Umowa międzynarodowa Umowa o ustanowieniu Bałtyckiego Funkcjonalnego Bloku Przestrzeni Powietrznej pomiędzy Rzecząpospolitą Polską i Republiką Litewską, podpisana w Wilnie dnia 17 lipca 2012 r.

O ile nie postanowiono inaczej, terminy stosowane w niniejszej Umowie będą miały takie

samo znaczenie jakie przypisano im w Rozporządzeniach w sprawie SES obowiązujących

w Umawiających się Stronach. Na potrzeby niniejszej Umowy zastosowanie mają następujące

definicje i skróty

1)

„Umowa” oznacza niniejszą Umowę i wszelkie zmiany do niej, o ile nie wskazano inaczej;

2)

„odnośna przestrzeń powietrzna” oznacza przestrzeń powietrzną ponad terytoriami Umawiających

się Stron oraz przestrzeń powietrzną pozostającą w ich zakresie odpowiedzialności

zgodnie z przepisami Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), zgodnie

z Artykułem 4 niniejszej Umowy;

3)

„AIP” oznacza Zbiór Informacji Lotniczych;

4)

„AIS” oznacza Służbę Informacji Lotniczej;

5)

„ANS” oznacza Służby Żeglugi Powietrznej;

6)

„ANSP” oznacza Instytucję Zapewniającą Służby Żeglugi Powietrznej;

7)

„ATS” oznacza Służby Ruchu Lotniczego;

8)

„ASAR/SAR”- oznacza Służbę Lotniczego Poszukiwania i Ratownictwa / Służbę Poszukiwania

i Ratownictwa;

9)

„Bałtycki FAB” oznacza Funkcjonalny Blok Przestrzeni Powietrznej ustanowiony przez

Umawiające się Strony zgodnie z niniejszą Umową;

10)

„CNS” oznacza Służby Komunikacji, Nawigacji i Dozorowania;

11)

„Konwencja chicagowska” oznacza Konwencję o Międzynarodowym Lotnictwie Cywilnym, podpisaną

w Chicago dnia 7 grudnia 1944 i zawierającą: każdą poprawkę ratyfikowaną przez Umawiające

się Strony i zastosowaną zgodnie z Artykułem 94(a) Konwencji oraz każdy Załącznik

albo poprawkę przyjęte zgodnie z Artykułem 90 Konwencji, w takim zakresie w jakim

wszelkie międzynarodowe standardy, o których mowa w Artykule 37 Konwencji i zawarte

w takim Załączniku albo poprawce obowiązują wszystkie Umawiające się Strony;

12)

„FIR” oznacza Rejon Informacji Powietrznej;

13)

„MET” oznacza Służby Meteorologiczne;

14)

„NSA” oznacza Państwową Władzę Nadzorującą;

15)

„operacyjny ruch lotniczy” oznacza loty, które nie są wykonywane zgodnie z przepisami

określonymi dla ogólnego ruchu lotniczego, a dla których zasady i procedury zostały

określone przez właściwe organy władzy krajowej. Operacyjny ruch lotniczy może obejmować

loty cywilne, na przykład loty testowe, które wymagają w pewnym stopniu zastosowania

odstępstw od przepisów ICAO, aby spełniać wymagania operacyjne takich lotów;

16)

„państwowy statek powietrzny” oznacza statek powietrzny wykorzystywany przez służby

wojskowe oraz służby porządku publicznego Umawiających się Stron;

17)

„służba kontroli taktycznej” oznacza wojskowe udzielenie wsparcia dla Operacyjnego

Ruchu Lotniczego celem osiągnięcia wyznaczonej misji i zapewnienia, że utrzymana jest

odpowiednia odległość pomiędzy statkami powietrznymi w dowolnym czasie;

18)

strona trzecia - każdy podmiot lub organ zaangażowany w zapewnienie służb żeglugi

powietrznej w przestrzeni powietrznej Umawiających się Stron lub przestrzeni powietrznej

Bałtyckiego FAB;

19)

„UER”- oznacza Górny Rejon Informacji Powietrznej;

Celem niniejszej Umowy jest Ustanowienie Bałtyckiego FAB oraz określenie praw i obowiązków

Umawiających się Stron przy uwzględnieniu potrzeby koordynacji działań i rozwoju Bałtyckiego

FAB w przyszłości.

1.

Niniejsza Umowa ustanawia Bałtycki FAB.

2.

Niniejsza Umowa dotyczy przestrzeni powietrznej Bałtyckiego FAB, o której mowa w Artykule

4 ustęp 1.

3.

Niniejsza Umowa nie tworzy organizacji międzynarodowej z międzynarodową osobowością

prawną.

4.

Niniejsza Umowa określa ogólne warunki oraz zasady sprawowania zarządu Bałtyckim FAB,

zgodnie z którymi Umawiające się Strony muszą zapewniać zarządzanie ruchem lotniczym

oraz zapewniania służb ANS w odnośnej przestrzeni powietrznej.

5.

Niniejsza Umowa określa ramy, w obrębie których powinny zostać zawarte określone umowy

i/lub porozumienia obejmujące obszary ANSP, NSA, Władz Wojskowych, współpracy cywilno-wojskowej

i inne niezbędne porozumienia wymagane do realizacji niniejszej Umowy i rozwoju Bałtyckiego

FAB.

1.

Zgodnie z niniejszą Umową przestrzeń powietrzna Bałtyckiego FAB zawiera następujące

FIR

1)

FIR Wilno,

2)

FIR Warszawa

- zgodnie z opisem zamieszczonym we właściwych Publikacjach ADP w oparciu o odpowiednie

dokumenty ICAO.

2.

Bałtycki FAB zostaje utworzony na czas nieokreślony.

1.

Niniejsza Umowa nie narusza pełnej i wyłącznej suwerenności Umawiających się Stron

nad przestrzenią powietrzną ponad ich terytorium. W przypadku, gdy FIR albo UIR rozciąga

się w przestrzeni powietrznej ponad terytorium drugiej Umawiającej się Strony, suwerenność

danej Umawiającej się Strony do tej części przestrzeni powietrznej ponad jego terytorium

nie zostaje naruszona.

2.

Żaden zapis niniejszej Umowy nie narusza ani nie wpływa na prawa i obowiązki Umawiających

się Stron wynikające z Konwencji chicagowskiej lub z innych umów międzynarodowych,

których jedno z nich jest stroną.

1.

Postanowienia niniejszej Umowy nie naruszają kompetencji Umawiających się Stron w

zakresie polityki bezpieczeństwa i obronności oraz efektywnej implementacji decyzji

Paktu Północnoatlantyckiego (NATO) i/lub innych porozumień dotyczących lotniczego

dozorowania, kontroli i obrony.

2.

Jeśli właściwe organy władzy jednej z Umawiających się Stron uznaje za zasadne, dla

zapewnienia efektywnej współpracy cywilno-wojskowej oraz wojskowo-wojskowej w ramach

Bałtyckiego FAB właściwe cywilne i wojskowe organy władzy Umawiających się Stron zawierają

odpowiednie pisemne porozumienia.

1.

O ile nie postanowiono inaczej lub o ile nie wprowadzono innych regulacji, Artykuł

3 lit. c Konwencji chicagowskiej znajduje pełne zastosowanie do państwowych statków

powietrznych.

2.

Umawiające się Strony ustanowią uproszczone procedury wydawania zezwoleń dla lotów

państwowych statków powietrznych drugiej Umawiającej się Strony do/z oraz nad jej

terytorium oraz zezwoleń na prowadzenie operacji wojskowych, uczestnictwo w szkoleniach

i ćwiczeniach bez uszczerbku dla interesów bezpieczeństwa narodowego i obronności

oraz konstytucyjnych przepisów Umawiających się Stron.

3.

W celu realizacji niniejszej Umowy, Umawiające się Strony będą dążyły do zapewnienia

zgodności procedur i przepisów dla lotów państwowych statków powietrznych w obszarach

określonych w ustępie 1 artykułu 9 niniejszej Umowy z tymi określonymi w sąsiednich

funkcjonalnych blokach przestrzeni powietrznej.

Umawiające się Strony zgadzają się, że podstawowym i zasadniczym celem Bałtyckiego

FAB jest osiągnięcie optymalnej skuteczności działania w obszarach związanych z bezpieczeństwem,

efektywnością lotu, pojemnością, ograniczeniem negatywnego wpływu na środowisko naturalne

i efektywnością kosztową, przyczynienie się do skuteczności misji wojskowych poprzez

zaprojektowanie przestrzeni powietrznej i organizację zarządzania ruchem lotniczym

w odnośnej przestrzeni powietrznej niezależnie od istniejących granic Umawiających

się Stron.

1.

Aby osiągnąć cel Bałtyckiego FAB Umawiające się Strony zobowiązują się do współpracy

i podejmowania odpowiednich środków, zgodnie ze swoimi przepisami prawa krajowego,

w szczególności w następujących obszarach

1)

projektowania i wykorzystania przestrzeni powietrznej;

2)

harmonizacji przepisów i procedur;

3)

zapewniania służb ANS;

4)

współpracy cywilno-wojskowej;

5)

opłat;

6)

nadzoru nad ANSP;

7)

skuteczności działania;

8)

zasad sprawowania zarządu w Bałtyckim FAB.

2.

Umawiające się Strony zapewniają wdrożenie niniejszej Umowy.

3.

Aby osiągnąć cel Bałtyckiego FAB Umawiające się Strony

1)

wdrażają decyzje podejmowane przez Radę i Zarząd Bałtyckiego FAB,

2)

działają w dobrej wierze i dokładają najwyższej staranności w celu ustanowienia lub

zmiany niezbędnych przepisów prawa krajowego i regulacji, zasad i procedur przy uwzględnieniu

ogólnych ram określonych niniejszą Umową;

3)

współpracują w celu zharmonizowania istotnych krajowych przepisów i procedur mających

znaczenie dla Bałtyckiego FAB i regularnie wzajemnie się konsultują celem zidentyfikowania

różnic pomiędzy poszczególnymi systemami prawa, przepisami, procedurami oraz regulacjami

mającymi wpływ na Bałtycki FAB, w taki sposób, aby dążyć do zapewnienia możliwej do

zrealizowania zgodności.

4.

Umawiające się Strony zapewniają, że wszelkie różnice, które pozostają albo zaistnieją

nie będą w żaden sposób zagrażały albo wpływały negatywnie na bezpieczeństwo lotów

albo efektywność zapewnienia służb w Bałtyckim FAB.

5.

Umawiające się Strony zapewniają, że wdrożenie niniejszej Umowy nie będzie miało żadnego

negatywnego wpływu na bezpieczne i efektywne przeprowadzanie operacji, ćwiczeń oraz

szkolenia wojskowego.

1.

Aby osiągnąć cel Bałtyckiego FAB określony w Artykule 8 Umawiające się Strony wspólnie

projektują struktury przestrzeni powietrznej i zapewniają zarządzanie w jednolitej

przestrzeni powietrznej oraz skoordynowany przepływ ruchu lotniczego i zarządzanie

pojemnością, uwzględniając proces współpracy Umawiających się Stron na szczeblu międzynarodowym.

2.

Umawiające się Strony są obowiązane do współpracy, celem, w szczególności

1)

zaprojektowania struktury odnośnej przestrzeni powietrznej, aby umożliwić defragmentację

i dynamiczną sektoryzację, celem ustanowienia obszarów w których wykonywane będą operacje

w przestrzeni powietrznej rozciągającej się ponad granicami Umawiających się Stron

(cross border area),

2)

badania modyfikacji przestrzeni powietrznej mających wpływ na skuteczność działania

na poziomie Bałtyckiego FAB oraz

3)

rozwijania wspólnej polityki dotyczącej przestrzeni powietrznej Bałtyckiego FAB, przy

bliskiej współpracy pomiędzy organami władzy cywilnej i wojskowej.

3.

Umawiające się Strony koordynują swoje prace z właściwymi międzynarodowymi organami

władzy oraz podmiotami i prowadzą konsultacje z użytkownikami przestrzeni powietrznej,

jeżeli zaistnieje taka konieczność.

1.

Zgodnie z Artykułem 9 i Artykułem 10 oraz, aby osiągnąć cel Bałtyckiego FAB określony

w Artykule 8 niniejszej Umowy, Umawiające się Strony współpracują na poziomie prawnym,

operacyjnym i technicznym, aby w sposób wydajny i spójny stosować elastyczne zarządzanie

odnośną przestrzenią powietrzną przy uwzględnieniu zarówno wymogów cywilnych jak i

wojskowych,

2.

Umawiające się Strony zapewniają, że pomiędzy właściwymi instytucjami zapewniającymi

służby ATS zostają zawarte wspólne umowy i ustanowione procedury oraz, że organy władzy

cywilnej i wojskowej koordynują działania nad swoim terytorium oraz w przestrzeni

powietrznej rozciągającej się ponad granicami Umawiających się Stron (cross border area) w zakresie niezbędnym na poziomie strategicznego zarządzania przestrzenią powietrzną.

3.

Umawiające się Strony zapewniają, że poziomy przedtaktyczny i taktyczny będą zarządzane

odpowiednio na szczeblu instytucji zapewniających służby ATS poprzez koordynowanie

działań pomiędzy właściwymi jednostkami służb ATS.

1.

Umawiające się Strony zapewniają następujące służby ANS

1)

służby ruchu lotniczego (ATS);

2)

służby łączności, nawigacji i dozorowania (CNS);

3)

służby informacji lotniczej (AIS);

4)

służby meteorologiczne (MET);

oraz zapewniają

5)

koordynację działań poszukiwawczo- ratowniczych (SAR).

2.

W publikacjach AIP Umawiających się Stron wskazuje się ANSP w Bałtyckim FAB wraz z

określeniem przestrzeni powietrznej w zakresie ich odpowiedzialności, właściwe organy

każdej Umawiającej się Strony zaangażowane w Bałtycki FAB.

3.

W razie, gdy ANSP zamierzaj ą korzystać ze służb zapewnianych przez inne certyfikowane

instytucje zapewniające służby, to ich pisemne porozumienia formalizujące ich robocze

relacje są notyfikowane funkcjonującym w ramach Bałtyckiego FAB właściwym NSA. W odniesieniu

do zapewniania wyznaczonych służb ATS lub MET, takie porozumienia podlegają akceptacji

Umawiających się Stron.

1.

Umawiające się Strony zapewniają w drodze wspólnego instrumentu lub w oparciu o uzgodnione

procedury wyznaczenie instytucji zapewniającej/-ych służby ATS odnośnej przestrzeni

powietrznej. Zasady określone w poprzednim zdaniu obejmują również lotniskowe służby

informacji powietrznej, służby ATS ograniczone do stref kontrolowanych lotnisk oraz

służby ATS pod nadzorem wojskowym zapewniane przez instytucję/-e zapewniające służby

ATS odnośnej przestrzeni powietrznej.

2.

Każda z Umawiających się Stron ma prawo do wyznaczenia, uchylenia lub zmiany wyznaczenia

jednej lub większej liczby instytucji zapewniających służby ATS celem zapewnienia

służb ATS w całości lub w części odnośnej przestrzeni powietrznej, Informacja o takim

wyznaczeniu, jego uchyleniu lub zmianie jest notyfikowana drugiej Umawiającej się

Stronie w formie pisemnej. Każdą instytucję zapewniająca służby ATS wyznaczoną na

podstawie niniejszego ustępu uważa się za wspólnie wyznaczoną przez Umawiające się

Strony, poczynając od daty otrzymania notyfikacji o wyznaczeniu przez drugą Umawiającą

się Stronę do czasu zmiany lub uchylenia takiego wyznaczenia w rozumieniu niniejszego

ustępu.

3.

Umawiające się Strony, których odnośna przestrzeń powietrzna dotyczy umów między instytucjami

zapewniającymi służby ATS, wyznaczonymi lub nie wyznaczonymi na mocy niniejszej Umowy

w zakresie zapewniania służb ATS ponoszą wyłączną odpowiedzialność za zatwierdzenie

takich umów. Umawiające się Strony będą mieć prawo do zawierania odpowiednich porozumień

lub umów, w odniesieniu do udzielenia takiego zatwierdzenia.

4.

Każda z Umawiających się Stron, które zamierzają powierzyć odpowiedzialność za zapewnienie

służb ATS w przestrzeni powietrznej Bałtyckiego FAB stronie trzeciej, zapewnia, że

w dalszym ciągu spełnia wszystkie postanowienia niniejszej Umowy.

5.

Ustępy 1 i 2 niniejszego artykułu stosuje się bez uszczerbku dla zawartych przed dniem

wejścia w życie niniejszej umowy porozumień lub umów związanych z zapewnianiem służb

ATS.

6.

Umawiające się Strony

1)

promują bliską współpracę między swoimi instytucjami zapewniającymi służby ruchu ATS

na poziomie krajowym;

2)

bezzwłocznie wzajemnie informują się o każdej zmianie dotyczącej warunków certyfikacji

albo statusu prawnego wyznaczonych instytucji zapewniających służby ATS;

3)

przekazują sobie wzajemnie informacje o prawach i obowiązkach wyznaczonych instytucji

zapewniających służby ATS na poziomie krajowym;

7.

Umawiające się Strony informują wspólnie Komisję Europejską i pozostałe państwa członkowskie

Unii Europejskiej o każdej decyzji podejmowanej na mocy niniejszego Artykułu dotyczącej

wyznaczenia instytucji zapewniającej/-cych służby ATS w odnośnej przestrzeni powietrznej.

Umawiające się Strony prowadzą prace zmierzające do wprowadzenia wspólnych systemów

technicznych i efektywnego kosztowo rozmieszczenia infrastruktury do zapewnienia służb

CNS przez ANSP Umawiających się Stron poprzez wspólne zaprojektowanie, nabycie, rozmieszczenie,

obsługę i utrzymanie infrastruktury, systemów i sprzętu CNS.

1.

Umawiające się Strony koordynują zapewnianie służb AIS.

2.

Na potrzeby sytuacji awaryjnych AIS może być zapewniana przez Umawiającą się Stronę

w imieniu innej Umawiającej się Strony.

3.

Właściwe organy władzy i instytucje zapewniające służbę AIS zawierają odpowiednie

porozumienia.

1.

Każda Umawiająca się Strona może wyznaczyć instytucję zapewniającą lotnicze służby

MET na zasadach wyłączności notyfikując Zarządowi Bałtyckiego FAB albo, mogą wspólnie

wyznaczyć według uzgodnionych procedur instytucję/-e zapewniającą/-e służby MET dla

Bałtyckiego FAB.

2.

Jeżeli Umawiające się Strony wyznaczają instytucję zapewniającą służbę MET dla lotnictwa

na zasadach wyłączności, każde z nich zapewnia współpracę pomiędzy instytucjami zapewniającymi

służby MET dla lotnictwa.

3.

W celu zapewniania służb MET właściwe organy władzy oraz ANSPs zapewniające służby

MET zawierają odpowiednie porozumienia.

4.

Umawiające się Strony informują Komisją Europejską i pozostałe państwa członkowskie

Unii Europejskiej o każdej decyzji podejmowanej na mocy niniejszego Artykułu dotyczącej

wyznaczenia instytucji zapewniających służby MET w odnośnej przestrzeni powietrznej.

1.

Każda Umawiająca się Strona organizuje i utrzymuje swój system ASAR/SAR zgodnie z

przepisami prawa krajowego.

2.

Umawiające się Strony zapewniają że zostaną zawarte wspólne umowy dotyczące systemów

ASAR/SAR umożliwiające współpracę w najwyższym możliwym zakresie. Takie umowy będą

uwzględniały porozumienia Bałtyckiego FAB dotyczące ewentualnej delegacji służb ATS.

1.

Dla realizacji postanowień Artykułu 3 ustępu 4 niniejszej Umowy ANSP Umawiających

się Stron są upoważnione do sformalizowania relacji w zakresie niezbędnym dla potrzeb

Bałtyckiego FAB.

2.

Sformalizowanie relacji między ANSP określone w ustępie 1 niniejszego artykułu jest

dokonywane w drodze sporządzonych na piśmie porozumień albo równoważnych ustaleń prawnych

dotyczących funkcji, zadań i służb, które będą zapewniane w odnośnej przestrzeni powietrznej.

3.

Każde takie porozumienie albo równoważne ustalenia prawne między ANSP są konsultowane

z Zarządem Bałtyckiego FAB a następnie notyfikowane Radzie Bałtyckiego FAB i odpowiednim

organom władzy Umawiających się Stron.

1.

W przypadku, gdy ANSP Umawiającej się Strony zamierza zawrzeć porozumienia albo dokonać

równoważnych ustaleń prawnych dotyczących zapewniania służb ATS przez wyznaczoną ANSP

innego państwa niebędącego drugą Umawiającą się Stroną, takie porozumienia lub równoważne

ustalenia prawne są notyfikowane Zarządowi Bałtyckiego FAB, a odpowiednie Umawiające

się Strony zapewniają, że takie porozumienia lub równoważne ustalenia prawne nie mają

wpływu na niniejszą Umowę.

2.

Umawiające się Strony mogą zawierać porozumienie ze stronami trzecimi, wspólnie lub

oddzielnie na potrzeby realizacji swojego/swoich zadań.

1.

Postanowienia niniejszej Umowy nie naruszają wymogów krajowych Umawiających się Stron

związanych z porządkiem publicznym, interesami bezpieczeństwa i obronności, a każda

Umawiająca się Strona jest upoważniona do stosowania dowolnego środka do ochrony jej

interesów związanych z bezpieczeństwem narodowym i obronnością.

2.

Z uwzględnieniem zasad elastycznego zarządzania przestrzenią powietrzną (FUA) oraz

zgodnie z istniejącymi krajowymi porozumieniami dotyczącymi współpracy cywilno-wojskowej

i wojskowo-wojskowej oraz mającymi zastosowanie międzynarodowymi umowami, odpowiednie

organy władzy Umawiających się Stron mogą zawrzeć, w stosownym miejscu i czasie, pisemne

porozumienia, aby umożliwić przeprowadzenie operacji wojskowych oraz działań szkoleniowych

państwowym statkom powietrznym w odnośnej przestrzeni powietrznej niezależnie od istniejących

granic pomiędzy Umawiającymi się Stronami.

3.

Umawiające się Strony zezwalają na zapewnianie transgranicznych służb ATS państwowym

statkom powietrznym operujących zarówno w ogólnym ruchu lotniczym, jak i operacyjnym

ruchu lotniczym przez właściwą instytucję zapewniającą służby ATS drugiej Umawiającej

się Strony zgodnie z odpowiednimi pisemnymi porozumieniami notyfikowanymi Zarządowi

Bałtyckiego FAB.

4.

Umawiające się Strony mogą zezwolić na zapewnienie służb kontroli taktycznej dla operacyjnego

ruchu lotniczego przez jednostki obrony powietrznej oraz jednostki dowodzenia i kierowania

lotnictwem szczebla taktycznego drugiej Umawiającej się Strony (włączając inne jednostki

dowodzenia i kierowania Zintegrowanym Systemem Obrony Powietrznej NATO, odpowiedzialne

za zapewnienie służb dowodzenia i kierowania lotnictwem szczebla taktycznego nad terytorium

drugiej Umawiającej się Strony) na podstawie odpowiednich pisemnych porozumień notyfikowanych

Zarządowi Bałtyckiego FAB.

5.

W odniesieniu do zapewnienia służb transgranicznych w odnośnej przestrzeni powietrznej,

Umawiające się Strony zachęcają do bliższej współpracy pomiędzy właściwymi ANSP i

odpowiednimi jednostkami obrony powietrznej oraz jednostkami dowodzenia i kierowania

lotnictwem szczebla taktycznego.

6.

Umawiające się Strony dokładają najwyższych starań, aby zharmonizować odpowiednie

porozumienia cywilne i wojskowe, celem usprawnienia współpracy cywilno-wojskowej,

w szczególności, w obszarze bezpieczeństwa, obronności i bezpieczeństwa narodowego.

1.

Umawiające się Strony, dążą do zastosowania jednej stawki jednostkowej opłaty trasowej

w odnośnej przestrzeni powietrznej i dołożą starań, aby ustanowić wspólną strefę opłat

w odnośnej przestrzeni powietrznej.

2.

Na potrzeby określone w ustępie 1 niniejszego artykułu oraz przed wprowadzeniem i

zastosowaniem jednej stawki jednostkowej opłaty trasowej w odnośnej przestrzeni powietrznej,

Zarząd Bałtyckiego FAB

1)

opracowuje i wprowadza wspólne zasady regulujące politykę opłat w odnośnej przestrzeni

powietrznej, przy uwzględnieniu możliwości zastosowania krajowych zwolnień z opłat;

2)

koordynuje swoje stawki jednostkowe opłaty trasowej w odnośnej przestrzeni powietrznej;

3)

podejmuje decyzję w sprawie wprowadzenia, warunków i stosowania jednej stawki jednostkowej

opłaty trasowej w odnośnej przestrzeni powietrznej oraz ustanowienia wspólnej strefy

pobierania opłat w odnośnej przestrzeni powietrznej;

4)

proponuje wspólną jedną stawkę jednostkową opłaty trasowej w odnośnej przestrzeni

powietrznej właściwemu organowi Europejskiej Organizacji ds. Bezpieczeństwa Żeglugi

Powietrznej (EUROCONTROL) do zatwierdzenia.

3.

Umawiające się Strony, w szczególności

1)

realizują wspólnie niezbędne obowiązki związane ze wspólną strefą opłat trasowych

w odnośnej przestrzeni powietrznej;

2)

zawierają odpowiednie porozumienia, aby zapewnić spójność i jednolitość przy stosowaniu

przepisów i regulacji dotyczących opłat;

3)

jeżeli zaistnieje potrzeba zapewniają wspólne współdziałanie z EUROCONTROL.

1.

Umawiające się Strony zapewniają, że NSA ściśle współpracują przy nadzorze nad ANSP

w ramach Bałtyckiego FAB oraz, że ich praktyki są zharmonizowane. Na potrzeby takiej

współpracy, NSA zawierają porozumienie.

2.

NSA, które certyfikują ANSP zapewniającą służby transgraniczne w odnośnej przestrzeni

powietrznej, odpowiadają za nadzór nad tą ANSP, w ścisłej współpracy z NSA drugiej

Umawiającej się Strony.

3.

Jeżeli Umawiająca się Strona, nad terytorium której są zapewniane służby ANS, o których

mowa w ustępie 2 niniejszego artykułu, wymaga, aby jego własny organ NSA sprawował

nadzór, takie organy NSA obu Umawiających się Stron uzgadniają warunki, zgodnie z

którymi sprawowany jest taki nadzór.

4.

Umawiające się Strony zapewniają, że ich NSA ustanawiają wspólny mechanizm wymiany

informacji, konsultacji oraz koordynacji dla zapewnienia służb transgranicznych, dla

zapewnienia, że niezbędne środki naprawcze będą mogły być podejmowane bez opóźnienia

oraz, że decyzje podejmowane zgodnie z niniejszym Artykułem będą egzekwowane.

1.

Umawiające się Strony wdrażają system skuteczności działania Bałtyckiego FAB i stosują

plan skuteczności działania Bałtyckiego FAB zgodny z ogólnounijnymi celami w zakresie

skuteczności działania i uwzględniający potrzeby wojskowe. Plan skuteczności działania

Bałtyckiego FAB podlega konsultacjom z właściwymi interesariuszami.

2.

Plan skuteczności działania Bałtyckiego FAB jest opracowywany wspólnie przez NSA Umawiających

się Stron i zatwierdzony przez Zarząd Bałtyckiego FAB. Taki plan skuteczności działania

1)

zawiera cele w zakresie skuteczności działania Bałtyckiego FAB dotyczące przynajmniej

następujących kluczowych obszarów działalności: bezpieczeństwa, ochrony środowiska,

pojemności, efektywności kosztowej, efektywności lotu;

2)

określa zestaw przejrzystych i mierzalnych kluczowych wskaźników efektywności dla

kluczowych obszarów działalności na określony okres referencyjny;

3)

zawiera system zachęt Bałtyckiego FAB.

3.

Zarząd Bałtyckiego FAB

1)

ustala cele w zakresie skuteczności działania na poziomie Bałtyckiego FAB oraz koordynuje

przygotowanie i realizację krajowych planów skuteczności działania;

2)

podejmuje decyzję o wdrożeniu i elementach planu skuteczności działania Bałtyckiego

FAB.

4.

Zarząd Bałtyckiego FAB, w imieniu Umawiających się Stron przeprowadza regularne przeglądy

wdrażania celów skuteczności działania Bałtyckiego FAB, dokonuje okresowej oceny projektu

i funkcjonowania systemu skuteczności działania Bałtyckiego FAB oraz w razie potrzeby

przekazuje NSA Umawiających się Stron wnioski dotyczące podjęcia środków naprawczych.

1.

Rada Bałtyckiego FAB składa się z następujących wyznaczonych przedstawicieli każdej

Umawiającej się Strony

1)

ministra właściwego do spraw lotnictwa cywilnego albo osoby należycie upoważnionej

przez ministra właściwego do spraw lotnictwa cywilnego do działania w imieniu tego

ministra;

2)

ministra odpowiedzialnego za obronę narodową lub osoby należycie upoważnionej przez

ministra odpowiedzialnego za obronę narodową do działania w imieniu tego ministra;

3)

osoby kierującej NSA albo osoby należycie przez nią upoważnionej do działania w jej

imieniu;

4)

osoby kierującej wyznaczoną ANSP zapewniającą służby trasowe w odnośnej przestrzeni

powietrznej albo osoby należycie przez nią upoważnionej do działania w jej imieniu.

2.

Inni uczestnicy mogą również brać udział w charakterze obserwatorów na zaproszenie

Rady Bałtyckiego FAB.

3.

Radzie Bałtyckiego FAB przewodniczy naprzemiennie jedna z Umawiających się Stron.

Okres przewodnictwa trwa 12 miesięcy, przy czym pierwszy okres rozpoczyna się w dniu

wejścia w życie niniejszej Umowy. Pierwszym przewodniczącym jest przedstawiciel Litwy,

zgodnie z postanowieniem ustępu 1 pkt 1 niniejszego artykułu.

4.

Decyzje Rady Bałtyckiego FAB są podejmowane jednomyślnie, w drodze głosowania. Każde

z Umawiających się Stron ma jeden głos. Ze wszystkich posiedzeń Rady Bałtyckiego FAB

powinny być zachowywane protokoły.

5.

Zasady postępowania, przyjęte przez Radę Bałtyckiego FAB zawierają ustalenia dotyczące,

w szczególności, zwoływania posiedzeń, jej spraw finansowych, wcześniejszego wysyłania

porządku obrad i związanych dokumentów, oraz jeżeli ma to zastosowanie, procedury

dotyczące głosowania i odbywania posiedzeń, w tym możliwości podejmowania decyzji

w drodze korespondencyjnej lub przy użyciu innego elektronicznego środka.

6.

Rada Bałtyckiego FAB odbywa posiedzenia w zależności od potrzeb, przynajmniej dwa

razy w roku na zaproszenie Przewodniczącego. Każdy członek Rady Bałtyckiego FAB jest

upoważniony do wnioskowania o zwołanie posiedzenia.

7.

Rada Bałtyckiego FAB podejmuje decyzje w celu

1)

zapewnienia realizacji niniejszej Umowy oraz realizacji celów Bałtyckiego FAB w ujęciu

ogólnym;

2)

wspierania harmonizacji istotnych krajowych przepisów i procedur;

3)

usprawnienia wspólnego procesu wyznaczania instytucji zapewniających służby ATS;

4)

zatwierdzania stanowisk Umawiających się Stron odnośnie stosowania umów i przepisów

międzynarodowych dotyczących, w szczególności, pracy ICAO, EUROCONTOL, Komisji Europejskiej,

Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz wspólnych przedsięwzięć w dziedzinie

zarządzania ruchem lotniczym i służb ANS;

5)

proponowania przystąpienia innego państwa do niniejszej Umowy i podjęcia niezbędnych

kroków;

6)

określania celów strategicznych dla rozwoju Bałtyckiego FAB

7)

realizacji innych zadań związanych z przepisami Jednolitej Europejskiej Przestrzeni

Powietrznej.

8.

Rada Bałtyckiego FAB powołuje Biuro Zarządzania Bałtyckim FAB (zwane dalej „Bałtycki

FAB MO”

9.

Bałtycki FAB MO wspiera Zarząd Bałtyckiego FAB i inne działania związane z FAB. Funkcjonowanie

Bałtyckiego FAB MO finansowane jest z opłat za ANS i składek dla organizacji międzynarodowych,

instytucji finansowych, jak również innych osób prawnych. Ustalenia robocze odnośnie

Bałtyckiego FAB MO są przyjmowane przez Zarząd Bałtyckiego FAB. Umawiające się Strony

zapewniają, że Bałtycki FAB MO posiada odpowiednie zasoby do realizacji przydzielonych

zadań oraz zapewnienia wsparcia dla Zarządu Bałtyckiego FAB zgodnie z potrzebami.

1.

W skład Zarządu Bałtyckiego FAB wchodzą następujący wyznaczeni przedstawiciele każdej

Umawiającej się Strony

1)

osoba należycie upoważniona przez ministra właściwego do spraw lotnictwa cywilnego

do działania w imieniu takiego ministra;

2)

osoba należycie upoważniona przez ministra odpowiedzialnego za obronę narodową do

działania w imieniu takiego ministra;

3)

osoba należycie upoważniona przez osobę kierującą NSA do podejmowania działań w jej

imieniu;

4)

osoba należycie upoważniona przez osobę kierującą wyznaczoną ANSP zapewniającą służby

trasowe w odnośnej przestrzeni powietrznej do podejmowania działań w jej imieniu.

2.

Inni uczestnicy mają również prawo brać udział w charakterze obserwatorów na zaproszenie

Zarządu Bałtyckiego FAB.

3.

Zarządowi Bałtyckiego FAB naprzemiennie przewodniczy jedna z Umawiających się Stron.

Okres sprawowania przewodnictwa trwa dwanaście (12) miesięcy, przy czym pierwszy okres

rozpoczyna się w dniu wejścia w życie niniejszej Umowy. Pierwszym przewodniczącym

jest przedstawiciel Polski zgodnie z postanowieniami ustępu 1 pkt 1 niniejszego Artykułu.

4.

Decyzje Zarządu Bałtyckiego FAB są podejmowane jednomyślnie, w drodze głosowania.

Każda z Umawiających się Stron ma jeden głos. Ze wszystkich posiedzeń Zarządu Bałtyckiego

FAB powinny być zachowywane protokoły.

5.

Zasady postępowania przyjęte przez Zarząd Bałtyckiego FAB zawierają ustalenia dotyczące

w szczególności zwoływania posiedzeń, jego spraw finansowych, wcześniejszego wysyłania

porządku obrad i związanych dokumentów, oraz, jeżeli ma to zastosowanie, procedury

odnośnie głosowania i odbywania posiedzeń, w tym możliwości podejmowania decyzji w

drodze korespondencyjnej lub przy użyciu innych środków elektronicznych.

6.

Zarząd Bałtyckiego FAB odbywa posiedzenia w zależności od potrzeb, co najmniej dwa

razy w roku na zaproszenie Przewodniczącego. Każdy przedstawiciel Umawiającej się

Strony wyznaczony do Zarządu jest upoważniony do wnioskowania o zwołanie posiedzenia.

7.

Zadaniem Zarządu Bałtyckiego FAB jest podejmowanie decyzji, o których mowa w niniejszej

Umowie i dla realizacji celów

1)

zarządzania wdrożeniem niniejszej Umowy i wypełnienia celów Bałtyckiego FAB w ujęciu

ogólnym;

2)

określenia rozwoju współpracy cywilnej i wojskowej;

3)

uzgadniania wspólnego projektowania i polityki dla odnośnej przestrzeni powietrznej;

4)

określenia współpracy w zakresie stosowania elastycznego użytkowania przestrzeni powietrznej;

5)

zatwierdzenia porozumień o zapewnianiu służb ruchu lotniczego w odnośnej przestrzeni

powietrznej;

6)

przyjęcia polityki opłat znajdującej zastosowanie w odnośnej przestrzeni powietrznej

oraz zmierzania do ustalenia jednej stawki jednostkowej dla trasowego ruchu lotniczego

w odnośnej przestrzeni powietrznej po pierwszym okresie referencyjnym systemu skuteczności

działania;

7)

zapewnienia wdrożenia wspólnego kompleksowego systemu zarządzania bezpieczeństwem;

8)

zatwierdzania porozumień dotyczących nadzoru nad ANSP opracowywanych przez NSA;

9)

określenia celów strategicznych dla rozwoju Bałtyckiego FAB, ocenienia rezultatów

osiągniętych i podejmowania stosownych działań, o ile takie są wymagane;

10)

podejmowania decyzji i zatwierdzania planów skuteczności działania i odnośnych celów

w zakresie skuteczności działania;

11)

przyjmowania własnych zasad postępowania oraz zasad postępowania komitetów i grup

roboczych;

12)

powoływania komitetów innych niż ustanowione na mocy niniejszej Umowy oraz grup roboczych

do pomocy w konkretnych sprawach i zatwierdzania propozycji komitetów i grup roboczych;

13)

zapewniania koordynacj i Bałtyckiego FAB z sąsiadującymi funkcjonalnymi blokami przestrzeni

oraz krajami;

14)

koordynowania stanowisk Umawiających się Stron odnośnie stosowania umów i przepisów

międzynarodowych dotyczących, w szczególności, pracy ICAO, EUROCONTOL, Komisji Europejskiej,

Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz wspólnych przedsięwzięć w dziedzinie

zarządzania ruchem lotniczym i służb żeglugi powietrznej;

15)

ułatwiania rozstrzygania sporów zaistniałych pomiędzy Umawiającymi się Stronami;

16)

podejmowania niezbędnych środków w sytuacji odstąpienia od Umowy przez Umawiającą

się Stronę;

17)

proponowania zmian do niniejszej Umowy;

18)

zapewnienia konsultacji z udziałem ANSP, użytkowników przestrzeni powietrznej oraz

innych interesariuszy, w razie potrzeby;

19)

podejmowania decyzji w innych sprawach zleconych przez Umawiające się Strony lub zaproponowanych

przez wyznaczonego członka Zarządu Bałtyckiego FAB.

8.

Decyzje Zarządu Bałtyckiego FAB wchodzą w życie po upływie dwóch miesięcy od dnia

ich podjęcia, o ile Umawiająca się Strona nie poinformuje Zarządu Bałtyckiego FAB

w terminie dwóch tygodni od podjęcia decyzji, że może wdrożyć taką decyzję wyłącznie

za zgodą lub akceptacją albo dowolną inną decyzją swojego rządu zgodnie z przepisami

prawa krajowego. W takim przypadku, decyzja wejdzie w życie po upływie następnego

dnia roboczego od dnia poinformowania drugiej Umawiającej się Strony, że uzyskano

wyżej wymienioną zgodę, akceptację lub inną decyzję, o ile treść tych decyzji nie

stanowi inaczej.

1.

Aby spełnić cel Bałtyckiego FAB oraz aby wesprzeć Zarząd Bałtyckiego FAB, Zarząd Bałtyckiego

FAB może powoływać komitety i grupy robocze, które będą składały się z ekspertów cywilnych

i wojskowych wskazanych przez Umawiające się Strony,

2.

W posiedzeniach komitetów i grup roboczych w charakterze obserwatorów mogą brać udział

osoby inne niż eksperci, o których mowa w ustępie 1 niniejszego Artykułu

1)

na zaproszenie Zarządu Bałtyckiego FAB;

2)

na zaproszenie komitetu lub grupy roboczej - po uprzedniej akceptacji takiego zaproszenia

przez Zarząd Bałtyckiego FAB lub Bałtyckiego FAB MO;

3.

Tryb pracy komitetów i grup roboczych określa się w regulaminie pracy komitetów i

grup roboczych przyjętym przez Zarząd Bałtyckiego FAB.

4.

Zgodnie z niniejszą Umową

1)

Zarząd Bałtyckiego FAB powołuje

a)

Komitet ds. Przestrzeni Powietrznej, który wspomaga Zarząd Bałtyckiego FAB przy wdrażaniu

Bałtyckiego FAB oraz wykonuje zadania powierzone mu przez Zarząd Bałtyckiego FAB,

b)

Komitet Strategiczny, Ekonomiczny i ds. Skuteczności Działania, który wspomaga Zarząd

Bałtyckiego FAB przy wdrażaniu Artykułu 21 i 23 i innych oraz wykonuje zadania powierzone

mu przez Zarząd Bałtyckiego FAB,

c)

Komitet ds. Bezpieczeństwa, który wspomaga Zarząd Bałtyckiego FAB przy wdrażaniu Bałtyckiego

FAB oraz wykonuje zadania powierzone mu przez Zarząd Bałtyckiego FAB,

d)

Komitet Operacyjno- Techniczny, który wspomaga Zarząd Bałtyckiego FAB przy wdrażaniu

Artykułów 13, 14, 15 i 17 oraz wykonuje inne zadania powierzone mu przez Zarząd Bałtyckiego

FAB;

2)

Zarząd Bałtyckiego FAB może ustanowić inne specjalistyczne komitety, jeśli zaistnieje

taka potrzeba.

1.

W odnośnej przestrzeni powietrznej, Umawiająca się Strona pokrywa każdą szkodę, o

której mowa w ustępie 3 niniejszego artykułu, wynikającą ze zdarzenia

1)

zaistniałego w przestrzeni powietrznej nad jego terytorium lub znajdującej się w obszarze

jego odpowiedzialności zgodnie z zasadami ICAO;

2)

spowodowanego z winy instytucji zapewniającej służby ATS o których mowa w Artykule

12 niniejszej Umowy, albo z winy jej przedstawiciela albo innej osoby działającej

w jej imieniu, z winy instytucji zapewniających służby ATS innych niż instytucja/-e

zapewniająca służby ruchu lotniczego, której/-rych główne miejsce działalności znajduje

się na terytorium Umawiającej się Strony miejsca zdarzenia (zwana dalej instytucją

faktycznie zapewniającą służby ATS). Z zastrzeżeniem ustępu 5, nie jest możliwe dochodzenie

roszczeń bezpośrednio od instytucji faktycznie zapewniającej służby ruchu lotniczego

ani od jej przedstawiciela/-li ani od żadnej innej osoby działającej w jej- imieniu.

2.

Prawo do odszkodowania, o którym mowa w ustępie 1 niniejszego Artykułu wygasa, jeśli

nie zostanie wszczęte postępowanie w terminie dwóch lat od wydania ostatecznych orzeczeń,

jak przewidziano w ustępie 3 niniejszego Artykułu.

3.

Odszkodowania, o którym mowa w ustępie 1 niniejszego Artykułu, można dochodzić wyłącznie

za szkodę, która nie została zrekompensowana na mocy jakiegokolwiek innego prawomocnego

orzeczenia sądowego wydanego zgodnie z właściwymi krajowymi i międzynarodowymi przepisami

prawa i regulacjami.

4.

Roszczenia o odszkodowanie, o których mowa w ustępie 1 niniejszego Artykułu są wnoszone

we właściwej Umawiającej się Stronie. Takie roszczenie zostaje rozpatrzone

i zostaje wydane rozstrzygnięcie przez właściwe organy władzy zgodnie z odpowiednimi

krajowymi przepisami prawa i regulacjami właściwej Umawiającej się Strony. Jeśli nie

będzie możliwe osiągnięcie porozumienia w sprawie roszczenia, spór zostaje rozstrzygnięty

przez właściwy sąd takiej właściwej Umawiającej się Strony zgodnie z obowiązującymi

w nim krajowymi przepisami prawa i regulacjami.

5.

Instytucja faktycznie zapewniająca służby ATS zwraca Umawiającej się Stronie, o której

mowa w ustępie 1 niniejszego Artykułu wszelkie koszty wypłaconego odszkodowania albo

koszty poniesione w wyniku szkody powstałej spowodowanej z jej własnej winy albo winy

jej przedstawicieli lub dowolnej innej osoby działającej w jej imieniu. Umawiająca

się Strona instytucji faktycznie zapewniającej służby ATS zapewnia wyegzekwowanie

takiego obowiązku, a w przypadku zwłoki instytucji faktycznie zapewniającej służby

ATS przejmuje jej zobowiązanie na pierwsze żądanie, o zwrot kosztów właściwej Umawiającej

się Strony.

6.

Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie uniemożliwia Umawiającej się Stronie, o której

mowa w ustępie 1 niniejszego Artykułu, oraz Umawiającej się Stronie instytucji faktycznie

zapewniającej służby ATS wyrażenia zgody na podział kosztów wynikających ze szkody,

o której mowa w ustępie 1 niniejszego artykułu,

7.

Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie ogranicza roszczeń regresowych Umawiającej

się Strony albo instytucji faktycznie zapewniającej służby ATS wobec dowolnej innej

osoby fizycznej albo prawnej.

8.

Umawiające się Strony informują się wzajemnie, z chwilą otrzymania każdej informacji

dotyczącej jakiegokolwiek roszczenia, o którym mowa w ustępie 1 i 3 niniejszego Artykułu,

jak również, gdy roszczenie zostanie ostatecznie zaspokojone.

9.

Wyznaczone instytucje zapewniające służby ruchu lotniczego utrzymują odpowiednie zabezpieczenie

w związku z odpowiedzialnością odszkodowawczą powstałą na mocy niniejszej Umowy, w

taki sposób, by móc wykonać zobowiązanie nałożone na nie zgodnie z ustępem 5 niniejszego

Artykułu dotyczące zwrotu kosztów Umawiającej się Strony, o której mowa w ustępie

1 niniejszego Artykułu.

10.

Niniejszy rozdział znajduje zastosowanie bez uszczerbku dla międzynarodowych umów

dotyczących szkody spowodowanej przez siły zbrojne jednej z Umawiających się Stron

na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

1.

W przypadku wypadku albo poważnego incydentu lotniczego, według definicji Konwencji

chicagowskiej, w przestrzeni powietrznej Bałtyckiego FAB, który wydarzy się w przestrzeni

powietrznej nad terytorium Umawiającej się Strony lub pozostającym w jej obszarze

odpowiedzialności zgodnie z zasadami ICAO (zwanej dalej Umawiającą się Stroną, w której

nastąpiło zdarzenie), a kontrolowaną przez ANSP inną niż instytucja/-e, której/-ych

główne miejsce/-a działalności znajduje się na terytorium Umawiającej się Strony w

którym nastąpiło zdarzenie (zwana dalej instytucją faktycznie zapewniającą

służby ANS), Umawiająca się Strona instytucji faktycznie zapewniającej służby ANS

powiadamia bezzwłocznie właściwe organy władzy Umawiającej się Strony, w której nastąpiło

zdarzenie, w najbardziej odpowiedni i szybki sposób. Zawiadomienie będzie miało przynajmniej

taką samą treść jak zawiadomienie zawarte w Załączniku 13 do Konwencji chicagowskiej.

2.

Umawiająca się Strona, w której nastąpiło zdarzenie, albo Umawiająca się Strona prowadząca

dochodzenie zgodnie z Załącznikiem 13 do Konwencji chicagowskiej otrzymuje i uzyskuje

dostęp do niezbędnych materiałów od wszystkich odpowiednich ANSP i właściwych organów

władz Umawiających się Stron, celem umożliwienia przeprowadzenia dochodzenia w sprawie

wypadku albo poważnego incydentu.

3.

Umawiająca się Strona instytucji faktycznie zapewniającej służby ANS udziela, zgodnie

z krajowymi przepisami prawa i regulacjami Umawiającej się Stronie prowadzącej dochodzenie

dostęp do obiektów, urządzeń i materiałów instytucji faktycznie zapewniającej służby

ANS i informacji będących w posiadaniu własnych właściwych organów władzy. Dostarczona

informacja jest wykorzystywana wyłącznie w celu dla którego została udostępniona i

nie można jej upubliczniać bez zgody Umawiającej się Strony, która dostarczyła taką

informację.

4.

Umawiające się Strony zapewniają, że wszystkim instytucjom, których dotyczą postanowienia

ustępu 1 i 2 niniejszego Artykułu znane są właściwe środki porozumiewania się.

5.

Umawiająca się Strona instytucji faktycznie zapewniającej służby ANS uzyskuje możliwość

wyznaczenia obserwatora, który będzie obecny podczas prowadzenia czynności dochodzeniowych.

6.

Każda Umawiająca się Strona, która na prośbę Umawiającej się Strony prowadzącej dochodzenie

dostarczyła informację albo zapewniła dostęp do swoich właściwych organów władzy lub

ANSP ma prawo wyznaczyć akredytowanego przedstawiciela, który będzie uczestniczył

w czynnościach dochodzeniowych.

7.

Jeśli Strona prowadząca dochodzenie wyraźnie domaga się uczestnictwa Umawiającej się

Strony instytucji faktycznie zapewniającej służby ANS, to taka Strona wyznaczy akredytowanego

przedstawiciela.

8.

Właściwe organy władzy Umawiającej się Strony prowadzącej dochodzenie dostarczają

właściwym organom władzy Umawiającej się Strony instytucji faktycznie zapewniającej

służby ANS ostateczny raport z dochodzenia w oparciu o swoje własne przepisy krajowe.

9.

Na wniosek drugiej Umawiającej się Strony ostateczny raport z dochodzenia i zalecenia

bezpieczeństwa wynikające z dochodzenia są jej udostępniane

10.

Jeśli Umawiająca się Strona prowadząca dochodzenie zidentyfikuje jakiekolwiek nieprawidłowości

dotyczące funkcjonowania Bałtyckiego FAB, bezzwłocznie powiadomi o tym fakcie Zarząd

Bałtyckiego FAB.

11.

Wymiana informacji, zawiadomienia i raporty są sporządzane w języku angielskim.

12.

Celem poprawy bezpieczeństwa i promowania najlepszych praktyk, Umawiające się Strony

mogą wyznaczyć/powołać Komitet Dochodzeniowy Bałtyckiego FAB składający się z ekspertów

cywilnych i wojskowych do wspólnego badania lotniczych wypadków i poważnych wypadków,

w tym zdarzeń w obszarze ATM.

13.

W przypadku wypadków, poważnych incydentów i zdarzeń w obszarze ATM

1)

w których udział biorą cywilne i państwowe statki powietrzne, i/albo

2)

w których udział biorą cywilne i wojskowe instytucje ANSP, i/albo

3)

w których udział biorą instytucje ANSP z więcej niż jednej Umawiającej się Strony,

i/albo

4)

w okresie delegowania służb,

- Umawiające się Strony zapewniają że w czasie prowadzenia dochodzenia, najlepiej

prowadzonego wspólnie, zostanie zastosowana taka sama klasyfikacja zdarzeń, jak określono

w odpowiednich przepisach - ICAO SARPs, Eurocontrol ESSARs i innych regulacjach Unii

Europejskiej.

1.

Wszelkie spory wynikające pomiędzy Umawiającymi się Stronami dotyczące interpretacji,

stosowania lub wykonywania niniejszej Umowy, w tym jej istnienia, ważności lub rozwiązania

podlegają negocjacjom prowadzonym bezpośrednio między Umawiającymi się Stronami.

2.

Jeśli spór nie może być rozstrzygnięty w okresie trzech miesięcy w drodze bezpośrednich

negocjacji pomiędzy Umawiającymi się Stronami, spór zostaje poddany do rozstrzygnięcia

przez Radę Bałtyckiego FAB, który wyznaczy jedną osobę, lub jeśli istnieje taka konieczność,

większą liczbę osób do prowadzenia bezpośrednich negocjacji między Umawiającymi się

Stronami lub wykorzysta wszelkie inne środki, aby rozstrzygnąć taki spór.

3.

Jeśli spór nie może być rozstrzygnięty przez Radę Bałtyckiego FAB w okresie trzech

miesięcy od jego przedłożenia Radzie Bałtyckiego FAB, każda z zainteresowanych Umawiających

się Stron ma prawo do przekazania sporu do rozstrzygnięcia w drodze arbitrażu zgodnie

z „Fakultatywnymi Regułami Arbitrażu Stałego Trybunału Arbitrażowego do Rozstrzygania

Sporów między Dwoma Państwami”. Koszty postępowania arbitrażowego, w tym opłaty i

wydatki, będą równo podzielone pomiędzy Umawiające się Strony - strony postępowania

arbitrażowego.

4.

Orzeczenia trybunału arbitrażowego są wiążące dla Umawiających się Stron - stron sporu.

1.

Niniejsza Umowa jest otwarta do przystąpienia. Każde Państwo pragnące stać się stroną

niniejszej Umowy składa swój wniosek do Rady Bałtyckiego FAB, który w imieniu Umawiających

się Stron przedstawia Państwu pragnącemu stać się stroną niniejszej Umowy warunki

przystąpienia, a Umawiającym się Stronom wszystkie wynikające z tego przystąpienia

zmiany niezbędne w niniejszej Umowie. Gdy Umawiające się Strony wyrażą zgodę, wszelkie

wynikłe zmiany niezbędne w niniejszej Umowie stają się przedmiotem umowy o przystąpieniu

zawieranej między Umawiającymi się Stronami i Państwem pragnącym się stać stroną niniejszej

Umowy.

2.

Umowa o przystąpieniu wchodzi w życie z chwilą, gdy Umawiające się Strony i Państwo

pragnące stać się stroną niniejszej Umowy powiadamiają się nawzajem na piśmie o spełnieniu

swoich odpowiednich wymogów prawa krajowego.

3.

Umawiające się Strony i Państwo pragnące stać się stroną niniejszej umowy uzgadniają

wspólny budżet, celem pokrycia wydatków związanych z przystąpieniem.

1.

W przypadku odstąpienia Umawiającej się Strony od niniejszej Umowy, taka Umawiająca

się Strona informuje wszystkie Umawiające się Strony oraz Radę Bałtyckiego FAB o swojej

decyzji.

2.

Odstąpienie jest skuteczne po upływie sześciu miesięcy od dnia notyfikacji Radzie

Bałtyckiego FAB.

3.

Rada Bałtyckiego FAB podejmuje wszelkie niezbędne środki wymagane z tytułu takiego

odstąpienia.

4.

Umawiająca się Strona odstępująca od niniejszej Umowy, ponosi koszty wynikające z

tego odstąpienia. W celu określenia wysokości tych kosztów, Umawiające się Strony

zawierają odrębną umowę.

5.

Jeśli są tylko dwie Umawiające się Strony, odstąpienie jednej z Umawiających się Stron

jest traktowane jako rozwiązanie niniejszej Umowy. Rozwiązanie Umowy jest skuteczne

po upływie sześciu miesięcy od dnia notyfikacji Radzie Bałtyckiego FAB. W takim przypadku

zasady określone w Artykule 33 ustęp 1 znajdują zastosowanie.

1.

Jeśli Umawiająca się Strona zamierza zmienić niniejszą Umowę, w szczególności w związku

z modyfikacją Bałtyckiego FAB zwraca się do Rady Bałtyckiego FAB o rozpatrzenie takiej

propozycji. Wszelkie zmiany i modyfikacje zostają notyfikowane odpowiednim organom

władz i organizacjom.

2.

Wszelkie zmiany uzgodnione przez Umawiające się Strony wchodzą w życie pierwszego

dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu w którym Umawiające się Strony powiadomią

się wzajemnie na piśmie o spełnieniu przez nie wymogów wynikających z ich prawa krajowego.

1.

Umawiające się Strony mogą jednomyślnie zdecydować o rozwiązaniu niniejszej Umowy

w każdym czasie. W takiej sytuacji rozwiązanie następuje w określonym dniu, o którym

decydują Umawiające się Strony, a do tego dnia Umawiające się Strony wspólnie określają

koszty wynikające z rozwiązania oraz sposób rozliczenia finansowego między Umawiającymi

się Stronami.

2.

Niniejsza Umowa może zostać rozwiązana przez jedną z Umawiających się Stron w każdym

czasie za pisemnym powiadomieniem pozostałej/-ych Umawiającej/-cych się Strony/Stron.

Rozwiązanie następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia otrzymania takiego powiadomienia

przez pozostałe Umawiające się Strony/ę. Umawiające się Strony wspólnie określają

koszty wynikające z rozwiązania i sposób finansowych rozliczeń między Umawiającymi

się Stronami.

3.

Na wypadek wojny lub innego stanu nadzwyczajnego, w czasie zagrożenia albo w interesie

bezpieczeństwa publicznego każda z Umawiających się Stron ma prawo rozwiązać niniejszą

Umowę ze skutkiem natychmiastowym zawiadamiając o tym odpowiednio drugą Umawiającą

się Stronę/-y. Rozwiązanie niniejszej Umowy z powyższych powodów wchodzi w życie w

dniu otrzymania jej wypowiedzenia przez drugą Umawiającą się Stronę. Umawiające się

Strony wspólnie określają koszty wynikające z rozwiązania i sposób finansowych rozliczeń

między Umawiającymi się Stronami.

4.

Każda Umawiająca się Strona ma prawo zawiesić ze skutkiem natychmiastowym stosowanie

niniejszej Umowy lub jej części ze względu na interesy związane z bezpieczeństwem

narodowym oraz obronnością. Powiadamia ono o tym bezzwłocznie drugą Umawiającą się

Stronę.

5.

Umawiająca się Strona która zawiesza niniejszą Umowę ponosi koszty wynikające z zawieszenia.

W celu określenia wysokości tych kosztów, Umawiające się Strony zawierają odrębną

umowę.

Niniejsza Umowa i wszelkie kolejne zmiany do niej są rejestrowane w ICAO zgodnie postanowieniami

Artykułu 83 Konwencji chicagowskiej.

Porozumienia o współpracy i równoważne porozumienia dotyczące współpracy operacyjnej

zawarte między ANSP obowiązujące w dniu podpisania niniejszej Umowy pozostają w mocy.

1.

Niniejsza Umowa zostaje zawarta na czas nieokreślony.

2.

Niniejsza Umowa podlega przyjęciu zgodnie z przepisami krajowymi Umawiających się

Stron, co zostanie potwierdzone wymianą not dyplomatycznych.

3.

Niniejsza Umowa wchodzi w życie pierwszego dnia trzeciego miesiąca od otrzymania późniejszej

noty dyplomatycznej.

Na dowód powyższego, niżej podpisani, należycie upoważnieni podpisali niniejszą Umowę

i przyłożyli swoje pieczęcie.

Sporządzono w Wilnie dniu 17 lipca roku 2012 w dwóch oryginalnych egzemplarzach, każdy w językach polskim, litewskim i angielskim,

przy czym wszystkie teksty są jednakowo autentyczne. W razie rozbieżności przy interpretacji,

tekst sporządzony w języku angielskim jest rozstrzygający.