Ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego

W Oustawie z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego

(Dz. U. z 2015 r. poz. 410 i 1960) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie

„

3)

zasady wypłacania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, zwanego

dalej „ekwiwalentem pieniężnym”, rent wyrównawczych, a także wypłaty zaległych wynagrodzeń;

”

;

2)

w art. 4a ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. następuje spłata zobowiązań,

o których mowa w art. 4 ust. 1, wraz z odsetkami w miesięcznych ratach, zgodnie z

harmonogramem określonym w umowie zawartej pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych

a przedsiębiorstwami górniczymi do dnia 31 grudnia 2015 r.

”

;

3)

w art. 8

a)

ust. 1-3 otrzymują brzmienie

„

1.

Przedsiębiorstwo górnicze, którego podstawowym przedmiotem działalności jest prowadzenie

likwidacji kopalni, zabezpieczenie kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym

oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, zagospodarowywanie

majątku likwidowanej kopalni, zbędnego majątku przedsiębiorstwa górniczego, tworzenie

nowych miejsc pracy, w szczególności dla pracowników likwidowanej kopalni, wykonuje

te czynności z dotacji budżetowej oraz innych źródeł finansowania, jeżeli likwidację

tej kopalni rozpoczęto przed dniem 1 stycznia 2019 r.

2.

Prowadzenie likwidacji kopalń, których likwidację rozpoczęto przed dniem 1 stycznia

2019 r., zadania związane z zabezpieczeniem kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym,

gazowym oraz pożarowym w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni oraz zadania

związane z naprawianiem szkód wywołanych ruchem zlikwidowanego zakładu górniczego,

w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów, są finansowane z dotacji

budżetowej.

3.

W przypadku gdy likwidację kopalni rozpoczęto po dniu 1 stycznia 2019 r., przedsiębiorstwo

górnicze finansuje likwidację kopalni z funduszu likwidacji zakładu górniczego w rozumieniu

ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze.

”

,

b)

ust. 5 otrzymuje brzmienie

„

5.

Minister właściwy do spraw energii określi, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wykorzystania dotacji budżetowej przeznaczonej

na finansowanie likwidacji kopalń, zabezpieczenie kopalń sąsiednich przed zagrożeniem

wodnym, gazowym oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, naprawiania

szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji

starych zrobów i działań wykonywanych po zakończeniu likwidacji kopalń,

2)

tryb rozliczania przyznanej dotacji budżetowej,

3)

szczegółowe warunki powodujące cofnięcie lub czasowe wstrzymanie wypłaty przyznanej

dotacji budżetowej

- biorąc pod uwagę zadania wykonywane w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni,

zapewnienie bezpieczeństwa kopalni oraz upraszczanie systemu odwadniania, a także

naprawianie szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego.

”

;

4)

w art. 8a

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Przedsiębiorstwo górnicze może przed dniem 1 stycznia 2019 r. zbyć nieodpłatnie na

rzecz przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust. 1, kopalnię, zakład górniczy lub

jego oznaczoną część, prowadzące wydobycie węgla kamiennego lub roboty górnicze, w

celu przeprowadzenia ich likwidacji.

”

,

b)

ust. 4 otrzymuje brzmienie

„

4.

Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, może zbyć zakład górniczy lub jego

oznaczoną część nabyte w trybie określonym w ust. 1 lub zbyć aktywa należące do zakładu

górniczego lub jego oznaczonej części nabyte w trybie określonym w ust. 1.

”

;

5)

w art. 8b ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie

„

2.

Dla przedsiębiorstwa górniczego, o którym mowa w art. 8a ust. 1, które przed dniem

1 stycznia 2019 r. zbyło nieodpłatnie na rzecz przedsiębiorstwa, o którym mowa w art.

8 ust. 1, kopalnię, zakład górniczy lub jego oznaczoną część, prowadzące wydobycie

węgla kamiennego lub roboty górnicze, kosztem uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów

ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych jest również wartość początkowa środków trwałych w części niepokrytej sumą odpisów

amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 tej ustawy, wchodzących w

skład takiej kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części.

3.

Przedsiębiorstwo górnicze może pomniejszyć kapitał zapasowy lub rezerwowy o wartość

księgową netto zbywanego mienia, o którym mowa w art. 8a ust. 1. W tym zakresie przepisu art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r.

o rachunkowości, w części dotyczącej sposobu ujęcia księgowego odpisu aktualizującego z tytułu utraty

wartości środków trwałych, nie stosuje się.

”

;

6)

uchyla się art. 9;

7)

art. 9a i art. 10 otrzymują brzmienie

„

Art. 9a.

Przedsiębiorca podejmujący działalność górniczą w obszarze likwidowanej albo zlikwidowanej

kopalni przejmuje zadania związane z zabezpieczeniem kopalń sąsiednich przed zagrożeniem

wodnym, gazowym oraz pożarowym, o których mowa w art. 8 ust. 1, wraz z obowiązkiem

ich finansowania, z chwilą uzyskania w zakresie niezbędnym do prowadzenia działalności

górniczej, tytułu prawnego do mienia likwidowanej albo zlikwidowanej kopalni.

Art. 10.

Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, które nabyło likwidowaną kopalnię,

zakład górniczy lub jego oznaczoną część przed dniem 31 grudnia 2027 r. zwalnia się

z obowiązku zapłaty bieżących wpłat wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób

Niepełnosprawnych, wpłat z zysku, opłat i kar wobec Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska

i Gospodarki Wodnej w części dotyczącej tych funduszy, z wyjątkiem opłat i kar stanowiących

dochody jednostek samorządu terytorialnego.

”

;

8)

w art. 11a w ust. 4 pkt 1 otrzymuje brzmienie

„

1)

podjęła zatrudnienie na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej na powierzchni

w przedsiębiorstwie górniczym albo pod ziemią;

”

;

9)

w art. 11b ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie

„

3.

Urlop górniczy, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1, przysługuje pracownikowi w

wymiarze do czterech lat pod warunkiem, że skorzystanie z niego pozwoli mu nabyć prawo

do emerytury przed dniem 1 stycznia 2023 r.

4.

Urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o którym mowa w art. 11a

ust. 1 pkt 2, przysługuje pracownikowi w wymiarze do trzech lat pod warunkiem, że

skorzystanie z niego pozwoli mu nabyć prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2022 r.

”

;

10)

w art. 11c

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

W okresie korzystania z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki

mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1 i 2, pracownik jest zwolniony

z obowiązku świadczenia pracy i otrzymuje świadczenie socjalne w wysokości 75% miesięcznego

wynagrodzenia obliczanego jak wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy.

”

,

b)

po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu

„

2a.

Pracownik korzystający z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki

mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1 i 2, niezależnie od świadczenia,

o którym mowa w ust. 1, ma prawo do korzystania z uznaniowych świadczeń z zakładowego

funduszu świadczeń socjalnych.

”

;

11)

w art. 11d dodaje się ust. 3-5 w brzmieniu

„

3.

Jednorazowa odprawa pieniężna, o której mowa w art. 11a ust. 1 pkt 3, przysługuje

pracownikom, z którymi zostanie rozwiązana za porozumieniem stron umowa o pracę po

dniu 31 grudnia 2015 r., nie później jednak niż do dnia 31 grudnia 2018 r., zatrudnionym

na dzień zbycia, o którym mowa w art. 8a ust. 1, na powierzchni kopalni, w tym w zakładzie

mechanicznej przeróbki węgla i posiadającym co najmniej 5-letni staż pracy w przedsiębiorstwie

górniczym.

4.

Pracownikom, o których mowa w ust. 3, przysługuje jednorazowa odprawa pieniężna, o

której mowa w art. 11a ust. 1 pkt 3, w wysokości

1)

12-krotności należnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z pierwszego półrocza

roku poprzedzającego rozwiązanie umowy o pracę w kopalni, w której pracownik był zatrudniony

- jeżeli umowa o pracę zostanie rozwiązana w okresie do 3 miesięcy od dnia zbycia

o którym mowa w art. 8a ust. 1;

2)

8-krotności należnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z pierwszego półrocza

roku poprzedzającego rozwiązanie umowy o pracę w kopalni, w której pracownik był zatrudniony

- jeżeli umowa o pracę zostanie rozwiązana w okresie od 4 do 6 miesięcy od dnia zbycia

o którym mowa w art. 8a ust. 1;

3)

4-krotności należnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z pierwszego półrocza

roku poprzedzającego rozwiązanie umowy o pracę w kopalni, w której pracownik był zatrudniony

- jeżeli umowa o pracę zostanie rozwiązana w okresie od 7 do 9 miesięcy od dnia zbycia

o którym mowa w art. 8a ust. 1.

5.

Jednorazowa odprawa pieniężna może być przyznana nie później niż 12 miesięcy przed

dniem uzyskania przez pracownika uprawnień emerytalnych.

”

;

12)

art. 11e otrzymuje brzmienie

„

Art. 11e.

W przypadku nieskorzystania przez pracownika likwidowanej kopalni, zakładu górniczego

lub jego oznaczonej części, z uprawnień, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 3, w

terminie do 9 miesięcy od dnia zbycia, o którym mowa w art. 8a ust. 1, pracodawca

rozwiązuje umowę o pracę z pracownikiem na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

”

;

13)

w art. 11f

a)

ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Minister właściwy do spraw pracy - dysponent Funduszu, przeznaczy w okresie od dnia

1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., ze środków Funduszu Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych, nie więcej niż 1 mld zł na pokrycie wydatków z tytułu jednorazowych

odpraw pieniężnych wypłacanych pracownikom likwidowanej kopalni, zakładu górniczego

lub jego oznaczonej części, o których mowa w art. 11a ust. 1, z tytułu restrukturyzacji

zatrudnienia.

”

,

b)

ust. 6 otrzymuje brzmienie

„

6.

W celu umożliwienia sfinansowania ze środków pozyskanych z Funduszu Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych jednorazowych odpraw pieniężnych wypłacanych pracownikom likwidowanej

kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, o których mowa w art. 11a

ust. 1, minister właściwy do spraw pracy - dysponent Funduszu, w terminie 7 dni od

daty wpływu wniosku ministra właściwego do spraw energii, o którym mowa w ust. 4,

dokona zmiany w projekcie planu finansowego Funduszu lub planie finansowym Funduszu

na poszczególne lata w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2018 r.

przez zwiększenie planowanych wydatków Funduszu powiększających koszty Funduszu o

nie więcej niż 1 mld zł z przeznaczeniem na wypłatę jednorazowych odpraw pieniężnych

wypłacanych pracownikom likwidowanej kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej

części, o których mowa w art. 11a ust. 1, z tytułu restrukturyzacji zatrudnienia,

w ciężar pozostałości środków Funduszu z okresów poprzednich zapisanych w projekcie

planu finansowego Funduszu lub w planie finansowym Funduszu jako stan na początek

kolejnych lat w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2018 r.

”

;

14)

w art. 11h ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Niewykorzystane środki, o których mowa w art. 11f ust. 3 i 4, są zwracane na rachunek

Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w terminie do dnia 31 marca każdego

roku następującego po roku rozliczeniowym.

”

;

15)

tytuł rozdziału 4 otrzymuje brzmienie: „Zasady wypłacania ekwiwalentu pieniężnego,

rent wyrównawczych, a także zaległych wynagrodzeń”;

16)

w art. 12 uchyla się ust. 3;

17)

uchyla się art. 13;

18)

art. 14 otrzymuje brzmienie

„

Art. 14.

1.

Pracownikom lub byłym pracownikom kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem

1 stycznia 2019 r. wchodzącej w skład przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust.

1, jest wypłacana przez to przedsiębiorstwo z dotacji budżetowej renta wyrównawcza

przyznana na podstawie prawomocnego wyroku sądu lub ugody zawartej przed sądem albo

ugody zawartej między kopalnią a pracownikiem lub byłym pracownikiem.

2.

Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, przejmuje obowiązek wypłaty z dotacji

budżetowej rent wyrównawczych pracownikom lub byłym pracownikom kopalń postawionych

w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r., którym świadczenia były wypłacane

przez inne przedsiębiorstwa górnicze.

”

;

19)

w art. 15 pkt 1 otrzymuje brzmienie

„

1)

szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wykorzystania dotacji budżetowej przeznaczonej

na finansowanie ekwiwalentu pieniężnego oraz rent wyrównawczych,

”

;

20)

art. 16 otrzymuje brzmienie

„

Art. 16.

W przypadku ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa górniczego albo podjęcia decyzji

o jego likwidacji, obowiązek wypłaty rent wyrównawczych przejmuje przedsiębiorstwo

górnicze, o którym mowa w art. 8 ust. 1.

”

;

21)

w art. 21 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Pracownikom przedsiębiorstwa górniczego, które dokonało zbycia przedsiębiorstwa na

rzecz Kompanii Węglowej S.A., przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia akcji Kompanii

Węglowej S.A., na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji

(Dz. U. z 2015 r. poz. 747 i 978) z chwilą jej prywatyzacji.

”

;

22)

w art. 26 w ust. 1

a)

po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu

„

4a)

świadczeń, o których mowa w art. 11a ust. 1;

”

,

b)

pkt 5 otrzymuje brzmienie

„

5)

roszczeń pracowniczych, w tym z tytułu rent wyrównawczych, o których mowa w art. 14;

”

;

23)

art. 30a otrzymuje brzmienie

„

Art. 30a.

Świadczenia, o których mowa w art. 12 i art. 14, zadania, o których mowa w art. 8

ust. 2, oraz likwidacja, o której mowa w art. 8a ust. 3, są finansowane z dotacji

budżetowej do dnia 31 grudnia 2027 r.

”

.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 8 ust. 5, art. 9 ust. 2

i art. 15 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują moc do

dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych na podstawie art. 8 ust. 5 i art.

15 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak

niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 8 w zakresie

pracy na powierzchni, który wchodzi w życie po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Przedsiębiorca podejmujący działalność górniczą w obszarze likwidowanej albo zlikwidowanej

kopalni przejmuje zadania związane z zabezpieczeniem kopalń sąsiednich przed zagrożeniem

wodnym, gazowym oraz pożarowym, o których mowa w art. 8 ust. 1, wraz z obowiązkiem

ich finansowania, z chwilą uzyskania w zakresie niezbędnym do prowadzenia działalności

górniczej, tytułu prawnego do mienia likwidowanej albo zlikwidowanej kopalni.

Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, które nabyło likwidowaną kopalnię,

zakład górniczy lub jego oznaczoną część przed dniem 31 grudnia 2027 r. zwalnia się

z obowiązku zapłaty bieżących wpłat wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób

Niepełnosprawnych, wpłat z zysku, opłat i kar wobec Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska

i Gospodarki Wodnej w części dotyczącej tych funduszy, z wyjątkiem opłat i kar stanowiących

dochody jednostek samorządu terytorialnego.

W przypadku nieskorzystania przez pracownika likwidowanej kopalni, zakładu górniczego

lub jego oznaczonej części, z uprawnień, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 3, w

terminie do 9 miesięcy od dnia zbycia, o którym mowa w art. 8a ust. 1, pracodawca

rozwiązuje umowę o pracę z pracownikiem na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

1.

Pracownikom lub byłym pracownikom kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem

1 stycznia 2019 r. wchodzącej w skład przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust.

1, jest wypłacana przez to przedsiębiorstwo z dotacji budżetowej renta wyrównawcza

przyznana na podstawie prawomocnego wyroku sądu lub ugody zawartej przed sądem albo

ugody zawartej między kopalnią a pracownikiem lub byłym pracownikiem.

2.

Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, przejmuje obowiązek wypłaty z dotacji

budżetowej rent wyrównawczych pracownikom lub byłym pracownikom kopalń postawionych

w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r., którym świadczenia były wypłacane

przez inne przedsiębiorstwa górnicze.

W przypadku ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa górniczego albo podjęcia decyzji

o jego likwidacji, obowiązek wypłaty rent wyrównawczych przejmuje przedsiębiorstwo

górnicze, o którym mowa w art. 8 ust. 1.

Świadczenia, o których mowa w art. 12 i art. 14, zadania, o których mowa w art. 8

ust. 2, oraz likwidacja, o której mowa w art. 8a ust. 3, są finansowane z dotacji

budżetowej do dnia 31 grudnia 2027 r.