Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej

1.

Ustawa określa zasady stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej

Polskiej, zwanego dalej „Kościołem”, w tym jego sytuację prawną i majątkową.

2.

W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy powszechnie

obowiązujące.

3.

Zmiany niniejszej ustawy wymagają uprzedniej opinii Konsystorza Kościoła.

1.

Kościół rządzi się w swoich sprawach wewnętrznych przepisami Prawa Wewnętrznego, swobodnie

wykonując swoje funkcje i cele.

2.

Prawo Wewnętrzne, o którym mowa w ust. 1, jest uchwalane przez Synod Kościoła.

3.

Kościół jest samodzielny i niezależny od jakiejkolwiek pozakrajowej władzy duchownej

i świeckiej.

4.

Wypełniając swoje funkcje Kościół może współdziałać z innymi kościołami w kraju i

za granicą, należeć do krajowych organizacji międzykościelnych, a także międzynarodowych

organizacji wyznaniowych i międzywyznaniowych.

5.

Kościół może otaczać opieką duszpasterską współwyznawców spośród osób innych narodowości

zamieszkałych bądź przebywających czasowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

1.

Kościół jako całość oraz poszczególne parafie mają osobowość prawną.

2.

Inne kościelne jednostki organizacyjne, na wniosek Konsystorza, mogą uzyskać osobowość

prawną w drodze rozporządzenia Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów

1.

Tworzenie przez Kościół nowych parafii oraz znoszenie i przekształcanie już istniejących

następuje w trybie przewidzianym w przepisach kościelnych.

2.

Nowo utworzone parafie nabywają osobowość prawną z chwilą powiadomienia przez Konsystorz

wojewody właściwego ze względu na siedzibę parafii.

3.

Powiadomienie powinno zawierać: nazwę parafii, jej siedzibę, zasięg terytorialny oraz

określenie osób sprawujących funkcję organu.

Wydawnictwa, zakłady charytatywno-opiekuńcze oraz zakłady gospodarcze, które nie mają

osobowości prawnej, działają w ramach kościelnych osób prawnych, które je powołały.

Kościelna osoba prawna nie odpowiada za zobowiązania innej kościelnej osoby prawnej.

1.

Organami osób prawnych, o których mowa w art. 3 ust. 1, są

1)

dla Kościoła jako całości - Prezes Konsystorza lub Biskup;

2)

dla parafii Prezes lub Wiceprezes Kolegium Kościelnego działający łącznie z proboszczem

lub administratorem parafii.

2.

O powołaniu i odwołaniu osoby sprawującej funkcję organu Kościoła Konsystorz powiadamia

Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów

1.

Organizowanie i wykonywanie publicznych czynności religijnych podlega właściwemu organowi

kościelnemu.

2.

Religijne uroczystości żałobne mogą być sprawowane na cmentarzach komunalnych przy

zachowaniu przepisów porządkowych.

3.

Parafie mają prawo posiadania, zarządzania oraz zakładania i poszerzania cmentarzy

grzebalnych.

1.

Małżeństwo zawarte w formie przewidzianej Prawem Wewnętrznym Kościoła wywołuje skutki

cywilne, jeżeli odpowiada wymaganiom określonym w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

2.

Osobę duchowną, przed którą składa się oświadczenia o zawarciu małżeństwa, określa

Prawo Wewnętrzne Kościoła.

1.

Kościół prowadzi katechezę i nauczanie religii.

2.

Nauczanie religii w szkołach publicznych regulują odrębne przepisy.

Kościół i jego osoby prawne mogą prowadzić działalność charytatywno-opiekuńczą, w

szczególności placówki opiekuńczo-wychowawcze, oraz wykonywać działalność leczniczą

w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej.

1.

Kościół ma prawo emitowania w publicznych środkach masowego przekazu nabożeństw oraz

programów religijno-społecznych, religijno-moralnych, a także kulturalnych.

2.

Sposób realizacji uprawnień wymienionych w ust. 1 reguluje porozumienie między właściwą

jednostką publicznej radiofonii lub telewizji a Kościołem.

1

Osoby przebywające w placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz w podmiotach leczniczych

w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej mają prawo do praktyk religijnych

i opieki duszpasterskiej.

2

Osoby tymczasowo aresztowane wyznania ewangelicko-reformowanego mogą wykonywać praktyki

religijne i wysłuchiwać nabożeństw transmitowanych przez środki masowego przekazu

oraz za zgodą organu, do którego dyspozycji pozostają, korzystać z indywidualnej opieki

duszpasterskiej.

3

Osobom skazanym wyznania ewangelicko-reformowanego zapewnia się możliwość wykonywania

praktyk religijnych, korzystania z opieki duszpasterskiej oraz uczestniczenia w nabożeństwach

odprawianych w niedziele i święta ewangelickie w odpowiednio przystosowanym pomieszczeniu

w zakładzie, w którym przebywają. Osobom, które na terenie zakładu nie mogą uczestniczyć

w odprawianych nabożeństwach, należy zapewnić możliwość wysłuchania nabożeństw transmitowanych

przez środki masowego przekazu.

4.

Żołnierzom pełniącym czynną służbę wojskową przysługuje prawo uczestniczenia w nabożeństwach

i czynnościach religijnych poza terenem jednostek wojskowych, jeżeli w miejscowości

stacjonowania jednostki wojskowej lub w jej pobliżu znajduje się kościół lub kaplica

i jeżeli nie koliduje to z ważnymi obowiązkami służbowymi.

5.

Dzieciom i młodzieży, korzystającym ze zorganizowanych form wypoczynku wakacyjnego,

zapewnia się prawo uczestniczenia w nabożeństwach i wykonywania innych praktyk religijnych.

1.

Nie powołuje się absolwentów akademickich studiów teologicznych do odbywania przeszkolenia

wojskowego w okresie przygotowań do ordynacji, w ciągu dwóch lat od zakończenia studiów.

2.

Ordynowani duchowni są przenoszeni do rezerwy i nie odbywają ćwiczeń wojskowych w

czasie pokoju. W razie ogłoszenia mobilizacji oraz w czasie wojny mogą być oni powołani

jedynie do pełnienia funkcji kapelanów lub do służby sanitarnej.

Wnioski w sprawie wszczęcia postępowania regulacyjnego, o których mowa w art. 48a

ustawy nowelizowanej w art. 3, w art. 26a ustawy nowelizowanej w art. 5 i w art. 42a

ustawy nowelizowanej w art. 7, wnosi się w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie

ustawy.

Osobom należącym do Kościoła przysługuje prawo zwolnienia od nauki lub pracy w Wielki

Piątek oraz Święto Wniebowstąpienia na warunkach określonych w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania

(Dz. U. z 2005 r. Nr 231, poz. 1965, z późn. zm..

Pozostają w mocy wpisy do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych dokonane

na podstawie przepisów dotychczasowych, w szczególności nie jest wymagane uzupełnienie

listy osób zgłaszających.

Instytucje państwowe, samorządowe

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Kościelnym osobom prawnym przysługuje prawo nabywania, posiadania i zbywania mienia

ruchomego i nieruchomego, nabywania i zbywania innych praw majątkowych oraz swobodnego

zarządzania swoim majątkiem.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

W razie zniesienia kościelnej osoby prawnej jej majątek przechodzi na własność Kościoła

jako całości.

1.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego

2.

Nie pobiera się opłat za użytkowanie wieczyste gruntów oddanych na potrzeby placówek

opiekuńczo-wychowawczych i zakładów charytatywno-opiekuńczych oraz punktów katechetycznych.

1.

Majątek i przychody kościelnych osób prawnych podlegają ogólnym przepisom podatkowym,

a w szczególności art. 17 ust. 1 pkt 4a i 4b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od

osób prawnych

(Dz. U. z 2014 r. poz. 851, z późn. zm..

2.

Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą pochodzące od osób fizycznych

są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym, jeżeli kościelna

osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz w - okresie dwóch lat

od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność.

3.

Kościelne osoby prawne są zwolnione od podatku od nieruchomości lub ich części stanowiących

własność tych osób albo używanych przez nie, na podstawie innego tytułu prawnego,

na cele niemieszkalne, z wyjątkiem części zajmowanej na wykonywanie działalności gospodarczej.

4.

Zwolnienie od podatku od nieruchomości obejmuje nieruchomości lub ich części, przeznaczone

na cele mieszkalne duchownych i członków diakonatów, jeżeli

1)

są one wpisane do rejestru zabytków;

2)

służą jako domy księży emerytów lub znajdują się w budynkach stanowiących każdorazowo

siedziby Biskupa Kościoła.

5.

Nabywanie i zbywanie rzeczy i praw majątkowych przez kościelne osoby prawne w drodze

czynności prawnych oraz spadkobrania, zapisu i zasiedzenia jest zwolnione od opłaty

skarbowej, jeżeli ich przedmiotem są

1)

rzeczy i prawa nieprzeznaczone do działalności gospodarczej;

2)

sprowadzone z zagranicy maszyny, urządzenia i materiały poligraficzne oraz papier.

6.

Nabywanie rzeczy i praw majątkowych, o których mowa w ust. 5

Zwalnia się z należności celnych przywozowych towary przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze

i oświatowo-wychowawcze oraz towary o charakterze kulturalnym przeznaczone na cele

kultu, przywożone dla kościelnych osób prawnych, w granicach i na warunkach określonych

w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającym wspólnotowy

system zwolnień celnych

(Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2009, str. 23).

1.

Kościelne osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar na cele kościelne, działalność

charytatywno-opiekuńczą, naukową, oświatową i wychowawczą.

2

Zbiórki wymienione w ust. 1 nie wymagają zgłoszenia, jeżeli odbywają się w obrębie

terenów kościelnych, kaplic oraz miejsc zwyczajowo przyjętych w danej okolicy i w

sposób tradycyjnie ustalony.

Niezależnie od ustawowego ubezpieczenia duchownych, kościelne osoby prawne mogą prowadzić

wewnętrzną działalność ubezpieczeniową na rzecz duchownych, która w rozumieniu ustawy

jest działalnością niegospodarczą.

1.

Nieruchomości lub ich części, pozostające w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy

we władaniu kościelnych osób prawnych, stają się z mocy prawa ich własnością, jeżeli

1)

podlegały przepisom dekretu z dnia 24 kwietnia 1952 r. o zniesieniu fundacji

(Dz. U. Nr 25, poz. 172 oraz z 1957 r. Nr 1, poz. 3), a zostały poręczone, pozostawione, wydzierżawione, wynajęte lub przekazane kościelnym

osobom prawnym;

2)

znajdują się na nich cmentarze lub obiekty sakralne oraz obiekty funkcjonalnie związane

z obiektami sakralnymi; dotyczy to również obiektów położonych na obszarze miasta

stołecznego Warszawy.

2.

Stwierdzenie przejścia własności nieruchomości lub ich części, o których mowa w ust.

1, następuje w drodze decyzji wojewody.

3.

Nabycie własności nieruchomości lub ich części na podstawie ust. 1 jest wolne od podatków

i opłat z tym związanych, a wpisy do ksiąg wieczystych i ich zakładanie są wolne od

opłat.

4.

Postępowanie sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości lub ich części, o

których mowa w ust. 1, ulega zawieszeniu do czasu wydania decyzji, o których mowa

w ust. 2.

1.

Na wniosek kościelnej osoby prawnej wszczyna się postępowanie w przedmiocie przywrócenia

własności przejętych na rzecz państwa nieruchomości lub ich części

1)

rolnych i leśnych przejętych w toku wykonania ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu

proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego

(Dz. U. Nr 9, poz. 87 i Nr 10, poz. 111 oraz z 1969 r. Nr 13, poz. 95), jeżeli nie wydzielono z nich należnych, w myśl tej ustawy, gospodarstw rolnych proboszczów;

2)

wywłaszczonych, jeżeli odszkodowanie nie zostało wypłacone lub podjęte;

3)

przejętych na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze

miasta stołecznego Warszawy

(Dz. U. Nr 50, poz. 279), z zastrzeżeniem ust. 3.

2.

Jeżeli własność nieruchomości nie może zostać przywrócona, właściwej kościelnej osobie

prawnej przyznaje się nieruchomość zamienną, a jeżeli przyznanie nieruchomości zamiennej

nie jest możliwe - odszkodowanie według przepisów określonych w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

(Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.

3.

W odniesieniu do gruntów objętych dekretem określonym w ust. 1 pkt 3 przedmiotem postępowania

jest ustanowienie użytkowania wieczystego.

4.

Wnioski, o których mowa w ust. 1, mogą być składane w terminie dwóch lat od wejścia

w życie niniejszej ustawy.

5.

Przepisy art. 23 ust. 2, 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

6.

Decyzje, o których mowa w ust. 1-3, nie mogą naruszać praw nabytych przez osoby trzecie,

a w szczególności przez inne kościoły i związki wyznaniowe oraz rolników indywidualnych.

Majątek nieruchomy, przekazany na własność gminie w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym

i ustawę o pracownikach samorządowych

(Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm., podlega postępowaniu, o którym mowa w art. 23 i 24.

1.

Kościelnym osobom prawnym mogą być, na ich wniosek, przekazane nieodpłatnie na własność

nieruchomości lub ich części w celu przywrócenia w nich sprawowania kultu religijnego

lub działalności oświatowo-wychowawczej, opiekuńczo-wychowawczej oraz charytatywno-opiekuńczej.

2.

Kościelnym osobom prawnym mogą być, na ich wniosek, przekazane nieodpłatnie na własność

nieruchomości lub ich części, których stan prawny nie jest możliwy do ustalenia, pozostające

we władaniu tych osób w dniu wejścia w życie ustawy - o ile nie narusza to praw osób

trzecich.

3.

Przepisy art. 23 ust. 2, 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

Wnioski kościelnych osób prawnych wniesione w trybie określonym w art. 24 i 26, w

stosunku do których nie zostały zakończone postępowania administracyjne, na wniosek

jednej ze stron w dotychczasowym postępowaniu stają się z mocy prawa przedmiotem postępowania

regulacyjnego, określonego w dziale IIIa ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania

(Dz. U. Nr 29, poz. 155, z późn. zm..

1.

Na wniosek Kościoła lub jego osób prawnych wojewoda lub inny organ wykonujący w imieniu

Skarbu Państwa prawa wynikające z własności nieruchomości albo organy gmin w zakresie

swoich właściwości - mogą nieodpłatnie przekazać Kościołowi lub jego osobom prawnym

własność nieruchomości lub ich części

1)

jeżeli są one niezbędne do sprawowania kultu religijnego lub działalności kościelnych

osób prawnych w zakresie charytatywno-opiekuńczym lub oświatowo-wychowawczym;

2)

w celu utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego parafii działających na Ziemiach

Zachodnich i Północnych, o powierzchni do 15 ha użytków rolnych łącznie dla jednej

parafii.

2.

Przepis art. 23 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Wykaz jednostek organizacyjnych będących osobami prawnymi w dniu wejścia w życie ustawy

stanowi załącznik do ustawy.

Wnioski, o których mowa w art. 26b, mogą być składane w terminie do dnia 31 grudnia

1998 r.

Traci moc dekret z dnia 5 września 1947 r. o uregulowaniu położenia prawnego Kościoła Ewangelicko-Reformowanego

w Rzeczypospolitej Polskiej, Kościoła Mariawickiego i Kościoła Starokatolickiego

(Dz. U. Nr 59, poz. 316), w części dotyczącej Kościoła Ewangelicko-Reformowanego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia

1.

Do postępowań w sprawie wydania pozwolenia na przeprowadzenie zbiórki publicznej wszczętych

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

2.

Pozwolenia na przeprowadzenie zbiórki publicznej wydane przed dniem wejścia w życie

niniejszej ustawy zachowują ważność przez okres, na jaki zostały udzielone, niezbędny

do realizacji celu zbiórki i przedstawienia jej wyników.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt

2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust.

2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23,

art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit.

a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2011 r., z wyjątkiem art. 17 ust. 2 i 3, art.

25, art. 88 ust. 3, art. 106 ust. 2 zdanie trzecie, ust. 3 pkt 13, ust. 4 pkt 11 i

ust. 5, art. 148 pkt 6 oraz art. 172 pkt 10, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia

2012 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1998 r., z tym że przepisy art. 251-254

obowiązują nie dłużej niż przez 10 lat od dnia jej wejścia w życie.