PL
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Table of Provisions (36)
Statutory Text (36 Articles)
W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. z 2014 r. poz. 121, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 1015 § 2 otrzymuje brzmienie
„
§ 2.
Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem
spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
”
;
2)
uchyla się art. 1016;
3)
w art. 1031 § 2 otrzymuje brzmienie
„
§ 2.
W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność
za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza
stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca
podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza
przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie
uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące
długi.
”
;
4)
po art. 1031 dodaje się art. 1031
„
Art. 1031
§ 1.
Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, zapisobierca windykacyjny
lub wykonawca testamentu mogą złożyć w sądzie albo przed notariuszem wykaz inwentarza.
Wykaz inwentarza składany przed notariuszem zostaje objęty protokołem.
§ 2.
Wykaz inwentarza może zostać złożony wspólnie przez więcej niż jednego spadkobiercę,
zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu.
§ 3.
W wykazie inwentarza z należytą starannością ujawnia się przedmioty należące do spadku
oraz przedmioty zapisów windykacyjnych, z podaniem ich wartości według stanu i cen
z chwili otwarcia spadku, a także długi spadkowe i ich wysokość według stanu z chwili
otwarcia spadku.
§ 4.
W razie ujawnienia po złożeniu wykazu inwentarza przedmiotów należących do spadku,
przedmiotów zapisów windykacyjnych lub długów spadkowych pominiętych w wykazie inwentarza
składający wykaz uzupełnia go. Do uzupełnienia wykazu stosuje się przepisy dotyczące
składania wykazu inwentarza.
Art. 1031
§ 1.
Wykaz inwentarza składany w sądzie sporządza się według ustalonego wzoru.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia
1)
wzór wykazu inwentarza obejmujący
a)
dane, o których mowa w art. 1031
b)
imię i nazwisko, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL),
jeżeli został nadany, oraz ostatni adres spadkodawcy,
c)
imię i nazwisko, numer PESEL albo numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku
jego braku - numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub numer identyfikacji
podatkowej (NIP), jeżeli został nadany, oraz adres składającego wykaz inwentarza,
d)
pouczenie składającego wykaz inwentarza co do obowiązku jego uzupełnienia, w przypadkach
wskazanych w art. 1031
- mając na uwadze zamieszczenie danych koniecznych do ustalenia stanu czynnego spadku
oraz standaryzację danych zawartych w wykazie;
2)
sposób udostępnienia druków wzoru wykazu inwentarza mając na uwadze przyspieszenie
postępowania spadkowego.
Art. 1031
§ 1.
Spadkobierca, który złożył wykaz inwentarza spłaca długi spadkowe zgodnie ze złożonym
wykazem. Nie może jednak zasłaniać się brakiem znajomości wykazu inwentarza złożonego
przez innego spadkobiercę, zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu.
§ 2.
Od chwili sporządzenia spisu inwentarza spadkobierca spłaca długi spadkowe zgodnie
ze sporządzonym spisem.
§ 3.
Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zapisobierców windykacyjnych i wykonawców
testamentu.
Art. 1031
Wierzyciel, który zażądał sporządzenia spisu inwentarza, nie może odmówić przyjęcia
należnego mu świadczenia, chociażby dług nie był jeszcze wymagalny.
”
;
5)
art. 1032 otrzymuje brzmienie
„
Art. 1032.
§ 1.
Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i spłacił niektóre
długi spadkowe, a nie wiedział i przy dołożeniu należytej staranności nie mógł się
dowiedzieć o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi odpowiedzialność za niespłacone
długi spadkowe tylko do wysokości różnicy między wartością stanu czynnego spadku a
wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów spadkowych, które spłacił.
§ 2.
Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i spłacając niektóre
długi spadkowe, wiedział lub przy dołożeniu należytej staranności mógł się dowiedzieć
o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi odpowiedzialność za te długi ponad wartość
stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany
je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe. Nie dotyczy to spadkobiercy
niemającego pełnej zdolności do czynności prawnych oraz spadkobiercy, co do którego
istnieje podstawa do jego ubezwłasnowolnienia.
”
;
6)
w art. 1034
„
Spadkobiercom uwzględnia się ich udział w wartości ustalonego w wykazie inwentarza
albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku.
”
.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 87 § 1 otrzymuje brzmienie
„
§ 1.
Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej
także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami
strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot
sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również małżonek,
rodzeństwo, zstępni lub wstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku
przysposobienia.
”
;
2)
w części pierwszej w księdze drugiej w tytule II w dziale IV tytuł rozdziału 1 otrzymuje
brzmienie
„
Rozdział 1
Zabezpieczenie spadku, wykaz inwentarza i spis inwentarza”;
3)
art. 633 i art. 634 otrzymują brzmienie
„
Art. 633.
§ 1.
Do zabezpieczenia spadku właściwy jest sąd, w którego okręgu znajdują się rzeczy będące
w chwili otwarcia spadku we władaniu spadkodawcy. Jeżeli przedmiotem zabezpieczenia
mają być prawa majątkowe należące do spadkodawcy w chwili otwarcia spadku, sądem właściwym
jest sąd właściwości ogólnej osoby zobowiązanej z tytułu tego prawa, a gdy takiej
osoby nie ma - sąd, w którego okręgu znajduje się przedmiot świadczenia lub prawa.
Jeżeli wykonanie prawa majątkowego jest związane z posiadaniem dokumentu, właściwy
jest sąd, w którego okręgu znajduje się ten dokument.
§ 2.
Sąd, który nie jest sądem spadku, zawiadamia sąd spadku o dokonaniu zabezpieczenia,
jego uchyleniu oraz zmianie środka zabezpieczenia, przesyłając odpisy postanowień
wydanych w tym przedmiocie.
Art. 634.
Spadek zabezpiecza się, gdy zostanie uprawdopodobnione, że z jakiejkolwiek przyczyny
grozi naruszenie rzeczy lub praw majątkowych, które w chwili otwarcia spadku były
we władaniu lub należały do spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie
lub nieusprawiedliwione rozporządzenie.
”
;
4)
w art. 635
a)
§ 2 otrzymuje brzmienie
„
§ 2.
Wniosek może zgłosić każdy, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym
do zachowku lub zapisobiercą, a ponadto wykonawca testamentu, współwłaściciel rzeczy,
współuprawniony co do praw pozostałych po spadkodawcy, wierzyciel mający pisemny dowód
należności przeciwko spadkodawcy oraz Skarb Państwa reprezentowany przez naczelnika
właściwego urzędu skarbowego.
”
,
b)
po § 2 dodaje się § 2
„
§ 2
Wniosek powinien zawierać uprawdopodobnienie okoliczności go uzasadniających.
”
,
c)
§ 3 otrzymuje brzmienie
„
§ 3.
Zabezpieczenia spadku dokonuje się z urzędu, jeżeli sąd poweźmie wiadomość, że
1)
spadkobierca jest nieznany, nieobecny lub nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych
i nie ma ustawowego przedstawiciela;
2)
organ administracji rządowej albo organ jednostki samorządu terytorialnego zastosował
niezbędne środki tymczasowe ze względu na grożące niebezpieczeństwo naruszenia rzeczy,
które w chwili otwarcia spadku były we władaniu spadkodawcy.
”
,
d)
uchyla się § 4,
e)
§ 5 i 6 otrzymują brzmienie
„
§ 5.
Postanowienie o zabezpieczeniu spadku oraz zmianie środka zabezpieczenia podlega wykonaniu
z chwilą jego wydania.
§ 6.
Na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia spadku przysługuje zażalenie. Sąd pierwszej
instancji może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia
zażalenia.
”
;
5)
art. 636 otrzymuje brzmienie
„
Art. 636.
§ 1.
Sąd stosuje taki środek zabezpieczenia, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni.
Jeżeli nie jest możliwe określenie środka zabezpieczenia w postanowieniu o zabezpieczeniu
spadku, wybór środka zabezpieczenia należy do komornika.
§ 2.
Środkami zabezpieczenia są w szczególności spisanie majątku ruchomego i oddanie go
pod dozór, złożenie do depozytu sądowego, ustanowienie zarządu tymczasowego, ustanowienie
dozoru nad nieruchomością. Zastosowanie jednego środka zabezpieczenia nie wyłącza
zastosowania innych, równocześnie lub kolejno.
§ 3.
Ustanowienie zarządu tymczasowego może nastąpić tylko wtedy, gdy zabezpieczeniu podlega
przedsiębiorstwo, gospodarstwo rolne albo prawo majątkowe wymagające zabezpieczenia
przez ustanowienie zarządu tymczasowego.
§ 4.
Do zarządcy tymczasowego i dozorcy ustanowionych w toku postępowania o zabezpieczenie
spadku stosuje się odpowiednio przepisy art. 855-862, art. 931 i art. 933-941.
§ 5.
Do depozytu sądowego składa się podlegające zabezpieczeniu pieniądze, papiery wartościowe,
imienne książeczki oszczędnościowe lub inne dokumenty potwierdzające zawarcie umowy
rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego albo rachunku
terminowej lokaty oszczędnościowej, a także kosztowności, w tym złote monety oraz
kruszce szlachetne i wyroby z tych kruszców. Kosztowności mogą być również oddane
na przechowanie dozorcy.
§ 6.
Jeżeli w skład spadku wchodzą ruchomości ulegające szybkiemu zepsuciu, sąd zarządza
ich sprzedaż przez komornika, oznaczając przy tym sposób sprzedaży. Uzyskane ze sprzedaży
pieniądze składa się do depozytu sądowego.
§ 7.
Jeżeli przemawiają za tym właściwości przedmiotu podlegającego zabezpieczeniu, sąd
zawiadamia właściwą instytucję o zastosowanym środku zabezpieczenia.
”
;
6)
art. 636
„
Art. 636
§ 1.
W razie potrzeby, sąd z urzędu zmieni środek zabezpieczenia, w szczególności jeżeli
dotychczas zastosowany środek nie jest wystarczający do zabezpieczenia spadku.
§ 2.
Sąd z urzędu uchyli zabezpieczenie, jeżeli ustała potrzeba zabezpieczenia, a w szczególności
gdy zgłosi się spadkobierca legitymujący się prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu
nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia w celu objęcia
spadku albo wykonawca testamentu lub kurator spadku w celu przejęcia zarządu majątkiem
spadkowym.
”
;
7)
po art. 636
„
Art. 636
Przepisy o zabezpieczeniu spadku stosuje się odpowiednio do zabezpieczenia przedmiotu
zapisu windykacyjnego.
Art. 636
§ 1.
Wykaz inwentarza może być złożony w sądzie spadku lub w sądzie, w którego okręgu znajduje
się miejsce zamieszkania składającego wykaz. Sąd niebędący sądem spadku niezwłocznie
przesyła wykaz inwentarza do sądu spadku.
§ 2.
Na żądanie spadkobiercy, zapisobiercy windykacyjnego lub wykonawcy testamentu notariusz
sporządza protokół obejmujący wykaz inwentarza. Notariusz, przed którym złożono wykaz
inwentarza, niezwłocznie przesyła wypis protokołu do sądu spadku.
§ 3.
Sąd spadku niezwłocznie zarządza ogłoszenie o złożeniu wykazu inwentarza.
”
;
8)
art. 637 otrzymuje brzmienie
„
Art. 637.
§ 1.
Na wniosek tego, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku
lub zapisobiercą, albo wykonawcy testamentu lub wierzyciela mającego pisemny dowód
należności przeciwko spadkodawcy sąd spadku wydaje postanowienie o sporządzeniu spisu
inwentarza.
§ 2.
Jeżeli sporządzenia spisu inwentarza żąda wierzyciel, sąd spadku wydaje postanowienie
w przedmiocie wniosku po wysłuchaniu spadkobiercy, chyba że wysłuchanie nie jest możliwe.
§ 3.
Sąd spadku niezwłocznie zarządza ogłoszenie o wydaniu postanowienia o sporządzeniu
spisu inwentarza.
§ 4.
Na postanowienie w przedmiocie sporządzenia spisu inwentarza przysługuje zażalenie.
”
;
9)
po art. 637 dodaje się art. 637
„
Art. 637
§ 1.
Wniosek o sporządzenie spisu inwentarza może być także zgłoszony bezpośrednio komornikowi,
który byłby właściwy do wykonania postanowienia sądu spadku o sporządzeniu spisu inwentarza.
§ 2.
Komornik przystępuje niezwłocznie do sporządzenia spisu inwentarza i zawiadamia o
tym sąd spadku, który wydaje postanowienie w przedmiocie sporządzenia spisu inwentarza.
Jeżeli sąd oddali albo odrzuci wniosek, o którym mowa w § 1, albo umorzy postępowanie,
spis sporządzony przez komornika rodzi takie same skutki jak złożenie wykazu inwentarza.
”
;
10)
uchyla się art. 638;
11)
po art. 638 dodaje się art. 638
„
Art. 638
§ 1.
Ogłoszenia, o których mowa w art. 636
§ 2.
Ogłoszenie zawiera
1)
imię i nazwisko, numer PESEL, jeżeli został nadany, oraz ostatni adres spadkodawcy;
2)
datę śmierci spadkodawcy.
§ 3.
Ogłoszenie, o którym mowa w art. 636
1)
ze złożonym wykazem inwentarza może się zapoznać każdy, kto taką potrzebę dostatecznie
uzasadni;
2)
osoby wskazane w art. 637 § 1 mogą złożyć wniosek o sporządzenie spisu inwentarza.
§ 4.
Ogłoszenie, o którym mowa w art. 637 § 3, poza danymi, o których mowa w § 2, zawiera
również pouczenie, że osoby wskazane w art. 637 § 1 mogą uczestniczyć w sporządzaniu
spisu inwentarza, w szczególności zgłaszać przedmioty należące do spadku, przedmioty
zapisów windykacyjnych lub długi spadkowe, które podlegają zamieszczeniu w spisie
inwentarza.
Art. 638
§ 1.
W sprawach, w których postanowienie o zabezpieczeniu spadku, zmianie środka zabezpieczenia
lub sporządzeniu spisu inwentarza zostało wydane z urzędu, sąd, który wydał to postanowienie,
kieruje do komornika polecenie dokonania zabezpieczenia spadku, zmiany środka zabezpieczenia
lub sporządzenia spisu inwentarza.
§ 2.
Podstawą postępowania mającego na celu wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu spadku,
zmianie środka zabezpieczenia lub sporządzeniu spisu inwentarza jest postanowienie
zaopatrzone z urzędu we wzmiankę o wykonalności.
§ 3.
Nadzór nad czynnościami komornika sprawuje sąd, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu
spadku lub sporządzeniu spisu inwentarza.
§ 4.
W postępowaniu o zabezpieczenie spadku, zmianę środka zabezpieczenia lub sporządzenie
spisu inwentarza w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio
przepisy art. 759-774.
Art. 638
§ 1.
Jeżeli postanowienie o zabezpieczeniu spadku nie określa środka zabezpieczenia, komornik
niezwłocznie zawiadamia sąd, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu spadku, o
zastosowanym środku zabezpieczenia.
§ 2.
W razie potrzeby złożenia przedmiotów podlegających zabezpieczeniu do depozytu sądowego
komornik występuje z wnioskiem do sądu, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu
spadku.
§ 3.
Sąd, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu spadku, zawiadamia sąd spadku o środkach
zabezpieczenia zastosowanych przez komornika.
Art. 638
§ 1.
Spis majątku ruchomego w ramach zabezpieczenia spadku sporządza się w obecności dwóch
świadków powołanych przez komornika.
§ 2.
Przy sporządzaniu spisu majątku ruchomego mogą być obecne osoby, które mają prawo
zgłosić wniosek o zabezpieczenie spadku. Niestawiennictwo tych osób nie wstrzymuje
wykonania czynności.
§ 3.
Z dokonanej czynności komornik sporządza protokół, który podpisują wszyscy obecni.
Odmowę lub niemożność podpisania stwierdza się w protokole z podaniem przyczyny.
Art. 638
Komornik wykonujący postanowienie o zabezpieczeniu spadku w razie potrzeby stosuje
niezbędne środki tymczasowe zapobiegające naruszeniu ruchomości przed ich spisaniem.
Art. 638
§ 1.
Z pieniędzy wchodzących w skład spadku komornik wykonujący postanowienie o zabezpieczeniu
spadku wyda w razie potrzeby członkowi rodziny spadkodawcy, a gdyby to nie było możliwe,
domownikowi spadkodawcy albo innej osobie ponoszącej koszty pogrzebu, sumę potrzebną
na koszty pogrzebu spadkodawcy. W przypadku braku pieniędzy na pogrzeb spadkodawcy,
sąd może zarządzić sprzedaż przez komornika odpowiedniego przedmiotu należącego do
spadku, oznaczając przy tym sposób sprzedaży.
§ 2.
Komornik wykonujący postanowienie o zabezpieczeniu spadku może z pieniędzy wchodzących
w skład spadku pozostawić członkom rodziny spadkodawcy, którzy do chwili jego śmierci
wspólnie z nim zamieszkiwali i byli na jego utrzymaniu, niezbędne kwoty na ich utrzymanie
przez czas nie dłuższy niż miesiąc.
Art. 638
O terminie sporządzenia spisu inwentarza komornik zawiadamia wnioskodawcę oraz uczestników
postępowania o sporządzenie spisu inwentarza, a także spadkobiercę i zapisobiercę
windykacyjnego, których miejsce pobytu jest znane, jak również wykonawcę testamentu,
kuratora spadku, dozorcę i zarządcę tymczasowego, jeżeli byli ustanowieni. Niestawiennictwo
tych osób nie wstrzymuje czynności.
Art. 638
§ 1.
W spisie inwentarza komornik zamieszcza przedmioty należące do spadku i przedmioty
zapisów windykacyjnych, z zaznaczeniem wartości każdego z tych przedmiotów, oraz długi
spadkowe ze wskazaniem wysokości każdego z nich.
§ 2.
Wartość przedmiotów należących do spadku i przedmiotów zapisów windykacyjnych komornik
ustala według stanu i cen z chwili otwarcia spadku, a wysokość długów spadkowych -
według stanu z chwili otwarcia spadku.
§ 3.
Komornik z urzędu ustala i zamieszcza w spisie inwentarza przedmioty należące do spadku,
przedmioty zapisów windykacyjnych oraz długi spadkowe.
§ 4.
W spisie inwentarza komornik wykazuje też wartość stanu czynnego spadku z uwzględnieniem
wartości rzeczy i praw spornych.
§ 5.
Przy sporządzaniu spisu inwentarza stosuje się odpowiednio przepisy art. 638
Art. 638
W razie potrzeby zamieszczenia w spisie inwentarza rzeczy znajdujących się w okręgu
innego sądu sąd spadku może zwrócić się do tego sądu o wykonanie potrzebnych czynności.
Po ich wykonaniu sąd wezwany przekazuje akta sprawy sądowi spadku.
Art. 638
§ 1.
Ruchomości i nieruchomości zamieszczone w spisie inwentarza pozostawia się w posiadaniu
osób, które nimi władają. Nie dotyczy to ruchomości złożonych do depozytu sądowego.
§ 2.
Jeżeli zachodzą podstawy do dokonania zabezpieczenia spadku z urzędu, komornik zawiadamia
o tym sąd właściwy do zabezpieczenia spadku.
Art. 638
W razie ujawnienia przedmiotu należącego do spadku, przedmiotu zapisu windykacyjnego
lub długu spadkowego niezamieszczonego w spisie inwentarza sąd spadku wydaje postanowienie
o sporządzeniu uzupełniającego spisu inwentarza. W przypadkach, w których postanowienie
o sporządzeniu spisu inwentarza wydaje się z urzędu, postanowienie o sporządzeniu
uzupełniającego spisu inwentarza wydaje się również z urzędu.
Art. 638
Po wykonaniu postanowienia o sporządzeniu spisu inwentarza komornik przesyła akta
sądowi spadku, a w przypadku, o którym mowa w art. 638
”
;
12)
art. 639 otrzymuje brzmienie
„
Art. 639.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia
1)
szczegółowy sposób zawiadamiania właściwych instytucji o zastosowanym środku zabezpieczenia,
mając na względzie właściwość przedmiotu podlegającego zabezpieczeniu oraz właściwość
poszczególnych instytucji;
2)
zawartość protokołu ze spisu majątku ruchomego, w tym zakres danych osobowych zamieszczanych
w protokole, mając na względzie niezbędność i adekwatność informacji oraz niezbędność
i adekwatność danych osobowych w stosunku do celu ich przetwarzania;
3)
szczegółowy tryb i sposób zastosowania niezbędnych środków tymczasowych zapobiegających
naruszeniu ruchomości przed ich spisaniem, mając na względzie przedmiot zabezpieczenia,
szybkość postępowania, a także skuteczność niezbędnych środków tymczasowych.
”
;
13)
uchyla się art. 644;
14)
w art. 655 w § 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie
„
Jeżeli po sporządzeniu spisu inwentarza zachodzi wątpliwość, czy zostały w nim zamieszczone
wszystkie przedmioty należące do spadku i przedmioty zapisów windykacyjnych lub czy
zamieszczone w spisie inwentarza długi spadkowe istnieją, sąd spadku z urzędu lub
na wniosek spadkobiercy, zapisobiercy windykacyjnego, wykonawcy testamentu lub wierzyciela
spadku może nakazać spadkobiercy złożenie
”
;
15)
w art. 831 w § 1 w pkt 7 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 8 w brzmieniu
„
8)
sumy przyznane orzeczeniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jeżeli egzekwowana
wierzytelność przysługuje Skarbowi Państwa.
”
.
W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, z późn. zm. w art. 8 w § 1 w pkt 17 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 18 w brzmieniu
„
18)
sumy przyznane orzeczeniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jeżeli egzekwowana
wierzytelność przysługuje Skarbowi Państwa.
”
.
W ustawie z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. z 2015 r. poz. 389) w art. 19 ust. 4a otrzymuje brzmienie
„
4a.
Konsul nie może sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia oraz nie może przyjąć
wykazu inwentarza.
”
.
W ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
(Dz. U. z 2014 r. poz. 1025, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 113
a)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu
„
3a.
Koszty sądowe, których nie miał obowiązku uiścić wnioskodawca lub uczestnik w sprawie
o zabezpieczenie spadku lub sporządzenie spisu inwentarza, sąd może nakazać ściągnąć
także ze spadku.
”
,
b)
ust. 4 otrzymuje brzmienie
„
4.
W przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od przewidzianego w ust.
2-3a obciążenia kosztami.
”
;
2)
po art. 115 dodaje się art. 115a w brzmieniu
„
Art. 115a.
W celu zaspokojenia należności z tytułu kosztów sądowych, o których mowa w art. 113
ust. 3a, sąd może pobrać odpowiednią sumę z pieniędzy wchodzących w skład spadku złożonych
do depozytu sądowego lub znajdujących się na rachunku bankowym lub rachunku prowadzonym
przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową. Sąd może również zarządzić sprzedaż
przez komornika odpowiedniego przedmiotu należącego do spadku, oznaczając przy tym
sposób sprzedaży.
”
;
3)
po art. 121 dodaje się art. 121a w brzmieniu
„
Art. 121a.
Należności sądowe podlegają umorzeniu na wniosek dłużnika w razie stwierdzenia przez
Europejski Trybunał Praw Człowieka, że w postępowaniu, w którym je zasądzono, naruszono
wobec dłużnika Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzoną w Rzymie
dnia 4 listopada 1950 r.
(Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z późn. zm. lub Protokoły dodatkowe do tej Konwencji.
”
.
Przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje
się do spadków otwartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Do postępowań w przedmiocie zabezpieczenia spadku i sporządzenia spisu inwentarza,
w tym postępowań mających na celu wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu spadku
i sporządzeniu spisu inwentarza, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
W celu zaspokojenia należności z tytułu kosztów sądowych, o których mowa w art. 113
ust. 3a, sąd może pobrać odpowiednią sumę z pieniędzy wchodzących w skład spadku złożonych
do depozytu sądowego lub znajdujących się na rachunku bankowym lub rachunku prowadzonym
przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową. Sąd może również zarządzić sprzedaż
przez komornika odpowiedniego przedmiotu należącego do spadku, oznaczając przy tym
sposób sprzedaży.
Należności sądowe podlegają umorzeniu na wniosek dłużnika w razie stwierdzenia przez
Europejski Trybunał Praw Człowieka, że w postępowaniu, w którym je zasądzono, naruszono
wobec dłużnika Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzoną w Rzymie
dnia 4 listopada 1950 r.
(Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z późn. zm. lub Protokoły dodatkowe do tej Konwencji.
§ 1.
Do zabezpieczenia spadku właściwy jest sąd, w którego okręgu znajdują się rzeczy będące
w chwili otwarcia spadku we władaniu spadkodawcy. Jeżeli przedmiotem zabezpieczenia
mają być prawa majątkowe należące do spadkodawcy w chwili otwarcia spadku, sądem właściwym
jest sąd właściwości ogólnej osoby zobowiązanej z tytułu tego prawa, a gdy takiej
osoby nie ma - sąd, w którego okręgu znajduje się przedmiot świadczenia lub prawa.
Jeżeli wykonanie prawa majątkowego jest związane z posiadaniem dokumentu, właściwy
jest sąd, w którego okręgu znajduje się ten dokument.
§ 2.
Sąd, który nie jest sądem spadku, zawiadamia sąd spadku o dokonaniu zabezpieczenia,
jego uchyleniu oraz zmianie środka zabezpieczenia, przesyłając odpisy postanowień
wydanych w tym przedmiocie.
Spadek zabezpiecza się, gdy zostanie uprawdopodobnione, że z jakiejkolwiek przyczyny
grozi naruszenie rzeczy lub praw majątkowych, które w chwili otwarcia spadku były
we władaniu lub należały do spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie
lub nieusprawiedliwione rozporządzenie.
§ 1.
Sąd stosuje taki środek zabezpieczenia, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni.
Jeżeli nie jest możliwe określenie środka zabezpieczenia w postanowieniu o zabezpieczeniu
spadku, wybór środka zabezpieczenia należy do komornika.
§ 2.
Środkami zabezpieczenia są w szczególności spisanie majątku ruchomego i oddanie go
pod dozór, złożenie do depozytu sądowego, ustanowienie zarządu tymczasowego, ustanowienie
dozoru nad nieruchomością. Zastosowanie jednego środka zabezpieczenia nie wyłącza
zastosowania innych, równocześnie lub kolejno.
§ 3.
Ustanowienie zarządu tymczasowego może nastąpić tylko wtedy, gdy zabezpieczeniu podlega
przedsiębiorstwo, gospodarstwo rolne albo prawo majątkowe wymagające zabezpieczenia
przez ustanowienie zarządu tymczasowego.
§ 4.
Do zarządcy tymczasowego i dozorcy ustanowionych w toku postępowania o zabezpieczenie
spadku stosuje się odpowiednio przepisy art. 855-862, art. 931 i art. 933-941.
§ 5.
Do depozytu sądowego składa się podlegające zabezpieczeniu pieniądze, papiery wartościowe,
imienne książeczki oszczędnościowe lub inne dokumenty potwierdzające zawarcie umowy
rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego albo rachunku
terminowej lokaty oszczędnościowej, a także kosztowności, w tym złote monety oraz
kruszce szlachetne i wyroby z tych kruszców. Kosztowności mogą być również oddane
na przechowanie dozorcy.
§ 6.
Jeżeli w skład spadku wchodzą ruchomości ulegające szybkiemu zepsuciu, sąd zarządza
ich sprzedaż przez komornika, oznaczając przy tym sposób sprzedaży. Uzyskane ze sprzedaży
pieniądze składa się do depozytu sądowego.
§ 7.
Jeżeli przemawiają za tym właściwości przedmiotu podlegającego zabezpieczeniu, sąd
zawiadamia właściwą instytucję o zastosowanym środku zabezpieczenia.
§ 1.
W razie potrzeby, sąd z urzędu zmieni środek zabezpieczenia, w szczególności jeżeli
dotychczas zastosowany środek nie jest wystarczający do zabezpieczenia spadku.
§ 2.
Sąd z urzędu uchyli zabezpieczenie, jeżeli ustała potrzeba zabezpieczenia, a w szczególności
gdy zgłosi się spadkobierca legitymujący się prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu
nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia w celu objęcia
spadku albo wykonawca testamentu lub kurator spadku w celu przejęcia zarządu majątkiem
spadkowym.
Przepisy o zabezpieczeniu spadku stosuje się odpowiednio do zabezpieczenia przedmiotu
zapisu windykacyjnego.
§ 1.
Wykaz inwentarza może być złożony w sądzie spadku lub w sądzie, w którego okręgu znajduje
się miejsce zamieszkania składającego wykaz. Sąd niebędący sądem spadku niezwłocznie
przesyła wykaz inwentarza do sądu spadku.
§ 2.
Na żądanie spadkobiercy, zapisobiercy windykacyjnego lub wykonawcy testamentu notariusz
sporządza protokół obejmujący wykaz inwentarza. Notariusz, przed którym złożono wykaz
inwentarza, niezwłocznie przesyła wypis protokołu do sądu spadku.
§ 3.
Sąd spadku niezwłocznie zarządza ogłoszenie o złożeniu wykazu inwentarza.
§ 1.
Na wniosek tego, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku
lub zapisobiercą, albo wykonawcy testamentu lub wierzyciela mającego pisemny dowód
należności przeciwko spadkodawcy sąd spadku wydaje postanowienie o sporządzeniu spisu
inwentarza.
§ 2.
Jeżeli sporządzenia spisu inwentarza żąda wierzyciel, sąd spadku wydaje postanowienie
w przedmiocie wniosku po wysłuchaniu spadkobiercy, chyba że wysłuchanie nie jest możliwe.
§ 3.
Sąd spadku niezwłocznie zarządza ogłoszenie o wydaniu postanowienia o sporządzeniu
spisu inwentarza.
§ 4.
Na postanowienie w przedmiocie sporządzenia spisu inwentarza przysługuje zażalenie.
§ 1.
Wniosek o sporządzenie spisu inwentarza może być także zgłoszony bezpośrednio komornikowi,
który byłby właściwy do wykonania postanowienia sądu spadku o sporządzeniu spisu inwentarza.
§ 2.
Komornik przystępuje niezwłocznie do sporządzenia spisu inwentarza i zawiadamia o
tym sąd spadku, który wydaje postanowienie w przedmiocie sporządzenia spisu inwentarza.
Jeżeli sąd oddali albo odrzuci wniosek, o którym mowa w § 1, albo umorzy postępowanie,
spis sporządzony przez komornika rodzi takie same skutki jak złożenie wykazu inwentarza.
§ 1.
Ogłoszenia, o których mowa w art. 636
§ 2.
Ogłoszenie zawiera
1)
imię i nazwisko, numer PESEL, jeżeli został nadany, oraz ostatni adres spadkodawcy;
2)
datę śmierci spadkodawcy.
§ 3.
Ogłoszenie, o którym mowa w art. 636
1)
ze złożonym wykazem inwentarza może się zapoznać każdy, kto taką potrzebę dostatecznie
uzasadni;
2)
osoby wskazane w art. 637 § 1 mogą złożyć wniosek o sporządzenie spisu inwentarza.
§ 4.
Ogłoszenie, o którym mowa w art. 637 § 3, poza danymi, o których mowa w § 2, zawiera
również pouczenie, że osoby wskazane w art. 637 § 1 mogą uczestniczyć w sporządzaniu
spisu inwentarza, w szczególności zgłaszać przedmioty należące do spadku, przedmioty
zapisów windykacyjnych lub długi spadkowe, które podlegają zamieszczeniu w spisie
inwentarza.
§ 1.
Ruchomości i nieruchomości zamieszczone w spisie inwentarza pozostawia się w posiadaniu
osób, które nimi władają. Nie dotyczy to ruchomości złożonych do depozytu sądowego.
§ 2.
Jeżeli zachodzą podstawy do dokonania zabezpieczenia spadku z urzędu, komornik zawiadamia
o tym sąd właściwy do zabezpieczenia spadku.
W razie ujawnienia przedmiotu należącego do spadku, przedmiotu zapisu windykacyjnego
lub długu spadkowego niezamieszczonego w spisie inwentarza sąd spadku wydaje postanowienie
o sporządzeniu uzupełniającego spisu inwentarza. W przypadkach, w których postanowienie
o sporządzeniu spisu inwentarza wydaje się z urzędu, postanowienie o sporządzeniu
uzupełniającego spisu inwentarza wydaje się również z urzędu.
Po wykonaniu postanowienia o sporządzeniu spisu inwentarza komornik przesyła akta
sądowi spadku, a w przypadku, o którym mowa w art. 638
§ 1.
W sprawach, w których postanowienie o zabezpieczeniu spadku, zmianie środka zabezpieczenia
lub sporządzeniu spisu inwentarza zostało wydane z urzędu, sąd, który wydał to postanowienie,
kieruje do komornika polecenie dokonania zabezpieczenia spadku, zmiany środka zabezpieczenia
lub sporządzenia spisu inwentarza.
§ 2.
Podstawą postępowania mającego na celu wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu spadku,
zmianie środka zabezpieczenia lub sporządzeniu spisu inwentarza jest postanowienie
zaopatrzone z urzędu we wzmiankę o wykonalności.
§ 3.
Nadzór nad czynnościami komornika sprawuje sąd, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu
spadku lub sporządzeniu spisu inwentarza.
§ 4.
W postępowaniu o zabezpieczenie spadku, zmianę środka zabezpieczenia lub sporządzenie
spisu inwentarza w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio
przepisy art. 759-774.
§ 1.
Jeżeli postanowienie o zabezpieczeniu spadku nie określa środka zabezpieczenia, komornik
niezwłocznie zawiadamia sąd, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu spadku, o
zastosowanym środku zabezpieczenia.
§ 2.
W razie potrzeby złożenia przedmiotów podlegających zabezpieczeniu do depozytu sądowego
komornik występuje z wnioskiem do sądu, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu
spadku.
§ 3.
Sąd, który wydał postanowienie o zabezpieczeniu spadku, zawiadamia sąd spadku o środkach
zabezpieczenia zastosowanych przez komornika.
§ 1.
Spis majątku ruchomego w ramach zabezpieczenia spadku sporządza się w obecności dwóch
świadków powołanych przez komornika.
§ 2.
Przy sporządzaniu spisu majątku ruchomego mogą być obecne osoby, które mają prawo
zgłosić wniosek o zabezpieczenie spadku. Niestawiennictwo tych osób nie wstrzymuje
wykonania czynności.
§ 3.
Z dokonanej czynności komornik sporządza protokół, który podpisują wszyscy obecni.
Odmowę lub niemożność podpisania stwierdza się w protokole z podaniem przyczyny.
Komornik wykonujący postanowienie o zabezpieczeniu spadku w razie potrzeby stosuje
niezbędne środki tymczasowe zapobiegające naruszeniu ruchomości przed ich spisaniem.
§ 1.
Z pieniędzy wchodzących w skład spadku komornik wykonujący postanowienie o zabezpieczeniu
spadku wyda w razie potrzeby członkowi rodziny spadkodawcy, a gdyby to nie było możliwe,
domownikowi spadkodawcy albo innej osobie ponoszącej koszty pogrzebu, sumę potrzebną
na koszty pogrzebu spadkodawcy. W przypadku braku pieniędzy na pogrzeb spadkodawcy,
sąd może zarządzić sprzedaż przez komornika odpowiedniego przedmiotu należącego do
spadku, oznaczając przy tym sposób sprzedaży.
§ 2.
Komornik wykonujący postanowienie o zabezpieczeniu spadku może z pieniędzy wchodzących
w skład spadku pozostawić członkom rodziny spadkodawcy, którzy do chwili jego śmierci
wspólnie z nim zamieszkiwali i byli na jego utrzymaniu, niezbędne kwoty na ich utrzymanie
przez czas nie dłuższy niż miesiąc.
O terminie sporządzenia spisu inwentarza komornik zawiadamia wnioskodawcę oraz uczestników
postępowania o sporządzenie spisu inwentarza, a także spadkobiercę i zapisobiercę
windykacyjnego, których miejsce pobytu jest znane, jak również wykonawcę testamentu,
kuratora spadku, dozorcę i zarządcę tymczasowego, jeżeli byli ustanowieni. Niestawiennictwo
tych osób nie wstrzymuje czynności.
§ 1.
W spisie inwentarza komornik zamieszcza przedmioty należące do spadku i przedmioty
zapisów windykacyjnych, z zaznaczeniem wartości każdego z tych przedmiotów, oraz długi
spadkowe ze wskazaniem wysokości każdego z nich.
§ 2.
Wartość przedmiotów należących do spadku i przedmiotów zapisów windykacyjnych komornik
ustala według stanu i cen z chwili otwarcia spadku, a wysokość długów spadkowych -
według stanu z chwili otwarcia spadku.
§ 3.
Komornik z urzędu ustala i zamieszcza w spisie inwentarza przedmioty należące do spadku,
przedmioty zapisów windykacyjnych oraz długi spadkowe.
§ 4.
W spisie inwentarza komornik wykazuje też wartość stanu czynnego spadku z uwzględnieniem
wartości rzeczy i praw spornych.
§ 5.
Przy sporządzaniu spisu inwentarza stosuje się odpowiednio przepisy art. 638
W razie potrzeby zamieszczenia w spisie inwentarza rzeczy znajdujących się w okręgu
innego sądu sąd spadku może zwrócić się do tego sądu o wykonanie potrzebnych czynności.
Po ich wykonaniu sąd wezwany przekazuje akta sprawy sądowi spadku.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia
1)
szczegółowy sposób zawiadamiania właściwych instytucji o zastosowanym środku zabezpieczenia,
mając na względzie właściwość przedmiotu podlegającego zabezpieczeniu oraz właściwość
poszczególnych instytucji;
2)
zawartość protokołu ze spisu majątku ruchomego, w tym zakres danych osobowych zamieszczanych
w protokole, mając na względzie niezbędność i adekwatność informacji oraz niezbędność
i adekwatność danych osobowych w stosunku do celu ich przetwarzania;
3)
szczegółowy tryb i sposób zastosowania niezbędnych środków tymczasowych zapobiegających
naruszeniu ruchomości przed ich spisaniem, mając na względzie przedmiot zabezpieczenia,
szybkość postępowania, a także skuteczność niezbędnych środków tymczasowych.
§ 1.
Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, zapisobierca windykacyjny
lub wykonawca testamentu mogą złożyć w sądzie albo przed notariuszem wykaz inwentarza.
Wykaz inwentarza składany przed notariuszem zostaje objęty protokołem.
§ 2.
Wykaz inwentarza może zostać złożony wspólnie przez więcej niż jednego spadkobiercę,
zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu.
§ 3.
W wykazie inwentarza z należytą starannością ujawnia się przedmioty należące do spadku
oraz przedmioty zapisów windykacyjnych, z podaniem ich wartości według stanu i cen
z chwili otwarcia spadku, a także długi spadkowe i ich wysokość według stanu z chwili
otwarcia spadku.
§ 4.
W razie ujawnienia po złożeniu wykazu inwentarza przedmiotów należących do spadku,
przedmiotów zapisów windykacyjnych lub długów spadkowych pominiętych w wykazie inwentarza
składający wykaz uzupełnia go. Do uzupełnienia wykazu stosuje się przepisy dotyczące
składania wykazu inwentarza.
§ 1.
Wykaz inwentarza składany w sądzie sporządza się według ustalonego wzoru.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia
1)
wzór wykazu inwentarza obejmujący
a)
dane, o których mowa w art. 1031
b)
imię i nazwisko, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL),
jeżeli został nadany, oraz ostatni adres spadkodawcy,
c)
imię i nazwisko, numer PESEL albo numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku
jego braku - numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub numer identyfikacji
podatkowej (NIP), jeżeli został nadany, oraz adres składającego wykaz inwentarza,
d)
pouczenie składającego wykaz inwentarza co do obowiązku jego uzupełnienia, w przypadkach
wskazanych w art. 1031
- mając na uwadze zamieszczenie danych koniecznych do ustalenia stanu czynnego spadku
oraz standaryzację danych zawartych w wykazie;
2)
sposób udostępnienia druków wzoru wykazu inwentarza mając na uwadze przyspieszenie
postępowania spadkowego.
§ 1.
Spadkobierca, który złożył wykaz inwentarza spłaca długi spadkowe zgodnie ze złożonym
wykazem. Nie może jednak zasłaniać się brakiem znajomości wykazu inwentarza złożonego
przez innego spadkobiercę, zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu.
§ 2.
Od chwili sporządzenia spisu inwentarza spadkobierca spłaca długi spadkowe zgodnie
ze sporządzonym spisem.
§ 3.
Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zapisobierców windykacyjnych i wykonawców
testamentu.
Wierzyciel, który zażądał sporządzenia spisu inwentarza, nie może odmówić przyjęcia
należnego mu świadczenia, chociażby dług nie był jeszcze wymagalny.
§ 1.
Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i spłacił niektóre
długi spadkowe, a nie wiedział i przy dołożeniu należytej staranności nie mógł się
dowiedzieć o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi odpowiedzialność za niespłacone
długi spadkowe tylko do wysokości różnicy między wartością stanu czynnego spadku a
wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów spadkowych, które spłacił.
§ 2.
Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i spłacając niektóre
długi spadkowe, wiedział lub przy dołożeniu należytej staranności mógł się dowiedzieć
o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi odpowiedzialność za te długi ponad wartość
stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany
je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe. Nie dotyczy to spadkobiercy
niemającego pełnej zdolności do czynności prawnych oraz spadkobiercy, co do którego
istnieje podstawa do jego ubezwłasnowolnienia.