Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu zakładów górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi

Rozporządzenie określa szczegółowe wymagania dotyczące prowadzenia ruchu zakładów

górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi, zwanych dalej „zakładami

górniczymi otworowymi”, w zakresie

1)

bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym oceniania i dokumentowania ryzyka zawodowego

oraz stosowania niezbędnych rozwiązań zmniejszających to ryzyko;

2)

bezpieczeństwa pożarowego;

3)

gospodarki złożami kopalin w procesie ich wydobywania;

4)

ochrony środowiska;

5)

podstawowych obiektów, maszyn i urządzeń zakładu górniczego.

1.

Do prowadzenia ruchu zakładów górniczych prowadzących podziemne bezzbiornikowe magazynowanie

substancji i zakładów górniczych prowadzących podziemne składowanie odpadów w górotworze

otworami wiertniczymi przepisy rozporządzenia stosuje się odpowiednio, z wyjątkiem

przepisów dotyczących gospodarki złożami kopalin w procesie ich wydobywania.

2.

Do robót geologicznych oraz do wykonywania otworów wiertniczych w ruchu zakładów górniczych

przepisy rozporządzenia stosuje się odpowiednio.

Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do robót wykonywanych techniką wiertniczą,

zwanych dalej „robotami wiertniczymi”, w

1)

podziemnych wyrobiskach górniczych;

2)

celu urabiania kopaliny.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o pracach szczególnie niebezpiecznych, należy przez

to rozumieć prace

1)

określone w przepisach wydanych na podstawie art. 237

(Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.;

2)

związane z

a)

montażem, przemieszczaniem i demontażem wiertnic, wież wiertniczych lub masztów wiertniczych

i innych urządzeń wielkogabarytowych,

b)

badaniem szczelności i sprawności całego przeciwerupcyjnego zabezpieczenia otworu

wiertniczego,

c)

przeprowadzaniem prób szczelności i wytrzymałości rurociągów, w przypadku gdy używa

się do tych prób gazu palnego;

3)

uznane jako szczególnie niebezpieczne przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

Przedsiębiorca sporządza, uzupełnia i aktualizuje dokumentację dotyczącą prowadzenia

ruchu zakładu górniczego otworowego oraz, w sposób ciągły, przeprowadza analizy i

badania niezbędne dla bezpiecznego prowadzenia tego ruchu, w tym dla oceny i dokumentowania

ryzyka zawodowego oraz stosowania niezbędnych rozwiązań zmniejszających to ryzyko.

Przedsiębiorca nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy dokonuje przeglądu działań podjętych

w celu zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników.

Przedsiębiorca projektuje, buduje, wyposaża, oddaje do użytku, obsługuje i utrzymuje

miejsca pracy, w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników.

1.

Przed rozpoczęciem prac, odrębnie dla każdego zakładu górniczego otworowego, przedsiębiorca

sporządza dokument bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, zwany dalej „dokumentem

bezpieczeństwa”.

2.

Zawartość dokumentu bezpieczeństwa określa załącznik do rozporządzenia.

3.

Do sporządzania dokumentu bezpieczeństwa są wykorzystywane dokumenty i opracowania

posiadane przez przedsiębiorcę.

4.

Dokument bezpieczeństwa jest

1)

dostępny w zakładzie górniczym otworowym, wydzielonym jego oddziale lub w jednostce

terenowej;

2)

aktualizowany

a)

każdorazowo w przypadku zmiany, rozbudowy i przebudowy miejsca lub stanowiska pracy,

powodujących zmianę warunków wykonywania pracy,

b)

z zaznaczeniem środków, które zostały podjęte po wystąpieniu niebezpiecznych zdarzeń

oraz wypadków śmiertelnych, ciężkich i zbiorowych, w celu uniknięcia ich powtórzenia

się.

5.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego zapoznaje pracowników tego zakładu z

dokumentem bezpieczeństwa lub z odpowiednią jego częścią.

6.

Pracownik potwierdza pisemnie zapoznanie się z dokumentem bezpieczeństwa lub z odpowiednią

jego częścią, w szczególności z oceną ryzyka zawodowego oraz ze stosowaniem niezbędnych

rozwiązań zmniejszających to ryzyko.

7.

Jeżeli dokument bezpieczeństwa tego wymaga, w zakładzie górniczym otworowym zapewnia

się bezpieczne miejsca zbiórek oraz prowadzi listę zawierającą imiona i nazwiska pracowników

przebywających w miejscach pracy.

1.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego

1)

organizuje i prowadzi ruch zakładu górniczego otworowego;

2)

ustala zakres działania poszczególnych działów ruchu oraz służb specjalistycznych

zakładu górniczego otworowego;

3)

dokonuje właściwego oraz zgodnego z przeznaczeniem doboru maszyn, urządzeń, materiałów,

wyrobów z tworzyw sztucznych oraz środków strzałowych i sprzętu strzałowego w taki

sposób, aby nie stwarzały one zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia osób oraz środowiska;

4)

powołuje zespoły opiniodawcze do spraw ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Wykonując ustalenia, o których mowa w ust. 1 pkt 2, określa się w szczególności sposób

1)

koordynacji prac wykonywanych przez poszczególne działy ruchu zakładu górniczego otworowego

i służby specjalistyczne oraz przez pracowników zatrudnionych w podmiotach, o których

mowa w art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze;

2)

wykonywania nadzoru nad pracami, o których mowa w pkt 1;

3)

użytkowania maszyn i urządzeń w zakładzie górniczym otworowym.

3.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego

1)

wyznacza osobę kierownictwa lub dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego do wykonywania

nadzoru nad prowadzeniem ruchu tego zakładu na danej zmianie albo nadzoruje osobiście

ruch tego zakładu na danej zmianie;

2)

ustala zasady zabezpieczenia zakładu górniczego otworowego na zmianach, na których

ruch nie jest prowadzony, w dni wolne od pracy oraz w przypadku czasowego wstrzymania

wydobywania kopaliny.

1.

W zakładzie górniczym otworowym organizuje się służbę dyspozytorską ruchu tego zakładu,

dostosowaną do potrzeb organizacji ruchu tego zakładu, oraz wyposaża ją w odpowiednie

środki techniczne.

2.

W szczególnych przypadkach zadania służby, o której mowa w ust. 1, wykonuje wyznaczona

przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego osoba kierownictwa lub dozoru

ruchu tego zakładu.

3.

Zadaniem służby, o której mowa w ust. 1, jest bieżąca kontrola ruchu zakładu górniczego

otworowego i stanu bezpieczeństwa pracy.

4.

Organizację i obsadę służby, o której mowa w ust. 1, ustala kierownik ruchu zakładu

górniczego otworowego.

1.

Dla osób kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego sporządza się zakresy

czynności szczegółowo określające ich obowiązki, uprawnienia i zakres odpowiedzialności.

2.

Zakresy czynności, o których mowa w ust. 1, zatwierdza

1)

przedsiębiorca dla kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego;

2)

kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego dla podległych mu osób kierownictwa

i dozoru ruchu tego zakładu.

3.

Osoba, której doręczono zakres czynności, o którym mowa w ust. 1, potwierdza podpisem

jego odbiór.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego wyznacza osoby kierownictwa lub dozoru

ruchu tego zakładu odpowiedzialne za

1)

ustalanie składów zespołów pracowników pod względem ich liczebności i kwalifikacji;

2)

wyznaczenie kierujących zespołami pracowników.

Osoby kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego oraz kierujący zespołami

pracowników organizują i prowadzą prace osób zatrudnionych w ruchu tego zakładu, w

sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, ruchu tego zakładu, racjonalną gospodarkę

złożem i ochronę środowiska.

1.

Rozkład pracy oraz dyżurów osób kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego

ustala się w sposób zapewniający bezpieczne prowadzenie prac w okresie całej doby,

w szczególności możliwość podejmowania decyzji w przypadku powstania zagrożenia.

2.

Osoba dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego obejmująca zmianę zapoznaje się z

przebiegiem pracy zmiany poprzedniej w zakresie niezbędnym do prawidłowego i bezpiecznego

kontynuowania prac.

1.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego jest odpowiedzialny za opracowanie instrukcji

bezpiecznego wykonywania pracy dla stanowiska lub miejsca pracy w ruchu tego zakładu.

Opracowane instrukcje muszą być zrozumiałe dla pracowników, których dotyczą.

2.

Instrukcja, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególności

1)

opis czynności wykonywanych przed rozpoczęciem i po zakończeniu pracy;

2)

zasady i sposób bezpiecznego wykonywania pracy;

3)

zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych, stwarzających zagrożenia dla życia lub

zdrowia pracowników, z uwzględnieniem zagrożeń występujących podczas wykonywania poszczególnych

prac;

4)

zasady ochrony przed zagrożeniami, o których mowa w pkt 3;

5)

informacje o stosowaniu sprzętu ochronnego i ratunkowego.

3.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego konsultuje projekt instrukcji, o której

mowa w ust. 1, z pracownikami lub ich przedstawicielami, wyłonionymi w sposób przyjęty

w danym zakładzie, a po zakończeniu konsultacji zatwierdza tę instrukcję.

4.

Pracownicy potwierdzają pisemnie zapoznanie się z instrukcją, o której mowa w ust.

1.

1.

Miejsca pracy organizuje się w sposób zapewniający odpowiednią ochronę przed zagrożeniami

oraz utrzymuje się je w dobrym stanie, a wszelkie substancje niebezpieczne usuwa się

lub kontroluje w sposób ustalony przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego,

aby nie narażać bezpieczeństwa i zdrowia pracowników.

2.

Miejsca pracy wyposaża się w odpowiedni i łatwo dostępny sprzęt przeciwpożarowy.

3.

Urządzenia przeciwpożarowe oraz gaśnice przenośne i przewoźne, zwane dalej „gaśnicami”

1)

oznakowuje się w sposób umożliwiający ich identyfikację;

2)

poddaje się przeglądom technicznym oraz czynnościom konserwacyjnym zgodnie z wymogami

określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

(Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380, z późn. zm..

4.

Daty przeprowadzonych przeglądów oraz czynności, o których mowa w ust. 3 pkt 2, wpisuje

się, w sposób czytelny, na gaśnicach.

Pracowników zatrudnionych w ruchu zakładu górniczego otworowego lub ich przedstawicieli

informuje się o wszelkich podejmowanych działaniach dotyczących bezpieczeństwa i ochrony

zdrowia w miejscach i na stanowiskach pracy. Przekazywane informacje muszą być zrozumiałe

dla pracowników, których dotyczą.

1.

Teren zakładu górniczego otworowego, jeżeli nie jest ogrodzony, oznakowuje się tablicą,

na której umieszcza się nazwę tego zakładu oraz napis zakazujący wstępu osobom nieupoważnionym.

2.

Miejsca niebezpieczne, zlokalizowane na terenie zakładu górniczego otworowego, które

nie znajdują się pod stałym nadzorem, zabezpiecza się w sposób ustalony przez kierownika

ruchu tego zakładu.

3.

Miejsca o szczególnym zagrożeniu dla życia i zdrowia, w tym miejsca wykonywania prac,

o których mowa w § 26, oraz tereny zagrożone nagłym osiadaniem zabezpiecza się i oznakowuje

znakami bezpieczeństwa.

4.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego ustala liczbę i umiejscowienie tablic

oraz znaków, o których mowa w ust. 1 i 3, w zależności od wielkości terenu, na którym

są one umieszczone, oraz od rodzajów i poziomów występujących zagrożeń.

5.

W miejscu, w którym używa się łańcuchów lub innych zabezpieczeń, aby uniemożliwić

wejście do tego miejsca, znaki zakazu lub ostrzeżenia powinny być dobrze widoczne

i odpowiednio rozpoznawalne.

Na terenie zakładu górniczego otworowego oraz wydzielonego jego oddziału lub jednostki

terenowej umieszcza się w widocznym miejscu

1)

informacje o adresach i numerach telefonów służby dyspozytorskiej ruchu tego zakładu,

najbliższych jednostek straży pożarnej, policji, pogotowia ratunkowego, numer alarmowy

112 oraz informacje o sposobach ich wezwania;

2)

instrukcje postępowania w przypadku pożaru.

Instalacje, urządzenia lub obiekty, które w przypadku uszkodzenia albo awarii mogą

stać się źródłem zagrożenia dla otoczenia, lokalizuje się w sposób zapewniający likwidację

tego zagrożenia.

1.

Stanowiska wydobywcze, wyposażone w instalacje bez stałej obsługi, oraz obiekty, urządzenia

i instalacje związane z ruchem zakładu górniczego otworowego stwarzające zagrożenie,

w szczególności dla bezpieczeństwa powszechnego, zabezpiecza się przed dostępem osób

nieupoważnionych poprzez ich odpowiednie ogrodzenie.

2.

Wykaz stanowisk wydobywczych, obiektów, urządzeń i instalacji podlegających ogrodzeniu

ustala kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

Urządzenia techniczne podlegające dozorowi technicznemu montuje się i użytkuje zgodnie

z przepisami ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym

(Dz. U. z 2013 r. poz. 963, 984 i 1611).

1.

Niedopuszczalne jest

1)

przenoszenie przewodów oponowych, szaf łączeniowych i sprzęgieł będących pod napięciem;

2)

przechodzenie lub przebywanie pod zawieszonymi ciężarami oraz w zasięgu obciążonych

dynamicznie układów linowych;

3)

przechodzenie lub przebywanie w strefach zagrożonych oznakowanych tablicami ostrzegawczymi,

z wyjątkiem wykonywania prac pod stałym nadzorem, w sposób określony przez kierownika

ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Lokalne przesuwanie przewodów oponowych będących pod napięciem jest dopuszczalne wyłącznie

za pomocą odpowiednich narzędzi i sprzętu ochronnego, zabezpieczającego pracowników

wykonujących tę czynność.

3.

Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do prac wykonywanych pod układami wielokrążków

i olinowania urządzeń wiertniczych i eksploatacyjnych.

1.

Stanowiska pracy, na których mogą występować substancje klasyfikowane jako szkodliwe

dla zdrowia i życia ludzkiego lub substancje mogące spowodować zagrożenie pożarowe

lub zagrożenie wybuchem, oraz miejsca, w których substancje te zbierają się lub mogą

się zbierać w powietrzu, oznakowuje się i wyposaża odpowiednio w środki zapobiegawcze,

ochronne oraz w środki do udzielania pierwszej pomocy.

2.

Pracowników, którzy podczas wykonywania pracy mają kontakt z substancjami szkodliwymi

dla zdrowia i życia ludzkiego lub z substancjami mogącymi spowodować zagrożenie pożarowe

lub zagrożenie wybuchem, poucza się o sposobie postępowania z tymi substancjami, stosowania

środków zapobiegawczych i ochronnych, zachowania się i postępowania w przypadku zagrożeń

oraz o sposobach udzielania pierwszej pomocy.

1.

Prace szczególnie niebezpieczne

1)

wykonują pracownicy pod bezpośrednim nadzorem osoby dozoru ruchu zakładu górniczego

otworowego;

2)

poprzedza się

a)

sprawdzeniem stanu bezpieczeństwa miejsca pracy i urządzeń przez osobę dozoru ruchu

zakładu górniczego otworowego,

b)

instruktażem pracowników o sposobie prawidłowego i bezpiecznego wykonywania pracy

oraz o mogących wystąpić zagrożeniach i sposobach ograniczenia związanego z nimi ryzyka,

c)

doborem odpowiednich środków ochrony.

2.

Podczas wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych niedopuszczalne jest w miejscach

ich wykonywania przebywanie osób niebiorących udziału w tych pracach oraz wykonywanie

innych prac w pobliżu tego miejsca.

3.

Prace szczególnie niebezpieczne są wykonywane

1)

na podstawie udzielonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego zezwolenia zawierającego

warunki, które muszą zostać spełnione, oraz środki ostrożności podejmowane przed,

w trakcie i po zakończeniu pracy;

2)

przy zapewnieniu asekuracji.

1.

Jeżeli dokument bezpieczeństwa tego wymaga, kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego

udziela zezwoleń na wykonywanie prac niebezpiecznych, w tym prac szczególnie niebezpiecznych,

a także zwykłych czynności, które, współwystępując z innymi, mogą powodować poważne

zagrożenie.

2.

Za zgodą kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego dopuszcza się wydawanie zezwoleń,

o których mowa w ust. 1, przez osoby kierownictwa i dozoru ruchu tego zakładu.

3.

Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera warunki, które muszą zostać spełnione,

oraz środki ostrożności podejmowane przed, w trakcie i po zakończeniu pracy.

1.

W miejscach, w których powstało zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego

otworowego lub pracowników, wykonuje się wyłącznie prace związane z usuwaniem tego

zagrożenia.

2.

Ponowne podjęcie pracy w miejscach, o których mowa w ust. 1, następuje po stwierdzeniu

przez osobę kierownictwa lub dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego, że zagrożenie

zostało usunięte.

Pracowników zatrudnionych przy wykonywaniu otworów wiertniczych szkoli się w zakresie

szkodliwego oddziaływania gazów toksycznych, wybuchowych i duszących, metod ich wykrywania,

ewakuacji, ochrony przed ich szkodliwym działaniem oraz udzielania pierwszej pomocy.

W przypadku nieopanowanego wypływu płynu złożowego z otworu wiertniczego lub z otworu

wiertniczego eksploatacyjnego (odwiertu) kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego

niezwłocznie podejmuje działania mające na celu likwidację zagrożenia, zgodnie z planem

ratownictwa górniczego.

1.

W zakładzie górniczym otworowym, w którym istnieje zagrożenie występowania w otaczającej

atmosferze gazów i par szkodliwych dla zdrowia lub atmosfery z zawartością tlenu niższą

niż 19% objętości, znajduje się izolujący sprzęt ochrony układu oddechowego oraz sprzęt

reanimacyjny, który jest odpowiednio przechowywany oraz konserwowany.

2.

Pracowników, którzy będą używać izolującego sprzętu ochrony układu oddechowego, szkoli

się uprzednio w tym zakresie. Szkolenie się dokumentuje.

3.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego może w przypadkach uzasadnionych warunkami

techniczno-ruchowymi zezwolić na odstąpienie od wymogów określonych w ust. 1 i 2 oraz

nakazać zastosowanie innych środków zabezpieczających, chroniących pracownika w stopniu

nie mniejszym niż sprzęt, o którym mowa w ust. 1.

1.

W zakładzie górniczym otworowym, w którym może wystąpić stężenie gazów niebezpiecznych

dla zdrowia, kierownik ruchu tego zakładu lub wyznaczona przez niego osoba dozoru

ruchu tego zakładu ustalają strefy zagrożenia toksycznego.

2.

Strefy zagrożenia toksycznego oznakowuje się znakami bezpieczeństwa i zabezpiecza,

na czas występowania zagrożenia, przed dostępem osób nieupoważnionych.

3.

W zakładzie górniczym otworowym, wydzielonym jego oddziale lub jednostce terenowej

znajduje się, zatwierdzona przez kierownika ruchu tego zakładu, instrukcja postępowania

na wypadek zagrożenia toksycznego.

1.

Osoby kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego oraz wyznaczeni pracownicy

są szkoleni w udzielaniu pierwszej pomocy oraz w stosowaniu sprzętu reanimacyjnego.

2.

W zakładzie górniczym otworowym, wydzielonym jego oddziale lub jednostce terenowej,

oprócz pracowników wymienionych w ust. 1, na każdej zmianie roboczej jest zatrudniony

co najmniej jeden pracownik przeszkolony w udzielaniu pierwszej pomocy oraz w stosowaniu

sprzętu reanimacyjnego.

1.

Prace spawalnicze wykonuje się zgodnie z instrukcją zatwierdzoną przez kierownika

ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Jeżeli prace spawalnicze będą wykonywane w miejscach, w których istnieje zagrożenie

pożarem, wybuchem gazów, par lub mgieł, w instrukcji, o której mowa w ust. 1, uwzględnia

się szczególne wymagania wynikające z tego zagrożenia.

1.

Przy wykonywaniu prac spawalniczych przy zbiornikach odłącza się je od instalacji

za pomocą zasuw i zaślepek stalowych. Po odłączeniu wyparowuje się je lub wypełnia

gazem obojętnym, przewietrza, oczyszcza i osusza.

2.

Prace spawalnicze w zbiornikach mogą być wykonywane, jeżeli zawartość tlenu w zbiorniku

nie jest niższa niż 19% objętości, a zawartość substancji toksycznych i palnych nie

stwarza zagrożenia.

1.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego zawiadamia właściwy organ nadzoru górniczego

o każdym wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym, zgonie naturalnym oraz o niebezpiecznych

zdarzeniach związanych z ruchem tego zakładu górniczego, stwarzających zagrożenie

dla życia, zdrowia ludzkiego lub bezpieczeństwa powszechnego, telefonicznie lub przy

użyciu innych dostępnych środków porozumiewania się na odległość.

2.

W zawiadomieniu o wypadku śmiertelnym, ciężkim, zbiorowym lub o zgonie naturalnym

podaje się

1)

nazwę zakładu górniczego otworowego;

2)

datę, godzinę i miejsce wypadku;

3)

rodzaj wypadku;

4)

przebieg wypadku, z podaniem prawdopodobnych przyczyn jego wystąpienia;

5)

czynności wykonywane przez poszkodowanego w chwili wypadku;

6)

dane dotyczące poszkodowanego

a)

nazwisko i imię,

b)

datę i miejsce urodzenia,

c)

nazwę i adres pracodawcy,

d)

miejsce zatrudnienia,

e)

stanowisko,

f)

staż pracy w górnictwie;

7)

miejsce pobytu poszkodowanego po wypadku;

8)

imię i nazwisko osoby przekazującej informację o wypadku;

9)

godzinę zawiadomienia;

10)

rodzaj urazu stwierdzonego przez lekarza u poszkodowanego.

3.

W zawiadomieniu o niebezpiecznych zdarzeniach związanych z ruchem zakładu górniczego

otworowego, stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz bezpieczeństwa

powszechnego, podaje się

1)

nazwę zakładu górniczego otworowego, datę, godzinę i miejsce wystąpienia zagrożenia;

2)

krótki opis okoliczności, przyczyn i skutków zagrożenia;

3)

imię i nazwisko osoby przekazującej informację o zdarzeniu;

4)

godzinę zawiadomienia;

5)

informację o liczbie osób zagrożonych lub możliwych skutkach zagrożenia;

6)

imię, nazwisko i stanowisko osoby kierującej akcją likwidacji zagrożenia;

7)

informację o działaniach podjętych w celu likwidacji zagrożenia.

4.

W przypadku braku informacji, o których mowa w ust. 2 i 3, informacje te podaje się

niezwłocznie po ich uzyskaniu.

5.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego zawiadamia właściwy organ nadzoru górniczego

o każdym wypadku zaistniałym w tym zakładzie górniczym, innym niż wymieniony w ust.

1, pisemnie przy użyciu dostępnych środków porozumiewania się na odległość.

6.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 5, podaje się

1)

nazwę zakładu górniczego otworowego;

2)

nazwę i adres pracodawcy poszkodowanego;

3)

liczbę wypadków z podziałem na przyczyny ich powstania;

4)

miejsce zaistnienia wypadku;

5)

wiek poszkodowanego;

6)

staż pracy poszkodowanego w górnictwie.

Zakład górniczy otworowy przygotowuje się do ruchu w okresie zimowym na podstawie

harmonogramu zatwierdzonego przez kierownika ruchu tego zakładu do dnia 15 października

każdego roku.

W zakładzie górniczym otworowym w okresie zimowym stosuje się odpowiednie zabezpieczenia

zapewniające w szczególności

1)

ochronę zdrowia pracowników narażonych na działanie niskich temperatur;

2)

zapobieganie przymarzaniu płynów w ciągach technologicznych;

3)

należyte ogrzewanie obiektów, pomieszczeń i urządzeń tego zakładu;

4)

usuwanie nagromadzeń śniegu i lodu oraz nawisów lodowych i śnieżnych na obiektach,

urządzeniach i drogach, likwidację gołoledzi na drogach i przejściach, usuwanie wód

pochodzących z topniejącego śniegu lub gwałtownej odwilży;

5)

dostosowanie maszyn, urządzeń i rozwiązań technologicznych do pracy w warunkach zimowych.

1.

Przy wykonywaniu otworu wiertniczego prowadzi się dokumentację robót wiertniczych.

2.

W skład dokumentacji robót wiertniczych wchodzą

1)

dokumentacje

a)

dotyczące wykonywania otworu wiertniczego,

b)

eksploatacyjne urządzeń energomechanicznych i sprzętu wiertniczego;

2)

projekty techniczne zabiegów specjalnych, wykonywanych w otworach wiertniczych.

1.

Dokumentację dotyczącą wykonywania otworu wiertniczego stanowią w szczególności

1)

protokół przekazania urządzenia wiertniczego do ruchu;

2)

raporty wiertnicze;

3)

aktualny profil geologiczny otworu wiertniczego oraz protokoły z wykonanych prób chłonności

i wytrzymałości formacji;

4)

diagramy przyrządów kontrolno-pomiarowych;

5)

dziennik wiertniczy;

6)

projekty techniczne i protokoły przeprowadzonych rurowań i uszczelnień, w tym cementowań,

kolumn rur okładzinowych oraz prób szczelności rur;

7)

protokoły przeprowadzonych badań skuteczności uszczelniania rur okładzinowych oraz

prób szczelności rur;

8)

projekty techniczne i protokoły pomiarów, badań i prac specjalistycznych;

9)

projekty techniczne i protokoły przeprowadzonej likwidacji otworu wiertniczego.

2.

Projekty techniczne, o których mowa w ust. 1 pkt 6, 8 i 9, zawierają w szczególności

1)

opis stanu technicznego otworu wiertniczego;

2)

opis technologii robót;

3)

określenie rodzaju i typu maszyn, urządzeń, instalacji, materiałów, wyrobów z tworzyw

sztucznych oraz środków strzałowych i sprzętu strzałowego;

4)

zasady organizacji pracy i nadzoru robót;

5)

wykaz instrukcji bezpiecznego wykonywania prac.

3.

W przypadku robót wiertniczych wykonywanych dla badań sejsmicznych dokumentację robót

wiertniczych sporządza się odpowiednio do zakresu wykonywanych robót.

1.

Prace z użyciem substancji promieniotwórczych w otworach wiertniczych lub otworach

wiertniczych eksploatacyjnych rejestruje się w dzienniku wiertniczym lub w książce

otworu wiertniczego eksploatacyjnego.

2.

Rejestracja, o której mowa w ust. 1, zawiera

1)

numer zezwolenia Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki;

2)

typ izotopu, aktywność źródła i rodzaj promieniowania.

1.

Dokumentacja eksploatacyjna urządzeń energomechanicznych i sprzętu wiertniczego zawiera

w szczególności

1)

dokumentację techniczno-ruchową maszyn, urządzeń i sprzętu wiertniczego, w tym instrukcje

eksploatacyjne oraz instrukcje określone w przepisach dotyczących zasadniczych wymagań

dla wyrobów podlegających ocenie zgodności;

2)

książki kontroli oraz eksploatacji urządzeń i sprzętu;

3)

dokumentację dotyczącą wymaganych atestów urządzeń i sprzętu.

2.

Książki kontroli, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawierają w szczególności

1)

nazwy kontrolowanych urządzeń lub sprzętu;

2)

harmonogram przeprowadzania kontroli;

3)

sposób wykonania kontroli;

4)

wyniki kontroli.

1.

Lokalizując otwory wiertnicze, w których jest spodziewane występowanie gazów wybuchowych,

gazów toksycznych lub istnienie zagrożenia samowypływu płynu złożowego, uwzględnia

się konfigurację terenu mogącą sprzyjać naturalnemu gromadzeniu się gazów lub cieczy

wokół obiektu.

2.

W przypadku zaliczenia otworu wiertniczego do odpowiedniej kategorii zagrożenia siarkowodorowego

określonej w przepisach w sprawie zagrożeń naturalnych w zakładach górniczych, zapewnia

się dojazd do wiertni z dwóch różnych kierunków oraz wyposaża się ją w widoczne z

jej terenu urządzenie służące do pomiaru kierunku wiatru.

1.

W przypadku lokalizacji otworu wiertniczego, urządzeń i zabudowy wiertni uwzględnia

się infrastrukturę terenu, w tym napowietrzne linie energetyczne, a także podziemne

uzbrojenie, w szczególności kable energetyczne i telefoniczne, rurociągi, kolektory

sanitarne, na podstawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu lub innej dostępnej

dokumentacji uzbrojenia terenu i map sytuacyjno-wysokościowych powierzchni, oraz uwzględnia

się przeważający kierunek wiatru.

2.

Jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że teren zajęty pod wiertnię jest uzbrojony,

a lokalizacja tego uzbrojenia nie jest znana, przed rozpoczęciem robót wiertniczych

uzbrojenie lokalizuje się za pomocą odpowiedniej aparatury lub wykonanego w tym celu

wykopu. Z wykonanych czynności sporządza się protokół.

1.

Otwór wiertniczy lokalizuje się co najmniej w odległości

1)

50 m od obiektów z ogniem otwartym, przy robotach wiertniczych w celu poszukiwania,

rozpoznawania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego lub wydobywania ropy naftowej i gazu

ziemnego ze złóż, a także w rejonach o przewidywanym występowaniu w górotworze nagromadzeń

gazów palnych;

2)

wynoszącej 1,5 wysokości wieży wiertniczej lub masztu od linii kolejowych, kanałów

i zbiorników wodnych, rzek, dróg publicznych, zabudowań, z tym że odległość od napowietrznych

linii wysokiego napięcia wynosi 1,5 wysokości wieży lub masztu, lecz nie mniej niż

30 m.

2.

W przypadku robót wiertniczych wykonywanych dla badań sejsmicznych odległości od poszczególnych

obiektów ustala kierownik ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne metodą otworową,

zwany dalej „kierownikiem ruchu zakładu”.

3.

Odległości, o których mowa w ust. 1, mogą być zmniejszone przez kierownika ruchu zakładu,

w przypadkach uzasadnionych warunkami techniczno-ruchowymi.

4.

Kierownik ruchu zakładu zawiadamia właściwy organ nadzoru górniczego o zmniejszeniu

odległości przed rozpoczęciem robót przygotowawczych lub montażowych.

W przypadku zlokalizowania otworu wiertniczego na obszarze leśnym lub w odległości

mniejszej niż 100 m od granicy lasu, jeżeli przewiduje się występowanie ropy naftowej

lub gazu ziemnego, sposób ochrony przeciwpożarowej obszaru leśnego uzgadnia się z

właścicielem, zarządzającym lub jego użytkownikiem.

Przed rozpoczęciem stawiania wież wiertniczych, masztów wiertniczych, czwórnogów i

trójnogów osoby dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego nadzorujące te roboty kontrolują

stan techniczny lin, wielokrążków, prawidłowość ich zamocowania i olinowania oraz

sprawność zespołu napędowego i układu hamulcowego, zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową

maszyn, urządzeń i sprzętu wiertniczego, w tym instrukcji eksploatacyjnej oraz instrukcji

określonych w przepisach dotyczących zasadniczych wymagań dla wyrobów podlegających

ocenie zgodności.

Podczas podnoszenia podbudowy lub masztu wiertniczego z użyciem siłowników hydraulicznych

kontroluje się stan techniczny siłowników, instalacji zasilającej i sterowniczej,

zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową maszyn, urządzeń i sprzętu wiertniczego,

w tym instrukcji eksploatacyjnej oraz instrukcji określonych w przepisach dotyczących

zasadniczych wymagań dla wyrobów podlegających ocenie zgodności.

W przypadku wykonywania otworów wiertniczych i rekonstrukcji odwiertów dla zakładów

górniczych, prace prowadzi kierownik ruchu zakładu, w porozumieniu z kierownikiem

ruchu zakładu górniczego.

1.

Wiercenie otworów wiertniczych poszukiwawczych i rozpoznawczych prowadzi się zgodnie

z projektem robót geologicznych.

2.

Wiercenie otworów wiertniczych i rekonstrukcja odwiertów na potrzeby ruchu zakładu

górniczego otworowego odbywa się na podstawie projektu geologiczno-technicznego wiercenia,

zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

3.

Projekt geologiczno-techniczny wiercenia, o którym mowa w ust. 2, określa

1)

lokalizację planowanych prac;

2)

konstrukcję odwiertów wraz z przypuszczalnym profilem geologicznym i warunki geologiczne,

w szczególności hydrogeologiczne i inżyniersko-złożowe;

3)

przewidywaną konstrukcję otworów wiertniczych i technologię ich wiercenia;

4)

przewidywane roboty strzałowe i zabiegi intensyfikacji przypływu;

5)

skład płynu szczelinującego i warunki stosowania tego płynu, zapewniające bezpieczeństwo

środowiska, w przypadku wykonywania szczelinowania hydraulicznego;

6)

zakres i sposób zamykania horyzontów produkcyjnych i wodonośnych;

7)

zakres oraz metody projektowanych badań geofizycznych;

8)

zakres badań geologicznych w otworze wiertniczym poszukiwawczym, w tym obserwacji

i opróbowania złoża, próbnych pompowań oraz badań i pomiarów specjalnych;

9)

zaliczenie otworu do odpowiedniej klasy zagrożenia erupcyjnego lub siarkowodorowego;

10)

zabezpieczenie przeciwerupcyjne wylotu otworu wiertniczego i przewodu wiertniczego

w poszczególnych fazach prac.

Prace związane z rozpoznaniem geologicznym, w szczególności dowiercanie, opróbowanie,

rdzeniowanie, cementowanie rur, oraz prace geofizyczne, badania hydrogeologiczne wykonuje

się pod bezpośrednim nadzorem osób dozoru ruchu zakładu oraz służby geologicznej tego

zakładu.

1.

Podczas robót wiertniczych wykonuje się bieżące pomiary parametrów płuczki. Zakres

i częstotliwość pomiarów określa kierownik ruchu zakładu albo upoważniona przez niego

osoba dozoru ruchu zakładu.

2.

System obiegu płuczkowego uwzględnia w szczególności możliwość przygotowania odpowiedniego

rodzaju płuczki, jej obróbkę, oczyszczanie i odgazowanie, stosownie do wymagań prowadzonych

robót wiertniczych.

3.

Przy robotach wiertniczych w celu poszukiwania, rozpoznawania złóż ropy naftowej i

gazu ziemnego lub wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego obieg płuczkowy wyposaża

się w przyrządy kontrolno-pomiarowe, sygnalizujące przypływ płynu złożowego lub zanik

płuczki wiertniczej, oraz w sygnalizację świetlną i akustyczną, zainstalowaną na stanowisku

wiertacza. Instalację tłoczną pomp płuczkowych podłącza się do węzła zatłaczania otworu

wiertniczego.

Wysokość ciśnienia hydrostatycznego słupa płuczki w otworze wiertniczym wykonywanym

dla udostępnienia złóż ropy naftowej i gazu ziemnego, stanowiącego zabezpieczenie

przeciwerupcyjne, przy równoczesnej ochronie złoża, określa kierownik ruchu zakładu.

1.

Prędkość wyciągania i zapuszczania przewodu wiertniczego oraz lepkość plastyczną płuczki

dobiera się w taki sposób, aby ograniczyć efekt tłokowania. Szczególną ostrożność

zachowuje się w przypadku zaniku płuczki i przypływu płynu złożowego do otworu wiertniczego.

2.

Wyciągając przewód wiertniczy, dopełnia się otwór wiertniczy płuczką o parametrach

takich jak podczas wiercenia, w sposób ciągły, kontrolując skuteczność jego dopełnienia.

Zaniechanie robót wiertniczych w otworze wiertniczym z odkrytym poziomem gazowym poprzedza

się odizolowaniem tego poziomu od pozostałej części otworu wiertniczego.

1.

Głębokość zapuszczenia kolejnej kolumny rur okładzinowych podczas robót wiertniczych,

w celu poszukiwania, rozpoznawania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego lub wydobywania

ropy naftowej i gazu ziemnego, dobiera się w taki sposób, aby w nieorurowanym interwale

otworu wiertniczego nie wystąpiły warstwy, w których gradient ciśnienia złożowego

jednej z warstw byłby większy od gradientu ciśnienia szczelinowania innej warstwy.

2.

Gradient ciśnienia szczelinowania ustala się, wykonując próby ciśnieniowe w otworze

wiertniczym, w sposób określony w instrukcji zapobiegania i likwidacji erupcji, o

której mowa w § 71.

1.

W otworze wiertniczym jest niedopuszczalne wykonywanie prób ciśnieniowych z użyciem

ciśnienia większego od znanego ciśnienia szczelinowania skał odkrytych.

2.

Konstrukcja więźby rurowej wylotu otworu wiertniczego umożliwia pomiar ciśnienia w

przestrzeniach międzyrurowych rur okładzinowych.

W rejonie, w którym eksploatacja złóż siarki jest prowadzona otworami wiertniczymi

eksploatacyjnymi

1)

wylot otworu wiertniczego na czas przerwy w wierceniu, rurowaniu, opróbowaniu, eksploatacji

lub zabiegów intensyfikacyjnych zabezpiecza się w sposób umożliwiający odcięcie wypływu

płynu złożowego;

2)

po każdorazowym wyciągnięciu świdra, rdzeniówki lub innego narzędzia z otworu wiertniczego,

w przypadku wiercenia w nadkładzie w strefie zagrożonej, zamyka się wylot kolumny

rur okładzinowych;

3)

w przypadku wypływów wód, awarii lub erupcji przepisy § 283-285 stosuje się odpowiednio.

Otwór wiertniczy, w którym roboty wiertnicze zostały czasowo lub trwale wstrzymane,

zabezpiecza się w szczególności przed wypływem płynu złożowego i dostępem osób nieupoważnionych.

1.

Nawiercone w otworze wiertniczym poziomy wód izoluje się przez zarurowanie i uszczelnia

w taki sposób, aby nie wystąpiło przemieszczanie się tych wód poza rurami oraz ich

zanieczyszczenie.

2.

Projekty uszczelniania kolumn rur okładzinowych w strefie występowania wód oraz kolumn

eksploatacyjnych akceptuje służba geologiczna zakładu.

3.

Z przeprowadzonego badania skutecznego uszczelniania horyzontów wodonośnych sporządza

się protokół, który dołącza się do dokumentacji dotyczącej wykonywania otworu wiertniczego,

o której mowa w § 39 ust. 1.

1.

Rurowanie i uszczelnianie rur okładzinowych w otworach wiertniczych wykonuje się na

podstawie projektu zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu.

2.

Podczas wykonywania wiercenia w celu poszukiwania, rozpoznawania złóż ropy naftowej

i gazu ziemnego lub wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego projekt, o którym mowa

w ust. 1, sporządza się na podstawie instrukcji rurowania i cementowania rur, zatwierdzonej

przez kierownika ruchu zakładu.

3.

Podczas wykonywania wiercenia w celach innych niż te, o których mowa w ust. 2, sposób

uzbrojenia kolumny rur okładzinowych oraz zasady rurowania i uszczelniania rur w otworze

wiertniczym ustala kierownik ruchu zakładu.

1.

Do rurowania otworów wiertniczych podczas wykonywania wierceń w celu poszukiwania,

rozpoznawania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego lub wydobywania ropy naftowej i gazu

ziemnego stosuje się rury okładzinowe posiadające atest wytwórcy oraz oznakowanie

fabryczne, umożliwiające w szczególności ustalenie

1)

odmiany wytrzymałościowej stali;

2)

grubości ścianki;

3)

typu połączenia.

2.

Rury okładzinowe używane i przeznaczone do ponownego rurowania otworów wiertniczych

uprzednio poddaje się przeglądowi technicznemu.

3.

W przypadku wykonywania wierceń w celu poszukiwania, rozpoznawania złóż ropy naftowej

i gazu ziemnego lub wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego, rury, o których mowa

w ust. 2, poddaje się dodatkowo ciśnieniowej próbie wytrzymałości, przy ciśnieniu

nie mniejszym od największego przewidywanego ciśnienia głowicowego.

1.

Podczas wykonywania wiercenia w celu poszukiwania, rozpoznawania złóż ropy naftowej

i gazu ziemnego kierownik ruchu zakładu, na podstawie budowy geologicznej stwierdzonej

podczas wykonywania otworu wiertniczego oraz pomiarów przeprowadzonych przed rurowaniem,

ustala

1)

sposób i rodzaj uzbrojenia kolumny rur;

2)

rodzaj i właściwości materiałów uszczelniających;

3)

rodzaj i właściwości używanych płynów wiertniczych;

4)

technologię wykonania zabiegu rurowania i uszczelniania kolumny rur.

2.

Zaczyn cementowy użyty do uszczelniania kolumn rur okładzinowych posiada świadectwo

badań laboratoryjnych, odpowiednio do warunków otworowych, określające wartości parametrów

zaczynu i kamienia cementowego.

Zaczyn cementowy w zarurowanej przestrzeni pierścieniowej podczas wykonywania wiercenia

w celu poszukiwania, rozpoznawania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego wytłacza się

za kolumną

1)

wstępną i prowadnikową do wylotu otworu wiertniczego;

2)

pośrednią - na wysokość pozwalającą skutecznie odizolować orurowane horyzonty wód,

ropy naftowej i gazu ziemnego;

3)

eksploatacyjną - na wysokość zapewniającą uszczelnienie wszystkich poziomów roponośnych

i gazonośnych orurowanych daną kolumną rur okładzinowych.

1.

Poziom roponośny i gazonośny lub wodonośny, w szczególności taki, w którym jest przewidywane

występowanie siarkowodoru, może być dowiercany przy takiej konstrukcji otworu wiertniczego

i uzbrojeniu jego wylotu, które umożliwią opanowanie przewidywanego ciśnienia i korozyjnego

działania płynu złożowego.

2.

Przed dowierceniem pierwszego poziomu, z którego może nastąpić przypływ płynu złożowego,

zapuszcza się i cementuje kolumnę wstępną lub prowadnikową.

3.

Zapuszczanie i cementowanie kolumn rur okładzinowych w otworach wiertniczych, z przewierconym

poziomem, z którego może nastąpić przypływ płynu złożowego, wykonuje się przy wyposażeniu

wylotu otworu wiertniczego w głowicę przeciwerupcyjną dostosowaną do średnicy zapuszczanych

rur okładzinowych.

4.

W przypadku zapuszczania kolumny rur okładzinowych traconych, głowice przeciwerupcyjną

należy wyposażyć w zamknięcie dostosowane do średnicy rur i przewodu wiertniczego,

na którym są one zapuszczane.

1.

W zacementowanych kolumnach rur okładzinowych, pod którymi będą przewiercane poziomy

zawierające ropę naftową lub gaz ziemny oraz poziomy wodonośne, na odcinku zacementowanej

przestrzeni pierścieniowej wykonuje się badania wysokości wytłoczenia i skuteczności

zacementowania rur okładzinowych. Protokół z wykonanych badań dołącza się do dokumentacji,

o której mowa w § 39 ust. 1.

2.

Badania, o których mowa w ust. 1, wykonuje się także podczas innych rodzajów wierceń,

jeżeli wymagają tego warunki techniczne.

3.

W przypadku niejednoznacznego wyniku badań, o których mowa w ust. 1, zakres dalszych

prac ustala kierownik ruchu zakładu, po zasięgnięciu opinii służby geologicznej zakładu.

W przypadku rurowania i uszczelniania kolumn rur okładzinowych w pokładach soli stosuje

się zaczyn cementowy sporządzony przy użyciu solanki nasyconej.

Instalację cementacyjną sprawdza się przed cementowaniem, stosując próbę ciśnieniową

przy ciśnieniu nie mniejszym od spodziewanego ciśnienia podczas cementowania.

W przypadku nieskutecznego uszczelnienia rur okładzinowych wykonuje się dodatkowo

roboty uszczelniające, na podstawie projektu zatwierdzonego przez kierownika ruchu

zakładu.

1.

Szczelność zacementowania zarurowanej przestrzeni pierścieniowej eksploatacyjnej kolumny

rur w otworze, dla kawernowego podziemnego magazynu gazu, sprawdza się przy ciśnieniu

większym od przewidywanego największego ciśnienia roboczego w tym magazynie.

2.

Szczelność zacementowania przestrzeni pierścieniowej eksploatacyjnej kolumny rur w

otworze, dla podziemnego magazynu gazu w strukturze złożowej, sprawdza się metodą

badań skuteczności zacementowania tych rur.

Z przeprowadzonych czynności rurowania, uszczelniania oraz prób szczelności sporządza

się protokół i dołącza go do dokumentacji, o której mowa w § 39 ust. 1.

Przewiercanie interwałów z przewidywanym zagrożeniem erupcyjnym i siarkowodorowym

oraz profilaktykę w tym zakresie prowadzi się zgodnie z instrukcją zapobiegania i

likwidacji erupcji, zaopiniowaną przez właściwy podmiot zawodowo trudniący się ratownictwem

górniczym i zatwierdzoną przez kierownika ruchu zakładu, przed przystąpieniem do wykonywania

prac wiertniczych.

Do obliczeń wytrzymałości kolumn rur okładzinowych stosuje się kryteria zapewniające

bezpieczeństwo podczas wykonywania robót, w tym podczas opanowywania erupcji płynu

złożowego i oddziaływania na rury okładzinowe siarkowodoru oraz dwutlenku węgla.

1.

Dla każdej kolumny rur okładzinowych, na której jest zainstalowana głowica przeciwerupcyjna,

ustala się wielkość wewnętrznego dopuszczalnego ciśnienia.

2.

Kolumny rur okładzinowych wychodzące do wylotu otworu wiertniczego ujmuje się w więźbie

rurowej i sprawdza szczelność tego ujęcia.

3.

Wylot otworu wiertniczego oraz przestrzeń wewnętrzną przewodu wiertniczego podczas

wykonywania wiercenia, a także wykonywania innych prac, w trakcie których może nastąpić

wypływ płynu złożowego, wyposaża się w odpowiednie zabezpieczenie przeciwerupcyjne.

1.

Ciśnienie robocze poszczególnych elementów przeciwerupcyjnego wyposażenia wylotu otworu

przewidzianego na dany interwał otworu wiertniczego jest większe od maksymalnego spodziewanego

ciśnienia głowicowego w tym interwale.

2.

Wielkość największego ciśnienia głowicowego dla danego poziomu zbiornikowego ustala

się według wzoru

Pmax = A·H·q [MPa],

gdzie poszczególne symbole oznaczają

Pmax

-

największe spodziewane ciśnienie głowicowe poziomu zbiornikowego [MPa],

H

-

głębokość zalegania złoża (poziomu zbiornikowego) [m],

q

-

gradient ciśnienia złożowego rozpatrywanego poziomu [MPa/m],

A

-

współczynnik korekcyjny określony w poniższej tabeli

Głębokość zalegania H [m]

Współczynnik korekcyjny A

do 2500

1,0

powyżej 2500 do 3000

0,85-0,75

powyżej 3000

0,75-0,5

3.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do układu sterowniczego.

4.

Szczegółowy dobór współczynnika korekcyjnego A, o którym mowa w ust. 2, w granicach

ustalonych zakresów określa instrukcja, o której mowa w § 71.

1.

Wylot otworu wiertniczego wyposaża się w głowicę przeciwerupcyjną z co najmniej czterema

zamknięciami, z których jedno jest zamknięciem uniwersalnym, w przypadku prowadzenia

prac wiertniczych w warunkach zaliczonych do

1)

klasy A zagrożenia erupcyjnego;

2)

pierwszej lub drugiej kategorii zagrożenia siarkowodorowego.

2.

W przypadkach niewymienionych w ust. 1 wylot otworu wiertniczego wyposaża się w głowicę

przeciwerupcyjną z co najmniej trzema zamknięciami, z których jedno jest zamknięciem

uniwersalnym.

3.

Suwakowa głowica przeciwerupcyjna powinna posiadać szczęki odpowiadające każdej średnicy

stosowanego przewodu wiertniczego.

4.

W przypadku prowadzenia robót wiertniczych w warunkach zaliczonych do klasy B zagrożenia

erupcyjnego bez zagrożenia siarkowodorowego kierownik ruchu zakładu może dopuścić

wyposażenie wylotu otworu wiertniczego w głowicę przeciwerupcyjną z co najmniej dwoma

zamknięciami.

5.

Dopuszcza się zastosowanie głowicy uniwersalnej o ciśnieniu roboczym o jeden stopień

niższym od wymaganego ciśnienia roboczego głowic suwakowych.

1.

Montaż oraz sprawdzanie stacji i instalacji sterowania zabezpieczeniami przeciwerupcyjnymi

otworu wiertniczego wykonuje się zgodnie z instrukcją producenta i ustaleniami kierownika

ruchu zakładu.

2.

Zapewnia się możliwość zamykania i otwierania głowic przeciwerupcyjnych oraz innych

urządzeń służących do zamknięcia i otwarcia wylotu otworu wiertniczego ze stanowiska

sterowania znajdującego się w bezpiecznej odległości od otworu wiertniczego oraz ze

stanowiska wiertacza.

Badania szczelności i sprawności całego przeciwerupcyjnego zabezpieczenia otworu wiertniczego

wykonuje się zgodnie z instrukcją, o której mowa w § 71, pod bezpośrednim nadzorem

osoby dozoru ruchu zakładu.

Dla każdego otworu wiertniczego podczas wiercenia i opróbowania zapewnia się ilość

płuczki, materiałów i urządzeń do sporządzania oraz obróbki płuczki, określoną w instrukcji,

o której mowa w § 71.

1.

Dla każdego otworu wiertniczego

1)

w którym przewiduje się udostępnienie poziomu zawierającego płyn złożowy z siarkowodorem,

określa się kategorię zagrożenia siarkowodorowego i promień strefy przewidywanego

skażenia siarkowodorem w wyniku otwartej erupcji płynu złożowego;

2)

zawierającego płyn złożowy z siarkowodorem ustala się minimalne odległości otworu

wiertniczego od istniejących obiektów, zgodnie z § 80, oraz określa się czas trwania

zagrożenia, obejmujący czas dowiercania w otworze wiertniczym poziomu występowania

siarkowodoru, lub terminy rozpoczęcia i zakończenia określonych robót wiertniczych.

2.

Podczas ustalania kategorii zagrożenia siarkowodorowego w przypadku wiercenia kierunkowego

uwzględnia się długość otworu wiertniczego udostępniającego złoże.

W rejonach o znanej wydajności i koncentracji siarkowodoru promień strefy skażenia

oraz odległości otworu wiertniczego od obiektów określa się na podstawie poniższych

kryteriów

Kategoria zagrożenia

Promień strefy przewidywanego skażenia H2S [m]

Minimalna odległość [m] otworu wiertniczego od

pojedynczego domu mieszkalnego

budynków zamieszkanych przez

nie więcej niż 30 osób (łącznie)

więcej niż 30 osób

1

2

3

4

5

I

powyżej 3500

100

500

1500

II

od 3500 do 1000

100

500

500

III

poniżej 1000 do 500

100

100

100

IV

poniżej 500 do 150

100

100

100

1.

Przy zaliczaniu do określonej klasy zagrożenia erupcyjnego i określonej kategorii

zagrożenia siarkowodorowego uwzględnia się

1)

przewidywany przekrój stratygraficzno-litologiczny;

2)

głębokość zalegania poziomów perspektywicznych;

3)

gradienty ciśnień złożowych i szczelinowania skał;

4)

interwał przewidywanego lub rozpoznanego występowania siarkowodoru, z określeniem

jego spodziewanej zawartości w płynie złożowym;

5)

przewidywane wydajności płynu złożowego z poszczególnych poziomów;

6)

strefy ewentualnych zaników płuczki.

2.

Kierownik ruchu zakładu organizuje kontrolę procesu wykonywania wiercenia otworu wiertniczego

w celu ustalenia możliwości wystąpienia niezgodności rzeczywistego przekroju geologicznego

z przewidywanym przekrojem oraz dostosowania prowadzonych robót wiertniczych do zmian

w tym przekroju.

1.

Roboty wiertnicze i inne prace prowadzone w otworze wiertniczym z zawartością siarkowodoru

w płynie złożowym, poniżej górnej granicy interwału występowania zagrożenia siarkowodorowego,

do czasu odwołania tego zagrożenia wykonuje się na podstawie programu dowiercania

zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu i przekazanego do wiadomości właściwego

organu nadzoru górniczego.

2.

Założenia do opracowania programu dowiercania określa instrukcja, o której mowa w

§ 71.

3.

Dowiercanie poziomów zbiornikowych zaliczonych od I do III kategorii zagrożenia siarkowodorowego,

niezależnie od klasy zagrożenia erupcyjnego, jest prowadzone na podstawie programu

uzgadnianego ze służbą ratownictwa górniczego przedsiębiorcy albo z podmiotem zawodowo

trudniącym się ratownictwem górniczym.

4.

O przewidywanym terminie dowiercania zawiadamia się właściwy organ nadzoru górniczego.

W przypadku wypływu palnego płynu złożowego z otworu wiertniczego, w szczególności

wyłącza się spod napięcia sieć elektryczną, zatrzymuje silniki spalinowe oraz wygasza

otwarty ogień w promieniu co najmniej 200 m od miejsca wypływu tego płynu, a także

wstrzymuje ruch drogowy i kolejowy w tym samym promieniu.

1.

W przypadku prowadzenia robót wiertniczych w złożach surowców stałych, w których przewiduje

się występowanie nagromadzeń gazu ziemnego lub występowanie samowypływów wody albo

innego płynu złożowego, sposób zabezpieczenia wylotu otworu wiertniczego oraz sposób

wykonywania wierceń określa kierownik ruchu zakładu.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się do robót wiertniczych prowadzonych z powierzchni dla pozyskiwania

metanu ze złóż węgla kamiennego.

1.

W przypadku prowadzenia robót wiertniczych, przy których istnieje możliwość występowania

nagromadzeń gazu ziemnego, wylot otworu wiertniczego umożliwia zainstalowanie odpowiednich

zabezpieczeń przeciwerupcyjnych.

2.

Wszystkie elementy zabezpieczenia wylotu otworu wiertniczego posiadają wytrzymałość

na ciśnienie wyższe od maksymalnego przewidywanego w otworze ciśnienia głowicowego.

3.

Przeciwerupcyjne zabezpieczenie wylotu otworu wiertniczego umożliwia w szczególności

1)

zamknięcie wylotu otworu wiertniczego przy zapuszczonym przewodzie wiertniczym;

2)

zamknięcie wylotu otworu wiertniczego przy wyciągniętym przewodzie wiertniczym;

3)

kontrolowane odprowadzenie płynu złożowego i zatłaczanie otworu wiertniczego;

4)

zatłaczanie otworu wiertniczego i obieg płuczki przy zamkniętym zabezpieczeniu przeciwerupcyjnym;

5)

pomiar ciśnienia w przewodzie wiertniczym i w przestrzeni pierścieniowej.

4.

W przypadku zagrożenia erupcyjnego zapewnia się możliwość zamknięcia wewnętrznej przestrzeni

przewodu wiertniczego znajdującego się w otworze wiertniczym, z zachowaniem możliwości

zatłoczenia otworu wiertniczego przez ten przewód.

5.

Rury okładzinowe, na których jest projektowane zainstalowanie zabezpieczeń przeciwerupcyjnych,

cementuje się do wierzchu.

1.

W przypadku spodziewanych samowypływów wód, wylot otworu wiertniczego zabezpiecza

się w sposób umożliwiający jego opanowanie oraz odprowadzenie wypływającej wody.

2.

W zależności od stopnia zagrożenia lub występowania nagromadzeń gazu ziemnego stosuje

się odpowiednio przepisy § 71-84 dotyczące zapobiegania i opanowywania erupcji wstępnej

oraz zagrożenia siarkowodorowego występującego podczas wierceń w złożach ropy naftowej

i gazu ziemnego.

1.

Badania i pomiary oraz zabiegi specjalne, wykonywane w otworach wiertniczych, prowadzi

się na podstawie projektów technicznych, zatwierdzonych przez kierownika ruchu zakładu.

2.

Projekt techniczny zabiegów specjalnych, w szczególności szczelinowań hydraulicznych,

zawiera skład płynu używanego do wykonywania tych zabiegów oraz warunki jego stosowania

zapewniające bezpieczeństwo środowiska i brak szkodliwego oddziaływania na środowisko.

3.

Co najmniej na 7 dni przed rozpoczęciem szczelinowania hydraulicznego

1)

powiadamia się właściwy organ nadzoru górniczego o terminie rozpoczęcia szczelinowania

hydraulicznego;

2)

przesyła się właściwemu organowi nadzoru górniczego projekt techniczny szczelinowania

hydraulicznego.

4.

Po zakończonym szczelinowaniu hydraulicznym niezwłocznie przekazuje się właściwemu

organowi nadzoru górniczego pisemną informację o przebiegu szczelinowania hydraulicznego,

rzeczywistym składzie i ilości użytego płynu szczelinującego oraz o składzie i ilości

płynu zwrotnego.

5.

Wyniki badań i pomiarów oraz zabiegów specjalnych, wykonanych w otworze wiertniczym,

zamieszcza się w dokumentacji wynikowej tego otworu wiertniczego.

Aparaturę i przyrządy wprowadzane do otworu wiertniczego uprzednio kontroluje się

pod względem ich sprawności oraz dokonuje pomiarów ich gabarytów. Wyniki z przeprowadzonych

kontroli i pomiarów się dokumentuje.

1.

Podczas wykonywania opróbowań w otworach wiertniczych, w których jest spodziewane

występowanie ropy naftowej, gazu ziemnego, gazów toksycznych, duszących lub wybuchowych,

na wiertni znajdują się przyrządy do ich wykrywania.

2.

Pracowników wiertni przeszkala się w zakresie działania substancji, o których mowa

w ust. 1, metod ich wykrywania, ewakuacji, zabezpieczenia przed ich szkodliwym działaniem

oraz udzielania pierwszej pomocy.

1.

Podczas opróbowania skał zbiornikowych na przypływ płynu złożowego oraz podczas wykonywania

prac rekonstrukcyjnych, po zakończeniu robót wiertniczych zabezpieczenie przeciwerupcyjne

otworu wiertniczego stanowią

1)

słup płynu, o ciężarze właściwym przewyższającym gradient ciśnienia złożowego;

2)

zamknięcia głowicy przeciwerupcyjnej stosowane odpowiednio, jak podczas wykonywania

wiercenia.

2.

W przypadkach nieobniżających bezpieczeństwa dopuszcza się stosowanie do robót wiertniczych

prowadzonych w

1)

I lub w II kategorii zagrożenia siarkowodorowego - głowicy przeciwerupcyjnej z co

najmniej trzema zamknięciami, z których jedno jest uniwersalne;

2)

III i IV kategorii zagrożenia siarkowodorowego lub innych rodzajach zagrożeń - głowicy

przeciwerupcyjnej z co najmniej dwoma zamknięciami.

3.

Kierownik ruchu zakładu określa rodzaj głowicy przeciwerupcyjnej podczas opróbowania

skał zbiornikowych na przypływ płynu złożowego, stosując technologię pozwalającą na

zastosowanie niezrównoważonego ciśnienia dennego hydrostatycznego słupa płuczki w

stosunku do ciśnienia złożowego.

Opróbowanie poziomów zbiornikowych zawierających płyn złożowy z siarkowodorem prowadzi

się po wyposażeniu wiertni w urządzenia do odgazowania płynu złożowego i spalania

gazu ziemnego.

1.

Elementy wyposażenia wylotu otworu wiertniczego podczas wiercenia oraz opróbowań,

odporne na działanie siarkowodoru, określa instrukcja, o której mowa w § 71.

2.

W przypadku opróbowania rurowym próbnikiem złoża wyposażenie wylotu otworu wiertniczego

określa instrukcja zatwierdzona przez kierownika ruchu zakładu.

W procesie wywoływania przypływu płynu złożowego zawierającego związki siarki stosuje

się środki uniemożliwiające powstanie samozapłonu płynu złożowego w otworze wiertniczym.

Podczas badań związanych z obniżeniem słupa płuczki lub gęstości płuczki w otworze

wiertniczym na wiertni znajduje się zapas płuczki o odpowiednich właściwościach, w

ilości umożliwiającej w razie potrzeby ponowne zatłoczenie tego otworu wiertniczego.

1.

Po zakończeniu robót wiertniczych otwór wiertniczy likwiduje się, jeżeli w okresie

4 lat od zakończenia tych robót nie jest on przeznaczony do dalszego wykorzystania.

Z przeprowadzonej likwidacji otworu wiertniczego sporządza się protokół.

2.

Otwór wiertniczy przeznaczony do eksploatacji przekazuje się protokolarnie zakładowi

górniczemu otworowemu w celu wykorzystania.

3.

Protokół, o którym mowa w ust. 2, przesyła się do wiadomości właściwemu miejscowo

organowi nadzoru górniczego.

4.

W przypadku odwiertów, którymi wydobywa się siarkę rodzimą, wykonanych według planu

wierceń zawartego w projekcie technicznym eksploatacji przepisu ust. 3 nie stosuje

się.

5.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego odpowiada za

1)

zabezpieczenie przekazanego otworu wiertniczego przed dostępem osób nieupoważnionych;

2)

oznakowanie tablicami ostrzegawczymi, tablicą z nazwą otworu wiertniczego i zakładu

górniczego otworowego, a także z numerem alarmowym.

6.

W przypadku odwiertów przeznaczonych do eksploatacji siarki rodzimej przepisu ust.

5 pkt 2 nie stosuje się.

1.

Odwierty wyłączone z eksploatacji i przeznaczone do likwidacji mają zamknięte wyloty

oraz odłączone urządzenia i instalacje.

2.

Przy likwidacji otworów wiertniczych wykonywanych dla badań sejsmicznych sporządza

się protokół całości likwidacji wyrobisk postrzałowych na danym profilu sejsmicznym.

1.

Likwidację otworu wiertniczego lub odwiertu wykonuje się w sposób zapewniający szczelną

izolację poziomów wodnych, ropnych i gazowych, zgodnie z projektem robót geologicznych,

zatwierdzonym odpowiednio przez kierownika ruchu zakładu lub kierownika ruchu zakładu

górniczego otworowego.

2.

Projekt, o którym mowa w ust. 1, określa

1)

sposób zabezpieczenia wylotu zlikwidowanego otworu wiertniczego lub odwiertu;

2)

sposób trwałego oznakowania zlikwidowanego otworu wiertniczego lub odwiertu;

3)

strefę ochronną wokół zlikwidowanego otworu wiertniczego lub odwiertu.

3.

Do czasu przekazania dotychczasowym użytkownikom terenu, po likwidacji działalności

górniczej, skuteczność likwidacji odwiertów kontroluje się w zakresie i z częstotliwością

ustaloną przez kierownika ruchu zakładu.

1.

Wokół zlikwidowanego otworu wiertniczego lub odwiertu wyznacza się strefę ochronną

zgodnie z projektem likwidacji tego otworu lub odwiertu.

2.

Dla zlikwidowanych odwiertów wykonanych do złoża węglowodorów kierownik ruchu zakładu

górniczego otworowego wyznacza strefę ochronną po zakończeniu prac likwidacyjnych

i po zbadaniu tła gazowego.

3.

Strefę ochronną oznacza się na podstawowych i przeglądowych mapach otworów wiertniczych

oraz na mapach sytuacyjno-wysokościowych powierzchni.

4.

W uzasadnionych przypadkach, jeżeli zlikwidowany otwór wiertniczy lub odwiert nie

wymaga oznakowania na powierzchni i równocześnie nie występuje możliwość przedostawania

się płynu złożowego na powierzchnię, dopuszcza się

1)

niewyznaczanie strefy ochronnej;

2)

ucinanie pozostawionych w otworze wiertniczym rur okładzinowych na głębokości nie

mniejszej niż 1,5 m od powierzchni terenu.

5.

Kierownik ruchu zakładu lub kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego zawiadamia

właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o lokalizacji zlikwidowanego otworu

wiertniczego lub odwiertu, sposobie jego likwidacji oraz o jego zabezpieczeniach i

potencjalnych zagrożeniach, a także o granicach strefy ochronnej, w przypadku jej

wyznaczenia.

6.

Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się przy wierceniach wykonywanych dla badań sejsmicznych.

W przypadku likwidacji otworu wiertniczego lub odwiertu z odkrytymi warstwami solnymi

zaczyn cementowy sporządza się na bazie solanki o pełnym nasyceniu.

Do likwidacji otworu wiertniczego lub odwiertu w interwałach orurowanych z zacementowaną

przestrzenią zarurową dopuszcza się stosowanie pakerów z materiałów trwałych oraz

wypełnienie kolumny rur okładzinowych płuczką wiertniczą.

1.

W przypadku stwierdzenia nieskutecznej likwidacji otworu wiertniczego lub odwiertu

przystępuje się do jego ponownej likwidacji.

2.

Przy ponownej nieskutecznej likwidacji odwiertu kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego opracowuje i wdraża sposób nadzoru i monitorowania odwiertu.

1.

Materiały użyte do likwidacji otworu wiertniczego lub odwiertu oraz sposób ich likwidacji

dostosowuje się do istniejących warunków geologicznych, złożowych i technicznych.

2.

Sprzęt i narzędzia pozostawione w otworze wiertniczym lub odwiercie wyszczególnia

się w protokole likwidacji otworu wiertniczego lub odwiertu.

Przedsiębiorca prowadzący lub zlecający roboty wiertnicze w celu rozpoznania lub eksploatacji

złóż węglowodorów, po zakończeniu robót wiertniczych i likwidacji otworów wiertniczych

lub odwiertów, zapewnia wykonanie ich geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych

oraz zgłasza je do właściwego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej oraz

do właściwych organów samorządu terytorialnego.

1.

Zezwolenie na oddanie do ruchu maszyn i urządzeń wydaje kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego na podstawie protokołu odbioru technicznego.

2.

Tryb dokonywania odbioru technicznego ustala kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

W okresie użytkowania obiektu budowlanego zakładu górniczego otworowego zapewnia się

1)

utrzymywanie stanu technicznego obiektu na poziomie zapewniającym bezpieczeństwo ludzi

i mienia;

2)

utrzymanie wymaganego stanu estetycznego obiektu;

3)

eksploatację obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

2.

Kontrole okresowe obiektów budowlanych zakładu górniczego otworowego uwzględniają

1)

ocenę stanu technicznego poszczególnych elementów obiektu;

2)

określenie stopnia zużycia lub uszkodzenia poszczególnych elementów obiektu;

3)

ustalenie zakresu robót remontowych i naprawczych oraz określenie stopnia pilności

ich wykonania, w oparciu o kryteria bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania

obiektu.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się do

1)

obiektów ujęć wód leczniczych, termalnych i solanek;

2)

budynków sterowni, dyspozytorni i centrali telefonicznych;

3)

obiektów i stałych instalacji technologicznych, w tym instalacji osuszania, odrtęciania

i odsiarczania gazu, separacji i stabilizacji ropy naftowej;

4)

obiektów transportu kopaliny i płynów technologicznych;

5)

obiektów stacji redukcyjno-pomiarowych;

6)

obiektów tłoczni ropy naftowej i gazu ziemnego;

7)

obiektów warsztatowych i magazynowych;

8)

magazynów płynów złożowych i płynów technologicznych;

9)

stałych dróg technologicznych;

10)

obiektów kotłowni technologicznych;

11)

budynków i budowli głównych stacji sprężarek powietrza wraz z rurociągami;

12)

obiektów i urządzeń przyodwiertowych, z wyjątkiem głowic eksploatacyjnych;

13)

fundamentów i konstrukcji wsporczych pod maszyny i urządzenia technologiczne;

14)

budynków stacji elektroenergetycznych oraz do sieci wysokiego i średniego napięcia;

15)

masztów kablowych i oświetleniowych;

16)

obiektów pompowni wód złożowych;

17)

zbiorników i instalacji przeciwpożarowych;

18)

mostów i estakad technologicznych;

19)

morskich platform stacjonarnych posadowionych na dnie morza;

20)

innych obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem ruchu, zlokalizowanych w granicach

zakładu górniczego otworowego.

1.

Zezwolenie na oddanie do ruchu maszyn i urządzeń znajdujących się na wiertni wydaje

kierownik ruchu zakładu na podstawie protokołu odbioru technicznego, z zastrzeżeniem

§ 48.

2.

Tryb dokonywania odbioru technicznego ustala kierownik ruchu zakładu.

1.

Osoby kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego przeprowadzają okresowe

kontrole stanu technicznego oraz sposobu korzystania z maszyn i urządzeń, a także

instalacji technicznych tego zakładu.

2.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego, uwzględniając dokumentację techniczną,

zatwierdza instrukcje ustalające tryb przeprowadzania kontroli, o których mowa w ust.

1, ich zakres i częstotliwość oraz sposób dokumentowania.

3.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego określa częstotliwość, zakres i sposób

przeprowadzania systematycznych przeglądów, konserwacji, a w razie potrzeby - badań

maszyn i urządzeń.

1.

Maszyny i urządzenia eksploatuje się, konserwuje i naprawia w sposób określony w dokumentacji

techniczno-ruchowej maszyn, w tym w instrukcjach eksploatacyjnych oraz instrukcjach

określonych w przepisach dotyczących zasadniczych wymagań dla wyrobów podlegających

ocenie zgodności.

2.

Montaż i demontaż maszyn, urządzeń i instalacji technicznych przeprowadza się w sposób

określony w dokumentacji techniczno-ruchowej.

3.

Dokumentacja techniczno-ruchowa jest przechowywana w jednostce terenowej albo w obiekcie,

w którym jest użytkowana maszyna lub urządzenie.

1.

Przed rozpoczęciem rurowania otworu wiertniczego oraz robót ratunkowych sprawdza się

stan urządzenia wiertniczego i sprzętu używanego przy tych robotach. Wyniki przeprowadzonego

sprawdzenia odnotowuje się w książce kontroli maszyn i urządzeń.

2.

Prowadzenie robót, o których mowa w ust. 1, bez sprawnych urządzeń kontrolno-pomiarowych

jest niedopuszczalne.

1.

Maszyny i urządzenia wyposaża się w zabezpieczenia, gaśnice lub instalacje gaśnicze

oraz w przyrządy pomiarowe gwarantujące bezpieczne ich użytkowanie.

2.

Regulacja lub zmiana nastawienia elementów zabezpieczeń maszyn i urządzeń może być

wykonana wyłącznie przez pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje i przygotowanie,

a czynności te odnotowuje się w książce eksploatacji maszyn i urządzeń.

3.

Sprawność zabezpieczeń, w szczególności zaworów bezpieczeństwa, wskaźników obciążeń

układów linowych, wyłączników krańcowych, hamulców i zapadek w układach dźwigowych,

kontroluje się z częstotliwością ustaloną przez kierownika ruchu zakładu górniczego

otworowego. Wyniki przeprowadzonej kontroli odnotowuje się w książce kontroli maszyn

urządzeń.

4.

Instalacje ciśnieniowe przyłączane do zagłowiczenia odwiertu, bezpośrednio przed wykonaniem

zabiegów specjalnych, sprawdza się ciśnieniem większym od największego ciśnienia przewidywanego,

ale nie większym od maksymalnego ciśnienia dopuszczalnego dla danej instalacji, oraz

zabezpiecza przed nadmierną wibracją i przemieszczeniem się w czasie pracy.

5.

Na wskazujących przyrządach pomiarowych oznacza się zakres dopuszczalnych wartości

mierzonych parametrów.

Ochronę przeciwporażeniową dla stosowanych urządzeń i instalacji elektrycznych określa

kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego na podstawie dokumentacji technicznej

producenta tych urządzeń i instalacji.

1.

W przypadku automatycznego lub zdalnego sterowania procesem produkcyjnym stosuje się

odpowiednią sygnalizację optyczną lub akustyczną oraz zabezpieczenia i blokady.

2.

Stanowiska pracy, na których znajdują się wyłączniki awaryjne umożliwiające wstrzymanie

ruchu w przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia, określa kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego.

3.

Jeżeli dokument bezpieczeństwa tego wymaga, zapewnia się system zdalnego sterowania

na wypadek sytuacji alarmowych.

4.

System, o którym mowa w ust. 3, dysponuje zdolnymi do pracy stanowiskami kontrolnymi,

usytuowanymi w odpowiednich miejscach, które mogą być użyte w przypadku sytuacji alarmowej,

a o ile to konieczne, system ten powinien dysponować również stanowiskami kontrolnymi

w bezpiecznych miejscach zbiórek i obszarach ewakuacji.

5.

W system, o którym mowa w ust. 3, są wyposażone przynajmniej urządzenia klimatyzacji,

systemy alarmowego wyłączania urządzeń w przypadku eksplozji, urządzenia zapobiegające

wydostawaniu się łatwopalnych cieczy i gazów, jak również urządzenia stanowiące ochronę

przeciwpożarową i kontrolujące parametry wydobywania.

6.

Jeżeli dokument bezpieczeństwa tego wymaga, zapewnia się system

1)

akustyczno-optyczny, przekazujący sygnał alarmowy do każdego obsadzonego miejsca pracy;

2)

akustyczny, wydający sygnał słyszalny we wszystkich częściach instalacji, w których

mogą przebywać pracownicy.

7.

Urządzenia wywołujące alarm systemu, o którym mowa w ust. 3, lokalizuje się, zgodnie

z decyzją kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

8.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego zapewnia odpowiedni nadzór lub środki

łączności, jeżeli stanowiska pracy są zajmowane przez odosobnionych pracowników.

1.

Naprawianie maszyn i innych urządzeń, a także bezpośrednie smarowanie i czyszczenie

części ruchomych, wykonuje się tylko po zatrzymaniu maszyny lub urządzenia oraz po

wyłączeniu dopływu energii i zabezpieczeniu tego stanu.

2.

Dopuszcza się smarowanie maszyn i urządzeń będących w ruchu

1)

pod warunkiem że są one do tego konstrukcyjnie przystosowane;

2)

za pomocą specjalnych urządzeń określonych w dokumentacji techniczno-ruchowej producenta,

w tym w instrukcjach eksploatacyjnych oraz instrukcjach wymienionych w przepisach

dotyczących zasadniczych wymagań dla wyrobów podlegających ocenie zgodności.

3.

Materiały eksploatacyjne i części zamienne do maszyn i urządzeń magazynuje się tylko

w miejscach do tego przeznaczonych.

Maszyny, urządzenia i instalacje, nieprzystosowane do pracy w warunkach niskich temperatur,

zabezpiecza się przed ich wpływem.

1.

Urządzenia wiertnicze przeznaczone do mechanicznych wierceń obrotowych oraz wieże

lub maszty eksploatacyjne, o udźwigu ponad 60 kN, wyposaża się w ciężarowskaz lub

inny wskaźnik obciążenia na haku, usytuowany w polu widzenia wiertacza lub operatora

wyciągu linowego.

2.

Na wieżach lub masztach eksploatacyjnych wymagania, o których mowa w ust. 1, dotyczą

wykonywania prac z użyciem wyciągu linowego.

Wiertnice, których wysokość wieży lub masztu przekracza 18 m, wyposaża się w urządzenia

ograniczające maksymalną wysokość podniesienia wielokrążka ruchomego. W przypadku

braku takiego urządzenia w wyposażeniu fabrycznym wiertnicy instaluje się przyrządy

ostrzegawcze sygnalizujące krańcowe położenie wielokrążka ruchomego dla określonego

typu wiertnicy.

1.

Dla masztów i wież wiertniczych lub eksploatacyjnych określa się najwyższe obciążenia

robocze, mierzone na haku wielokrążka ruchomego.

2.

Dla poszczególnych elementów wchodzących w zestaw przewodu wiertniczego określa się

najwyższe dopuszczalne obciążenia robocze.

1.

Podczas robót wiertniczych w celu poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania ropy naftowej

lub gazu ziemnego, a także podczas innych robót wiertniczych, w przypadku występowania

zagrożeń, górny pomost masztu wiertniczego lub wieży wiertniczej wyposaża się w urządzenie

umożliwiające pracownikowi szybką ewakuację.

2.

Urządzenie, o którym mowa w ust. 1, sprawdza się przed rozpoczęciem robót wiertniczych,

a w okresie dowiercania i opróbowania kontroluje nie rzadziej niż raz w miesiącu.

Sposób sprawdzania i kontrolowania tego urządzenia ustala kierownik ruchu zakładu.

3.

Pomosty masztu wiertniczego lub wieży wiertniczej na stanowisku pracy pomocnika wieżowego

osłania się od wiatru. Dopuszcza się niestosowanie osłon w warunkach letnich i w przypadkach

krótkotrwałych robót wiertniczych.

4.

Stałe stalowe pomosty manipulacyjne lub montażowe wykonuje się z elementów konstrukcyjnych,

zabezpieczających przed poślizgiem, oraz wyposaża się w poręcze, poprzeczki i krawężniki,

chyba że rozwiązania fabryczne przewidują inne sposoby zabezpieczenia.

Obudowana wieża wiertnicza lub obudowany maszt wiertniczy posiada co najmniej dwa

wyjścia z drzwiami łatwo otwieranymi na zewnątrz lub, gdy jest to niemożliwe, z drzwiami

rozsuwanymi. Jedno z wyjść znajduje się przy stanowisku wiertacza.

Dźwignia hamulca mechanicznego wyciągu wiertniczego, przy pełnym zahamowaniu, znajduje

się w odległości 0,8-0,9 m od górnej płaszczyzny poziomu roboczego urządzenia (podłogi),

jeżeli instrukcja producenta nie przewiduje innych odległości.

Wyciąg wiertniczy wiertnic o udźwigu większym od 800 kN na haku wyposaża się w hamulec

wspomagający.

1.

Podczas pracy bębenkiem pomocniczym wyciągu wiertniczego, przy ręcznym nawijaniu,

jest niedopuszczalne stosowanie lin stalowych.

2.

Bębenek pomocniczy wyciągu wiertniczego może być użyty do podnoszenia, opuszczania

i przemieszczania w wieży narzędzi i sprzętu wiertniczego, o ciężarze nieprzekraczającym

wielkości określonych w dokumentacji techniczno-ruchowej, w tym w instrukcjach eksploatacyjnych

oraz instrukcjach określonych w przepisach dotyczących zasadniczych wymagań dla wyrobów

podlegających ocenie zgodności.

3.

Dopuszcza się używanie bębenka pomocniczego wyciągu wiertniczego tylko w przypadku,

gdy wiertacz znajduje się przy pulpicie sterowniczym wiertnicy.

4.

Do czynności, o których mowa w ust. 2, dopuszcza się stosowanie innych urządzeń wyciągowych.

Wszelkie czynności wykonywane z użyciem wyciągu wiertniczego lub innych urządzeń,

które są sterowane ze stanowiska poza zasięgiem pola widzenia pracownika sterującego,

mogą odbywać się tylko przy tak zorganizowanej pracy, aby otrzymywał on sygnał o gotowości

do rozpoczęcia i o konieczności przerwania wykonywanych czynności.

1.

Pompę płuczkową wyposaża się w zawór bezpieczeństwa i manometr.

2.

W polu widzenia wiertacza znajduje się manometr zainstalowany na tłocznym rurociągu

płuczkowym.

Klucze wiertnicze mocuje się w sposób określony w instrukcji zatwierdzonej przez kierownika

ruchu zakładu.

Kontrolę stanu technicznego klinów do rur płuczkowych, kluczy wiertniczych, wkładów

do stołów obrotowych i graniatek, elewatorów oraz haków wiertniczych prowadzi się

na początku każdej zmiany i przed każdą czynnością zapuszczania lub wyciągania przewodu

wiertniczego.

Odcinanie przewodu wiertniczego przy jego rozkręcaniu za pomocą stołu wiertniczego

jest niedopuszczalne.

Wciągarki posiadają hamulec lub blokadę, a wciągarki z napędem ręcznym - dodatkowo

mechanizm zapadkowy uniemożliwiający wsteczny ruch bębna.

1.

Podczas instalowania urządzeń wydobywczych

1)

wyważa się indywidualne i grupowe układy pompowe o napędzie mechanicznym;

2)

prowadzi się, w sposób odpowiednio zabezpieczony, cięgła pompowe do napędów grupowych

w rejonie dróg i przejść;

3)

uruchamia się i wyłącza, za pośrednictwem sprzęgników cięgłowych, kiwony pompowe przy

napędzie grupowym.

2.

W przypadku prowadzenia cięgieł pompowych do napędów grupowych nad przejściami zabudowuje

się pod cięgłami pomosty zabezpieczające.

1.

Prace wykonywane w zbiornikach, w których były magazynowane substancje szkodliwe dla

zdrowia i życia ludzkiego oraz substancje mogące spowodować zagrożenie pożarowe i

zagrożenie wybuchem, prowadzi się po odłączeniu zbiornika od instalacji technologicznych

i po całkowitym opróżnieniu z tych substancji, w sposób określony w instrukcji zatwierdzonej

przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Pracownikom zapewnia się środki ochrony indywidualnej odpowiednie do rodzaju i poziomu

zagrożenia. Wymagania dotyczące podjęcia i prowadzenia prac w zbiornikach określają

ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy.

Wejście do pomieszczeń obudów czół zbiorników magazynujących substancje szkodliwe

dla zdrowia i życia ludzkiego oraz substancje mogące spowodować zagrożenie pożarowe

i zagrożenie wybuchem jest dopuszczalne tylko pod warunkiem dokładnego przewietrzenia

tych pomieszczeń. Informację o tym zamieszcza się na tablicy przy wejściu do obudów

czół zbiorników.

Pracowników zatrudnionych przy pracach wykonywanych w zbiornikach oraz w pomieszczeniu

obudowy czół zbiorników magazynujących substancje szkodliwe dla zdrowia i życia ludzkiego

oraz substancje mogące spowodować zagrożenie pożarowe i zagrożenie wybuchem ubezpieczają

inni pracownicy znajdujący się na zewnątrz, posiadający możliwość natychmiastowej

ewakuacji pracowników z zagrożonej strefy.

Nogi czwórnogów i trójnogów przy podstawie i na koronie zabezpiecza się przed możliwością

ich przemieszczania.

Instalowanie, eksploatacja oraz kontrola maszyn i urządzeń elektrycznych oraz instalacji

elektrycznych odpowiada wymaganiom określonym w dokumentacji techniczno-ruchowej,

w tym instrukcjach eksploatacyjnych oraz instrukcjach określonych w przepisach dotyczących

zasadniczych wymagań dla wyrobów podlegających ocenie zgodności.

1.

Pomieszczenia w ruchu zakładu górniczego otworowego, w których są zainstalowane maszyny,

urządzenia oraz instalacje energetyczne, oraz sposoby zabezpieczenia wejść do tych

pomieszczeń, a także wykaz osób upoważnionych do przebywania w tych pomieszczeniach,

określa kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Wykaz osób, o którym mowa w ust. 1, zawiera imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe.

1.

Wiertnie, zakład górniczy otworowy, wydzielony oddział lub jednostkę terenową, w którym

przerwa w dopływie energii elektrycznej może spowodować zagrożenie dla ludzi, środowiska

i mienia, wyposaża się w dwa niezależne źródła zasilania.

2.

Każde ze źródeł zasilania zapewnia co najmniej pokrycie minimalnej mocy dla urządzeń,

w których przerwa w dopływie energii może spowodować zagrożenie, o którym mowa w ust.

1.

W każdej stacji elektroenergetycznej umieszcza się

1)

schemat ideowy układu elektroenergetycznego stacji;

2)

instrukcje obsługi stacji;

3)

wykaz sprzętu ochronnego, niezbędnego do bezpiecznej obsługi stacji, wraz z określeniem

miejsca jego przechowywania;

4)

wykaz sprzętu przeciwpożarowego będącego na jej wyposażeniu.

1.

Łączniki sterownicze układu sterowania silników elektrycznych służących do napędu

urządzenia wiertniczego znajdują się na stanowisku wiertacza.

2.

W przypadku stosowania kilku łączników sterowniczych stosuje się blokadę uniemożliwiającą

równoczesne uruchomienie napędu z różnych miejsc.

3.

Wartości prądu elektrycznego w silnikach służących do napędu urządzenia wiertniczego

kontroluje się za pomocą przyrządów widocznych ze stanowiska wiertacza.

Wyłącznik dopływu energii elektrycznej do wiertni umieszcza się w przestrzeni niezagrożonej

wybuchem, w miejscu łatwo dostępnym.

1.

Wieże i maszty konstrukcji stalowej, urządzenia wiertnicze z napędem elektrycznym,

a także urządzenia wiertnicze, na których są zainstalowane agregaty prądotwórcze,

się uziemia.

2.

Rury okładzinowe otworów wiertniczych i odwiertów wykorzystuje się jako uziomy naturalne

urządzeń elektroenergetycznych i instalacji odgromowych.

3.

Wyniki pomiarów rezystancji uziemienia potwierdza się protokołem.

4.

Pomiary, o których mowa w ust. 3, nie dotyczą wiertnic wykonujących otwory wiertnicze

do celów badań geofizycznych.

1.

W przestrzeniach zagrożonych wybuchem gazów, par lub mgieł stosuje się tylko elektryczne

urządzenia budowy przeciwwybuchowej zaliczone do grupy II urządzeń i systemów ochronnych

zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych

wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach

zagrożonych wybuchem

(Dz. U. Nr 263, poz. 2203).

2.

Zasady właściwego nadzoru nad eksploatacją, konserwacją oraz naprawą urządzeń, o których

mowa w ust. 1, ustala kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego, uwzględniając

wymagania określone w dokumentacji techniczno-ruchowej, w tym w instrukcjach eksploatacyjnych

oraz instrukcjach określonych w przepisach dotyczących zasadniczych wymagań dla wyrobów

podlegających ocenie zgodności.

Wyposażenie sieci elektroenergetycznej umożliwia wyłączenie urządzeń elektroenergetycznych,

zainstalowanych w przestrzeniach zagrożonych wybuchem, za pomocą łatwo dostępnych

wyłączników umieszczonych poza tymi przestrzeniami.

Niedopuszczalne jest budowanie elektroenergetycznych linii napowietrznych w przestrzeniach

zagrożonych wybuchem.

1.

Otwieranie osłon urządzeń elektrycznych budowy przeciwwybuchowej jest dopuszczalne

po wyłączeniu tych urządzeń spod napięcia i po zabezpieczeniu stanu wyłączenia, z

wyjątkiem obwodów iskrobezpiecznych o poziomie zabezpieczenia „ia”.

2.

Zwieranie i uziemianie części urządzeń elektrycznych budowy przeciwwybuchowej wyłączonych

spod napięcia w celu zabezpieczenia stanu wyłączenia jest dopuszczalne po stwierdzeniu,

że stężenie mieszaniny wybuchowej w miejscu zainstalowania urządzenia nie przekracza

10% dolnej granicy wybuchowości.

1.

Pomiary przyrządami elektrycznymi w przestrzeniach zagrożonych wybuchem wykonuje się

przyrządami o budowie dostosowanej do rodzaju zagrożenia. Pomiary te można wykonywać

również przyrządami elektrycznymi budowy zwykłej, jeżeli, przed wykonywaniem pomiarów

i w trakcie pomiarów, w miejscu ich wykonywania osoba dozoru ruchu zakładu górniczego

otworowego kontroluje stężenie mieszaniny wybuchowej.

2.

Niedopuszczalne jest wykonywanie pomiarów, a prowadzone pomiary urządzeniami w budowie

zwykłej przerywa się, gdy stężenie mieszaniny wybuchowej przekroczy 20% dolnej granicy

wybuchowości.

3.

Wyniki pomiarów, o których mowa w ust. 1, się dokumentuje.

Kable i przewody oponowe

1)

układa się w taki sposób, aby nie były narażone na uszkodzenia mechaniczne;

2)

oznakowuje się na obydwu końcach przez umieszczenie numeru i adresu linii.

W przypadku awarii i samoczynnego wyłączenia urządzenia elektroenergetycznego ponowne

jego włączenie może nastąpić dopiero po usunięciu przyczyny wyłączenia oraz po uzyskaniu

zgody osoby dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

Wieże wiertnicze, maszty, wiaty maszynowe wiertnic oraz drogi ewakuacyjne wyposaża

się w oświetlenie awaryjne.

2.

Rodzaj oświetlenia awaryjnego ustala kierownik ruchu zakładu odpowiednio do występujących

zagrożeń.

1.

Przy wykonywaniu robót wiertniczych i prowadzeniu eksploatacji otworami wiertniczymi

wymagane jest posiadanie

1)

odpowiednich urządzeń przeciwpożarowych;

2)

odpowiedniego sprzętu do kontroli atmosfery wybuchowej mogącej wystąpić w rejonie

otworów wiertniczych, maszyn i urządzeń.

2.

Wymagania przeciwpożarowe dla obiektów i urządzeń zakładu górniczego otworowego lub

zakładu określają instrukcje technologiczne, techniczno-eksploatacyjne lub remontowe.

3.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego lub kierownik ruchu zakładu organizuje

służbę przeciwpożarową do

1)

sprawowania nadzoru prewencyjnego, w szczególności w zakresie

a)

ustalania podstawowych kierunków i metod profilaktyki przeciwpożarowej,

b)

kontroli stanu zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektów i urządzeń, zgodnie z harmonogramem

kontroli,

c)

opracowania analizy stanu zabezpieczenia przeciwpożarowego zakładu górniczego otworowego;

2)

wykonywania zadań operacyjno-technicznych, w szczególności

a)

ustalania programów i zasad prowadzenia szkoleń przeciwpożarowych wraz z nadzorem

nad ich realizacją,

b)

współdziałania z terenowymi komendami straży pożarnych w zakresie zabezpieczenia operacyjnego

zakładu górniczego otworowego,

c)

opiniowania programów modernizacyjno-rozwojowych zakładu górniczego otworowego, w

zakresie ich zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, oraz uczestniczenia

w komisjach odbioru technicznego nowych lub modernizowanych obiektów i urządzeń;

3)

sprawowania nadzoru nad stanem bezpieczeństwa pożarowego terenu, obiektów i urządzeń,

w szczególności poprzez

a)

uczestniczenie w postępowaniach wyjaśniających okoliczności i przyczyny powstania

oraz rozprzestrzeniania się pożarów, a także w zakresie opracowania wniosków zmierzających

do poprawy bezpieczeństwa pożarowego,

b)

ustalanie potrzeb i zasad zabezpieczenia obiektów, maszyn i urządzeń w sprzęt i instalacje

przeciwpożarowe wraz z opracowaniem analiz tego zabezpieczenia.

4.

Jeżeli dokument bezpieczeństwa tego wymaga, instaluje się przyrządy mierzące stężenia

gazów w sposób automatyczny i ciągły, a także automatyczne urządzenia alarmujące oraz

urządzenia automatycznie odcinające prąd w instalacjach elektrycznych i silnikach

spalinowych. Wyniki pomiarów automatycznych rejestruje się i przechowuje zgodnie z

wymaganiami dokumentu bezpieczeństwa.

1.

Strefy zagrożenia wybuchem i zagrożenia pożarowego określa kierownik ruchu zakładu

górniczego otworowego, zgodnie z zasadami techniki górniczej oraz przepisami wydanymi

na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.

2.

Strefy, o których mowa w ust. 1, odpowiednio się oznakowuje.

3.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego ustala miejsca, rodzaj i ilość urządzeń

przeciwpożarowych oraz gaśnic znajdujących się przy granicy stref, o których mowa

w ust. 1.

4.

Gaśnice

1)

oznakowuje się w sposób umożliwiający ich identyfikację;

2)

poddaje się przeglądom technicznym oraz czynnościom konserwacyjnym, zgodnie z wymogami

określonymi w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.

5.

Daty przeprowadzonych przeglądów oraz czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 2, wpisuje

się w sposób czytelny na gaśnicach.

1.

Przygotowując zakład górniczy otworowy lub jego część do prowadzenia robót budowlanych

na terenie zakładu, w szczególności

1)

ustala się na czas budowy strefy zagrożenia wybuchem i zagrożenia pożarowego;

2)

zapewnia podstawowy sprzęt przeciwpożarowy.

2.

Sposób prowadzenia robót budowlanych, związanych z usuwaniem skutków uszkodzeń obiektów

zakładu górniczego otworowego, ustala kierownik ruchu tego zakładu.

1.

Pracowników zatrudnionych w ruchu zakładu górniczego otworowego poucza się o sposobach

zapobiegania pożarom i ich zwalczania, odpowiednio do miejsca pracy, występujących

zagrożeń oraz posiadanych środków gaśniczych.

2.

Na terenie zakładu górniczego otworowego, w widocznych miejscach, umieszcza się instrukcje

o sposobach alarmowania i powiadamiania straży pożarnej, innych jednostek interwencyjnych

oraz osób dozoru ruchu tego zakładu.

Niedopuszczalne jest palenie tytoniu na terenie zakładu górniczego otworowego poza

miejscami lub pomieszczeniami do tego wyznaczonymi.

Niedopuszczalne jest

1)

prowadzenie w kierunku budynków z otwartym ogniem rowów lub koryt, przez które mogłaby

ściekać ropa naftowa lub inne produkty palne z otworów wiertniczych, zbiorników lub

magazynów;

2)

wznoszenie obiektów nad

a)

wyciekami ropy naftowej,

b)

wyciekami gazu ziemnego,

c)

odwiertami,

d)

rurociągami naftowymi oraz gazowymi.

1.

W jednostce terenowej lub oddziale zakładu górniczego otworowego, gdzie występują

strefy zagrożenia wybuchem, znajdują się materiały, urządzenia i inne środki, za pomocą

których można zapobiec powstaniu i zapłonowi mieszaniny wybuchowej, a w przypadku

zaistnienia wybuchu ograniczyć jego skutki.

2.

Pomieszczenia zagrożone wybuchem przewietrza się i zabezpiecza w sposób uniemożliwiający

przedostanie się mieszaniny wybuchowej do pomieszczeń sąsiednich.

3.

Powietrze doprowadzane do pomieszczeń nie może być pobierane ze stref zagrożonych

wybuchem.

4.

W strefach zagrożonych wybuchem jest niedopuszczalne gromadzenie materiałów, które

mogą sprzyjać powstawaniu lub rozprzestrzenianiu się pożarów.

5.

Miejsca pracy wyposaża się w odpowiednie gaśnice, a jeśli to konieczne - w urządzenia

wykrywające ogień i systemy alarmowe.

6.

Nieautomatyczny sprzęt przeciwpożarowy jest łatwo dostępny i prosty w użyciu oraz,

w miarę potrzeby, chroniony przed zniszczeniem.

Podgrzewanie zbiorników, cystern i przewodów rurowych odbywa się z użyciem wody, pary

wodnej lub w inny bezpieczny sposób, ustalony przez kierownika ruchu zakładu górniczego

otworowego.

W przestrzeniach zagrożonych wybuchem stosuje się pasy przenoszące napęd, wykonane

z materiałów niepalnych i antyelektrostatycznych.

1.

W budynkach gazoliniarni, tłoczni ropnych i gazowych oraz w innych pomieszczeniach,

w których mogą powstać mieszaniny wybuchowe lub nagromadzić się gazy toksyczne, znajdują

się stale otwarte, w najwyższej części pomieszczenia, górne otwory wentylacyjne, o

powierzchni nie mniejszej niż 1% powierzchni posadzki tego pomieszczenia. W pomieszczeniach

tych wykonuje się także otwory wentylacyjne z żaluzjami na poziomie posadzki.

2.

W pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, instaluje się automatyczne urządzenia

gazometryczne, przekazujące sygnały o przekroczeniu dopuszczalnych stężeń mieszanin

wybuchowych lub gazów toksycznych do miejsc ze stałą obsługą.

3.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego, w przypadkach uzasadnionych warunkami

techniczno-ruchowymi, może zezwolić na odstąpienie od wymogów, o których mowa w ust.

2, i nakazać wykonywanie okresowych pomiarów stężenia gazów, zawiadamiając o tym właściwy

organ nadzoru górniczego.

Pomieszczenia obudowy czół zbiorników zawierających gaz przewietrza się w sposób ciągły.

Rurociągi, zbiorniki, w których są przechowywane płyny łatwopalne i wybuchowe, uziemia

się i łączy ze sobą przewodem metalowym. Dysze nalewaków i otwory wypływowe tych pojemników

się uziemia.

1.

Odległość obiektów i urządzeń związanych z wydobywaniem ropy naftowej i gazu ziemnego

oraz z podziemnym bezzbiornikowym magazynowaniem węglowodorów płynnych na lądzie,

w szczególności odwiertów, gazoliniarni, urządzeń i instalacji do osuszania i odsiarczania

gazu ziemnego, tłoczni ropy naftowej i gazu ziemnego, nie może być mniejsza niż 50

m - od dróg publicznych, linii kolejowych, budynków administracyjnych i mieszkalnych

oraz od innych obiektów z otwartym ogniem niezwiązanych z ruchem zakładu górniczego

otworowego.

2.

Odległość stacji gazowych od obiektów i miejsc z otwartym ogniem, o których mowa w

ust. 1, nie może być mniejsza niż 20 m.

3.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego może wyrazić zgodę na zmniejszenie odległości,

o których mowa w ust. 1 i 2, po uzgodnieniu z właściwym organem nadzoru górniczego.

Przy pracach wykonywanych w miejscach, w których występuje mieszanina wybuchowa, jest

niedopuszczalne używanie narzędzi, sprzętu i innych przedmiotów oraz obuwia i odzieży,

mogących powodować iskrzenie.

1.

Materiały pędne, oleje i smary magazynuje się poza obszarem zabudowy urządzenia wiertniczego,

w miejscach należycie przewietrzanych, i zabezpiecza przed zapaleniem.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do zbiorników roboczych i technologicznych.

Rury wydmuchowe silników spalinowych wyprowadza się na zewnątrz zabudowy i wyposaża

w urządzenia przeciwdziałające przenoszeniu się iskier.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego podejmuje działania mające na celu zmniejszenie

negatywnego wpływu działalności zakładu górniczego otworowego na środowisko.

1.

W zakładzie górniczym otworowym prowadzi się obserwacje i pomiary wpływu robót górniczych

na powierzchnię oraz zmian stosunków wodnych i tła gazowego w powietrzu glebowym -

w zakresie dostosowanym do możliwego oddziaływania zakładu górniczego otworowego na

środowisko.

2.

Zakres obserwacji i pomiarów oraz ich częstotliwość umożliwia

1)

określenie zasięgu i wielkości wpływu eksploatacji;

2)

ocenę stanu zagrożenia obiektów budowlanych i urządzeń oraz ich otoczenia.

3.

Obserwacje i pomiary wykonuje się w zakładach górniczych otworowych, których działalność

ma wpływ na powierzchnię.

4.

Wyniki okresowych i całkowitych obserwacji i pomiarów oznacza się na mapach specjalnych,

sporządzonych na podkładzie mapy sytuacyjno-wysokościowej powierzchni, w granicach

terenu górniczego.

5.

Pomiary pierwotnego tła gazowego w powietrzu glebowym, wykonywane przed rozpoczęciem

robót geologicznych, w zakresie poszukiwań ropy naftowej i gazu ziemnego, oraz przed

rozpoczęciem eksploatacji złoża, przechowuje się wraz z dokumentacją mierniczo-geologiczną.

1.

W zakładzie górniczym otworowym wydobywającym ropę naftową lub gaz ziemny z zawartością

siarkowodoru lub innych związków toksycznych sporządza się program opanowania i neutralizacji

skażenia terenu.

2.

Instalacje oraz urządzenia, które w przypadku uszkodzenia albo awarii mogłyby stać

się źródłem zagrożenia dla otoczenia, lokalizuje się w taki sposób, aby zapewnione

były warunki do likwidacji tego zagrożenia.

1.

Doły urobkowe, doły na ciecze złożowe oraz zbiorniki zrzutowe i pozabiegowe z opróbowań

otworów wiertniczych lub odwiertów izoluje się w sposób zapobiegający niekorzystnemu

oddziaływaniu na środowisko.

2.

Po zakończeniu robót wiertniczych doły urobkowe i doły na ciecze złożowe podlegają

likwidacji w sposób określony przez kierownika ruchu zakładu.

Miejsca przechowywania substancji szkodliwych zabezpiecza się w sposób zapobiegający

niekorzystnemu oddziaływaniu tych substancji na środowisko.

Zbiorniki oraz osadniki przemysłowe zabezpiecza się przed przedostawaniem się na zewnątrz

zmagazynowanych w nich substancji oraz odpowiednio oznakowuje.

Ochronę powietrza atmosferycznego prowadzi się przy zastosowaniu urządzeń odpylających,

neutralizujących i zabezpieczających.

1.

Wtłaczanie do górotworu wód złożowych, wód leczniczych i wód termalnych oraz wykorzystanych

solanek prowadzi się zgodnie z projektem wtłaczania zatwierdzonym przez kierownika

ruchu zakładu górniczego otworowego, uwzględniającym warunki wtłaczania określone

w koncesji.

2.

Projekt wtłaczania sporządza się oddzielnie dla każdego otworu wiertniczego, do którego

są wtłaczane wody złożowe, wody lecznicze i wody termalne oraz wykorzystane solanki.

Wycieki bituminów lub innych substancji stanowiących zagrożenie dla środowiska niezwłocznie

likwiduje się, a skażony teren doprowadza do stanu użyteczności zgodnie z przepisami

ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie

(Dz. U. z 2014 r. poz. 210).

1.

W zakładzie górniczym otworowym znajduje się zestaw materiałów, narzędzi i urządzeń,

dostosowany do prowadzonej działalności, umożliwiających szybką likwidację awarii

rurociągów i innych urządzeń technologicznych oraz środków do niezwłocznej neutralizacji

i likwidacji wycieków lub rozlewisk.

2.

W przypadku awarii urządzeń albo instalacji zakładu górniczego otworowego mogącej

zagrozić środowisku niezwłocznie zawiadamia się o tym właściwy organ nadzoru górniczego

oraz właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, wraz z określeniem terminu

usuwania skutków awarii, a także podjętych doraźnych środkach zabezpieczających.

1.

W przypadku powstania, wskutek robót górniczych, zagrożenia dla ludzi lub środowiska

na terenie i poza terenem zakładu górniczego otworowego, kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego niezwłocznie podejmuje działania zabezpieczające i likwidujące powstałe

zagrożenia.

2.

Działania zabezpieczające w przypadku powstania zagrożenia, o którym mowa w ust. 1,

są określone w

1)

planie ratownictwa górniczego;

2)

instrukcjach dotyczących działań zabezpieczających, odpowiednich do zagrożenia, zatwierdzonych

przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

Grunty w granicach zakładu górniczego otworowego rekultywuje się, jeżeli stają się

one zbędne do prowadzenia ruchu tego zakładu.

2.

Rekultywację gruntów w granicach zakładu górniczego otworowego prowadzi się zgodnie

z dokumentacją rekultywacji, zatwierdzoną przez kierownika ruchu tego zakładu.

3.

Dokumentację rekultywacji sporządza się w formie opisowej i graficznej. W dokumentacji

rekultywacji określa się kierunek, zakres, sposób i termin wykonania rekultywacji,

w szczególności

1)

obszar wymagający poddania rekultywacji, poprzez wskazanie jego granic oraz oznaczenie

granic własności nieruchomości;

2)

aktualny i planowany sposób użytkowania obszaru wymagającego poddania rekultywacji;

3)

stan początkowy gruntów wymagających rekultywacji oraz ich docelowe ukształtowanie;

4)

metody kształtowania rzeźby terenu niekorzystnie przekształconego oraz odtwarzania

gleb;

5)

sposób regulacji stosunków wodnych na gruntach rekultywowanych;

6)

sposób zabezpieczenia przeciwerozyjnego rekultywowanych powierzchni;

7)

elementy zagospodarowania powierzchni, takie jak: budynki, budowle i obiekty małej

architektury;

8)

maszyny i urządzenia stosowane do rekultywacji;

9)

technologię i środki techniczne służące zapobieganiu powstawania pożarów na terenach

rekultywowanych - w przypadku wykorzystywania do rekultywacji odpadów zawierających

części palne;

10)

harmonogram realizacji robót rekultywacyjnych.

Wypełnianie wyrobisk górniczych i innych terenów w granicach zakładu górniczego otworowego,

wykonywane w ramach rekultywacji, prowadzi się z wykorzystaniem odpadów określonych

w przepisach działu II rozdziału 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

(Dz. U. z 2013 r. poz. 21, z późn. zm..

Ciecze poreakcyjne po wykonaniu w otworze wiertniczym lub otworze wiertniczym eksploatacyjnym

zabiegu specjalnego z użyciem substancji niebezpiecznych odprowadza się w sposób niepowodujący

szkodliwego oddziaływania na środowisko.

Badania geofizyczne w otworach wiertniczych lub odwiertach wykonuje się zgodnie z

instrukcją badań geofizycznych, opracowaną przez wykonawcę tych badań i zaakceptowaną

przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego, w zakresie przewidzianym w projekcie

robót geologicznych lub wiercenia.

Przygotowanie otworu wiertniczego lub odwiertu do badań geofizycznych umożliwia swobodne

przemieszczanie przyrządów pomiarowych i specjalnych na całej długości otworu wiertniczego

lub odwiertu, w czasie niezbędnym do wykonania pomiarów i innych badań geofizycznych.

1.

Podczas wykonywania badań geofizycznych jest niedopuszczalne prowadzenie innych prac,

które mogłyby wpłynąć negatywnie na wynik badań lub spowodować zagrożenia dla pracowników

i sprzętu geofizycznego.

2.

Opróbowania w otworach wiertniczych lub w odwiertach z użyciem próbników złoża lub

skał wykonuje się na podstawie instrukcji badań próbnikowych, opracowanej przez wykonawcę

badań i zaakceptowanej przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

W przypadku zagrożenia erupcyjnego przed przystąpieniem do wykonywania w otworze wiertniczym

lub odwiercie badań geofizycznych lub innych prac, wylot tego otworu lub odwiertu

należy wyposażyć w zabezpieczenie umożliwiające bezpieczne wykonanie tych badań i

prac.

Wydobywanie ropy naftowej lub gazu ziemnego ze złoża poprzedza się badaniami warunków

geologiczno-złożowych oraz parametrów złoża i płynu złożowego.

Ilości wydobywanych z odwiertu ropy naftowej, gazu ziemnego i wody lub zatłaczanych

do niego płynów oraz rodzaj i wyniki wykonywanych pomiarów i obserwacji dokumentuje

się w sposób ustalony przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

Niedopuszczalne jest nieregulowane samoczynne wydobywanie ropy naftowej, gazu ziemnego

lub kondensatu przekraczające określony dopuszczalny pobór oraz niekontrolowane zatłaczanie

płynów do złóż tych kopalin, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w § 209.

1.

Gaz ziemny wydobywany z otworów wiertniczych podczas opróbowania oraz podczas eksploatacji

złóż ropy naftowej się wykorzystuje.

2.

Jeżeli nie ma warunków wykorzystania gazu ziemnego, dopuszcza się jego spalanie z

zachowaniem wymagań określonych w przepisach działu II tytułu II ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

(Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm..

Jeżeli w wydobywanym gazie ziemnym występują ciekłe węglowodory, pobiera się próbki

mieszaniny węglowodorów i wykonuje badania fizykochemiczne w celu dokonania klasyfikacji

złoża.

1.

Służba mierniczo-geologiczna zakładu górniczego otworowego podlega bezpośrednio kierownikowi

ruchu tego zakładu.

2.

Służba mierniczo-geologiczna zakładu górniczego otworowego prowadzi książkę uwag,

która zawiera informacje dotyczące w szczególności

1)

prowadzenia robót niezgodnych z warunkami określonymi w koncesji oraz w planie ruchu

zakładu górniczego otworowego lub projekcie zagospodarowania złoża;

2)

uchybień w zakresie racjonalnej gospodarki złożem;

3)

stwierdzonych istotnych zmian warunków geologicznych lub hydrogeologicznych;

4)

stwierdzonych zagrożeń mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu zakładu górniczego otworowego

lub na ochronę środowiska.

3.

Każdą informację wpisaną do książki uwag niezwłocznie przedkłada się kierownikowi

ruchu zakładu górniczego otworowego, który, w przypadku gdy informacja dotyczy nieprawidłowości,

wyznacza sposób dalszego postępowania oraz termin i osoby odpowiedzialne za usunięcie

tych nieprawidłowości.

4.

Do zadań służby, o której mowa w ust. 1, w części mierniczej, należy

1)

sporządzanie i uzupełnianie map podstawowych, przeglądowych i specjalnych;

2)

wykonywanie i nadzorowanie pomiarów realizowanych przy budowie obiektów budowlanych

zakładu górniczego otworowego i lokalizacji otworów wiertniczych;

3)

prognozowanie i prowadzenie obserwacji i pomiarów wpływu robót górniczych na powierzchnię

terenu górniczego, budynki i budowle;

4)

prowadzenie inwentaryzacji i aktualizacji map sytuacyjno-wysokościowych powierzchni

w granicach terenu górniczego oraz miejsc wykonywania urządzeń infrastruktury przemysłowej.

5.

Do zadań służby, o której mowa w ust. 1, w części geologicznej, należy

1)

kontrola, profilowanie, opróbowanie i dokumentowanie robót wiertniczych;

2)

wstępne i bieżące opróbowanie horyzontów produktywnych i wodonośnych, wraz z projektowaniem

i kontrolą pomiarów hydrodynamicznych, próbnych pompowań oraz testów produkcyjnych

łącznie z prowadzeniem ewidencji ich wyników;

3)

ustalanie parametrów produkcyjnych, z uwzględnieniem uwarunkowań geologicznych, techniczno-ekonomicznych

i innych, oraz kontrola zachowania tych parametrów w trakcie eksploatacji;

4)

sporządzanie, aktualizacja i uzupełnianie dokumentacji mierniczo-geologicznej w zakresie

swojej kompetencji, w tym dokumentów geologicznych, ilustrujących wyniki badań otworowych

i laboratoryjnych oraz wyniki pomiarów parametrów produkcyjnych;

5)

kontrola zmian jakości kopaliny i płynów złożowych w procesie ich wydobywania łącznie

z ich dokumentowaniem;

6)

prowadzenie ewidencji i bilansu zasobów i strat;

7)

rozpoznawanie i prognozowanie zagrożeń naturalnych;

8)

kontrola i okresowa analiza racjonalności gospodarki złożem, w tym wykorzystania kopalin

towarzyszących;

9)

kontrola zgodności prowadzenia robót górniczych z koncesją, projektem zagospodarowania

złoża, dokumentacją geologiczną i z zatwierdzonym planem ruchu zakładu górniczego

otworowego.

1.

Dokumentację mierniczo-geologiczną przechowuje się w zakładzie górniczym otworowym,

w sposób zapewniający jej właściwe zabezpieczenie przed uszkodzeniem i dostępem osób

nieupoważnionych.

2.

Za zgodą kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego dokumentacja mierniczo-geologiczna

może być przechowywana poza zakładem górniczym otworowym w sposób, o którym mowa w

ust. 1, oraz pod warunkiem poinformowania o tym właściwego organu nadzoru górniczego.

3.

Dokumentację mierniczo-geologiczną sporządzoną z zastosowaniem technik informatycznych

zabezpiecza się dodatkowo poprzez wykonanie trwałych kopii zapasowych.

Sposób dowiercania otworów wiertniczych zapewnia szczelną izolację poziomów nad i

pod złożem oraz odizolowanie złoża od innych warstw przepuszczalnych, a także zapobiega

uszkodzeniu strefy przyotworowej.

1.

Głowica eksploatacyjna lub inne zabezpieczenie wylotu odwiertu zapewniają skuteczne

odcięcie wypływu płynu, umożliwiają wykonywanie czynności związanych z eksploatacją

odwiertów, a ich elementy składowe są szczelne i wytrzymują największe przewidywane

ciśnienie głowicowe.

2.

Głowicę eksploatacyjną wyposaża się w zasuwy albo zawory odcinające robocze i awaryjne,

za pomocą których przerywa się proces wydobywczy z kolumny rur wydobywczych oraz kolumny

rur okładzinowych.

3.

Systemy sterowania głowic eksploatacyjnych zapewniają odcięcie wypływu płynu z odwiertu

w przypadku ich awarii.

4.

Materiały i tworzywa, z których są wykonane zabezpieczenia odwiertu, są odporne na

korozję wynikającą z działania substancji wchodzących w skład wydobywanego płynu.

5.

Zmiany w konstrukcji głowic eksploatacyjnych, mogące wpływać na bezpieczeństwo ich

eksploatacji, są niedopuszczalne.

6.

Odwierty samoczynne ogradza się i oznacza tablicą z numerem odwiertu, nazwą i numerem

telefonu zakładu górniczego otworowego oraz tablicą zakazującą wstępu, wzniecania

i używania otwartego ognia oraz palenia tytoniu.

7.

Za zabezpieczenie przekazanego otworu wiertniczego przed dostępem osób nieupoważnionych

oraz oznakowanie, o którym mowa w ust. 6, odpowiada kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego.

1.

Konstrukcja głowicy eksploatacyjnej umożliwia

1)

zainstalowanie

a)

urządzeń do regulacji wypływu płynu złożowego,

b)

armatury pozwalającej na pomiar parametrów charakteryzujących przebieg eksploatacji

złoża zarówno na powierzchni, jak i na dnie odwiertu,

c)

manometrów do pomiaru ciśnienia w przestrzeni międzyrurowej kolumny rur okładzinowych

technicznych i eksploatacyjnych, w przestrzeni wewnętrznej kolumny rur okładzinowych

eksploatacyjnych oraz w kolumnie rur wydobywczych;

2)

wymianę zasuw albo awaryjnych zaworów odcinających, bez konieczności zatłaczania odwiertu;

3)

zapuszczanie wgłębnych przyrządów pomiarowych oraz pobór próbek płynu złożowego.

2.

Dopuszcza się możliwość wspólnego opomiarowania przy grupowym ujęciu wydobycia płynu

złożowego z odwiertów, pod warunkiem występowania zbliżonych ciśnień, wydajności i

parametrów fizykochemicznych wydobywanego płynu złożowego, na podstawie decyzji kierownika

ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

Podczas wydobywania płynu z odwiertu zasuwy awaryjne głowicy eksploatacyjnej są całkowicie

otwarte.

2.

Sterowanie zasuwami awaryjnymi może odbywać się wyłącznie po uprzednim zamknięciu

zasuw roboczych.

3.

Sterowanie zasuwą suwakową umożliwia płynne jej zamykanie i otwieranie przy zastosowaniu

siły, nie większej niż 200 N.

4.

Zamknięcie zasuwy suwakowej, w przypadku sterowania ręcznego, posiada wyraźne oznakowanie

kierunków: „zamknięcie” oraz „otwarcie”.

5.

Trzpień zasuwy suwakowej jest wyposażony w element zabezpieczający przed przeciążeniem

w przypadku nadmiernej siły obracającej koło sterowe.

6.

Zasuwa suwakowa jest przystosowana do wymiany, pod ciśnieniem, uszczelnień dławika

trzpienia.

1.

Wymagania dotyczące wyposażenia wgłębnego i napowierzchniowego odwiertów, którymi

wydobywa się płyn złożowy, określa kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

W odwiertach, w których występuje pierwsza lub druga kategoria zagrożenia siarkowodorowego,

instaluje się pakery wydobywcze.

3.

W przypadkach innych niż te, o których mowa w ust. 2, o stosowaniu pakerów wydobywczych

decyduje kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego, biorąc pod uwagę rodzaj zagrożenia,

warunki terenowe oraz odległości odwiertu od zabudowy mieszkalnej.

W przypadku dowiercenia się do złoża węglowodorów otworem wiertniczym innym niż służącym

do eksploatacji, rozpoczęcie wydobywania może nastąpić tylko wtedy, gdy otwór wiertniczy

spełnia wymagania odwiertu, po akceptacji stanu technicznego odwiertu przez kierownika

ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

W zależności od wielkości wydobycia, lokalizacji odwiertu, składu chemicznego wydobywanego

płynu złożowego oraz klasyfikacji zagrożenia erupcyjnego, kierownik ruchu zakładu

górniczego otworowego decyduje o zastosowaniu wgłębnych lub powierzchniowych zaworów

bezpieczeństwa.

2.

W I i II kategorii zagrożenia siarkowodorowego odwierty wyposaża się we wgłębny zawór

bezpieczeństwa.

Stosowanie gazu ziemnego do podgrzewania rurociągów prowadzonych od odwiertów jest

dopuszczalne pod warunkiem, że ujęcie płynu złożowego z odwiertu jest szczelne, a

urządzenie grzewcze znajduje się w odległości co najmniej 10 m od odwiertu.

W zakładzie górniczym otworowym lub wyodrębnionej jego części przechowuje się dokumenty

dotyczące eksploatacji złoża lub podziemnego magazynowania węglowodorów oraz dotyczące

pracowników i urządzeń, w szczególności

1)

plan ruchu zakładu górniczego otworowego;

2)

książki odwiertów;

3)

raporty dobowe wydobycia ropy naftowej, gazu ziemnego, gazoliny i wody z poszczególnych

odwiertów;

4)

książkę poleceń;

5)

książki kontroli eksploatacji urządzeń energomechanicznych;

6)

kartotekę urządzeń budowy przeciwwybuchowej;

7)

atesty fabryczne lub świadectwo prób i badań urządzeń stanowiących wyposażenie zagospodarowanych

złóż, podziemnych magazynów gazu i gazoliniarni;

8)

rejestr pracowników;

9)

instrukcje bezpiecznego wykonywania pracy oraz instrukcje ochrony przeciwpożarowej;

10)

wyniki analiz gazu ziemnego, ropy naftowej, gazoliny i wody złożowej;

11)

mapy z naniesionym przebiegiem tras rurociągów w zakładzie górniczym otworowym, sporządzone

na podkładzie map sytuacyjno-wysokościowych powierzchni;

12)

książki obiektów budowlanych zakładu górniczego otworowego;

13)

programy eksploatacji próbnej i stałej;

14)

program wtłaczania i odbioru gazu;

15)

wyniki analiz powietrza glebowego.

1.

Opróbowanie skał zbiornikowych w odwiertach po zakończeniu wiercenia oraz w odwiertach

będących w rekonstrukcji prowadzi się pod bezpośrednim nadzorem osoby dozoru ruchu

zakładu górniczego otworowego, zgodnie z programem opróbowania zatwierdzonym przez

kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego na wniosek geologa górniczego.

2.

Podczas opróbowania skał zbiornikowych do otworu wiertniczego lub odwiertu zapuszcza

się aparaturę i przyrządy oraz używa się materiałów dostosowanych do ciśnień i temperatur

określonych w projekcie badań.

3.

Opis wykonywanych prac, obserwacji i pomiarów sporządza się na bieżąco, a po zakończeniu

opróbowania skał zbiornikowych w otworze wiertniczym lub w odwiercie opracowuje się

dokumentację opróbowań.

1.

Podczas opróbowania złoża ropy naftowej i gazu ziemnego przeprowadza się pomiary parametrów

złożowych i wykonuje analizy płynu złożowego w sposób określony przez kierownika ruchu

zakładu górniczego otworowego.

2.

Pomiary i analizy, o których mowa w ust. 1, obejmują w szczególności

1)

ciśnienie statyczne denne i głowicowe;

2)

temperaturę statyczną na dnie otworu wiertniczego;

3)

wykładniki

a)

gazowy,

b)

wodny;

4)

właściwości fizyczne i skład chemiczny ropy naftowej, gazu ziemnego i wody złożowej;

5)

pomiary hydrodynamiczne wraz z interpretacją.

1.

Test produkcyjny złoża lub poziomu produktywnego prowadzi się zgodnie ze szczegółowym

programem testów produkcyjnych, zatwierdzonym przez kierownika ruchu zakładu górniczego

otworowego, określając czas jego trwania.

2.

Program testów produkcyjnych sporządza się na podstawie wyników opróbowania otworu

wiertniczego lub odwiertu oraz wyników pomiarów parametrów złożowych.

1.

Próbną eksploatację złoża lub poziomu produktywnego prowadzi się zgodnie ze szczegółowym

programem próbnej eksploatacji, zatwierdzonym przez kierownika ruchu zakładu, określając

czas jej trwania.

2.

Program próbnej eksploatacji sporządza się na podstawie wyników opróbowania otworu

wiertniczego lub odwiertu, wyników pomiarów parametrów złożowych oraz wyników testów

produkcyjnych.

3.

Czas trwania próbnej eksploatacji nie może przekroczyć 2 lat.

1.

Wodę złożową, wypływającą razem z ropą naftową lub gazem ziemnym, oznacza się fizycznie,

chemicznie i mineralogicznie w celu odróżnienia jej od wód pochodzących z warstw nadległych

lub niżej zalegających.

2.

Jeżeli nie ma możliwości odróżnienia pierwotnej wody złożowej od wody z innego poziomu,

bada się występowanie pozarurowych przepływów wody w strefie bezpośrednio nadzłożowej.

1.

Na podstawie dokumentacji, o której mowa w § 38 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2, oraz

wartości parametrów testów lub próbnej eksploatacji złóż węglowodorów płynnych sporządza

się program stałej eksploatacji zawierający część

1)

stałą programu eksploatacji, określającą w szczególności charakterystykę złoża i opis

eksploatacji złoża,

2)

zmienną programu eksploatacji, określającą parametry pracy poszczególnych odwiertów,

którymi odbywa się eksploatacja złoża

- zatwierdzony przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Częstotliwość pomiarów w odwiertach ustala kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego

na podstawie opinii geologa górniczego.

3.

Dla każdego odwiertu: gazowego, gazowo-kondensatowego lub samoczynnego ropnego, corocznie

na podstawie dokonanych pomiarów, ustala się dopuszczalny pobór gazu ziemnego lub

kondensatu oraz odpowiednio warunki eksploatacji ropy naftowej, uwzględniające maksymalne

czerpanie i racjonalną gospodarkę eksploatacyjną złoża.

4.

Ustaloną wielkość dopuszczalnego poboru gazu ziemnego lub kondensatu z danego poziomu

dobiera się tak, aby podczas eksploatacji złoża gazu ziemnego, kondensatu lub ropy

naftowej nie następowało zjawisko piaszczenia, tworzenia się języków i stożków wodnych,

a także przedwczesne zużywanie się elementów uzbrojenia odwiertów.

5.

W przypadku stwierdzenia zmian parametrów eksploatacyjnych, w szczególności ciśnienia

i wykładników wodnego lub gazowego, kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego

bada przyczyny tych zmian i, jeżeli zachodzi potrzeba, ustala nową część zmienną programu

eksploatacji oraz dopuszczalny pobór węglowodorów lub warunki eksploatacji węglowodorów.

W przypadku wzrostu wykładnika wodnego niezwłocznie określa się rodzaj wody wydobywanej

z ropą naftową lub gazem ziemnym, w porównaniu z rodzajem wody określonej pierwotnie,

i ustala przyczyny tego zjawiska oraz podejmuje stosowne środki zapobiegawcze.

1.

Regulację wydajności odwiertów prowadzi się z zastosowaniem właściwie dobranych średnic

rur wydobywczych i zwężki, zaworów regulacyjnych lub właściwie dobranych parametrów

pompowania, w tym głębokości zawieszania pompy wgłębnej.

2.

Decyzję o wydobywaniu ropy naftowej metodą łyżkowania lub tłokowania podejmuje kierownik

ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

W przypadku grupowego ujęcia wydobycia płynów złożowych z odwiertów, okresowo bada

się ilość wydobywanej ropy naftowej, gazu ziemnego i wody z poszczególnych odwiertów,

w celu ustalenia możliwości wystąpienia nieprawidłowości.

2.

Częstotliwość badań, o których mowa w ust. 1, ustala kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego na podstawie opinii geologa górniczego.

1.

Próbę wytrzymałości i szczelności eksploatacyjnej kolumny rur okładzinowych odwiertów

zasilających wykonuje się poprzez wytworzenie ciśnienia równego 1,3 wartości spodziewanego

maksymalnego ciśnienia zatłaczania.

2.

W przypadku

1)

wtłaczania gazu ziemnego do złoża, próbę szczelności i wytrzymałości kolumn rur okładzinowych

wykonuje się z użyciem gazu ziemnego lub azotu;

2)

zastosowania metod termicznych w konstrukcji odwiertów użytych do wtłaczania gazu

ziemnego, uwzględnia się występowanie naprężeń termicznych.

1.

W przypadku wystąpienia zmniejszenia przepływu przez rury wydobywcze dopuszcza się

krótkotrwałe wypuszczanie gazu ziemnego, w ilościach przekraczających dopuszczalny

pobór, poprzez syfonowanie odwiertu, w tym wypuszczanie gazu ziemnego do atmosfery.

2.

Syfonowanie odwiertu wykonuje się na podstawie programu syfonowania, określającego

czas trwania i częstotliwość syfonowania, zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu

górniczego otworowego.

1.

Eksploatację dwóch lub więcej odizolowanych horyzontów gazonośnych jednym odwiertem

prowadzi się oddzielnie.

2.

Dopuszcza się połączenie dwóch lub więcej poziomów gazowych lub roponośnych i łączną

ich eksploatację, jeżeli ich system energetyczny, wyniki analiz chemicznych oraz wartości

ciśnień złożowych gazu w poszczególnych horyzontach są zbliżone.

W odwiertach nieeksploatowanych ciśnienie głowicowe mierzy się w okresach ustalonych

przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego, a wyniki pomiarów się dokumentuje.

Pomiary wykonuje się co najmniej raz w kwartale.

1.

Zabiegi intensyfikacji przypływu wykonuje się pod nadzorem osób dozoru ruchu zakładu

górniczego otworowego, na podstawie projektu zatwierdzonego przez kierownika ruchu

tego zakładu.

2.

Przed przystąpieniem do zabiegu intensyfikacji przypływu pracowników spoza służby

specjalistycznej, biorących udział w zabiegu, zapoznaje się w szczególności

1)

ze sposobem wykonania zabiegu;

2)

z rodzajami możliwych zagrożeń oraz ze sposobami zapobiegania im i usuwania;

3)

z zadaniami do wykonania.

1.

Użycie jako cieczy roboczej ropy naftowej jest dopuszczalne dopiero po uprzednim oddzieleniu

od niej lekkich frakcji węglowodorów lub po ustaleniu odpowiednich parametrów cieczy

roboczej zapewniających bezpieczne wykonanie zabiegu intensyfikacji przypływu.

2.

Ustalenia parametrów, o których mowa w ust. 1, dokonuje kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego.

3.

Przed przystąpieniem do wykonywania zabiegów intensyfikacji przypływu z użyciem substancji

niebezpiecznych lub ich mieszanin przygotowuje się w miejscu zabiegu odpowiednie środki

neutralizujące ich działanie.

1.

Wtłaczanie gazu lub cieczy do złóż węglowodorów płynnych w celu intensyfikacji wydobycia

wykonuje się na podstawie projektu zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego

otworowego.

2.

Projekt, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności

1)

mapy strukturalne złoża, z naniesionymi w szczególności liniami przekrojów i lokalizacji

odwiertów oraz z konturami złoża;

2)

przekroje podłużne i poprzeczne złoża przez planowane odwierty zasilające;

3)

granice wód okalających i podścielających;

4)

stan izolacji złoża od wód wgłębnych i powierzchniowych;

5)

wykaz odwiertów objętych oddziaływaniem zabiegu intensyfikacji przypływu, o którym

mowa w § 212, z podaniem ich głębokości i zarurowania;

6)

dane fizyczne i chemiczne płynów złożowych i płynów przewidzianych do zatłaczania;

7)

dane dotyczące rdzeni skały złożowej, o ile są możliwe do uzyskania;

8)

prognozę wpływu zatłaczania na wydobycie i kopaliny użyteczne, konstrukcje otworów,

projekt urządzeń napowierzchniowych i transportu płynu do zatłaczania.

1.

Rekonstrukcję odwiertu wykonuje się według projektu zatwierdzonego przez kierownika

ruchu zakładu górniczego otworowego, po uprzednim zawiadomieniu właściwego organu

nadzoru górniczego i właściwego podmiotu zawodowo trudniącego się ratownictwem górniczym.

2.

Dozór związany z obróbką i rekonstrukcją odwiertów wykonuje się zgodnie z zasadami

określonymi przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

Podczas obróbki i rekonstrukcji odwiertów pompowanych dopuszcza się stosowanie silników

spalinowych i elektrycznych budowy zwykłej, służących do napędu urządzeń na otwartej

przestrzeni, przy czym instaluje się je poza strefą zagrożoną wybuchem.

Niedopuszczalne jest ustawienie zbiorników zawierających węglowodory ciekłe na terenie

zalewowym rzek i potoków.

1.

Zbiorniki naziemne zabezpiecza się przed przedostaniem się węglowodorów ciekłych do

środowiska naturalnego, otaczając je wałem ziemnym o wysokości co najmniej 1 m i szerokości

korony co najmniej 0,5 m lub murem ochronnym.

2.

Pod dnem zbiorników umieszcza się szczelną warstwę ochronną.

3.

Przepusty wody w obwałowaniu zbiornika zamyka się zasuwami od strony zewnętrznej obwałowania.

4.

Teren wewnątrz obwałowania posiada wyprofilowane spadki w kierunku przepustów w celu

odprowadzenia wody z opadów atmosferycznych.

5.

W obrębie obwałowania nie prowadzi się kanałów rurowych.

1.

Wymagana pojemność obwałowania zbiorników ropy naftowej wynosi dla

1)

jednego zbiornika - 100% jego pojemności;

2)

dwóch zbiorników - 75% ich łącznej pojemności;

3)

trzech i więcej zbiorników - 50% ich łącznej pojemności.

2.

Obwałowanie zbiorników zawierających gazolinę nie może być mniejsze niż 150% pojemności

zbiorników zawierających węglowodory ciekłe.

1.

Do zbiorników naziemnych dwupłaszczowych o osi głównej poziomej oraz do zbiorników

naziemnych z podwójnym dnem i ze ścianami osłonowymi o osi głównej pionowej, zawierających

węglowodory ciekłe, przepisów § 218 i § 219 nie stosuje się.

2.

Zasady stosowania zbiorników naziemnych dwupłaszczowych o osi głównej poziomej oraz

zbiorników naziemnych z podwójnym dnem i ze ścianami osłonowymi o osi głównej pionowej

określa kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego, ustalając

1)

monitoring przestrzeni międzypłaszczowych lub międzydennych oraz między płaszczem

a ścianką osłonową;

2)

zakres, częstotliwość i sposób kontroli szczelności zbiorników, sprawności systemu

monitoringu przestrzeni międzypłaszczowych, międzydennych oraz między płaszczem a

ścianką osłonową;

3)

środki organizacyjno-techniczne oraz zasady postępowania w przypadku uszkodzenia zbiorników

lub awarii systemu monitoringu szczelności.

3.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego wyznacza osoby kierownictwa i dozoru

ruchu zakładu górniczego otworowego odpowiedzialne za kontrolę stosowanych zabezpieczeń.

Zbiorniki częściowo wkopane zabezpiecza się przed ich przemieszczeniem pod wpływem

wody gruntowej.

1.

Zbiorniki zawierające węglowodory ciekłe mają budowę zamkniętą.

2.

Podczas wywoływania przypływu z odwiertu płynu złożowego dopuszcza się odbiór cieczy

do zbiorników otwartych, po ustaleniu przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego

strefy zagrożenia pożarowego oraz strefy zagrożenia wybuchem.

3.

Niedopuszczalne jest ustawianie zbiorników z ropą naftową zawierającą siarkowodór

w zagłębieniach terenu.

1.

Zbiornik magazynowy zamknięty zawierający węglowodory ciekłe wyposaża się w zawór

ciśnieniowo-depresyjny oraz przerywacz płomienia.

2.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego decyduje o wyposażeniu zbiorników roboczych

zamkniętych zawierających węglowodory ciekłe w zawór ciśnieniowo-depresyjny oraz przerywacz

płomienia.

Zbiornik zawierający węglowodory ciekłe, przed oddaniem go do ruchu, poddaje się próbie

szczelności.

Zbiornik magazynowy zawierający węglowodory ciekłe wyposaża się w

1)

dwa szczelnie zamknięte włazy, z których jeden umieszcza się w dolnej ścianie zbiornika,

a drugi - na przeciwległej stronie w pokrywie zbiornika;

2)

urządzenia do pomiaru poziomu cieczy i ciśnień oraz do poboru próbek, których konstrukcja

nie może powodować nieszczelności zbiornika i iskrzenia.

Zamknięcia w przewodach odpływowych zbiorników zabezpiecza się przed otwarciem przez

osoby nieupoważnione.

1.

Konstrukcja pomostu nalewakowego, znajdującego się na terenie zakładu górniczego otworowego,

zapewnia obsłudze możliwość swobodnego i bezpiecznego dostępu do cystern podstawionych

pod nalewaki.

2.

Wysięgnice nalewaków zaopatruje się w rękawy zabezpieczające przed rozpryskiwaniem

cieczy podczas jej dopływu do cystern.

3.

Cysterny pod nalewakiem zabezpiecza się przed samoczynnym przemieszczaniem się oraz

uziemia.

4.

Podczas napełniania cystern ropą naftową zawierającą siarkowodór wykonuje się na bieżąco

pomiary zawartości siarkowodoru w powietrzu w miejscach pracy obsługi oraz wokół nalewaka

w celu wyznaczenia strefy zagrożenia siarkowodorowego.

Wypuszczanie z cystern wody i innych zanieczyszczeń na terenie zakładu górniczego

otworowego może odbywać się tylko do zbiorników do tego przeznaczonych.

Podczas kontroli i obsługi zbiorników stosuje się wyłącznie przenośne lampy akumulatorowe

budowy przeciwwybuchowej.

Konstrukcja i wyposażenie zbiornika zapewniają bezpieczny dostęp i obsługę armatury.

Każdy zbiornik posiada oznaczenie klasy niebezpieczeństwa pożarowego przechowywanej

w nim cieczy oraz największą dopuszczalną pojemność magazynowania.

1.

W przypadku stosowania pieców rurowych opalanych gazem ziemnym w celu podgrzewania

ropy naftowej, na rurociągu doprowadzającym ropę naftową do pieca montuje się zawór

umieszczony blisko zaworu zamykającego dopływ gazu ziemnego, którego konstrukcja umożliwia

szybkie jego zamknięcie.

2.

Niezależnie od miejsca zamontowania zaworów, o których mowa w ust. 1, montuje się

także zawory odcinające w odległości co najmniej 15 m od pieca rurowego.

3.

Na rurociągu odprowadzającym ropę naftową z pieca rurowego montuje się zawór zwrotny

i termometr.

Procesy technologiczne mające na celu przygotowanie ropy naftowej lub gazu ziemnego

do transportu oraz stosowanie substancji szkodliwych dla zdrowia ludzkiego prowadzi

się i dokumentuje zgodnie z instrukcją zatwierdzoną przez kierownika ruchu zakładu

górniczego otworowego.

1.

Rurociągi przeznaczone do transportu płynu złożowego układa się w jednym wykopie,

pod warunkiem że odległość między nimi nie jest mniejsza niż średnica największego

rurociągu.

2.

Rurociągi układa się na całej długości pod powierzchnią ziemi.

3.

Dopuszcza się układanie rurociągów

1)

nad powierzchnią ziemi, na terenach bagnistych, górskich, nad przeszkodami terenowymi

oraz na terenie zakładu górniczego otworowego;

2)

w wodzie.

4.

Na terenach leśnych, podmokłych, bagnistych, pod dnem cieków lub akweduktów, innych

przeszkód terenowych dopuszcza się budowę rurociągów za pomocą przewiertu sterowanego.

5.

Rurociągi ułożone na stokach górskich, w gruntach nawodnionych i w wodzie zabezpiecza

się przed przemieszczaniem.

6.

Trasy rurociągów trwale oznakowuje się w terenie.

7.

Przepisu ust. 6 nie stosuje się do oznakowania rurociągów układanych w wodzie.

Na rurociągach technologicznych, w zależności od rodzaju przepływającego płynu, instaluje

się odpowiednią armaturę odcinającą przeznaczoną do wyłączenia ich z ruchu.

Technologia oraz materiały użyte do łączenia rur i armatury podczas wykonywania rurociągów

technologicznych zapewniają wytrzymałość połączeń równą co najmniej wytrzymałości

rur.

Prace związane z izolacją rurociągów, ich układaniem i zasypywaniem w wykopach prowadzi

się w taki sposób, aby nie powodowały zanieczyszczeń rurociągów wewnątrz, uszkodzenia

powłok ochronnych i dodatkowych naprężeń rurociągów.

1.

Rurociąg przed oddaniem do eksploatacji poddaje się

1)

wstępnej próbie szczelności;

2)

głównej próbie szczelności;

3)

próbie wytrzymałości.

2.

Przed przeprowadzeniem wstępnej próby szczelności rurociągu wykonuje się badania nieniszczące

jego spoin, zgodnie z dokumentacją projektową, przed jego opuszczeniem do wykopu.

3.

Wstępną próbę szczelności rurociągu wykonuje się sprężonym powietrzem o ciśnieniu

0,6 MPa.

4.

Próbę wytrzymałości i główną próbę szczelności przeprowadza się po ułożeniu rurociągu

w wykopie, sprawdzeniu stanu izolacji i po zasypaniu rurociągu, z wyjątkiem miejsc

połączeń rur oraz miejsc łączenia armatury. Próby te wykonuje się za pomocą powietrza,

gazu obojętnego, gazu ziemnego lub wody, przy tym samym napełnieniu rurociągu.

1.

Wielkość ciśnienia podczas próby wytrzymałości rurociągów z rur stalowych i tworzyw

sztucznych określa instrukcja zatwierdzona przez kierownika ruchu zakładu górniczego

otworowego, z uwzględnieniem wymagań określonych w przepisach wydanych na podstawie

art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

(Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 oraz z 2014 r. poz. 40).

2.

Wielkość ciśnienia podczas próby wytrzymałości rurociągu nie może wywoływać w ściankach

rur naprężenia obwodowego większego niż 0,6 Re.

1.

Trasy rurociągów podczas wykonywania prób szczelności i wytrzymałości wyraźnie oznakowuje

się za pomocą znaków ostrzegawczych.

2.

W miejscach skrzyżowań rurociągów z drogami i torami kolejowymi ustawia się tablice

ostrzegawcze.

3.

Podczas wykonywania próby szczelności i wytrzymałości wokół pompowni i rurociągów

wyznacza się 30-metrową strefę bezpieczeństwa.

1.

Gazociąg badany powietrzem przekazuje się do eksploatacji po wyparciu powietrza gazem

inertnym. Dopuszcza się wytłaczanie powietrza gazem palnym, pod warunkiem zastosowania

odpowiedniego oddzielenia powietrza od gazu palnego. Zawartość powietrza w gazie nie

może być większa niż 2% objętości.

2.

Ruch kołowy wzdłuż badanego odcinka rurociągu podczas utrzymywania w nim ciśnienia

jest niedopuszczalny.

3.

Wykonywanie prób szczelności i wytrzymałości rurociągów podczas silnej mgły, wichury,

śnieżycy, marznącej mżawki oraz wyładowań atmosferycznych jest niedopuszczalne.

4.

Z przeprowadzonej próby szczelności i wytrzymałości rurociągów sporządza się protokół.

Studzienki rewizyjne, kanały i inne podziemne urządzenia znajdujące się w odległości

do 15 m od rurociągu kontroluje się w zakresie występowania w nich gazu, nie rzadziej

niż dwa razy w roku, a w pierwszym roku eksploatacji - raz w miesiącu. Inne kontrole

lub przeglądy mogą być wykonywane na podstawie ustaleń kierownika ruchu zakładu górniczego

otworowego.

Mapy tras rurociągów, sporządzone na podkładzie map sytuacyjno-wysokościowych, z zaznaczeniem

wymiarów rurociągów i rodzaju przepływającego płynu oraz rodzaju i wymiaru zamknięć

i odgałęzień, znajdują się w zakładzie górniczym otworowym lub w wydzielonej jego

części.

Do budowy rurociągów technologicznych dla gazu zawierającego siarkowodór lub dwutlenek

węgla mogą być stosowane wyłącznie materiały odporne na korozję wywołaną tymi gazami

lub rozwiązania zapobiegające korozji wywołanej tymi gazami.

Rurociągi technologiczne, w celu ograniczenia ilości gazu toksycznego, w przypadku

awarii rurociągu, dzieli się na odcinki o długości zależnej od zawartości siarkowodoru

w gazie, średnicy i ciśnienia roboczego rurociągu oraz od topografii terenu. Poszczególne

odcinki rurociągu mają urządzenia odcinające do pomiaru ciśnienia oraz umożliwiające

wydmuchanie zawartości rurociągu do komina spalania.

Rurociągi służące do przesyłania z odwiertu płynu złożowego z zawartością siarkowodoru

większą od 2% objętości układa się w odległości nie mniejszej niż 200 m od granicy

terenów zwartej zabudowy i 50 m od wolno stojących domów mieszkalnych.

W rurociągach, o których mowa w § 246, oraz w rurociągach wysokociśnieniowych spoiny

poddaje się badaniom nieniszczącym, które przeprowadza się przed wykonaniem wstępnej

próby szczelności.

Z rurociągu usuwa się wodę przed wprowadzeniem do niego gazu ziemnego z zawartością

siarkowodoru.

1.

Eksploatację podziemnego magazynu węglowodorów prowadzi się zgodnie z programem zatwierdzonym

przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Program, o którym mowa w ust. 1, określa w szczególności dopuszczalne wydatki węglowodorów

płynnych zatłaczanych i odbieranych z poszczególnych odwiertów.

1.

Wybraną strukturę geologiczną, w celu zlokalizowania podziemnego magazynu węglowodorów

płynnych, poddaje się badaniom zmierzającym do ustalenia jej właściwości petrograficznych,

kolektorskich i hydrogeologicznych.

2.

Jeżeli podziemny magazyn węglowodorów płynnych ma być wytworzony w strukturze zawodnionej,

badania, o których mowa w ust. 1, uzupełnia się o badania szczelności skał nadkładu.

3.

Badania, o których mowa w ust. 1, oraz badania szczelności skał nadkładu wykonuje

się w przypadku występowania w magazynie ciśnienia większego od pierwotnego ciśnienia

złożowego lub hydrostatycznego.

4.

Kawerny magazynowe tworzy się tylko w skałach, których przydatność do celów magazynowania

węglowodorów płynnych została wcześniej rozpoznana.

5.

W przypadku bezzbiornikowego składowania odpadów w górotworze badania, o których mowa

w ust. 1, oraz badania szczelności skał nadkładu uzupełnia się o badanie wpływu składowanego

odpadu na górotwór.

1.

Stan techniczny odwiertów udostępniających podziemny magazyn węglowodorów oraz odwiertów

kontrolnych zapewnia izolację tego magazynu od innych warstw przepuszczalnych, a także

szczelność zarurowanej przestrzeni pierścieniowej.

2.

Przed przystąpieniem do zatłaczania węglowodorów do podziemnego magazynu węglowodorów

wykonuje się pomiary pierwotnego tła gazowego w powietrzu glebowym na obszarze tego

magazynu.

3.

Sposoby i wyniki badań szczelności odwiertów dokumentuje się, a dokumentację przechowuje

do czasu likwidacji podziemnego magazynu węglowodorów i postępuje się z nią tak, jak

z dokumentacją mierniczo-geologiczną.

4.

Odwierty, których stan techniczny nie gwarantuje szczelności podziemnego magazynu

węglowodorów, skutecznie rekonstruuje się dla zapewnienia ich szczelności lub likwiduje

w przypadku niezapewnienia szczelności.

5.

Ciśnienie podczas próby szczelności odwiertów, o których mowa w ust. 1, jest nie mniejsze

od maksymalnego przewidywanego ciśnienia magazynowania.

6.

Badania i próby wykonuje się w odwiertach udostępniających podziemny magazyn węglowodorów,

na podstawie projektu badań zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego

otworowego.

7.

Maksymalne ciśnienie zatłaczania określa się dla każdego z odwiertów zasilająco-odbiorczych.

8.

Dla każdej komory podziemnego magazynu węglowodorów w złożu soli kamiennej określa

się maksymalne i minimalne ciśnienie magazynowania oraz maksymalne i minimalne ciśnienie

głowicowe.

9.

Przed przystąpieniem do pierwszego zatłaczania węglowodorów do komory sprawdza się

jej szczelność przy ciśnieniu wyższym od maksymalnego ciśnienia magazynowania.

Ciśnienie robocze orurowania i głowicy odwiertu jest większe od największego ciśnienia

głowicowego równego dopuszczalnemu ciśnieniu wewnętrznemu podziemnego magazynu węglowodorów.

Konstrukcja głowic odwiertów zasilająco-odbiorczych umożliwia przyłączenie manometrów

do pomiaru ciśnienia w przestrzeniach międzyrurowych, przestrzeni eksploatacyjnej

lub nadpakerowej oraz w kolumnie rur wydobywczych.

1.

Węglowodory zatłaczane do podziemnych magazynów oczyszcza się z substancji mogących

spowodować zmniejszenie efektywności magazynowania.

2.

Analizy składu chemicznego węglowodorów zatłaczanych i odbieranych wykonuje się w

sposób i z częstotliwością ustaloną przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

Jeżeli do strefy zawodnionej, okalającej przestrzeń magazynową, jest zatłaczana woda,

oczyszcza się ją z substancji mogących spowodować skażenie chemiczne lub mikrobiologiczne,

a jej ilość jest mierzona i rejestrowana.

Ilość węglowodorów zatłaczanych i odbieranych z podziemnego magazynu węglowodorów

mierzy się w sposób ciągły oraz bilansuje po każdym cyklu eksploatacji tego magazynu.

1.

W przypadku stwierdzenia nieszczelności podziemnego magazynu węglowodorów nie prowadzi

się zatłaczania węglowodorów do czasu wyjaśnienia przyczyn i usunięcia tej nieszczelności.

2.

Zakres badań w celu monitoringu nieszczelności magazynu ustala kierownik ruchu zakładu

górniczego otworowego.

1.

Dla podziemnego magazynu węglowodorów wykonuje się otwory wiertnicze służące badaniu

jego szczelności w celu kontroli zjawisk zachodzących w złożu stanowiącym magazyn,

jeżeli zjawiska te nie mogą być kontrolowane za pomocą otworów wiertniczych służących

do napełniania magazynu i odbierania z niego substancji.

2.

Zakres badań w celu monitoringu szczelności magazynu ustala kierownik ruchu zakładu

górniczego otworowego.

3.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do magazynów w kawernach solnych.

Geometrię komory magazynowej utworzonej w złożu soli kamiennej oraz stan techniczny

wgłębnego wyposażenia komory okresowo kontroluje się w sposób i z częstotliwością

ustaloną przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

Przepisy § 249-259 stosuje się odpowiednio do podziemnego składowania odpadów w górotworze.

1.

Eksploatację złoża siarki prowadzi się w sposób określony w projekcie eksploatacji

zatwierdzonym przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Projekt, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności

1)

zasady prowadzenia wydobycia siarki odwiertami;

2)

sposoby oddziaływania na warunki hydronaporowe horyzontu wód złożowych;

3)

zasady prowadzenia ruchu w warunkach występowania zagrożeń;

4)

klasyfikację zasobów bilansowych złoża do zasobów przemysłowych, nieprzemysłowych

i strat.

Każdy otwór wiertniczy, w zależności od przeznaczenia, wyposaża się zgodnie z jego

dokumentacją oraz oznacza się numerem umieszczonym w widocznym miejscu.

Odwiert uzbraja się w sposób umożliwiający

1)

doprowadzenie wody technologicznej do złoża;

2)

odbiór wytopionej siarki ze złoża na powierzchnię.

Pozostawianie odwiertów z niezabezpieczonymi wylotami kolumn rur okładzinowych, w

szczególności po zakończeniu prowadzonych robót wiertniczych, renowacyjnych i rekonstrukcyjnych,

jest niedopuszczalne.

1.

Rurociągi przeznaczone do transportu gorących

1)

siarki,

2)

cieczy technologicznej,

3)

wód złożowych

- skutecznie izoluje się przed możliwością poparzenia ludzi.

2.

Rurociągi eksploatowane w ruchu zakładu górniczego otworowego w miejscach krzyżowania

się z drogami kopalnianymi zabezpiecza się przed uszkodzeniem.

Rurociągi służące do transportu substancji technologicznych numeruje się i oznakowuje

w miejscach zainstalowania głównej armatury odcinającej w sposób pozwalający na ich

identyfikację.

1.

Próby szczelności oraz próby ciśnieniowe instalacji i urządzeń technologicznych przeprowadza

się w obecności osób wyznaczonych przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Próby, o których mowa w ust. 1, przeprowadza się przed wykonaniem powłok antykorozyjnych

i ciepłochronnych. Z przeprowadzonych prób sporządza się protokół.

Przegląd instalacji gazowych, instalacji sprężonego powietrza, zaworów redukcyjnych

i szybko zamykających oraz innych urządzeń wykonuje się zgodnie z ustaleniami kierownika

ruchu zakładu górniczego otworowego.

Prace wewnątrz kotłów wykonuje się tylko po ich odłączeniu i zabezpieczeniu zaślepkami

wszystkich połączeń kotła z instalacjami lub urządzeniami.

Konstrukcję i sposób uzbrojenia otworów wiertniczych dostosowuje się do stwierdzonej

wierceniami głębokości zalegania spągu i budowy serii chemicznej złoża.

Kompensację naprężeń kolumn rur eksploatacyjnych, powodowanych czynnikami termicznymi

i procesem osiadania nadkładu, zapewnia się, stosując odpowiednią konstrukcję więźby

rurowej lub teleskopową konstrukcję tych kolumn.

Przed każdym włączeniem odwiertu do eksploatacji sprawdza się drożność kolumny zasilającej

i wydobywczej.

Włączenie odwiertu do eksploatacji wymaga decyzji kierownika ruchu zakładu górniczego

otworowego.

1.

Sposób wykonania zabiegów intensyfikacji przypływu poprzez udrożnienie kolumn rur

lub przestrzeni międzyrurowej i strefy przyodwiertowej ustala kierownik ruchu zakładu

górniczego otworowego.

2.

Prace związane z udrożnieniem kolumn rur eksploatacyjnych, wymagające demontażu więźby

rurowej odwiertu, prowadzi się pod bezpośrednim nadzorem osoby dozoru ruchu zakładu

górniczego otworowego.

1.

Parametry wody technologicznej, podawanej do grzania złoża, mierzone w sterowni, określa

kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

W przypadkach wymagających zestalenia płynnej siarki w odwiercie, dla opanowania wypływu

mieszaniny siarkowo-wodnej uszkodzoną więźbą rurową, dopuszcza się tłoczenie do odwiertu

wody o temperaturze niższej od temperatury topnienia siarki.

Wstępne grzanie złoża oraz sposób uruchomienia i prowadzenia eksploatacji określa

się w instrukcjach zatwierdzonych przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się tłoczenie wody technologicznej do odwiertu

kolumną techniczną rur okładzinowych, w których but jest posadowiony powyżej serii

produktywnej.

2.

Tłoczenie wody technologicznej, o którym mowa w ust. 1, odnotowuje się w raporcie

zmianowym.

1.

Odwiert włącza się do systemu kontrolno-pomiarowego, począwszy od rozpoczęcia wstępnego

grzania złoża, aż do wyłączenia odwiertu z eksploatacji.

2.

Dopuszcza się odstąpienie od indywidualnego opomiarowania odwiertu i wykonywania pomiaru

bilansowego w okresie remontu lub wymiany urządzeń pomiarowych danego odwiertu.

3.

Zasady funkcjonowania systemu kontrolno-pomiarowego i pomiarów określają wytyczne

technologiczne węzła eksploatacji.

1.

Stan techniczny więźby rurowej odwiertu włączonego do ruchu, wraz z osprzętem i przynależną

instalacją, poddaje się systematycznym oględzinom, a usterki niezwłocznie likwiduje.

O wyłączeniu odwiertu z ruchu decyduje kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Przed wyłączeniem odwiertu z ruchu zakładu górniczego otworowego, po zakończeniu eksploatacji,

sporządza się protokół zakończenia eksploatacji, który zatwierdza kierownik ruchu

zakładu górniczego otworowego.

1.

Odwiert, który po wyłączeniu z ruchu nie jest przeznaczony do innych zadań, się likwiduje.

2.

Przeznaczenie odwiertu po jego wyłączeniu z ruchu określa się w protokole, o którym

mowa w § 279 ust. 2.

3.

Poszczególne pola eksploatacyjne lub ich części, po rozliczeniu zasobów, mogą być

wyłączone z eksploatacji z przeznaczeniem terenu do dalszej działalności przemysłowej

lub rekultywacji.

4.

O wyłączeniu z eksploatacji pola lub jego części, po uzyskaniu ustalonego stopnia

wykorzystania zasobów złoża w ich granicach, decyduje kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego.

1.

Zakres i system oddziaływania na warunki hydronaporowe dla rejonów eksploatacyjnych

określa służba geologiczna zakładu górniczego otworowego, w uzgodnieniu z właściwymi

działami ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

W uzgodnieniach, o których mowa w ust. 1, w szczególności uwzględnia się

1)

natężenie prowadzenia eksploatacji i związanego z nią poziomu zasilania złoża wodą

technologiczną w danym rejonie;

2)

warunki hydrogeologiczne złoża w danym rejonie;

3)

zapewnienie ciśnienia wód złożowych wymaganego potrzebami eksploatacji;

4)

przeciwdziałanie niezamierzonym wypływom wód złożowych na powierzchnię oraz przedostawaniu

się ich do chronionych horyzontów wodonośnych;

5)

ukierunkowanie przepływu wód, poprzez oddziaływanie hydrauliczne systemem barier represyjnych

i depresyjnych, w celu podgrzewania złoża oraz odbioru wód dla celów eksploatacyjnych

w układzie zamkniętego obiegu wód.

1.

Maksymalną temperaturę odbieranych wód złożowych z poszczególnych otworów odprężających

określa służba geologiczna zakładu górniczego otworowego w uzgodnieniu z kierownikiem

działu górniczego.

2.

Przy określaniu temperatury, o której mowa w ust. 1, uwzględnia się

1)

potrzeby termicznego udrażniania złoża o niskim współczynniku filtracji na przedpolu

eksploatacji;

2)

minimalizowanie strat cieplnych w warunkach dobrej filtracji złoża;

3)

wymagania technologiczne procesu podgrzewania wód złożowych, przy zamkniętym obiegu

tych wód, zapewniające bezpieczeństwo ruchu zakładu górniczego otworowego i pracowników.

1.

Stwierdzony na powierzchni niezamierzony wypływ wody, który może mieć bezpośredni

związek z horyzontem wód złożowych, bez względu na to, gdzie się pojawił, natychmiast

zgłasza się osobie dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego i odnotowuje w raporcie

zmianowym.

2.

Osoba dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego zabezpiecza rejon wypływu wody przez

jego odpowiednie ogrodzenie, oznakowanie tablicami ostrzegawczymi i oświetlenie w

porze nocnej, a także zawiadamia o powstałym zagrożeniu obsługę pracującą w tym rejonie

na danej zmianie i osobę dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego przejmującą zmianę.

3.

Dopuszcza się możliwość nieoświetlenia rejonu wypływu wody. Decyzję w tej sprawie

podejmuje kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

Sposób postępowania w przypadku awarii związanej z procesem eksploatacji złoża lub

erupcji ustala kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Likwidację awarii związanej z procesem eksploatacji złoża lub erupcji wykonuje się

zgodnie z planem likwidacji awarii albo erupcji, zatwierdzonym przez kierownika ruchu

zakładu górniczego otworowego.

1.

Osoby zatrudnione przy zabezpieczaniu miejsca awarii związanej z procesem eksploatacji

złoża albo erupcji, w szczególności przy prowadzeniu prac likwidacyjnych tych zjawisk,

posiadają wymagane kwalifikacje i stosują niezbędny sprzęt ochrony indywidualnej oraz

odzież ochronną.

2.

Prace mające na celu likwidację awarii związanej z procesem eksploatacji złoża i erupcji

wykonuje się pod bezpośrednim nadzorem osoby dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego,

wyznaczonej przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

W układach otworów wiertniczych odbioru lub zatłaczania wód prowadzi się bilansowe

pomiary ilości wód, a w układzie zatłaczania - także ciśnienia tłoczenia tych wód.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do uszczelniania rur okładzinowych, do likwidacji

erupcji oraz awarii i komplikacji wiertniczych.

1.

W otworach wiertniczych i punktach obserwacyjnych prowadzi się obserwacje, pomiary

i badania, ustalające ciśnienie wód. Przypadki, w których jest konieczne badanie składu

chemicznego tych wód i ich temperatury, określa kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego.

2.

Obserwacje i pomiary prowadzi się także w wyznaczonych punktach udostępniania i użytkowania

wód czwartorzędowych i trzeciorzędowych, leżących w obrębie przewidywanej strefy zasięgu

wpływów eksploatacji.

3.

Pierwsze pomiary i badania w otworach wiertniczych obserwacyjnych i punktach, o których

mowa w ust. 2, wykonuje się przed rozpoczęciem eksploatacji złoża w celu ustalenia

stanu wyjściowego.

1.

Wszystkie otwory wiertnicze obserwacyjne, studnie i źródła naturalne objęte obserwacjami,

pomiarami i badaniami nawiązuje się do osnowy geodezyjnej i nanosi na mapy sytuacyjno-wysokościowe.

2.

Sposób, zakres i częstotliwość przeprowadzania obserwacji, pomiarów i badań oraz sposób

ich ewidencjonowania określa kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

Urządzenia ciśnieniowe, służące do oczyszczania siarki, mogą być dopuszczone do użytkowania

po spełnieniu wymagań określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności

(Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935, z późn. zm. i w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym.

Przy pracach związanych z oczyszczaniem siarki, jej rozlewaniem i zestalaniem na składowiskach

zachowuje się szczególne środki ostrożności, w celu uniknięcia poparzenia płynną siarką.

1.

Siarkę w stanie płynnym składuje się w przystosowanych do tego celu zbiornikach wyposażonych

w przyrządy do pomiaru jej temperatury i poziomu.

2.

Siarkę w stanie stałym składuje się na przystosowanych do tego celu składowiskach,

zgodnie z zasadami określonymi w dokumentacji techniczno-technologicznej, zatwierdzonej

przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

W przypadku stosowania przenośnika taśmowego lub ciągu przenośników taśmowych, o długości

przekraczającej 150 m, w miejscach przechodzenia osób zabudowuje się przejścia przez

jego trasę.

1.

Sterownie eksploatacyjne wyposaża się w aparaturę do utylizacji siarkowodoru.

2.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego określa zasady nadzoru nad sprawnością

aparatury, o której mowa w ust. 1, oraz nad monitoringiem utylizacji siarkowodoru.

Projekt techniczny wydobywania soli określa w szczególności

1)

grubość filarów brzeżnych międzykomorowych, wzajemne odległości między poszczególnymi

odwiertami oraz miąższość warstw skalnych stanowiących półkę ochronną ponad komorami;

2)

wielkość przewidywanych osiadań powierzchni pola otworowego;

3)

sposób odprowadzania i gromadzenia solanki o pełnym nasyceniu, wypływającej z komór

na skutek przestrzennego zaciskania komór oraz z innych przyczyn w całym procesie

eksploatacji;

4)

wytyczne wypełniania komór eksploatacyjnych;

5)

wymaganą aparaturę kontrolno-pomiarową, pozwalającą na bieżącą kontrolę wielkości

ciśnień obiegów wody, solanki i oleju oraz na określanie wielkości wydobycia i ubytku

zasobów;

6)

wielkość dopuszczalnego ciśnienia cieczy na głowicy odwiertów, wynikającego z oporów

przepływu w całym układzie eksploatacyjnym, przy uwzględnieniu dopuszczalnego ciśnienia

szczelinowania górotworu.

1.

Podczas robót wiertniczych na polu otworowym w otworach wiertniczych wykonuje się

badania dla określenia

1)

głębokości zalegania warstw wodonośnych oraz pakietów izolujących w nadkładzie;

2)

składu chemicznego i ciśnienia hydrostatycznego oraz wydajności wód nasycających przepuszczalne

warstwy nadkładu;

3)

głębokości zalegania oraz miąższości warstw soli w serii solnej złoża, rodzajów warstw

rozdzielających warstwy soli i stopnia zanieczyszczenia warstw soli oraz zasolenia

warstw ilastych;

4)

wielkości ciśnienia szczelinowania warstw w górnej części serii solnej, w złożach

pokładowych po każdym rurowaniu.

2.

Wykonując badania, o których mowa w ust. 1, w pokładowym złożu soli tektonicznie zaburzonym,

co najmniej 10% otworów wiertniczych przeznaczonych do eksploatacji, przewidzianych

do wykonania, wierci się z pełnym rdzeniowaniem.

3.

Zakres rdzeniowania otworów wiertniczych badawczych wierconych na złożu soli typu

wysadowego ustala służba geologiczna zakładu górniczego otworowego.

Przekazanie otworu wiertniczego do eksploatacji wymaga sporządzenia protokołu, który

w szczególności zawiera

1)

raporty wiertnicze, w których ujmuje się zwłaszcza stwierdzone zasypy, obwały ścian

i opadanie przewodu w trakcie wiercenia;

2)

projekty i protokoły cementowań oraz badań skuteczności zacementowania kolumn rur

okładzinowych, prac wykonanych w otworze wiertniczym przeznaczonym do eksploatacji,

a także wyniki przeprowadzanych badań mających wpływ na przyszłe wydobycie danym otworem

wiertniczym przeznaczonym do eksploatacji;

3)

schemat konstrukcji otworu wiertniczego przekazywanego do eksploatacji, wraz z uzbrojeniem

podziemnym i naziemnym.

W zakładzie górniczym sporządza się

1)

dokumentację techniczną otworów wiertniczych przeznaczonych do eksploatacji, zawierającą

w szczególności

a)

konstrukcję otworu wiertniczego,

b)

uzbrojenie otworu wiertniczego,

c)

przekrój geologiczny otworu wiertniczego, z wyznaczeniem stref przeznaczonych do eksploatacji,

d)

zawartość części nierozpuszczalnych w poszczególnych warstwach soli, różniących się

między sobą,

e)

zawartość poszczególnych rodzajów soli oraz współczynnik rozpuszczalności,

f)

wyniki pomiarów i badań, wykonanych w czasie wiercenia otworu wiertniczego,

g)

prognozy wydobycia, na podstawie danych uzyskanych w czasie wiercenia;

2)

dokumentację eksploatacyjną, zawierającą w szczególności

a)

projekt techniczny eksploatacji, zawierający opis systemu eksploatacji, siatkę rozmieszczenia

odwiertów, schemat uzbrojenia odwiertów, technikę podnoszenia rur eksploatacyjnych,

schemat sieci rurociągów i urządzeń technologicznych oraz typ, rodzaj i charakterystykę

urządzeń wiertniczych,

b)

projekt technologiczny eksploatacji, zawierający opis procesu ługowania, sposób rejestracji,

obliczenia parametrów technologicznych i oceny skutków eksploatacji, w zakresie powstawania

pustek poeksploatacyjnych,

c)

projekt rozwoju frontu eksploatacyjnego,

d)

dzienniki pomiarów parametrów technologicznych w odwiertach, na podstawie notowań

stacji kontrolno-pomiarowych i pomiarów echosondą,

e)

książki pracy odwiertów,

f)

dokumenty, na podstawie których są podejmowane decyzje dotyczące tymczasowego lub

doraźnego sposobu prowadzenia ruchu lub obserwacji.

Po zakończeniu wiercenia otworów wiertniczych przeznaczonych do eksploatacji likwiduje

się wszelkie zbiorniki ziemne, rowy i inne nierówności terenu w promieniu równym połowie

odległości między sąsiednimi otworami wiertniczymi.

1.

Podczas eksploatacji złoża soli dokumentację, o której mowa w § 297 pkt 1, na bieżąco

uzupełnia się danymi określającymi

1)

ilość soli wydobytej z powstającej komory;

2)

ilość cieczy wtłoczonej i wypływającej z komory, z podaniem jej zasolenia;

3)

głębokość zalegania stropu i spągu komory oraz kształt komory;

4)

wszelkie inne zjawiska występujące w komorze i w odwiercie zauważone w procesie eksploatacji.

2.

W przypadku złóż wysadowych dokumentacja, o której mowa w § 297 pkt 1, może być ujednolicona

i obowiązywać dla większej liczby otworów wiertniczych przeznaczonych do eksploatacji.

3.

Dane, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 4, odnotowuje się w książce odwiertu z częstotliwością

dobową i bilansuje się je miesięcznie.

4.

Dane dotyczące głębokości zalegania stropu i spągu komory oraz kształtu komory eksploatacyjnej

przedstawia się w sposób ustalony przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

Przed przystąpieniem do pierwszego zapuszczania kolumn rur eksploatacyjnych przeprowadza

się kontrolę średnicy i głębokości otworu wiertniczego przeznaczonego do eksploatacji

oraz zakłada pomocniczy punkt odniesienia, podczas wszelkich manipulacji rurami w

tym otworze wiertniczym.

Kolumny rur eksploatacyjnych wolno wiszących w otworze wiertniczym przeznaczonym do

eksploatacji umocowuje się w więźbie rurowej, w sposób uniemożliwiający ich niekontrolowane

przesunięcia względem siebie i wpadnięcie do otworu wiertniczego oraz w sposób ułatwiający

manipulacje tymi kolumnami.

Wszelkich zmian w otworach wiertniczych przeznaczonych do eksploatacji lub w odwiertach

dokonuje się pod nadzorem osoby dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego, odpowiedniej

specjalności, i dokumentuje się je.

Przed rozpoczęciem wydobywania sprawdza się prawidłowość funkcjonowania urządzeń kontrolno-pomiarowych

i zabezpieczających.

Wielkość wydobycia z poszczególnych odwiertów, strefy złoża przeznaczone do eksploatacji

oraz dopuszczalne wielkości wydobycia z tych stref ustala kierownik ruchu zakładu

górniczego otworowego. Wielkości te odnotowuje się w książkach odwiertów.

1.

Ługowanie soli odwiertami, gdy projektowana wysokość komory przekracza 400 m, prowadzi

się z olejową ochroną stropu, w systemie ługowania boczno-stropowym.

2.

W złożach zalegających do głębokości 500 m, w szczególności typu pokładowego o dużej

ilości wkładek ilastych, przedzielających pokłady soli, stosuje się systemy eksploatacji,

pozwalające uzyskać komory o regularnych kształtach zbliżonych do cylindrycznych.

3.

W przypadku stwierdzenia hydraulicznego przebicia lub przeługowania między komorami

eksploatacyjnymi kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego powoduje wyłączenie

z ruchu komór stwarzających zagrożenie naruszenia stabilności górotworu i stateczności

powierzchni. Wznowienie eksploatacji może nastąpić po określeniu sposobu dalszej eksploatacji

i po uprzednim zawiadomieniu właściwego organu nadzoru górniczego.

W przypadku przerwy w eksploatacji odwiertu spowodowanej względami technicznymi kierownik

ruchu zakładu górniczego otworowego każdorazowo ustala sposób przeprowadzenia prac

w celu powtórnego włączenia go do eksploatacji.

Wyloty kolumny rur okładzinowych i eksploatacyjnych wyposaża się w odpowiednią głowicę

rurową szczelną i wytrzymałą, dostosowaną do ciśnień występujących podczas eksploatacji

odwiertu, umożliwiającą

1)

podłączenie rurociągów lub kabli sygnalizacyjnych do stacji kontrolno-pomiarowej;

2)

wymianę poszczególnych elementów armatury i skręcanie kolumn rur eksploatacyjnych

oraz manipulacje nimi;

3)

bezpieczne odprężenie i odprowadzenie gazów, w przypadku przewidywanego występowania

gazu ziemnego.

Podczas eksploatacji odwiertów wykonuje się pomiary objętości i kształtu ługowanych

wyrobisk. Sposób wykonywania tych pomiarów ustala kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego.

W przypadku wystąpienia awarii odwiertu kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego

podejmuje decyzję o sposobie usunięcia awarii odwiertu, jego rekonstrukcji lub likwidacji.

Dla każdego odwiertu kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego określa kryteria

decydujące o wyłączeniu go z ruchu, ze względu na ochronę powierzchni oraz zasobów

wód powierzchniowych i wgłębnych.

1.

Przy wydobywaniu soli odwiertami, o przewidywanej głębokości komór ponad 1000 m, urządzenia

dozujące i kontrolne oleju ekranującego strop powstającej komory są stale czynne,

a ich pracę w sposób ciągły rejestruje się w stacji kontrolno-pomiarowej.

2.

Podczas wydobywania soli, gdy pomiary geodezyjne pola eksploatacyjnego wykazują osiadanie,

kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego wyznacza drogi dojścia do poszczególnych

rejonów pola eksploatacyjnego, jak również drogi transportowe oraz dopuszczalne obciążenie

i szybkość przejazdów.

Podczas zasypywania zapadlisk powstałych na polu eksploatacyjnym lub podczas przemieszczania

się mas podsadzkowych, przy podsadzaniu komór poeksploatacyjnych

1)

wyznacza się bezpieczne kierunki dowozu mas podsadzkowych oraz drogi, po których mogą

poruszać się ciężkie maszyny, na podstawie rozeznania w zakresie miąższości i szczelności

półki ochronnej nad komorami;

2)

wyznacza się na drodze dojazdowej miejsca, do których wolno dojeżdżać ciężkimi maszynami;

3)

wyznacza się osoby dozoru ruchu zakładu górniczego otworowego, prowadzące obserwacje

zachowania stateczności krawędzi zapadliska;

4)

w przypadku prowadzenia prac w porze nocnej, miejsca pracy oświetla się, a prace prowadzi

na podstawie zezwolenia kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego pod nadzorem

osoby wyższego dozoru ruchu zakładu górniczego;

5)

w przypadku wystąpienia strefy obrywów krawędzi zapadliska, skąd są spychane masy

wypełniające, natychmiast zmienia się miejsca składowania spychanych mas.

1.

Dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego otworowego i prawidłowej gospodarki

złożem wykonuje się pomiary, badania i obserwacje, po zakończeniu wiercenia otworów

wiertniczych.

2.

Pomiary, badania i obserwacje, o których mowa w ust. 1, stanowią podstawę ustalenia

optymalnych warunków eksploatacji oraz rodzajów pomiarów i badań podczas eksploatacji.

3.

Szczegółowe zakresy pomiarów, badań i obserwacji, o których mowa w ust. 1, oraz ich

częstotliwość określa kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

Ostateczne rozmiary wyługowanych wyrobisk określa się za pomocą pomiarów echosondą.

2.

W przypadku ługowania danym odwiertem kilku komór leżących na różnych głębokościach,

pomiary te wykonuje się dla każdej z nich.

3.

Ilość pomiarów kształtu komory przy eksploatacji w kilku poziomach zwiększa się tak,

aby można w odpowiednim czasie podjąć działania zabezpieczające przed możliwością

ługowania soli w poziomach wyżej zalegających.

4.

Częstotliwość pomiarów kształtu komór oraz pomiarów kontrolnych ustala kierownik ruchu

zakładu górniczego otworowego.

W przypadku eksploatacji otworowej opartej na technologii z ciągłym podnoszeniem kolumn

rur eksploatacyjnych, pomiary kształtu wyrobisk przeprowadza się w odstępach czasowych

nieprzekraczających 6 miesięcy.

1.

Nadzoru nad prowadzeniem pomiarów, badań i obserwacji oraz interpretacji ich wyników

dokonują pracownicy wyznaczeni przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

W interpretacji wyników pomiarów kształtu wyrobisk uczestniczy mierniczy górniczy.

2.

Wyniki pomiarów, badań i obserwacji dokumentuje się w książkach pracy odwiertu.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w rozługowaniu komory eksploatacyjnej podejmuje

się działania zapobiegające przeługowaniu filara międzykomorowego.

W przypadku pionowego podługowania złoża soli, wzdłuż kolumn rur eksploatacyjnych,

odwiert wyłącza się z ruchu do czasu zlikwidowania tego zjawiska.

W przypadku wystąpienia nieprawidłowego rozługowania komór eksploatacyjnych w polu

eksploatacyjnym, przy ciśnieniowej metodzie eksploatacji, wstrzymuje się eksploatację

w tym polu lub rejonie pola, dokonując rozpoznania przyczyn i zmiany technologii eksploatacji.

1.

Jeżeli strop komory eksploatacyjnej dochodzi do półki ochronnej, a eksploatacja jest

prowadzona bez olejowej ochrony stropu, odwiert wyłącza się z eksploatacji.

2.

Niezlikwidowane komory poeksploatacyjne, wyłączone z ruchu, których strop znalazł

się w rejonie półki ochronnej, okresowo sprawdza się, mierząc w nich położenie i kształt

stropu komory.

3.

Częstotliwość pomiaru stropu komory ustala kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

Przed rozpoczęciem ługowania soli na obszarze pola eksploatacyjnego oraz wokół pola,

w granicach przewidywanych wpływów eksploatacji, wyznacza się piezometry dla umożliwienia

obserwacji kształtowania się warunków hydrogeologicznych oraz zmian składu chemicznego

wód podziemnych z horyzontów, z których woda jest pobierana do celów komunalnych,

jak również z horyzontów przepuszczalnych w nadkładzie złoża soli.

1.

Pierwsze pomiary i analizy wód wykonuje się przed rozpoczęciem eksploatacji, a następnie

z częstotliwością i w zakresie ustalonym przez kierownika ruchu zakładu górniczego

otworowego.

2.

Sposób prowadzenia i ewidencjonowania wyników pomiarów i obserwacji określa kierownik

ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

Komory eksploatacyjne, które osiągnęły projektowane wymiary i z których wydobyto założoną

ilość soli, wyłącza się z ruchu, a odwierty zabezpiecza przed włączeniem do obiegu

eksploatacyjnego.

2.

Głowice odwiertów udostępniających komory wyłączone z ruchu zabezpiecza się, przed

możliwością nadmiernego wzrostu ciśnienia solanki wypełniającej układ komora - odwiert,

przez zamontowanie urządzeń pomiarowych ciśnienia solanki oraz urządzeń odprowadzających

jej nadmiar.

3.

Urządzenia, o których mowa w ust. 2, podłącza się do stacji aparatury kontrolno-pomiarowej

lub pozostawia pod ciągłą obserwacją osób obsługi i dozoru ruchu zakładu górniczego

otworowego.

4.

Ciśnienie na głowicy odwiertu wyłączonego z ruchu nie może przekroczyć ciśnienia granicznego,

określonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego, ze względu na ochronę

układu odwiert - komora.

1.

Podziemne komory eksploatacyjne wypełnione solanką mogą być pozostawione w stanie,

jaki osiągnęły po zakończeniu eksploatacji, jeżeli filary i ochronna półka stropowa

mają wymiary gwarantujące bezpieczeństwo powierzchni.

2.

W przypadkach innych niż określone w ust. 1 komory poeksploatacyjne zabezpiecza się

albo likwiduje w sposób ustalony przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

3.

Komory poeksploatacyjne zabezpiecza się przez podsadzanie, z zastosowaniem materiałów,

które nie wpływają w sposób szkodliwy na środowisko.

4.

W przypadku zastosowania do podsadzania komór poeksploatacyjnych odpadów jest dopuszczalne

wykorzystanie odpadów zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

5.

Ilość zastosowanej mieszaniny podsadzkowej kontroluje się i dokumentuje.

6.

W przypadku, o którym mowa w ust. 4, prowadzi się obserwacje wpływu odpadów na skład

wód podziemnych i powierzchniowych na obszarze pola eksploatacyjnego i otaczających

go obszarów.

1.

W przypadku pozostawienia podziemnych wyrobisk napełnionych solanką, a niewypełnionych

materiałem podsadzkowym, szczególnie w wysadach solnych, przewiduje się odbieranie

solanki z odwiertów, wypływającej w wyniku naturalnego zaciskania komór eksploatacyjnych.

2.

Urządzenia odbierające solankę z odwiertów i rurociągi prowadzące do miejsca jej gromadzenia

wykonuje się z materiałów odpornych na korozję oraz układa w sposób umożliwiający

użytkowanie powierzchni.

1.

Jeżeli komory eksploatacyjne są tak połączone hydraulicznie między sobą, że w całym

polu eksploatacyjnym lub w większej części jego obszaru panują wyrównane ciśnienia

na wszystkich odwiertach, a równocześnie jest zeszczelinowana hydraulicznie ochronna

półka stropowa, likwidacja zakładu górniczego otworowego nie wymaga zabudowy systemu

odprężającego odwiertu.

2.

Sposób zapobiegania zanieczyszczeniu warstw przypowierzchniowych oraz wód solanką

wyciskaną z niepodsadzonych komór określa kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

Do czasu zaniku samowypływów solanki z komór poeksploatacyjnych likwidowanego zakładu

górniczego otworowego

1)

utrzymuje się sprawną instalację odbierającą solankę z odwiertów i odprowadzającą

tę solankę z pola eksploatacyjnego;

2)

prowadzi się pomiary ilości odprowadzonej solanki i jej dokumentowanie z częstotliwością

ustaloną przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego;

3)

okresowo wykonuje się pomiary sytuacyjno-wysokościowe powierzchni pola eksploatacyjnego

i sąsiadujących z nim terenów;

4)

prowadzi się obserwacje hydrogeologiczne na obszarze pola eksploatacyjnego i sąsiadujących

z nim terenów;

5)

likwiduje się osiadania o charakterze nieciągłym, występujące na obszarze pola eksploatacyjnego,

oraz wypełnia większe osiadania o charakterze ciągłym.

Wyrobiska zakładu górniczego otworowego wydobywającego sól odwiertami uznaje się za

zlikwidowane, gdy zanikną samowypływy solanki wywołane zaciskaniem komór poeksploatacyjnych

oraz nastąpi ustabilizowanie powierzchni pola eksploatacyjnego.

Przepisy § 294-297 stosuje się odpowiednio do prac przygotowawczych związanych z wydobywaniem

wód leczniczych, wód termalnych i solanek, zwanych dalej w niniejszym rozdziale „wodami”.

Podczas wiercenia otworów wiertniczych wykonuje się badania określające

1)

głębokość warstw nasyconych wodą oraz pakietów izolujących w całym profilu otworu

wiertniczego;

2)

skład chemiczny oraz ciśnienie hydrostatyczne i wydajność wód;

3)

ilość i skład chemiczny gazów towarzyszących wodzie, jak również występujących samoistnie.

Przy dowiercaniu do złoża wód stosuje się płuczkę wiertniczą o właściwościach niepowodujących

uszkodzenia strefy przyodwiertowej i skażenia wód.

1.

Opróbowanie poziomu skał zbiornikowych, po zakończeniu robót wiertniczych, prowadzi

się na podstawie projektu badań - opróbowania otworu wiertniczego lub odwiertu, zatwierdzonego

odpowiednio przez kierownika ruchu zakładu lub kierownika ruchu zakładu górniczego

otworowego.

2.

Prace związane z opróbowaniem, próbnym pompowaniem i eksploatacją, w szczególności

związane z uzbrojeniem powierzchniowym i wgłębnym odwiertu, montażem urządzeń i instalacji,

wytłaczaniem płynów oraz sporządzaniem wymaganej dokumentacji tych prac, prowadzi

się zgodnie z wymaganiami określonymi w projekcie robót geologicznych, a w przypadku

występowania gazu w odwiercie - zgodnie z wymaganiami obowiązującymi przy opróbowywaniu

odwiertów wykonywanych w celu poszukiwań ropy naftowej i gazu ziemnego.

Aparatura kontrolno-pomiarowa oraz pozostała instalacja w całym ciągu technologicznym

wydobywania wód, a także towarzyszącego gazu ziemnego, jest odporna na korodujące

działanie związków rozpuszczalnych w wodach oraz przystosowana do pracy w przestrzeniach

zagrożonych wybuchem.

Po dowierceniu otworu wiertniczego do projektowanej głębokości i po udostępnieniu

złoża wód prowadzi się badania i pomiary w celu określenia zdolności wydobywczych

tego otworu.

1.

Pompowanie próbne w celu ustalenia parametrów eksploatacyjnych otworu wiertniczego

przeprowadza się na podstawie projektu technicznego badań, zatwierdzonego przez kierownika

ruchu zakładu lub kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Podczas pompowania próbnego określa się dane dotyczące

1)

ciśnienia złożowego początkowego i jego ewentualnych zmian;

2)

warunków energetycznych złoża;

3)

temperatury złożowej;

4)

ciśnienia nasycenia wód gazem;

5)

właściwości fizykochemicznych wód;

6)

wielkości wydobycia wód i gazu w zależności od różnic ciśnienia złożowego statycznego

i dynamicznego oraz wartości ciśnienia głowicowego;

7)

wielkości wydobycia gazów w zależności od głębokości zapuszczenia pompy - przy eksploatacji

przez pompowanie.

3.

W przypadku wydobywania wód za pomocą pompy wgłębnej stosuje się rozwiązania umożliwiające

wykonywanie pomiarów głębokości lustra wody w odwiercie.

4.

W przypadku próbnego pompowania wód bez gazu uzyskuje się dane eksploatacyjne wymagane

przy badaniu otworów wiertniczych hydrogeologicznych.

5.

W okresie próbnego pompowania prowadzi się dokładną ewidencję wyników pomiarów wydajności

wody i gazu, wielkości poszczególnych ciśnień oraz głębokości lustra wód w odwiercie.

6.

Ustalenia wstępnych średnic zwężek ograniczających oraz głębokości zapuszczania pompy

wgłębnej w okresie próbnego pompowania dla każdego otworu oddzielnie dokonuje, na

podstawie pomiarów wstępnych warunków eksploatacji, kierownik ruchu zakładu lub kierownik

ruchu zakładu górniczego otworowego.

7.

Okres próbnego pompowania nie może przekroczyć 12 miesięcy.

1.

Wody uzyskane podczas próbnego pompowania gromadzi się w odpowiednich zbiornikach.

2.

Dopuszcza się zatłaczanie do złoża wody uzyskanej w okresie próbnego pompowania, pod

warunkiem

1)

stwierdzenia szczelności zarurowania odwiertu służącego do wtłaczania;

2)

wtłaczania do odwiertu tak zlokalizowanego, aby nie wpływało to na wynik badanych

odwiertów.

3.

Gaz ziemny wydobywany wraz z wodą oddziela się w odpowiedniej instalacji i zagospodarowuje

lub spala zgodnie z wymaganiami określonymi w dziale II tytułu II ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

1.

Wielkość wydobycia wody ustala się według najniższego wykładnika gazowego, przy którym

otrzymuje się równomierny odbiór wody.

2.

W wodnonaporowych warunkach wydobycia wody wielkość wydobycia ustala się w taki sposób,

aby wydobycie było przeprowadzone przy stałym dynamicznym poziomie wody.

Wydobywanie solanek prowadzi się zgodnie z ustaleniami kierownika ruchu zakładu górniczego

otworowego, wynikającymi z próbnego pompowania.

Podczas eksploatacji solanek wykonuje się pomiary oraz rejestruje

1)

ilości solanki wydobywanej z poszczególnych odwiertów;

2)

ilości gazu ziemnego, wydobywającego się w czasie eksploatacji solanek, z poszczególnych

odwiertów;

3)

wartości ciśnienia głowicowego w przestrzeni między kolumną rur okładzinowych a kolumną

rur wydobywczych i w rurach wydobywczych.

1.

Wszystkie parametry eksploatacyjne dokumentuje się na każdej zmianie, a wartości uśrednione

odnotowuje w sposób ustalony przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

2.

Wykresy parametrów eksploatacyjnych oraz składu fizykochemicznego uzupełnia się na

bieżąco według wartości uśrednionych z danego miesiąca.

1.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego ustala częstotliwość pomiarów parametrów

złożowych oraz eksploatacyjnych na podstawie wyników próbnego pompowania, eksploatacji

stałej oraz innych wskaźników.

2.

W przypadku nietypowej zmiany jakiegokolwiek parametru przeprowadza się niezwłocznie

pełne pomiary parametrów złożowych oraz eksploatacyjnych i ustala przyczyny powstałych

zmian.

3.

Jeżeli przyczyny zmiany parametrów złożowych wynikają z naturalnego spadku ciśnienia

złożowego, ustala się nowe optymalne warunki eksploatacji.

4.

Zmiany głębokości zapuszczania pomp wgłębnych w odwiertach mogą nastąpić wyłącznie

po przeprowadzeniu pomiarów parametrów złożowych, które uzasadnią dokonanie tych zmian.

Prace związane z koniecznością demontażu głowicy eksploatacyjnej solankowego odwiertu,

w szczególności przy obróbce odwiertu, wymianie rur eksploatacyjnych i rekonstrukcji

w przypadku występowania gazu, wykonuje się przy zabezpieczeniu głowicą przeciwerupcyjną.

W ruchu zakładu górniczego otworowego stosuje się uzbrojenie eksploatacyjne umożliwiające

okresowy pomiar parametrów eksploatacyjnych każdego odwiertu.

1.

Dopuszcza się krótkotrwałe syfonowanie płynów w celu oczyszczenia dna odwiertu.

2.

Czas syfonowania płynu z odwiertu lub pompowania oczyszczającego określa kierownik

ruchu zakładu górniczego otworowego.

3.

Płyny podczas syfonowania lub pompowania oczyszczającego mogą być odprowadzane tylko

do odpowiednich oddzielaczy.

Eksploatacja i magazynowanie solanek przy nieszczelnej instalacji przesyłowej i magazynowej

są niedopuszczalne.

Do wyznaczenia stref zagrożeń, budowy instalacji przesyłowej i magazynowej, w zależności

od ciśnień złożowych oraz innych zabezpieczeń, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału

5 dotyczące wydobywania ropy naftowej lub gazu ziemnego.

W przypadku awarii odwiertu, uniemożliwiającej jego rekonstrukcję, lub przy zaniku

solanki i gazu odwiert się likwiduje.

1.

W zakładzie górniczym otworowym wydobywającym wody lecznicze lub wody termalne znajdują

się dokumentacje

1)

eksploatacyjna, obejmująca dokumentację techniczną ujęć i urządzeń eksploatacyjnych,

schematy technologiczne, książki pracy ujęć, książki pomiarów i badań stacjonarnych

oraz wyniki analiz fizykochemicznych i bakteriologicznych;

2)

techniczno-ruchowa urządzeń energomechanicznych.

2.

Dokumentację, o której mowa w ust. 1 pkt 1, prowadzi się w sposób ciągły w całym okresie

eksploatacji złoża oraz aktualizuje z częstotliwością ustaloną przez kierownika ruchu

zakładu górniczego otworowego.

1.

W zakładzie górniczym otworowym prowadzi się badania eksploatacyjne i złożowe oraz

pomiary i obserwacje ujęć wód leczniczych lub termalnych, zapewniające prawidłową

gospodarkę złożem, zgodnie z ustalonymi warunkami jego eksploatacji w zatwierdzonej

dokumentacji geologicznej.

2.

Badania i pomiary, o których mowa w ust. 1, prowadzi się zgodnie z programem zatwierdzonym

przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

Parametry fizykochemiczne wody leczniczej lub termalnej podlegają okresowej kontroli,

w celu stwierdzenia ich zmian, od ujęcia tych wód do punktu ich odbioru w zakładzie

górniczym otworowym.

1.

W zakładzie górniczym otworowym dokonuje się bieżącej interpretacji wyników badań,

pomiarów i obserwacji. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości niezwłocznie ustala

się i likwiduje ich przyczyny.

2.

Nieprawidłowości stwierdzone podczas eksploatacji likwiduje się na podstawie projektu

technicznego, zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

Do budowy ujęć wody leczniczej metodą podziemną stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące

prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych.

1.

Ujęcie wód leczniczych lub termalnych zapewnia

1)

wykonywanie badań, pomiarów i obserwacji;

2)

pobór prób wody i gazu;

3)

wykonywanie napraw uzbrojenia eksploatacyjnego.

2.

Ujęcie wód leczniczych lub termalnych za pomocą odwiertów zapewnia

1)

spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1;

2)

możliwość wykonywania prac związanych z manewrowaniem rurami wydobywczymi;

3)

możliwość niezawodnego zawieszenia rur wydobywczych;

4)

szczelność układu: odwiert - głowica eksploatacyjna.

Materiały do budowy ujęcia wód leczniczych lub termalnych dostosowuje się do charakterystyki

fizykochemicznej tych wód, towarzyszącego im gazu, warunków eksploatacji tych wód

oraz oddziaływania temperatury i tlenu.

1.

Ujęcie płytkie źródeł wód leczniczych wyposaża się w urządzenia eksploatacyjne oraz

przelew awaryjny zabezpieczający przed możliwością spiętrzenia wody w ujęciu.

2.

Przelew, o którym mowa w ust. 1, nagazowanych wód leczniczych wyposaża się w zabezpieczenie

syfonowe.

3.

Powierzchnię terenu wokół ujęcia, o którym mowa w ust. 1, w promieniu minimum 2 m

pokrywa się betonem ze spadkiem od źródła.

Wprowadzanie instalacji pompowych do ujęcia eksploatującego wodę leczniczą przelewem

jest niedopuszczalne.

Rodzaj gazu, który ma być zastosowany do wydobywania wód leczniczych za pomocą podnośnika

gazowego, określa kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

W przypadku eksploatacji wody leczniczej lub termalnej nagazowanej lub przy występowaniu

ciśnienia głowicowego zagłowiczenie odwiertu oraz jego wyposażenie, aż do miejsca

poza redukcją ciśnienia, projektuje się i wykonuje, przyjmując wytrzymałość odpowiednią

do ciśnienia złożowego.

2.

W przypadku eksploatacji wód leczniczych lub termalnych zawierających gaz ziemny stosuje

się odpowiednio przepisy dotyczące zwalczania zagrożenia wybuchem i zagrożenia pożarowego

w zakładach górniczych wydobywających ropę naftową i gaz ziemny.

1.

W ujęciach wód leczniczych jest niedopuszczalne stosowanie zasuw klinowych oraz zaworów

nieprzeznaczonych do regulacji ciśnienia lub wielkości przepływu. Do regulacji ciśnienia

lub wielkości przepływu stosuje się zawory iglicowe lub zawory specjalne umożliwiające

precyzyjną regulację.

2.

Urządzenia eksploatacyjne instaluje się w taki sposób, aby nie przekroczyły dopuszczalnej

depresji.

3.

Na ujęciach wód leczniczych lub termalnych prowadzi się rejestrację parametrów eksploatacyjnych.

4.

Urządzenia eksploatacyjne dostosowuje się do warunków ustalonych w dokumentacjach

hydrogeologicznych.

W przypadku stwierdzenia pogorszenia stanu technicznego ujęcia, wpływającego negatywnie

na złoże i kopalinę, przeprowadza się jego rekonstrukcję lub modernizację, a jeżeli

jest to technicznie niemożliwe, ujęcie to się likwiduje.

Rekonstrukcję, modernizację i likwidację ujęcia prowadzi się na podstawie projektu

technicznego, zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

Z przeprowadzonych prac likwidacyjnych sporządza się protokół.

Wymagania techniczne, dotyczące projektowania, budowy i eksploatacji rurociągów służących

do transportu wód leczniczych lub termalnych oraz gazów, określają przepisy wydane

na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

1.

Rurociągi, przepompownie, zbiorniki wyrównawcze i przelewowe nie mogą powodować zmian

fizykochemicznych i bakteriologicznych wód leczniczych lub termalnych oraz towarzyszących

im gazów.

2.

Wykorzystywanie urządzeń, o których mowa w ust. 1, do celów niezgodnych z ich przeznaczeniem

jest niedopuszczalne.

1.

Trasy rurociągów prowadzi się w taki sposób, aby droga od ujęcia do punktu odbioru

była jak najkrótsza i zapewniała bezpieczeństwo obsługi.

2.

Przy wyborze trasy rurociągu, w miarę możliwości, dąży się do uzyskania przepływu

grawitacyjnego.

3.

Rurociągi do transportu wód leczniczych lub termalnych nagazowanych prowadzi się,

w miarę możliwości, ze wzniosem, a równolegle nad nim prowadzi się rurociąg odprowadzający

nadmiar gazu.

4.

W przypadku prowadzenia, po wzniosie lub pionowo, rurociągów z wodą leczniczą lub

termalną nagazowaną, na trasie tego rurociągu w najwyższych jego punktach instaluje

się urządzenia odgazowujące.

5.

Rurociągi do transportu wód leczniczych lub termalnych nagazowanych projektuje się

w taki sposób, aby woda płynęła pełnym przekrojem rurociągu.

Dopuszcza się możliwość stosowania sposobów transportu wód leczniczych lub termalnych,

innych niż rurociągami, jeżeli nie wpłynie to na skład fizyczno-chemiczny i bakteriologiczny

transportowanej wody.

1.

Zbiorniki wód leczniczych lub gazu zabezpiecza się przed dostępem osób nieupoważnionych.

2.

W pomocniczych pomieszczeniach zbiorników na nagazowane wody lecznicze stosuje się

rozwiązania uniemożliwiające gromadzenie się gazu.

3.

Zasady użytkowania i obsługi zbiorników magazynujących wody lecznicze określa kierownik

ruchu zakładu górniczego otworowego.

4.

W przypadku magazynowania wód leczniczych nagazowanych, w konstrukcji zbiorników uwzględnia

się stałe utrzymywanie poduszek gazowych o wysokości od 0,7 do 1,0 m.

5.

Zbiorniki zaopatruje się w urządzenia do pomiaru poziomu płynu, ciśnienia i poboru

próbek.

6.

Zbiorniki na wodę leczniczą zawierającą gaz palny uziemia się i zabezpiecza przed

wyładowaniami atmosferycznymi.

1.

Użyte w niniejszym rozdziale określenia oznaczają

1)

morska jednostka

a)

statki przystosowane do prowadzenia prac geofizycznych,

b)

stacjonarne platformy wiertnicze lub wydobywcze, posadowione na dnie morskim na stałe,

c)

pływające, samopodnośne platformy wiertnicze lub wydobywcze, posadowione na dnie morskim

podczas wiercenia albo wydobywania,

d)

półzanurzalne, pływające platformy wiertnicze lub wydobywcze, zakotwiczone lub stabilizowane

w inny sposób na czas wiercenia albo wydobywania,

e)

statki lub barki wiertnicze lub wydobywcze,

f)

funkcjonalne kombinacje wynikające z połączenia konstrukcji, o których mowa w lit.

a-e,

g)

bezobsługowe platformy wydobywcze;

2)

członek załogi - pracownika zatrudnionego na morskiej jednostce.

2.

W sprawach nieuregulowanych w przepisach niniejszego rozdziału, związanych z wykonywaniem

robót geologicznych i górniczych, w celu poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania

ropy naftowej lub gazu ziemnego, w obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej, stosuje

się odpowiednio przepisy dotyczące robót wiertniczych w celu poszukiwania, rozpoznawania

i wydobywania ropy naftowej lub gazu ziemnego ze złóż lądowych.

1.

Załogę przed rozpoczęciem pracy na morskiej jednostce szkoli się w zakresie

1)

działań podejmowanych w przypadku zagrożenia lub wystąpienia objawów erupcji płynu

złożowego, z uwzględnieniem zagrożenia toksycznego siarkowodorem, zgodnie z instrukcją

zatwierdzoną przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego lub kierownika ruchu

zakładu;

2)

zapobiegania wybuchom oraz ich zwalczania;

3)

zapobiegania i zwalczania pożarów, zgodnie z instrukcją zatwierdzoną przez kierownika

ruchu zakładu górniczego otworowego lub kierownika ruchu zakładu;

4)

awaryjnego opuszczania morskiej jednostki, zgodnie z przepisami bezpieczeństwa morskiego;

5)

udzielania pierwszej pomocy medycznej.

2.

Ćwiczenia z awaryjnego opuszczania morskiej jednostki prowadzi się zgodnie z przepisami

bezpieczeństwa morskiego.

3.

Przeprowadzenie ćwiczeń, o których mowa w ust. 2, i ich zakres każdorazowo się dokumentuje.

4.

Członek załogi powracający do pracy na tę samą morską jednostkę, po każdorazowej nieobecności

dłuższej niż

1)

3 miesiące - odbywa przeszkolenie w zakresie określonym w ust. 1 pkt 1-4;

2)

1 miesiąc - odbywa przeszkolenie w zakresie określonym w ust. 1 pkt 3 i 4.

5.

Sprzęt ratowniczy, po użyciu podczas szkoleń, przywraca się do stanu gotowości.

6.

Szkolenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 5, przeprowadza się z częstotliwością

określoną przez kierownika ruchu zakładu z uwzględnieniem warunków panujących na morskiej

jednostce.

1.

Kierownikiem morskiej jednostki jest wyznaczona przez przedsiębiorcę osoba posiadająca

stwierdzone kwalifikacje kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego lub kierownika

ruchu zakładu.

2.

Zastępcą kierownika morskiej jednostki jest wyznaczona przez przedsiębiorcę osoba

posiadająca udokumentowane kwalifikacje i uprawnienia w zakresie holowania, kotwiczenia

lub posadawiania morskich jednostek oraz prowadzenia akcji ratownictwa morskiego na

tych jednostkach, a także prac przeładunkowych.

3.

Zasady podziału obowiązków i współdziałania osób, o których mowa w ust. 1 i 2, ustala

kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego, zawiadamiając o tych zasadach właściwy

organ nadzoru górniczego i właściwy organ administracji morskiej.

Jeżeli morska jednostka jest posadowiona lub zakotwiczona i wykonuje prace wiertnicze

lub wydobywcze, decyzje kierownika morskiej jednostki dotyczą wszystkich osób znajdujących

się na morskiej jednostce.

Na morskiej jednostce każdą linię zasilającą, linie sterownicze oraz linie obwodów

iskrobezpiecznych urządzeń elektrycznych prowadzi się niezależnie.

Przed wyjściem morskiej jednostki w rejon określony w koncesji w obszarach morskich

Rzeczypospolitej Polskiej, przedsiębiorca

1)

zgłasza morską jednostkę będącą statkiem do inspekcji właściwemu organowi administracji

morskiej;

2)

posiada protokoły technicznego odbioru morskiej jednostki oraz urządzeń wiertniczych,

eksploatacyjnych, pomiarowych, ratowniczych i przeciwpożarowych;

3)

zgłasza właściwemu organowi administracji morskiej wyjście morskiej jednostki w rejon

określony w koncesji.

Przed rozpoczęciem robót wiertniczych przez morską jednostkę sporządza się protokół

zakotwiczenia, dynamicznego ustabilizowania lub posadowienia morskiej jednostki.

Przy wykonywaniu otworu wiertniczego sporządza się i na bieżąco prowadzi dokumentację,

o której mowa w § 38, uzupełnioną o

1)

raport geologiczny;

2)

dziennik płuczkowy;

3)

protokoły

a)

wytrzymałości i szczelności kolumny rur okładzinowych,

b)

ustaleń technicznej komisji awaryjnej,

c)

przekazania otworu wiertniczego do eksploatacji.

Podczas wydobywania kopaliny sporządza się i na bieżąco prowadzi dokumentację dotyczącą

realizacji wydobycia, w szczególności

1)

dobowy raport wydobycia płynu złożowego;

2)

książkę odwiertów z ewidencją wszelkich prac prowadzonych w odwiertach;

3)

raporty magazynowe wydobywanego płynu złożowego oraz środków niezbędnych do prowadzenia

eksploatacji;

4)

analizy płynu złożowego;

5)

protokoły

a)

pomiaru parametrów złożowych i poboru próbek wgłębnych oraz ustalonych na ich podstawie

dopuszczalnych poborów i zdolności wydobywczych,

b)

zabiegów intensyfikacyjnych,

c)

zapuszczania, montażu i demontażu w otworze wiertniczym eksploatacyjnym wszelkich

urządzeń pomiarowych i zamykających,

d)

udostępniania kolejnych horyzontów złożowych,

e)

prac zmierzających do zlikwidowania lub ograniczenia dopływu wody do odwiertu,

f)

rekonstrukcji odwiertów,

g)

likwidacji odwiertów wyłączonych z eksploatacji.

Dokumentacja morskiej jednostki oprócz dokumentów, o których mowa w § 38, § 374 i

§ 375, dodatkowo zawiera

1)

plan i książkę ochrony przeciwpożarowej;

2)

plan i system organizacji pierwszej pomocy;

3)

rejestr prowadzonych badań psychologicznych załogi;

4)

obowiązujące rozkłady alarmowe, zgodnie z wymogami bezpieczeństwa morskiego;

5)

rejestr przeprowadzonych ćwiczeń alarmowych załogi;

6)

instrukcję współdziałania dla statku czekającego w pogotowiu, w przypadku zagrożenia

i ewakuacji morskiej jednostki;

7)

dziennik pokładowy;

8)

dziennik GMDSS;

9)

dziennik maszynowy.

Podjęcie prac związanych z posadowieniem lub zakotwiczeniem morskiej jednostki następuje

po ustaleniu przez właściwy organ administracji morskiej strefy ochronnej wokół punktu

obszaru określonego w koncesji, zgodnym ze zgłoszeniem, o którym mowa w § 372 pkt

3, oraz po ogłoszeniu o ustanowieniu takiej strefy w „Wiadomościach Żeglarskich”.

Morską jednostkę ustawia się w bezpiecznej odległości od konstrukcji morskich, takich

jak: latarnie morskie, znaki nawigacyjne, farmy wiatrowe, oraz w bezpiecznej odległości

od kabli i rurociągów podwodnych i nawodnych.

Niedopuszczalne jest kotwiczenie lub posadowienie morskiej jednostki wiertniczej i

wydobywczej w odległości mniejszej niż 1 mila morska od

1)

miejsc, gdzie są usytuowane konstrukcje, o których mowa w § 378;

2)

akwenów takich jak: redy, kotwicowiska, tory wodne, strefy rozgraniczenia ruchu i

akweny pomiaru dewiacji;

3)

akwenów o specjalnym przeznaczeniu.

1.

Budowę lub posadowienie morskiej jednostki poprzedza się odpowiednią ekspertyzą, wykonaną

na podstawie badań dna morskiego.

2.

Budowę lub posadowienie morskiej jednostki prowadzi się zgodnie z dokumentacją techniczną

budowy lub zgodnie z instrukcją producenta, z uwzględnieniem wyników ekspertyz, o

których mowa w ust. 1.

3.

Budowę lub posadowienie morskiej jednostki prowadzi się w taki sposób, aby rurociągi

podmorskie, kable i inne instalacje morskie znajdujące się w pobliżu nie zostały uszkodzone.

1.

Posadowienie, kotwiczenie, holowanie lub przemieszczanie morskiej jednostki prowadzi

się pod nadzorem osób posiadających wymagane kwalifikacje morskie zgodnie z przepisami

art. 61-67 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim

(Dz. U. Nr 228, poz. 1368, z późn. zm. oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 68 tej ustawy.

2.

Podczas czynności, o których mowa w ust. 1, na morskiej jednostce mogą znajdować się

tylko osoby niezbędne do wykonywania tych czynności.

Przy morskiej jednostce wiertniczej i wydobywczej obsadzonej członkami załogi w strefie

bezpieczeństwa znajduje się przynajmniej jeden statek czekający w pogotowiu o takiej

wielkości i wyposażeniu, aby w sytuacji awaryjnej mógł zabrać na pokład członków załogi

znajdujących się na morskiej jednostce oraz aby możliwe było udzielenie ewakuowanym

osobom pierwszej pomocy na czas transportu.

Kierownik morskiej jednostki niezwłocznie zgłasza, właściwemu organowi administracji

morskiej, niedopuszczalną obecność statku morskiego lub powietrznego w granicach ustanowionej

strefy ochronnej.

Organizacja służby ratownictwa górniczego przedsiębiorcy zapewnia współdziałanie ratownictwa

morskiego i ratownictwa górniczego.

1.

Morską jednostkę wyposaża się w

1)

przenośny sprzęt do określania stężeń gazów toksycznych i wybuchowych oraz do określania

zawartości tlenu w powietrzu;

2)

sprzęt ratowniczy, w ilości dostosowanej do rozmiarów tej jednostki i liczby osób

mogących jednorazowo na niej przebywać;

3)

awaryjne ucieczkowe aparaty oddechowe EEBD.

2.

Podstawowe wymagania sprzętu ratowniczego, takiego jak: łódź ratunkowa, tratwa ratunkowa,

pława ratunkowa i kamizelka ratunkowa, stanowią

1)

odpowiednie dostosowanie i wyposażenie w celu utrzymania przy życiu przez wystarczająco

długi okres;

2)

wystarczająca ilość dla wszystkich członków załogi;

3)

właściwa konstrukcja dostosowana do miejsca pracy;

4)

jaskrawe kolory dla sprzętu i konstrukcji, dzięki którym użytkownik zwraca na siebie

uwagę służb ratunkowych.

1.

Na morskiej jednostce wyznacza się bezpieczne miejsca zbiórek członków załogi, które

są łatwo dostępne z miejsc zakwaterowania i pracy oraz chronione przed wysoką temperaturą,

dymem, a w miarę możliwości, przed skutkami wybuchu, w celu zapewnienia ochrony członków

załogi i bezpiecznej ich ewakuacji.

2.

Podejmowane działania w zakresie bezpieczeństwa zapewniają ochronę członków załogi

w czasie wystarczającym do przeprowadzenia bezpiecznej ewakuacji lub akcji ratunkowej.

3.

Lista z nazwiskami członków załogi przypisanych do każdego bezpiecznego miejsca zbiórki

jest prowadzona na bieżąco i ogólnie dostępna.

4.

Na morskiej jednostce wyznacza się drogi ewakuacyjne prowadzące do bezpiecznych miejsc

zbiórek oraz do miejsc rozmieszczenia środków ratunkowych.

5.

Oznakowanie dróg ewakuacyjnych wykonuje się w taki sposób, aby było widoczne w każdych

warunkach.

6.

Z pomieszczeń znajdujących się pod pokładami morskiej jednostki, gdzie są zatrudnieni

ludzie, wyznacza się dwie drogi ewakuacyjne.

7.

Drogi ewakuacyjne utrzymuje się w stanie zapewniającym opuszczenie morskiej jednostki

przez załogę bez utrudnień.

8.

Sprzęt ewakuacyjny i ratunkowy musi być gotowy do natychmiastowego użycia.

9.

Jeżeli dokument bezpieczeństwa tego wymaga, jedno z bezpiecznych miejsc zbiórek wyposaża

się w urządzenia umożliwiające zdalne sterowanie systemami alarmowania oraz systemami

łączności z lądem i służbami ratunkowymi.

10.

Listę z nazwiskami członków załogi, którym przydzielono specjalne zadania w przypadku

zaistnienia sytuacji awaryjnej, wywiesza się w miejscach zbiórek lub innych miejscach

ogólnie dostępnych dla członków załogi.

1.

Morską jednostkę wyposaża się w akustyczny oraz optyczny system alarmowy, służący

do emitowania sygnałów ostrzegawczych o zagrożeniu, którego sygnały są słyszalne w

każdym miejscu, a sygnały optyczne umieszcza się w taki sposób, aby były widoczne

z miejsc pracy członków załogi.

2.

Morską jednostkę wyposaża się w system łączności zdolny do utrzymania łączności z

lądem i służbami ratunkowymi oraz w system alarmowo-rozgłoszeniowy, przystosowany

do pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem.

3.

Urządzenia systemów, o których mowa w ust. 1 i 2, mają co najmniej dwa niezależne

źródła zasilania, przełączające się automatycznie.

4.

Urządzenia alarmowe mogą być aktywowane z pomieszczeń dyspozytorskich i kierownika

morskiej jednostki.

1.

Na morskiej jednostce, w widocznych miejscach oraz w dostatecznej ilości, umieszcza

się oznaczenia sygnałów alarmowych oraz instrukcje alarmowe, określające zasady postępowania

poszczególnych członków załogi w przypadkach ogłoszenia danego alarmu.

2.

Członka załogi morskiej jednostki zapoznaje się z obowiązującymi sygnałami instrukcji

alarmowych.

1.

Decyzję o całkowitej lub częściowej ewakuacji morskiej jednostki podejmuje kierownik

tej jednostki w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia załogi, w szczególności jeżeli

nastąpi

1)

niebezpieczny przechył morskiej jednostki;

2)

poważne uszkodzenie pali lub nóg morskiej jednostki;

3)

przeciek, kolizja lub wypadek przy holowaniu;

4)

otwarta erupcja płynu złożowego;

5)

wybuch lub pożar;

6)

zagrożenie zewnętrzne dla morskiej jednostki.

2.

W przypadku zarządzenia częściowej ewakuacji morskiej jednostki, gdy została pozostawiona

część załogi dla zapewnienia bezpieczeństwa morskiej jednostki, zapewnia się możliwość

ewakuacji pozostawionej załogi jednym lotem śmigłowca oraz zapewnia środki do ewakuacji

statkiem pogotowia.

3.

Kierownik morskiej jednostki, zastępca kierownika morskiej jednostki, starszy mechanik

oraz osoby funkcyjne odpowiedzialne za ewakuację opuszczają morską jednostkę jako

ostatni, po uprzednim sprawdzeniu, czy wszystkie osoby opuściły morską jednostkę.

4.

Na morskiej jednostce, na której mieszkają członkowie załogi, zapewnia się wystarczającą

liczbę osób przeszkolonych do celów ratunkowych, które są obecne na miejscu lądowania

podczas lądowania lub startu helikoptera.

5.

Na morskiej jednostce zapewnia się wyposażenie techniczne umożliwiające ewakuację

bezpośrednio w kierunku morza.

1.

Kierownik morskiej jednostki jest odpowiedzialny za prowadzenie systematycznych okresowych

ćwiczeń opuszczania morskiej jednostki oraz za inne alarmy ćwiczebno-szkoleniowe.

2.

Przeprowadzenie ćwiczeń odnotowuje się w dzienniku pokładowym, z podaniem rodzaju

i czasu ich trwania oraz urządzeń i sprzętu użytego podczas ćwiczeń. Równocześnie

dokonuje się oceny przeprowadzonych ćwiczeń.

3.

Pierwszy alarm ćwiczebny przeprowadza się niezwłocznie po rozpoczęciu prac przez morską

jednostkę.

Na morskiej jednostce, na każdej zmianie roboczej, są obecne osoby posiadające kwalifikacje

w zakresie wymogów bezpieczeństwa morskiego.

1.

Osoby przebywające na morskiej jednostce wyposaża się w środki ochrony indywidualnej,

stosowne do rodzaju wykonywanej czynności, i szkoli w zakresie ich używania.

2.

Na morskiej jednostce znajduje się odpowiedni zapas odzieży roboczej i środków ochrony

indywidualnej.

1.

Na morskiej jednostce organizuje się jeden lub kilka punktów medycznych, odpowiednio

wyposażony i obsługiwany przez lekarza, stosownie do wielkości morskiej jednostki

i rodzaju wykonywanej pracy.

2.

Na morskiej jednostce wydziela się i odpowiednio wyposaża pomieszczenie dla chorych

lub rannych, a także zapewnia się na każdej zmianie roboczej dostateczną liczbę osób

przeszkolonych w zakresie udzielania pierwszej pomocy lub, w miarę potrzeby, zapewnia

się wyspecjalizowanych członków załogi zdolnych do prowadzenia leczenia pod kierownictwem

lekarza, którego obecność nie jest konieczna.

1.

Kierownik morskiej jednostki niezwłocznie organizuje pomoc dla osób, które podczas

pracy lub pobytu na morskiej jednostce uległy wypadkowi lub zachorowały.

2.

Na morskiej jednostce znajdują się odpowiednie środki do bezpiecznego transportu rannych

i chorych.

3.

Dla morskiej jednostki opracowuje się system wzywania pomocy zewnętrznej do wypadków

i zachorowań.

4.

Na morskiej jednostce znajduje się miejsce lądowania dla śmigłowca.

5.

Sprzęt przeznaczony do wykorzystania w wypadkach wymagających użycia śmigłowca jest

przechowywany bezpośrednio przy miejscu lądowania śmigłowca.

1.

Morską jednostkę wyposaża się w dostateczną liczbę odpowiednio wyposażonych i utrzymanych

pomieszczeń sypialnych, wypoczynkowych, higieniczno-sanitarnych oraz przeznaczonych

do przebierania się i przechowywania odzieży roboczej, zgodnie z odrębnymi przepisami.

2.

Pomieszczenia, o których mowa w ust. 1, są odpowiednio wentylowane, ogrzewane, oświetlane

oraz utrzymywane w stanie zapewniającym ich bezpieczne i higieniczne użytkowanie.

1.

Pomieszczenia na morskiej jednostce, przeznaczone do przygotowania i spożywania posiłków,

a także służące do przechowywania i składowania produktów żywnościowych, powinny spełniać

wymagania określone w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

(Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm..

2.

Członkom załogi zapewnia się całodzienne wyżywienie.

3.

Morska jednostka posiada zapas żywności i wody pitnej na okres co najmniej 14 dni.

1.

Pomieszczenia mieszkalne na morskiej jednostce oddziela się od pomieszczeń pracy i

zabezpiecza przed szkodliwym oddziaływaniem procesów produkcyjnych, jak również przed

wpływem niekorzystnych warunków atmosferycznych, na ludzi przebywających w tych pomieszczeniach.

2.

Na każdym poziomie znajdują się przynajmniej dwa oddzielne wyjścia do pomieszczeń

mieszkalnych, prowadzące do wyjść ewakuacyjnych.

3.

Pomieszczenia mieszkalne wyposaża się w odpowiednią dla liczby członków załogi liczbę

łóżek lub koi.

4.

Każde pomieszczenie służące członkom załogi do spania musi zapewniać wystarczająco

dużo miejsca na przechowywanie ich ubrań.

5.

Dla kobiet i mężczyzn zapewnia się oddzielne pomieszczenia do spania.

6.

W pomieszczeniach mieszkalnych zapewnia się wystarczającą ilość pryszniców i miejsc

służących do mycia z zimną i gorącą wodą bieżącą.

7.

Mężczyznom i kobietom zapewnia się korzystanie z oddzielnych pryszniców lub korzystanie

z tych samych w różnym czasie.

8.

Prysznice są wystarczająco przestronne, aby każdy członek załogi mógł umyć się bez

przeszkód w stosownych warunkach higienicznych.

9.

Miejsca zakwaterowania wyposaża się w wystarczającą ilość toalet i umywalek.

10.

Dla mężczyzn i kobiet zapewnia się korzystanie z oddzielnych toalet lub korzystanie

z tych samych w różnym czasie.

Prace, które są prowadzone na niedostępnych ze stałych pomostów częściach morskiej

jednostki, wykonuje się przy asekuracji drugiego członka załogi i pod nadzorem osoby

dozoru ruchu. Członków załogi wykonujących tę pracę wyposaża się w środki ratunkowe

lub środki ochrony indywidualnej oraz zabezpiecza przed upadkiem.

1.

Niedopuszczalne jest wykonywanie prac na zewnątrz morskiej jednostki w nocy lub przy

niesprzyjających warunkach meteorologicznych. Jeżeli względy bezpieczeństwa morskiej

jednostki wymagają wykonania takich prac, kierownik morskiej jednostki może zezwolić

na ich wykonanie, określając dodatkowe środki ostrożności, jakie należy przedsięwziąć.

2.

Prace związane z zapuszczaniem lub wyciąganiem kolumny rur okładzinowych, płuczkowych

lub wydobywczych przerywa się przy prędkości wiatru powyżej 17 m/s. O przerwaniu wszelkich

prac na morskiej jednostce ze względu na warunki hydrometeorologiczne oraz o podjęciu

odpowiednich środków zabezpieczających załogę decyduje kierownik morskiej jednostki.

1.

Kierownik morskiej jednostki decyduje w szczególności w sprawach

1)

opuszczenia morskiej jednostki w razie zagrożenia;

2)

wznowienia lub zatrzymania prac na morskiej jednostce;

3)

wymiany członków załogi lub sprzętu;

4)

podjęcia prac szczególnie niebezpiecznych;

5)

podjęcia lub przerwania prac w otworze wiertniczym lub w odwiercie.

2.

Kierownik morskiej jednostki wyraża zgodę na cumowanie statków do morskiej jednostki.

Kierownik morskiej jednostki zapewnia, aby osoby przybywające na morską jednostkę

były niezwłocznie pouczone o obowiązujących przepisach bezpieczeństwa oraz o postępowaniu

w razie wypadku, pożaru lub wystąpienia innych zagrożeń, jak również, aby przydzielone

im zostały odpowiednie środki ratunkowe lub środki ochrony indywidualnej.

1.

Transport członków załogi na morską jednostkę lub z niej przedsiębiorca organizuje

za pomocą odpowiednich środków transportu, obsługiwanych przez członków załogi posiadających

wymagane kwalifikacje.

2.

Transport na morską jednostkę organizują i nadzorują wykwalifikowane osoby, wyznaczone

przez kierownika morskiej jednostki, w taki sposób, aby nie zagrażał bezpieczeństwu

ludzi zatrudnionych na tej jednostce.

1.

Prace załadowcze i wyładowcze na morskiej jednostce wykonują osoby przeszkolone, pod

nadzorem zastępcy kierownika morskiej jednostki.

2.

Przewozu materiałów sypkich i ciekłych oraz rozładunku ich na morskiej jednostce dokonuje

się w pojemnikach lub na specjalnych statkach posiadających odpowiednie zbiorniki

do magazynowania tych materiałów, a także urządzenia do ich przeładunku do zbiorników

składowych morskiej jednostki.

3.

Zastępca kierownika morskiej jednostki, prowadzący nadzór nad pracami załadunkowymi

i wyładunkowymi na morskiej jednostce, przerywa te prace w przypadku stwierdzenia

zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub urządzeń, ze względu na panujące warunki hydrologiczno-meteorologiczne.

1.

Morską jednostkę posadowioną na dnie morskim wyposaża się w aparaturę umożliwiającą

w każdej chwili sprawdzenie oraz odczyt

1)

horyzontalności całej konstrukcji;

2)

prędkości wiatru i jego kierunku;

3)

ciśnienia barometrycznego;

4)

temperatury powietrza i wody.

2.

Morską jednostkę pływającą wyposaża się w urządzenia pomiaru umożliwiające odczyt

danych, o których mowa w ust. 1, oraz w urządzenia pozwalające na odczyt

1)

przechyłów bocznych i wzdłużnych;

2)

ruchu obrotowego;

3)

napięcia lin i łańcuchów kotwicznych;

4)

długości wydanych lin i łańcuchów cumowniczych lub kotwicznych.

1.

Na morskiej jednostce wydobywczej kierowanie procesami technologicznymi odbywa się

z pomieszczenia dyspozytorskiego, wyposażonego w urządzenia wskazujące i rejestrujące

parametry pracy poszczególnych odwiertów, zbiorników i separatorów, a także w sterowniki

służące do załączania i wyłączania poszczególnych urządzeń i regulacji parametrów

ich działania.

2.

Na morskiej jednostce wiertniczej w kabinie wiertacza znajdują się wskaźniki określające

niezbędne parametry dla bezpiecznego prowadzenia wiercenia i sterowania poszczególnymi

maszynami oraz wyłącznik zdalnego zatrzymania agregatów prądotwórczych.

3.

Urządzenia kontrolno-pomiarowe niezbędne dla bezpieczeństwa pracy ludzi i urządzeń

utrzymuje się w dwóch niezależnych zestawach umieszczonych w odrębnych pomieszczeniach.

1.

Sprawność i prawidłowość działania urządzeń kontrolno-pomiarowych i zabezpieczających,

a w szczególności istotnych dla bezpieczeństwa ludzi i morskiej jednostki, podlega

okresowej kontroli.

2.

Zakres, częstotliwość oraz sposób przeprowadzania kontroli, o której mowa w ust. 1,

określa kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

Na morskiej jednostce wszystkie pomosty, platformy, schodnie, drabiny, mostki i przejścia,

z wyjątkiem lądowiska śmigłowca, zabezpiecza się stałymi balustradami oraz poręczami

o wysokości co najmniej 1,0 m i bortnicami o wysokości 0,15 m.

2.

Lądowisko śmigłowcowe zabezpiecza się siatką ochronną, rozpiętą na wysięgnikach o

długości co najmniej 1,0 m.

1.

Pokłady i drogi komunikacyjne zapewniają warunki bezpiecznego poruszania się członkom

załogi.

2.

Przy wejściach do pomieszczeń morskiej jednostki umieszcza się tablice informujące

o przeznaczeniu tych pomieszczeń.

3.

W miejscach, gdzie może powstać niebezpieczeństwo dla przechodzących, stosuje się

odpowiednie zabezpieczenia, sygnały i tablice ostrzegawcze.

1.

Prace podwodne przeprowadzane z morskiej jednostki wykonuje się zgodnie z przepisami

rozdziałów 2 i 3 ustawy z dnia 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych

(Dz. U. Nr 199, poz. 1936, z późn. zm..

2.

Dla wykonywania prac podwodnych morską jednostkę wyposaża się w odpowiednie urządzenia

techniczne i zapewnia opiekę medyczną, gwarantującą bezpieczeństwo członkom załogi.

Podczas wykonywania prac podwodnych jest niedopuszczalne wykonywanie na morskiej jednostce

prac

1)

z użyciem materiałów wybuchowych;

2)

przeładunkowych między statkami obsługi a morską jednostką w rejonie wykonywania tych

prac;

3)

stwarzających niebezpieczeństwo porażenia prądem elektrycznym osób znajdujących się

pod wodą.

1.

Morską jednostkę wiertniczą lub wydobywczą po spełnieniu zadań, do których była przeznaczona,

wraz z instalacjami z nią związanymi usuwa się z miejsca usytuowania.

2.

Miejsce po usunięciu morskiej jednostki doprowadza się do stanu niestwarzającego zagrożeń

dla bezpieczeństwa żeglugi, rybołówstwa i środowiska morskiego.

1.

Likwidację otworów wiertniczych lub odwiertów przeprowadza się na podstawie projektu

likwidacji, zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu lub kierownika ruchu zakładu

górniczego otworowego.

2.

Likwidację otworu wiertniczego wykonuje się w sposób zapewniający szczelną izolację

przewierconych warstw oraz horyzontów wodnych, ropnych i gazowych, a także ochronę

środowiska morskiego.

3.

Likwidację otworu wiertniczego lub odwiertu wykonuje się pod nadzorem kierownika morskiej

jednostki lub upoważnionej przez niego osoby wyższego dozoru ruchu.

4.

Po likwidacji otworów wiertniczych lub odwiertów oraz po usunięciu morskiej jednostki

sporządza się protokoły likwidacji.

1.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego opracowuje dla każdej morskiej jednostki

plan ochrony przeciwpożarowej, który jest opiniowany przez właściwego dyrektora urzędu

morskiego.

2.

W planie ochrony przeciwpożarowej uwzględnia się informacje o miejscu składowania

materiałów wybuchowych, promieniotwórczych i trujących oraz gazów pod ciśnieniem.

3.

Plan ochrony przeciwpożarowej umieszcza się w miejscach pracy osób kierownictwa i

dozoru ruchu. Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego lub kierownik ruchu zakładu

odpowiada za zapoznanie się osób kierownictwa i dozoru ruchu z tym planem.

1.

Podczas projektowania morskiej jednostki wstępnie określa się strefy zagrożenia wybuchem

i strefy pożarowe, stosownie do przeznaczenia morskiej jednostki i projektowanych

technologii.

2.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego określa strefy pożarowe i strefy zagrożenia

wybuchem oraz sposób odpowiedniego ich oznakowania.

1.

Morską jednostkę wyposaża się w dostateczną ilość sprzętu do zwalczania pożarów, gotowego

do natychmiastowego użycia.

2.

Pomieszczenia i miejsca zaliczone do stref pożarowych lub stref zagrożenia wybuchem

zabezpiecza się przez stałe instalacje gaśnicze sterowane automatycznie, jeżeli tego

wymagają względy technologiczne i bezpieczeństwo morskiej jednostki.

3.

Sprzęt i instalacje, o których mowa w ust. 1 i 2, okresowo sprawdza się i kontroluje.

4.

Sąsiadujące ze sobą pomieszczenia zaliczone do różnych stref zagrożenia wybuchem oddziela

się od siebie ścianami stalowymi, w których nie umieszcza się drzwi, okien i otworów

wentylacyjnych.

1.

Morską jednostkę wyposaża się w automatyczne instalacje wykrywania pożaru i niebezpiecznych

stężeń gazów lub par substancji wybuchowych.

2.

Instalacje, o których mowa w ust. 1, sygnalizują także w centralnym pomieszczeniu

kontrolnym, za pomocą sygnałów akustycznych i optycznych, pojawienie się zagrożenia

pożarowego lub zagrożenia wybuchem w miejscach i pomieszczeniach chronionych przez

te instalacje.

3.

Instalacje, o których mowa w ust. 1, utrzymuje się w stanie ciągłej sprawności oraz

okresowo kontroluje i konserwuje.

1.

Na morskiej jednostce, z wyjątkiem miejsc i pomieszczeń do tego wyznaczonych, jest

niedopuszczalne palenie tytoniu oraz prowadzenie prac z otwartym ogniem.

2.

Kierownik morskiej jednostki wyznacza miejsca i pomieszczenia, gdzie palenie tytoniu

oraz prowadzenie prac z otwartym ogniem jest dozwolone. Nie mogą to być miejsca lub

pomieszczenia zaliczone do stref pożarowych lub stref zagrożenia wybuchem.

Materiały łatwopalne oraz gazy pod ciśnieniem przechowuje się w wydzielonych pomieszczeniach

odpowiednio oznakowanych, wentylowanych i zabezpieczonych przed pożarem.

Urządzenia technologiczne do spalania ropy naftowej lub gazu ziemnego na morskiej

jednostce konstruuje się, zabezpiecza i sytuuje tak, aby podczas użytkowania nie stwarzały

zagrożenia pożarowego.

1.

W przypadku wystąpienia na morskiej jednostce zagrożenia pożarem, wybuchem lub zagrożenia

toksycznego albo w sytuacjach awaryjnych kierownik morskiej jednostki podejmuje działania

zabezpieczające zgodnie z opracowaną instrukcją.

2.

Kierownik morskiej jednostki podejmuje natychmiast wszelkie możliwe działania w celu

likwidacji oraz ograniczenia skutków pożaru, wybuchu lub zanieczyszczenia środowiska

morskiego.

3.

O zdarzeniach, o których mowa w ust. 2, kierownik morskiej jednostki niezwłocznie

zawiadamia przedsiębiorcę oraz właściwy organ nadzoru górniczego i właściwy organ

administracji morskiej.

1.

Otwór wiertniczy wyposaża się w głowicę przeciwerupcyjną z odpowiednią liczbą zamknięć,

a odwiert - w odpowiednią liczbę zamknięć pozwalających na jego niezwłoczne skuteczne

zamknięcie. W przewodzie wiertniczym instaluje się odpowiednie urządzenia zabezpieczające

przed wypływem płynu złożowego.

2.

Urządzenia, o których mowa w ust. 1, cechują się wytrzymałością na ciśnienie robocze

nie mniejsze od maksymalnego przewidzianego ciśnienia złożowego.

1.

Na morskiej jednostce zapewnia się możliwość sterowania urządzeniami przeciwerupcyjnymi

co najmniej z dwóch niezależnych miejsc.

2.

Instalacje sterujące urządzeniami przeciwerupcyjnymi sytuuje się na morskiej jednostce

w takich miejscach, aby nie spowodować ich uszkodzenia. Instalacje te mają źródła

zasilania w energię, niezależne od ogólnych systemów zasilania morskiej jednostki.

1.

W skład instalacji przeciwerupcyjnej na morskiej jednostce wchodzi system węzłów dławienia

i zatłaczania, dający możliwość kontrolowanego zatłaczania otworu wiertniczego i odpuszczania

płynu złożowego po zamknięciu głowicy przeciwerupcyjnej.

2.

System, o którym mowa w ust. 1, zapewnia możliwość zatłaczania otworu wiertniczego

za pomocą pomp płuczkowych lub agregatów cementacyjnych.

3.

Rurociągi odpływowe mają możliwość odprowadzenia płynu złożowego do odpowiednich zbiorników,

a gazu ziemnego - do urządzeń do spalania lub do bezpiecznego odprowadzenia poza morską

jednostkę.

4.

Instalacje wchodzące w skład uzbrojenia otworu wiertniczego umożliwiają kontrolę ciśnienia

w przestrzeniach, z którymi są połączone.

Morską jednostkę wiertniczą wyposaża się w

1)

aparaturę pozwalającą na sygnalizację i rejestrację objawów niezamierzonego przypływu

płynu złożowego;

2)

odpowiednią ilość urządzeń do szybkiego przygotowania, obciążenia i zmagazynowania

płuczki wiertniczej, a także w urządzenia do jej odgazowania.

Odwierty wyposaża się w urządzenia zabezpieczające, zainstalowane w odwiercie poniżej

dna morskiego. Urządzenia te są sterowane z pokładu morskiej jednostki wydobywczej

i pozwalają na automatyczne zamknięcie odwiertu.

Głowice eksploatacyjne odwiertów wyposaża się w

1)

co najmniej dwa odprowadzenia;

2)

odpowiednią liczbę zasuw dających możliwość przyłączenia rurociągów do zatłaczania

odwiertów zarówno w przestrzeni pierścieniowej, jak i przez rury wydobywcze; sposób

zainstalowania zasuw i ich konstrukcja umożliwiają ich wymianę pod ciśnieniem.

1.

Odwierty wyposaża się w pakery produkcyjne, zamykające przestrzeń między kolumną eksploatacyjną

a rurami wydobywczymi.

2.

Sposób ochrony odwiertów ustala kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego, zawiadamiając

o tym właściwy organ nadzoru górniczego.

1.

Instalacje i urządzenia usytuowane na dnie morskim chroni się przed uszkodzeniem przez

morskie jednostki.

2.

Miejsce usytuowania instalacji i urządzeń, o których mowa w ust. 1, podaje się do

wiadomości administracji morskiej oraz Biura Hydrografii Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej

Polskiej.

1.

Dźwigi, windy, wyciągi wiertnicze i inne urządzenia służące do transportu pionowego

wyposaża się w wyłączniki krańcowe, a także w urządzenia zabezpieczające przed upadkiem

ciężaru w razie awarii lub wyłączenia urządzenia.

2.

Na wszystkich urządzeniach służących do transportu lub przenoszenia ciężarów umieszcza

się oznakowania określające dopuszczalne obciążenie robocze.

3.

Jeżeli za pomocą urządzenia dźwigowego mają być transportowani ludzie na morską jednostkę

lub z niej, kierownik morskiej jednostki opracowuje instrukcję określającą szczegółowe

warunki bezpieczeństwa, obowiązujące przy wykonywaniu tych czynności.

Liny, haki, łańcuchy i sprzęt mocujący użytkowany na morskiej jednostce systematycznie

sprawdza się i utrzymuje w stanie zapewniającym bezpieczeństwo przy ich eksploatacji.

Palniki urządzeń zasilanych paliwem ciekłym lub gazowym wyposaża się w urządzenia

zabezpieczające przed cofnięciem się płomienia, jak również w urządzenia powodujące

automatyczne odcięcie dopływu paliwa w przypadku zgaśnięcia płomienia.

1.

Separatory i inne urządzenia służące do rozdziału ropy naftowej i gazu ziemnego na

morskiej jednostce oraz podgrzewacze wyposaża się w automatyczną blokadę w przypadku

przekroczenia skrajnych poziomów cieczy lub maksymalnego ciśnienia.

2.

Separatory wyposaża się w upustowe zawory bezpieczeństwa, niezależnie od wymagań określonych

w ust. 1.

3.

Gaz ziemny wypływający z zaworów bezpieczeństwa odprowadza się poza strefę zagrożenia

wybuchem.

4.

Jeżeli gaz ziemny wypływający przez zawory bezpieczeństwa zawiera składniki toksyczne,

odprowadza się go do spalarki gazu ziemnego usytuowanej w taki sposób, aby nie zagrażała

bezpieczeństwu członków załogi.

Przy pompach i innych urządzeniach służących do przetłaczania ropy naftowej i jej

pochodnych, przy których mogą wystąpić wycieki wskutek powstałych nieszczelności,

wykonuje się odpowiednie wanienki ściekowe z odprowadzeniem do zbiorników osadowych.

1.

Silniki napędowe sprężarek do przetłaczania lub zatłaczania gazu ziemnego wyposaża

się w urządzenia do sygnalizacji stanów awaryjnych oraz w urządzenia umożliwiające

zdalne ich wyłączanie.

2.

Sprężarki lub turbiny z napędem gazowym instaluje się w pomieszczeniach dobrze wentylowanych.

W pomieszczeniach zamkniętych instaluje się wentylację mechaniczną wyciągową.

3.

Pomieszczenia i miejsca, w których są instalowane urządzenia, o których mowa w ust.

1 i 2, kwalifikuje się do odpowiednich stref zagrożenia wybuchem.

4.

Gaz ziemny z zaworów bezpieczeństwa urządzeń, o których mowa w ust. 1 i 2, wyprowadza

się poza pomieszczenia, w których urządzenia te się znajdują.

Drabiny i pomosty na wieżach wiertniczych, masztach, nogach i innych wysokich elementach

morskiej jednostki wyposaża się w odpowiednie kabłąki, bariery lub inne elementy zabezpieczające

przed spadnięciem przebywających tam ludzi.

1.

Prace związane z montażem lub demontażem elementów morskiej jednostki, maszyn i urządzeń

prowadzi się wyłącznie pod nadzorem wyznaczonej osoby dozoru ruchu.

2.

Niedopuszczalne jest wykonywanie prac, o których mowa w ust. 1, w niekorzystnych warunkach

meteorologicznych.

1.

Przed przystąpieniem do prac geofizycznych kierownik morskiej jednostki protokolarnie

przekazuje otwór wiertniczy kierownikowi podmiotu wykonującego prace geofizyczne na

czas trwania tych prac. Kierownik podmiotu wykonującego prace geofizyczne protokolarnie

przekazuje otwór wiertniczy po zakończeniu prac.

2.

Za bezpieczne i prawidłowe wykonywanie prac geofizycznych po przekazaniu otworu wiertniczego

odpowiada kierownik podmiotu wykonującego prace geofizyczne.

3.

Prace geofizyczne w otworach wiertniczych na morzu prowadzi się na podstawie instrukcji

opracowanej dla wykonywania tych prac, zaakceptowanej przez kierownika ruchu zakładu.

4.

Miejsce i sposób składowania środków strzałowych w okresie wykonywania prac geofizycznych

na morskiej jednostce określa kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego lub kierownik

ruchu zakładu, w uzgodnieniu z podmiotem wykonującym te prace.

Dla sprawnego przeprowadzenia prac geofizycznych instalacja elektryczna morskiej jednostki

zapewnia

1)

bezpieczne podłączenie aparatury pomiarowej do źródła zasilania;

2)

wykonanie w otworze wiertniczym robót strzałowych, zgodnie z wymaganiami instrukcji

opracowanych w tym zakresie.

1.

Przed przystąpieniem do prac geofizycznych wykonujący roboty wiertnicze

1)

sprawdza drożność otworu wiertniczego;

2)

przepłukuje otwór wiertniczy bezpośrednio przed rozpoczęciem pomiarów geofizycznych

przez okres nie krótszy niż dwa pełne obiegi płuczki.

2.

Szczegółowa dokumentacja techniczna przyrządów wgłębnych zapuszczonych do otworu wiertniczego

znajduje się na morskiej jednostce u kierownika podmiotu wykonującego prace geofizyczne.

W przypadku powstania awarii w trakcie prowadzenia prac geofizycznych kierownictwo

nad jej usuwaniem przejmuje kierownik morskiej jednostki, który ustala na piśmie,

z udziałem kierownika podmiotu wykonującego prace geofizyczne, program usuwania awarii.

Podmiot wykonujący prace geofizyczne stosujący substancje promieniotwórcze prowadzi

kontrolę dozymetryczną w zakresie dostosowanym do rodzaju prac. Kontrolą obejmuje

się osoby narażone na możliwe działanie promieniowania.

W przypadku awarii połączonej z pozostawieniem źródeł promieniowania w otworze wiertniczym

postępuje się zgodnie z instrukcją postępowania w razie awarii radiologicznych.

1.

Opróbowanie i próbną eksploatację wyznaczonych poziomów prowadzi się na podstawie

projektu zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu lub kierownika ruchu zakładu

górniczego otworowego.

2.

Przed opróbowaniem poziomu próbnikami złoża otwór wiertniczy przygotowuje się do opróbowania,

zgodnie z instrukcją opróbowania obowiązującą w zakładzie górniczym otworowym.

Wylot przewodu, na którym jest zapuszczony rurowy próbnik złoża, uzbraja się w urządzenie

zabezpieczające wraz z przyrządami pomiarowymi, którego ciśnienie robocze nie może

być mniejsze od spodziewanego ciśnienia złożowego.

Zapuszczanie i wyciąganie kolumny rur eksploatacyjnych odbywa się w sposób zabezpieczający

przed powstaniem erupcji ropy naftowej lub gazu ziemnego z odwiertu.

Badania i pomiary oraz zabiegi intensyfikacyjne w odwiertach prowadzi się na podstawie

projektów zatwierdzonych przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego.

1.

Przed przystąpieniem do eksploatacji złoża ropy naftowej lub gazu ziemnego na obszarze

morskim Rzeczypospolitej Polskiej kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego

1)

zarządza wykonanie badań niezbędnych do opracowania metody eksploatacji złoża zapewniającej

w określonych warunkach techniczno-ekonomicznych maksymalny stopień sczerpania zasobów;

2)

zatwierdza ustalone optymalne wielkości wydobycia ropy naftowej lub gazu ziemnego

z odwiertu, tak aby w tym odwiercie nie zachodziły zjawiska destrukcji skały zbiornikowej

lub zakłócenia równowagi hydrodynamicznej na granicy faz: ropa naftowa - woda lub

gaz ziemny - woda.

2.

Eksploatację odwiertów prowadzi się zgodnie z programem zatwierdzonym przez kierownika

ruchu zakładu górniczego otworowego.

3.

Częstotliwość i zakres pomiarów w odwiertach ustala kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego.

1.

Przed dopuszczeniem do ruchu odwiertów zatłaczających wodę do złoża w ramach przyjętego

systemu eksploatacji, w celu podtrzymania ciśnienia złożowego, wykonuje się próbę

wytrzymałości i szczelności eksploatacyjnej kolumny rur okładzinowych przy ciśnieniu

o wartości 1,3 spodziewanego maksymalnego ciśnienia zatłaczania.

2.

W przypadku wtłaczania gazu do złoża celem podtrzymania ciśnienia złożowego próby

szczelności i wytrzymałości, o których mowa w ust. 1, wykonuje się z użyciem gazów

z wyłączeniem powietrza.

3.

W przypadku stosowania metod termicznych jako zabiegów intensyfikacyjnych konstrukcja

odwiertów uwzględnia występowanie naprężeń termicznych.

1.

Sprzęt i urządzenia, wchodzące w skład wyposażenia wgłębnego i napowierzchniowego

odwiertu, którym wydobywa się ropę naftową lub gaz ziemny, zawierające siarkowodór

są odporne na działanie korozji wywołanej siarkowodorem.

2.

Używając metody odsiarczania wydobywanych węglowodorów, przy których jest wydzielany

wolny siarkowodór, stosuje się neutralizację siarkowodoru lub spala go w odpowiednich

palnikach.

Odwiert czasowo lub stale nieeksploatowany kontroluje się w sposób systematyczny w

zakresie zachowania szczelności i pomiaru wartości ciśnień głowicowych, a wyniki kontroli

się dokumentuje. Częstotliwość kontroli ustala kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego, zawiadamiając właściwy organ nadzoru górniczego i właściwy organ administracji

morskiej.

Ilości płynów złożowych wydobywanych z odwiertu oraz ich rodzaj się dokumentuje.

1.

W przypadku wzrostu wykładnika wodnego i gazowego powyżej wartości przyjętych w technicznym

programie eksploatacji złoża oraz wzrostu zawartości chlorków w płynie złożowym, niezwłocznie

ustala się przyczyny tych zjawisk oraz podejmuje odpowiednie działania zapobiegawcze.

2.

Wodę złożową wydobywaną razem z ropą naftową lub gazem ziemnym poddaje się badaniom

fizycznym, chemicznym i mineralogicznym, aby można ją było odróżnić od wód występujących

w warstwach innych niż horyzont produkcyjny.

W przypadkach spowodowanych względami technicznymi lub ekonomicznymi odwiert rekonstruuje

się lub likwiduje zgodnie z technicznym projektem rekonstrukcji lub likwidacji, zatwierdzonym

przez kierownika ruchu zakładu górniczego otworowego, po zawiadomieniu właściwego

organu nadzoru górniczego oraz właściwego organu administracji morskiej.

1.

Wydobytą ropę naftową oddziela się od towarzyszącej jej wody złożowej i przesyła na

zbiornikowiec służący do magazynowania lub przewozu wydobytego surowca lub magazynuje

się ją na morskiej jednostce wydobywczej.

2.

Zbiorniki magazynowe i robocze ropy naftowej i kondensatu wyposaża się w

1)

zawory typu ciśnieniowo-depresyjnego;

2)

urządzenia do zdalnego pomiaru płynu i ciśnienia oraz w sygnalizację alarmową skrajnych

poziomów cieczy wraz z blokadą dopływu cieczy;

3)

system gazu obojętnego.

1.

Wody zaolejone i wody złożowe powstałe w procesie oddzielania ropy naftowej od wydobywanego

płynu złożowego zatłacza się odrębnymi odwiertami do złoża na odpowiedni poziom, zgodnie

z wymogami określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

2.

Gaz ziemny oraz lotne frakcje węglowodorów, powstałe w technologicznym procesie separacji

ropy naftowej, ujmuje się szczelnie i zagospodarowuje lub spala na morskiej jednostce.

1.

Każdy zbiornik magazynowy oznakowuje się klasą niebezpieczeństwa pożarowego przechowywanej

w nim cieczy oraz dopuszczalną jego pojemnością.

2.

Strefy zagrożenia wybuchem, ochronne dla zbiorników poszczególnych klas niebezpieczeństwa

pożarowego na morskiej jednostce wydobywczej, ustala kierownik ruchu zakładu górniczego

otworowego.

Do transportu kopalin płynnych w obrębie morskiej jednostki wydobywczej stosuje się

rurociągi technologiczne, które są

1)

wytrzymałe na obciążenia mechaniczne i odporne na zmiany naprężeń lub własności mechanicznych,

wywoływane czynnikami chemicznymi lub termicznymi;

2)

zabezpieczone przed wewnętrzną i zewnętrzną korozją;

3)

wyposażone w zawory zwrotne na obydwu końcach oraz w urządzenia umożliwiające obserwację

i rejestrację wielkości i kierunku przepływu cieczy (przepływomierze);

4)

wyposażone w automatyczne systemy zabezpieczające, powodujące zamknięcie przepływu

lub zmianę kierunku przepływu w przypadkach nadmiernego wzrostu lub spadku ciśnienia;

5)

wyposażone w systemy umożliwiające separację płynów palnych i zanieczyszczeń mających

destrukcyjny wpływ na zasuwy i inne urządzenia.

1.

Trasy ułożenia rurociągów zaznacza się i odpowiednio oznakowuje na mapach morskich.

2.

Trasy ułożenia rurociągów odpowiadają informacjom złożonym przez przedsiębiorcę do

Biura Hydrograficznego Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej.

3.

Mapy tras rurociągów technologicznych sporządzone na podkładzie map batymetrycznych

dna morskiego przechowuje się u przedsiębiorcy i na morskiej jednostce wydobywczej.

4.

Budowę rurociągów technologicznych, o których mowa w § 457, prowadzi się w taki sposób,

aby kable podmorskie i inne rurociągi oraz urządzenia nie uległy uszkodzeniu.

1.

Rurociągi technologiczne okresowo testuje się i kontroluje, a wyniki okresowej kontroli

stanu technicznego rurociągu się dokumentuje.

2.

Częstotliwość okresowych prób i zakres kontroli rurociągów określa kierownik ruchu

zakładu górniczego otworowego.

3.

W przypadku stwierdzenia przecieku w rurociągu technologicznym natychmiast

1)

wyłącza się jego części lub całość z eksploatacji, jeżeli wyciek stwarza niebezpieczeństwo

dla zatrudnionych tam ludzi i statków lub grozi skażeniem środowiska morskiego;

2)

przystępuje się do usuwania skutków skażenia i awarii.

4.

Po zakończeniu prac przeprowadza się kontrolę rurociągu technologicznego lub jego

części, ze szczególnym uwzględnieniem połączeń i miejsc naprawianych.

Rurociągi transportujące gaz ziemny zawierający siarkowodór przed dopuszczeniem do

eksploatacji oczyszcza się z wody i osusza. Rurociągi są odporne na korozję wywołaną

siarkowodorem.

1.

Przed rozpoczęciem robót wiertniczych lub wydobywczych przedsiębiorca wykonuje badania

środowiska morskiego w rejonie posadowienia morskiej jednostki, obejmujące badania

1)

osadu dennego w zakresie

a)

granulacji dna (uziarnienia),

b)

suchej pozostałości,

c)

strat po prażeniu,

d)

zawartości całkowitej węglowodorów,

e)

zawartości baru, chromu, ołowiu, miedzi, rtęci i kadmu;

2)

fauny dennej w zakresie obfitości i różnorodności występujących form oraz zawartości

węglowodorów alifatycznych i aromatycznych.

2.

Próbki do badań, o których mowa w ust. 1, pobiera się w odległości 100, 500 i 1000

m po obu stronach planowanej lokalizacji morskiej jednostki, w kierunku przeważających

prądów wodnych i prostopadle do nich.

1.

Badania, o których mowa w § 461 ust. 1 pkt 1, wykonuje się przed rozpoczęciem prac

poszukiwawczych i rozpoznawczych oraz po ich zakończeniu w celu zapewnienia oceny

oddziaływania morskiej jednostki albo ich zespołów na środowisko morskie w różnych

fazach i stadiach tych prac.

2.

W przypadku wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego badania, o których mowa w §

461 ust. 1, wykonuje się przed rozpoczęciem wydobycia, podczas wydobywania w odstępach

nie dłuższych niż 12 miesięcy i bezpośrednio po jego zakończeniu.

1.

Kierownik ruchu zakładu górniczego otworowego sporządza plan zwalczania rozlewów olejowych

i likwidacji zagrożeń dla środowisk.

2.

Plan, o którym mowa w ust. 1, jest zatwierdzany przez dyrektora właściwego urzędu

morskiego.

3.

Plan, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności

1)

listę instytucji i jednostek organizacyjnych krajowych oraz zagranicznych, w tym ubezpieczycieli,

w których zakresie kompetencji mieszczą się sprawy ujęte w planie zwalczania rozlewów

olejowych i likwidacji zagrożeń dla środowiska, wraz z danymi kontaktowymi;

2)

instrukcję alarmowania, powiadamiania i ostrzegania, wraz z formularzami międzynarodowymi

powiadamiania i ostrzegania;

3)

formularze pierwszego i kolejnego raportu o stanie i rozwoju sytuacji;

4)

plany rozmieszczenia urządzeń stwarzających zagrożenie na morskiej jednostce, a także

przebiegu instalacji i zaworów odcinających;

5)

plan rozmieszczenia sprzętu technicznego, zlokalizowanego na morskiej jednostce, statku

oczekującego w pogotowiu i w magazynach na lądzie oraz na innych jednostkach wspomagających;

6)

harmonogram mobilizacji sił i środków pierwszego rzutu usuwania rozlewów olejowych

na morzu;

7)

instrukcje postępowania w razie rozlewu olejowego lub wycieku innych szkodliwych substancji,

zawierające obowiązki członków załogi morskiej jednostki i załogi jednostek wspomagających;

8)

instrukcję postępowania w razie zagrożeń będących następstwem wypadków morskich i

sił przyrody;

9)

plan zawierający organizację usuwania rozlewów, podział zadań i funkcji, określenie

zadań dla jednostek wspomagających, zasady współpracy z organami administracji morskiej

oraz z Morską Służbą Poszukiwania i Ratownictwa (SAR);

10)

instrukcję zawierającą sposób magazynowania i składowania zebranych zanieczyszczeń

oraz sposób transportowania ich na ląd;

11)

plan szkoleń i ćwiczeń praktycznych.

4.

Plan, o którym mowa w ust. 1, dotyczy stosowania tylko mechanicznych środków do usuwania

zanieczyszczeń olejowych i olejopochodnych. Użycie chemicznych środków do usuwania

rozlewów olejowych może być dopuszczone w indywidualnych przypadkach, pod warunkiem

że środki te należą do grupy dyspergentów, niepowodujących szkodliwego oddziaływania

na środowisko. O zastosowaniu środków chemicznych decyduje właściwy organ administracji

morskiej.

1.

Stosowane płuczki i płyny wiertnicze spełniają wymagania określone w przepisach ustawy z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki

(Dz. U. z 2012 r. poz. 1244).

2.

Użycie płuczki na bazie oleju może być dopuszczone przez kierownika ruchu zakładu

w szczególnych warunkach geologicznych lub ze względów bezpieczeństwa.

3.

Frakcje drobnoziarniste zwiercin oddzielone od płuczki na wirówkach oraz wszelkie

inne substancje i materiały szkodliwe dla środowiska morskiego, wytwarzane lub używane

w otworowym górnictwie morskim, przekazuje się na ląd do zagospodarowania.

Dokumenty związane z prowadzeniem ruchu zakładu górniczego otworowego, sporządzone

na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa

i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego

w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi

(Dz. U. Nr 109, poz. 961, z 2004 r. Nr 24, poz. 213 oraz z 2007 r. Nr 106, poz. 726), zachowują ważność do czasu sporządzenia nowych dokumentów, jednak nie dłużej niż

przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.