Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o emeryturach pomostowych
Table of Provisions (71)
Statutory Text (71 Articles)
1.
Ustawa określa
1)
warunki nabywania i utraty prawa do emerytur i rekompensat przez niektórych pracowników
wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zwanych
dalej „emeryturami pomostowymi”, o których mowa w art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2015 r. poz. 748), zwanej dalej „ustawą o emeryturach i rentach z FUS”;
2)
rodzaje prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze, których wykonywanie
uprawnia do emerytury pomostowej;
3)
zasady postępowania w sprawach emerytur pomostowych;
4)
organizację i zasady działania Funduszu Emerytur Pomostowych;
5)
zasady i tryb opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz zasady finansowania
emerytur pomostowych i rekompensat;
6)
obowiązki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz płatników składek w zakresie tworzenia
i prowadzenia centralnego rejestru i wykazu stanowisk pracy w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze oraz centralnego rejestru i ewidencji pracowników wykonujących
prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
2.
Wypłata emerytur pomostowych jest gwarantowana przez państwo.
Użyte w ustawie określenia oznaczają
1)
organ rentowy - jednostkę organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, właściwą
do wydawania decyzji w sprawach świadczeń, określoną w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. z 2015 r. poz. 121 i 689);
2)
płatnik składek - pracodawcę, o którym mowa w art. 4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz ubezpieczonego, o którym mowa w art. 4 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;
3)
pracownik - ubezpieczonego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1, 2a i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 13 października
1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, podlegającego ubezpieczeniu emerytalnemu z tytułu pracy w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze, a także ubezpieczonego, który przed dniem wejścia w
życie ustawy z tytułu takiej pracy podlegał ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu
emerytalnemu;
4)
uprawniony - osobę mającą ustalone prawo do emerytury pomostowej;
5)
rekompensata - odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury
z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które
nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
1.
Prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem
mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane
w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami
technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej
i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości,
ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego,
w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych
warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.
2.
Czynniki ryzyka, o których mowa w ust. 1, są związane z następującymi rodzajami prac
1)
w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury
a)
prace pod ziemią,
b)
prace na wodzie,
c)
prace pod wodą,
d)
prace w powietrzu;
2)
w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi
a)
prace w warunkach gorącego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach, w których
wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28°C i powyżej, przy wartości
tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m
b)
prace w warunkach zimnego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze
powietrza poniżej 0°C,
c)
bardzo ciężkie prace fizyczne - prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny
wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8400 kJ, a u kobiet - powyżej 4600 kJ,
d)
prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego,
e)
ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym
z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy czym ciężkie prace
fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny
u mężczyzn - powyżej 6300 kJ, a u kobiet - powyżej 4200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji
ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym
wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja
kategorii 4) przez co najmniej 50% zmiany roboczej.
3.
Prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności
oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania
w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych
osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności
psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze
określa załącznik nr 2 do ustawy.
4.
Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących
po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa
w ust. 1.
5.
Za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników
wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace,
o których mowa w ust. 3.
6.
Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się także ubezpieczonych
z tytułu działalności twórczej lub artystycznej tancerzy zawodowych, wykonujących
po dniu wejścia w życie ustawy prace związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym.
7.
Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych
warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub
art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi,
który spełnia łącznie następujące warunki
1)
urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2)
ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co
najmniej 15 lat;
3)
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4)
ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art.
11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i
co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5)
przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace
w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art.
33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6)
po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7)
nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Pracownik wykonujący w powietrzu na statkach powietrznych pracę w szczególnych warunkach
wymienioną w pkt 25 załącznika nr 1 do ustawy lub o szczególnym charakterze wymienioną
w pkt 1 załącznika nr 2 do ustawy, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1,
4-7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli
1)
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn;
2)
ma okres pracy w szczególnych warunkach wymienionej w pkt 25 załącznika nr 1 do ustawy
lub okres pracy o szczególnym charakterze wymienionej w pkt 1 załącznika nr 2 do ustawy,
wynoszący co najmniej 15 lat;
3)
uzyskał orzeczenie o niezdolności do wykonywania pracy w szczególnych warunkach wymienionej
w pkt 25 załącznika nr 1 do ustawy lub o szczególnym charakterze wymienionej w pkt
1 załącznika nr 2 do ustawy, w rozumieniu art. 105-107 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze
(Dz. U. z 2013 r. poz. 1393 oraz z 2014 r. poz. 768).
Pracownik wykonujący w morskich portach handlowych oraz przedsiębiorstwach pomocniczych
działających na rzecz tych portów, zwanych dalej „portami morskimi”, prace w szczególnych
warunkach, wymienione w pkt 21 załącznika nr 1 do ustawy, lub o szczególnym charakterze,
wymienione w pkt 12 załącznika nr 2 do ustawy, który spełnia warunki określone w art.
4 pkt 1, 4-7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli
1)
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat;
2)
ma okres pracy w portach morskich w szczególnych warunkach wymienionej w pkt 21 załącznika
nr 1 do ustawy lub o szczególnym charakterze wymienionej w pkt 12 załącznika nr 2
do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Pracownik wykonujący w hutnictwie prace w szczególnych warunkach wymienione w pkt
4-12 załącznika nr 1 do ustawy, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4-7,
nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli
1)
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat;
2)
ma okres pracy w szczególnych warunkach w hutnictwie wymienionej w pkt 4-12 załącznika
nr 1 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat;
3)
lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie o niezdolności do wykonywania prac w szczególnych
warunkach wymienionych w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy.
Pracownik wykonujący prace w szczególnych warunkach wymienione w pkt 20, 22 i 32 załącznika
nr 1 do ustawy, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4-7, nabywa prawo
do emerytury pomostowej, jeżeli
1)
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn;
2)
ma okres pracy w szczególnych warunkach wymienionej w pkt 20, 22 i 32 załącznika nr
1 do ustawy, wynoszący co najmniej 10 lat.
Pracownik wykonujący prace maszynistów pojazdów trakcyjnych wymienione w pkt 5 załącznika
nr 2 do ustawy, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4-7, nabywa prawo
do emerytury pomostowej, jeżeli
1)
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn;
2)
ma okres pracy jako maszynista pojazdów trakcyjnych wymienionej w pkt 5 załącznika
nr 2 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat;
3)
lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie o niezdolności do wykonywania prac jako maszynista
pojazdów trakcyjnych.
Członek zawodowych ekip ratownictwa górskiego, który spełnia warunki określone w art.
4 pkt 1, 4-7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli
1)
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn;
2)
ma okres pracy jako członek zawodowych ekip ratownictwa górskiego, wynoszący co najmniej
10 lat.
Pracownik wykonujący prace górnicze, o których mowa w art. 50c ustawy o emeryturach
i rentach z FUS, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4-7, nabywa prawo
do emerytury pomostowej, jeżeli
1)
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
2)
ma okres pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ustawy o emeryturach i rentach
z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
Właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia
pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji.
Przy ustalaniu okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
o których mowa w art. 4-11, nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które
pracownik otrzymał wynagrodzenie lub świadczenie z ubezpieczenia społecznego w razie
choroby i macierzyństwa.
1.
Żołnierze zawodowi, funkcjonariusze Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego,
Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby
Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej nabywają prawo do emerytury pomostowej, na
zasadach określonych w art. 4, jeżeli nie spełniają warunków do nabycia prawa lub
utracili prawo do emerytury określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym tych
osób.
2.
Przy ustalaniu prawa do emerytury pomostowej osobom, o których mowa w ust. 1, okresy
służby pełnionej przez te osoby traktuje się na równi z okresami pracy w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze, odpowiednio do art. 3 ust. 4-7.
1.
Emerytura pomostowa stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy
obliczenia emerytury, ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy o emeryturach
i rentach z FUS, przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat, ustalone
według obowiązujących w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie emerytury pomostowej
tablic średniego trwania życia, o których mowa w art. 26 ustawy o emeryturach i rentach
z FUS.
2.
Jeżeli pracownik jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, przy ustalaniu podstawy
obliczenia emerytury, składki na ubezpieczenie emerytalne, zaewidencjonowane na jego
koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, zwanym dalej „Zakładem”, zwiększa się
przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22, stanowiącym stosunek pełnej
wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne do wysokości zaewidencjonowanej na koncie
ubezpieczonego w Zakładzie.
3.
Kwota emerytury pomostowej nie może być niższa niż kwota najniższej emerytury, o której
mowa w art. 85 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
4.
Jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę pomostową, uprawniony podlegał ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym, wysokość emerytury pomostowej ulega ponownemu ustaleniu na
zasadach określonych w art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
5.
Emerytura pomostowa podlega waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych dla
waloryzacji świadczeń w art. 88, art. 89 i art. 93 ustawy o emeryturach i rentach
z FUS.
1.
Prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia
tego prawa.
2.
W przypadku pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, prawo
do emerytury pomostowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku lub
świadczenia.
Prawo do emerytury pomostowej ustaje z dniem
1)
poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, która jest ustalona decyzją organu
rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach;
2
osiągnięcia przez uprawnionego wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 24 ust. 1a
i 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jeżeli uprawniony nie ma prawa do emerytury
ustalonego decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego
w odrębnych przepisach;
3)
śmierci uprawnionego.
1.
Osoby, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy mają ustalone decyzją organu
rentowego prawo do
1)
renty z tytułu niezdolności do pracy na okres do dnia osiągnięcia wieku emerytalnego,
2)
świadczenia przedemerytalnego na podstawie ustawy, o której mowa w art. 11,
3)
emerytury pomostowej na podstawie ustawy, o której mowa w art. 13, albo
4)
nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego na podstawie ustawy, o której mowa w
art. 14
- zachowują te uprawnienia do dnia osiągnięcia wieku emerytalnego, o którym mowa w
art. 24 ust. 1a i 1b oraz w art. 27 ust. 2 i 3 ustawy, o której mowa w art. 1, chyba
że prawo do świadczenia ustanie lub wygaśnie przed tym dniem.
1.
Prawo do emerytury pomostowej ulega zawieszeniu lub emerytura ta ulega zmniejszeniu
na zasadach określonych w art. 103 ust. 3 i art. 104-106 ustawy o emeryturach i rentach
z FUS.
2.
Jeżeli łączna kwota przychodu uprawnionego przewyższyła w danym roku kalendarzowym
kwotę graniczną przychodu o kwotę niższą niż kwota nienależnie pobranych świadczeń,
zwrotu tej kwoty nie dokonuje się, jeżeli uprawniony dokona wpłaty na Fundusz Emerytur
Pomostowych, o którym mowa w art. 29, kwoty równej kwocie tego przekroczenia, pomniejszonej
o kwotę pobranej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Organ rentowy informuje
uprawnionego o możliwości uniknięcia zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń
w razie dokonania wskazanej wpłaty na Fundusz Emerytur Pomostowych i wyznacza termin
na jej wpłatę.
3.
Jeżeli uprawniony nie dokonał w wyznaczonym terminie wpłaty, o której mowa w ust.
2, organ rentowy dochodzi zwrotu nienależnie pobranej emerytury pomostowej na zasadach
określonych w art. 138-144 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
4.
Prawo do emerytury pomostowej ulega zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego
przychodu w razie podjęcia przez uprawnionego pracy w szczególnych warunkach lub o
szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
1.
W razie śmierci uprawnionego członkom jego rodziny przysługuje renta rodzinna oraz
dodatek dla sierot zupełnych na zasadach określonych w art. 65-74, art. 76, art. 103
ust. 3, art. 104-106 i art. 107a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
2.
W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia
należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła
wspólne gospodarstwo domowe, a w przypadku ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi
osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym
członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała
ta osoba.
3.
Osoby wymienione w ust. 2 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania
o świadczenia nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła.
4.
Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 2, wygasają po upływie 12 miesięcy
od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego
okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania.
Do emerytury pomostowej przysługuje dodatek pielęgnacyjny na zasadach i w wysokości
określonej w art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Osobie, która pokryła koszty pogrzebu po śmierci
1)
uprawnionego,
2)
członka rodziny uprawnionego
- przysługuje zasiłek pogrzebowy na zasadach określonych w art. 77-81 i art. 99 ustawy
o emeryturach i rentach z FUS.
1.
Rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach
lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach
z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
2.
Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie
przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
1.
Rekompensatę stanowi równowartość kwoty obliczonej według wzoru
R = 64,32 * K * X
gdzie
R - oznacza kwotę rekompensaty,
K - oznacza kwotę obliczoną według zasad określonych w przepisach art. 174 ustawy
o emeryturach i rentach z FUS,
X - oznacza współczynnik obliczony według wzoru określonego w ust. 2.
2.
Współczynnik X określający, jaka część wymogów do wcześniejszej emerytury została
spełniona do dnia 31 grudnia 2008 r. oblicza się według następującego wzoru
1)
w przypadku kobiet
\(
X = \root 3 \of {{{S_O } \over {20}}*{{S_W } \over {15}}*{{W - 18} \over {W_3 - 18}}}
\)
2)
w przypadku mężczyzn
\(
X = \root 3 \of {{{S_O } \over {25}}*{{S_W } \over {15}}*{{W - 18} \over {W_3 - 18}}}
\)
gdzie
So - oznacza okresy składkowe i nieskładkowe w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach
z FUS, osiągnięte przed dniem 1 stycznia 2009 r.,
Sw - oznacza okres wykonywania przed dniem 1 stycznia 2009 r. pracy w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach
z FUS,
Ws - oznacza obniżony wiek emerytalny w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i
rentach z FUS,
W - oznacza wiek ubezpieczonego w dniu 31 grudnia 2008 r. w pełnych latach zaokrąglonych
w górę.
3.
Jeżeli wartość któregokolwiek z ułamków, o których mowa w ust. 2, przekroczy 1, przyjmuje
się, że wartość ta wynosi 1.
1.
Ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę.
2.
Rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym
mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Postępowanie w sprawie emerytury pomostowej wszczyna się na wniosek pracownika zgłoszony
bezpośrednio lub za pośrednictwem płatnika składek w organie rentowym.
1.
Decyzję w sprawie emerytury pomostowej wydaje i emeryturę tę wypłaca
1)
organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pracownika;
2)
wyznaczony przez Prezesa Zakładu organ rentowy w przypadku pracowników
a)
zamieszkałych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, z którym Rzeczpospolitą
Polską łączy umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych,
b)
którym przy ustalaniu okresu składkowego i nieskładkowego uwzględniono okresy, o których
mowa w art. 8 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
3)
organ rentowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania pracownika w Rzeczypospolitej
Polskiej, jeżeli pracownik zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w
państwie, z którym Rzeczpospolitą Polską nie łączy umowa międzynarodowa w dziedzinie
ubezpieczeń społecznych.
2.
Od decyzji w sprawie emerytury pomostowej przysługuje odwołanie do sądu, na zasadach
określonych w art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej „ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych”.
1
Emeryturę pomostową wypłaca się za miesiąc kalendarzowy w terminach i na zasadach
przewidzianych dla wypłaty emerytur określonych w art. 129, art. 130, art. 132-135,
art. 136a ust. 2 i art. 136b ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
2.
Kwotę emerytury pomostowej za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę emerytury
przez liczbę dni kalendarzowych w miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę
dni kalendarzowych, za które emerytura przysługuje.
W razie zbiegu prawa do emerytury pomostowej z prawem do renty, uposażenia w stanie
spoczynku, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub innego świadczenia
o charakterze emerytalnym lub rentowym, ustalonym na podstawie odrębnych ustaw, przysługuje
tylko jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez uprawnionego.
1
W zakresie postępowania w sprawach emerytury pomostowej stosuje się odpowiednio przepisy
art. 114 i art. 116-128a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
2.
W zakresie postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranej emerytury pomostowej,
egzekucji i potrąceń stosuje się odpowiednio przepisy art. 138-144 ustawy o emeryturach
i rentach z FUS oraz przepisy art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
1.
Tworzy się Fundusz Emerytur Pomostowych, zwany dalej „FEP”, który jest państwowym
funduszem celowym powołanym w celu finansowania emerytur pomostowych.
2.
Dysponentem FEP jest Zakład.
1.
Przychody FEP pochodzą
1)
ze składek na FEP;
2)
z dotacji budżetu państwa;
3)
z oprocentowania rachunków bankowych FEP;
4)
z odsetek od nieterminowo opłaconych składek na FEP;
5)
z dodatkowej opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2;
6)
ze zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami;
7)
z lokat wolnych środków FEP;
8)
z wpłaty, o której mowa w art. 17 ust. 2;
9)
z innych tytułów.
2.
Składkę na FEP zalicza się do przychodów FEP w miesiącu następującym po miesiącu,
za który składka jest należna.
1.
W granicach określonych w ustawie budżetowej FEP otrzymuje z budżetu państwa dotacje.
2.
Dotacje mogą być przeznaczone wyłącznie na finansowanie wydatków, o których mowa w
art. 32.
Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz
Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji,
wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania
zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika,
odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje
się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
1.
Ze środków zgromadzonych w FEP są finansowane
1)
wypłaty emerytur pomostowych;
2)
odsetki za nieterminowe wypłaty emerytur pomostowych;
3)
odpis stanowiący przychód Zakładu.
2
Wysokość odpisu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, ustala się corocznie w ustawie budżetowej
na podstawie planu finansowego FEP; odpis jest potrącany w okresach miesięcznych.
3.
Świadczenia, o których mowa w art. 18-20, są finansowane ze środków Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, o którym mowa w art. 51-56 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2011 r., z wyjątkiem art. 2 pkt 1, art. 3 pkt
1, pkt 2 lit. a, pkt 3, pkt 5 i pkt 6, art. 4 pkt 1-12, pkt 13 lit. b i c, pkt 14-25,
pkt 27, pkt 28, pkt 29 lit. a, pkt 30-33, pkt 34 lit. a, pkt 35-39, pkt 42-44 i pkt
46-50, art. 5, art. 6, art. 12, art. 13, art. 15, art. 16 i art. 31, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.
1
Zarząd Zakładu
1)
opracowuje projekt rocznego planu finansowego FEP w trybie określonym w przepisach
dotyczących prac nad projektem budżetu państwa i po zaopiniowaniu przez Radę Nadzorczą
Zakładu przedkłada go ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego;
2)
sporządza roczne sprawozdanie z wykonania planu finansowego FEP i po zaopiniowaniu
przez Radę Nadzorczą Zakładu przedkłada je ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia
społecznego;
3)
sporządza roczne sprawozdanie finansowe FEP i po zaopiniowaniu przez biegłego rewidenta
niebędącego pracownikiem Zakładu przedkłada je ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia
społecznego.
2.
Zarząd Zakładu sporządza dla FEP prognozę wpływów i wydatków FEP dla kolejnych 5 lat
obrotowych zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
3
Wyboru biegłego rewidenta, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, dokonuje Rada Nadzorcza Zakładu.
1.
Wolne środki FEP mogą być lokowane jedynie na lokatach bankowych, w papierach wartościowych
emitowanych przez Skarb Państwa oraz w jednostkach uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego,
o których mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych
(Dz. U. z 2014 r. poz. 157 oraz z 2015 r. poz. 73), chyba że Rada Ministrów, na wniosek Prezesa Zakładu, zezwoli na ulokowanie środków
w inny sposób.
2.
W zakresie lokowania środków FEP stosuje się odpowiednio zasady lokowania środków
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o których mowa w art. 56 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
1.
Składki na FEP opłaca się za pracownika, który spełnia łącznie następujące warunki
1)
urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2)
wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa
w art. 3 ust. 1 i 3.
2.
Obowiązek opłacania składek na FEP za pracownika, o którym mowa w ust. 1, powstaje
z dniem rozpoczęcia wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze, a ustaje z dniem zaprzestania wykonywania tych prac.
3.
Płatnik składek jest zobowiązany do opłacenia składek na FEP za pracownika wykonującego
prace górnicze, który uzyskał prawo do emerytury pomostowej na podstawie art. 11,
za okres wykonywania prac górniczych, o których mowa w art. 50c ustawy o emeryturach
i rentach z FUS, nie wcześniej jednak niż za okres od 1 stycznia 2010 r.
4.
Składki na FEP od uposażenia zwolnionych ze służby żołnierzy zawodowych albo funkcjonariuszy,
o których mowa w art. 13, wypłaconego po dniu 31 grudnia 2009 r. do dnia zwolnienia
ze służby, opłaca się na zasadach i w trybie określonym w odrębnych przepisach dla
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przekazywanych za żołnierzy albo funkcjonariuszy
zwolnionych ze służby.
1.
Stopa składki na FEP wynosi 1,5% podstawy wymiaru.
2.
Podstawę wymiaru składki na FEP stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie
emerytalne i rentowe, określona w art. 18 ust. 1-2 i ust. 8 oraz w art. 21 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
3.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na FEP stosuje się ograniczenie, o którym
mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
4.
Składka na FEP jest finansowana w całości przez płatnika składek.
1.
Składkę na FEP oblicza, rozlicza i opłaca co miesiąc płatnik składek.
2.
Składkę na FEP płatnik składek rozlicza w deklaracji rozliczeniowej, o której mowa
w art. 46 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
3.
Składkę na FEP płatnik składek opłaca w terminie określonym w art. 47 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dla opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.
1.
Płatnik składek przekazuje informację o pracowniku, za którego był obowiązany opłacać
składkę na FEP, zawierającą następujące dane
1)
nazwisko i imię,
2)
datę urodzenia,
3
numer PESEL, a w razie gdy pracownikowi nie nadano numeru PESEL - serię i numer dowodu
osobistego lub paszportu,
4)
okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
5)
kod pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o którym mowa w
przepisach art. 33 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
- zwaną dalej „zgłoszeniem danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze”.
2.
Zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze płatnik
składek przekazuje do Zakładu do dnia 31 marca danego roku kalendarzowego za poprzedni
rok kalendarzowy.
3.
W przypadku wystąpienia pracownika z wnioskiem o przyznanie emerytury pomostowej,
zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w
danym roku kalendarzowym, płatnik składek przekazuje do Zakładu w terminie 7 dni od
dnia zgłoszenia wniosku.
4.
Jeżeli z wnioskiem o przyznanie emerytury pomostowej pracownik wystąpi przed przekazaniem
zgłoszenia danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze za
poprzedni rok kalendarzowy, w terminie, o którym mowa w ust. 3, płatnik składek przekazuje
do Zakładu także zgłoszenie za poprzedni rok kalendarzowy.
5.
W przypadku upadłości lub likwidacji płatnika składek zgłoszenia danych o pracy w
szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w danym roku kalendarzowym płatnik
składek przekazuje do Zakładu nie później niż w dniu przekazania dokumentu wyrejestrowania
płatnika składek.
6.
W przypadku upadłości lub likwidacji płatnika składek przed przekazaniem zgłoszeń
danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze za poprzedni
rok kalendarzowy, w terminie, o którym mowa w ust. 3, płatnik składek przekazuje do
Zakładu także zgłoszenia za poprzedni rok kalendarzowy.
1.
Płatnik składek jest obowiązany przekazać do Zakładu korygujące zgłoszenie danych
o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w formie nowego zgłoszenia
zawierającego wszystkie prawidłowe dane, o których mowa w art. 38 ust. 1, zwane dalej
„korygującym zgłoszeniem”, jeżeli zachodzi konieczność korekty danych podanych w zgłoszeniu
w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości przez
1)
płatnika składek we własnym zakresie;
2)
Zakład;
3)
właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy.
2.
Płatnik składek jest obowiązany przekazać korygujące zgłoszenie w terminie 7 dni od
dnia stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie lub otrzymania zawiadomienia
o stwierdzeniu nieprawidłowości przez Zakład lub właściwy organ Państwowej Inspekcji
Pracy.
3.
Jeżeli konieczność korekty podanych w zgłoszeniu danych o pracy w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze jest wynikiem stwierdzenia nieprawidłowości przez Zakład
w drodze
1)
decyzji - korygujące zgłoszenie powinno być złożone nie później niż w terminie 7 dni
od uprawomocnienia się decyzji;
2)
kontroli - korygujące zgłoszenie powinno być złożone nie później niż w terminie 30
dni od dnia otrzymania protokołu kontroli.
4.
Zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze i
korygujące zgłoszenie przekazuje się w takiej samej formie, jaka obowiązuje płatnika
składek w odniesieniu do dokumentów ubezpieczeniowych określonych w art. 34-36, art. 41, art. 43, art. 44 i art. 46-48b ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych.
5.
Zakład sporządza z urzędu zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o
szczególnym charakterze oraz koryguje błędy w nim stwierdzone, w razie braku możliwości
uzyskania zgłoszenia lub korygującego zgłoszenia od płatnika składek, jeżeli posiada
dane umożliwiające sporządzenie tego zgłoszenia.
6.
Kopie zgłoszenia danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
oraz korygującego zgłoszenia płatnik składek zobowiązany jest przechowywać przez okres
5 lat od dnia ich przekazania do Zakładu, w formie dokumentu pisemnego lub elektronicznego.
1.
Od nieopłaconych w terminie składek na FEP należne są od płatnika składek odsetki
za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2015 r. poz. 613 i 699), jeżeli ich wysokość przekracza 6,60 zł.
2.
W razie nieopłacenia składek na FEP lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości Zakład
może wymierzyć płatnikowi składek dodatkową opłatę do wysokości 100% nieopłaconych
składek.
3.
Od decyzji w sprawie wymierzenia dodatkowej opłaty przysługuje odwołanie do sądu,
na zasadach określonych w art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
4.
Składki na FEP oraz odsetki za zwłokę, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, nieopłacone
w terminie
1)
podlegają ściągnięciu,
2)
ulegają przedawnieniu,
3)
umarza się w całości lub w części
- na zasadach określonych w art. 24-28 i art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
5.
Na wniosek dłużnika Zakład może odroczyć termin płatności należności wymienionych
w ust. 4 lub rozłożyć je na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika, a także
stan finansów FEP, na zasadach określonych w art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
6.
Nienależnie opłacone składki na FEP podlegają zwrotowi na zasadach określonych w art. 24 ust. 6a-6e, ust. 7 i ust. 8d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
7.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie dotyczących składek na FEP stosuje się odpowiednio
przepisy rozdziału 3 i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
1.
Zakład prowadzi
1)
centralny rejestr stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze;
2)
centralny rejestr pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP.
2.
Centralny rejestr stanowisk pracy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera
1)
dane płatnika składek;
2)
liczbę stanowisk pracy, na których jest wykonywana praca w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze.
3.
Centralny rejestr pracowników, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, zawiera
1)
dane płatnika składek;
2)
dane dotyczące pracownika, za którego jest przewidziany obowiązek opłacania składek
na FEP
a)
nazwisko i imię,
b)
datę urodzenia,
c
numer PESEL,
d)
serię i numer dowodu osobistego lub paszportu;
3)
kod pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;
4)
okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
4.
Płatnik składek jest obowiązany prowadzić
1)
wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze;
2)
ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, zawierającą
dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2.
5.
Płatnik składek obowiązany jest powiadomić pracowników o dokonaniu wpisu do ewidencji,
o której mowa w ust. 4.
6.
W przypadku nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania
składek na FEP, pracownikowi przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy.
7.
Informacje dotyczące liczby stanowisk pracy w szczególnych warunkach i o szczególnym
charakterze płatnik składek przekazuje do Zakładu w deklaracji rozliczeniowej, o której
mowa w art. 46 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w terminie przekazywania tej deklaracji.
8.
Informacje dotyczące pracowników umieszczonych w ewidencji, o której mowa w ust. 4
pkt 2, płatnik składek przekazuje do Zakładu w zgłoszeniu danych o pracy w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze za dany rok kalendarzowy w terminie do dnia
31 marca następnego roku kalendarzowego.
1.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego przedstawia Trójstronnej Komisji
do Spraw Społeczno-Gospodarczych w terminie do dnia 15 marca i do dnia 15 września
każdego roku, informację
1)
o liczbie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze, na podstawie danych zawartych w centralnym rejestrze
stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze;
2)
o liczbie pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, na podstawie
danych zawartych w centralnym rejestrze pracowników wykonujących prace w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze.
2.
Informacje, o których mowa w ust. 1, będą przedstawiane za lata 2010-2014.
W ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
(Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, z późn. zm. w art. 6 pkt 10c otrzymuje brzmienie
„
10c)
ustalonym prawie do emerytury lub renty - rozumie się ustalone prawo do emerytury
lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie
przepisów emerytalnych lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, albo ustalone
prawo do emerytury pomostowej na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych, a
także ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
przyznanego na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
oraz świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej;
”
.
(pominięty)
W ustawie z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
(Dz. U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335, z późn. zm. w art. 5 wprowadza się następujące zmiany
1)
ust. 3 otrzymuje brzmienie
„
3.
Wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika wykonującego prace w szczególnych
warunkach lub prace o szczególnym charakterze - w rozumieniu przepisów o emeryturach
pomostowych, wynosi 50% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w ust.
2.
”
;
2)
ust. 6 otrzymuje brzmienie
„
6.
Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania
przeciętnej liczby zatrudnionych, w celu naliczania odpisu na Fundusz, biorąc pod
uwagę w szczególności liczbę osób zatrudnionych w danym roku kalendarzowym.
”
.
(pominięty)
W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
art. 32 otrzymuje brzmienie
„
Art. 32.
Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz
Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji,
wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania
zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika,
odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje
się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
”
;
2)
w art. 36 ust. 10 otrzymuje brzmienie
„
10.
Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych zawiera w szczególności następujące dane dotyczące
osoby zgłaszanej: dane, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1, nazwisko, imię pierwsze
i drugie, datę urodzenia, nazwisko rodowe, obywatelstwo i płeć, tytuł ubezpieczenia,
stopień niepełnosprawności, posiadanie ustalonego prawa do emerytury lub renty, adres
zameldowania na stałe miejsce pobytu, adres zamieszkania, jeżeli jest inny niż adres
zameldowania na stałe miejsce pobytu, adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż
adres zameldowania na stałe miejsce pobytu i adres zamieszkania.
”
;
3)
w art. 40 w ust. 2 w pkt 10 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje pkt 11 w brzmieniu
„
11)
o okresach pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przekazane
w zgłoszeniu danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
o którym mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
(Dz. U. Nr 237, poz. 1656).
”
;
4)
w art. 45 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu
„
1a)
ewidencjonuje się liczbę pracowników, za których jest opłacana składka na Fundusz
Emerytur Pomostowych;
”
;
5)
w art. 46 w ust. 4 po pkt 6 dodaje się pkt 6a-6c w brzmieniu
„
6a)
sumę należnych składek na Fundusz Emerytur Pomostowych;
6b)
liczbę pracowników, za których jest opłacana składka na Fundusz Emerytur Pomostowych;
6c)
liczbę stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;
”
;
6)
w art. 47
a)
w ust. 4 dodaje się pkt 5 w brzmieniu
„
5)
Fundusz Emerytur Pomostowych.
”
,
b)
ust. 14 otrzymuje brzmienie
„
14.
Przepisy niniejszego artykułu stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy,
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych i ubezpieczenie
zdrowotne.
”
;
7)
w art. 49 ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w drodze rozporządzenia, określa
wzory
1)
zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych,
2)
imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących,
3)
zgłoszeń płatnika składek,
4)
deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących,
5)
innych dokumentów niezbędnych do prowadzenia kont płatników składek i kont ubezpieczonych,
6)
zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o
którym mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych oraz kody pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
- z uwzględnieniem obowiązujących procedur prowadzenia rejestrów i wykazów w systemie
ubezpieczeń społecznych.
”
;
8)
w art. 76 w ust. 1 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu
„
1a)
odpisu z Funduszu Emerytur Pomostowych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych;
”
;
9)
w art. 83 w ust. 1 po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu
„
3a)
ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania
należności z tytułu tych składek;
”
.
(pominięty)
W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 32
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych
w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej
szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej
sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
”
,
b)
ust. 4 otrzymuje brzmienie
„
4.
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki,
na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury,
ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
”
;
2)
w art. 184
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego
funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na
rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu
państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
”
,
b)
dodaje się ust. 3 w brzmieniu
„
3.
Przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonego, który złożył wniosek
o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na
dochody budżetu państwa, składki na ubezpieczenie emerytalne, zaewidencjonowane na
jego koncie w Zakładzie, zwiększa się przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22,
stanowiącym stosunek pełnej wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne do wysokości
zaewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego w Zakładzie.
”
.
(pominięty)
W ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy - Karta Nauczyciela
(Dz. U. Nr 167, poz. 1397 oraz z 2007 r. Nr 191, poz. 1369) w art. 3 dodaje się ust. 3 w brzmieniu
„
3.
Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1, przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego,
warunkiem do uzyskania emerytury górniczej jest złożenie wniosku o przekazanie środków
zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa.
”
.
(pominięty)
W ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
(Dz. U. Nr 89, poz. 589) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 10 w ust. 1 po pkt 9 dodaje się pkt 9a w brzmieniu
„
9a)
kontrola ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
(Dz. U. Nr 237, poz. 1656),
”
;
2)
po art. 11 dodaje się art. 11a w brzmieniu
„
Art. 11a.
Właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia
pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji.
”
;
3)
w art. 33 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie
„
1)
wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1-4, 6 i 7 oraz art. 11a;”.
”
(pominięty)
Prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która
1)
po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2)
spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3)
w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2,
okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art.
3 ust. 1 i 3.
1.
Pierwsze zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
o którym mowa w art. 38, płatnik składek przekazuje za 2010 r.
2.
Przekazując zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, płatnik składek składa informacje
wymienione w art. 38 ust. 1 dotyczące pracowników, którzy w 2009 r. wykonywali prace
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, także wówczas, gdy w 2010 r.
nie wykonywali już tej pracy.
3.
Do czasu przekazania zgłoszenia i informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, płatnik
składek jest zobowiązany do wystawiania zaświadczeń o okresach pracy w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, przypadających
po dniu 31 grudnia 2008 r. Przepis art. 12 stosuje się odpowiednio.
Płatnik składek jest zobowiązany do wystawiania zaświadczeń o okresach pracy w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, za okresy
przypadające przed dniem 1 stycznia 2009 r. Przepis art. 12 stosuje się odpowiednio.
Pierwszą prognozę wpływów i wydatków Funduszu Emerytur Pomostowych dla kolejnych 5
lat obrotowych, o której mowa w art. 33 ust. 2, Zarząd Zakładu sporządzi w 2012 r.
Do dnia 31 grudnia 2014 r. minister właściwy do spraw pracy przygotuje strategię sektorową
na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
(Dz. U. z 2014 r. poz. 1649 oraz z 2015 r. poz. 349), dotyczącą wspierania zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób wykonujących przez
co najmniej 15 lat prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, którym
nie przysługuje prawo do emerytury pomostowej.
1.
W 2009 r. wypłaty emerytur pomostowych są finansowane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
o którym mowa w art. 51 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
2.
Środki na finansowanie emerytur pomostowych, o którym mowa w ust. 1, pochodzą z dotacji
z budżetu państwa.
1.
Dotychczasowy akt wykonawczy wydany na podstawie art. 5 ust. 6 ustawy, o której mowa
w art. 44, zachowuje moc do czasu wejścia w życie aktu wykonawczego wydanego na podstawie
art. 5 ust. 6 ustawy, o której mowa w art. 44, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
nie dłużej jednak niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Dotychczasowy akt wykonawczy wydany na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy, o której mowa
w art. 45, zachowuje moc do czasu wejścia w życie aktu wykonawczego wydanego na podstawie
art. 49 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 45, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
nie dłużej jednak niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie art. 45 pkt 7.
(pominięty)
Ilekroć w przepisach odrębnych jest mowa o emeryturze, należy przez to rozumieć również
emeryturę pomostową.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2009 r., z wyjątkiem
1)
art. 29-42, art. 45 pkt 1 i 3-9 oraz art. 48, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2010 r.;
2)
art. 44, art. 47 i art. 55 ust. 1, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia
ogłoszenia
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2011 r., z wyjątkiem
1)
art. 71 ust. 3, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 4 lit. a, b i e w zakresie ust. 6, pkt 5-7, pkt 9 lit. a-d, pkt 10, pkt
13 lit. b, pkt 15 w zakresie art. 14 ust. 4-7 i pkt 16 w zakresie art. 14b oraz art.
5, art. 6, art. 9, art. 18, art. 45, art. 58 i art. 59, które wchodzą w życie z dniem
1 stycznia 2012 r.