Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym

Rozporządzenie określa warunki organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla

dzieci i młodzieży

1)

niepełnosprawnych: niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z

niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w

stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,

i z niepełnosprawnościami sprzężonymi, zwanych dalej „uczniami niepełnosprawnymi”,

2)

niedostosowanych społecznie,

3)

zagrożonych niedostosowaniem społecznym

- wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

1.

Kształcenie, wychowanie i opiekę dla uczniów niepełnosprawnych organizuje się w

1)

przedszkolach ogólnodostępnych;

2)

przedszkolach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi;

3)

przedszkolach integracyjnych;

4)

przedszkolach ogólnodostępnych z oddziałami specjalnymi;

5)

przedszkolach specjalnych;

6)

innych formach wychowania przedszkolnego;

7)

szkołach ogólnodostępnych;

8)

szkołach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi;

9)

szkołach integracyjnych;

10)

szkołach ogólnodostępnych z oddziałami specjalnymi;

11)

szkołach specjalnych, w tym szkołach specjalnych przysposabiających do pracy;

12)

młodzieżowych ośrodkach wychowawczych;

13)

młodzieżowych ośrodkach socjoterapii;

14)

specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych;

15)

specjalnych ośrodkach wychowawczych;

16)

ośrodkach umożliwiających dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu

głębokim, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami

sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego,

obowiązku szkolnego i obowiązku nauki.

2.

Kształcenie, wychowanie i opiekę dla uczniów niepełnosprawnych w przedszkolach, innych

formach wychowania przedszkolnego, szkołach i oddziałach, o których mowa w ust. 1

pkt 1-3 i 6-9, organizuje się na każdym etapie edukacyjnym, w integracji z uczniami

pełnosprawnymi, w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego lub szkole,

najbliższych miejsca zamieszkania ucznia niepełnosprawnego.

3.

Przedszkoli specjalnych i oddziałów specjalnych w przedszkolach ogólnodostępnych nie

organizuje się dla dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim.

4.

Szkoły specjalne przysposabiające do pracy organizuje się wyłącznie dla uczniów z

niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów

z niepełnosprawnościami sprzężonymi.

5.

Kształcenie specjalne w ośrodkach, o których mowa w ust. 1 pkt 16, organizuje się

dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym

lub znacznym z niepełnosprawnościami sprzężonymi.

6.

Organizację zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością

intelektualną w stopniu głębokim określają przepisy wydane na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego

(Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375).

1.

Kształcenie, wychowanie i opiekę dla dzieci i młodzieży niedostosowanych społecznie

organizuje się w szkołach, oddziałach i ośrodkach, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt

7-12, na każdym etapie edukacyjnym, z zastrzeżeniem ust. 3 oraz § 2 ust. 4.

2.

Kształcenie, wychowanie i opiekę dla dzieci i młodzieży zagrożonych niedostosowaniem

społecznym organizuje się w szkołach, oddziałach i ośrodkach, o których mowa w § 2

ust. 1 pkt 7-11, 13 i 15, na każdym etapie edukacyjnym, z zastrzeżeniem ust. 3 oraz

§ 2 ust. 4.

3.

W szkołach ogólnodostępnych nie organizuje się oddziałów specjalnych dla dzieci i

młodzieży niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Kształcenie uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem

społecznym może być prowadzone do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w

którym uczeń kończy

1)

18. rok życia - w przypadku szkoły podstawowej;

2)

21. rok życia - w przypadku gimnazjum;

3)

24. rok życia - w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej.

1.

Przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły, oddziały i ośrodki, o których

mowa w § 2 ust. 1, zapewniają

1)

realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego;

2)

warunki do nauki, sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne, odpowiednie ze względu

na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne dzieci

lub uczniów;

3)

zajęcia specjalistyczne, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zwanej dalej „ustawą”;

4)

inne zajęcia odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne

oraz możliwości psychofizyczne dzieci lub uczniów, w szczególności zajęcia rewalidacyjne,

resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne;

5)

integrację dzieci lub uczniów ze środowiskiem rówieśniczym, w tym z dziećmi lub uczniami

pełnosprawnymi;

6)

przygotowanie uczniów do samodzielności w życiu dorosłym.

2.

Liczbę dzieci w oddziale przedszkola integracyjnego, w oddziale integracyjnym w przedszkolu

ogólnodostępnym, w oddziale przedszkola specjalnego i w oddziale specjalnym w przedszkolu

ogólnodostępnym oraz liczbę uczniów w oddziale szkoły integracyjnej, w oddziale integracyjnym

w szkole ogólnodostępnej, w oddziale szkoły specjalnej i w oddziale specjalnym w szkole

ogólnodostępnej określają przepisy wydane na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy.

3.

Za zgodą organu prowadzącego, liczba dzieci, w tym dzieci niepełnosprawnych, w oddziale

przedszkola integracyjnego i w oddziale integracyjnym w przedszkolu ogólnodostępnym

oraz liczba uczniów, w tym uczniów niepełnosprawnych, w oddziale szkoły integracyjnej

i w oddziale integracyjnym w szkole ogólnodostępnej może być niższa od liczby określonej

w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy.

4.

Liczbę dzieci w grupie w innej formie wychowania przedszkolnego określają przepisy

wydane na podstawie art. 14a ust. 7 ustawy.

1.

Indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny, o którym mowa w art. 71b ust. 1b ustawy,

zwany dalej „programem”, określa

1)

zakres i sposób dostosowania odpowiednio programu wychowania przedszkolnego oraz wymagań

edukacyjnych, o których mowa w art. 44b ust. 8 pkt 1 ustawy, do indywidualnych potrzeb

rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dziecka lub ucznia, w

szczególności przez zastosowanie odpowiednich metod i form pracy z dzieckiem lub uczniem;

2)

zintegrowane działania nauczycieli i specjalistów, prowadzących zajęcia z dzieckiem

lub uczniem, w tym w przypadku

a)

dziecka lub ucznia niepełnosprawnego - działania o charakterze rewalidacyjnym,

b)

ucznia niedostosowanego społecznie - działania o charakterze resocjalizacyjnym,

c)

ucznia zagrożonego niedostosowaniem społecznym - działania o charakterze socjoterapeutycznym;

3)

formy i okres udzielania dziecku lub uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej

oraz wymiar godzin, w którym poszczególne formy pomocy będą realizowane, zgodnie z

przepisami wydanymi na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy;

4)

działania wspierające rodziców dziecka lub ucznia oraz, w zależności od potrzeb, zakres

współdziałania z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, w tym poradniami specjalistycznymi,

placówkami doskonalenia nauczycieli, organizacjami pozarządowymi oraz innymi instytucjami

działającymi na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży, a w przypadku przedszkoli, innych

form wychowania przedszkolnego, szkół i oddziałów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt

1-3 i 6-9 - również ze specjalnymi ośrodkami szkolno-wychowawczymi, młodzieżowymi

ośrodkami wychowawczymi i młodzieżowymi ośrodkami socjoterapii;

5)

zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne oraz inne zajęcia, odpowiednie

ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne

dziecka lub ucznia, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 4, a w przypadku ucznia gimnazjum

i szkoły ponadgimnazjalnej - także działania z zakresu doradztwa edukacyjno-zawodowego

i sposób realizacji tych działań;

6)

zakres współpracy nauczycieli i specjalistów z rodzicami dziecka lub ucznia w realizacji

przez przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub ośrodek, o których

mowa w § 2 ust. 1, zadań wymienionych w § 5 ust. 1.

2.

W ramach zajęć rewalidacyjnych w programie należy uwzględnić w szczególności

1)

naukę orientacji przestrzennej i poruszania się oraz naukę systemu Braille’a lub innych

alternatywnych metod komunikacji - w przypadku dziecka lub ucznia niewidomego;

2)

naukę języka migowego lub innych alternatywnych metod komunikacji - w przypadku dziecka

lub ucznia niesłyszącego lub z afazją;

3)

zajęcia rozwijające umiejętności społeczne, w tym umiejętności komunikacyjne - w przypadku

dziecka lub ucznia z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera.

3.

Program opracowuje zespół, który tworzą odpowiednio nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych

i specjaliści, prowadzący zajęcia z dzieckiem lub uczniem, zwany dalej „zespołem”.

4.

Zespół opracowuje program po dokonaniu wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania

dziecka lub ucznia oraz uwzględniając zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia

specjalnego, we współpracy, w zależności od potrzeb, z poradnią psychologiczno-pedagogiczną,

w tym poradnią specjalistyczną.

5.

Program opracowuje się na okres, na jaki zostało wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia

specjalnego, nie dłuższy jednak niż etap edukacyjny. Program opracowuje się w terminie

1)

do dnia 30 września roku szkolnego, w którym dziecko lub uczeń rozpoczyna od początku

roku szkolnego realizowanie wychowania przedszkolnego albo kształcenie odpowiednio

w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub ośrodku, o których

mowa w § 2 ust. 1, albo

2)

30 dni od dnia złożenia w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole

lub ośrodku, o których mowa w § 2 ust. 1, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego,

albo

3)

30 dni przed upływem okresu, na jaki został opracowany poprzedni program - w przypadku

gdy dziecko lub uczeń kontynuuje wychowanie przedszkolne albo kształcenie odpowiednio

w danym przedszkolu, danej innej formie wychowania przedszkolnego, danej szkole lub

danym ośrodku, o których mowa w § 2 ust. 1.

6.

Pracę zespołu koordynuje odpowiednio wychowawca oddziału lub wychowawca grupy wychowawczej,

do której uczęszcza dziecko lub uczeń, albo nauczyciel lub specjalista, prowadzący

zajęcia z dzieckiem lub uczniem, wyznaczony przez dyrektora przedszkola, szkoły lub

ośrodka, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1-5 i 7-16, a w przypadku innej formy wychowania

przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego

lub osobę fizyczną - przez osobę kierującą inną formą wychowania przedszkolnego.

7.

Spotkania zespołu odbywają się w miarę potrzeb.

8.

W spotkaniach zespołu mogą także uczestniczyć

1)

na wniosek dyrektora przedszkola, szkoły lub ośrodka, o których mowa w § 2 ust. 1

pkt 1-5 i 7-16, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez

osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną - na

wniosek osoby kierującej inną formą wychowania przedszkolnego - przedstawiciel poradni

psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, asystent lub pomoc nauczyciela,

o których mowa w § 7 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 pkt 2 i 3;

2)

na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka lub ucznia albo pełnoletniego ucznia - inne

osoby, w szczególności lekarz, psycholog, pedagog, logopeda lub inny specjalista.

9.

Zespół, co najmniej dwa razy w roku szkolnym, dokonuje okresowej wielospecjalistycznej

oceny poziomu funkcjonowania dziecka lub ucznia, uwzględniając ocenę efektywności

pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej dziecku lub uczniowi zgodnie z przepisami

wydanymi na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy, oraz, w miarę potrzeb, dokonuje

modyfikacji programu. Oceny poziomu funkcjonowania dziecka lub ucznia i modyfikacji

programu dokonuje się, w zależności od potrzeb, we współpracy z poradnią psychologiczno-pedagogiczną,

w tym poradnią specjalistyczną.

10.

Rodzice dziecka lub ucznia albo pełnoletni uczeń mają prawo uczestniczyć w spotkaniach

zespołu, a także w opracowaniu i modyfikacji programu oraz dokonywaniu oceny, o której

mowa w ust. 9. Dyrektor przedszkola, szkoły lub ośrodka, o których mowa w § 2 ust.

1 pkt 1-5 i 7-16, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej

przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną

- osoba kierująca inną formą wychowania przedszkolnego, zawiadamia rodziców dziecka

lub ucznia albo pełnoletniego ucznia o terminie każdego spotkania zespołu i możliwości

uczestniczenia w nim.

11.

Rodzice dziecka lub ucznia albo pełnoletni uczeń otrzymują, na ich wniosek, kopię

programu.

12.

Osoby biorące udział w spotkaniu zespołu są obowiązane do nieujawniania spraw poruszanych

na spotkaniu, które mogą naruszać dobra osobiste dziecka lub ucznia, jego rodziców,

nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych lub specjalistów prowadzących zajęcia

z dzieckiem lub uczniem, a także innych osób uczestniczących w spotkaniu zespołu,

o których mowa w ust. 8.

1.

W przedszkolach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi, przedszkolach integracyjnych,

szkołach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi i szkołach integracyjnych zatrudnia

się dodatkowo nauczycieli posiadających kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej

w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego, z uwzględnieniem realizacji

zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

2.

W przedszkolach ogólnodostępnych, innych formach wychowania przedszkolnego i szkołach

ogólnodostępnych, w których kształceniem specjalnym są objęte dzieci i uczniowie posiadający

orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na autyzm, w tym

zespół Aspergera, lub niepełnosprawności sprzężone, zatrudnia się dodatkowo

1)

nauczycieli posiadających kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej w celu współorganizowania

kształcenia uczniów niepełnosprawnych lub specjalistów, lub

2)

w przypadku klas I-III szkoły podstawowej - asystenta, o którym mowa w art. 7 ust.

1e ustawy, lub

3)

pomoc nauczyciela

- z uwzględnieniem realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia

specjalnego.

3.

W przedszkolach ogólnodostępnych, innych formach wychowania przedszkolnego i szkołach

ogólnodostępnych, w których kształceniem specjalnym są objęci uczniowie posiadający

orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na inne niż wymienione

w ust. 2 niepełnosprawności, niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem

społecznym, za zgodą organu prowadzącego, można zatrudniać dodatkowo

1)

nauczycieli posiadających kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej w celu współorganizowania

kształcenia odpowiednio uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz

zagrożonych niedostosowaniem społecznym lub specjalistów, lub

2)

w przypadku klas I-III szkoły podstawowej - asystenta, o którym mowa w art. 7 ust.

1e ustawy, lub

3)

pomoc nauczyciela

- z uwzględnieniem realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia

specjalnego.

4.

Nauczyciele, o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1

1)

prowadzą wspólnie z innymi nauczycielami zajęcia edukacyjne oraz wspólnie z innymi

nauczycielami i specjalistami realizują zintegrowane działania i zajęcia, określone

w programie;

2)

prowadzą wspólnie z innymi nauczycielami i specjalistami pracę wychowawczą z uczniami

niepełnosprawnymi, niedostosowanymi społecznie oraz zagrożonymi niedostosowaniem społecznym;

3)

uczestniczą, w miarę potrzeb, w zajęciach edukacyjnych prowadzonych przez nauczycieli

oraz w zintegrowanych działaniach i zajęciach, określonych w programie, realizowanych

przez nauczycieli i specjalistów;

4)

udzielają pomocy nauczycielom prowadzącym zajęcia edukacyjne oraz nauczycielom i specjalistom

realizującym zintegrowane działania i zajęcia, określone w programie, w doborze form

i metod pracy z uczniami niepełnosprawnymi, niedostosowanymi społecznie oraz zagrożonymi

niedostosowaniem społecznym.

5.

Dyrektor przedszkola lub szkoły, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego

prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę

fizyczną - osoba kierująca inną formą wychowania przedszkolnego, uwzględniając indywidualne

potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów niepełnosprawnych,

niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym, wyznacza

zajęcia edukacyjne oraz zintegrowane działania i zajęcia, określone w programie, realizowane

wspólnie z innymi nauczycielami przez nauczycieli, o których mowa w ust. 1, ust. 2

pkt 1 i ust. 3 pkt 1, lub w których nauczyciele ci uczestniczą.

6.

Specjaliści i pomoc nauczyciela, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 3 oraz ust. 3 pkt

1 i 3, realizują zadania wyznaczone przez dyrektora przedszkola lub szkoły, a w przypadku

innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką

samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną - osobę kierującą inną formą wychowania

przedszkolnego.

Uczniowie z chorobami przewlekłymi, z zaburzeniami psychicznymi, z zaburzeniami zachowania

i zagrożeni uzależnieniem, posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego,

którzy przed dniem 1 września 2011 r. rozpoczęli naukę w szkole integracyjnej, oddziale

integracyjnym w szkole ogólnodostępnej, szkole specjalnej lub oddziale specjalnym

w szkole ogólnodostępnej, mogą kontynuować naukę w takiej szkole lub oddziale do ukończenia

szkoły danego typu.

Indywidualne programy edukacyjno-terapeutyczne opracowane dla dzieci i uczniów na

podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków

organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych

oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach

oraz w ośrodkach

(Dz. U. z 2014 r. poz. 392) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków

organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych

oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych

lub integracyjnych

(Dz. U. z 2014 r. poz. 414) należy dostosować do wymogów określonych w rozporządzeniu w terminie do dnia 30 września

2015 r.

W okresie od dnia 1 września 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r.

1)

w przedszkolach ogólnodostępnych, innych formach wychowania przedszkolnego i szkołach

ogólnodostępnych, za zgodą organu prowadzącego, można zatrudniać dodatkowo nauczycieli

posiadających kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej w celu współorganizowania

kształcenia odpowiednio uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz

zagrożonych niedostosowaniem społecznym, specjalistów, asystentów, o których mowa

w art. 7 ust. 1e ustawy, lub pomoc nauczyciela; przepisy § 7 ust. 4-6 stosuje się

odpowiednio;

2)

do nauczycieli posiadających kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej zatrudnionych

w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego w przedszkolach ogólnodostępnych

z oddziałami integracyjnymi, przedszkolach integracyjnych, szkołach ogólnodostępnych

z oddziałami integracyjnymi i szkołach integracyjnych, o których mowa w § 7 ust. 1,

stosuje się odpowiednio przepisy § 7 ust. 4 i 5.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2015 r., z wyjątkiem § 7 ust. 2-6,

które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.