Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego

1

Ustawa normuje odpowiedzialność majątkową funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celnej,

Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego

i Centralnego Biura Antykorupcyjnego za szkody wyrządzone przez nich, wskutek niewykonania

lub nienależytego wykonania obowiązków służbowych, w mieniu Skarbu Państwa znajdującym

się w dyspozycji organu lub jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych

albo nadzorowanych przez ministrów właściwych do spraw wewnętrznych, do spraw finansów

publicznych, Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości, Szefa Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Szefa Służby

Wywiadu Wojskowego i Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

2.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1

funkcjonariuszu - należy przez to rozumieć: policjanta, funkcjonariusza Straży Granicznej,

funkcjonariusza Służby Celnej, funkcjonariusza Biura Ochrony Rządu, strażaka Państwowej

Straży Pożarnej, funkcjonariusza Służby Więziennej, funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego

oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego;

2

uposażeniu przysługującym funkcjonariuszowi - należy przez to rozumieć uposażenie

zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne funkcjonariuszowi w dniu

wyrządzenia szkody, a w przypadku szkody powstałej po rozwiązaniu stosunku służbowego

- należne w dniu zwolnienia ze służby.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Funkcjonariusz, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków

służbowych ze swojej winy wyrządził szkodę w mieniu, o którym mowa w art. 1 ust. 1,

ponosi odpowiedzialność majątkową w granicach rzeczywistej straty i tylko za normalne

następstwa działania lub zaniechania, chociażby wynikająca z niego szkoda powstała

po rozwiązaniu stosunku służbowego.

Organy lub jednostki, o których mowa w art. 1 ust. 1, obowiązane są wykazać okoliczności

uzasadniające odpowiedzialność funkcjonariusza oraz wysokość wyrządzonej szkody.

Funkcjonariusz nie ponosi odpowiedzialności majątkowej za szkodę

1)

w takim zakresie, w jakim organ lub jednostka, o których mowa w art. 1 ust. 1, albo

inna osoba przyczyniły się do powstania szkody lub jej zwiększenia;

2)

wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka.

W razie wyrządzenia nieumyślnie szkody przez kilku funkcjonariuszy, każdy z nich ponosi

odpowiedzialność za część szkody, stosownie do przyczynienia się do niej i stopnia

winy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych

funkcjonariuszy do powstania szkody, odpowiadają oni w częściach równych.

1.

Funkcjonariusz odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną nieumyślnie jest obowiązany do

zapłaty odszkodowania w wysokości wyrządzonej szkody, jednak odszkodowanie nie może

przewyższać kwoty trzymiesięcznego uposażenia przysługującego funkcjonariuszowi.

2.

Za zgodą organu lub jednostki, o których mowa w art. 1 ust. 1, naprawienie szkody

przez funkcjonariusza może nastąpić poprzez przywrócenie stanu poprzedniego w całości,

jeżeli nie narusza to interesu Skarbu Państwa.

1.

Jeżeli naprawienie szkody wyrządzonej nieumyślnie następuje na podstawie ugody między

organem lub jednostką, o których mowa w art. 1 ust. 1, a funkcjonariuszem, który wyrządził

szkodę, wysokość odszkodowania może być obniżona przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności

sprawy, a w szczególności stopnia winy funkcjonariusza i jego stosunku do obowiązków

służbowych.

2.

Przy uwzględnieniu okoliczności wymienionych w ust. 1, wysokość odszkodowania może

być także obniżona przez sąd pracy; dotyczy to również przypadku, gdy naprawienie

szkody następuje na podstawie ugody sądowej.

3.

W razie niewykonania przez funkcjonariusza ugody, o której mowa w ust. 1, podlega

ona wykonaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, po nadaniu jej klauzuli wykonalności przez sąd pracy.

Jeżeli funkcjonariusz umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia

w pełnej wysokości.

1.

W razie wyrządzenia szkody osobie trzeciej przez funkcjonariusza przy wykonywaniu

obowiązków służbowych, wyłącznie obowiązany do naprawienia szkody, na zasadach określonych

przepisami Kodeksu cywilnego, jest Skarb Państwa reprezentowany przez organ lub jednostkę, o których mowa w art.

1 ust. 1, w których funkcjonariusz pełnił służbę w chwili wyrządzenia szkody.

2.

Funkcjonariusz ponosi przewidzianą w przepisach ustawy odpowiedzialność wobec Skarbu

Państwa, który naprawił szkodę, o której mowa w ust. 1.

1.

Funkcjonariusz odpowiada, z zastrzeżeniem art. 2, w pełnej wysokości za szkodę w mieniu

powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia się, zwanym dalej „mieniem powierzonym”.

2.

Funkcjonariusz może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę w mieniu powierzonym,

jeżeli wykaże, że powstała ona z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności

wskutek niezapewnienia przez właściwą jednostkę organizacyjną warunków umożliwiających

prawidłowe zabezpieczenie powierzonego mienia.

3.

Prezes Rady Ministrów oraz ministrowie, o których mowa w art. 1 ust. 1, każdy w zakresie

swojej właściwości, określą, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb powierzania funkcjonariuszom

mienia, o którym mowa w ust. 1.

1.

Na zasadach określonych w art. 10 funkcjonariusze mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność

majątkową za mienie powierzone im łącznie. Podstawą łącznego powierzenia mienia jest

umowa o wspólnej odpowiedzialności majątkowej, zawarta, pod rygorem nieważności, na

piśmie przez funkcjonariuszy z kierownikiem jednostki organizacyjnej, w której dyspozycji

znajduje się powierzone mienie.

2.

Funkcjonariusze ponoszący wspólną odpowiedzialność majątkową odpowiadają w częściach

określonych w umowie, a jeżeli umowa nie określa tych części - w częściach równych.

3.

W razie ustalenia, że szkoda w całości albo w części została spowodowana przez niektórych

funkcjonariuszy, za całość szkody albo za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy

szkody.

4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowe zasady i tryb zawierania umowy o wspólnej odpowiedzialności majątkowej

funkcjonariuszy;

2)

szczegółowe zasady i tryb łącznego powierzania mienia funkcjonariuszom;

3)

szczegółowe warunki wspólnej odpowiedzialności za szkodę w mieniu powierzonym łącznie

funkcjonariuszom.

Do odpowiedzialności określonej w art. 10 i 11 stosuje się odpowiednio przepisy art.

4, 7 i 8.

1.

Organ lub jednostka, o których mowa w art. 1 ust. 1, po stwierdzeniu zaistnienia szkody,

podejmuje niezwłocznie czynności w celu wyjaśnienia okoliczności i przyczyn jej powstania,

ustalenia wysokości szkody oraz osób za nią odpowiedzialnych.

2.

W przypadku ustalenia, że szkoda powstała z winy funkcjonariusza, organ lub jednostka,

o których mowa w art. 1 ust. 1, mogą

1)

wezwać funkcjonariusza do dobrowolnej zapłaty odszkodowania w wyznaczonym terminie

lub złożenia w takim terminie pisemnego zobowiązania do jego zapłaty;

2)

zawrzeć z funkcjonariuszem pisemną ugodę, o której mowa w art. 7 ust. 1;

3)

odstąpić od dochodzenia naprawienia szkody wyrządzonej nieumyślnie, w przypadku gdy

a)

zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu nie uzyska się odszkodowania

w kwocie co najmniej równoważącej przewidywane koszty jego dochodzenia i egzekucji,

b)

zachodzą szczególne okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej lub materialnej funkcjonariusza

odpowiedzialnego za szkodę i pozwala na to interes Skarbu Państwa,

c)

w związku z wyrządzoną szkodą funkcjonariusz poniósł odpowiedzialność karną, dyscyplinarną

lub za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a wymierzona kara stanowi wystarczającą

dolegliwość.

3.

Ustalenie wysokości szkody, dochodzenie roszczeń o odszkodowanie oraz podejmowanie

innych czynności i decyzji w tych sprawach należy do właściwości organu lub kierownika

jednostki, o których mowa w art. 1 ust. 1.

4.

Jeżeli sprawcą szkody jest organ lub kierownik jednostki, o których mowa w art. 1

ust. 1, uprawnienia określone w ust. 3 przysługują bezpośredniemu przełożonemu.

1.

Należność stanowiąca odszkodowanie może być, na wniosek funkcjonariusza odpowiedzialnego

za szkodę, umorzona w całości lub części, a jej spłata odroczona lub rozłożona na

raty, jeżeli okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 3 lit. b i c, zaistniały

lub zostały ujawnione po ustaleniu tej należności.

2.

Umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty spłaty należności następuje w drodze

umowy zawartej z funkcjonariuszem. Przepisy art. 13 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

1.

Do przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez funkcjonariusza stosuje

się, z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy działu czternastego Kodeksu pracy.

2.

W razie wyrządzenia przez funkcjonariusza szkody osobie trzeciej, terminy przedawnienia

liczą się od zaspokojenia roszczenia tej osoby.

Spory dotyczące odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy rozpoznają sądy pracy

oraz sądy pracy i ubezpieczeń społecznych.

W dekrecie z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za

szkody wyrządzone jednostce wojskowej

(Dz. U. Nr 40, poz. 247, z 1967 r. Nr 44, poz. 220 i z 1974 r. Nr 24, poz. 142) skreśla się art. 19.

(pominięty)

W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa

(Dz. U. z 1999 r. Nr 51, poz. 526) skreśla się art. 55a.

(pominięty)

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak

niż przez 6 miesięcy, zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie

dekretu, o którym mowa w art. 16, o ile nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.

(pominięty)

Do spraw o odszkodowanie wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie

ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że zostanie zawarta ugoda.

W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy

za szkody wyrządzone przez nich wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków

służbowych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 148

ust. 1 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2011 r.