Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 grudnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o związkach zawodowych

1.

Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do

reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych.

2.

Związek zawodowy jest niezależny w swojej działalności statutowej od pracodawców,

administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji.

3.

Organy państwowe, samorządu terytorialnego i pracodawcy obowiązani są traktować jednakowo

wszystkie związki zawodowe.

1.

Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych mają pracownicy bez względu na

podstawę stosunku pracy, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz osoby

wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, jeżeli nie są pracodawcami.

2.

Osobom wykonującym pracę nakładczą przysługuje prawo wstępowania do związków zawodowych

działających w zakładzie pracy, z którym nawiązały umowę o pracę nakładczą.

3.

Przejście na emeryturę lub rentę nie pozbawia osób, o których mowa w ust. 1 i 2, prawa

przynależności i wstępowania do związków zawodowych.

4.

Osoby bezrobotne w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu zachowują prawo przynależności

do związków zawodowych, a jeśli nie są członkami związków zawodowych, mają prawo wstępowania

do związków zawodowych w przypadkach i na warunkach określonych statutami związków.

5.

Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych w zakładach pracy przysługuje

również osobom skierowanym do tych zakładów w celu odbycia służby zastępczej.

6.

Do praw związkowych funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej i Służby Więziennej

oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej, a także pracowników Najwyższej Izby Kontroli

stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających

z odrębnych ustaw.

7.

Przepisy ustawy dotyczące pracowników stosuje się odpowiednio również do innych osób,

o których mowa w ust. 1-6.

Okresy rozliczeniowe czasu pracy wprowadzone zgodnie z art. 129 § 2 i art. 150 § 2

ustawy zmienianej w art. 1 i art. 30 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 2, trwające w

dniu wejścia w życie niniejszej ustawy kończą się z upływem czasu, na jaki zostały

wprowadzone.

Nikt nie może ponosić ujemnych następstw z powodu przynależności do związku zawodowego

lub pozostawania poza nim albo wykonywania funkcji związkowej. W szczególności nie

może to być warunkiem nawiązania stosunku pracy i pozostawania w zatrudnieniu oraz

awansowania pracownika.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Związki zawodowe reprezentują pracowników i inne osoby, o których mowa w art. 2, a

także bronią ich godności, praw oraz interesów materialnych i moralnych, zarówno zbiorowych,

jak i indywidualnych.

Związki zawodowe mają prawo reprezentowania interesów pracowniczych na forum międzynarodowym.

Związki zawodowe współuczestniczą w tworzeniu korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku.

1.

W zakresie praw i interesów zbiorowych związki zawodowe reprezentują wszystkich pracowników,

niezależnie od ich przynależności związkowej.

2.

W sprawach indywidualnych stosunków pracy związki zawodowe reprezentują prawa i interesy

swoich członków. Na wniosek pracownika niezrzeszonego związek zawodowy może podjąć

się obrony jego praw i interesów wobec pracodawcy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 7, który

wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Na zasadach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach odrębnych związki

zawodowe kontrolują przestrzeganie przepisów dotyczących interesów pracowników, emerytów,

rencistów, bezrobotnych i ich rodzin.

Statuty oraz uchwały związkowe określają swobodnie struktury organizacyjne związków

zawodowych. Zobowiązania majątkowe mogą podejmować wyłącznie statutowe organy struktur

związkowych posiadających osobowość prawną.

Zasady członkostwa w związku zawodowym oraz sprawowania funkcji związkowych ustalają

statuty i uchwały statutowych organów związkowych.

Pracownik objęty ochroną, o której mowa w art. 32 ustawy wymienionej w art. 3, nabytą

na podstawie tych przepisów w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia ustawy w

życie, podlega takiej ochronie w okresie roku od dnia wejścia w życie art. 32 w brzmieniu

nadanym ustawą.

1.

Związki zawodowe mają prawo tworzyć ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje) związków

zawodowych.

2.

Ogólnokrajowe związki zawodowe i zrzeszenia związków zawodowych mogą tworzyć ogólnokrajowe

organizacje międzyzwiązkowe (konfederacje).

3.

Organizacje związkowe, w tym federacje i konfederacje, mają prawo tworzenia i wstępowania

do międzynarodowych organizacji pracowników.

1.

Związek zawodowy powstaje z mocy uchwały o jego utworzeniu, podjętej przez co najmniej

10 osób uprawnionych do tworzenia związków zawodowych.

2.

Osoby, które podjęły uchwałę o utworzeniu związku zawodowego, uchwalają statut i wybierają

komitet założycielski w liczbie od 3 do 7 osób.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie stosuje się dotychczasowe

przepisy wykonawcze, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.

Statut związku zawodowego określa w szczególności

1)

nazwę związku;

2)

siedzibę związku;

3)

terytorialny i podmiotowy zakres działania;

4)

cele i zadania związku oraz sposoby i formy ich realizacji;

5)

zasady nabywania i utraty członkostwa;

6)

prawa i obowiązki członków;

7)

strukturę organizacyjną związku ze wskazaniem, które z jednostek organizacyjnych związku

mają osobowość prawną;

8)

sposób reprezentowania związku oraz osoby upoważnione do zaciągania zobowiązań majątkowych

w imieniu związku;

9)

organy związku, tryb ich wyboru i odwołania, zakres ich kompetencji oraz okres kadencji;

10)

źródła finansowania działalności związku oraz sposób ustanawiania składek członkowskich;

11)

zasady uchwalania i zmian statutu;

12)

sposób rozwiązania związku i likwidacji jego majątku.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 11, 14, 22, 26, 28, 32-38 oraz art. 3 pkt 1-3 i 5, art. 4, 5 i 12 ustawy,

które wchodzą w życie pierwszego dnia roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym,

w którym ustawa wchodzi w życie,

2)

art. 2, 3 pkt 4 i 6 oraz art. 10, które wchodzą w życie pierwszego dnia siódmego miesiąca

roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym, w którym ustawa wchodzi w

życie.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Związek zawodowy podlega obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, zwanym

dalej „rejestrem”.

2.

Jeżeli komitet założycielski nie złoży w terminie 30 dni od dnia założenia związku

wniosku o rejestrację, uchwała o utworzeniu związku traci moc.

3.

Postępowanie w sprawach rejestracji jest wolne od opłat sądowych.

1.

Związek zawodowy oraz jego jednostki organizacyjne wskazane w statucie nabywają osobowość

prawną z dniem zarejestrowania.

2.

(uchylony).

1.

Związek zawodowy zawiadamia niezwłocznie właściwy sąd o zmianie statutu. Zmiana wchodzi

w życie z upływem 14 dni od dnia zawiadomienia, jeżeli sąd nie zgłosił wcześniej zastrzeżeń

co do jej zgodności z prawem.

2.

W razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 1, sąd zawiadamia o nich związek

zawodowy i wyznacza rozprawę dla ich rozpatrzenia w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia

przez związek o zmianie statutu.

3.

Art. 18 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

1.

Sąd skreśla związek zawodowy z rejestru, gdy

1)

wskazany w statucie organ podjął uchwałę o rozwiązaniu związku;

2)

zakład pracy, w którym dotychczas działał związek zawodowy, został wykreślony z właściwego

rejestru z powodu likwidacji lub upadłości tego zakładu albo jego przekształcenia

organizacyjno-prawnego, uniemożliwiającego kontynuowanie działalności tego związku;

3)

liczba członków związku utrzymuje się poniżej 10 przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

2.

Okoliczności wskazane w ust. 1 sąd stwierdza z urzędu lub na wniosek związku zawodowego.

3.

(uchylony).

1.

Sprawy dotyczące rejestracji związków zawodowych są rozpatrywane w trybie przepisów

Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.

2.

Sprawy, o których mowa w ust. 1, sąd rozpatruje w terminie 14 dni od dnia złożenia

wniosku.

3.

(uchylony).

4.

(uchylony).

1

Organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych

i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego

(Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm., zwanej dalej „ustawą o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych”, ma

prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami

związków zawodowych. Nie dotyczy to założeń projektu budżetu państwa oraz projektu

ustawy budżetowej, których opiniowanie regulują odrębne przepisy.

2

Organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują

założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz

statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż

30 dni. Termin ten może zostać skrócony do 21 dni ze względu na ważny interes publiczny.

Skrócenie terminu wymaga szczególnego uzasadnienia. Bieg terminu na przedstawienie

opinii liczy się od dnia następującego po dniu doręczenia założeń albo projektu wraz

z pismem określającym termin przedstawienia opinii. Nieprzedstawienie opinii w wyznaczonym

terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia.

2

Założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, organy władzy i administracji

rządowej oraz organy samorządu terytorialnego przekazują również na odpowiedni adres

elektroniczny wskazany przez właściwy organ statutowy związku, nie później niż w dniu

ich doręczenia na piśmie.

3

W razie odrzucenia w całości lub w części stanowiska związku, właściwy organ administracji

rządowej lub samorządu terytorialnego informuje o tym związek na piśmie, podając uzasadnienie

swojego stanowiska. W razie rozbieżności stanowisk związek może przedstawić swoją

opinię na posiedzeniu właściwej komisji sejmowej, senackiej lub samorządu terytorialnego.

4.

Związkom zawodowym przysługuje prawo wyrażania publicznie opinii na temat założeń

lub projektów, o których mowa w ust. 1, w środkach masowego przekazu, w tym także

w radio i telewizji.

1.

Organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komisji

do Spraw Społeczno-Gospodarczych, ma prawo opiniowania dokumentów konsultacyjnych

Unii Europejskiej, w szczególności białych ksiąg, zielonych ksiąg i komunikatów, oraz

projektów aktów prawnych Unii Europejskiej w zakresie zadań objętych zadaniami związków

zawodowych.

2.

Organy władzy i administracji państwowej kierują dokumenty konsultacyjne Unii Europejskiej

oraz projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych

związku, określając termin przedstawienia opinii.

3.

Dokumenty konsultacyjne Unii Europejskiej oraz projekty aktów prawnych, o których

mowa w ust. 1, organy władzy i administracji państwowej przekazują na odpowiedni adres

elektroniczny, wskazany przez właściwy organ statutowy związku.

1

Organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komisji

do Spraw Społeczno-Gospodarczych, ma prawo występowania z wnioskami o wydanie lub

zmianę ustawy albo innego aktu prawnego w zakresie spraw objętych zadaniami związku

zawodowego. Wnioski dotyczące ustaw związek kieruje do posłów lub organów mających

prawo inicjatywy ustawodawczej. W przypadku aktów prawnych niższego rzędu wnioski

kieruje się do organów uprawnionych do ich wydania.

2.

Organ państwowy, do którego został skierowany wniosek, obowiązany jest w terminie

30 dni przedstawić związkowi zawodowemu swoje stanowisko, a w razie negatywnego stanowiska

- także jego uzasadnienie.

1.

Na zasadach ustalonych odrębnymi przepisami związkom zawodowym przysługuje prawo prowadzenia

rokowań zbiorowych oraz zawierania układów zbiorowych pracy, a także innych porozumień

przewidzianych przepisami prawa pracy.

2.

W gałęziach pracy nieobjętych układami zbiorowymi regulacja warunków pracy i płacy

wymaga konsultacji ze związkami zawodowymi.

(uchylony).

1.

Związki zawodowe sprawują kontrolę nad przestrzeganiem prawa pracy oraz uczestniczą,

na zasadach określonych odrębnymi przepisami, w nadzorze nad przestrzeganiem przepisów

oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

2.

Jeżeli w sprawach, o których mowa w ust. 1, zdaniem związku zawodowego postępowanie

organu administracji państwowej i samorządu terytorialnego lub pracodawcy jest niezgodne

z prawem lub narusza zasady sprawiedliwości, związek może wystąpić do właściwego organu

z żądaniem spowodowania usunięcia we właściwym trybie stwierdzonej nieprawidłowości.

1.

Dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez związki zawodowe służy realizacji

ich zadań statutowych i nie może być przeznaczony do podziału pomiędzy ich członków.

2.

Związki zawodowe korzystają ze zwolnień podatkowych przewidzianych dla stowarzyszeń.

1.

Pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy,

jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika,

przysługuje - na wniosek organizacji związkowej - prawo do urlopu bezpłatnego.

1

Pracownikowi, który po urlopie bezpłatnym stawi się do pracy w terminie przewidzianym

w art. 74 Kodeksu pracy, okres urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia

pracownicze.

1

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania urlopu bezpłatnego

oraz zakres uprawnień przysługujących pracownikowi korzystającemu z tego urlopu.

2.

Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia

na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej

poza zakładem pracy, jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy.

1.

Uprawnienia zakładowej organizacji związkowej przysługują organizacji zrzeszającej

co najmniej 10 członków będących

1)

pracownikami lub osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą u

pracodawcy objętego działaniem tej organizacji albo

2)

funkcjonariuszami, o których mowa w art. 2 ust. 6, pełniącymi służbę w jednostce objętej

działaniem tej organizacji.

2.

Organizacja, o której mowa w ust. 1, przedstawia co kwartał - według stanu na ostatni

dzień kwartału - w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po tym kwartale, pracodawcy

albo dowódcy jednostki, o której mowa w ust. 1 pkt 2, informację o łącznej liczbie

członków tej organizacji, w tym o liczbie członków, o których mowa w ust. 1.

Do zakresu działania zakładowej organizacji związkowej należy w szczególności

1)

zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym

w przepisach prawa pracy;

2)

zajmowanie stanowiska wobec pracodawcy i organu samorządu załogi w sprawach dotyczących

zbiorowych interesów i praw pracowników;

3)

sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem w zakładzie pracy przepisów prawa pracy,

a w szczególności przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy;

4)

kierowanie działalnością społecznej inspekcji pracy i współdziałanie z państwową inspekcją

pracy;

5)

zajmowanie się warunkami życia emerytów i rencistów.

1.

W razie przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, dotychczasowy

i nowy pracodawca są obowiązani do poinformowania na piśmie działających u każdego

z nich zakładowych organizacji związkowych o przewidywanym terminie tego przejścia,

jego przyczynach, prawnych, ekonomicznych oraz socjalnych skutkach dla swoich pracowników,

a także zamierzonych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia tych pracowników,

w szczególności warunków pracy, płacy i przekwalifikowania.

2.

Informacje, o których mowa w ust. 1, dotychczasowy i nowy pracodawca są obowiązani

przekazać co najmniej na 30 dni przed przewidywanym terminem przejścia zakładu pracy

lub jego części.

3.

Jeżeli dotychczasowy lub nowy pracodawca zamierza podjąć działania dotyczące warunków

zatrudnienia pracowników, jest obowiązany do podjęcia negocjacji z zakładowymi organizacjami

związkowymi w celu zawarcia porozumienia w tym zakresie, w terminie nie dłuższym niż

30 dni od dnia przekazania informacji o tych działaniach.

4.

W razie niezawarcia porozumienia w terminie, o którym mowa w ust. 3, z powodu niemożności

uzgodnienia przez strony jego treści, pracodawca samodzielnie podejmuje działania

w sprawach dotyczących warunków zatrudnienia pracowników, uwzględniając ustalenia

dokonane z zakładowymi organizacjami związkowymi w toku negocjacji nad zawarciem porozumienia.

5.

Przepisy ust. 3 i 4 nie mają zastosowania, gdy tryb dokonania działań dotyczących

warunków zatrudnienia pracowników, jakie zamierza podjąć pracodawca, określają odrębne

przepisy.

1.

Ustalanie zasad wykorzystania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w tym podział

środków z tego funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności, ustala pracodawca

w regulaminie uzgodnionym z zakładową organizacją związkową.

2.

Przyznawanie pracownikom świadczeń z funduszu, o którym mowa w ust. 1, dokonywane

jest w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową.

3

Regulaminy nagród i premiowania są ustalane i zmieniane w uzgodnieniu z zakładową

organizacją związkową; dotyczy to również zasad podziału środków na wynagrodzenia

dla pracowników zatrudnionych w państwowej jednostce sfery budżetowej.

4.

(uchylony).

Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie związku zawodowego informacji niezbędnych

do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności informacji dotyczących warunków

pracy i zasad wynagradzania.

1.

W razie uzasadnionego podejrzenia, że w zakładzie pracy występuje zagrożenie dla życia

lub zdrowia pracowników, zakładowa organizacja związkowa może wystąpić do pracodawcy

z wnioskiem o przeprowadzenie odpowiednich badań, zawiadamiając o tym równocześnie

właściwego okręgowego inspektora pracy. Pracodawca jest obowiązany w terminie 14 dni

od dnia otrzymania wniosku zawiadomić zakładową organizację związkową o swoim stanowisku.

W razie przeprowadzenia badań, pracodawca udostępnia ich wyniki zakładowej organizacji

związkowej wraz z informacją o sposobie i terminie usunięcia stwierdzonego zagrożenia.

2.

Zawiadomienie zakładowej organizacji związkowej o odrzuceniu wniosku, o którym mowa

w ust. 1, lub niezajęcie przez pracodawcę stanowiska wobec tego wniosku w terminie

14 dni od dnia jego złożenia upoważnia zakładową organizację związkową do przeprowadzenia

niezbędnych badań na koszt pracodawcy. O zamiarze podjęcia badań, ich zakresie oraz

przewidywanych kosztach zakładowa organizacja związkowa zawiadamia pracodawcę na piśmie

z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem.

3.

Pracodawca może w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w

ust. 2, zwrócić się do właściwego okręgowego inspektora pracy o ustalenie celowości

zamierzonych badań lub ich niezbędnego zakresu. Przeprowadzenie badań wbrew stanowisku

inspektora pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku pokrycia kosztów tych badań.

1.

W zakładzie pracy, w którym działa więcej niż jedna organizacja związkowa, każda z

nich broni praw i reprezentuje interesy swych członków.

2.

Pracownik niezrzeszony w związku zawodowym ma prawo do obrony swoich praw na zasadach

dotyczących pracowników będących członkami związku, jeżeli wybrana przez niego zakładowa

organizacja związkowa wyrazi zgodę na obronę jego praw pracowniczych.

2

W indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują

pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkową, pracodawca jest obowiązany

zwrócić się do tej organizacji o informację o pracownikach korzystających z jej obrony,

zgodnie z przepisami ust. 1 i 2. Nieudzielenie tej informacji w ciągu 5 dni zwalnia

pracodawcę od obowiązku współdziałania z zakładową organizacją związkową w sprawach

dotyczących tych pracowników.

3.

W sprawach dotyczących zbiorowych praw i interesów pracowników organizacje związkowe

mogą tworzyć wspólną reprezentację związkową.

4.

W sprawach wymagających zawarcia porozumienia lub uzgodnienia stanowiska z organizacjami

związkowymi, organizacje te przedstawiają wspólnie uzgodnione stanowisko. Sposób ustalania

i przedstawiania tego stanowiska przez każdorazowo wyłanianą do tych spraw wspólną

reprezentację związkową określa porozumienie zawarte przez organizacje związkowe.

5

Jeżeli w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania, regulaminów nagród i premiowania,

regulaminu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, planu urlopów lub regulaminu

pracy, okresu rozliczeniowego, o którym mowa w art. 135 § 2 i 3 Kodeksu pracy, wykazu prac, o którym mowa w art. 151 lub indywidualnego rozkładu czasu pracy, o którym mowa w art. 8 ust. 2-4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców

(Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 oraz z 2013 r. poz. 567), organizacje związkowe albo organizacje związkowe reprezentatywne w rozumieniu art. 241 nie przedstawią wspólnie uzgodnionego stanowiska w terminie 30 dni, decyzje w tych

sprawach podejmuje pracodawca, po rozpatrzeniu odrębnych stanowisk organizacji związkowych.

6.

(uchylony).

1.

Prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej

organizacji związkowej przysługuje

1)

częściowo jednemu pracownikowi w miesięcznym wymiarze godzin równym liczbie członków

zatrudnionych w zakładzie pracy, gdy ich liczba jest mniejsza od 150;

2)

jednemu pracownikowi, gdy związek liczy od 150 do 500 członków zatrudnionych w zakładzie

pracy;

3)

dwom pracownikom, gdy związek liczy od 501 do 1000 członków zatrudnionych w zakładzie

pracy;

4)

trzem pracownikom, gdy związek liczy od 1001 do 2000 członków zatrudnionych w zakładzie

pracy;

5)

kolejnemu pracownikowi za każdy rozpoczęty nowy tysiąc, gdy zakładowa organizacja

związkowa liczy ponad 2000 członków zatrudnionych w zakładzie pracy;

6)

w niepełnym wymiarze godzin i wtedy może ono być udzielane większej liczbie pracowników,

zgodnie z zasadami zawartymi w punktach poprzedzających.

2.

W zależności od wniosku zarządu zakładowej organizacji związkowej zwolnienia od pracy,

o których mowa w ust. 1, udzielane są z zachowaniem prawa do wynagrodzenia lub bezpłatnie.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania zwolnień od pracy

oraz zakres uprawnień przysługujących pracownikowi w czasie tych zwolnień.

3.

Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia

na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej,

jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy.

1.

Pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może

1)

wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego

członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej zakładowej organizacji

związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo

organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy,

2)

zmienić jednostronnie warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika, o którym

mowa w pkt 1

- z wyjątkiem gdy dopuszczają to odrębne przepisy.

2.

Ochrona, o której mowa w ust. 1, przysługuje przez okres określony uchwałą zarządu,

a po jego upływie - dodatkowo przez czas odpowiadający połowie okresu określonego

uchwałą, nie dłużej jednak niż rok po jego upływie.

3.

Zarząd zakładowej organizacji związkowej, reprezentatywnej w rozumieniu art. 241, wskazuje pracodawcy pracowników podlegających ochronie przewidzianej w ust. 1, w

liczbie nie większej niż liczba osób stanowiących kadrę kierowniczą w zakładzie pracy

albo liczba pracowników ustalona zgodnie z ust. 4.

4.

Zarząd zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w ust. 3, zrzeszającej do

20 członków ma prawo wskazać pracodawcy 2 pracowników podlegających ochronie przewidzianej

w ust. 1, a w przypadku organizacji zrzeszającej więcej niż 20 członków będących pracownikami

ma prawo wskazać, jako podlegających tej ochronie, 2 pracowników oraz dodatkowo

1)

po jednym pracowniku na każde rozpoczęte 10 członków tej organizacji będących pracownikami,

w przedziale od 21 do 50 tych członków;

2)

po jednym pracowniku na każde rozpoczęte 20 członków tej organizacji będących pracownikami,

w przedziale od 51 do 150 tych członków;

3)

po jednym pracowniku na każde rozpoczęte 30 członków tej organizacji będących pracownikami,

w przedziale od 151 do 300 tych członków;

4)

po jednym pracowniku na każde rozpoczęte 40 członków tej organizacji będących pracownikami,

w przedziale od 301 do 500 tych członków;

5)

po jednym pracowniku na każde rozpoczęte 50 członków tej organizacji będących pracownikami,

w przedziale powyżej 500 tych członków.

5.

Osobami stanowiącymi kadrę kierowniczą w zakładzie pracy, o których mowa w ust. 3,

są kierujący jednoosobowo zakładem pracy i ich zastępcy albo wchodzący w skład kolegialnego

organu zarządzającego zakładem pracy, a także inne osoby wyznaczone do dokonywania

za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy.

6.

Ochrona przewidziana w ust. 1, w zakładowej organizacji związkowej innej niż wymieniona

w ust. 3 i 4, przysługuje jednemu pracownikowi imiennie wskazanemu uchwałą zarządu

tej organizacji.

7.

Ochrona przewidziana w ust. 1 przysługuje, przez okres 6 miesięcy od dnia utworzenia

komitetu założycielskiego zakładowej organizacji związkowej, nie więcej niż trzem

pracownikom imiennie wskazanym uchwałą komitetu założycielskiego.

8.

W przypadku gdy właściwy organ nie dokona wskazania, o którym mowa w ust. 3, 4, 6

albo 7, ochrona przewidziana w ust. 1 przysługuje - w okresie do dokonania wskazania

- odpowiednio przewodniczącemu zakładowej organizacji związkowej bądź przewodniczącemu

komitetu założycielskiego.

9.

Ochrona przewidziana w ust. 1 przysługuje pracownikowi pełniącemu z wyboru funkcję

związkową poza zakładową organizacją związkową, korzystającemu u pracodawcy z urlopu

bezpłatnego lub ze zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Ochrona przysługuje w

okresie tego urlopu lub zwolnienia oraz przez rok po upływie tego okresu. Zgodę, o

której mowa w ust. 1, wyraża właściwy statutowo organ organizacji związkowej, w której

pracownik pełni albo pełnił tę funkcję.

10.

Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady

i tryb

1)

powiadamiania przez pracodawcę zarządu zakładowej organizacji związkowej o liczbie

osób stanowiących kadrę kierowniczą w zakładzie pracy, o której mowa w ust. 5;

2)

wskazywania przez zarząd oraz komitet założycielski zakładowej organizacji związkowej

pracowników podlegających ochronie przewidzianej w ust. 1, a także dokonywania zmian

w takim wskazaniu.

1.

Pracodawca, na warunkach określonych w umowie, jest obowiązany udostępnić zakładowej

organizacji związkowej pomieszczenia i urządzenia techniczne niezbędne do wykonywania

działalności związkowej w zakładzie pracy.

2.

Zakładowej organizacji związkowej oraz pracodawcy przysługuje prawo wystąpienia do

sądu pracy z roszczeniem wynikającym z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy,

o której mowa w ust. 1.

3.

Jeżeli warunki udostępniania organizacji związkowej pomieszczeń i urządzeń technicznych

określają postanowienia układu zbiorowego pracy, prawo wystąpienia z roszczeniem,

o którym mowa w ust. 2, przysługuje pracodawcy lub każdej z organizacji związkowych,

której postanowienia te dotyczą.

4.

Do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 2 i 3, stosuje się odpowiednio przepisy

Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu z zakresu prawa pracy.

1.

Pracodawca, na pisemny wniosek zakładowej organizacji związkowej i za pisemną zgodą

pracownika, jest obowiązany pobierać z wynagrodzenia pracownika składkę związkową

w zadeklarowanej przez niego wysokości.

2.

Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie przekazywać kwoty pobranych składek związkowych

na rachunek bankowy wskazany przez zakładową organizację związkową.

1

Przepisy art. 25

2

Przy ustalaniu liczby członków, o której mowa w art. 25

1.

Pracodawcy objęci działaniem międzyzakładowej organizacji związkowej ponoszą koszty,

w tym koszty wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne, związane z zatrudnianiem

pracownika zwolnionego

1)

z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji

związkowej - na podstawie art. 31 ust. 1 w związku z art. 34 ust. 2,

2)

od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia - na podstawie art. 31 ust.

3,

odpowiednio do udziału liczby członków tej organizacji zatrudnionych u danego pracodawcy

w łącznej liczbie członków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców

objętych działaniem tej organizacji - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

2.

Zarząd międzyzakładowej organizacji związkowej przedstawia pracodawcy, który zwolni

pracownika lub pracowników z obowiązku świadczenia pracy lub od pracy zawodowej z

zachowaniem prawa do wynagrodzenia, informacje o liczbie członków tej organizacji

zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji oraz u

każdego z tych pracodawców - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, według stanu

na ostatni dzień miesiąca.

3.

Zarząd międzyzakładowej organizacji związkowej przedstawia informacje, o których mowa

w ust. 2, w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło

zwolnienie pracownika lub pracowników z obowiązku świadczenia pracy lub od pracy zawodowej

z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

4.

Sposób i tryb ponoszenia kosztów, o których mowa w ust. 1, określa każdy pracodawca,

który zwolni pracownika lub pracowników z obowiązku świadczenia pracy lub od pracy

zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, w zakresie dotyczącym kosztów związanych

z zatrudnianiem tego pracownika lub tych pracowników.

1.

Zarząd międzyzakładowej organizacji związkowej, która w co najmniej jednym zakładzie

pracy objętym jej działaniem zrzesza pracowników w liczbie wymaganej do uzyskania

statusu organizacji reprezentatywnej w rozumieniu art. 241, może wskazać pracowników podlegających ochronie przewidzianej w art. 32 ust. 1

1)

w liczbie ustalonej zgodnie z art. 32 ust. 3 albo 4 lub

2)

w liczbie ustalonej zgodnie z art. 32 ust. 3 albo 4 w jednym zakładzie pracy wskazanym

przez tę organizację spośród zakładów pracy objętych jej działaniem, w którym ta organizacja

zrzesza pracowników w liczbie wymaganej do uzyskania statusu organizacji reprezentatywnej

w rozumieniu art. 241, powiększonej o liczbę pozostałych zakładów pracy objętych działaniem tej organizacji,

w których jest zatrudnionych co najmniej 10 pracowników będących jej członkami.

2.

W przypadku gdy międzyzakładowa organizacja związkowa w żadnym zakładzie pracy z objętych

jej działaniem nie zrzesza liczby pracowników wymaganej do uzyskania statusu organizacji

reprezentatywnej w rozumieniu art. 241, liczba pracowników podlegających ochronie przewidzianej w art. 32 ust. 1 nie może

być większa od liczby zakładów pracy objętych działaniem tej organizacji, które zatrudniają

co najmniej 10 pracowników będących jej członkami.

1.

Kto w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją

1)

przeszkadza w utworzeniu zgodnie z prawem organizacji związkowej,

2)

utrudnia wykonywanie działalności związkowej prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy,

3)

dyskryminuje pracownika z powodu przynależności do związku zawodowego, pozostawania

poza związkiem zawodowym lub wykonywania funkcji związkowej,

4

nie dopełnia obowiązków określonych w art. 26

- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

2.

(utracił moc).

3.

Odpowiedzialność za kierowanie nielegalnym strajkiem określa ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 21 i 22, art. 25 pkt 2 oraz art. 31, które wchodzą w życie po upływie 2 miesięcy

od dnia powołania pierwszego składu Komisji,

1a)

art. 16-18, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2002 r.,

2)

art. 19, 24, 26, 28 i 29, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2002 r.

1.

Sąd rejestrowy w razie stwierdzenia, że organ związku zawodowego prowadzi działalność

sprzeczną z ustawą, wyznacza termin co najmniej 14 dni na dostosowanie działalności

tego organu do obowiązującego prawa. Postępowanie wszczyna się na wniosek właściwego

prokuratora wojewódzkiego

2.

W razie bezskutecznego upływu terminu przewidzianego w ust. 1, sąd rejestrowy może

1)

orzec grzywnę wobec poszczególnych członków organu związkowego w wysokości określonej

w art. 163 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego;

2)

wyznaczyć władzom związku termin przeprowadzenia nowych wyborów do organu związku

wymienionego w ust. 1, pod rygorem zawieszenia działalności tego organu.

3.

Jeżeli środki określone w ust. 2 okażą się bezskuteczne, sąd rejestrowy, na wniosek

Ministra Sprawiedliwości, orzeka o skreśleniu związku zawodowego z rejestru. Od tego

orzeczenia przysługuje apelacja.

4.

Do spraw, o których mowa w ust. 1-3, stosuje się odpowiednio art. 18.

5.

Związek zawodowy skreślony prawomocnym orzeczeniem z rejestru w myśl ust. 3 jest obowiązany

niezwłocznie zaprzestać swej działalności, a w terminie najpóźniej trzech miesięcy

od uprawomocnienia się tego orzeczenia dokonać swojej likwidacji w sposób przewidziany

w statucie.

Spory między związkami zawodowymi a pracodawcami i ich organizacjami dotyczące interesów

pracowniczych rozwiązywane są na zasadach określonych w odrębnej ustawie.

Przepisy ustawy dotyczące związków zawodowych stosuje się odpowiednio do organizacji

związkowych, o których mowa w art. 11 ust. 1 i 2, z wyłączeniem przepisu art. 12 ust.

1 w części dotyczącej liczby założycieli związku, a w części dotyczącej liczby członków

związku przepisu art. 17 ust. 1 pkt 3.

1.

W zakładach pracy mogą być tworzone pracownicze kasy zapomogowo-pożyczkowe, których

członkami mogą być pracownicy, emeryci i renciści bez względu na przynależność związkową.

Nadzór społeczny nad tymi kasami sprawują związki zawodowe.

2.

(utracił moc).

3.

(utracił moc).

4.

(utracił moc).

5.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady organizowania i

działania kas, o których mowa w ust. 1, obowiązki zakładów pracy w tym zakresie.

(pominięte).

Rejestracja organizacji związkowych dokonana przed dniem wejścia w życie ustawy zachowuje

moc prawną.

(pominięty).

1.

Traci moc ustawa z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych

(Dz. U. z 1985 r. Nr 54, poz. 277, z późn. zm..

2.

Do czasu wydania rozporządzenia Rady Ministrów, o którym mowa w art. 39 ust. 5 niniejszej

ustawy, pozostają w mocy przepisy wydane na podstawie art. 58 ustawy wymienionej w

ust. 1.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r., z tym że przepisy art. 42 § 2,

art. 70 § 1 i art. 93 w zakresie wynagrodzenia, o którym mowa w art. 42 § 1, stosuje

się od dnia 1 stycznia 2004 r.