Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 stycznia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniach rodzinnych
Table of Provisions (94)
Statutory Text (94 Articles)
1.
Ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania,
przyznawania i wypłacania tych świadczeń.
2.
Świadczenia rodzinne przysługują
1)
obywatelom polskim;
2)
cudzoziemcom
a)
do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
b)
jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu
społecznym,
c
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt
stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia
na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r. poz. 463 i 1004), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony
uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej,
d
posiadającym kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”, z wyłączeniem obywateli
państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego
na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych
w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania
pracy na podstawie wizy.
3.
Świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują
świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ustawy zmienianej w art. 1, przysługuje
w okresie
1)
od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. - w wysokości 800,00 zł miesięcznie;
2)
od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. - w wysokości 1200,00 zł miesięcznie.
Świadczeniami rodzinnymi są
1)
zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego;
2)
świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie
pielęgnacyjne;
3)
zapomoga wypłacana przez gminy, na podstawie art. 22a;
4)
jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy zmienianej
w art. 1, zachowują moc.
Ilekroć w ustawie jest mowa o
1)
dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych
osób
a)
przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych
(Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm., pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych,
składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz
składki na ubezpieczenie zdrowotne,
b)
deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie
przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki
na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
c)
inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym
od osób fizycznych
-
renty określone w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz
ich rodzin,
-
renty wypłacone osobom represjonowanym i członkom ich rodzin, przyznane na zasadach
określonych w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich
rodzin,
-
świadczenia pieniężne oraz ryczałt energetyczny określone w przepisach o świadczeniu
pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej
przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i
batalionach budowlanych,
-
dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny i dodatek kompensacyjny określone w przepisach
o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu
powojennego,
-
świadczenie pieniężne określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym przysługującym
osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III
Rzeszę Niemiecką lub Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
-
emerytury i renty otrzymywane przez osoby, które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych
w latach 1939-1945 lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów,
-
renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia otrzymywane przez
ofiary wojny oraz członków ich rodzin, renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało
w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945,
otrzymywane z zagranicy,
-
zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz
w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych,
-
środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji
międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków
bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych
z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego
ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków
jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej
pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc,
-
należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce
zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą
- w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami
kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach
sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 i 1662),
-
należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom, celnikom i pracownikom jednostek
wojskowych i jednostek policyjnych użytych poza granicami państwa w celu udziału w
konflikcie zbrojnym lub wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej,
akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne
wypłacone żołnierzom, policjantom, celnikom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów
w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych,
-
należności pieniężne ze stosunku służbowego otrzymywane w czasie służby kandydackiej
przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej i Biura
Ochrony Rządu, obliczone za okres, w którym osoby te uzyskały dochód,
-
dochody członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu członkostwa w rolniczej
spółdzielni produkcyjnej, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne,
-
alimenty na rzecz dzieci,
-
stypendia doktoranckie i habilitacyjne przyznane na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach
i tytule w zakresie sztuki
(Dz. U. z 2014 r. poz. 1852), stypendia doktoranckie określone w art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
(Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm., stypendia sportowe przyznane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie
(Dz. U. z 2014 r. poz. 715) oraz inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom,
-
kwoty diet nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywane przez
osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich,
-
należności pieniężne otrzymywane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych
położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym osobom przebywającym na wypoczynku
oraz uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób,
-
dodatki za tajne nauczanie określone w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
(Dz. U. z 2014 r. poz. 191 i 1198),
-
dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie zezwolenia na
terenie specjalnej strefy ekonomicznej określonej w przepisach o specjalnych strefach
ekonomicznych,
-
ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach o komercjalizacji,
restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”,
-
ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone w przepisach o restrukturyzacji
górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006,
-
świadczenia określone w przepisach o wykonywaniu mandatu posła i senatora,
-
dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego,
-
dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio
o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na
obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne,
-
renty określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących
z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu
Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,
-
zaliczkę alimentacyjną określoną w przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych
oraz zaliczce alimentacyjnej,
-
świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów,
-
pomoc materialną o charakterze socjalnym określoną w art. 90c ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
(Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm. oraz pomoc materialną określoną w art. 173 ust. 1 pkt 1, 2 i 8, art. 173a, art. 199 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 i art. 199a
ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym,
-
art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
2)
dochodzie rodziny - oznacza to sumę dochodów członków rodziny;
2a)
dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny
osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art.
5 ust. 4-4b;
3)
dochodzie osoby uczącej się albo dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego
- oznacza to przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym
okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b;
4)
dziecku - oznacza to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie
którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką
prawną;
5)
emeryturach i rentach - oznacza to emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu
niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o ubezpieczeniu społecznym rolników,
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży
Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy
zawodowych oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich
rodzin, o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych
i okresu powojennego, a także uposażenia w stanie spoczynku określone w przepisach
prawa o ustroju sądów powszechnych, przepisach o prokuraturze oraz w przepisach o Sądzie Najwyższym, a także renty szkoleniowe
i renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym
z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, renty z tytułu niezdolności do pracy
określone w przepisach o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych
w szczególnych okolicznościach, a także renty strukturalne określone w przepisach
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji
Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu
rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz
Rozwoju Obszarów Wiejskich;
6)
gospodarstwie rolnym - oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku
rolnym;
7)
instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to dom pomocy społecznej,
placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich,
zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład
pielęgnacyjno-opiekuńczy, szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają
nieodpłatnie pełne utrzymanie;
8)
koszyku żywnościowym - oznacza to asortyment artykułów spożywczych, określony wartościowo
i ilościowo w badaniach progu wsparcia dochodowego rodzin, których spożycie jest niezbędne
do prawidłowego rozwoju dziecka w określonym wieku;
9)
niepełnosprawnym dziecku - oznacza to dziecko w wieku do ukończenia 16. roku życia
legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
10)
okresie zasiłkowym - oznacza to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października
następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych;
11)
organie właściwym - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego
ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub
otrzymującej świadczenie rodzinne;
12)
osobach pozostających na utrzymaniu - oznacza to członków rodziny utrzymujących się
z połączonych dochodów tych osób;
13)
osobie uczącej się - oznacza to osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu
rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub
ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony;
14)
opiekunie faktycznym dziecka - oznacza to osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem,
jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka;
15)
pełnoletniej osobie niepełnosprawnej - oznacza to osobę pełnoletnią, legitymującą
się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, a także osobę,
która ukończyła 75 lat;
15a)
przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia
2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
(Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego
(Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1);
16
rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców
dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku
do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące
się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością
przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek
dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
(Dz. U. poz. 567); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,
dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego
własne dziecko;
16a)
rodzinie wielodzietnej - oznacza to rodzinę wychowującą troje i więcej dzieci mających
prawo do zasiłku rodzinnego;
17)
(utracił moc)
17a)
osobie samotnie wychowującej dziecko - oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca,
osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną,
chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem;
18)
szkole - oznacza to szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną
oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki,
a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci
i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania
oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim
realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki;
19
szkole wyższej - oznacza to uczelnię, w rozumieniu przepisów Prawo o szkolnictwie
wyższym, a także kolegium nauczycielskie, nauczycielskie kolegium języków obcych oraz
kolegium pracowników służb społecznych;
19
szkole wyższej - oznacza to uczelnię w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym
oraz kolegium pracowników służb społecznych;
20)
umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - oznacza to
a)
niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b)
całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c)
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów;
21)
znacznym stopniu niepełnosprawności - oznacza to
a)
niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b)
całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c)
stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej
egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w
celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,
d)
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów,
e)
niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym
rolników;
22)
zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie
stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy
lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło
albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek
rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności
gospodarczej;
23)
utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną
a)
uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
b)
utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c)
utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na
podstawie umowy o dzieło,
d)
utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego
świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty
socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą
gospodarstwa rolnego,
e)
(uchylona)
f)
wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania
w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
(Dz. U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm.,
g)
(uchylona)
h)
utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego,
przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
i)
utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej
do tych świadczeń;
24)
uzyskaniu dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane
a)
zakończeniem urlopu wychowawczego,
b)
uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c)
uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej
na podstawie umowy o dzieło,
d)
uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego
świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty
socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą
gospodarstwa rolnego,
e)
(uchylona)
f)
rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania,
g)
(uchylona)
h)
uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego,
przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Pierwszą waloryzację świadczenia pielęgnacyjnego przeprowadza się w roku 2017. Wskaźnikiem
waloryzacji jest procentowy wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa
w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314), obowiązującego w dniu 1 stycznia 2017 r. w stosunku do wysokości minimalnego wynagrodzenia
za pracę obowiązującego na dzień 1 stycznia 2016 r.
1.
Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka.
2.
Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje
1)
rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka;
2)
opiekunowi faktycznemu dziecka;
3)
osobie uczącej się.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2014 r.
1.
Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód
rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty
504,00 zł
2.
W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności
lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek
rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby
uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł
3.
W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby
uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku
rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu
przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli
przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w
kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.
4.
W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające
pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub
po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.
4a.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko
pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres
zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego
pod opieką opiekuna prawnego, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy,
w których dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania
prawa do świadczeń rodzinnych.
4b.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko
pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres
zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby
uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego
o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został
osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń
rodzinnych.
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
7.
W przypadku gdy członek rodziny przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie,
ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby przebywającej
w tej instytucji.
8.
W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego
uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze
obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
(Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 oraz z 2014 r. poz. 40).
8a.
Ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa
stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę
z wyjątkiem
1)
oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów
o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu
rodziny gospodarstwa rolnego;
2)
gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną;
3)
gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej
w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji
Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o
wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego
na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
8b.
Ustalając dochód rodziny uzyskany przez dzierżawcę gospodarstwa rolnego oddanego w
dzierżawę na zasadach, o których mowa w ust. 8a, dochód uzyskany z gospodarstwa rolnego
pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy.
8c.
Ustalając dochód rodziny uzyskany z wydzierżawionego od Agencji Nieruchomości Rolnych
gospodarstwa rolnego, dochód uzyskany z gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony
czynsz z tytułu dzierżawy.
9.
W przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego
oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się.
10.
(utracił moc)
11.
W przypadku gdy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na dziecko pozostające pod
opieką opiekuna prawnego, ustalając dochód uwzględnia się tylko dochód dziecka.
Ustawa ma zastosowanie do dochodów uzyskanych (straty poniesionej) od dnia 1 stycznia
2014 r.
1.
Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2, do
ukończenia przez dziecko
1)
18. roku życia lub
2)
nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia, albo
3)
24. roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje
się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
1a.
Zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak
nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia.
2.
Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie
1)
44,00 zł
2)
56,00 zł
3)
65,00 zł
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.
Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli
1)
dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim;
2)
dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo
w pieczy zastępczej;
3)
osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie;
4)
pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na
własne dziecko;
5)
osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne
na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że
a)
rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
b)
ojciec dziecka jest nieznany,
c)
powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
d)
sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka
i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego
dziecka;
6)
członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu
społecznym stanowią inaczej.
Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu
1)
urodzenia dziecka;
2)
opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego;
3)
(utracił moc)
3a)
samotnego wychowywania dziecka;
4)
(utracił moc)
4a)
wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej;
5)
kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego;
6)
rozpoczęcia roku szkolnego;
7)
podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.
1.
Dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu
dziecka.
2.
Dodatek przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka w wieku do ukończenia przez dziecko
pierwszego roku życia, jeżeli nie został przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu
dziecka.
3.
Dodatek przysługuje jednorazowo, w wysokości 1000,00 zł.
4.
W przypadku wystąpienia o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzenia
więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko.
5.
(uchylony)
6.
Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką
medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu.
7.
Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem
wystawionym przez położną.
8.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia
społecznego określi, w drodze rozporządzenia, formę opieki medycznej, o której mowa
w ust. 6, oraz wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 7, uwzględniając odpowiednio
rodzaje świadczeń zdrowotnych udzielanych kobiecie w okresie ciąży przez lekarza i
położną oraz zakres danych niezbędnych do zapewnienia należytego udokumentowania pozostawania
jej pod opieką medyczną w okresie od 10 tygodnia ciąży do porodu.
9.
Przepisu ust. 6 nie stosuje się do osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami
dziecka, a także do osób, które przysposobiły dziecko.
1.
Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu
dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu
wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres
1)
24 miesięcy kalendarzowych;
2)
36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem
urodzonym podczas jednego porodu;
3)
72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się
orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
2.
Dodatek przysługuje w wysokości 400,00 zł miesięcznie.
3.
Dodatek przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30
dodatku miesięcznego za każdy dzień. Kwotę dodatku przysługującą za niepełny miesiąc
zaokrągla się do 10 groszy w górę.
4.
W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców
lub opiekunów prawnych dziecka przysługuje jeden dodatek.
5.
Dodatek nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1, jeżeli
1)
(uchylony)
2)
bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku
pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy;
3)
podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, która uniemożliwia sprawowanie
osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego;
4)
dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym
ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą,
i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, oraz w innych
przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
5)
w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego.
6.
Obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego
do okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia prawa do dodatku zalicza się okres zatrudnienia
na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
(uchylony)
1.
Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym
dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka,
jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego
z rodziców dziecka, ponieważ
1)
drugi z rodziców dziecka nie żyje;
2)
ojciec dziecka jest nieznany;
3)
powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
2.
Dodatek przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice osoby uczącej
się nie żyją. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio.
3.
Dodatek przysługuje w wysokości 170,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak
niż 340,00 zł na wszystkie dzieci.
4.
W przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem
o znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się o 80,00 zł na dziecko,
nie więcej jednak niż o 160,00 zł na wszystkie dzieci.
5.
W przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwot, o których mowa w art. 5 ust.
1 i 2, kwotę dodatku zwiększa się o 50,00 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 100,00
zł na wszystkie dzieci.
6.
W przypadku wyboru dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa
do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, dodatek,
o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje na żadne dziecko w rodzinie.
7.
Przepis ust. 5 obowiązuje do dnia 31 sierpnia 2006 r.
(utracił moc)
1.
Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje matce lub
ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka.
2.
Dodatek przysługuje w wysokości 50,00 zł
Punkt kontaktowy, o którym mowa w
1)
art. 68a ust. 1 ustawy wymienionej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
tworzy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
2)
art. 22 ust. 2 ustawy wymienionej w art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
i art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy wymienionej w art. 8, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, tworzy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego;
3)
art. 97 ust. 3d ustawy wymienionej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
tworzy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.
1.
Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi
faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na
pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka
w wieku
1)
do ukończenia 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności;
2)
powyżej 16. roku życia do ukończenia 24. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem
o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
2.
Dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości
1)
50,00 zł
2)
70,00 zł
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2014 r., z wyjątkiem art. 9 pkt 1-3 i art. 10-13,
które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.
1.
Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi
faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na
częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.
1a.
Dodatek przysługuje również na dziecko rozpoczynające roczne przygotowanie przedszkolne.
2.
Dodatek przysługuje raz w roku, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego albo rocznego
przygotowania przedszkolnego, w wysokości 100,00 zł na dziecko.
3.
Wniosek o wypłatę dodatku składa się do dnia zakończenia okresu zasiłkowego, w którym
rozpoczęto rok szkolny albo roczne przygotowanie przedszkolne.
4.
Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania.
1.
Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania
przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu
dziecka lub osobie uczącej się
1)
w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły
ponadgimnazjalnej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny
i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej lub gimnazjum w przypadku dziecka lub
osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu
niepełnosprawności - w wysokości 80 zł
2)
w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się
siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej,
w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym
nauce w szkole ponadgimnazjalnej - w wysokości 40 zł
2.
Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września
do czerwca następnego roku kalendarzowego.
Rada gminy w drodze uchwały może podnieść kwoty dodatków do zasiłku rodzinnego, o
których mowa w art. 9-15. Podwyższenie kwot dodatków finansowane jest ze środków własnych
gminy.
1.
Z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości
1000 zł na jedno dziecko.
2.
Jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo
opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie
przekracza kwoty 1922,00 zł. Przepisy art. 5 ust. 4-4b, 7-9 i 11 stosuje się odpowiednio.
3.
Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia
narodzin dziecka, a w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną,
opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego - w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia
dziecka opieką albo przysposobienia nie później niż do ukończenia przez dziecko 18.
roku życia. Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania.
4.
Jednorazowa zapomoga nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą
świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
5.
Zapomoga, o której mowa w ust. 1, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką
medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu.
6.
Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem
wystawionym przez położną. Przepisy wydane na podstawie art. 9 ust. 8 stosuje się
odpowiednio.
7.
Przepisu ust. 5 nie stosuje się do osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami
dziecka, a także do osób, które przysposobiły dziecko.
(uchylony)
1.
Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających
z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do
samodzielnej egzystencji.
2.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje
1)
niepełnosprawnemu dziecku;
2)
osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem
o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3)
osobie, która ukończyła 75 lat.
3.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16.
roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia.
4.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości 144,00 zł
5.
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej
całodobowe utrzymanie.
5a.
Osobom, o których mowa w ust. 2 i 3, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeżeli
członkom rodziny przysługują za granicą świadczenia na pokrycie wydatków związanych
z pielęgnacją tych osób, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
6.
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.
1
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
(Dz. U. z 2012 r. poz. 788, z późn. zm. ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli
1)
nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub
2)
rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
- w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym
stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału
na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
2.
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej
opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza
kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio.
3.
W przypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby
wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę
do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej
najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany,
specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie
zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny
zasiłek opiekuńczy nie przysługuje.
4.
Za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa w ust. 2, uważa się dochód
następujących członków rodziny
1)
w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest małoletnia
a)
osoby wymagającej opieki,
b)
rodziców osoby wymagającej opieki,
c)
małżonka rodzica osoby wymagającej opieki,
d)
osoby, z którą rodzic osoby wymagającej opieki wychowuje wspólne dziecko,
e)
pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-d, dzieci w wieku do ukończenia
25. roku życia
- z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna
prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, pełnoletniego dziecka posiadającego
własne dziecko, a także rodzica osoby wymagającej opieki zobowiązanego tytułem wykonawczym
pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz;
2)
w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia
a)
osoby wymagającej opieki,
b)
małżonka osoby wymagającej opieki,
c)
osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko,
d)
pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci w wieku do ukończenia
25. roku życia
- z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna
prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka
posiadającego własne dziecko.
5.
W przypadku gdy prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustala się na osobę znajdującą
się pod opieką opiekuna prawnego lub umieszczoną w rodzinie zastępczej spokrewnionej
w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
(Dz. U. z 2013 r. poz. 135, z późn. zm., uwzględnia się dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz dochód osoby wymagającej
opieki.
6.
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 520,00 zł miesięcznie.
7.
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca
się w wysokości 1/30 specjalnego zasiłku opiekuńczego za każdy dzień. Należną kwotę
zasiłku zaokrągla się do 10 groszy w górę.
8.
Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli
1)
osoba sprawująca opiekę
a)
ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej
w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego,
renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku
przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
b)
(uchylona)
c
ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego
lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów,
d)
legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2)
osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny
zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością
kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę,
w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego
działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni
w tygodniu;
3)
na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
4
członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego,
o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego
lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
5
na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o
którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia
pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
6)
na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na
pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
1.
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
przysługuje
1)
matce albo ojcu,
2)
opiekunowi faktycznemu dziecka,
3)
osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4)
innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu
sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności
albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej
lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością
samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna
dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
1a.
Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu
z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy
spełnione są łącznie następujące warunki
1)
rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich,
są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2)
nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują
się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3)
nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym
stopniu niepełnosprawności.
1b
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej
opieki powstała
1)
nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
2)
w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia
25. roku życia.
2.
(uchylony)
2a.
(uchylony)
2b.
(uchylony)
2c.
(uchylony)
2d.
(uchylony)
3
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 1300,00 zł miesięcznie.
3a
Kwota świadczenia pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji od dnia 1 stycznia.
3b
Waloryzacja polega na zwiększeniu kwoty świadczenia pielęgnacyjnego o wskaźnik waloryzacji.
Wskaźnikiem waloryzacji jest procentowy wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę,
o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314), obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana waloryzacja,
w stosunku do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującej w dniu 1
stycznia roku poprzedzającego rok, w którym jest przeprowadzana waloryzacja.
3c
Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego ustalanego w sposób określony w ust. 3b zaokrągla
się do pełnych złotych w górę.
3d
Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na następny rok kalendarzowy podlega ogłoszeniu
w drodze obwieszczenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w terminie do dnia
15 listopada każdego roku.
4.
Świadczenie pielęgnacyjne przysługujące za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca
się w wysokości 1/30 świadczenia pielęgnacyjnego za każdy dzień. Należną kwotę świadczenia
zaokrągla się do 10 groszy w górę.
5.
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli
1)
osoba sprawująca opiekę
a)
ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej
w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego,
renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku
przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
b
ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego
lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
2)
osoba wymagająca opieki
a)
pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem
o znacznym stopniu niepełnosprawności,
b)
została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej,
rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub
rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku
szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta
w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
3)
na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
4
członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego,
o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego
lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
5
na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o
którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia
pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
6)
na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na
pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
W przypadku gdy ośrodek pomocy społecznej przekazał organowi właściwemu informację,
że osoba uprawniona lub jej przedstawiciel marnotrawią wypłacane jej świadczenia rodzinne
lub wydatkują je niezgodnie z przeznaczeniem, organ właściwy przekazuje należne osobie
świadczenia rodzinne w całości lub w części w formie rzeczowej.
1.
W przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy,
małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio
1)
rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;
2)
małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich
gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.
2.
Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w
gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem
złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem
świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula
ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
1
Kwoty, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 oraz w art. 15b ust. 2, oraz wysokości świadczeń
rodzinnych, z wyłączeniem wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, podlegają weryfikacji
co 3 lata, z uwzględnieniem wyników badań progu wsparcia dochodowego rodzin.
2.
Próg wsparcia dochodowego rodzin bada i przedstawia Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
sposób ustalania progu wsparcia dochodowego rodzin, w tym grupy wydatków i ich zakres,
źródła danych, okres, z jakiego przyjmuje się wysokość cen towarów i usług, uwzględniając
poziom wydatków gospodarstw domowych z II kwintyla rozkładu dochodów.
1.
W roku, w którym przeprowadza się weryfikację, o której mowa w art. 18 ust. 1, Rada
Ministrów, do dnia 15 maja, przedstawia Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych
1)
propozycje wysokości kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 oraz w art. 15b ust.
2;
2
propozycje wysokości świadczeń rodzinnych, z wyłączeniem wysokości świadczenia pielęgnacyjnego;
3)
wyniki badań progu wsparcia dochodowego rodzin;
4)
informację o realizacji świadczeń rodzinnych za okres od poprzedniej weryfikacji,
w tym liczbę osób otrzymujących świadczenia rodzinne oraz wydatki na ten cel w poszczególnych
latach;
5)
informację o sytuacji dochodowej rodzin posiadających dzieci na utrzymaniu.
2
Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych, po otrzymaniu propozycji i informacji
Rady Ministrów, uzgadnia wysokość kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 oraz w
art. 15b ust. 2, oraz wysokość świadczeń rodzinnych, z wyłączeniem wysokości świadczenia
pielęgnacyjnego, w terminie do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego.
3.
Wysokość zasiłku rodzinnego od dnia 1 listopada 2009 r. nie może być niższa niż 40%
wartości koszyka żywnościowego dla danej grupy wieku ustalonej w badaniach progu wsparcia
dochodowego rodzin.
4
W przypadku gdy Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych nie uzgodni w
terminie, o którym mowa w ust. 2, wysokości kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i
2 oraz w art. 15b ust. 2, oraz wysokości świadczeń rodzinnych, z wyłączeniem wysokości
świadczenia pielęgnacyjnego, Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, kwoty,
o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 oraz w art. 15b ust. 2, oraz wysokość świadczeń
rodzinnych, z wyłączeniem wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, w terminie do dnia
15 sierpnia danego roku, na poziomie nie niższym niż wynika to z propozycji, o których
mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
5
Wysokość kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 oraz w art. 15b ust. 2, oraz wysokość
świadczeń rodzinnych, z wyłączeniem wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, ogłasza
się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w drodze obwieszczenia
Prezesa Rady Ministrów, w terminie do dnia 15 sierpnia roku, w którym przeprowadza
się weryfikację.
1.
Organ właściwy realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadanie zlecone
z zakresu administracji rządowej.
2.
Postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych prowadzi organ właściwy.
3.
Organ właściwy może upoważnić, w formie pisemnej, swojego zastępcę, pracownika urzędu
albo kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy,
a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki
organizacyjnej gminy do prowadzenia postępowania w sprawach, o których mowa w ust.
2, a także do wydawania w tych sprawach decyzji.
4.
W przypadku upoważnienia kierownika ośrodka pomocy społecznej, w ośrodku tym tworzy
się komórkę organizacyjną do realizacji świadczeń rodzinnych. Realizacja świadczeń
rodzinnych nie może powodować nieprawidłowości w wykonywaniu zadań pomocy społecznej,
a także nie może naruszać norm zatrudnienia pracowników socjalnych określonych w przepisach
o pomocy społecznej.
1.
Samorząd województwa realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadania
zlecone z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy
1)
pełnienie funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej
w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się
osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
2)
wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją
systemów zabezpieczenia społecznego.
2.
Marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej
się o świadczenia rodzinne może, w formie pisemnej, upoważnić dyrektora, jego zastępcę
lub innego pracownika regionalnego ośrodka polityki społecznej albo innego pracownika
urzędu marszałkowskiego do załatwiania w jego imieniu spraw dotyczących realizacji
świadczeń rodzinnych w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i wydawania
w tych sprawach decyzji.
3.
Świadczenia rodzinne przyznane decyzją wydaną przez marszałka województwa wypłaca
organ właściwy.
4
Samorząd województwa wymienia dane w zakresie świadczeń rodzinnych w ramach Systemu
Elektronicznej Wymiany Informacji dotyczących Zabezpieczenia Społecznego, o którym
mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego, za pośrednictwem punktu kontaktowego, o którym mowa w art. 22 ust. 2.
1
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego jest władzą właściwą oraz instytucją
łącznikową w zakresie świadczeń rodzinnych w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej
w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
2
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego prowadzi punkt kontaktowy, o
którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego, służący do wymiany danych w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji dotyczących
Zabezpieczenia Społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych.
3
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może przetwarzać dane osobowe,
jeżeli jest to niezbędne do prowadzenia punktu kontaktowego, o którym mowa w ust.
2, w tym do realizacji praw lub obowiązków wynikających z przepisów o koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego.
1.
Rada gminy w drodze uchwały może przyznać zamieszkałym na terenie jej działania osobom
jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia ich dziecka.
2.
Do zapomogi, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów rozdziałów 4, 6 i 7.
3.
Szczegółowe zasady udzielania zapomogi określa uchwała rady gminy.
4.
W związku z urodzeniem się jednego dziecka może być przyznana tylko jedna zapomoga.
5.
Wypłaty zapomóg finansowane są ze środków własnych gminy.
1.
Ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na
wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego
dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej
lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej,
a także osób, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny.
2.
Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania
osoby, o której mowa w ust. 1.
3.
Wniosek powinien zawierać dane dotyczące
1)
osoby występującej o przyznanie świadczeń rodzinnych, w tym: imię, nazwisko, datę
urodzenia, numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - numer dokumentu potwierdzającego
tożsamość;
2)
dzieci pozostających na utrzymaniu osoby, o której mowa w ust. 1, w tym: imię, nazwisko,
numer PESEL, datę urodzenia, stan cywilny.
4.
Do wniosku należy dołączyć odpowiednio
1)
zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
fizycznych, na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych, każdego członka rodziny, wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierające
informacje o wysokości
a)
dochodu,
b)
składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu,
c)
należnego podatku;
2)
zaświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów;
3)
oświadczenie o deklarowanych dochodach osiąganych przez osoby podlegające przepisom
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby
fizyczne, zawierające w szczególności informacje o
a)
wysokości dochodu,
b)
wysokości należnych składek na ubezpieczenia społeczne,
c)
wysokości należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne,
d)
wysokości i formie opłacanego podatku dochodowego,
e)
wysokości dochodu po odliczeniu należnych składek i podatku;
4)
inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń
rodzinnych, w tym
a)
dokument stwierdzający wiek dziecka,
b)
orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności,
c)
prawomocny wyrok sądu rodzinnego stwierdzający przysposobienie lub zaświadczenie sądu
rodzinnego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o
przysposobienie dziecka,
d)
prawomocny wyrok sądu rodzinnego orzekający rozwód lub separację,
e)
orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
f)
zaświadczenie o uczęszczaniu dziecka do szkoły lub szkoły wyższej,
g)
zaświadczenie z urzędu pracy o braku propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
dla osoby ubiegającej się o dodatek, o którym mowa w art. 11,
h)
zaświadczenie pracodawcy o terminie urlopu wychowawczego i okresie, na jaki został
udzielony, oraz o okresach zatrudnienia,
i)
zaświadczenie lub oświadczenie o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne.
4a.
W przypadku gdy w stosunku do osoby ubiegającej się o świadczenia rodzinne wystąpią
wątpliwości dotyczące okoliczności, o których mowa w art. 3 pkt 17a, organ właściwy
może przeprowadzić wywiad.
4aa.
Jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej
to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące okoliczności, o których mowa w art.
17, organ właściwy może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie
rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. z 2013 r. poz. 182, z późn. zm., w celu weryfikacji okoliczności, o których mowa w art. 17.
4b.
W przypadkach, o których mowa w ust. 4a i 4aa, organ właściwy może wystąpić do ośrodka
pomocy społecznej o udzielenie informacji o okolicznościach, o których mowa w art.
3 pkt 17a lub art. 17, jeżeli okoliczności te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie
środowiskowym przeprowadzonym nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania
przez ośrodek pomocy społecznej wniosku o udzielenie informacji.
4c.
Przepis ust. 4b stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy organ właściwy upoważnił
do prowadzenia postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych kierownika ośrodka pomocy
społecznej lub kierownika innej jednostki organizacyjnej gminy, lub inną osobę na
wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej
gminy.
4d.
W przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku o świadczenia rodzinne
należy dołączyć dokumenty potwierdzające ich utratę lub uzyskanie oraz ich wysokość.
4e.
Ustalając prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, organ właściwy zwraca się do
kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego,
o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu weryfikacji okoliczności dotyczących spełniania warunków, o których mowa
w art. 16a.
4f.
Aktualizację wywiadu, o którym mowa w ust. 4e, przeprowadza się po upływie 6 miesięcy,
jeżeli do końca okresu, na który ustalone zostało prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego,
pozostało więcej niż 3 miesiące, oraz w każdej sytuacji, gdy zaistnieją wątpliwości
co do spełniania warunków, o których mowa w art. 16a.
4g.
Przepisy ust. 4e i 4f stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy organ właściwy upoważnił
do prowadzenia postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych kierownika ośrodka pomocy
społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, lub inną osobę na wniosek kierownika
ośrodka pomocy społecznej, lub innej jednostki organizacyjnej gminy.
5.
Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb
postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz wzory
1)
wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych,
2)
zaświadczenia z urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 4 pkt 1,
3)
oświadczeń o dochodach rodziny, w tym oświadczeń osób rozliczających się na podstawie
przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne, oraz innych oświadczeń i dowodów niezbędnych do ustalenia prawa
do świadczeń rodzinnych,
4)
kwestionariusza wywiadu, o którym mowa w ust. 4a
- kierując się koniecznością ujednolicenia procedur oraz zapewnienia stosownej dokumentacji
niezbędnej do sprawnej realizacji świadczeń rodzinnych.
5a.
Ilekroć w postępowaniach w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych wymagane jest
potwierdzenie następujących okoliczności
1)
uczęszczanie dziecka do szkoły lub szkoły wyższej,
2)
wysokość dochodu rodziny lub członków rodziny uzyskanego przez rodzinę lub członków
rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, w tym dochodów, o których
mowa w ust. 4 pkt 1 i 2,
3)
wielkość gospodarstwa rolnego,
4)
wysokość opłaty za pobyt członka rodziny w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie,
5)
termin i okres, na jaki został udzielony przez pracodawcę urlop wychowawczy oraz okresy
zatrudnienia,
6)
zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych,
7)
niekorzystanie z całodobowej opieki nad dzieckiem umieszczonym w specjalnym ośrodku
szkolno-wychowawczym,
8)
brak propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
- osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia rodzinnego może przedłożyć stosowne
zaświadczenie albo oświadczenie.
5b.
W przypadku złożenia oświadczenia potwierdzającego okoliczności, o których mowa w
ust. 5a pkt 4, dołącza się dowód wniesionej opłaty, a w przypadku, o którym mowa w
ust. 5a pkt 6, dołączana jest również kopia imiennego raportu miesięcznego osoby ubezpieczonej
potwierdzająca odprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne.
5c.
Oświadczenia, o których mowa w ust. 5a, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej
za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia
w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie
fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw informatyzacji, określi, w drodze rozporządzenia
1)
opis systemów teleinformatycznych stosowanych w urzędach administracji publicznej
realizujących zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, zawierający strukturę systemu,
wymaganą minimalną funkcjonalność systemu oraz zakres komunikacji między elementami
struktury systemu, w tym zestawienie struktur dokumentów elektronicznych, formatów
danych oraz protokołów komunikacyjnych i szyfrujących, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności
podmiotów realizujących zadania publiczne
(Dz. U. z 2014 r. poz. 1114),
2)
wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju systemu,
3)
sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania z opisem systemu
- mając na uwadze zapewnienie spójności systemów teleinformatycznych stosowanych w
urzędach administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie świadczeń rodzinnych,
w szczególności w zakresie jednorodności zakresu i rodzaju danych, która umożliwi
ich scalanie w zbiór centralny, a także zachowanie zgodności z minimalnymi wymogami
i sposobem stwierdzania zgodności oprogramowania, określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne.
7.
Urzędy administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie świadczeń rodzinnych
używają oprogramowania, które jest zgodne z wymaganiami określonymi przez ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w przepisach wydanych na podstawie
ust. 6, i z jego zastosowaniem sporządzają sprawozdawczość, którą przekazują wojewodzie.
8.
Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany utworzyć rejestr centralny obejmujący
następujące informacje gromadzone na podstawie przepisów ustawy przez organy właściwe
i samorządy województw podczas realizacji zadań w zakresie świadczeń rodzinnych
1)
dane dotyczące osób pobierających świadczenia rodzinne
a)
imię i nazwisko,
b)
datę urodzenia,
c)
adres zamieszkania lub pobytu,
d)
miejsce zamieszkania lub pobytu,
e)
numer ewidencyjny PESEL,
f)
numer dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które nie posiadają numeru
PESEL,
g)
stan cywilny,
h)
obywatelstwo,
i)
stopień pokrewieństwa z członkami rodziny,
j)
rodzaj szkoły, do której uczęszcza dziecko, na które jest pobierane świadczenie rodzinne,
lub osoba ucząca się,
k)
stan zdrowia,
l)
liczbę, rodzaj i wysokość wypłaconych świadczeń,
m)
płeć,
n)
dochody;
2)
wartości udzielonych świadczeń.
9.
Informacje, o których mowa w ust. 8, mogą być przetwarzane przez ministra właściwego
do spraw zabezpieczenia społecznego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. z 2014 r. poz. 1182 i 1662). Organy właściwe i samorządy województw przekazują dane do rejestru centralnego,
wykorzystując oprogramowanie, o którym mowa w ust. 7.
1.
W przypadku gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa
poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek
wraz z dokumentami do marszałka województwa.
2.
W przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, po wydaniu
przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje
do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego.
2a.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu lub pobytu turystycznego,
leczniczego lub związanego z podjęciem przez dziecko kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej
Polskiej.
3.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, marszałek województwa ustala, czy w przekazanej
sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
4.
W przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali,
że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje
decyzję zgodnie z art. 21.
5.
W przypadku gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali,
że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ
właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega
ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku
ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, marszałek województwa wydaje decyzję w sprawie
świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu
państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem
przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
7.
W przypadku gdy marszałek województwa ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
1)
przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych
- w przypadku, o którym mowa w ust. 1;
2)
informuje o tym fakcie organ właściwy - w przypadku, o którym mowa w ust. 2.
8.
Organ właściwy w przypadku, o którym mowa w ust. 7 pkt 1, ustala prawo do świadczeń
rodzinnych od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.
9.
Marszałek województwa ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych
w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego. Przepis art. 30 stosuje się odpowiednio.
10.
W przypadku zwrotu przez instytucję państwa, o którym mowa w ust. 1, nienależnie pobranych
świadczeń rodzinnych zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
marszałek województwa może umorzyć pozostałą kwotę nienależnie pobranych świadczeń
łącznie z ustawowymi odsetkami w całości lub w części, w szczególności jeśli pozostała
kwota wynika z różnicy kursowej.
Wobec osób mających ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna w okresie od dnia 1 lipca
2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, za który mają ustalone
prawo do zasiłku dla opiekuna oraz w ciągu 30 dni po upływie tego okresu, którym w
tym okresie zostały udzielone świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków
publicznych, mimo braku prawa do tych świadczeń z powodu wygaśnięcia z mocy prawa
decyzji o przyznaniu im prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych
oraz niektórych innych ustaw, dyrektor oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia
1)
nie wszczyna postępowania w sprawie o ustalenie obowiązku poniesienia kosztów tych
świadczeń, a postępowanie wszczęte umarza;
2)
umarza w całości spłatę należności ustalonej w decyzji wydanej na podstawie art. 50 ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, stosując odpowiednio art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm..
1.
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń,
o których mowa w art. 9, art. 14-16 i art. 17.
2
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął
wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
2a.
Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności
lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie
prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy
od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
3.
W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności
osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie
o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na
czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego
dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do
końca okresu zasiłkowego.
3a.
(uchylony)
3b.
(uchylony)
4.
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas
nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności
zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności
lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego
lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa
termin ważności orzeczenia.
5.
Zasiłek rodzinny przysługuje za wrzesień, jeżeli dziecko lub osoba ucząca się legitymujące
się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności po ukończeniu
nauki w szkole zostały przyjęte, w tym samym roku kalendarzowym, do szkoły wyższej.
6.
W razie utraty dochodu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego miesiąca
następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak
niż od miesiąca złożenia wniosku.
7.
W przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia
nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym
dochód został uzyskany.
1.
W przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku podmiot realizujący świadczenia
wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenia do poprawienia lub uzupełnienia
wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania
skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
2.
W przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący
świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy
niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania
skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
3.
W przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą
wniosek jest niewydanie dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym,
w odrębnych przepisach, terminie oraz osoba może to udokumentować, świadczenia przysługują
począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony.
W przypadku, gdy o specjalny zasiłek opiekuńczy, o którym mowa w art. 16a ustawy zmienianej
w art. 17, ubiegają się osoby, którym w okresie od dnia 31 grudnia 2012 r. do dnia
30 czerwca 2013 r. wygasły decyzje przyznające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego,
wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2013 r., z powodu
upływu terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o znacznym
stopniu niepełnosprawności, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje
tym osobom w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2014 r., na
warunkach dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w ustawie zmienianej
w art. 17, również jeżeli osoby te nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
1.
W przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych
zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba, o której mowa w art.
23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego
świadczenia rodzinne.
2.
W przypadku gdy w okresie zasiłkowym dziecko osiągnęło wiek powodujący przejście do
następnej grupy wiekowej, zasiłek rodzinny wypłaca się w wysokości odpowiadającej
nowej grupie wiekowej dziecka, od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła
ta zmiana.
3.
Osoby otrzymujące świadczenia rodzinne, instytucje publiczne i organizacje pozarządowe
są obowiązane do udzielania, na żądanie organu właściwego, wyjaśnień oraz informacji
co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.
(uchylony)
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 17 pkt
2 lit. a, w zakresie art. 16a ust. 1 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia
2015 r.
1.
Świadczenia rodzinne wypłaca się nie później niż do ostatniego dnia miesiąca, za który
przyznane zostało świadczenie rodzinne.
2.
W przypadku złożenia wniosku w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych po
10 dniu miesiąca, świadczenia rodzinne za dany miesiąc wypłaca się najpóźniej do ostatniego
dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek.
2a.
Wnioski w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na nowy okres zasiłkowy
są przyjmowane od dnia 1 września.
3.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne na nowy okres zasiłkowy
złoży wniosek wraz z dokumentami do dnia 30 września, ustalenie prawa do świadczeń
rodzinnych oraz wypłata świadczeń przysługujących za miesiąc listopad następuje do
dnia 30 listopada.
4.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne na nowy okres zasiłkowy
złoży wniosek wraz z dokumentami w okresie od dnia 1 października do dnia 30 listopada,
ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz wypłata świadczeń przysługujących za
miesiąc listopad następuje do dnia 31 grudnia.
5.
Wniosek o dodatek, o którym mowa w art. 9, składa się do ukończenia przez dziecko
pierwszego roku życia.
6.
Podmiot realizujący świadczenia rodzinne jest obowiązany poinformować osoby ubiegające
się o świadczenia rodzinne o terminach składania wniosków, o których mowa w ust. 3
i 4 oraz w art. 24.
1.
W przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych
dziecka do świadczeń rodzinnych świadczenia te wypłaca się temu z rodziców, opiekunów
faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka, który pierwszy złożył wniosek.
2.
Jeżeli dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców,
świadczenia rodzinne wypłaca się temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje.
3.
W przypadku zbiegu prawa do zasiłku rodzinnego z prawem do walutowego dodatku rodzinnego
przysługującego pracownikom polskich placówek dyplomatycznych i urzędów konsularnych
przysługuje prawo do jednego wybranego świadczenia.
4
W razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego
lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, przysługującego więcej niż jednej osobie sprawującej opiekę nad osobą lub osobami
wymagającymi opieki przyznaje się tylko jedno świadczenie pielęgnacyjne, specjalny
zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna osobie, która pierwsza złożyła wniosek.
1.
Wstrzymuje się wypłatę świadczeń rodzinnych, jeżeli osoba, o której mowa w art. 23
ust. 1, odmówiła udzielenia lub nie udzieliła, w wyznaczonym terminie, wyjaśnień co
do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.
2.
W przypadku udzielenia wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, wypłaca się świadczenia
rodzinne od miesiąca, w którym wpłynęły wyjaśnienia, do końca okresu zasiłkowego,
jeżeli osoba spełnia warunki określone w ustawie.
3.
Wstrzymuje się wypłatę świadczeń rodzinnych, jeżeli osoba, o której mowa w art. 23
ust. 1, nie podejmuje świadczeń rodzinnych przez trzy kolejne miesiące kalendarzowe.
4.
W przypadku zgłoszenia się osoby po upływie trzech miesięcy wypłaca się jej świadczenia
za cały okres wstrzymania, jeżeli osoba spełnia warunki określone w ustawie.
5.
Jeżeli wznowienie wypłaty wstrzymanych świadczeń rodzinnych nie nastąpi do końca okresu
zasiłkowego, prawo do świadczeń rodzinnych wygasa.
1.
Podmiot realizujący zadania w zakresie świadczeń rodzinnych może gromadzić i przetwarzać,
w zakresie określonym w ustawie, dane osobowe osoby, o której mowa w art. 23 ust.
1, oraz członków jej rodziny.
2.
Pracodawcy, właściwe jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Obrony Narodowej,
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Szefowi Agencji Wywiadu, Szefowi Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Ministrowi Sprawiedliwości, podmioty wypłacające uposażenie
osobom w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne, jednostki, które zawarły umowę
agencyjną lub umowę zlecenia albo umowę o świadczenie usług, rolnicze spółdzielnie
produkcyjne, właściwe organy finansowe, organy emerytalne lub rentowe, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, zwany dalej „Zakładem”, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz
urzędy administracji rządowej i samorządowej są obowiązani wydawać zaświadczenia niezbędne
do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. Wydawanie zaświadczeń jest wolne od opłat.
1.
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu.
2.
Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się
1)
świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie
lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych
w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku
prawa do ich pobierania;
2)
świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów
albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te
świadczenia;
3)
świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres
od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie
w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;
4)
świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono
nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa
albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie
uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia
rodzinnego.
2a.
(uchylony)
3.
Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ulegają przedawnieniu
z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się
ostateczna.
4.
Bieg przedawnienia przerywa: odroczenie terminu płatności należności, rozłożenie spłaty
należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli
o czynności tej dłużnik został zawiadomiony.
5.
Nie wydaje się decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, jeżeli
od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat.
6
Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalone ostateczną decyzją podlegają
potrąceniu z wypłacanych świadczeń rodzinnych oraz zasiłków dla opiekunów, o których
mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
7.
Nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają egzekucji w trybie przepisów o
postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
8.
Kwoty świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2, podlegają zwrotowi łącznie z
ustawowymi odsetkami na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są
naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych
do dnia spłaty.
9.
Organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych,
może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami
w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą
szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
10.
W przypadku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w formie czeku, nie
realizuje się czeku, gdy kwota zwrotu jest niższa niż koszty obsługi czeku.
11.
W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, należności,
o których mowa w ust. 2 i 8, wygasają.
Jeżeli odmowa przyznania świadczeń rodzinnych lub ustalenie ich wysokości były następstwem
błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, wypłata świadczeń
rodzinnych może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu
błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu.
1.
Organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić
ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń
rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ
na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych
w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.
1a.
Zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
1b
Wszczęcie postępowania w sprawie zmiany decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego,
w zakresie zmiany wysokości tego świadczenia, następuje z urzędu.
1c
Wszczęcie postępowania, o którym mowa w ust. 1b, nie wymaga zawiadomienia strony.
1d
Decyzje w sprawie zmiany wysokości świadczenia pielęgnacyjnego są natychmiast wykonalne.
2.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2013 r. poz. 267 oraz z 2014 r. poz. 183 i 1195).
1.
Do finansowania świadczeń rodzinnych mają zastosowanie przepisy o finansach publicznych.
2.
Świadczenia rodzinne i koszty ich obsługi, składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
z ubezpieczenia społecznego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne są finansowane
w formie dotacji celowej z budżetu państwa.
2a.
Koszty obsługi, o których mowa w ust. 2, wynoszą 3% otrzymanej dotacji na świadczenia
rodzinne oraz składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego,
nie mniej jednak niż 6000 zł rocznie dla organu właściwego.
2b.
Zwroty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w trakcie danego roku budżetowego
nie mają wpływu na wysokość kosztów obsługi, o których mowa w ust. 2a.
2c.
Organ właściwy oraz marszałek województwa sporządzają i przekazują, za pośrednictwem
wojewody, ministrowi właściwemu do spraw rodziny sprawozdania rzeczowo-finansowe z
wykonywania zadań z zakresu świadczeń rodzinnych.
3.
Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, wzory i sposób
sporządzania sprawozdań rzeczowo-finansowych z wykonywania zadań z zakresu świadczeń
rodzinnych oraz terminy i sposób ich przedstawiania, uwzględniając potrzebę zapewnienia
kompletności i jednolitości informacji przekazywanych przez podmioty realizujące ustawę
oraz zapewnienie skutecznej realizacji zadań z zakresu świadczeń rodzinnych finansowanych
z budżetu państwa oraz budżetów gmin.
(pominięte)
1.
W okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. wysokość miesięcznego
zasiłku rodzinnego wynosi
1)
43,00 zł na pierwsze i drugie dziecko;
2)
53,00 zł na trzecie dziecko;
3)
66,00 zł na czwarte i kolejne dziecko.
2.
W okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. prawo do świadczeń rodzinnych
ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002.
1.
Do dnia przekazania organowi właściwemu realizacji zadań w zakresie świadczeń rodzinnych
wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłatę składa się odpowiednio
do podmiotów, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 49 ust. 1 pkt 2.
2.
W okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. świadczenia rodzinne
przyznają i wypłacają
1)
zasiłek rodzinny, o którym mowa w art. 6, oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, o których
mowa w art. 9-15, a także zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne - organ
właściwy
a)
osobom bezrobotnym oraz osobom pobierającym zasiłek przedemerytalny lub świadczenie
przedemerytalne,
b)
osobom, którym do dnia wejścia w życie ustawy zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne przyznawały i wypłacały ośrodki pomocy społecznej,
c)
osobom ubiegającym się o dodatki, o których mowa w art. 1012, lub o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17,
d)
osobom zatrudnionym lub wykonującym pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej
u pracodawcy zatrudniającego w dniu 31 marca 2004 r. nie więcej niż 4 pracowników,
e)
osobom, którym są wypłacane za okres po ustaniu zatrudnienia zasiłki z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa,
f)
posłom i senatorom,
g)
osobom, którym po dniu wejścia w życie ustawy ustalone zostało prawo do emerytury,
renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub uposażenia rodzinnego;
2)
zasiłek rodzinny, o którym mowa w art. 6, oraz dodatki, o których mowa w art. 9 i
13-15, a także zasiłki pielęgnacyjne
a)
pracodawcy zatrudniający w dniu 31 marca 2004 r. co najmniej 5 pracowników - swoim
pracownikom w czasie trwania ich zatrudnienia oraz osobom wykonującym pracę na podstawie
umowy zlecenia lub umowy agencyjnej,
b)
właściwe jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Obrony Narodowej, ministrowi
właściwemu do spraw wewnętrznych, Szefowi Agencji Wywiadu, Szefowi Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego oraz Ministrowi Sprawiedliwości - żołnierzom lub funkcjonariuszom tych
służb,
c)
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - osobom podlegającym ubezpieczeniu
społecznemu rolników,
d)
Zakład
-
osobom ubezpieczonym innym niż wymienione w lit. a-c prowadzącym pozarolniczą działalność
i osobom z nimi współpracującym oraz duchownym,
-
osobom, którym wypłacał emeryturę, rentę, rentę socjalną albo rentę rodziną, do dnia
wejścia w życie ustawy,
e)
rolnicze spółdzielnie produkcyjne - członkom, jeżeli są obowiązane do wypłaty świadczeń
rodzinnych pracownikom,
f)
jednostki, które zawarły umowę agencyjną lub umowę zlecenia, jeżeli są obowiązane
do wypłaty świadczeń rodzinnych pracownikom,
g)
właściwe organy emerytalne lub rentowe osobom, którym wypłacały emerytury, renty,
renty rodzinne lub uposażenia rodzinne, do dnia wejścia w życie ustawy.
3.
Podmioty realizujące zadania z zakresu świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust.
2 pkt 1 i pkt 2 lit. b-d oraz g, świadczenia rodzinne przyznają w drodze decyzji administracyjnej.
4.
Do dnia przekazania organowi właściwemu realizacji zadań z zakresu świadczeń rodzinnych
podmioty, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 49 ust. 1 pkt 2, wypłacają świadczenia
rodzinne w dotychczasowych terminach wypłaty zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych
i wychowawczych.
5.
Do dnia przekazania organowi właściwemu realizacji zadań z zakresu świadczeń rodzinnych
zadania te są finansowane z budżetu państwa.
W okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. koszty obsługi, o których
mowa w art. 33 ust. 2, stanowią 2% wydatków na świadczenia rodzinne.
Świadczenia rodzinne przysługujące za maj 2004 r. wypłaca się nie później niż do dnia
15 czerwca 2004 r.
1.
W okresie od dnia 1 września 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. świadczenia rodzinne
przyznają i wypłacają
1)
zasiłek rodzinny, o którym mowa w art. 6, oraz dodatki, o których mowa w art. 9-15,
a także zasiłki pielęgnacyjne i świadczenie pielęgnacyjne - organ właściwy;
2)
zasiłek rodzinny, o którym mowa w art. 6, oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, o których
mowa w art. 9, 13 i 14, a także zasiłki pielęgnacyjne, pracodawcy zatrudniający w
dniu 31 lipca 2005 r. co najmniej 20 pracowników - swoim pracownikom w czasie trwania
ich zatrudnienia oraz osobom wykonującym pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy
agencyjnej.
2.
Przepis art. 48 ust. 5 stosuje się odpowiednio.
3.
W przypadku ubiegania się o dodatek, o którym mowa w art. 15, świadczenia rodzinne
wypłaca organ właściwy.
4.
Świadczenia rodzinne przysługujące danej rodzinie wypłaca jeden podmiot realizujący
te świadczenia.
Organ właściwy, po dniu wejścia w życie ustawy, przyznaje i wypłaca świadczenia rodzinne
osobie ubiegającej się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka
w rodzinie wielodzietnej. Przepisy art. 20 i 50 stosuje się odpowiednio.
1.
W przypadku zmiany podmiotu realizującego świadczenia rodzinne obowiązek poinformowania
o tym fakcie osoby otrzymującej świadczenie spoczywa na podmiocie dotychczas je realizującym.
Obowiązek ten dotyczy również podmiotów realizujących zasiłki rodzinne, pielęgnacyjne
lub wychowawcze do dnia wejścia w życie ustawy.
2.
W przypadku gdy zmiana podmiotu realizującego świadczenia rodzinne następuje wskutek
zmiany w sytuacji osoby otrzymującej świadczenie rodzinne, w szczególności gdy wiąże
się ze zmianą miejsca zatrudnienia lub przejściem na emeryturę, rentę, uposażenie
rodzinne lub rentę rodzinną, realizację świadczeń rodzinnych przejmuje organ właściwy.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, podmiot realizujący świadczenia rodzinne jest
obowiązany do niezwłocznego przekazania organowi właściwemu posiadanej dokumentacji
dotyczącej osoby otrzymującej świadczenia rodzinne. Podmiot realizujący świadczenia
rodzinne pozostawia w swoich aktach poświadczone przez siebie za zgodność z oryginałem
kopie dokumentów.
4.
Osobie niewymienionej w art. 48 i 49 uprawnionej do świadczeń rodzinnych świadczenie
przyznaje organ właściwy.
(pominięty)
(pominięty)
Do dnia przekazania organowi właściwemu realizacji zadań w zakresie świadczeń rodzinnych
kwoty świadczeń rodzinnych wypłaconych przez pracodawców, a także przez jednostki,
które zawarły umowę agencyjną lub umowę zlecenia, zalicza się na poczet należnych
składek na ubezpieczenia społeczne, z wyjątkiem świadczeń, których wypłata została
uznana, w drodze decyzji, za bezpodstawną.
1.
Osoba, której świadczenia rodzinne wypłaca pracodawca, rolnicza spółdzielnia produkcyjna
lub jednostka, która zawarła umowę agencyjną lub umowę zlecenia, może wystąpić z wnioskiem
do Zakładu o ustalenie prawa do tych świadczeń i o wydanie decyzji.
2.
Z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych i o wydanie decyzji może wystąpić
do Zakładu także pracodawca, rolnicza spółdzielnia produkcyjna lub kierownik jednostki,
o której mowa w ust. 1.
1.
Do dnia przekazania organowi właściwemu realizacji zadań w zakresie świadczeń rodzinnych
Zakład kontroluje pracodawców, rolnicze spółdzielnie produkcyjne oraz jednostki, które
zawarły umowę agencyjną lub umowę zlecenia, w zakresie prawidłowości prowadzonego
postępowania w sprawie przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych.
2.
Do dnia przekazania organowi właściwemu realizacji zadań w zakresie świadczeń rodzinnych
pracodawcy, rolnicze spółdzielnie produkcyjne lub jednostki, które zawarły umowę agencyjną
lub umowę zlecenia, wypłacający świadczenia rodzinne są obowiązani do
1)
prowadzenia dokumentacji dotyczącej wypłat świadczeń rodzinnych;
2)
występowania do oddziału Zakładu o ustalenie uprawnień w przypadkach wątpliwych;
3)
okazywania lub przedstawiania do wglądu wszystkich dokumentów dotyczących wypłaty
świadczeń rodzinnych - organom kontrolnym Zakładu oraz innym organom uprawnionym do
kontroli oraz udzielania w tych sprawach niezbędnych wyjaśnień i informacji;
4)
podejmowania lub wstrzymywania wypłaty na polecenie Zakładu.
3.
Organ właściwy, Zakład, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz organy emerytalne
lub rentowe realizujące świadczenia rodzinne są obowiązane do prowadzenia dokumentacji
postępowania w sprawie przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych.
1.
Do dnia przekazania organowi właściwemu zadań w zakresie realizacji świadczeń rodzinnych
kontrola prawidłowości przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych należy do organu
uprawnionego do wydania decyzji.
2.
W razie powzięcia wątpliwości organ uprawniony do wydania decyzji może wezwać osobę,
której przyznano świadczenia rodzinne, do złożenia dodatkowych wyjaśnień i udokumentowania
dochodów.
3.
Organ, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może
umorzyć kwoty nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć ich
termin płatności albo rozłożyć je na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione
okoliczności.
4.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
tryb przekazywania przez Zakład, Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, inne organy
emerytalne lub rentowe oraz inne podmioty wydające decyzje w sprawie świadczeń rodzinnych
dokumentacji dotyczącej nienależnie pobranych zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych
i wychowawczych oraz świadczeń rodzinnych. Przepisy rozporządzenia powinny zapewnić
sprawne i płynne wprowadzenie w życie nowego systemu świadczeń rodzinnych.
1.
Do dnia przekazania organowi właściwemu zadań w zakresie realizacji świadczeń rodzinnych
od decyzji oddziału Zakładu, Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz
innego właściwego organu emerytalnego lub rentowego przysługuje odwołanie w terminie
i na zasadach przewidzianych dla świadczeń z ubezpieczenia społecznego, określonych
w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm..
2.
Do dnia przekazania organowi właściwemu zadań w zakresie realizacji świadczeń rodzinnych
odwołanie od decyzji jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej,
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Szefowi Agencji Wywiadu, Szefowi Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Ministrowi Sprawiedliwości następuje w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
1.
Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje na dziecko urodzone
w okresie od dnia 1 kwietnia 2004 r. do dnia 30 kwietnia 2004 r., jeżeli rodzina spełnia
warunki określone w ustawie.
2.
Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka nie przysługuje, jeżeli przed
dniem 1 maja 2004 r. został na dziecko przyznany jednorazowy zasiłek macierzyński,
przysługujący na podstawie przepisów o pomocy społecznej lub jednorazowy zasiłek z
tytułu urodzenia dziecka przysługujący na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym
rolników.
3.
Osoba ubiegająca się o dodatek, o którym mowa w ust. 1, do wniosku o zasiłek rodzinny
dołącza zaświadczenie kierownika ośrodka pomocy społecznej, właściwego ze względu
na miejsce zamieszkania, stwierdzające, że jednorazowy zasiłek macierzyński nie został
przyznany lub zaświadczenie właściwego oddziału Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
stwierdzające, że jednorazowy zasiłek z tytułu urodzenia dziecka nie został przyznany.
4.
Dodatek wypłaca się do dnia 31 sierpnia 2005 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2014 r., z wyjątkiem
1)
art. 21, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 72-76, 79 i 82, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.;
3)
art. 1 pkt 121, 123 lit. b i 134, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2015 r.;
4)
art. 2-4, art. 6, art. 9-13, art. 19, art. 20 i art. 22, które wchodzą w życie z dniem
1 października 2016 r.
Osoba uprawniona do dnia wejścia w życie ustawy do zasiłku pielęgnacyjnego zachowuje
do niego prawo, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym tę osobę do
zasiłku rodzinnego przysługującego na dziecko.
1
Osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia
wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem
o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których
mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm., nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17, do dnia 31
sierpnia 2005 r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach.
2.
Osoba opiekująca się dzieckiem, o której mowa w ust. 1, jeżeli przed dniem 1 września
2005 r. ukończyła 50 lat, nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa
w art. 17, jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach.
3.
Osoba zdolna do pracy, lecz niepozostająca w zatrudnieniu ze względu na konieczność
sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, posiadającym orzeczenie
o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, za które ośrodek pomocy społecznej opłacał składkę na ubezpieczenia społeczne przed
dniem 1 stycznia 1999 r., nabywa prawo do emerytury bez względu na wiek, jeżeli w
dniu 1 stycznia 1999 r. ukończyła co najmniej 45 lat i ma okres ubezpieczenia (składkowy
i nieskładkowy) wynoszący co najmniej 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku
mężczyzn. Wysokość emerytury dla tej osoby ustala się według zasad przewidzianych
w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dla osób
ubezpieczonych urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r.
1.
Osoba samotnie wychowująca dziecko oraz osoba wychowująca troje lub więcej dzieci
otrzymująca do dnia wejścia w życie ustawy podwyższony zasiłek wychowawczy nabywa
prawo do dodatku, o którym mowa w art. 10, na dziecko, na które korzystała z urlopu
wychowawczego do dnia wejścia w życie ustawy, w wysokości 505,80 zł, jeżeli spełnia
warunki określone w dotychczasowych przepisach.
1a.
Osoba samotnie wychowująca dziecko otrzymująca do dnia wejścia w życie ustawy zasiłek
wychowawczy, uprawniona do 36-miesięcznego okresu pobierania tego zasiłku, nabywa
prawo do dodatku, o którym mowa w art. 10, na dziecko, na które korzystała z urlopu
wychowawczego do dnia wejścia w życie ustawy, przez okres 36 miesięcy, jeżeli spełnia
warunki określone w dotychczasowych przepisach. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.
2.
Osoba otrzymująca do dnia 30 kwietnia 2004 r. zasiłek wychowawczy, jeżeli pozostawała
w zatrudnieniu bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego przez okres
krótszy niż 6 miesięcy, nabywa prawo do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie
korzystania z urlopu wychowawczego, jeżeli spełnia warunki określone w ustawie.
3.
Do okresów, o których mowa w art. 10 ust. 1, wlicza się okresy, za które zostały wypłacone
zasiłki wychowawcze z tytułu wychowywania tego samego dziecka, do dnia wejścia w życie
ustawy.
4.
Osoba otrzymująca, przed dniem wejścia w życie ustawy, zasiłek wychowawczy przyznany
na podstawie orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia dziecka, nabywa prawo do dodatku
do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, do dnia 31 grudnia 2004 r., jeżeli
spełnia warunki określone w ustawie.
Osoba otrzymująca, do dnia wejścia w życie ustawy, gwarantowany zasiłek okresowy na
podstawie przepisów o pomocy społecznej nabywa prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego,
o którym mowa w art. 11. Do trzyletniego okresu, o którym mowa w art. 11 ust. 1 , wlicza się okresy, za które został wypłacony gwarantowany zasiłek okresowy.
Osoba otrzymująca dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka
i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych do dnia 31 sierpnia 2005 r. zachowuje do
niego prawo, do zakończenia 3-letniego okresu jego pobierania, jeżeli spełnia dotychczasowe
warunki.
1.
Osoba otrzymująca świadczenia na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym
(Dz. U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200, z późn. zm.
2.
Osoba pozostająca w związku małżeńskim otrzymująca na dzieci do dnia wejścia w życie
ustawy świadczenie z funduszu alimentacyjnego nabywa prawo do dodatku, o którym mowa
w art. 12, do dnia 31 sierpnia 2005 r., jeżeli spełnia warunki określone w ustawie.
W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych na podstawie dochodu rodziny uzyskanego
w roku kalendarzowym 2002 do dochodu rodziny wlicza się otrzymywaną rentę socjalną,
przyznaną na podstawie przepisów o pomocy społecznej.
1.
Do czasu przejęcia przez organ właściwy zadań w zakresie realizacji świadczeń rodzinnych
postępowanie w sprawie nienależnie pobranych zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych
i wychowawczych zakończone ostateczną decyzją lub będące w toku prowadzi organ, który
wydał tę decyzję lub wszczął postępowanie w sprawie nienależnie pobranych zasiłków
rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, na podstawie dotychczasowych przepisów.
2.
Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych
i wychowawczych, ustalone ostateczną decyzją są potrącane
1)
ze świadczeń rodzinnych przez podmioty realizujące świadczenia rodzinne;
2)
z emerytury, renty, uposażenia rodzinnego lub renty rodzinnej przez podmioty realizujące
te świadczenia, na podstawie odrębnych przepisów, jeżeli prawo do świadczeń rodzinnych
ustało lub nie istniało, pod warunkiem, że świadczenia rodzinne, zasiłki rodzinne,
pielęgnacyjne i wychowawcze były wypłacane łącznie z emeryturą, rentą, uposażeniem
rodzinnym lub rentą rodzinną;
3)
w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
3.
Organ właściwy w przejętych sprawach dotyczących nienależnie pobranych zasiłków rodzinnych,
pielęgnacyjnych i wychowawczych, a także w sprawach świadczeń rodzinnych ustalonych
ostateczną decyzją lub będących w toku staje się stroną w zakresie postępowań egzekucyjnych
i przed sądem, a także przejmuje zabezpieczenia wszelkich wierzytelności.
4.
Organ właściwy prowadzi postępowanie w sprawie nienależnie pobranych zasiłków rodzinnych,
pielęgnacyjnych i wychowawczych na podstawie ustawy.
1.
Z dniem wejścia w życie ustawy fundusz alimentacyjny, zwany dalej „funduszem”, przechodzi w stan likwidacji.
2.
Z dniem wejścia w życie ustawy aktywa i pasywa funduszu stają się aktywami i pasywami
Skarbu Państwa.
3.
Likwidatorem funduszu jest Prezes Zakładu w zakresie spraw o świadczenia z funduszu,
do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie ustawy.
4.
Likwidator może upoważnić innych pracowników Zakładu do wykonywania określonych czynności
związanych z likwidacją funduszu.
1.
Niezwłocznie po rozpoczęciu likwidacji likwidator powinien powiadomić bank obsługujący
fundusz o rozpoczęciu likwidacji funduszu.
2.
Likwidator prowadzi bieżące sprawy, ściąga wierzytelności i wykonuje zobowiązania
likwidowanego funduszu oraz reprezentuje w tych sprawach Skarb Państwa.
3.
Likwidację funduszu likwidator prowadzi na podstawie planu finansowego likwidacji,
obejmującego źródła przychodów i przewidywanych wydatków w okresie likwidacji, w tym
zaspokojenia zobowiązań funduszu, w ramach środków istniejących po rozpoczęciu likwidacji.
4.
Plan likwidacji funduszu, o którym mowa w ust. 3, likwidator przedstawia do zaopiniowania
ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych.
5.
Likwidator sporządza sprawozdania budżetowe, do sporządzania których przed dniem likwidacji
funduszu był zobowiązany Prezes Zakładu.
Sprawy o świadczenia z funduszu, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie
ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w dotychczasowych
przepisach.
1.
Osoba, która bezpodstawnie pobrała świadczenia z funduszu, jest obowiązana do ich
zwrotu.
2.
Sprawy o bezpodstawnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego podlegają rozpatrzeniu
i dochodzeniu na zasadach i w trybie określonych w dotychczasowych przepisach.
3.
Egzekucję z tytułu bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu prowadzi się w dalszym
ciągu, aż do ich zaspokojenia. Organ egzekucyjny przekazuje likwidatorowi kwoty ściągnięte
od osoby, która bezpodstawnie pobrała świadczenia z funduszu. Wniosek o umorzenie
lub zawieszenie egzekucji wymaga zgody likwidatora.
Egzekucję należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu prowadzi się w dalszym
ciągu aż do ich zaspokojenia. Organ egzekucyjny przekazuje likwidatorowi kwoty ściągnięte
od osoby zobowiązanej do alimentacji, pozostałe po zaspokojeniu alimentów i należności
z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Wniosek o umorzenie lub zawieszenie egzekucji
wymaga zgody likwidatora.
1.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną
osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja alimentów, lub osoby zobowiązanej
do zwrotu bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu, likwidator może umorzyć, rozłożyć
na raty lub odroczyć termin płatności należności likwidowanego funduszu z tytułu wypłaconych
lub bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu.
2.
Likwidator, za zgodą ministra właściwego do spraw finansów publicznych, może umorzyć
należności likwidowanego funduszu z tytułu wypłaconych lub bezpodstawnie pobranych
świadczeń z funduszu.
3.
Od decyzji likwidatora, w sprawach określonych w ust. 1, przysługuje odwołanie do
Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w terminie i według zasad
określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
4.
Odwołanie, o którym mowa w ust. 3, wnosi się na piśmie do jednostki organizacyjnej
Zakładu wskazanej w decyzji. Jeżeli odwołanie nie zostało uwzględnione podlega przekazaniu
niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia, do sądu wraz z
uzasadnieniem.
1.
Środki uzyskiwane w wyniku likwidacji Funduszu są przekazywane na dochody budżetu
państwa po zakończeniu każdego roku budżetowego do dnia 31 marca.
2.
Po zakończeniu likwidacji likwidator sporządza sprawozdanie końcowe z zakończenia
likwidacji, podlegające zatwierdzeniu przez ministra właściwego do spraw finansów
publicznych.
Postępowania karne o przestępstwa określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego wszczęte z urzędu przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy toczą się dalej w
tym samym trybie.
1.
Osobie otrzymującej dodatek, o którym mowa w art. 12, która do dnia 30 kwietnia 2004 r. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego,
ustala się w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. prawo do tego
dodatku w wysokości 70% przysługującego w kwietniu 2004 r. świadczenia z funduszu
alimentacyjnego. Dodatek nie może być niższy niż 170 zł na dziecko albo 250 zł na
dziecko, o którym mowa w art. 12ust.4.
2.
Osoba, która do dnia wejścia w życie ustawy otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego
i po dniu 1 maja 2004 r. nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka,
nabywa w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r., na wniosek, prawo
do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości
70% świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004 r., jeżeli
dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 612 zł i rodzina spełnia
pozostałe warunki określone w ustawie.
3.
Dodatek, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie może być wyższy niż 300 zł na dziecko.
4.
Osobie, o której mowa w ust. 1, wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego
wychowywania dziecka ustala się z uwzględnieniem wypłaconych po dniu 1 maja 2004 r.
dodatków, o których mowa w art. 12. Wysokość dodatku ustala się z urzędu, po dołączeniu zaświadczenia o wysokości przysługującego
w kwietniu 2004 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
5.
Zmiana decyzji w sprawie wysokości dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka
w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, nie wymaga zgody strony.
Tracą moc
1)
ustawa z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym
(Dz. U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200, z późn. zm.;
2)
ustawa z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych
(Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm..
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem
1)
art. 36 i 40, które wchodzą w życie z dniem 31 grudnia 2003 r.;
2)
art. 6 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2006 r.
1.
Do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem na podstawie
1)
ustaw zmienianych w niniejszej ustawie,
2)
ustawy, o której mowa w art. 521,
3)
ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach
(Dz. U. Nr 191, poz. 1133 i Nr 291, poz. 1707)
- stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
Zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i zezwolenia na osiedlenie się, których
udzielenie zakończy postępowania administracyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i
pkt 3, w dniu ich udzielenia staną się odpowiednio zezwoleniami na pobyt czasowy i
zezwoleniami na pobyt stały.
3.
Decyzje o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany, których wydanie zakończy postępowania
administracyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 1, w dniu, w którym staną się ostateczne,
staną się decyzjami o udzieleniu
1)
zgody na pobyt ze względów humanitarnych - w przypadku decyzji wydanych ze względu
na przesłanki, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy zmienianej w art.
484 niniejszej ustawy;
2)
zgody na pobyt tolerowany, o której mowa w art. 351 pkt 2 lub 3 - w przypadku decyzji
wydanych ze względu na przesłanki, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 2 lub ust.
2 ustawy zmienianej w art. 484 niniejszej ustawy.
4.
Decyzje o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
i decyzje o wydaleniu, których wydanie zakończy postępowania administracyjne, o których
mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, z wyłączeniem postępowań administracyjnych, o których mowa
w ustawie zmienianej w art. 493, w dniu, w którym staną się ostateczne, staną się
decyzjami o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.
5.
Cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
1)
decyzji o udzieleniu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, która stała się tą
decyzją na podstawie ust. 3 pkt 1 - kartę pobytu wydaje komendant oddziału Straży
Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce
pobytu cudzoziemca;
2)
decyzji o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany, która stała się tą decyzją na podstawie
ust. 3 pkt 2 - dokument „zgoda na pobyt tolerowany” wydaje komendant oddziału Straży
Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce
pobytu cudzoziemca.
6.
Decyzję w sprawie cofnięcia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o której mowa
w ust. 3 pkt 1, lub w sprawie cofnięcia zgody na pobyt tolerowany, o której mowa ust.
3 pkt 2, wydaje komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży
Granicznej, który stwierdził wystąpienie okoliczności uzasadniających cofnięcie zgody.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2014 r., z wyjątkiem art. 470 pkt 3 lit. a w
zakresie art. 3a pkt 3, art. 470 pkt 3 lit. b oraz art. 470 pkt 4, 5 i 11-16, które
wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.