Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania

1.

Przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników, zwanych dalej „młodocianymi”, może

odbywać się przez

1)

naukę zawodu;

2)

przyuczenie do wykonywania określonej pracy.

2

Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego

pracownika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu, która jest organizowana

u pracodawcy na zasadach ustalonych w odrębnych przepisach, oraz dokształcanie teoretyczne.

3

Przyuczenie do wykonywania określonej pracy ma na celu przygotowanie młodocianego

do pracy w charakterze przyuczonego pracownika i może dotyczyć wybranych prac związanych

z nauką zawodu, o której mowa w § 6 ust. 2 i 3.

Do umów o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartych przed dniem wejścia w życie

rozporządzenia mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, chyba że przepisy rozporządzenia,

o którym mowa w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem przewidują rozwiązania

korzystniejsze dla młodocianych.

Do trwających umów o pracę w celu przyuczenia do wykonywania określonej pracy zawartych

przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepis § 18a rozporządzenia,

o którym mowa w § 1.

Do młodocianych, którzy w dniu wejścia w życie rozporządzenia odbywają przygotowanie

zawodowe w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy w zakresie prac niezwiązanych

z nauką zawodu, mają zastosowanie dotychczasowe przepisy.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2012 r.

1

Przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić

1)

pracodawca,

2)

osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy,

3)

osoba zatrudniona u pracodawcy

- pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki

zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu.

2.

Kwalifikacje, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą pracodawców, w imieniu których

przygotowanie zawodowe młodocianych prowadzą uprawnieni do tego pracownicy.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.

Pracodawca jest obowiązany zawrzeć z młodocianym na piśmie umowę o pracę w celu przygotowania

zawodowego, stosownie do przepisów art. 195 § 1 Kodeksu pracy.

O zawarciu umowy, o której mowa w § 3, pracodawca zawiadamia wójta (burmistrza, prezydenta

miasta) właściwego ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego, a w przypadku

pracodawcy będącego rzemieślnikiem - również izbę rzemieślniczą właściwą ze względu

na siedzibę rzemieślnika.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o „izbie rzemieślniczej”, należy przez to rozumieć

także cech, jeżeli sprawuje on nadzór nad przebiegiem przygotowania zawodowego w rzemiośle

pracowników młodocianych na podstawie upoważnienia udzielonego przez izbę rzemieślniczą,

zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle

(Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 979, z późn. zm..

Przepisy § 1 ust. 2, § 2, 3, 5, 8-10, § 11 ust. 6, § 14 i § 15 ust. 3 odnoszące się

do pracodawców stosuje się odpowiednio do pracodawców będących rzemieślnikami.

W razie konieczności wypowiedzenia młodocianemu umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie nauki zawodu pracodawca

zawiadamia przedstawiciela ustawowego młodocianego lub jego opiekuna oraz szkołę, jeżeli młodociany dokształca się w szkole,

a także izbę rzemieślniczą, jeżeli pracodawcą jest rzemieślnik, w celu umożliwienia

młodocianemu kontynuowania nauki zawodu w dotychczasowym lub zbliżonym zawodzie.

1.

Umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie nauki zawodu zawiera

pracodawca z młodocianym w terminie przyjęć kandydatów do zasadniczych szkół zawodowych.

2.

Jeżeli młodociany nie dokształca się w zasadniczej szkole zawodowej, umowa o pracę,

o której mowa w ust. 1, może być zawarta w innym terminie.

1

Nauka zawodu trwa nie dłużej niż 36 miesięcy, z zastrzeżeniem § 12.

2

Zawody, w których odbywa się nauka zawodu, określają przepisy dotyczące klasyfikacji

zawodów szkolnictwa zawodowego.

3

Nauka zawodu u pracodawców będących rzemieślnikami może odbywać się także w zawodach

odpowiadających danemu rodzajowi rzemiosła, nieujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa

zawodowego, określonych w przepisach dotyczących klasyfikacji zawodów i specjalności

dla potrzeb rynku pracy.

Zatrudnienie młodocianego odbywającego naukę zawodu jest dopuszczalne tylko przy pracach

objętych programem praktycznej nauki zawodu.

Pracodawca zatrudniający młodocianego w celu nauki zawodu

1

realizuje program nauczania dopuszczony do użytku w szkole uwzględniający podstawę

programową kształcenia w zawodach określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego

w zakresie nauczanego zawodu lub realizuje program zapewniający spełnienie wymagań

egzaminacyjnych określonych w standardach będących podstawą przeprowadzania egzaminu

kwalifikacyjnego na tytuł czeladnika w zawodach nieujętych w klasyfikacji zawodów

szkolnictwa zawodowego, określonych w przepisach dotyczących klasyfikacji zawodów

i specjalności na potrzeby rynku pracy;

2)

zapewnia, aby osoby szkolące młodocianych posiadały kwalifikacje, o których mowa w

§ 2 ust. 1.

Pracodawca zatrudniający w celu nauki zawodu większą liczbę młodocianych, niż wynika

to z jego potrzeb, może zawierać z młodocianymi umowy o pracę w celu przygotowania

zawodowego na czas określony, jednak nie krótszy niż okres kształcenia określony w

przepisach, o których mowa w § 6 ust. 2, lub okres kształcenia wymagany do przystąpienia

do egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł czeladnika. Przepis § 8 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

1.

Pracodawca zatrudniający młodocianych w celu przygotowania zawodowego odbywanego w

formie nauki zawodu

1)

kieruje ich na dokształcanie teoretyczne do zasadniczej szkoły zawodowej albo

2)

kieruje ich na dokształcanie teoretyczne do ośrodka dokształcania i doskonalenia zawodowego,

albo

3)

organizuje dokształcanie teoretyczne we własnym zakresie.

2

W przypadku organizowania dokształcania teoretycznego, o którym mowa w ust. 1 pkt

3, pracodawca realizuje obowiązkowe zajęcia edukacyjne z zakresu teoretycznego kształcenia

zawodowego wynikające z odpowiedniego programu, o których mowa w § 8 pkt 1.

3.

Młodocianym zatrudnionym w celu nauki zawodu i dokształcającym się w ośrodkach dokształcania

i doskonalenia zawodowego, znajdujących się w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania

i miejsce pracy młodocianych, pracodawca może sfinansować koszty dojazdu i pobytu

w ośrodku.

1

Wiedza i umiejętności nabyte przez młodocianego podczas nauki zawodu są sprawdzane

w trakcie egzaminu.

2

Młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się

w zasadniczej szkole zawodowej zdaje egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie

z zakresu kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie, a w przypadku gdy w zawodzie

wyodrębniono więcej niż jedną kwalifikację - egzaminy potwierdzające kwalifikacje

w zawodzie z zakresu wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie, zgodnie

z przepisami dotyczącymi warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania

uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych.

3

Młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się

w ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego lub u pracodawcy zdaje egzamin eksternistyczny

potwierdzający kwalifikacje w zawodzie z zakresu kwalifikacji wyodrębnionej w tym

zawodzie, a w przypadku gdy w zawodzie wyodrębniono więcej niż jedną kwalifikację

- egzaminy eksternistyczne potwierdzające kwalifikacje w zawodzie z zakresu wszystkich

kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów

eksternistycznych.

4

Młodociany zatrudniony u pracodawcy będącego rzemieślnikiem zdaje egzamin kwalifikacyjny

na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych,

zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów kwalifikacyjnych na tytuły czeladnika i

mistrza w zawodzie.

5.

(uchylony).

6

Pracodawca zatrudniający młodocianych

1)

pokrywa koszty przeprowadzenia egzaminów, o których mowa w ust. 2-4, zdawanych w pierwszym

wyznaczonym terminie;

2)

może pokryć koszty egzaminu poprawkowego.

7.

(uchylony).

1.

Jeżeli młodociany dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej nie otrzymał promocji

do klasy programowo wyższej lub nie ukończył szkoły, pracodawca, na wniosek młodocianego,

albo izba rzemieślnicza, na wniosek pracodawcy będącego rzemieślnikiem i młodocianego,

może przedłużyć czas trwania nauki zawodu, nie więcej jednak niż o 12 miesięcy, w

celu umożliwienia dokończenia nauki w szkole, a w innych uzasadnionych przypadkach

nie więcej niż o 6 miesięcy.

2.

Pracodawca, na wniosek młodocianego, a jeżeli pracodawcą jest rzemieślnik - izba rzemieślnicza,

na wniosek pracodawcy będącego rzemieślnikiem i młodocianego, może wyrazić zgodę na

skrócenie czasu trwania nauki zawodu, nie więcej jednak niż o 12 miesięcy, jeżeli

młodociany nie dokształca się w zasadniczej szkole zawodowej.

Osoby, które przed ukończeniem nauki zawodu osiągnęły pełnoletność, kończą tę naukę

na warunkach określonych dla młodocianych.

1

W razie przerwania nauki zawodu i podjęcia jej w tym samym lub zbliżonym zawodzie

u tego samego albo innego pracodawcy czas odbytej poprzednio nauki zawodu wlicza się

młodocianemu do okresu wymaganego do odbycia przygotowania zawodowego, jeżeli przerwa

w nauce zawodu nie trwała dłużej niż 12 miesięcy, a w przypadku podjęcia nauki zawodu

u innego pracodawcy - dodatkowo po sprawdzeniu stopnia opanowania zawodu.

2

Zaliczenia praktycznej nauki zawodu dokonuje pracodawca, który przyjął młodocianego

w celu dokończenia nauki zawodu, a zaliczenia przedmiotów teoretycznych - w zakresie

zrealizowanym w okresie odbywania przygotowania zawodowego u poprzedniego pracodawcy

- dokonuje podmiot prowadzący teoretyczne kształcenie zawodowe tego młodocianego w

czasie odbywania przez niego przygotowania zawodowego ponownie u tego samego albo

u innego pracodawcy.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 dotyczą odpowiednio młodocianych, którzy rozpoczęli naukę zawodu

na innej podstawie niż umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego, lecz nauki tej

nie ukończyli.

1.

Przyuczenie młodocianego do wykonywania określonej pracy może trwać od 3 do 6 miesięcy.

2

W odniesieniu do młodocianych uczestników Ochotniczych Hufców Pracy okres ustalony

w ust. 1 może być przedłużony do czasu ukończenia gimnazjum i trwać łącznie nie dłużej

niż 22 miesiące.

3

Czas trwania, zakres oraz program przyuczenia do wykonywania określonej pracy ustala

pracodawca, biorąc pod uwagę wybrane treści programu nauczania uwzględniającego podstawę

programową kształcenia w zawodach określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego

lub programu zapewniającego spełnienie wymagań egzaminacyjnych określonych w standardach

będących podstawą przeprowadzania egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł czeladnika w

zawodach nieujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, określonych w przepisach

dotyczących klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy.

1.

Przyuczenie do wykonywania określonej pracy kończy się egzaminem sprawdzającym.

2.

Młodociani zatrudnieni u pracodawców niebędących rzemieślnikami składają egzamin,

o którym mowa w ust. 1, bezpośrednio u swoich pracodawców.

3.

Młodociani zatrudnieni u pracodawców będących rzemieślnikami składają egzamin, o którym

mowa w ust. 1, przed komisją egzaminacyjną izby rzemieślniczej, na zasadach określonych

przez Związek Rzemiosła Polskiego.

1.

Jeżeli wynik egzaminu jest pozytywny, pracodawca lub izba rzemieślnicza wydaje zaświadczenie

stwierdzające nabycie umiejętności w wykonywaniu prac, których dotyczyło przyuczenie,

oraz określające jego rodzaj, czas trwania i uzyskaną ocenę.

2.

W razie negatywnego wyniku egzaminu pracodawca, a w odniesieniu do pracodawcy będącego

rzemieślnikiem - izba rzemieślnicza ustala, na jaki okres należy przedłużyć przyuczenie

do wykonywania określonej pracy, z tym jednak, że okres ten nie może przekroczyć 3

miesięcy.

Młodocianemu, który ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy z wynikiem

pozytywnym i podjął naukę zawodu obejmującą zakres przyuczenia do wykonywania określonej

pracy, zalicza się okres przyuczenia do okresu praktycznej nauki zawodu.

Osoby, które przed ukończeniem przyuczenia do wykonywania określonej pracy osiągnęły

pełnoletność, kończą przyuczenie na warunkach określonych dla młodocianych.

1.

Młodocianemu w okresie nauki zawodu przysługuje wynagrodzenie obliczane w stosunku

procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim

kwartale, obowiązującego od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez

Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej

„Monitor Polski”.

2.

Stosunek procentowy wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1, wynosi

1)

w pierwszym roku nauki - nie mniej niż 4%;

2)

w drugim roku nauki - nie mniej niż 5%;

3)

w trzecim roku nauki - nie mniej niż 6%.

Młodocianym odbywającym przyuczenie do wykonywania określonej pracy przysługuje nie

mniej niż 4% wynagrodzenia, o którym mowa w § 19 ust. 1.

Do umów o pracę w celu przygotowania zawodowego, zawartych przed dniem wejścia w życie

rozporządzenia, mają zastosowanie dotychczasowe przepisy, chyba że rozporządzenie

przewiduje rozwiązania korzystniejsze dla młodocianych.

(pominięty).

W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 maja 1995 r. w sprawie Ochotniczych Hufców

Pracy

(Dz. U. Nr 59, poz. 309) w § 8 w ust. 1 skreśla się pkt 1.

(pominięty).

Tracą moc

1)

rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 października 1989 r. w sprawie przygotowania

zawodowego młodocianych w uspołecznionych zakładach pracy i ich wynagradzania

(Dz. U. Nr 56, poz. 332, z 1990 r. Nr 60, poz. 346 oraz z 1992 r. Nr 102, poz. 519);

2)

rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 30 grudnia 1974 r. w

sprawie nauki zawodu i przyuczenia do wykonywania określonych prac przez młodocianych

w rzemieślniczych zakładach pracy

(Dz. U. Nr 51, poz. 335, z 1982 r. Nr 17, poz. 130, z 1988 r. Nr 32, poz. 237, z 1990 r. Nr 56, poz. 332 oraz z 1992 r. Nr 103, poz. 525).

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 czerwca 1996 r.