Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu ustalania środków własnych krajowych zakładów ubezpieczeń wchodzących w skład ubezpieczeniowej grupy kapitałowej

Rozporządzenie określa szczegółowy sposób ustalania środków własnych krajowych zakładów

ubezpieczeń wchodzących w skład ubezpieczeniowej grupy kapitałowej.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej;

2)

udziale - należy przez to rozumieć posiadanie w stosunku do innego podmiotu

a)

statusu podmiotu dominującego w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania

instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych

(Dz. U. z 2013 r. poz. 1382) lub

b)

znaczącego udziału kapitałowego w rozumieniu art. 3 pkt 14 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami

kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi

wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1406), lub

c)

uprawnienia do wykonywania większości praw głosu na podstawie umowy o zarządzanie,

o której mowa w art. 7 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych

(Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 oraz z 2014 r. poz. 265 i 1161), lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej z innymi akcjonariuszami, wspólnikami

lub udziałowcami;

3)

zakładzie ubezpieczeń nadrzędnym - należy przez to rozumieć zakład ubezpieczeń, który

posiada udział w innym zakładzie ubezpieczeń lub zakładzie reasekuracji;

4)

zakładzie ubezpieczeń podrzędnym - należy przez to rozumieć zakład ubezpieczeń lub

zakład reasekuracji, w którym inny zakład ubezpieczeń posiada udział;

5)

podmiocie nadrzędnym - należy przez to rozumieć podmiot, który posiada udział w innym

podmiocie;

6)

podmiocie podrzędnym - należy przez to rozumieć podmiot, w którym inny podmiot posiada

udział;

7)

proporcji posiadanego udziału - należy przez to rozumieć wartość odpowiadającą sumie

wszystkich procentowych zaangażowań zakładu ubezpieczeń nadrzędnego w kapitale zakładowym

zakładu ubezpieczeń podrzędnego, wynikających z bezpośrednich i pośrednich powiązań

kapitałowych, a w przypadku braku powiązań kapitałowych - wartość ustaloną przez organ

nadzoru; w przypadku pośredniego powiązania kapitałowego procentowe zaangażowanie

oblicza się jako iloczyn kolejnych zaangażowań kapitałowych;

8)

udziale pośrednim - należy przez to rozumieć udział podmiotu nadrzędnego, polegający

na zaangażowaniu kapitałowym podmiotu podrzędnego w inne podmioty;

9)

elementach dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności - należy przez to rozumieć

posiadane przez

a)

zakład ubezpieczeń aktywa, spełniające warunki uznania za środki własne tego zakładu

ubezpieczeń w rozumieniu art. 148 ust. 1-6 i art. 148a ustawy, lub

b)

zakład reasekuracji aktywa, spełniające warunki uznania za środki własne tego zakładu

reasekuracji w rozumieniu art. 223zw ust. 1-10 i 13 ustawy;

10)

wymogu wypłacalności - należy przez to rozumieć większą z dwóch wartości: margines

wypłacalności lub kapitał gwarancyjny;

11)

nadwyżce albo niedoborze środków własnych - należy przez to rozumieć odpowiednio nieujemną

albo ujemną różnicę pomiędzy środkami własnymi a wymogiem wypłacalności.

1.

W przypadku krajowego zakładu ubezpieczeń nadrzędnego nadwyżkę albo niedobór środków

własnych ustala się w sposób określony w § 12, z zastrzeżeniem § 4.

2.

W przypadku krajowego zakładu ubezpieczeń, którego podmiotem dominującym jest dominujący

podmiot ubezpieczeniowy, dominujący podmiot nieregulowany, zagraniczny zakład ubezpieczeń

z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub zagraniczny

zakład reasekuracji z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej,

przy ustalaniu nadwyżki albo niedoboru środków własnych przepis ust. 1 stosuje się

odpowiednio, z zastrzeżeniem § 13.

1.

Przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego uwzględnia się nadwyżkę

albo niedobór środków własnych każdego zakładu ubezpieczeń podrzędnego, stosownie

do proporcji posiadanego udziału zakładu ubezpieczeń nadrzędnego w zakładzie ubezpieczeń

podrzędnym, z uwzględnieniem ust. 2 i 3.

2.

W przypadku gdy zakład ubezpieczeń podrzędny jest podmiotem zależnym zakładu ubezpieczeń

nadrzędnego, zakład ubezpieczeń nadrzędny uwzględnia niedobór środków własnych, wykazywany

przez zakład ubezpieczeń podrzędny w pełnej wysokości, niezależnie od proporcji posiadanego

udziału.

3.

Na wniosek zakładu ubezpieczeń nadrzędnego organ nadzoru może zezwolić na uwzględnienie

niedoboru, o którym mowa w ust. 2, stosownie do proporcji posiadanego udziału w zakładzie

ubezpieczeń podrzędnym, jeżeli odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń nadrzędnego, posiadającego

udział w zakładzie ubezpieczeń podrzędnym, za zobowiązania tego zakładu ubezpieczeń

podrzędnego jest ściśle i jednoznacznie ograniczona do posiadanego udziału.

1.

W celu uniknięcia uwzględniania tych samych elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu

wypłacalności względem więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji

przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego wyłącza się

1)

wartość aktywów zakładu ubezpieczeń nadrzędnego, które odpowiadają elementom dopuszczalnym

na pokrycie wymogu wypłacalności któregokolwiek zakładu ubezpieczeń podrzędnego;

2)

wartość aktywów zakładu ubezpieczeń podrzędnego, które odpowiadają elementom dopuszczalnym

na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu ubezpieczeń nadrzędnego;

3)

wartość aktywów zakładu ubezpieczeń podrzędnego, które odpowiadają elementom dopuszczalnym

na pokrycie wymogu wypłacalności jakiegokolwiek innego zakładu ubezpieczeń podrzędnego

tego zakładu ubezpieczeń nadrzędnego.

2.

Wyłączenia aktywów, o których mowa w ust. 1, nie dokonuje się, jeżeli są one uwzględniane

przy ustalaniu środków własnych zgodnie z art. 148 ust. 1-6 i art. 148a ustawy.

1.

Przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego uwzględnia się wartość

nieopłaconego kapitału zakładowego zakładu ubezpieczeń podrzędnego, pod warunkiem

że odpowiada on wartości elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności

tego zakładu ubezpieczeń podrzędnego.

2.

W przypadku gdy nieopłacony kapitał zakładowy zakładu ubezpieczeń podrzędnego stanowi

zobowiązanie zakładu ubezpieczeń nadrzędnego, przy ustalaniu środków własnych zakładu

ubezpieczeń nadrzędnego wyłącza się wartość nieopłaconego kapitału zakładowego zakładu

ubezpieczeń podrzędnego w części, w jakiej odpowiada zobowiązaniu zakładu ubezpieczeń

nadrzędnego.

3.

Jeżeli nieopłacony kapitał zakładowy zakładu ubezpieczeń nadrzędnego stanowi zobowiązanie

zakładu ubezpieczeń podrzędnego, przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń

nadrzędnego wyłącza się wartość nieopłaconego kapitału zakładowego zakładu ubezpieczeń

nadrzędnego w części, w jakiej odpowiada zobowiązaniu zakładu ubezpieczeń podrzędnego.

4.

Jeżeli nieopłacony kapitał zakładowy zakładu ubezpieczeń podrzędnego stanowi zobowiązanie

ze strony innego zakładu ubezpieczeń podrzędnego w stosunku do tego samego zakładu

ubezpieczeń nadrzędnego, przy ustalaniu środków własnych tego zakładu ubezpieczeń

nadrzędnego wyłącza się wartość nieopłaconego kapitału zakładowego zakładu ubezpieczeń

podrzędnego w części, w jakiej odpowiada zobowiązaniu innego zakładu ubezpieczeń podrzędnego.

5.

Wyłączenia wartości nieopłaconego kapitału zakładowego, o których mowa w ust. 2-4,

nie dokonuje się, jeżeli przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego

aktywa odpowiadające wartości tego nieopłaconego kapitału zakładowego zostały wyłączone

zgodnie z § 5 ust. 1.

Przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego mogą zostać uwzględnione

przyszłe zyski zakładu ubezpieczeń podrzędnego wykonującego działalność określoną

w dziale I załącznika do ustawy, w takiej wysokości, w jakiej są dopuszczone na pokrycie

wymogu wypłacalności tego zakładu ubezpieczeń podrzędnego.

W przypadku gdy organ nadzoru uzna, że niektóre elementy środków własnych zakładu

ubezpieczeń podrzędnego, inne niż wymienione w § 6 i § 7, nie mogą być efektywnie

postawione do dyspozycji zakładu ubezpieczeń nadrzędnego, elementy te mogą zostać

uwzględnione przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego w wysokości,

w jakiej są dopuszczalne na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu ubezpieczeń podrzędnego.

Suma wartości elementów uwzględnianych przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń

nadrzędnego, o których mowa w przepisach § 6-8, nie może przekroczyć wysokości wymogu

wypłacalności zakładu ubezpieczeń podrzędnego.

1.

Przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego nie uwzględnia się

żadnych elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności, które wynikają

z wzajemnych powiązań finansowych między tym zakładem i

1)

podmiotem podrzędnym tego zakładu ubezpieczeń;

2)

podmiotem nadrzędnym tego zakładu ubezpieczeń;

3)

podmiotem podrzędnym podmiotu wymienionego w pkt 2.

2.

Powiązania finansowe, o których mowa w ust. 1, polegają w szczególności na

1)

posiadaniu przez zakład ubezpieczeń lub jego podmiot podrzędny udziału w innym podmiocie,

który bezpośrednio lub pośrednio posiada elementy dopuszczalne na pokrycie wymogu

wypłacalności zakładu ubezpieczeń, lub

2)

udzieleniu przez zakład ubezpieczeń lub jego podmiot podrzędny pożyczki innemu podmiotowi,

który bezpośrednio lub pośrednio posiada elementy dopuszczalne na pokrycie wymogu

wypłacalności tego zakładu ubezpieczeń.

3.

Przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego nie uwzględnia się

elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu ubezpieczeń podrzędnego,

jeżeli posiadanie elementów jest wynikiem wzajemnych powiązań finansowych, o których

mowa w ust. 2, pomiędzy zakładem ubezpieczeń podrzędnym a innym podmiotem podrzędnym

w stosunku do zakładu ubezpieczeń nadrzędnego.

1.

W przypadku gdy zakład ubezpieczeń nadrzędny posiada udział w więcej niż jednym zakładzie

ubezpieczeń podrzędnym, przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego

uwzględnia się wszystkie zakłady ubezpieczeń podrzędne.

2.

W przypadku gdy zakład ubezpieczeń nadrzędny posiada udział pośredni w zakładzie ubezpieczeń

podrzędnym poprzez inny zakład ubezpieczeń podrzędny, ustalenia środków własnych należy

dokonać na poziomie każdego zakładu ubezpieczeń podrzędnego, który jest podmiotem

nadrzędnym co najmniej jednego zakładu ubezpieczeń podrzędnego. Przepisu zdania poprzedniego

nie stosuje się, jeżeli zakład ubezpieczeń podrzędny jest uwzględniany przy ustalaniu

środków własnych podmiotu nadrzędnego.

3.

W przypadku gdy zakład ubezpieczeń nadrzędny posiada udział pośredni w zakładzie ubezpieczeń

podrzędnym poprzez dominujący podmiot ubezpieczeniowy lub dominujący podmiot nieregulowany,

przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego należy uwzględnić

dominujący podmiot ubezpieczeniowy lub dominujący podmiot nieregulowany. W tym celu

dominujący podmiot ubezpieczeniowy, niebędący zakładem ubezpieczeń lub zakładem reasekuracji,

lub dominujący podmiot nieregulowany powinien być traktowany jak zakład ubezpieczeń

lub zakład reasekuracji, z wymogiem wypłacalności równym zeru, przy zastosowaniu przepisów

dotyczących dopuszczalności elementów na pokrycie wymogu wypłacalności.

4.

W przypadku gdy zakład ubezpieczeń podrzędny ma siedzibę w państwie niebędącym państwem

członkowskim Unii Europejskiej, przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń

nadrzędnego uwzględnia się teoretyczny wymóg wypłacalności zakładu ubezpieczeń podrzędnego,

ustalony przy odpowiednim zastosowaniu przepisów ustawy. Za środki własne stanowiące

pokrycie teoretycznego wymogu wypłacalności takiego zakładu ubezpieczeń podrzędnego

uważa się elementy spełniające warunki uznania ich za środki własne zgodnie z przepisami

ustawy, a do ich wyceny stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

(Dz. U. z 2013 r. poz. 330, z późn. zm..

5.

Jeżeli przepisy obowiązujące w państwie siedziby zakładu ubezpieczeń podrzędnego przewidują

wymóg uzyskania zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej lub działalności

reasekuracyjnej oraz wymogi co do wypłacalności co najmniej porównywalne z wymogami

określonymi w ustawie, przy ustalaniu środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego

uwzględnia się wymogi co do wypłacalności oraz elementy na ich pokrycie zgodnie z

prawem tego państwa. Jeżeli ten zakład ubezpieczeń podrzędny wykonuje działalność

wyłącznie w zakresie reasekuracji, a w państwie jego siedziby przewiduje się regulacje

wyłącznie w odniesieniu do działalności ubezpieczeniowej bezpośredniej, ustala się

teoretyczny wymóg wypłacalności oraz stan posiadania elementów na jego pokrycie przy

odpowiednim zastosowaniu obowiązujących przepisów tego państwa odnoszących się do

działalności ubezpieczeniowej bezpośredniej.

6.

Jeżeli organ nadzoru nie posiada wiarygodnych informacji dotyczących zagranicznego

zakładu ubezpieczeń podrzędnego, a w szczególności zakładu ubezpieczeń lub zakładu

reasekuracji mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej,

niezbędnych do ustalenia środków własnych zakładu ubezpieczeń nadrzędnego, niezależnie

od powodu braku tych informacji, z elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności

zakładu ubezpieczeń nadrzędnego wyłącza się akcje i inne aktywa finansujące kapitały

własne tego zagranicznego zakładu ubezpieczeń podrzędnego. W takim przypadku niezrealizowane

zyski, związane z udziałem w tym zagranicznym zakładzie ubezpieczeń podrzędnym, nie

mogą być uznane za elementy dopuszczalne na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu

ubezpieczeń nadrzędnego.

1.

Nadwyżkę albo niedobór środków własnych, w stosunku do wymogu wypłacalności zakładu

ubezpieczeń nadrzędnego, ustala się jako różnicę pomiędzy

1)

sumą

a)

elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu ubezpieczeń nadrzędnego,

ustalonych z zastosowaniem przepisów § 5-11, oraz

b)

elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu wypłacalności zakładu ubezpieczeń podrzędnego

ustalonych z zastosowaniem przepisów § 5-11, stosownie do proporcji posiadanego udziału

zakładu ubezpieczeń nadrzędnego w tym zakładzie ubezpieczeń podrzędnym, a

2)

sumą

a)

wymogu wypłacalności zakładu ubezpieczeń nadrzędnego oraz

b)

części wymogu wypłacalności zakładu ubezpieczeń podrzędnego, odpowiadającej proporcji

posiadanego udziału zakładu ubezpieczeń nadrzędnego w tym zakładzie ubezpieczeń podrzędnym.

2.

W przypadku gdy udział zakładu ubezpieczeń nadrzędnego w zakładzie ubezpieczeń podrzędnym

jest pośredni, należy w pozycji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b oraz w ust. 1

pkt 2 lit. b, uwzględnić odpowiednią część elementów dopuszczalnych na pokrycie wymogu

wypłacalności zakładu ubezpieczeń podrzędnego lub odpowiednią część wymogu wypłacalności

zakładu ubezpieczeń podrzędnego, stosownie do § 4.

1.

W przypadku krajowego zakładu ubezpieczeń, o którym mowa w § 3 ust. 2, którego podmiot

dominujący nie podlega nadzorowi w państwie członkowskim Unii Europejskiej, ustalenie

nadwyżki albo niedoboru środków własnych krajowego zakładu ubezpieczeń następuje z

poziomu dominującego podmiotu ubezpieczeniowego niebędącego zakładem ubezpieczeń lub

zakładem reasekuracji, dominującego podmiotu nieregulowanego, zagranicznego zakładu

ubezpieczeń z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej

lub zagranicznego zakładu reasekuracji z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim

Unii Europejskiej.

2.

Na potrzeby ustalenia nadwyżki albo niedoboru środków własnych krajowego zakładu ubezpieczeń

zgodnie z ust. 1 podmiot wymieniony w ust. 1 traktuje się jak zakład ubezpieczeń lub

zakład reasekuracji, stosując przepisy ustawy w zakresie elementów dopuszczalnych

na pokrycie wymogu wypłacalności, przyjmując

1)

wymóg wypłacalności w wysokości zero dla dominującego podmiotu ubezpieczeniowego lub

dominującego podmiotu nieregulowanego;

2)

wymóg wypłacalności wynikający z zastosowania § 11 ust. 4 dla zakładu ubezpieczeń

mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej;

3)

wymóg wypłacalności wynikający z zastosowania § 11 ust. 4 dla zakładu reasekuracji

mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej.

3.

Jeżeli organ nadzoru nie posiada wiarygodnych informacji dotyczących podmiotu podrzędnego,

niezbędnych do ustalenia środków własnych krajowego zakładu ubezpieczeń zgodnie z

niniejszym przepisem, niezależnie od powodu braku tych informacji, z elementów dopuszczalnych

na pokrycie wymogu wypłacalności podmiotu nadrzędnego wyłącza się akcje i inne aktywa

finansujące kapitały własne tego podmiotu podrzędnego. W takim przypadku niezrealizowane

zyski związane z udziałem w tym podmiocie podrzędnym nie mogą być uznane za elementy

dopuszczalne na pokrycie wymogu wypłacalności podmiotu nadrzędnego.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.