Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania podstawowego kapitałowego wymogu wypłacalności według formuły standardowej

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1)

zobowiązania o charakterze zobowiązań z tytułu umów pozostałych ubezpieczeń osobowych

oraz ubezpieczeń majątkowych i umów reasekuracji pozostałych ubezpieczeń osobowych

oraz ubezpieczeń majątkowych - zobowiązania, o których mowa w lit. A pkt 4-12, lit. B pkt 16-24 oraz lit. C pkt 26-28 Załącznika I do rozporządzenia

delegowanego Komisji (UE) 2015/35 z dnia 10 października 2014 r. uzupełniającego dyrektywę

Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności

ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II), zwanego dalej „rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2015/35”;

2)

zobowiązania o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia na życie i umów

reasekuracji ubezpieczeń na życie - zobowiązania, o których mowa w lit. D pkt 30-32

i 34 oraz lit. E pkt 36 Załącznika I do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/35;

3)

zobowiązania o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczeń zdrowotnych i umów

reasekuracji ubezpieczeń zdrowotnych ‒ zobowiązania, o których mowa w lit. A pkt 1-3,

lit. B 13-15, lit. C pkt 25, lit. D pkt 29 i 33 oraz lit. E pkt 35 Załącznika I do

rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/35;

4)

ryzyko składki i rezerw w pozostałych ubezpieczeniach osobowych oraz ubezpieczeniach

majątkowych ‒ ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań o charakterze

zobowiązań z tytułu umów pozostałych ubezpieczeń osobowych oraz ubezpieczeń majątkowych

i umów reasekuracji pozostałych ubezpieczeń osobowych oraz ubezpieczeń majątkowych,

wynikające ze zmienności w zakresie występowania, częstotliwości i dotkliwości zdarzeń

losowych objętych ochroną ubezpieczeniową lub umowami reasekuracji oraz ze zmienności

w zakresie terminu i wysokości wypłat odszkodowań i innych świadczeń;

5)

ryzyko katastroficzne w pozostałych ubezpieczeniach osobowych oraz ubezpieczeniach

majątkowych ‒ ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań o charakterze

zobowiązań z tytułu umów pozostałych ubezpieczeń osobowych oraz ubezpieczeń majątkowych

i umów reasekuracji pozostałych ubezpieczeń osobowych oraz ubezpieczeń majątkowych,

wynikające ze znaczącej niepewności założeń dotyczących ustalania wysokości składek

oraz tworzenia i ustalania wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dla celów

wypłacalności, związanych z ekstremalnymi lub wyjątkowymi zdarzeniami losowymi;

6)

ryzyko śmiertelności ‒ ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań

o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia na życie i umów reasekuracji

ubezpieczeń na życie, wynikające ze zmian poziomu, zmian trendu lub wahań zmienności

współczynników umieralności, w przypadku gdy wzrost współczynników umieralności prowadzi

do zwiększenia wartości tych zobowiązań;

7)

ryzyko długowieczności ‒ ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań

o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia na życie i umów reasekuracji

ubezpieczeń na życie, wynikające ze zmian poziomu, zmian trendu lub wahań zmienności

współczynników umieralności, w przypadku gdy spadek współczynników umieralności prowadzi

do zwiększenia wartości tych zobowiązań;

8)

ryzyko niezdolności do pracy i zachorowalności ‒ ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany

wartości zobowiązań o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia na życie

i umów reasekuracji ubezpieczeń na życie, wynikające ze zmian poziomu, zmian trendu

lub wahań zmienności współczynników niezdolności do pracy, chorobowości i zachorowalności;

9)

ryzyko kosztów w ubezpieczeniach na życie ‒ ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany

wartości zobowiązań o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia na życie

i umów reasekuracji ubezpieczeń na życie, wynikające ze zmian wysokości, zmian trendu

lub wahań zmienności kosztów obsługi umów ubezpieczenia i umów reasekuracji;

10)

ryzyko rewizji wysokości rent ‒ ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań

o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia na życie i umów reasekuracji

ubezpieczeń na życie, wynikające ze zmian poziomu, zmian trendu lub wahań zmienności

współczynników rewizji wysokości rent, w związku ze zmianami stanu prawnego lub stanu

zdrowia osób ubezpieczonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia;

11)

ryzyko związane z rezygnacjami z umów w ubezpieczeniach na życie ‒ ryzyko straty lub

niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia

na życie i umów reasekuracji ubezpieczeń na życie, wynikające ze zmian poziomu, zmian

trendu lub wahań zmienności współczynników wypowiedzeń umów ubezpieczenia i umów reasekuracji,

odstąpień od umów ubezpieczenia i umów reasekuracji, przedłużeń umów ubezpieczenia

i umów reasekuracji oraz wykupów ubezpieczenia;

12)

ryzyko katastroficzne w ubezpieczeniach na życie ‒ ryzyko straty lub niekorzystnej

zmiany wartości zobowiązań o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia na

życie i umów reasekuracji ubezpieczeń na życie, wynikające ze znaczącej niepewności

założeń dotyczących ustalania wysokości składek oraz tworzenia i ustalania wartości

rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dla celów wypłacalności, związanych z ekstremalnymi

lub wyjątkowymi zdarzeniami losowymi;

13)

ryzyko składki i rezerw w ubezpieczeniach zdrowotnych o charakterze pozostałych ubezpieczeń

osobowych oraz ubezpieczeń majątkowych ‒ ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany wartości

zobowiązań o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczeń zdrowotnych i umów reasekuracji

ubezpieczeń zdrowotnych, wynikające ze zmienności w zakresie występowania, częstotliwości

i dotkliwości zdarzeń losowych objętych ochroną ubezpieczeniową lub umowami reasekuracji

oraz ze zmienności w zakresie terminu i wysokości wypłat odszkodowań i innych świadczeń;

14)

ryzyko kosztów w ubezpieczeniach zdrowotnych - ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany

wartości zobowiązań o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczeń zdrowotnych

i umów reasekuracji ubezpieczeń zdrowotnych, wynikające ze zmian wysokości, zmian

trendu lub wahań zmienności kosztów obsługi umów ubezpieczenia i umów reasekuracji;

15)

ryzyko pandemii ‒ ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań o charakterze

zobowiązań z tytułu umów ubezpieczeń zdrowotnych i umów reasekuracji ubezpieczeń zdrowotnych,

wynikające ze znaczącej niepewności założeń dotyczących ustalania wysokości składek

oraz tworzenia i ustalania wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dla celów

wypłacalności, związanych z wybuchami pandemii, jak również z kumulacją ryzyka w takich

ekstremalnych warunkach;

16)

ryzyko stopy procentowej ‒ ryzyko związane z wrażliwością wartości aktywów, zobowiązań

i instrumentów finansowych na zmiany w strukturze terminowej stóp procentowych lub

wahania zmienności stóp procentowych;

17)

ryzyko cen akcji ‒ ryzyko związane z wrażliwością wartości aktywów, zobowiązań i instrumentów

finansowych na zmiany rynkowych cen akcji lub wahania zmienności rynkowych cen akcji;

18)

ryzyko cen nieruchomości ‒ ryzyko związane z wrażliwością wartości aktywów, zobowiązań

i instrumentów finansowych na zmiany rynkowych cen nieruchomości lub wahania zmienności

rynkowych cen nieruchomości;

19)

ryzyko spreadu kredytowego ‒ ryzyko związane z wrażliwością wartości aktywów, zobowiązań

i instrumentów finansowych na zmiany w poziomie spreadów kredytowych w odniesieniu

do struktury terminowej stóp procentowych wolnych od ryzyka lub wahania ich zmienności;

20)

ryzyko walutowe ‒ ryzyko związane z wrażliwością wartości aktywów, zobowiązań i instrumentów

finansowych na zmiany kursów wymiany walut lub wahania zmienności tych kursów;

21)

ryzyko koncentracji aktywów ‒ dodatkowe ryzyka, na które narażony jest zakład ubezpieczeń

lub zakład reasekuracji, wynikające z braku dywersyfikacji portfela aktywów lub znaczącej

ekspozycji na ryzyko niewykonania zobowiązania przez emitenta papierów wartościowych

lub grupę emitentów powiązanych ze sobą.

Zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji obliczają podstawowy kapitałowy wymóg wypłacalności

według formuły standardowej zgodnie z pkt 1 załącznika do rozporządzenia.

1.

Moduł ryzyka aktuarialnego w pozostałych ubezpieczeniach osobowych oraz ubezpieczeniach

majątkowych odzwierciedla ryzyko wynikające ze zobowiązań o charakterze zobowiązań

z tytułu umów pozostałych ubezpieczeń osobowych oraz ubezpieczeń majątkowych i umów

reasekuracji pozostałych ubezpieczeń osobowych oraz ubezpieczeń majątkowych, związane

z objętymi ochroną ubezpieczeniową lub umowami reasekuracji zdarzeniami losowymi i

procesami stosowanymi przez zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji w wykonywanej

działalności.

2.

Moduł ryzyka aktuarialnego w pozostałych ubezpieczeniach osobowych oraz ubezpieczeniach

majątkowych uwzględnia niepewność wyników zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji

w odniesieniu do

1)

zawartych umów ubezpieczenia, umów gwarancji ubezpieczeniowych i umów reasekuracji;

2)

umów ubezpieczenia, umów gwarancji ubezpieczeniowych i umów reasekuracji, których

spodziewane rozpoczęcie nastąpi w terminie kolejnych dwunastu miesięcy.

3.

Moduł ryzyka aktuarialnego w pozostałych ubezpieczeniach osobowych oraz ubezpieczeniach

majątkowych składa się co najmniej z następujących podmodułów

1)

ryzyka składki i rezerw w pozostałych ubezpieczeniach osobowych oraz ubezpieczeniach

majątkowych;

2)

ryzyka katastroficznego w pozostałych ubezpieczeniach osobowych oraz ubezpieczeniach

majątkowych.

4.

Zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji obliczają moduł ryzyka aktuarialnego w pozostałych

ubezpieczeniach osobowych oraz ubezpieczeniach majątkowych zgodnie z pkt 2 załącznika

do rozporządzenia.

1.

Moduł ryzyka aktuarialnego w ubezpieczeniach na życie odzwierciedla ryzyko wynikające

ze zobowiązań o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia na życie i umów

reasekuracji ubezpieczeń na życie, związane z objętymi ochroną ubezpieczeniową lub

umowami reasekuracji zdarzeniami losowymi i procesami stosowanymi przez zakład ubezpieczeń

lub zakład reasekuracji w wykonywanej działalności.

2.

Moduł ryzyka aktuarialnego w ubezpieczeniach na życie składa się co najmniej z następujących

podmodułów

1)

ryzyka śmiertelności;

2)

ryzyka długowieczności;

3)

ryzyka niezdolności do pracy i zachorowalności;

4)

ryzyka kosztów w ubezpieczeniach na życie;

5)

ryzyka rewizji wysokości rent;

6)

ryzyka związanego z rezygnacjami z umów w ubezpieczeniach na życie;

7)

ryzyka katastroficznego w ubezpieczeniach na życie.

3.

Zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji obliczają moduł ryzyka aktuarialnego w ubezpieczeniach

na życie zgodnie z pkt 3 załącznika do rozporządzenia.

1.

Moduł ryzyka aktuarialnego w ubezpieczeniach zdrowotnych odzwierciedla ryzyko wynikające

ze zobowiązań o charakterze zobowiązań z tytułu umów ubezpieczeń zdrowotnych i umów

reasekuracji ubezpieczeń zdrowotnych, związane z objętymi ochroną ubezpieczeniową

lub umowami reasekuracji zdarzeniami losowymi i procesami stosowanymi przez zakład

ubezpieczeń lub zakład reasekuracji w wykonywanej działalności.

2.

Moduł ryzyka aktuarialnego w ubezpieczeniach zdrowotnych składa się co najmniej z

następujących podmodułów

1)

ryzyka składki i rezerw w ubezpieczeniach zdrowotnych o charakterze pozostałych ubezpieczeń

osobowych oraz ubezpieczeń majątkowych;

2)

ryzyka kosztów w ubezpieczeniach zdrowotnych;

3)

ryzyka pandemii.

3.

Zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji obliczają moduł ryzyka aktuarialnego w ubezpieczeniach

zdrowotnych zgodnie z pkt 4 załącznika do rozporządzenia.

1.

Moduł ryzyka rynkowego odzwierciedla

1)

ryzyko wynikające z poziomu lub zmienności cen rynkowych instrumentów finansowych,

które mają wpływ na wartość aktywów i zobowiązań zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji;

2)

strukturalne niedopasowanie aktywów i zobowiązań, w szczególności w odniesieniu do

okresu trwania aktywów i zobowiązań.

2.

Moduł ryzyka rynkowego składa się co najmniej z następujących podmodułów

1)

ryzyka stopy procentowej;

2)

ryzyka cen akcji;

3)

ryzyka cen nieruchomości;

4)

ryzyka spreadu kredytowego;

5)

ryzyka walutowego;

6)

ryzyka koncentracji aktywów.

3.

Zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji przy obliczaniu podmodułu ryzyka cen akcji

uwzględniają symetryczne dostosowanie wymogu kapitałowego związanego z inwestowaniem

w akcje.

4.

Symetryczne dostosowanie, o którym mowa w ust. 3, jest funkcją różnicy między

1)

bieżącą wartością odpowiedniego indeksu akcji oraz

2)

średnią ważoną wartością tego indeksu, ustalaną w okresie, o którym mowa w art. 172

ust. 2 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/35.

5.

Szok dla ryzyka cen akcji z uwzględnieniem symetrycznego dostosowania, o którym mowa

w ust. 3, nie może być

1)

wyższy od standardowego szoku dla ryzyka cen akcji o więcej niż 10 punktów procentowych;

2)

niższy od standardowego szoku dla ryzyka cen akcji o więcej niż 10 punktów procentowych.

6.

Zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji obliczają moduł ryzyka rynkowego zgodnie

z pkt 5 załącznika do rozporządzenia.

1.

Moduł ryzyka niewykonania zobowiązania przez kontrahenta odzwierciedla straty możliwe

w związku z nieoczekiwanym niewykonaniem zobowiązań przez kontrahentów i dłużników

zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji lub pogorszenia się ich zdolności kredytowej

w ciągu kolejnych 12 miesięcy.

2.

Moduł ryzyka niewykonania zobowiązania przez kontrahenta obejmuje umowy ograniczania

ryzyka, a w szczególności

1)

umowy reasekuracji;

2)

sekurytyzację w zakresie ubezpieczeń;

3)

instrumenty pochodne;

4)

należności od pośredników ubezpieczeniowych;

5)

ekspozycje kredytowe nieobjęte ryzykiem spreadu kredytowego.

3.

Zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji przy obliczaniu modułu ryzyka niewykonania

zobowiązania przez kontrahenta uwzględniają zabezpieczenia lub inne papiery wartościowe

posiadane przez lub na rzecz tego zakładu oraz ryzyka związane z tymi zabezpieczeniami

lub papierami wartościowymi.

4.

Zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji przy obliczaniu modułu ryzyka niewykonania

zobowiązania przez kontrahenta uwzględniają całkowitą ekspozycję zakładu na ryzyko

w stosunku do każdego kontrahenta, niezależnie od formy prawnej zobowiązań umownych

tego kontrahenta względem zakładu.

5.

Zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji obliczają moduł ryzyka niewykonania zobowiązania

przez kontrahenta zgodnie z art. 189 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/35.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.