Ustawa z dnia 16 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa

W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

(Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 2 dodaje się ust. 6 w brzmieniu

„

6.

W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że przychody pochodzą z czynności,

które mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

”

;

2)

w art. 9 ust. 1a otrzymuje brzmienie

„

1a.

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania

w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30c, art. 30e, art.

30f oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

”

;

3)

w art. 11 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji

praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art.

30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze

i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych

świadczeń.

”

;

4)

w art. 20

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności

kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez

niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji

i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego

konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia

emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego,

zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje)

inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące

do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

”

,

b)

po ust. 1a dodaje się ust. 1b w brzmieniu

„

1b.

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się także

przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych.

”

,

c)

uchyla się ust. 3;

5)

po rozdziale 5 dodaje się rozdział 5a w brzmieniu

„

Rozdział 5a

Opodatkowanie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących

ze źródeł nieujawnionych

Art. 25b.

1.

Za przychody, o których mowa w art. 20 ust. 1b, uważa się przychody

1)

nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach obejmujące przychody ze źródeł wskazanych

przez podatnika, ujawnione w nieprawidłowej wysokości,

2)

ze źródeł nieujawnionych obejmujące przychody ze źródeł niewskazanych przez podatnika

i nieustalonych przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej

- w kwocie odpowiadającej nadwyżce wydatku nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi

lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi, uzyskanymi przed poniesieniem tego

wydatku.

2.

Za wydatek uznaje się wartość zgromadzonego w roku podatkowym mienia lub wysokość

wydatkowanych w roku podatkowym środków, w przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie

roku podatkowego, w którym zgromadzono te środki.

3.

Za przychody (dochody) opodatkowane uznaje się wartości pozostające w dyspozycji podatnika

przed poniesieniem wydatku, spełniające łącznie następujące warunki

1)

ich pochodzenie zostało ustalone co do tytułu, kwoty i okresu uzyskania;

2)

jest możliwe określenie lub ustalenie zobowiązania podatkowego w odniesieniu do wartości,

które mają wpływ na ustalenie takiego zobowiązania, albo zobowiązanie takie zostało

określone lub ustalone, albo zostały zgłoszone do opodatkowania.

4.

Za przychody (dochody) nieopodatkowane uznaje się wartości pozostające w dyspozycji

podatnika przed poniesieniem wydatku, których pochodzenie zostało ustalone co do tytułu,

kwoty i okresu uzyskania, oraz które

1)

były wolne od podatku lub zwolnione od opodatkowania na podstawie przepisów ustawy

innych niż przepisy niniejszego rozdziału lub przepisów odrębnych ustaw albo

2)

nie podlegały opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy innych niż przepisy niniejszego

rozdziału lub przepisów odrębnych ustaw, albo

3)

były objęte obowiązkiem podatkowym w zakresie właściwego podatku, jednak zobowiązanie

podatkowe nie powstało albo wygasło wskutek: a) zaniechania poboru podatku, b) umorzenia

zaległości podatkowej, c) zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku, d)przedawnienia.

5.

Do wydatków, przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych,

stosuje się odpowiednio przepisy art. 8 ust. 1-2.

Art. 25c.

Obowiązek podatkowy z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach

lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych powstaje na ostatni dzień roku podatkowego,

w którym powstał przychód w kwocie odpowiadającej nadwyżce wydatku nad przychodami

(dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi.

Art. 25d.

Podstawę opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach

lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych stanowi w roku podatkowym przychód odpowiadający

kwocie nadwyżki wydatku nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami

(dochodami) nieopodatkowanymi. W przypadku wystąpienia w roku podatkowym więcej niż

jednej nadwyżki, podstawę opodatkowania stanowi suma przychodów odpowiadających kwocie

nadwyżek wydatków nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami)

nieopodatkowanymi.

Art. 25e.

Od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze

źródeł nieujawnionych, z zastrzeżeniem art. 25g ust. 7, zryczałtowany podatek dochodowy

wynosi 75% podstawy opodatkowania.

Art. 25f.

Podatek od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących

ze źródeł nieujawnionych ustala, w drodze decyzji, za rok podatkowy, w którym powstał

przychód odpowiadający kwocie nadwyżki lub nadwyżek, właściwy organ podatkowy lub

właściwy organ kontroli skarbowej.

Art. 25g.

1.

W toku postępowania podatkowego albo w toku postępowania kontrolnego organu kontroli

skarbowej ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych

lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa

na podatniku.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów

(dochodów) nieopodatkowanych znanych organowi z urzędu lub możliwych do ustalenia

przez organ na podstawie

1)

posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych;

2)

rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których organ

ma dostęp drogą elektroniczną na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1114).

3.

Jeżeli w toku postępowania podatkowego lub postępowania kontrolnego organu kontroli

skarbowej podatnik nie udowodni uzyskania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub

przychodów (dochodów) nieopodatkowanych, o których mowa w art. 25b ust. 4 pkt 3, stanowiących

pokrycie wydatku i nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego w stosunku do

tych przychodów (dochodów), to ich uzyskanie podatnik może uprawdopodobnić. W przypadku

nieudowodnienia lub nieuprawdopodobnienia przychodów (dochodów), o których mowa w

zdaniu pierwszym, przychody (dochody) te uznaje się za przychody, o których mowa w

art. 25b ust. 1.

4.

Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do przychodów (dochodów) nieopodatkowanych,

o których mowa w art. 25b ust. 4 pkt 1 i 2.

5.

W postępowaniu prowadzonym w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych

źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych przy ustalaniu nadwyżki wydatku

nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi

podatnik wskazuje przychody (dochody) opodatkowane lub przychody (dochody) nieopodatkowane,

którymi pokrywa poszczególne wydatki. Jeżeli podatnik nie wskazał, którymi przychodami

(dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi pokrył poszczególne

wydatki, stosuje się zasadę, że najwcześniejszy wydatek jest pokrywany najwcześniejszymi

przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi.

6.

Jeżeli podatnik nie dysponuje dowodami potwierdzającymi wartość zgromadzonego w roku

podatkowym mienia, wartość tę określa się na dzień poniesienia wydatku, stosując odpowiednio

przepis art. 19.

7.

W przypadku ustalenia w postępowaniu podatkowym albo w postępowaniu kontrolnym organu

kontroli skarbowej źródła pochodzenia nieujawnionych uprzednio przychodów (dochodów)

i ich wysokości, przychody (dochody) te podlegają opodatkowaniu podatkiem na zasadach

określonych w przepisach ustawy innych niż przepisy niniejszego rozdziału lub w przepisach

odrębnych ustaw.

”

;

6)

w art. 30 w ust. 1 uchyla się pkt 7.

W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

(Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 68 po § 4 dodaje się § 4a w brzmieniu

„

§ 4a.

Zobowiązanie podatkowe z tytułu opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia

w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych nie powstaje, jeżeli

decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca

roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy w tym zakresie.

”

;

2)

art. 99 otrzymuje brzmienie

„

Art. 99.

Bieg terminów przewidzianych w art. 70, art. 71, art. 77 § 1 oraz art. 80 § 1 nie

rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia

uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowania

aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły

2 lata od śmierci spadkodawcy.

”

;

3)

w art. 272 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu

„

4)

weryfikację poniesionych przez podatnika wydatków i uzyskanych przychodów (dochodów)

opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych - w zakresie niezbędnym

do ujawnienia podstawy opodatkowania z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia

w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.

”

;

4)

w art. 306f § 2 otrzymuje brzmienie

„

§ 2.

Jeżeli postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązań podatkowych

spadkodawcy nie zostało zakończone, w zaświadczeniu podaje się przybliżoną wysokość

zobowiązania na podstawie posiadanych danych co do podstawy opodatkowania.

”

.

1.

Do uzyskanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przychodów, które nie

znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzą ze źródeł nieujawnionych i w

stosunku do których nie upłynął termin przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania

podatkowego, stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 1 i art. 2, w brzmieniu

nadanym niniejszą ustawą.

2.

Czynności dokonane w postępowaniach wszczętych i niezakończonych przez organy podatkowe

oraz organy kontroli skarbowej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy pozostają

w mocy.

W okresie od dnia 28 lutego 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., zobowiązanie podatkowe

z tytułu opodatkowania dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów

lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca

to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym

poniesiono wydatki lub zgromadzono mienie, o których mowa w art. 20 ust. 3 ustawy

zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem art. 4, który wchodzi

w życie z dniem 28 lutego 2015 r.

1.

Za przychody, o których mowa w art. 20 ust. 1b, uważa się przychody

1)

nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach obejmujące przychody ze źródeł wskazanych

przez podatnika, ujawnione w nieprawidłowej wysokości,

2)

ze źródeł nieujawnionych obejmujące przychody ze źródeł niewskazanych przez podatnika

i nieustalonych przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej

- w kwocie odpowiadającej nadwyżce wydatku nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi

lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi, uzyskanymi przed poniesieniem tego

wydatku.

2.

Za wydatek uznaje się wartość zgromadzonego w roku podatkowym mienia lub wysokość

wydatkowanych w roku podatkowym środków, w przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie

roku podatkowego, w którym zgromadzono te środki.

3.

Za przychody (dochody) opodatkowane uznaje się wartości pozostające w dyspozycji podatnika

przed poniesieniem wydatku, spełniające łącznie następujące warunki

1)

ich pochodzenie zostało ustalone co do tytułu, kwoty i okresu uzyskania;

2)

jest możliwe określenie lub ustalenie zobowiązania podatkowego w odniesieniu do wartości,

które mają wpływ na ustalenie takiego zobowiązania, albo zobowiązanie takie zostało

określone lub ustalone, albo zostały zgłoszone do opodatkowania.

4.

Za przychody (dochody) nieopodatkowane uznaje się wartości pozostające w dyspozycji

podatnika przed poniesieniem wydatku, których pochodzenie zostało ustalone co do tytułu,

kwoty i okresu uzyskania, oraz które

1)

były wolne od podatku lub zwolnione od opodatkowania na podstawie przepisów ustawy

innych niż przepisy niniejszego rozdziału lub przepisów odrębnych ustaw albo

2)

nie podlegały opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy innych niż przepisy niniejszego

rozdziału lub przepisów odrębnych ustaw, albo

3)

były objęte obowiązkiem podatkowym w zakresie właściwego podatku, jednak zobowiązanie

podatkowe nie powstało albo wygasło wskutek: a) zaniechania poboru podatku, b) umorzenia

zaległości podatkowej, c) zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku, d)przedawnienia.

5.

Do wydatków, przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych,

stosuje się odpowiednio przepisy art. 8 ust. 1-2.

Obowiązek podatkowy z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach

lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych powstaje na ostatni dzień roku podatkowego,

w którym powstał przychód w kwocie odpowiadającej nadwyżce wydatku nad przychodami

(dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi.

Podstawę opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach

lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych stanowi w roku podatkowym przychód odpowiadający

kwocie nadwyżki wydatku nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami

(dochodami) nieopodatkowanymi. W przypadku wystąpienia w roku podatkowym więcej niż

jednej nadwyżki, podstawę opodatkowania stanowi suma przychodów odpowiadających kwocie

nadwyżek wydatków nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami)

nieopodatkowanymi.

Od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze

źródeł nieujawnionych, z zastrzeżeniem art. 25g ust. 7, zryczałtowany podatek dochodowy

wynosi 75% podstawy opodatkowania.

Podatek od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących

ze źródeł nieujawnionych ustala, w drodze decyzji, za rok podatkowy, w którym powstał

przychód odpowiadający kwocie nadwyżki lub nadwyżek, właściwy organ podatkowy lub

właściwy organ kontroli skarbowej.

1.

W toku postępowania podatkowego albo w toku postępowania kontrolnego organu kontroli

skarbowej ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych

lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa

na podatniku.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów

(dochodów) nieopodatkowanych znanych organowi z urzędu lub możliwych do ustalenia

przez organ na podstawie

1)

posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych;

2)

rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których organ

ma dostęp drogą elektroniczną na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1114).

3.

Jeżeli w toku postępowania podatkowego lub postępowania kontrolnego organu kontroli

skarbowej podatnik nie udowodni uzyskania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub

przychodów (dochodów) nieopodatkowanych, o których mowa w art. 25b ust. 4 pkt 3, stanowiących

pokrycie wydatku i nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego w stosunku do

tych przychodów (dochodów), to ich uzyskanie podatnik może uprawdopodobnić. W przypadku

nieudowodnienia lub nieuprawdopodobnienia przychodów (dochodów), o których mowa w

zdaniu pierwszym, przychody (dochody) te uznaje się za przychody, o których mowa w

art. 25b ust. 1.

4.

Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do przychodów (dochodów) nieopodatkowanych,

o których mowa w art. 25b ust. 4 pkt 1 i 2.

5.

W postępowaniu prowadzonym w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych

źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych przy ustalaniu nadwyżki wydatku

nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi

podatnik wskazuje przychody (dochody) opodatkowane lub przychody (dochody) nieopodatkowane,

którymi pokrywa poszczególne wydatki. Jeżeli podatnik nie wskazał, którymi przychodami

(dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi pokrył poszczególne

wydatki, stosuje się zasadę, że najwcześniejszy wydatek jest pokrywany najwcześniejszymi

przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi.

6.

Jeżeli podatnik nie dysponuje dowodami potwierdzającymi wartość zgromadzonego w roku

podatkowym mienia, wartość tę określa się na dzień poniesienia wydatku, stosując odpowiednio

przepis art. 19.

7.

W przypadku ustalenia w postępowaniu podatkowym albo w postępowaniu kontrolnym organu

kontroli skarbowej źródła pochodzenia nieujawnionych uprzednio przychodów (dochodów)

i ich wysokości, przychody (dochody) te podlegają opodatkowaniu podatkiem na zasadach

określonych w przepisach ustawy innych niż przepisy niniejszego rozdziału lub w przepisach

odrębnych ustaw.

Bieg terminów przewidzianych w art. 70, art. 71, art. 77 § 1 oraz art. 80 § 1 nie

rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia

uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowania

aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły

2 lata od śmierci spadkodawcy.