Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Table of Provisions (84)
Statutory Text (84 Articles)
1.
Świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom
objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, z późn. zm., zwanym dalej „ubezpieczonymi”.
2.
Świadczenia pieniężne z tytułu następstw wypadków przy pracy i chorób zawodowych określa
odrębna ustawa.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2011 r.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia czwartego miesiąca następującego po miesiącu
ogłoszenia.
Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,
zwanego dalej „ubezpieczeniem chorobowym”, obejmują
1)
zasiłek chorobowy;
2)
świadczenie rehabilitacyjne;
3)
zasiłek wyrównawczy;
4)
(uchylony);
5)
zasiłek macierzyński;
6)
zasiłek opiekuńczy.
Użyte w ustawie określenia oznaczają
1)
tytuł ubezpieczenia chorobowego - zatrudnienie lub inną działalność, których podjęcie
rodzi obowiązek ubezpieczenia chorobowego lub uprawnienie do objęcia tym ubezpieczeniem
na zasadach dobrowolności w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;
2)
płatnik składek - płatnika składek na ubezpieczenie chorobowe w rozumieniu przepisów
ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;
3)
wynagrodzenie - przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie
chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne,
rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe;
4)
przychód - kwotę stanowiącą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonego
niebędącego pracownikiem, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru
składki na ubezpieczenie chorobowe;
5)
wypadek w drodze do pracy lub z pracy - zdarzenie, które nastąpiło w drodze do lub
z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia
chorobowego uznane za wypadek na zasadach określonych w przepisach o emeryturach i
rentach z FUS.
1.
Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego
1)
po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli podlega obowiązkowo
temu ubezpieczeniu;
2)
po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli jest ubezpieczony
dobrowolnie.
2.
Do okresów ubezpieczenia chorobowego, o których mowa w ust. 1, wlicza się poprzednie
okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni
lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej
służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.
3.
Od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego prawo do zasiłku chorobowego przysługuje
1)
absolwentom szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym
lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły
lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych;
2)
jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z
pracy;
3)
ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego
ubezpieczenia chorobowego;
4)
posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni
od ukończenia kadencji.
(uchylony).
1.
Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z
powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
2.
Na równi z niezdolnością do pracy z powodu choroby traktuje się niemożność wykonywania
pracy
1)
w wyniku decyzji wydanej przez właściwy organ albo uprawniony podmiot na podstawie
przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
2)
z powodu przebywania w
a)
stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego w celu leczenia uzależnienia alkoholowego,
b)
stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej w celu leczenia uzależnienia od środków odurzających
lub substancji psychotropowych;
3)
wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na
dawców komórek, tkanek i narządów.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po
ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy
co najmniej 30 dni i powstała
1)
nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego;
2)
nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego - w
razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej
choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku
choroby.
Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby
lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 - nie dłużej
jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą
lub występuje w trakcie ciąży - nie dłużej niż przez 270 dni.
1.
Do okresu, o którym mowa w art. 8, zwanego dalej „okresem zasiłkowym”, wlicza się
wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, jak również okresy niemożności
wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2.
2.
Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzedniej niezdolności do pracy, spowodowanej
tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej
niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni.
3.
Do okresu zasiłkowego nie wlicza się okresu niezdolności do pracy przypadającego w
okresach, o których mowa w art. 4 ust. 1.
(uchylony).
1.
Miesięczny zasiłek chorobowy, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, wynosi 80% podstawy wymiaru
zasiłku.
1a
Miesięczny zasiłek chorobowy, z zastrzeżeniem ust. 1b i 2, za okres pobytu w szpitalu
wynosi 70% podstawy wymiaru zasiłku.
1b
Miesięczny zasiłek chorobowy za okres pobytu w szpitalu od 15 do 33 dnia niezdolności
do pracy w roku kalendarzowym w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia,
wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku.
2.
Miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność
do pracy lub niemożność wykonywania pracy, o której mowa w art. 6 ust. 2
1)
przypada w okresie ciąży;
2)
powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów
na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów;
3)
powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.
3.
(uchylony).
4.
Zasiłek chorobowy przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając
dni wolnych od pracy.
5.
Ilekroć przy ustalaniu prawa do zasiłku chorobowego lub jego wysokości okres jest
oznaczony w miesiącach, za miesiąc uważa się 30 dni.
1.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okresy niezdolności do pracy, w których ubezpieczony
na podstawie przepisów o wynagradzaniu zachowuje prawo do wynagrodzenia. Okresy te
wlicza się do okresu zasiłkowego.
2.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje również za okresy niezdolności do pracy przypadającej
w czasie
1)
urlopu bezpłatnego;
2)
urlopu wychowawczego;
3)
tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem przypadków,
w których prawo do zasiłku wynika z ubezpieczenia chorobowego osób wykonujących odpłatnie
pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności
lub tymczasowego aresztowania.
3.
Okresów niezdolności do pracy, o których mowa w ust. 2, w których zasiłek nie przysługuje,
nie wlicza się do okresu zasiłkowego.
1.
Zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia
chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia
nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba
niezdolna do pracy
1)
ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy;
2)
kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł
do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą
prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby;
3)
nie nabyła prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia, w przypadkach określonych w art.
4 ust. 1;
4)
jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia
przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego;
5)
podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników określonemu w przepisach o
ubezpieczeniu społecznym rolników.
2.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres niezdolności do pracy po ustaniu tytułu
ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało po wyczerpaniu prawa do
zasiłku chorobowego.
Ubezpieczonemu będącemu pracownikiem, odsuniętemu od pracy w trybie określonym w art.
6 ust. 2 pkt 1, z powodu podejrzenia o nosicielstwo zarazków choroby zakaźnej, zasiłek
chorobowy nie przysługuje, jeżeli nie podjął proponowanej mu przez pracodawcę innej
pracy niezabronionej takim osobom, odpowiadającej jego kwalifikacjom zawodowym lub
którą może wykonywać po uprzednim przeszkoleniu.
1.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje ubezpieczonemu za cały okres niezdolności do pracy,
jeżeli niezdolność ta spowodowana została w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia
popełnionego przez tego ubezpieczonego.
2.
Okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się na podstawie prawomocnego orzeczenia
sądu.
Ubezpieczonemu, którego niezdolność do pracy spowodowana została nadużyciem alkoholu,
zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres pierwszych 5 dni tej niezdolności.
1.
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową
lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia
traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
2.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje w przypadku, gdy zaświadczenie lekarskie zostało
sfałszowane.
3.
Okoliczności, o których mowa w ust. 1 i 2, ustala się w trybie określonym w art. 68.
1.
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku
chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza
rokują odzyskanie zdolności do pracy.
2.
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności
do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy.
3.
O okolicznościach, o których mowa w ust. 1 i 2, orzeka lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych.
4.
Od orzeczenia lekarza orzecznika ubezpieczonemu przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
5.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia lekarza
orzecznika w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
6.
Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego
nie wniesiono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego.
7.
Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty
z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego,
świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do
urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na postawie odrębnych przepisów.
1.
Świadczenie rehabilitacyjne wynosi 90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres
pierwszych trzech miesięcy, 75% tej podstawy za pozostały okres, a jeżeli niezdolność
do pracy przypada w okresie ciąży - 100% tej podstawy.
2.
Dla celów obliczenia świadczenia rehabilitacyjnego podstawa wymiaru zasiłku chorobowego
przyjęta do obliczenia tego świadczenia podlega waloryzacji według następujących zasad
1)
jeżeli pierwszy dzień okresu, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, przypada
w I kwartale kalendarzowym danego roku, podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przyjęta
do obliczenia tego świadczenia ulega podwyższeniu o procent wzrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych w III kwartale w stosunku do I kwartału
ubiegłego roku kalendarzowego;
2)
jeżeli pierwszy dzień okresu, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, przypada
w II kwartale kalendarzowym danego roku, podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przyjęta
do obliczenia tego świadczenia ulega podwyższeniu o procent wzrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych w IV kwartale w stosunku do II kwartału
ubiegłego roku kalendarzowego;
3)
jeżeli pierwszy dzień okresu, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, przypada
w III kwartale kalendarzowym danego roku, podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przyjęta
do obliczenia tego świadczenia ulega podwyższeniu o procent wzrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych w I kwartale tego roku kalendarzowego
w stosunku do III kwartału ubiegłego roku kalendarzowego;
4)
jeżeli pierwszy dzień okresu, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, przypada
w IV kwartale kalendarzowym danego roku, podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przyjęta
do obliczenia tego świadczenia ulega podwyższeniu o procent wzrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych w II kwartale tego roku kalendarzowego
w stosunku do IV kwartału ubiegłego roku kalendarzowego.
3.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski”, w terminie do ostatniego dnia każdego kwartału kalendarzowego,
wskaźnik waloryzacji, obliczony według zasad określonych w ust. 2, obowiązujący w
następnym kwartale.
Przepis art. 53 § 5 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do pracownika pobierającego świadczenie rehabilitacyjne,
jeżeli zgłosi on swój powrót do pracodawcy niezwłocznie po wyczerpaniu tego świadczenia,
choćby nastąpiło to po upływie 6 miesięcy od rozwiązania stosunku pracy.
Ilekroć w przepisach o ubezpieczeniu społecznym, o ubezpieczeniu zdrowotnym, o emeryturach
i rentach, a także w przepisach, które uzależniają uprawnienia od dochodu rodziny,
jest mowa o zasiłku chorobowym, należy przez to rozumieć również świadczenie rehabilitacyjne.
Do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4 i
5, art. 12, art. 13 ust. 1, art. 15 i 17.
1.
Zasiłek wyrównawczy przysługuje ubezpieczonemu będącemu pracownikiem ze zmniejszoną
sprawnością do pracy, wykonującemu pracę
1)
w zakładowym lub międzyzakładowym ośrodku rehabilitacji zawodowej,
2)
u pracodawcy na wyodrębnionym stanowisku pracy, dostosowanym do potrzeb adaptacji
lub przyuczenia do określonej pracy,
jeżeli jego miesięczne wynagrodzenie osiągane podczas rehabilitacji jest niższe od
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ustalonego w myśl art. 36-42.
2.
O potrzebie przeprowadzenia rehabilitacji zawodowej orzeka wojewódzki ośrodek medycyny
pracy lub lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
3.
Zasiłek wyrównawczy przysługuje przez okres rehabilitacji zawodowej w warunkach, o
których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Prawo do zasiłku wyrównawczego ustaje
1)
z dniem zakończenia rehabilitacji zawodowej i przesunięcia do innej pracy, nie później
jednak niż po 24 miesiącach od dnia, w którym ubezpieczony będący pracownikiem podjął
rehabilitację;
2)
jeżeli z uwagi na stan zdrowia ubezpieczonego będącego pracownikiem rehabilitacja
zawodowa stała się niecelowa.
5.
O okolicznościach, o których mowa w ust. 4 pkt 2, orzeka lekarz orzecznik Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych.
6.
Do orzeczeń lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o których mowa w ust.
2 i 5, mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 18 ust. 4 i 5.
1.
Zasiłek wyrównawczy stanowi różnicę między przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem
ustalonym w myśl art. 36-42 a miesięcznym wynagrodzeniem osiągniętym za pracę w warunkach
rehabilitacji zawodowej.
2.
Jeżeli ubezpieczony będący pracownikiem przepracował tylko część miesiąca wskutek
nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, zasiłek wyrównawczy za ten miesiąc
przysługuje w wysokości różnicy między przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem ustalonym
w myśl art. 36-42, zmniejszonym o jedną trzydziestą część za każdy dzień tej nieobecności,
a wynagrodzeniem osiągniętym w tym miesiącu.
Zasiłek wyrównawczy nie przysługuje ubezpieczonemu będącemu pracownikiem, uprawnionemu
do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskiego świadczenia
kompensacyjnego.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady i tryb ustalania zasiłku wyrównawczego.
1.
Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego
albo w okresie urlopu wychowawczego
1)
urodziła dziecko;
2)
przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec
którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia, i wystąpiła
do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
3
przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej
zawodowej, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto
decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia.
2.
Przepis ust. 1 pkt 2 i 3 stosuje się odpowiednio do ubezpieczonego.
3.
(uchylony).
4.
W razie śmierci ubezpieczonej lub porzucenia przez nią dziecka zasiłek macierzyński
przysługuje ubezpieczonemu -ojcu dziecka lub innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej
rodziny, jeżeli przerwą zatrudnienie lub inną działalność zarobkową w celu sprawowania
osobistej opieki nad dzieckiem.
4a
W razie skrócenia okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego na wniosek ubezpieczonej-matki
dziecka po wykorzystaniu przez nią zasiłku za okres co najmniej 14 tygodni, zasiłek
ten przysługuje ubezpieczonemu-ojcu dziecka, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego
lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Przepis stosuje się odpowiednio w przypadku skrócenia okresu urlopu macierzyńskiego
na wniosek matki, która korzystała z prawa do tego urlopu na podstawie przepisów odrębnych.
5
Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, okres
urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu na warunkach
urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu rodzicielskiego, z zastrzeżeniem ust. 6.
5a.
Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu ojcowskiego.
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 4 i 4a, okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego zmniejsza
się o okres wypłaty tego zasiłku ubezpieczonej-matce dziecka.
7
Wysokość zasiłku macierzyńskiego pomniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy,
w którym pracownik łączy korzystanie z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego
urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem
pracy u pracodawcy udzielającego takiego urlopu.
Zasiłek macierzyński przysługuje również ubezpieczonemu-ojcu dziecka przez okres ustalony
przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, okres
urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu na warunkach
urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego przysługującego pracownikowi-ojcu
wychowującemu dziecko.
1.
Zasiłek macierzyński przysługuje również w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia
chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży
1)
wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy;
2)
z naruszeniem przepisów prawa, stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, zasiłek macierzyński przysługuje za okres odpowiadający
części urlopu macierzyńskiego, która przypada po porodzie.
3.
Ubezpieczonej będącej pracownicą, z którą rozwiązano stosunek pracy w okresie ciąży
z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy i której nie zapewniono innego
zatrudnienia, przysługuje do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.
4.
Ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas określony
lub na czas wykonania określonej pracy, z którą umowa o pracę na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy została przedłużona do dnia porodu - przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego
po ustaniu ubezpieczenia.
1.
Miesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, okres
urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu na warunkach
urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego wynosi 100% podstawy wymiaru
zasiłku.
2.
Miesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego wynosi 60% podstawy wymiaru zasiłku.
3.
Miesięczny zasiłek macierzyński w przypadku
1)
ubezpieczonej będącej pracownicą, która złożyła wniosek, o którym mowa w art. 179,
2)
ubezpieczonej niebędącej pracownicą, która wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego
za okres odpowiadający okresowi dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze
oraz za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze złożyła
w terminie i na zasadach określonych w art. 179,
3)
ubezpieczonego będącego pracownikiem, który złożył wniosek, o którym mowa w art. 182,
4)
ubezpieczonego niebędącego pracownikiem, który wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego
za okres odpowiadający okresowi dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego
w pełnym wymiarze oraz za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w pełnym
wymiarze złożył w terminie i na zasadach określonych w art. 182
- wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku za cały okres odpowiadający okresowi urlopu
macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego.
4.
W przypadku rezygnacji z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi dodatkowego
urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze lub jego części albo okresowi dodatkowego
urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze lub jego części lub w
przypadku rezygnacji z zasiłku za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego
w pełnym wymiarze, przysługuje jednorazowe wyrównanie pobranego zasiłku macierzyńskiego
do 100% podstawy wymiaru zasiłku, pod warunkiem niepobrania zasiłków macierzyńskich
za okres odpowiadający okresom tych urlopów. Przepisy art. 64 stosuje się odpowiednio.
5.
Do zasiłku macierzyńskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4 oraz art.
12 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3.
1.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu
konieczności osobistego sprawowania opieki nad
1)
dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku
a
nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do
których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają
zawartą umowę uaktywniającą, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3
(Dz. U. z 2013 r. poz. 1457), lub dziennego opiekuna sprawujących opiekę nad dzieckiem,
b)
porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego, stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli
poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi sprawowanie opieki,
c)
pobytu małżonka ubezpieczonego, stale opiekującego się dzieckiem, w stacjonarnym zakładzie
opieki zdrowotnej;
2)
chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat;
3)
innym chorym członkiem rodziny.
2.
Za członków rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 3, uważa się małżonka, rodziców,
teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku ponad 14 lat - jeżeli pozostają
we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki.
3.
Za dzieci w rozumieniu ust. 1 i 2 uważa się dzieci własne ubezpieczonego lub jego
małżonka oraz dzieci przysposobione, a także dzieci obce przyjęte na wychowanie i
utrzymanie.
1.
W przypadku określonym w art. 180 § 6 ubezpieczonemu-ojcu dziecka przysługuje dodatkowo, niezależnie od zasiłku określonego
w art. 32, zasiłek opiekuńczy w wymiarze do 8 tygodni, jeżeli przerwie zatrudnienie
lub inną działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do innego ubezpieczonego członka najbliższej
rodziny.
1.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu
konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez okres
1)
60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dziećmi, o których
mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2;
2)
14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad innymi członkami rodziny,
o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 3.
2.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie na opiekę nad dziećmi i innymi członkami rodziny
za okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się niezależnie od liczby członków rodziny uprawnionych
do zasiłku opiekuńczego oraz bez względu na liczbę dzieci i innych członków rodziny
wymagających opieki.
Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli poza ubezpieczonym są inni członkowie rodziny
pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, mogący zapewnić opiekę dziecku lub
choremu członkowi rodziny. Nie dotyczy to jednak opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem
w wieku do 2 lat.
1.
Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku.
2.
Do zasiłku opiekuńczego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4 oraz art.
12 i 17.
1.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem
stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych
poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
2.
Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1,
podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za
pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia.
3.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za jeden dzień niezdolności do pracy stanowi
jedna trzydziesta część wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku.
4.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego
u płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w trakcie którego
powstała niezdolność do pracy.
1.
Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego
ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie,
które ubezpieczony będący pracownikiem osiągnąłby, gdyby pracował pełny miesiąc kalendarzowy.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi
1)
wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie, na podstawie
którego powstał stosunek pracy, jeżeli wynagrodzenie przysługuje w stałej miesięcznej
wysokości;
2)
wynagrodzenie miesięczne obliczone przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego za
przepracowane dni robocze przez liczbę dni przepracowanych i pomnożenie przez liczbę
dni, które ubezpieczony będący pracownikiem był obowiązany przepracować w tym miesiącu,
jeżeli przepracował choćby 1 dzień;
3)
kwota zmiennych składników wynagrodzenia w przeciętnej miesięcznej wysokości, wypłacona
za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pracownikom zatrudnionym na takim
samym lub podobnym stanowisku pracy u pracodawcy, u którego przysługuje zasiłek chorobowy,
jeżeli ubezpieczony będący pracownikiem nie osiągnął żadnego wynagrodzenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 17 czerwca 2013 r., z wyjątkiem art. 34 ust. 2-5, które
wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.
1.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru zasiłku chorobowego
ustala się przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego przez ubezpieczonego będącego
pracownikiem za okres, o którym mowa w art. 36 ust. 1 i 2, przez liczbę miesięcy,
w których wynagrodzenie to zostało osiągnięte.
2.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, ubezpieczony będący pracownikiem nie osiągnął
wynagrodzenia wskutek nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, przy ustalaniu
podstawy wymiaru zasiłku chorobowego
1)
wyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których przepracował mniej niż połowę obowiązującego
go czasu pracy;
2)
przyjmuje się, po uzupełnieniu według zasad określonych w art. 37 ust. 2, wynagrodzenie
z miesięcy, w których ubezpieczony będący pracownikiem przepracował co najmniej połowę
obowiązującego go czasu pracy.
3.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, ubezpieczony będący pracownikiem w każdym
miesiącu z przyczyn usprawiedliwionych wykonywał pracę przez mniej niż połowę obowiązującego
go czasu pracy, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przyjmuje się
wynagrodzenie za wszystkie miesiące po uzupełnieniu według zasad określonych w art.
37 ust. 2.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego wypłacany zasiłek wyrównawczy
traktuje się na równi z wynagrodzeniem.
W razie zmiany umowy o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał stosunek
pracy, polegającej na zmianie wymiaru czasu pracy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego
stanowi wynagrodzenie ustalone dla nowego wymiaru czasu pracy, jeżeli zmiana ta nastąpiła
w miesiącu, w którym powstała niezdolność do pracy, lub w miesiącach, o których mowa
w art. 36.
1.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się składników
wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania tego zasiłku
zgodnie z postanowieniami układów zbiorowych pracy lub przepisami o wynagradzaniu,
jeżeli są one wypłacane za okres pobierania tego zasiłku.
2.
Składników wynagrodzenia przysługujących w myśl umowy o pracę lub innego aktu, na
podstawie którego powstał stosunek pracy, tylko do określonego terminu nie uwzględnia
się przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należnego za okres po tym
terminie.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do składników wynagrodzenia, których wypłaty
zaprzestano na podstawie układu zbiorowego pracy lub przepisów o wynagradzaniu.
1.
Premie, nagrody i inne składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy miesięczne
wlicza się do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego w kwocie wypłaconej pracownikowi
za miesiące kalendarzowe, z których wynagrodzenie przyjmuje się do ustalenia podstawy
wymiaru zasiłku.
2.
Składniki wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1, przysługujące za okresy kwartalne,
wlicza się do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjmowanego do ustalenia podstawy
wymiaru zasiłku chorobowego w wysokości stanowiącej jedną dwunastą kwot wypłaconych
pracownikowi za cztery kwartały poprzedzające miesiąc, w którym powstała niezdolność
do pracy.
3.
Składniki wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1, przysługujące za okresy roczne,
wlicza się do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego w wysokości stanowiącej jedną dwunastą
kwoty wypłaconej pracownikowi za rok poprzedzający miesiąc, w którym powstała niezdolność
do pracy.
4.
Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do składników wynagrodzenia wypłacanych
za inne okresy.
5.
Jeżeli składniki wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1-4, nie zostały wypłacone do
czasu ostatecznego sporządzenia listy wypłat zasiłków chorobowych, do podstawy wymiaru
zasiłku przyjmuje się składniki wypłacone za okres poprzedni.
Podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania
zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa
była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe.
(uchylony).
1.
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego z tytułu pracy w pełnym wymiarze czasu pracy
nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu kwoty
odpowiadającej 13,71% tego wynagrodzenia, a w przypadku osób, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę
(Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314) - od kwoty wynagrodzenia, o którym mowa w tym przepisie, po odliczeniu kwoty odpowiadającej
13,71% tego wynagrodzenia.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do ubezpieczonych będących pracownikami, do których
wynagrodzenia nie mają zastosowania przepisy ustawy powołanej w ust. 1.
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia
chorobowego nie może być wyższa niż kwota wynosząca 100% przeciętnego wynagrodzenia.
Kwotę tę ustala się miesięcznie, poczynając od 3. miesiąca kwartału kalendarzowego,
na okres 3 miesięcy, na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego
kwartału, ogłaszanego dla celów emerytalnych.
Przepisy art. 36-42 i art. 45 stosuje się odpowiednio przy ustalaniu podstawy wymiaru
świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku
w wysokości zasiłku macierzyńskiego i zasiłku opiekuńczego, a do świadczenia rehabilitacyjnego
także art. 46.
1.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem
stanowi przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym
powstała niezdolność do pracy.
2
Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu
niebędącemu pracownikiem stosuje się odpowiednio przepisy art. 36 ust. 2-4, art. 38
ust. 1, art. 42, 43 i 46, z zastrzeżeniem art. 49 i 50.
1.
Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego
ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku stanowi
1)
najniższa miesięczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe za miesiąc,
w którym powstało prawo do zasiłku, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4
- dla ubezpieczonych, dla których określono najniższą podstawę wymiaru składek;
2)
kwota przychodu określona w umowie przypadająca na pierwszy miesiąc kalendarzowy ubezpieczenia,
po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4, a jeżeli kwota ta w umowie nie została
określona, kwota przeciętnego miesięcznego przychodu innych ubezpieczonych, z którymi
płatnik składek zawarł takie same lub podobne umowy - dla ubezpieczonych wykonujących
pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia;
3)
przeciętny miesięczny przychód innych członków spółdzielni za miesiąc, w którym powstało
prawo do zasiłku - dla ubezpieczonych będących członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych
i spółdzielni kółek rolniczych;
4)
przeciętny miesięczny przychód osób wykonujących pracę nakładczą na rzecz danego płatnika
składek za miesiąc, w którym powstało prawo do zasiłku - dla osób wykonujących pracę
nakładczą.
2.
Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego
ubezpieczenia chorobowego, a okres ubezpieczenia chorobowego rozpoczął się nie później
niż 30 dni od ustania ubezpieczenia chorobowego z innego tytułu, przy ustaleniu podstawy
wymiaru zasiłku chorobowego stosuje się odpowiednio przepis art. 37 ust. 1.
1.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 48, przychód ubezpieczonego niebędącego pracownikiem
uległ zmniejszeniu wskutek niewykonywania pracy lub działalności w okresie pobierania
zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego
albo odbywania ćwiczeń wojskowych, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego
1)
wyłącza się przychód za miesiące, w których ubezpieczony wykonywał pracę lub działalność
przez mniej niż połowę miesiąca;
2)
przyjmuje się przychód za miesiące, w których ubezpieczony wykonywał pracę lub działalność
przez co najmniej połowę miesiąca.
2.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, przychód ubezpieczonego w każdym miesiącu
uległ zmniejszeniu z przyczyn wymienionych w ust. 1, przy ustalaniu podstawy wymiaru
zasiłku chorobowego przyjmuje się przychód za wszystkie miesiące.
(uchylony).
Przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku macierzyńskiego
i zasiłku opiekuńczego stosuje się odpowiednio przepisy art. 36 ust. 2-4, art. 38
ust. 1, art. 42, 43, 48 ust. 1 oraz art. 49 i 50, a do świadczenia rehabilitacyjnego
także przepisy art. 19 ust. 2 i art. 46.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla osób odbywających służbę zastępczą stanowi
kwota świadczenia pieniężnego, określona w przepisach o służbie zastępczej, w miesiącu,
w którym powstała niezdolność do pracy, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt
4.
1.
Przy ustalaniu prawa do zasiłków i ich wysokości dowodami stwierdzającymi czasową
niezdolność do pracy z powodu choroby, konieczność osobistego sprawowania opieki nad
chorym członkiem rodziny, pobyt w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej - są zaświadczenia
lekarskie, o których mowa w art. 55.
2.
Przewidywaną datę porodu określa zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym
druku, datę porodu zaś dokumentuje się skróconym odpisem aktu urodzenia dziecka.
3.
Przyczynę niemożności wykonywania pracy wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim
przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz niezdolności
do pracy wskutek poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów określa
zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku.
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych upoważnia do wystawiania zaświadczeń lekarskich, o
których mowa w art. 55, lekarza, lekarza dentystę, felczera i starszego felczera po
złożeniu przez niego pisemnego oświadczenia, że zobowiązuje się do przestrzegania
zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania obowiązków wynikających
z przepisów ustawy.
2.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może upoważnić do wystawiania zaświadczeń lekarskich,
o których mowa w ust. 1, lekarzy i lekarzy dentystów w okresie odbywania stażu podyplomowego.
3.
Upoważnienia, o którym mowa w ust. 1, Zakład Ubezpieczeń Społecznych udziela w formie
decyzji.
1.
Zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub pobytu
w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej, konieczności osobistego sprawowania przez
ubezpieczonego opieki nad chorym członkiem rodziny, zwane dalej „zaświadczeniem lekarskim”,
jest wystawiane na odpowiednim druku, według wzoru określonego w przepisach wydanych
na podstawie art. 59 ust. 14.
2.
Zaświadczenie lekarskie zawiera informacje identyfikujące ubezpieczonego, któremu
zostało ono wystawione, jego płatnika składek, wystawiającego zaświadczenie lekarskie
i jego miejsce wykonywania zawodu oraz
1)
okres orzeczonej czasowej niezdolności do pracy, w tym okres pobytu w stacjonarnym
zakładzie opieki zdrowotnej, numer statystyczny choroby ustalonej według Międzynarodowej
Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych, kody literowe, o których
mowa w art. 57, i wskazania lekarskie;
2)
okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej
opieki nad chorym członkiem rodziny, datę urodzenia członka rodziny i jego stosunek
pokrewieństwa z ubezpieczonym.
3.
Zaświadczenie lekarskie jest poufne.
4.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje druki zaświadczeń lekarskich będące drukami
ścisłego zarachowania.
5.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi rejestr zaświadczeń lekarskich zawierający
informacje, o których mowa w ust. 2.
6.
Wystawiający zaświadczenia lekarskie są obowiązani do zawiadamiania terenowej jednostki
organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która wydała druki zaświadczeń lekarskich,
o każdym przypadku zagubienia, zaginięcia lub kradzieży druków zaświadczeń lekarskich.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady orzekania o czasowej niezdolności
do pracy oraz sposób dokumentowania orzeczonej niezdolności do pracy.
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi rejestr lekarzy, lekarzy dentystów, felczerów
i starszych felczerów, którzy zgłosili wniosek w sprawie upoważnienia ich do wystawiania
zaświadczeń lekarskich.
2.
Rejestr, o którym mowa w ust. 1, zawiera
1)
numer identyfikacyjny;
2)
numer prawa wykonywania zawodu;
3)
imię i nazwisko;
4)
nr PESEL;
5)
NIP;
6)
rodzaj i stopień specjalizacji;
7)
miejsce wykonywania zawodu;
8)
nazwę i siedzibę właściwej izby lekarskiej;
9)
informację o wydanych drukach zaświadczeń lekarskich;
10)
informację o cofnięciu upoważnienia, o którym mowa w art. 54.
3.
Osoby wymienione w ust. 1 są obowiązane podawać informacje, o których mowa w ust.
2 pkt 2-8, oraz o wszelkich zmianach w tym zakresie.
4.
Numer identyfikacyjny wpisuje się w zaświadczeniu lekarskim.
5.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
1
udostępnia Naczelnej Radzie Lekarskiej oraz systemowi informacji w ochronie zdrowia,
o którym mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia
(Dz. U. Nr 113, poz. 657 i Nr 174, poz. 1039), informacje zgromadzone w rejestrze, o którym mowa w ust. 1;
2)
jest uprawniony do korzystania z informacji, o których mowa w ust. 2, zgromadzonych
w rejestrach lekarzy prowadzonych przez okręgowe rady lekarskie.
6.
Numer identyfikacyjny jest tożsamy z numerem prawa wykonywania zawodu lekarza, lekarza
dentysty, felczera i starszego felczera.
1.
W zaświadczeniu lekarskim o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub pobytu
w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej informacje o okolicznościach mających wpływ
na prawo do zasiłku chorobowego lub jego wysokość w myśl art. 7 pkt 2, art. 8, art.
9 ust. 2, art. 11 ust. 2 pkt 1 i art. 16 podaje się z zastosowaniem następujących
kodów literowych
1)
kod A - oznacza niezdolność do pracy powstałą po przerwie nieprzekraczającej 60 dni
- spowodowaną tą samą chorobą, która była przyczyną niezdolności do pracy przed przerwą;
2)
kod B - oznacza niezdolność do pracy przypadającą w okresie ciąży;
3)
kod C - oznacza niezdolność do pracy spowodowaną nadużyciem alkoholu;
4)
kod D - oznacza niezdolność do pracy spowodowaną gruźlicą;
5)
kod E - oznacza niezdolność do pracy spowodowaną chorobą, o której mowa w art. 7 pkt
2.
2.
W zaświadczeniu lekarskim, na pisemny wniosek ubezpieczonego, nie umieszcza się kodu
„B” i „D”.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem art. 7 ust. 1 pkt 3
i 4, art. 11 oraz art. 50 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2014 r.
1.
Zaświadczenie lekarskie wystawia się z dwiema kopiami
1)
oryginał zaświadczenia lekarskiego wystawiający zaświadczenie przesyła, w ciągu 7
dni od dnia wystawienia zaświadczenia, bezpośrednio do terenowej jednostki organizacyjnej
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
2)
pierwszą kopię zaświadczenia lekarskiego otrzymuje ubezpieczony;
3)
drugą kopię wystawiający zaświadczenie przechowuje przez okres 3 lat.
2.
Kody literowe, o których mowa w art. 57, wpisuje się odpowiednio na oryginale i na
kopiach zaświadczenia lekarskiego, a numery statystyczne choroby ustalone według Międzynarodowej
Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych, tylko na oryginale i na
drugiej kopii.
1.
Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania
zaświadczeń lekarskich podlega kontroli.
2.
Kontrolę wykonują lekarze orzecznicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
3.
W celu kontroli lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może
1)
przeprowadzić badanie lekarskie ubezpieczonego
a)
w wyznaczonym miejscu,
b)
w miejscu jego pobytu;
2)
skierować ubezpieczonego na badanie specjalistyczne przez lekarza konsultanta Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych;
3)
zażądać od wystawiającego zaświadczenie lekarskie udostępnienia dokumentacji medycznej
dotyczącej ubezpieczonego stanowiącej podstawę wydania zaświadczenia lekarskiego lub
udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie;
4)
zlecić wykonanie badań pomocniczych w wyznaczonym terminie.
4.
Ubezpieczony jest obowiązany udostępnić posiadaną dokumentację medyczną lekarzowi
przeprowadzającemu badanie, o którym mowa w ust. 3 pkt 1 i 2.
5.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wysyła do ubezpieczonego, za zwrotnym potwierdzeniem
odbioru, wezwanie, w którym określa termin badania przez lekarza orzecznika Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych albo przez lekarza konsultanta lub dostarczenia posiadanych
wyników badań pomocniczych. Wezwanie zawiera informację o skutkach, o których mowa
w ust. 6 i 10.
6.
W razie uniemożliwienia badania lub niedostarczenia posiadanych wyników badań w terminie,
o którym mowa w ust. 5, zaświadczenie lekarskie traci ważność od dnia następującego
po tym terminie.
7.
Jeżeli po analizie dokumentacji medycznej i po przeprowadzeniu badania ubezpieczonego
lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określi wcześniejszą datę ustania
niezdolności do pracy niż orzeczona w zaświadczeniu lekarskim, za okres od tej daty
zaświadczenie lekarskie traci ważność.
8.
W przypadkach, o których mowa w ust. 7, lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
wystawia zaświadczenie, które jest traktowane na równi z zaświadczeniem stwierdzającym
brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, wydanym w myśl art. 229 § 4 Kodeksu pracy.
9.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
wręcza w dniu badania ubezpieczonemu, informując go równocześnie o konieczności doręczenia
zaświadczenia pracodawcy.
9a.
W przypadku wystawienia przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaświadczenia,
o którym mowa w ust. 8, Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o tym fakcie wystawiającego
zaświadczenie lekarskie.
10.
W przypadkach, o których mowa w ust. 6 i 7, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje
decyzję o braku prawa do zasiłku.
11.
Kopię decyzji, o której mowa w ust. 10, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przesyła pracodawcy
ubezpieczonego, którego ta decyzja dotyczy.
12.
Pracodawca może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przeprowadzenie kontroli
prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania
zaświadczeń lekarskich dla celów wypłaty wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy,
o którym mowa w art. 92 Kodeksu pracy. Zakład informuje pracodawcę o wyniku postępowania.
13.
Poniesione przez ubezpieczonego koszty przejazdu na badania kontrolne Zakład Ubezpieczeń
Społecznych zwraca do wysokości kosztów przejazdu najtańszym środkiem komunikacji
publicznej.
14.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, po zasięgnięciu opinii Naczelnej
Rady Lekarskiej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb wystawiania
zaświadczeń lekarskich oraz wzory zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego
wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
15.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określa, w drodze rozporządzenia,
inne wymagane dowody stanowiące podstawę przyznania i wypłaty zasiłków.
1.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wystawiania zaświadczeń lekarskich, a w
szczególności gdy zaświadczenie lekarskie zostało wystawione
1)
bez przeprowadzenia bezpośredniego badania ubezpieczonego,
2)
bez udokumentowania rozpoznania stanowiącego podstawę orzeczonej czasowej niezdolności
do pracy,
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może cofnąć upoważnienie do wystawiania zaświadczeń
lekarskich na okres nieprzekraczający 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji.
2.
W przypadku powtarzającego się naruszania zasad określonych w art. 57 i 58 Zakład
Ubezpieczeń Społecznych może cofnąć upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich
na okres nieprzekraczający 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji.
3.
Cofnięcie upoważnienia, o którym mowa w ust. 1 i 2, następuje w formie decyzji.
4.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1-3, przysługuje odwołanie do ministra właściwego
do spraw zabezpieczenia społecznego.
5.
Do decyzji, o których mowa w ust. 1-3 i art. 54, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
1.
Prawo do zasiłków określonych w ustawie i ich wysokość ustalają oraz zasiłki te wypłacają
1)
płatnicy składek na ubezpieczenie chorobowe, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego
powyżej 20 ubezpieczonych, z zastrzeżeniem pkt 2 lit. d;
2)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
a)
ubezpieczonym, których płatnicy składek zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego nie
więcej niż 20 ubezpieczonych,
b)
ubezpieczonym prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym,
c)
ubezpieczonym będącym duchownymi,
d)
osobom uprawnionym do zasiłków za okres po ustaniu ubezpieczenia,
e)
ubezpieczonym podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu w Polsce z tytułu zatrudnienia
u pracodawcy zagranicznego.
2.
Liczbę ubezpieczonych, o której mowa w ust. 1, ustala się według stanu na dzień 30
listopada poprzedniego roku kalendarzowego, a w stosunku do płatników składek, którzy
na ten dzień nie zgłaszali nikogo do ubezpieczenia chorobowego - według stanu na pierwszy
miesiąc, w którym dokonali takiego zgłoszenia.
3.
Jeżeli do wypłaty zasiłku obowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, płatnik
składek przedkłada zaświadczenie zawierające zestawienie składników wynagrodzenia
lub przychodu, stanowiących podstawę wymiaru zasiłku, którego wzór określi, w drodze
rozporządzenia, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
4.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych kontynuuje po dniu 31 grudnia podjętą wcześniej wypłatę
zasiłku, nawet jeżeli od dnia 1 stycznia płatnik składek jest zobowiązany, zgodnie
z ust. 1, do wypłaty zasiłków.
1.
Zaświadczenie lekarskie ubezpieczony jest obowiązany dostarczyć nie później niż w
ciągu 7 dni od daty jego otrzymania płatnikowi zasiłków, z uwzględnieniem ust. 2.
2.
Ubezpieczony, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a, obowiązany jest dostarczyć
zaświadczenie lekarskie w ciągu 7 dni od daty jego otrzymania płatnikowi składek,
który przekazuje je niezwłocznie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podając datę
dostarczenia tego zaświadczenia przez ubezpieczonego.
3.
Niedopełnienie obowiązku określonego w ust. 1 i 2 powoduje obniżenie o 25% wysokości
zasiłku przysługującego za okres od 8 dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia
dostarczenia zaświadczenia lekarskiego, chyba że niedostarczenie zaświadczenia nastąpiło
z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego.
1.
Ubezpieczony może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie
uprawnień do zasiłku, jeżeli uważa, że zostały naruszone jego uprawnienia w tym zakresie.
2.
Z wnioskiem o ustalenie uprawnień do zasiłku przysługującego ubezpieczonemu może wystąpić
do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych także płatnik składek na ubezpieczenie chorobowe.
3.
Środki odwoławcze od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określają odrębne przepisy.
1.
Płatnicy składek, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, wypłacają zasiłki w terminach
przyjętych dla wypłaty wynagrodzeń lub dochodów, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych
bieżąco po stwierdzeniu uprawnień. Zasiłki te wypłaca się nie później jednak niż w
ciągu 30 dni od daty złożenia dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień do
zasiłków.
2.
Jeżeli płatnik składek nie wypłacił zasiłku w terminie, o którym mowa w ust. 1, jest
on obowiązany do wypłaty odsetek od tego zasiłku w wysokości i na zasadach określonych
w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.
1.
Zasiłki wypłaca się osobie, której zasiłki te przysługują, lub osobie przez nią upoważnionej
albo osobie, do której rąk wypłaca się wynagrodzenie lub dochód ubezpieczonego.
2.
W razie śmierci ubezpieczonego przed podjęciem należnego mu zasiłku, zasiłek wypłaca
się osobom uprawnionym do podjęcia wynagrodzenia lub dochodu ubezpieczonego.
1.
Wypłatę zasiłku wstrzymuje się, jeżeli prawo do zasiłku ustało albo okaże się, że
prawo takie w ogóle nie istniało.
2.
Jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności,
o których mowa w art. 15-17 i art. 59 ust. 6 i 7, wypłacone kwoty podlegają potrąceniu
z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń
społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
3.
Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zwrotu bezpodstawnie pobranych zasiłków
stanowi tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
1.
Roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego, wyrównawczego, macierzyńskiego oraz opiekuńczego
przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje.
2.
(uchylony).
3.
Jeżeli niezgłoszenie roszczenia o wypłatę zasiłku nastąpiło z przyczyn niezależnych
od osoby uprawnionej, termin 6 miesięcy liczy się od dnia, w którym ustała przeszkoda
uniemożliwiająca zgłoszenie roszczenia.
4.
Jeżeli niewypłacanie zasiłku w całości lub w części było następstwem błędu płatnika
składek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, albo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
roszczenie o wypłatę zasiłku przedawnia się po upływie 3 lat.
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz płatnicy składek, o których mowa w art. 61 ust.
1 pkt 1, są uprawnieni do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania
zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz są upoważnieni do formalnej kontroli zaświadczeń
lekarskich.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, po zasięgnięciu opinii Naczelnej
Rady Lekarskiej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb kontroli
prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń
lekarskich.
Przepisy art. 61 i 63-68 stosuje się odpowiednio do świadczenia rehabilitacyjnego.
1.
Jeżeli niezdolność ubezpieczonego do pracy uzasadniająca wypłatę zasiłku chorobowego
lub świadczenia rehabilitacyjnego została spowodowana przez inną osobę w wyniku popełnienia
przez nią umyślnego przestępstwa lub wykroczenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych albo
płatnik składek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, może dochodzić od sprawcy zwrotu
wypłaconego zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego.
2.
Okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się na podstawie prawomocnego orzeczenia
sądu.
(pominięte).
1.
Zasiłki chorobowe, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie ustawy, wypłaca
się w wysokości, na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych,
za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się do świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego,
zasiłku macierzyńskiego i zasiłku opiekuńczego.
3.
Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego, przyznanego po zakończeniu pobierania zasiłku
chorobowego ustalonego według przepisów dotychczasowych, ustala się z uwzględnieniem
podstawy wymiaru zasiłku chorobowego ustalonej według dotychczasowych zasad.
Do okresu ubezpieczenia chorobowego, o którym mowa w art. 4, wlicza się okresy ubezpieczenia
społecznego, uprawniającego do świadczeń pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa,
przed wejściem w życie ustawy, jeżeli przerwa między tymi okresami albo między nimi
i ubezpieczeniem chorobowym nie przekracza 30 dni.
(pominięty).
(pominięty).
1.
Tracą moc
1)
ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
w razie choroby i macierzyństwa
(Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143, z późn. zm.;
2)
art. 6 ust. 1 pkt 2 i 8, ust. 2 pkt 1 i 2 i ust. 5, art. 7, art. 9-11 oraz art. 36-38
ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę
na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia
(Dz. U. z 1995 r. Nr 65, poz. 333, z późn. zm.
3)
art. 3 ust. 1 pkt 2 i 10, ust. 2 pkt 1 i 2, art. 4 oraz art. 6-10 dekretu z dnia 4
marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych
i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin
(Dz. U. z 1983 r. Nr 27, poz. 135, z późn. zm.
4)
art. 5 pkt 2 i 8, art. 7, 13-14, art. 15 ust. 1 oraz art. 30 ustawy z dnia 18 grudnia
1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz
ich rodzin
(Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250, z późn. zm.
5)
art. 7 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3, art. 9, art. 18-20 oraz art. 23 ustawy
z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych
(Dz. U. Nr 29, poz. 156, z późn. zm.
2.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy
przepisy aktów wykonawczych wydane na podstawie ustawy wymienionej w ust. 1 pkt 1,
jeżeli nie są sprzeczne z przepisami niniejszej ustawy.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1999 r., z tym że
1)
art. 54, 56, 59, 79 i 83 wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia
2)
art. 80 wchodzi w życie z dniem 1 listopada 1999 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem art. 77 ust. 1, który
wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., i art. 241, który wchodzi w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.