Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw
Table of Provisions (32)
Statutory Text (32 Articles)
W ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
(Dz. U. z 2015 r. poz. 184 i 1618) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 1 ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Ustawa reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję,
praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów oraz stosowaniu niedozwolonych
postanowień wzorców umów, a także przeciwdziałania antykonkurencyjnym koncentracjom
przedsiębiorców i ich związków, jeżeli te praktyki, stosowanie niedozwolonych postanowień
lub koncentracje wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
”
;
2)
po dziale III dodaje się dział IIIa w brzmieniu
„
Dział IIIa
Zakaz stosowania niedozwolonych postanowień wzorców umów
Rozdział 1
Niedozwolone postanowienia wzorców umów
Art. 23a.
Zakazane jest stosowanie we wzorcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych
postanowień umownych, o których mowa w art. 385.
Rozdział 2
Decyzje w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone
Art. 23b.
1.
Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone
i zakazującą jego wykorzystywania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego
w art. 23a. W decyzji Prezes Urzędu przytacza treść postanowienia wzorca umowy uznanego
za niedozwolone.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających
skutków naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 23a, w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę
do
1)
poinformowania konsumentów, będących stronami umów zawartych na podstawie wzorca,
o którym mowa w ust. 1, o uznaniu za niedozwolone postanowienia tego wzorca - w sposób
określony w decyzji;
2)
złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej
w decyzji.
3.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może nakazać publikację decyzji w
całości lub w części, z zaznaczeniem, czy decyzja ta jest prawomocna, w określonej
w niej formie, na koszt przedsiębiorcy.
4.
Środki, o których mowa w ust. 2, powinny być proporcjonalne do wagi i rodzaju naruszenia
oraz konieczne do usunięcia jego skutków.
Art. 23c.
1.
Jeżeli przedsiębiorca przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 23b ust. 1, zobowiąże
się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia
zakazu, o którym mowa w art. 23a, lub usunięcia skutków tego naruszenia, Prezes Urzędu
może, wydając decyzję, o której mowa w art. 23b ust. 1, zobowiązać przedsiębiorcę
do wykonania tych zobowiązań.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań.
3.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek
składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań.
4.
W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, przepisów art. 23b ust. 2 pkt
1 i art. 106 ust. 1 pkt 3a nie stosuje się.
5.
Prezes Urzędu może, z urzędu, uchylić decyzję, o której mowa w ust. 1, w części dotyczącej
zobowiązań i nałożyć karę, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 3a, w przypadku gdy
1)
decyzja ta została wydana w oparciu o nieprawdziwe, niekompletne lub wprowadzające
w błąd informacje lub dokumenty;
2)
przedsiębiorca nie wykonuje zobowiązań lub obowiązków, o których mowa w ust. 1-3.
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia
trwających skutków naruszenia zakazu, o których mowa w art. 23b ust. 2. Przepis art.
23b ust. 3 stosuje się.
7.
Prezes Urzędu może, za zgodą przedsiębiorcy, z urzędu uchylić decyzję, o której mowa
w ust. 1, w części dotyczącej zobowiązań, w przypadku gdy nastąpiła zmiana okoliczności
mających istotny wpływ na wydanie tej decyzji. Przepisy ust. 6 stosuje się odpowiednio.
Art. 23d.
Prawomocna decyzja o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone ma skutek
wobec przedsiębiorcy, co do którego stwierdzono stosowanie niedozwolonego postanowienia
umownego oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na podstawie
wzorca wskazanego w decyzji.
”
;
3)
w art. 24 w ust. 2
a)
wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie
„
Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie
sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, w szczególności
”
,
b)
uchyla się pkt 1,
c)
w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu
„
4)
proponowanie konsumentom nabycia usług finansowych, które nie odpowiadają potrzebom
tych konsumentów ustalonym z uwzględnieniem dostępnych przedsiębiorcy informacji w
zakresie cech tych konsumentów lub proponowanie nabycia tych usług w sposób nieadekwatny
do ich charakteru.
”
;
4)
art. 25 otrzymuje brzmienie
„
Art. 25.
Ochrona zbiorowych interesów konsumentów przewidziana w ustawie nie wyłącza ochrony
wynikającej z innych ustaw, w szczególności z przepisów o przeciwdziałaniu nieuczciwym
praktykom rynkowym i przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
”
;
5)
w art. 26
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających
skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu,
w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego
oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji.
”
,
b)
dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu
„
3.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może nakazać publikację decyzji w
całości lub w części, z zaznaczeniem, czy decyzja ta jest prawomocna, w określonej
w niej formie, na koszt przedsiębiorcy.
4.
Środki, o których mowa w ust. 2, powinny być proporcjonalne do wagi i rodzaju naruszenia
oraz konieczne do usunięcia jego skutków.
”
;
6)
w art. 27 ust. 4 otrzymuje brzmienie
„
4.
Przepisy art. 26 ust. 2-4 stosuje się odpowiednio.
”
;
7)
w art. 28 ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań
lub zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia
o treści i w formie określonej w decyzji lub do publikacji decyzji w całości lub w
części na koszt przedsiębiorcy, z zaznaczeniem, czy decyzja ta jest prawomocna.
”
;
8)
w art. 31
a)
pkt 2 otrzymuje brzmienie
„
2)
wydawanie decyzji w sprawach praktyk ograniczających konkurencję, w sprawach koncentracji
przedsiębiorców, w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone oraz
w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a także innych decyzji
przewidzianych w ustawie;
”
,
b)
pkt 13 otrzymuje brzmienie
„
13)
występowanie do przedsiębiorców w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów;
”
;
9)
po art. 31a dodaje się art. 31b-31d w brzmieniu
„
Art. 31b.
Prezes Urzędu publikuje na stronie internetowej Urzędu w całości treść decyzji wydawanych
na podstawie przepisów ustawy, z zastrzeżeniem, że publikacja uzasadnienia nie obejmuje
tajemnicy przedsiębiorstwa, jak również innych informacji podlegających ochronie na
podstawie odrębnych przepisów. Publikacja opatrzona jest informacją, czy decyzja jest
prawomocna.
Art. 31c.
Prezes Urzędu może nieodpłatnie publikować w publicznej radiofonii i telewizji, w
formie i czasie uzgodnionymi z właściwą jednostką publicznej radiofonii i telewizji
1)
komunikaty dotyczące zachowań lub zjawisk mogących stanowić istotne zagrożenie dla
interesów konsumentów;
2)
informacje, co do których zostało wydane postanowienie, o którym mowa w art. 73a ust.
2.
Art. 31d.
Prezes Urzędu, jeżeli uzna że przemawia za tym interes publiczny, przedstawia sądowi
istotny dla sprawy pogląd w sprawach dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów.
”
;
10)
art. 47 otrzymuje brzmienie
„
Art. 47.
1.
Postępowanie przed Prezesem Urzędu jest prowadzone jako postępowanie wyjaśniające,
postępowanie antymonopolowe, postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy
za niedozwolone lub postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy
konsumentów.
2.
Postępowanie wyjaśniające może poprzedzać wszczęcie postępowania antymonopolowego,
postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone lub postępowania
w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.
”
;
11)
w art. 48 w ust. 2 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu
„
1a)
wstępne ustalenie, czy nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w
sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone;
”
;
12)
w art. 49 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Postępowanie antymonopolowe w sprawach praktyk ograniczających konkurencję, postępowanie
w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, postępowanie w sprawach
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone oraz w sprawach nakładania kar
pieniężnych wszczyna się z urzędu.
”
;
13)
po art. 49 dodaje się art. 49a w brzmieniu
„
Art. 49a.
1.
Prezes Urzędu, bez wszczynania postępowania, może wystąpić do przedsiębiorcy w sprawach
z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów.
2.
Przedsiębiorca, do którego Prezes Urzędu skierował wystąpienie, może w terminie określonym
przez Prezesa Urzędu przekazać stanowisko w sprawie, której dotyczy wystąpienie.
3.
Termin, o którym mowa w ust. 2, nie może być krótszy niż 14 dni, licząc od dnia otrzymania
przez przedsiębiorcę wystąpienia.
”
;
14)
w art. 69 ust. 5 otrzymuje brzmienie
„
5.
Stronom oraz podmiotom zainteresowanym udostępnia się materiał dowodowy niezawierający
informacji objętych ograniczeniem, o którym mowa w ust. 1, ze stosowną adnotacją.
”
;
15)
w art. 76 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie
„
Nie wszczyna się, z zastrzeżeniem art. 93, art. 99f i art. 105, postępowania, jeżeli
upłynęło 5 lat od końca roku, w którym
”
;
16)
w art. 89
a)
ust. 4 otrzymuje brzmienie
„
4.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, nie nakłada się kar, o których mowa w art. 106
ust. 1 pkt 1 i 2.
”
;
b)
dodaje się ust. 5 i 6 w brzmieniu
„
5.
W przypadku wniesienia odwołania od decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu
przekazuje je wraz z aktami sprawy do sądu w terminie 10 dni od dnia otrzymania odwołania.
6.
Sąd ochrony konkurencji i konsumentów rozpoznaje odwołanie w terminie 2 miesięcy od
dnia przekazania odwołania przez Prezesa Urzędu.
”
;
17)
w dziale VI po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a w brzmieniu
„
Rozdział 3a
Postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone
Art. 99a.
1.
Konsument, rzecznik konsumentów, Rzecznik Ubezpieczonych, organizacja konsumencka
lub zagraniczna organizacja wpisana na listę organizacji uprawnionych w państwach
Unii Europejskiej do wszczęcia postępowania o uznanie postanowień wzorca umowy za
niedozwolone, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeżeli cel jej
działania uzasadnia wystąpienie przez nią z takim zawiadomieniem dotyczącym wzorców
umów stosowanych w Rzeczypospolitej Polskiej, zagrażających interesom konsumentów
w państwie członkowskim, w którym organizacja ta ma swoją siedzibę, mogą zgłosić Prezesowi
Urzędu na piśmie zawiadomienie dotyczące podejrzenia naruszenia zakazu, o którym mowa
w art. 23a.
2.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera
1)
wskazanie przedsiębiorcy, któremu zarzucane jest stosowanie niedozwolonych postanowień
wzorca umowy;
2)
opis stanu faktycznego będącego podstawą zawiadomienia;
3)
wskazanie postanowienia wzorca umowy naruszającego zakaz, o którym mowa w art. 23a;
4)
uprawdopodobnienie naruszenia zakazu określonego w art. 23a;
5)
dane identyfikujące zgłaszającego zawiadomienie.
3.
Przepisy art. 86 ust. 3 i 4 stosuje się.
Art. 99b.
1.
Stroną postępowania jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte postępowanie w sprawie
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
2.
Prezes Urzędu wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie o uznanie postanowień
wzorca umowy za niedozwolone i zawiadamia o tym strony.
Art. 99c.
1.
Prezes Urzędu może dopuścić do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu zainteresowanego
podmiot uprawniony do złożenia zawiadomienia, jeżeli uzna, że udział takiego podmiotu
w postępowaniu może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
2.
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu zainteresowanego następuje
na wniosek podmiotu uprawnionego do złożenia zawiadomienia.
3.
Dopuszczenie lub odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu
zainteresowanego następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
4.
Prezes Urzędu zawiadamia stronę o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu podmiotu
zainteresowanego.
5.
Podmiot zainteresowany ma prawo składania dokumentów i wyjaśnień co do okoliczności
sprawy.
6.
Podmiot zainteresowany ma prawo wglądu do akt sprawy.
7.
Prezes Urzędu informuje podmiot zainteresowany o sposobie załatwienia sprawy. Podmiotowi
temu nie przysługuje prawo do wniesienia odwołania od decyzji.
Art. 99d.
Prezes Urzędu może nadać decyzji w całości lub w części rygor natychmiastowej wykonalności,
jeżeli wymaga tego ważny interes konsumentów.
Art. 99e.
Postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone powinno
być zakończone w terminie 4 miesięcy, a w sprawie szczególnie skomplikowanej - nie
później niż w terminie 5 miesięcy od dnia jego wszczęcia. Przepisy art. 35-38 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Art. 99f.
Nie wszczyna się postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone,
jeżeli od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynęły 3 lata.
”
;
18)
po art. 101 dodaje się art. 101a w brzmieniu
„
Art. 101a.
1.
Jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
zostanie uprawdopodobnione, że dalsze stosowanie zarzucanej praktyki może spowodować
poważne i trudne do usunięcia zagrożenia dla zbiorowych interesów konsumentów, Prezes
Urzędu przed zakończeniem postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy
konsumentów może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębiorcę, któremu jest zarzucane
stosowanie praktyki, do zaniechania określonych działań w celu zapobieżenia tym zagrożeniom.
Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. Przed wydaniem decyzji stronie
nie przysługuje prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz
zgłoszonych żądań, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu określa czas jej obowiązywania. Decyzja
ta obowiązuje nie dłużej niż do czasu wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie.
3.
Prezes Urzędu może przedłużyć, w drodze decyzji, czas obowiązywania decyzji, o której
mowa w ust. 1. Przepis ust. 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
4.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, nie nakłada się kary, o której mowa w art. 106
ust. 1 pkt 4.
5.
Przepisy art. 89 ust. 5 i 6 stosuje się odpowiednio.
”
;
19)
art. 105 otrzymuje brzmienie
„
Art. 105.
Nie wszczyna się postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów,
jeżeli od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynęły 3 lata.
”
;
20)
po art. 105i dodaje się art. 105ia w brzmieniu
„
Art. 105ia.
1.
W celu uzyskania informacji mogących stanowić dowód w sprawie praktyk naruszających
zbiorowe interesy konsumentów kontrolujący ma prawo podjęcia czynności zmierzających
do zakupu towaru.
2.
Okazanie kontrolowanemu albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej
upoważniającej do wykonywania czynności kontrolnych oraz doręczenie upoważnienia do
przeprowadzenia kontroli i zgody sądu, o której mowa w ust. 4, następuje niezwłocznie
po zakończeniu czynności, o których mowa w ust. 1.
3.
Przebieg czynności, o których mowa w ust. 1, może być utrwalany za pomocą urządzeń
rejestrujących obraz lub dźwięk bez informowania kontrolowanego. Informatyczne nośniki
danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne, na których zarejestrowano przebieg kontroli lub poszczególne czynności
w jej toku, stanowią załącznik do protokołu kontroli. Poinformowanie kontrolowanego
o utrwalaniu przebiegu czynności, o których mowa w ust. 1, następuje niezwłocznie
po dokonaniu czynności, o których mowa w zdaniu 1.
4.
Podjęcie czynności, o których mowa w ust. 1 i 3, wymaga zgody sądu ochrony konkurencji
i konsumentów, udzielonej na wniosek Prezesa Urzędu.
5.
Sąd ochrony konkurencji i konsumentów wydaje w ciągu 48 godzin postanowienie w sprawie,
o której mowa w ust. 4. Na postanowienie to nie przysługuje zażalenie.
”
;
21)
w art. 106
a)
w ust. 1 po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu
„
3a)
dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 23a;
”
,
b)
w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie
„
2)
nie udzielił informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 10 ust. 9,
art. 12 ust. 3, art. 19 ust. 3, art. 23c ust. 3, art. 28 ust. 3 lub art. 50 bądź udzielił
nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji;
”
;
22)
art. 107 otrzymuje brzmienie
„
Art. 107.
Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorców, w drodze decyzji, karę pieniężną w
wysokości stanowiącej równowartość do 10 000 euro za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu
decyzji wydanych na podstawie art. 10, art. 12 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 20 ust.
1, art. 21 ust. 2 i 4, art. 23b, art. 23c ust. 1, art. 26, art. 27 ust. 2, art. 28
ust. 1, art. 89 ust. 1 i 3 oraz art. 101a ust. 1 i 3, postanowień wydanych na podstawie
art. 105g ust. 1 lub wyroków sądowych w sprawach z zakresu praktyk ograniczających
konkurencję, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, niedozwolonych postanowień
wzorców umów oraz koncentracji. Karę pieniężną nakłada się, licząc od daty wskazanej
w decyzji.
”
;
23)
w art. 111
a)
w ust. 3 pkt 2 otrzymuje brzmienie
„
2)
w przypadku naruszenia zakazu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
lub stosowania niedozwolonych postanowień wzorców umów - okoliczności, o których mowa
w pkt 1 lit. a-d;
”
,
b)
w ust. 4 w pkt 2 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie
„
w przypadku naruszenia zakazu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
lub stosowania niedozwolonych postanowień wzorców umów
”
.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w części pierwszej w księdze pierwszej w tytule VII tytuł działu IVa otrzymuje brzmienie
„Postępowanie w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów”;
2)
w części pierwszej w księdze pierwszej w tytule VII uchyla się dział IVb.
W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń
(Dz. U. z 2015 r. poz. 1094 i 1485) uchyla się art. 138b.
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. z 2015 r. poz. 128, z późn. zm. w art. 105 w ust. 1 w pkt 2 lit. r otrzymuje brzmienie
„
r)
Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
-
w zakresie określonym ustawą z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej
(Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404, z późn. zm.,
-
w związku z toczącym się postępowaniem przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i
Konsumentów prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
(Dz. U. z 2015 r. poz. 184, 1618 i 1634),
”
.
W ustawie z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych
(Dz. U. z 2014 r. poz. 157, z późn. zm. w art. 281 w ust. 1 w pkt 11 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 12
w brzmieniu
„
12)
Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w związku z toczącym się postępowaniem
przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzonym na podstawie przepisów
ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
(Dz. U. z 2015 r. poz. 184, 1618 i 1634), jeżeli są niezbędne w toczącym się postępowaniu.
”
.
W ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
(Dz. U. z 2014 r. poz. 94, z późn. zm. w art. 149 po pkt 9 dodaje się pkt 9a w brzmieniu
„
9a)
Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w związku z toczącym się postępowaniem
przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzonym na podstawie przepisów
ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
(Dz. U. z 2015 r. poz. 184, 1618 i 1634), jeżeli są niezbędne w toczącym się postępowaniu;
”
.
Do spraw, w których postępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
wszczęto przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
1.
Do spraw, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wytoczono powództwo
o uznanie postanowień wzorców umów za niedozwolone, stosuje się przepisy ustawy zmienianej
w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym, nie dłużej jednak niż przez 10 lat od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy.
2.
Przepisu art. 138b ustawy zmienianej w art. 3 nie stosuje się do spraw, w których
została wydana decyzja, o której mowa w dziale IIIa w rozdziale 2 ustawy zmienianej
w art. 1.
W odniesieniu do postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień
wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479
Do praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zaniechanych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 105 ustawy zmienianej w art. 1,
w brzmieniu dotychczasowym.
1.
Nie wszczyna się postępowań w sprawach o uznanie postanowień wzorców umów za niedozwolone,
jeżeli w przypadku danego postanowienia wzorca umowy w dniu wejścia w życia niniejszej
ustawy upłynął termin, o którym mowa w art. 479
2.
W przypadku postanowień wzorców umów, których stosowania zaniechano przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy i nie upłynął termin, o którym mowa w art. 479
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
2 pkt 2 w zakresie uchylanego art. 479
Zakazane jest stosowanie we wzorcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych
postanowień umownych, o których mowa w art. 385.
1.
Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone
i zakazującą jego wykorzystywania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego
w art. 23a. W decyzji Prezes Urzędu przytacza treść postanowienia wzorca umowy uznanego
za niedozwolone.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających
skutków naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 23a, w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę
do
1)
poinformowania konsumentów, będących stronami umów zawartych na podstawie wzorca,
o którym mowa w ust. 1, o uznaniu za niedozwolone postanowienia tego wzorca - w sposób
określony w decyzji;
2)
złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej
w decyzji.
3.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może nakazać publikację decyzji w
całości lub w części, z zaznaczeniem, czy decyzja ta jest prawomocna, w określonej
w niej formie, na koszt przedsiębiorcy.
4.
Środki, o których mowa w ust. 2, powinny być proporcjonalne do wagi i rodzaju naruszenia
oraz konieczne do usunięcia jego skutków.
1.
Jeżeli przedsiębiorca przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 23b ust. 1, zobowiąże
się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia
zakazu, o którym mowa w art. 23a, lub usunięcia skutków tego naruszenia, Prezes Urzędu
może, wydając decyzję, o której mowa w art. 23b ust. 1, zobowiązać przedsiębiorcę
do wykonania tych zobowiązań.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań.
3.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek
składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań.
4.
W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, przepisów art. 23b ust. 2 pkt
1 i art. 106 ust. 1 pkt 3a nie stosuje się.
5.
Prezes Urzędu może, z urzędu, uchylić decyzję, o której mowa w ust. 1, w części dotyczącej
zobowiązań i nałożyć karę, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 3a, w przypadku gdy
1)
decyzja ta została wydana w oparciu o nieprawdziwe, niekompletne lub wprowadzające
w błąd informacje lub dokumenty;
2)
przedsiębiorca nie wykonuje zobowiązań lub obowiązków, o których mowa w ust. 1-3.
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia
trwających skutków naruszenia zakazu, o których mowa w art. 23b ust. 2. Przepis art.
23b ust. 3 stosuje się.
7.
Prezes Urzędu może, za zgodą przedsiębiorcy, z urzędu uchylić decyzję, o której mowa
w ust. 1, w części dotyczącej zobowiązań, w przypadku gdy nastąpiła zmiana okoliczności
mających istotny wpływ na wydanie tej decyzji. Przepisy ust. 6 stosuje się odpowiednio.
Prawomocna decyzja o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone ma skutek
wobec przedsiębiorcy, co do którego stwierdzono stosowanie niedozwolonego postanowienia
umownego oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na podstawie
wzorca wskazanego w decyzji.
Ochrona zbiorowych interesów konsumentów przewidziana w ustawie nie wyłącza ochrony
wynikającej z innych ustaw, w szczególności z przepisów o przeciwdziałaniu nieuczciwym
praktykom rynkowym i przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Prezes Urzędu publikuje na stronie internetowej Urzędu w całości treść decyzji wydawanych
na podstawie przepisów ustawy, z zastrzeżeniem, że publikacja uzasadnienia nie obejmuje
tajemnicy przedsiębiorstwa, jak również innych informacji podlegających ochronie na
podstawie odrębnych przepisów. Publikacja opatrzona jest informacją, czy decyzja jest
prawomocna.
Prezes Urzędu może nieodpłatnie publikować w publicznej radiofonii i telewizji, w
formie i czasie uzgodnionymi z właściwą jednostką publicznej radiofonii i telewizji
1)
komunikaty dotyczące zachowań lub zjawisk mogących stanowić istotne zagrożenie dla
interesów konsumentów;
2)
informacje, co do których zostało wydane postanowienie, o którym mowa w art. 73a ust.
2.
Prezes Urzędu, jeżeli uzna że przemawia za tym interes publiczny, przedstawia sądowi
istotny dla sprawy pogląd w sprawach dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów.
1.
Postępowanie przed Prezesem Urzędu jest prowadzone jako postępowanie wyjaśniające,
postępowanie antymonopolowe, postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy
za niedozwolone lub postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy
konsumentów.
2.
Postępowanie wyjaśniające może poprzedzać wszczęcie postępowania antymonopolowego,
postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone lub postępowania
w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.
1.
Prezes Urzędu, bez wszczynania postępowania, może wystąpić do przedsiębiorcy w sprawach
z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów.
2.
Przedsiębiorca, do którego Prezes Urzędu skierował wystąpienie, może w terminie określonym
przez Prezesa Urzędu przekazać stanowisko w sprawie, której dotyczy wystąpienie.
3.
Termin, o którym mowa w ust. 2, nie może być krótszy niż 14 dni, licząc od dnia otrzymania
przez przedsiębiorcę wystąpienia.
1.
Konsument, rzecznik konsumentów, Rzecznik Ubezpieczonych, organizacja konsumencka
lub zagraniczna organizacja wpisana na listę organizacji uprawnionych w państwach
Unii Europejskiej do wszczęcia postępowania o uznanie postanowień wzorca umowy za
niedozwolone, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeżeli cel jej
działania uzasadnia wystąpienie przez nią z takim zawiadomieniem dotyczącym wzorców
umów stosowanych w Rzeczypospolitej Polskiej, zagrażających interesom konsumentów
w państwie członkowskim, w którym organizacja ta ma swoją siedzibę, mogą zgłosić Prezesowi
Urzędu na piśmie zawiadomienie dotyczące podejrzenia naruszenia zakazu, o którym mowa
w art. 23a.
2.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera
1)
wskazanie przedsiębiorcy, któremu zarzucane jest stosowanie niedozwolonych postanowień
wzorca umowy;
2)
opis stanu faktycznego będącego podstawą zawiadomienia;
3)
wskazanie postanowienia wzorca umowy naruszającego zakaz, o którym mowa w art. 23a;
4)
uprawdopodobnienie naruszenia zakazu określonego w art. 23a;
5)
dane identyfikujące zgłaszającego zawiadomienie.
3.
Przepisy art. 86 ust. 3 i 4 stosuje się.
1.
Stroną postępowania jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte postępowanie w sprawie
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
2.
Prezes Urzędu wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie o uznanie postanowień
wzorca umowy za niedozwolone i zawiadamia o tym strony.
1.
Prezes Urzędu może dopuścić do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu zainteresowanego
podmiot uprawniony do złożenia zawiadomienia, jeżeli uzna, że udział takiego podmiotu
w postępowaniu może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
2.
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu zainteresowanego następuje
na wniosek podmiotu uprawnionego do złożenia zawiadomienia.
3.
Dopuszczenie lub odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu
zainteresowanego następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
4.
Prezes Urzędu zawiadamia stronę o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu podmiotu
zainteresowanego.
5.
Podmiot zainteresowany ma prawo składania dokumentów i wyjaśnień co do okoliczności
sprawy.
6.
Podmiot zainteresowany ma prawo wglądu do akt sprawy.
7.
Prezes Urzędu informuje podmiot zainteresowany o sposobie załatwienia sprawy. Podmiotowi
temu nie przysługuje prawo do wniesienia odwołania od decyzji.
Prezes Urzędu może nadać decyzji w całości lub w części rygor natychmiastowej wykonalności,
jeżeli wymaga tego ważny interes konsumentów.
Postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone powinno
być zakończone w terminie 4 miesięcy, a w sprawie szczególnie skomplikowanej - nie
później niż w terminie 5 miesięcy od dnia jego wszczęcia. Przepisy art. 35-38 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Nie wszczyna się postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone,
jeżeli od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynęły 3 lata.
1.
Jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
zostanie uprawdopodobnione, że dalsze stosowanie zarzucanej praktyki może spowodować
poważne i trudne do usunięcia zagrożenia dla zbiorowych interesów konsumentów, Prezes
Urzędu przed zakończeniem postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy
konsumentów może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębiorcę, któremu jest zarzucane
stosowanie praktyki, do zaniechania określonych działań w celu zapobieżenia tym zagrożeniom.
Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. Przed wydaniem decyzji stronie
nie przysługuje prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz
zgłoszonych żądań, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu określa czas jej obowiązywania. Decyzja
ta obowiązuje nie dłużej niż do czasu wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie.
3.
Prezes Urzędu może przedłużyć, w drodze decyzji, czas obowiązywania decyzji, o której
mowa w ust. 1. Przepis ust. 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
4.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, nie nakłada się kary, o której mowa w art. 106
ust. 1 pkt 4.
5.
Przepisy art. 89 ust. 5 i 6 stosuje się odpowiednio.
Nie wszczyna się postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów,
jeżeli od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynęły 3 lata.
1.
W celu uzyskania informacji mogących stanowić dowód w sprawie praktyk naruszających
zbiorowe interesy konsumentów kontrolujący ma prawo podjęcia czynności zmierzających
do zakupu towaru.
2.
Okazanie kontrolowanemu albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej
upoważniającej do wykonywania czynności kontrolnych oraz doręczenie upoważnienia do
przeprowadzenia kontroli i zgody sądu, o której mowa w ust. 4, następuje niezwłocznie
po zakończeniu czynności, o których mowa w ust. 1.
3.
Przebieg czynności, o których mowa w ust. 1, może być utrwalany za pomocą urządzeń
rejestrujących obraz lub dźwięk bez informowania kontrolowanego. Informatyczne nośniki
danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne, na których zarejestrowano przebieg kontroli lub poszczególne czynności
w jej toku, stanowią załącznik do protokołu kontroli. Poinformowanie kontrolowanego
o utrwalaniu przebiegu czynności, o których mowa w ust. 1, następuje niezwłocznie
po dokonaniu czynności, o których mowa w zdaniu 1.
4.
Podjęcie czynności, o których mowa w ust. 1 i 3, wymaga zgody sądu ochrony konkurencji
i konsumentów, udzielonej na wniosek Prezesa Urzędu.
5.
Sąd ochrony konkurencji i konsumentów wydaje w ciągu 48 godzin postanowienie w sprawie,
o której mowa w ust. 4. Na postanowienie to nie przysługuje zażalenie.
Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorców, w drodze decyzji, karę pieniężną w
wysokości stanowiącej równowartość do 10 000 euro za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu
decyzji wydanych na podstawie art. 10, art. 12 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 20 ust.
1, art. 21 ust. 2 i 4, art. 23b, art. 23c ust. 1, art. 26, art. 27 ust. 2, art. 28
ust. 1, art. 89 ust. 1 i 3 oraz art. 101a ust. 1 i 3, postanowień wydanych na podstawie
art. 105g ust. 1 lub wyroków sądowych w sprawach z zakresu praktyk ograniczających
konkurencję, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, niedozwolonych postanowień
wzorców umów oraz koncentracji. Karę pieniężną nakłada się, licząc od daty wskazanej
w decyzji.