Orzeczenie Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r. sygn. akt SK 6/12

Wyrok Trybunału Konstytucyjnegoz dnia 1 lipca 2014 r.

Treść wyroku

Trybunał Konstytucyjny w składzie

Mirosław Granat - przewodniczący,

Stanisław Biernat,

Zbigniew Cieślak,

Teresa Liszcz - sprawozdawca,

Marek Zubik,

protokolant: Grażyna Szałygo,

po rozpoznaniu, z udziałem skarżących oraz Sejmu, Prokuratora Generalnego i Rzecznika

Praw Obywatelskich, na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r., połączonych skarg konstytucyjnych

1)

Grzegorza Bokuniewicza o zbadanie zgodności

a)

art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

(Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje obligatoryjne wymierzenie przez wójta, burmistrza

albo prezydenta miasta administracyjnej kary pieniężnej za usuwanie drzew lub krzewów

bez wymaganego zezwolenia, z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji,

b)

art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w zakresie, w jakim ustala administracyjną

karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 tej ustawy, w wysokości trzykrotnej

opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa

w art. 85 ust. 4-6 tej ustawy, bez możliwości zmniejszenia wysokości tej kary lub

odstąpienia od jej wymierzenia ze względu na szczególne okoliczności danej sprawy,

takie jak stan zdrowotny wyciętego drzewa, rodzaj i rozmiar wyrządzonej szkody, stopień

zawinienia sprawcy szkody, jego motywację i sposób zachowania się, a także jego warunki

i właściwości osobiste, z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji,

2)

Izabeli i Grzegorza Łaszkiewiczów o zbadanie zgodności art. 88 w związku z art. 85

ust. 1 i 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w zakresie, w jakim prowadzi

do obligatoryjnego wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie, bez

zezwolenia właściwego organu administracji, drzewa, bez względu na okoliczności faktyczne

sprawy i w obligatoryjnej wysokości, tj. w zakresie, w jakim przepisy te nie przewidują

możliwości uwzględnienia kontratypów lub usprawiedliwionych okoliczności, nie dokonują

zróżnicowania sankcji w zależności od stanu żywotności drzewa, nie przewidują różnicy

pomiędzy drzewem żywym a martwym oraz w zakresie braku proporcjonalności wymierzonej

kary administracyjnej w stosunku do wagi naruszonego dobra, z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji,

3)

Andrzeja Ceby o zbadanie zgodności art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 3-5 oraz art. 89 ust.

1 ustawy o ochronie przyrody w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek

opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew

(Dz. U. Nr 228, poz. 2306, ze zm.) i lp. 2 załącznika do tego rozporządzenia i w związku z obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 16 października 2007 r. w sprawie stawek

opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2008

(M. P. Nr 77, poz. 828) z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 86 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

4)

Kazimiery i Władysława Pierogów o zbadanie zgodności art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89

ust. 1 ustawy o ochronie przyrody z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji,

5)

Elżbiety Porczyńskiej o zbadanie zgodności art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83

ust. 6, art. 85 ust. 1 i 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w zakresie,

w jakim prowadzi do obligatoryjnego wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za

usunięcie, bez zezwolenia właściwego organu administracji, drzewa, bez względu na

okoliczności faktyczne sprawy i w obligatoryjnej wysokości, tj. w zakresie, w jakim

przepisy te nie przewidują indywidualizacji odpowiedzialności administracyjnej wyrażonej

w administracyjnej karze pieniężnej odpowiednio do istniejących konkretnych okoliczności

stanu faktycznego w zakresie uwzględnienia kontratypów, zwłaszcza stanu wyższej konieczności

lub usprawiedliwionych okoliczności niezależnych od posiadacza nieruchomości, tj.

zniszczenia drzewa przez siły przyrody, nie dokonują zróżnicowania sankcji w zależności

od stanu żywotności drzewa oraz w zakresie braku proporcjonalności wymierzonej kary

administracyjnej w stosunku do wagi naruszonego dobra, z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji,

orzeka

I

Art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie

przyrody

(Dz. U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842) przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego

administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie

przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości,

bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku

z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

II

Przepisy wymienione w części I tracą moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy

od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponadto postanawia

na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

(Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

Pokaż całość