Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia organu dowodzenia obroną powietrzną oraz trybu postępowania przy stosowaniu środków obrony powietrznej w stosunku do obcych statków powietrznych niestosujących się do wezwań państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym

Rozporządzenie określa

1)

organ dowodzenia obroną powietrzną, przy pomocy którego Dowódca Operacyjny Rodzajów

Sił Zbrojnych

2)

tryb postępowania przy stosowaniu środków obrony powietrznej, o których mowa w art. 18b ust. 2, 2a i 2c ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy

państwowej, w stosunku do obcych wojskowych i cywilnych statków powietrznych niestosujących

się do wezwań państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym oraz organu dowodzenia

obroną powietrzną, w tym zakres i sposób współdziałania organu dowodzenia obroną powietrzną

z państwowym organem zarządzania ruchem lotniczym oraz z organem dowodzenia Zintegrowanego

Systemu Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej;

2)

państwowym organie zarządzania ruchem lotniczym - należy przez to rozumieć instytucję

zapewniającą służby żeglugi powietrznej;

3)

obiekcie powietrznym typu RENEGADE - należy przez to rozumieć cywilny statek powietrzny,

który przekroczył powietrzną granicę państwową albo wykonuje lot w przestrzeni powietrznej

Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami zezwolenia i nie

zastosował się do wezwań, o których mowa w art. 18b ust. 1 ustawy, oraz może być użyty

jako środek ataku o charakterze terrorystycznym;

4)

Dyżurnym Dowódcy Obrony Powietrznej - należy przez to rozumieć oficera Sił Zbrojnych

Rzeczypospolitej Polskiej wyznaczonego do pełnienia służby w systemie obrony powietrznej

Rzeczypospolitej Polskiej i wykonywania funkcji narodowego przedstawiciela władz państwowych

(National Governmental Authority) w Zintegrowanym Systemie Obrony Powietrznej Organizacji

Traktatu Północnoatlantyckiego;

5)

statku przechwytującym - należy przez to rozumieć uzbrojony samolot bojowy lub śmigłowiec

wraz z załogą, wydzielony z Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub państwa Organizacji

Traktatu Północnoatlantyckiego, wykonujący zadania wojskowego nadzoru przestrzeni

powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej.

1

Organem dowodzenia obroną powietrzną jest Centrum Operacji Powietrznych - Dowództwo

Komponentu Powietrznego, zwane dalej „Centrum Operacji Powietrznych”.

2

Centrum Operacji Powietrznych wraz z podległymi i podporządkowanymi mu dyżurnymi siłami

i środkami systemu obrony powietrznej jest jednostką bezpośrednio podległą Dowódcy

Operacyjnemu Rodzajów Sił Zbrojnych.

3.

Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych

1.

Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej kieruje działaniami Centrum Operacji Powietrznych

w zakresie nienaruszalności przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej.

2.

Jeżeli umowy międzynarodowe, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, nie stanowią

inaczej, decyzję o opuszczeniu przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez

polskie statki przechwytujące oraz o przekroczeniu granicy państwowej i lot w przestrzeni

powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez wojskowe statki przechwytujące państwa

Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego realizujące zadania w ramach Zintegrowanego

Systemu Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w celu przeciwdziałania

wojskowym i cywilnym statkom powietrznym podejmuje Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej.

1.

Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej decyduje o wyborze lotniska, na które sprowadza

się cywilne i wojskowe statki powietrzne zmuszone do lądowania przez statki przechwytujące.

2.

W przypadku podejmowania decyzji o wyborze lotniska cywilnego, na które sprowadza

się statki powietrzne, o których mowa w ust. 1, Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej

współdziała z państwowym organem zarządzania ruchem lotniczym.

1.

Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej, stosownie do spełnienia przez obcy cywilny statek

powietrzny poniższych kryteriów, kwalifikuje obiekt powietrzny do kategorii

1)

„Podejrzany RENEGADE” - w przypadku wykrycia cywilnego statku powietrznego o nieokreślonych

intencjach albo spełniającego dwa lub więcej z poniżej wymienionych warunków

a)

narusza plan lotu,

b)

odmawia wykonania lub nie reaguje na polecenia państwowego organu zarządzania ruchem

lotniczym, cywilnych i wojskowych lotniskowych organów służby ruchu lotniczego lub

organów dowodzenia obroną powietrzną,

c)

niespodziewanie zmienia parametry lotu,

d)

nastąpiła przerwa w korespondencji radiowej, szczególnie w połączeniu ze zmianą parametrów

lotu,

e)

nastąpiła zmiana kodów transpondera radaru wtórnego lub nadmierne wykorzystywanie

sygnału identyfikacji, bez uprzedniej zgody państwowego organu zarządzania ruchem

lotniczym,

f)

załoga używa niestandardowej terminologii lub odnotowano inne niezgodne z procedurą

zmiany w korespondencji radiowej,

g)

nastąpił wybór w modzie 3/A kodu 7500 (uprowadzony statek powietrzny), 7600 (utrata

łączności), 7700 (sytuacja awaryjna),

h)

nastąpił przekaz radiowy niedotyczący procedur lotniczych,

i)

nastąpiło przerwanie lub zaprzestanie emitowania sygnałów z transpondera radaru wtórnego,

j)

otrzymano zawiadomienie od innych organów władzy publicznej, państw sąsiednich lub

organizacji międzynarodowych albo instytucji pozarządowych o zamiarach statku powietrznego,

k)

otrzymano nieokreśloną groźbę użycia przemocy za pośrednictwem strony trzeciej,

l)

otrzymano zawiadomienie o umieszczeniu na pokładzie statku powietrznego przedmiotu,

urządzenia, substancji lub innego materiału niebezpiecznego, które mogą zostać użyte

do ataku o charakterze terrorystycznym;

2)

„Prawdopodobny RENEGADE” - w przypadku gdy

a)

wykryto również inne statki powietrzne, które nie wykonują poleceń państwowego organu

zarządzania ruchem lotniczym,

b)

cywilny statek powietrzny zakwalifikowany jako „Podejrzany RENEGADE” w dalszym ciągu

nie wykonuje poleceń państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym lub organów dowodzenia

obroną powietrzną,

c)

cywilny statek powietrzny odmawia wykonania poleceń lub nie reaguje na polecenia i

przekazywane znaki dowódcy statku przechwytującego;

3)

„Potwierdzony RENEGADE” - w przypadku gdy spełnia on jednocześnie niżej wymienione

kryteria

a)

przechwycony i rozpoznany cywilny statek powietrzny w dalszym ciągu nie wykonuje poleceń

dowódcy statku przechwytującego, państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym oraz

organów dowodzenia obroną powietrzną,

b)

posiadane informacje potwierdzają bez żadnych wątpliwości, że cywilny statek powietrzny

ma być użyty jako środek ataku o charakterze terrorystycznym.

2.

Zakwalifikowanie statku powietrznego do odpowiedniej kategorii wymienionej w ust.

1 następuje na podstawie informacji posiadanych przez Dyżurnego Dowódcę Obrony Powietrznej

oraz przeprowadzonej przez niego analizy sytuacji.

3.

Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej otrzymuje informacje o sytuacji powietrznej od

państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym oraz o zagrożeniach od właściwych

organów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub innych organów państwowych Rzeczypospolitej

Polskiej zapewniających bezpieczeństwo państwa.

4.

W analizie sytuacji powietrznej Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej uwzględnia również

informacje otrzymywane od właściwych organów Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego

i innych organów międzynarodowych lub innych państw.

5.

W przypadku zakwalifikowania statku powietrznego znajdującego się w przestrzeni powietrznej

Rzeczypospolitej Polskiej do odpowiedniej kategorii RENEGADE Dyżurny Dowódca Obrony

Powietrznej wnioskuje do właściwego organu Zintegrowanego Systemu Obrony Powietrznej

Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego o przekazanie uprawnień do dowodzenia siłami

obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej wydzielonymi do Zintegrowanego Systemu

Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego oraz powiadamia Dowódcę

Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych

1.

W przypadku niezastosowania się do wezwań i poleceń, o których mowa w art. 18b ust.

1 ustawy, decyzję o zastosowaniu środków, o których mowa w art. 18b ust. 2 ustawy,

do obcego cywilnego statku powietrznego Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych

2.

W przypadku niezastosowania się do wezwań i poleceń, o których mowa w art. 18b ust.

2 ustawy, decyzję o oddaniu strzałów ostrzegawczych do obcego cywilnego statku powietrznego

Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych

3.

W przypadku dalszego niezastosowania się do wezwań i poleceń, o których mowa w art.

18b ust. 2 ustawy, oraz po wyczerpaniu środków, o których mowa w ust. 2, statek przechwytujący

eskortuje obcy cywilny statek powietrzny z pasażerami na pokładzie do czasu jego lądowania

na lotnisku lub opuszczenia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej.

4.

W przypadku niezastosowania się do wezwań i poleceń, o których mowa w art. 18b ust.

1 ustawy, decyzję o zniszczeniu obcego cywilnego statku powietrznego, o którym mowa

w art. 18b ust. 2c ustawy, po wyczerpaniu dostępnych środków, o których mowa w art.

18b ust. 2a pkt 1 ustawy, Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych

1.

W przypadku wykrycia obcego wojskowego statku powietrznego naruszającego przestrzeń

powietrzną Rzeczypospolitej Polskiej właściwy organ dowodzenia obroną powietrzną Organizacji

Traktatu Północnoatlantyckiego, w uzgodnieniu z Dyżurnym Dowódcą Obrony Powietrznej,

może zdecydować o użyciu sił i środków wydzielonych do Zintegrowanego Systemu Obrony

Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego tylko do działań określonych

w art. 18b ust. 2 ustawy.

2.

Decyzję o zastosowaniu środków, o których mowa w art. 18b ust. 2a ustawy, przez dyżurne

siły i środki wydzielone do systemu obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej i

Zintegrowanego Systemu Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego

podejmuje Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych

3.

Decyzję Dowódcy Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych

4.

W sytuacji gdy obcy wojskowy statek powietrzny atakuje statek przechwytujący, decyzję

o jego zniszczeniu podejmuje dowódca statku przechwytującego.

5.

W przypadku utraty łączności z Centrum Operacji Powietrznych, w sytuacji gdy obcy

wojskowy statek powietrzny dokonuje zbrojnej napaści lub agresji przeciwko obiektom

położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub wyraźnie i uparcie manewruje

na pozycję dogodną do ataku przeciwko statkowi przechwytującemu, decyzję o zniszczeniu

obcego wojskowego statku powietrznego może podjąć dowódca statku przechwytującego.

1.

Centrum Operacji Powietrznych współdziała z państwowym organem zarządzania ruchem

lotniczym w zakresie

1)

zapewnienia bezpieczeństwa lotów statków powietrznych w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej

Polskiej;

2)

wymiany informacji o sytuacji powietrznej oraz o planowanych i wykonywanych lotach

obcych wojskowych statków powietrznych w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej

Polskiej;

3)

przestrzegania ustalonych procedur koordynacji i identyfikacji oraz przekazywania

odpowiedzialności nad lotem statków przechwytujących w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej

Polskiej;

4)

wykorzystania przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez dyżurne siły

i środki systemu obrony powietrznej w celu

a)

priorytetowego udostępnienia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej oraz

zapewnienia bezpieczeństwa dla statków przechwytujących realizujących zadania wojskowego

nadzoru przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej,

b)

zastosowania naziemnych środków systemu obrony powietrznej wobec statków powietrznych

nieprzestrzegających przepisów wykonywania lotów obowiązujących w przestrzeni powietrznej

Rzeczypospolitej Polskiej.

2.

Współdziałanie, o którym mowa w ust. 1, następuje przez ciągłą bieżącą wymianę informacji

za pomocą sieci telekomunikacyjnych lub w inny sposób ustalony przez Dowódcę Centrum

Operacji Powietrznych i państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia