby chronione

interesy zainteresowanych osób. W wypadku przekazania niewłaściwych danych lub danych,

których nie wolno było przekazywać, należy bezzwłocznie poinformować jednostkę otrzymującą.

Jest ona zobowiązana niezwłocznie dane te poprawić lub usunąć;

d)

na wniosek zainteresowanej osoby należy ją poinformować o posiadanych danych, które

jej dotyczą, oraz o przewidywanym celu ich wykorzystania. Można odmówić udzielenia

takiej informacji, jeśli interes państwowy związany z nieudzielaniem informacji przeważa

nad interesem wnioskodawcy. Poza tym prawo zainteresowanej osoby do otrzymania informacji

zgodne jest z prawem wewnętrznym tej Umawiającej się Strony, na której terytorium

składa się wniosek o informację;

e)

jednostka przekazująca, przy przekazywaniu danych, podaje przewidziane w prawie wewnętrznym

terminy ich przechowywania, po upływie których muszą one być usunięte. Niezależnie

od. tych terminów należy usunąć przekazane dane. gdy nie są już potrzebne do celu,

dla którego zostały przekazane;

f)

jednostka przekazująca i jednostka otrzymująca zapewniają zarejestrowanie każdego

przekazania i każdego otrzymania danych;

g)

jednostka przekazująca i jednostka otrzymująca mają obowiązek chronić skutecznie przekazane

dane przed nieuprawnionym dostępem, nieuprawnioną zmianą i nieuprawnionym podaniem

do wiadomości.

1.

Tworzy się polsko-niemiecką Wspólną Grupę Roboczą, której zadaniem jest w szczególności

wyjaśnianie kwestii związanych z interpretacją i stosowaniem niniejszej Umowy oraz

przedstawianie propozycji zmian niniejszej Umowy i jej Załączników.

2.

Wspólna Grupa Robocza składa się z dwóch przewodniczących wyznaczonych odpowiednio

przez ministrów właściwych do spraw transportu Umawiających się Stron. W razie potrzeby

każdy z przewodniczących może zapraszać na posiedzenie Wspólnej Grupy Roboczej przedstawicieli

właściwych organów, zarządców infrastruktury i przedsiębiorstw kolejowych oraz innych

ekspertów.

3.

Każdy z przewodniczących Wspólnej Grupy Roboczej może zwołać posiedzenie składając

wniosek, do drugiego przewodniczącego. Posiedzenie powinno odbyć się w ciągu miesiąca

od otrzymania, wniosku.

4.

Wspólna Grupa Robocza podejmuje decyzje w drodze porozumienia.

1.

Spory dotyczące interpretacji lub stosowania niniejszej Umowy będą rozstrzygane przez

Wspólną Grupę Roboczą, o której mowa w artykule 13.

2.

W przypadku, gdy postępowanie zgodne z ustępem. 1 nie doprowadzi do porozumienia,

spór będzie rozstrzygany na drodze dyplomatycznej.

Załącznik 1 i Załącznik 2 do niniejszej Umowy mogą być zmienione w drodze pisemnego

porozumienia ministrów właściwych do spraw transportu Umawiających się Stron.

1.

Umowa niniejsza wejdzie w życie w dniu, w którym Umawiające się Strony powiadomią

się w drodze wymiany not, że spełnione zostały wymogi wewnętrzne niezbędne dla jej

wejścia w życie. Decyduje dzień otrzymania ostatniej noty.

2.

Umowa niniejsza zawarta jest na czas nieokreślony. Może być wypowiedziana w drodze

notyfikacji przez każdą z Umawiających się Stron. W takim przypadku Umowa utraci moc

po upływie dwunastu miesięcy od dnia otrzymania przez drugą Umawiającą się Stronę

noty wypowiadającej.