Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 20 października 2015 r. w sprawie dokonywania klasyfikacji odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków śmiertelnych oraz ze względu na bezpieczeństwo sieci drogowej

Rozporządzenie określa metodę dokonywania klasyfikacji odcinków dróg ze względu na

koncentrację wypadków śmiertelnych oraz klasyfikacji odcinków dróg ze względu na bezpieczeństwo

sieci drogowej.

1.

W celu dokonania klasyfikacji odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków śmiertelnych

oraz klasyfikacji odcinków dróg ze względu na bezpieczeństwo sieci drogowej, sieć

dróg dzieli się na odcinki o długości od 2 km do 10 km o jednorodnych parametrach

technicznych.

2.

Odcinki o jednorodnych parametrach technicznych, zwane dalej „odcinkami dróg”, powinny

posiadać jednakową klasę drogi i liczbę pasów ruchu oraz zbliżoną wielkość średniego

dobowego ruchu rocznego.

3.

Dopuszczalne jest wyznaczenie odcinków dróg krótszych niż 2 km w przypadku, gdy ze

względu na niejednorodne parametry techniczne nie jest możliwe wyznaczenie odcinka

o długości przynajmniej 2 km.

1.

Przy dokonywaniu klasyfikacji odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków śmiertelnych

oraz klasyfikacji odcinków dróg ze względu na bezpieczeństwo sieci drogowej uwzględnia

się dane, o których mowa w § 8, § 9 i § 19, za okres ostatnich trzech lat od dokonania

poprzedniej klasyfikacji.

2.

W przypadku dokonywania klasyfikacji odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków

śmiertelnych oraz klasyfikacji odcinków dróg ze względu na bezpieczeństwo sieci drogowej,

po raz pierwszy, uwzględnia się dane, o których mowa w § 8, § 9 i § 19, za okres ostatnich

trzech lat poprzedzających rok, w którym dokonuje się tej klasyfikacji.

Klasyfikacja odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków śmiertelnych polega

na określeniu klasy ryzyka indywidualnego, jakie ponosi pojedynczy użytkownik dróg

na odcinku drogi.

1.

Dla potrzeb dokonania klasyfikacji odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków

śmiertelnych rozróżnia się trzy rodzaje ruchu

1)

z udziałem wszystkich użytkowników dróg;

2)

z udziałem pieszych i rowerzystów;

3)

z udziałem motocyklistów i motorowerzystów.

2.

Klasyfikacji odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków śmiertelnych dokonuje

się oddzielnie dla każdego rodzaju ruchu.

Do dokonania klasyfikacji odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków śmiertelnych

służy wskaźnik koncentracji wypadków śmiertelnych KWZU, który pozwala na określenie klasy ryzyka indywidualnego (poziomu bezpieczeństwa)

na odcinku drogi, umożliwia wykonanie rankingu odcinków dróg ze względu na koncentrację

wypadków śmiertelnych w zależności od wielkości tego wskaźnika oraz służy do informowania

użytkowników dróg o klasie ryzyka indywidualnego na odcinku drogi.

Wskaźnik koncentracji wypadków śmiertelnych KWZU oblicza się oddzielnie dla każdego odcinka drogi.

Wskaźnik koncentracji wypadków śmiertelnych KWZU oblicza się według wzoru 1

\(

KWZ_u = {{LWZ_u } \over {PP}}

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

KWZU

-

wskaźnik koncentracji wypadków śmiertelnych (wypadków śmiertelnych/1 mld pojazdokilometrów/3

lata),

LWZU

-

liczba wypadków śmiertelnych w okresie 3 lat,

U

-

rodzaj ruchu: w, pr, m

w

-

wypadki śmiertelne ze wszystkimi użytkownikami dróg,

pr

-

wypadki śmiertelne z pieszymi i rowerzystami,

m

-

wypadki śmiertelne z motocyklistami i motorowerzystami,

PP

-

praca przewozowa (mld pojazdokilometrów/3 lata).

Pracę przewozową PP oblicza się według wzoru 2

\(

PP = {{365 \times N \times L} \over {10^9 }}

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

PP

-

praca przewozowa (mld pojazdokilometrów/3 lata),

N

-

średni dobowy ruch roczny na odcinku drogi (pojazdów/dobę/3 lata),

L

-

długość odcinka drogi (km).

1.

Średni dobowy ruch roczny N w trzyletnim okresie oblicza się jako sumę średniego dobowego

ruchu rocznego w każdym roku.

2.

W przypadku gdy w danym roku nie był wykonywany pomiar średniego dobowego ruchu rocznego

należy dokonać jego oszacowania.

1.

W celu dokonania klasyfikacji odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków śmiertelnych

wyróżnia się pięć klas ryzyka indywidualnego, określających poziom bezpieczeństwa

odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków śmiertelnych.

2.

Klasy ryzyka indywidualnego (poziomu bezpieczeństwa) określono w tablicy 1A oraz 1B

w załączniku do rozporządzenia, oddzielnie dla każdego rodzaju ruchu.

3.

Ranking odcinków dróg ze względu na ryzyko indywidualne wykonuje się, segregując poszczególne

odcinki dróg od największych wartości wskaźnika KWZU do najmniejszych wartości wskaźnika KWZU, oddzielnie dla każdego rodzaju ruchu.

Klasyfikacja odcinków dróg ze względu na bezpieczeństwo sieci drogowej polega na określeniu

klasy ryzyka społecznego, jakie ponoszą wszyscy użytkownicy dróg na odcinku drogi.

Do dokonania klasyfikacji odcinków dróg ze względu na bezpieczeństwo sieci drogowej

służy wskaźnik gęstości unormowanych kosztów wypadków GKWN, który pozwala na określenie klasy ryzyka społecznego (poziomu bezpieczeństwa) na

odcinkach dróg, umożliwia wykonanie rankingu odcinków dróg ze względu na ryzyko społeczne

w zależności od wielkości tego wskaźnika, określenie poziomu akceptacji ryzyka zagrożeń

wypadkami i wytypowanie odcinków dróg o dużej możliwości poprawy bezpieczeństwa oraz

zmniejszenia kosztów wypadków drogowych.

Wskaźnik gęstości unormowanych kosztów wypadków GKWN oblicza się oddzielnie dla każdego odcinka drogi.

Wskaźnik gęstości unormowanych kosztów wypadków GKWN oblicza się według wzoru 3

\(

GKW_n = {{GKW_A } \over {WK_N }}

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

GKWA

-

wskaźnik gęstości aktualnych kosztów wypadków według cen w roku analizy (mln zł/km/3

lata),

GKWN

-

wskaźnik gęstości unormowanych kosztów wypadków według cen z 2013 roku (mln zł/km/3

lata),

WKN

-

współczynnik korekcyjny, umożliwiający przeliczenie aktualnych kosztów na koszty unormowane

przeliczone na rok bazowy 2013.

Wskaźnik gęstości aktualnych kosztów wypadków GKWA oblicza się oddzielnie dla każdego odcinka drogi.

Wskaźnik gęstości aktualnych kosztów wypadków GKWA oblicza się według wzoru 4

\(

GKW_A = {{KWD_A } \over L}

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

GKWA

-

wskaźnik gęstości aktualnych kosztów wypadków (mln zł/km/3 lata),

KWDA

-

aktualne koszty wypadków (mln zł/3 lata),

L

-

długość odcinka drogi (km).

Aktualne koszty wypadków KWDA oblicza się oddzielnie dla każdego odcinka drogi.

Aktualne koszty wypadków KWDA oblicza się według wzoru 5

\(

KWD_A = JKSM_A \times LW + JKLR_A \times LLR + JKCR_A \times LCR + JKZ_A \times

LZ

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

LW

-

liczba wypadków drogowych w okresie 3 lat,

LLR

-

liczba ofiar lekko rannych (ofiar/3 lata),

LCR

-

liczba ofiar ciężko rannych (ofiar/3 lata),

LZ

-

liczba ofiar śmiertelnych (ofiar/3 lata),

JKSMA

-

jednostkowy koszt strat materialnych w wypadku w środkowym roku trzyletniego okresu

(mln zł/wypadek),

JKLRA

-

jednostkowy koszt ofiary lekko rannej w wypadku w środkowym roku trzyletniego okresu

(mln zł/ofiarę),

JKCRA

-

jednostkowy koszt ofiary ciężko rannej w wypadku w środkowym roku trzyletniego okresu

(mln zł/ofiarę),

JKZA

-

jednostkowy koszt ofiary śmiertelnej w wypadku w środkowym roku trzyletniego okresu

(mln zł/ofiarę).

Koszty wypadków oraz koszty ofiar wypadków w roku bazowym 2013 określono w tablicy

2 w załączniku do rozporządzenia.

Unormowane koszty wypadków KWDN oblicza się oddzielnie dla każdego odcinka drogi.

Unormowane koszty wypadków KWDN oblicza się według wzoru 6

\(

KWD_N = {{KWD_A } \over {WK_N }}

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

KWDN

-

unormowane koszty wypadków przeliczone na rok bazowy 2013 (mln zł/3 lata),

KWDA

-

aktualne koszty wypadków (mln zł/3 lata),

WKN

-

współczynnik korekcyjny, umożliwiający przeliczenie aktualnych kosztów na koszty unormowane

przeliczone na rok bazowy 2013.

Współczynnik korekcyjny WKN, umożliwiający przeliczenie aktualnych kosztów na koszty unormowane przeliczone na

rok bazowy 2013, oblicza się według wzoru 7

\(

WK_N = {{SKW_A } \over {SKW_B }}

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

WKN

-

współczynnik korekcyjny, umożliwiający przeliczenie aktualnych kosztów na koszty unormowane

przeliczone na rok bazowy 2013,

SKWA

-

średni koszt wypadku w Polsce w środkowym roku trzyletniego okresu analizy (mln zł/wypadek),

SKWB

-

średni koszt wypadku w Polsce w roku bazowym 2013 w (mln zł/wypadek).

1.

W celu dokonania klasyfikacji odcinków dróg ze względu na bezpieczeństwo sieci drogowej

wyróżnia się pięć klas ryzyka społecznego, określających poziom bezpieczeństwa odcinków

dróg ze względu na unormowaną gęstość kosztów wypadków GKWN.

2.

Klasy ryzyka społecznego (poziomu bezpieczeństwa) ze względu na unormowaną gęstość

kosztów wypadków określono w tablicy 3A oraz 3B w załączniku do rozporządzenia.

3.

Ranking odcinków dróg, ze względu na unormowaną gęstość kosztów wypadków, wykonuje

się, segregując poszczególne odcinki dróg od największych wartości wskaźnika GKWN do najmniejszych wartości wskaźnika GKWN.

1.

W celu ustalenia kolejności podejmowania działań naprawczych na analizowanych odcinkach

dróg określa się poziom akceptacji ryzyka zagrożeń wypadkami.

2.

Poziomy akceptacji ryzyka zagrożeń wypadkami określono w tablicy 4 w załączniku do

rozporządzenia.

3.

Wyznaczanie poziomu akceptacji ryzyka zagrożeń wypadkami polega na porównaniu uzyskanej

w wyniku obliczeń klasy ryzyka na analizowanym odcinku drogi z wymaganiami przedstawionymi

w tablicy 4 w załączniku do rozporządzenia, oddzielnie dla ryzyka indywidualnego i

ryzyka społecznego.

Działania naprawcze zmierzające do podniesienia poziomu bezpieczeństwa należy prowadzić

w pierwszej kolejności na odcinkach dróg, na których występuje jednocześnie nieakceptowany

poziom ryzyka społecznego i nieakceptowany poziom ryzyka indywidualnego.

Narzędziem pomocniczym służącym do wytypowania odcinków dróg o dużej możliwości poprawy

bezpieczeństwa oraz zmniejszenia kosztów wypadków drogowych na odcinkach dróg o nieakceptowanym

poziomie ryzyka zagrożeń wypadkami jest wskaźnik potencjału redukcji unormowanych

kosztów wypadków PRKWN.

Wskaźnik potencjału redukcji unormowanych kosztów wypadków PRKWN oblicza się oddzielnie dla każdego odcinka drogi.

Wskaźnik potencjału redukcji unormowanych kosztów wypadków PRKWN oblicza się według wzoru 8

\(

PRKW_N = {{PRKW_A } \over {WK_N }}

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

PRKWN

-

wskaźnik potencjału redukcji unormowanych kosztów wypadków na odcinku wybranej klasy

drogi (mln zł/km/3 lata),

PRKWA

-

wskaźnik potencjału redukcji aktualnych kosztów wypadków na odcinku wybranej klasy

drogi (mln zł/km/3 lata),

WKN

-

współczynnik korekcyjny, umożliwiający przeliczenie aktualnych kosztów wypadków na

koszty unormowane przeliczone na rok bazowy 2013.

Wskaźnik potencjału redukcji aktualnych kosztów wypadków PRKWA oblicza się oddzielnie dla każdego odcinka drogi.

Wskaźnik potencjału redukcji aktualnych kosztów wypadków PRKWA oblicza się według wzoru 9

\(

PRKW_A = GKW_A - BGKW_A

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

PRKWA

-

wskaźnik potencjału redukcji aktualnych kosztów wypadków drogowych wybranej klasy

drogi (mln zł/km/3 lata),

GKWA

-

wskaźnik gęstości aktualnych kosztów wypadków drogowych (mln zł/km/3 lata),

BGKWA

-

bazowa gęstość aktualnych kosztów wypadków drogowych wybranej klasy drogi (mln zł/km/3

lata).

Bazową gęstość aktualnych kosztów wypadków drogowych wybranej klasy drogi BGKWA oblicza się według wzoru 10

\(

BGKW_A = {{PP \times BKKW_N \times WK_N } \over L}

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

BGKWA

-

bazowa gęstość aktualnych kosztów wypadków drogowych wybranej klasy drogi (mln zł/km/3

lata),

PP

-

praca przewozowa (mld pojazdokilometrów/3 lata),

WKN

-

współczynnik korekcyjny, umożliwiający przeliczenie aktualnych kosztów na koszty unormowane

przeliczone na rok bazowy 2013,

BKKWN

-

bazowa koncentracja unormowanych kosztów wypadków na odcinku drogi dla wybranej klasy

drogi (mln zł/ 1 mld pojazdokilometrów/3 lata),

L

-

długość odcinka drogi (km).

Bazową koncentrację unormowanych kosztów wypadków na odcinku drogi dla wybranej klasy

drogi określono w tablicy 5 w załączniku do rozporządzenia.

1.

Wskaźnik potencjału redukcji unormowanych kosztów wypadków PRKWN służy do określenia klasy potencjału skuteczności działań naprawczych na analizowanych

odcinkach dróg.

2.

Wyróżnia się cztery klasy potencjału skuteczności działań naprawczych (przewidywana

redukcja kosztów wypadków), których podjęcie ma na celu doprowadzenie odcinków dróg

do wymaganych standardów bezpieczeństwa.

3.

Klasy skuteczności działań naprawczych dla odcinków dróg określono w tablicy 6 w załączniku

do rozporządzenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.