Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zmianie imienia i nazwiska

Ustawa określa zasady zmiany imienia lub nazwiska na inne imię lub nazwisko oraz właściwość

organów administracji publicznej i tryb postępowania w sprawach zmiany imienia lub

nazwiska.

Ustawę stosuje się do

1)

obywateli polskich;

2

cudzoziemców niemających obywatelstwa żadnego państwa, jeżeli mają w Rzeczypospolitej

Polskiej miejsce zamieszkania;

3)

cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, z zastrzeżeniem

art. 4 ust. 2.

W rozumieniu ustawy

1

zmiana imienia oznacza zastąpienie wybranego imienia innym imieniem, zastąpienie dwóch

imion jednym imieniem lub odwrotnie, dodanie drugiego imienia, zmianę pisowni imienia

lub imion lub zmianę kolejności imion;

2)

zmiana nazwiska oznacza zmianę na inne nazwisko, zmianę pisowni nazwiska lub zmianę

nazwiska ze względu na formę właściwą dla rodzaju żeńskiego lub męskiego;

3)

członkiem rodziny jest małżonek i wstępny osoby ubiegającej się o zmianę imienia lub

nazwiska.

1.

Zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności

gdy dotyczą zmiany

1)

imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka;

2)

na imię lub nazwisko używane;

3)

na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione;

4)

na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo

również się posiada.

2.

Zmiany imienia lub nazwiska cudzoziemca, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej

status uchodźcy, można dokonać wyłącznie ze szczególnie ważnych powodów związanych

z zagrożeniem jego prawa do życia, zdrowia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego.

Zmiany nazwiska nie dokonuje się w przypadku ubiegania się o zmianę na nazwisko historyczne,

wsławione w dziedzinie kultury, nauki, działalności politycznej, społecznej albo wojskowej,

chyba że osoba ubiegająca się o zmianę nazwiska posiada członków rodziny o tym nazwisku.

1.

Po zmianie nazwiska, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 1 pkt 4, nazwisko nie może składać

się z więcej niż dwóch członów.

2.

Po zmianie imienia można mieć najwyżej dwa imiona.

1.

Zmiana nazwiska może dotyczyć nazwiska noszonego aktualnie lub nazwiska rodowego.

2.

Zmiana nazwiska noszonego po zawarciu małżeństwa, gdy jest ono tożsame z nazwiskiem

rodowym, rozciąga się na nazwisko rodowe wyłącznie na wyraźne żądanie osoby ubiegającej

się o zmianę nazwiska.

1.

Zmiana nazwiska obojga rodziców rozciąga się na małoletnie dzieci i na dzieci, które

zrodzą się z tego małżeństwa.

2.

Zmiana nazwiska lub nazwiska rodowego jednego z rodziców rozciąga się na małoletnie

dzieci i na dzieci, które pochodzą od tych samych rodziców, pod warunkiem że drugi

z rodziców wyraził na to zgodę, chyba że nie ma on pełnej zdolności do czynności prawnych

lub jest pozbawiony władzy rodzicielskiej albo nie żyje. Jeżeli w chwili zmiany nazwiska

dziecko ukończyło 13 lat, do zmiany nazwiska dziecka jest potrzebne także wyrażenie

zgody przez dziecko.

3.

W przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka każde z nich może zwrócić

się do sądu opiekuńczego o wyrażenie zgody na zmianę nazwiska dziecka.

4.

Zgodę na zmianę nazwiska dziecko wyraża osobiście przed kierownikiem urzędu stanu

cywilnego albo jego zastępcą lub w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym.

Dzieci zamieszkałe poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej mogą wyrazić zgodę za

pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej.

5.

Rodzic wyraża zgodę na zmianę nazwiska dziecka osobiście przed kierownikiem urzędu

stanu cywilnego albo jego zastępcą lub w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym.

Osoby zamieszkałe poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej mogą wyrazić zgodę za pośrednictwem

konsula Rzeczypospolitej Polskiej.

1.

Zmiana imienia lub nazwiska następuje na wniosek osoby ubiegającej się o zmianę, zwanej

dalej „wnioskodawcą”.

2.

Zmiana imienia lub nazwiska małoletniego dziecka następuje na wniosek przedstawiciela

ustawowego dziecka. Przepisy art. 8 ust. 2 5 stosuje się odpowiednio.

1.

Wniosek o zmianę imienia lub nazwiska składa się do wybranego kierownika urzędu stanu

cywilnego.

2.

Osoby zamieszkałe poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej mogą złożyć za pośrednictwem

konsula Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o zmianę imienia lub nazwiska, wskazując

kierownika urzędu stanu cywilnego, któremu wniosek ma zostać przekazany.

1.

Wniosek o zmianę imienia lub nazwiska zawiera

1)

dane osoby, której zmiana dotyczy

a)

imię (imiona) i nazwisko oraz nazwisko rodowe,

b)

wskazanie kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt urodzenia oraz akt

małżeństwa, jeżeli zmiana imienia lub nazwiska będzie dotyczyła tego aktu,

c)

numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, zwany dalej „numerem

PESEL”, jeżeli został nadany;

2)

imię lub nazwisko, na jakie ma nastąpić zmiana;

3)

wskazanie miejsca sporządzenia aktu urodzenia małoletnich dzieci, jeżeli zmiana imienia

lub nazwiska będzie dotyczyła tych aktów;

4)

adres do korespondencji wnioskodawcy;

5)

uzasadnienie;

6)

oświadczenie wnioskodawcy, że w tej samej sprawie nie złożył wcześniej wniosku do

innego kierownika urzędu stanu cywilnego lub nie została wydana już decyzja odmowna.

2.

Jeżeli wnioskodawca i jego małoletnie dzieci nie posiadają aktów stanu cywilnego sporządzonych

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wraz z wnioskiem o zmianę imienia lub nazwiska

wnioskodawca składa wniosek o transkrypcję zagranicznych dokumentów stanu cywilnego.

3.

W przypadku gdy wniosek o zmianę imienia lub nazwiska jest składany osobiście, wnioskodawca

przedstawia do wglądu dokument stwierdzający tożsamość.

1.

Decyzję o zmianie imienia lub nazwiska bądź decyzję o odmowie zmiany imienia lub nazwiska

wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego, do którego został złożony wniosek, albo jego

zastępca.

2.

Decyzja o zmianie imienia lub nazwiska podlega natychmiastowemu wykonaniu.

1.

Kierownik urzędu stanu cywilnego albo jego zastępca, który wydał decyzję o zmianie

imienia lub nazwiska, przesyła ją, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, w

którym jest prowadzony rejestr stanu cywilnego, do kierownika urzędu stanu cywilnego,

który sporządził akt urodzenia oraz akt małżeństwa wnioskodawcy, a jeżeli zmiana rozciąga

się na małoletnie dzieci - również do kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził

akty urodzenia dzieci.

2.

W przypadku zmiany imienia lub nazwiska małoletniego dziecka następującej na wniosek

przedstawiciela ustawowego dziecka decyzję o zmianie imienia lub nazwiska przekazuje

się kierownikowi urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt urodzenia dziecka.

1.

Określone w ustawie zadania i kompetencje kierownika urzędu stanu cywilnego są zadaniami

z zakresu administracji rządowej.

2.

Wojewodowie sprawują nadzór nad realizacją przez kierowników urzędów stanu cywilnego

zadań, o których mowa w art. 12 i art. 13.

3.

Wojewoda jest organem wyższego stopnia w sprawach prowadzonych na podstawie ustawy.

4.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad działalnością wojewody

w zakresie zadań, o których mowa w art. 12 i art. 13.

5.

Sprawowanie nadzoru, o którym mowa w ust. 4, polega w szczególności na

1)

przeprowadzaniu kontroli, w tym na badaniu

a)

prawidłowości prowadzonych przez wojewodę postępowań administracyjnych,

b)

terminowości załatwiania spraw z zakresu zmiany imion i nazwisk;

2)

kształtowaniu jednolitej polityki w zakresie zmiany imion i nazwisk oraz kontroli

wykonywania ustalonych sposobów postępowania.

6.

Kontrola, o której mowa w ust. 5 pkt 1, jest wykonywana na zasadach określonych w

ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej

(Dz. U. Nr 185, poz. 1092).

(uchylony)

W ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

(Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm. w art. 14

1)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Dane dotyczące zmiany stanu cywilnego oraz innych zmian w aktach stanu cywilnego kierownik

urzędu stanu cywilnego przekazuje niezwłocznie do organu gminy właściwego ze względu

na miejsce pobytu stałego osoby, której dane dotyczą, a w przypadku braku miejsca

pobytu stałego osoby - do organu właściwego ze względu na ostatnie miejsce pobytu

stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące oraz do organu, który wydał dowód

osobisty.

”

;

2)

po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu

„

1a.

Do przekazywania danych dotyczących zmiany imienia lub nazwiska dokonanej na podstawie

ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska

(Dz. U. Nr 220, poz. 1414) stosuje się przepisy tej ustawy.

”

;

3)

uchyla się ust. 3.

(pominięty)

W ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej

(Dz. U. Nr 225, poz. 1635, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 2 w ust. 1 pkt 6 otrzymuje brzmienie

„

6)

dokonanie czynności urzędowej i wydanie zaświadczenia w sprawach o zmianę imienia

(imion) lub nazwiska osób, którym bezprawnie je zmieniono, a także zstępnych i małżonków

tych osób;

”

;

2)

w części I załącznika uchyla się ust. 6.

(pominięty)

Traci moc ustawa z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk

(Dz. U. z 2005 r. Nr 233, poz. 1992 oraz z 2007 r. Nr 21, poz. 125).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia

„1. Sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy

w zakresie zmiany imienia lub imion dziecka zamieszczonych w akcie urodzenia w terminie

6 miesięcy od dnia jego sporządzenia oraz w zakresie zaświadczeń stwierdzających możność

zawarcia małżeństwa zgodnie z prawem polskim i zaświadczeń o braku okoliczności wyłączających

zawarcie małżeństwa w zakresie dokonania transkrypcji, odtworzenia zagranicznego dokumentu

stanu cywilnego, rejestracji zdarzeń, które nastąpiły poza granicami Rzeczypospolitej

Polskiej i nie zostały tam zarejestrowane, prowadzi kierownik urzędu stanu cywilnego

właściwy w dniu ich wszczęcia.

Postępowania w sprawie zmiany imienia lub nazwiska wszczęte i niezakończone przed

dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi kierownik urzędu stanu cywilnego

właściwy w dniu ich wszczęcia.

1.

Przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy kierownik urzędu

stanu cywilnego, który przechowuje księgę stanu cywilnego, może na podstawie przepisów

dotychczasowych

1)

sporządzać akty stanu cywilnego w księgach stanu cywilnego w oparciu o dokumenty określone

w niniejszej ustawie,

2)

zamieszczać wzmianki w aktach stanu cywilnego i przypiski przy aktach stanu cywilnego

sporządzonych w księgach stanu cywilnego,

3)

wydawać z ksiąg stanu cywilnego odpisy zupełne i skrócone aktów stanu cywilnego oraz

zaświadczenia,

4)

wydawać zaświadczenia stanowiące podstawę sporządzenia aktu małżeństwa zawartego w

sposób określony w art. 1 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz zaświadczenia stwierdzające, że obywatel polski lub zamieszkały na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemiec niemający obywatelstwa żadnego państwa, zgodnie

z polskim prawem, może zawrzeć małżeństwo

- nie dłużej niż do czasu przeniesienia aktu stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego.

2.

Kierownik urzędu stanu cywilnego, który na zasadach określonych w ust. 1 sporządził

akt stanu cywilnego albo zamieścił wzmiankę w akcie stanu cywilnego skutkującą koniecznością

zamieszczenia wzmianki w innym akcie lub zamieszczenia przypisku przy innym akcie

stanu cywilnego tej samej osoby, przekazuje odpis aktu stanu cywilnego właściwemu

kierownikowi urzędu stanu cywilnego w terminie jednego dnia roboczego od dnia dokonania

wpisu w księdze stanu cywilnego.

3.

W przypadku, o którym mowa w ust. 2, kierownik urzędu stanu cywilnego, który otrzymał

odpis aktu stanu cywilnego, a prowadzi rejestrację stanu cywilnego na zasadach określonych

w niniejszej ustawie, dołącza do aktu stanu cywilnego wzmiankę lub zamieszcza przypisek

przy akcie w rejestrze stanu cywilnego.

4.

Jeżeli wniosek o wydanie odpisu lub zaświadczenia z rejestru stanu cywilnego został

złożony do kierownika urzędu stanu cywilnego, który nie przechowuje księgi stanu cywilnego,

z której ma być wydany odpis lub zaświadczenie, a prowadzi rejestrację stanu cywilnego

na podstawie ust. 1, kierownik ten przekazuje wniosek do właściwego kierownika urzędu

stanu cywilnego w terminie jednego dnia roboczego od dnia złożenia wniosku.

5.

W przypadku, o którym mowa w ust. 4, kierownik urzędu stanu cywilnego, któremu przekazano

wniosek, sporządza odpis aktu stanu cywilnego lub wydaje zaświadczenie w terminie

nie dłuższym niż 10 dni roboczych od dnia złożenia wniosku. Odpis lub zaświadczenie

przekazuje na adres wskazany przez wnioskodawcę.

6.

W sprawach rejestracji urodzenia, małżeństwa oraz wydawania zaświadczeń, o których

mowa w ust. 1 pkt 4, dokonywanych na podstawie ust. 1, nie wymaga się przedstawiania

albo składania odpisów aktów stanu cywilnego. Jeżeli kierownik urzędu stanu cywilnego

nie przechowuje księgi stanu cywilnego, w której sporządzono akt stanu cywilnego niezbędny

do dokonania rejestracji lub wydania zaświadczenia, występuje do właściwego kierownika

urzędu stanu cywilnego o przekazanie odpisu aktu stanu cywilnego. Kierownik urzędu

stanu cywilnego, do którego wystąpiono o wydanie odpisu aktu stanu cywilnego, niezwłocznie

przekazuje sporządzony odpis aktu stanu cywilnego kierownikowi urzędu stanu cywilnego,

który o taki odpis wystąpił.

7.

Przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy kierownik urzędu

stanu cywilnego może dokonywać wpisów dotyczących uznania ojcostwa w księdze stanu

cywilnego prowadzonej na podstawie przepisów dotychczasowych w oparciu o dokumenty

określone w niniejszej ustawie.

8.

Wpisy dotyczące uznania ojcostwa dokonane w księgach stanu cywilnego na podstawie

przepisów dotychczasowych w okresie od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r.

podlegają przeniesieniu do rejestru uznań nie później niż do dnia 31 grudnia 2015 r.,

o ile wcześniej nie sporządzono w rejestrze stanu cywilnego aktu urodzenia dla dziecka

uznanego.

9.

Jeżeli wniosek o zmianę imienia lub nazwiska, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska, w brzmieniu nadanym przez art. 120 niniejszej ustawy, złożono do kierownika urzędu

stanu cywilnego, który nie przechowuje księgi stanu cywilnego, w której sporządzono

akt niezbędny do dokonania czynności, kierownik ten występuje w terminie jednego dnia

roboczego od dnia złożenia wniosku do właściwego kierownika urzędu stanu cywilnego

o przekazanie odpisu aktu. Ust. 6 zdanie drugie stosuje się.

10.

Kierownik urzędu stanu cywilnego, który wydał decyzję o zmianie imienia lub nazwiska

przesyła ją, w formie papierowej albo w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu

środków komunikacji elektronicznej, na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1114), do kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt urodzenia oraz akt małżeństwa

wnioskodawcy, a jeżeli zmiana rozciąga się na małoletnie dzieci - również do kierownika

urzędu stanu cywilnego, który sporządził akty urodzenia dzieci.

11.

Z opłaty skarbowej, o której mowa w ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, zwolnione są trzy odpisy aktu stanu cywilnego wydawane na zasadach określonych w

ust. 1, po sporządzeniu aktu stanu cywilnego w księdze stanu cywilnego. Zaświadczenia,

o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4 podlegają opłacie skarbowej w wysokości obowiązującej

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

12.

Kierownik urzędu stanu cywilnego który, na zasadach określonych w ust. 1, sporządził

akt urodzenia lub dokonał w nim zmian skutkujących zmianą numeru PESEL, przekazuje

do ministra właściwego do spraw wewnętrznych dane niezbędne do nadania lub zmiany

numeru PESEL. Przekazanie odbywa się przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej,

na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne, nie później niż w ciągu 2 dni roboczych od dnia uzyskania tych danych. W przypadku

braku możliwości przekazania danych przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej,

dane przekazuje się w formie papierowej w terminie nie dłuższym niż 4 dni robocze

od dnia ich uzyskania.

13.

Akty stanu cywilnego, które zostały sporządzone lub w których zamieszczono wzmianki

lub przy których zamieszczono przypiski na podstawie przepisów dotychczasowych w okresie

od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r., podlegają przeniesieniu do rejestru

stanu cywilnego nie później niż do dnia 31 grudnia 2015 r.

14.

Przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy kierownik urzędu

stanu cywilnego może wydawać zaświadczenia o stanie cywilnym na zasadach określonych

w niniejszej ustawie, nie stosując blankietów, o których mowa w art. 34.

1.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych po 2 latach obowiązywania niniejszej ustawy,

w terminie do dnia 30 kwietnia 2017 r., przeprowadzi analizę wpływu rozwiązań przyjętych

w ustawie na funkcjonowanie urzędów stanu cywilnego.

2.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych przedstawi Radzie Ministrów oraz wojewodom

informację o wyniku analizy, o której mowa w ust. 1, w terminie miesiąca od dnia sporządzenia

analizy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2015 r., z wyjątkiem

1)

art. 47 ust. 1, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.;

2)

art. 53 ust. 2 i 3, art. 54 ust. 4 i 5, art. 114 w zakresie dodawanych w art. 11 ust.

3a-3e i ust. 4c oraz art. 123, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2015 r., z wyjątkiem art. 21 ust. 2 i 3,

art. 41, art. 42 i art. 45 ust. 3, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2018 r.