Obwieszczenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 1 sierpnia 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych

1.

Rozporządzenie określa warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie projektowania,

materiałów i elementów stosowanych do wytwarzania, wytwarzania, eksploatacji oraz

naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych.

2.

Do specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych zalicza się

1)

zbiorniki ciśnieniowe, o iloczynie nadciśnienia (PS) i pojemności (V) większym niż

50 bar × dm

a

w układzie hamulcowym pojazdu kolejowego, metra i tramwaju lub w układzie sterującym

elementami za- i wyładowczymi pojazdu kolejowego i metra lub w urządzeniu przeciwpożarowym

pojazdu kolejowego, metra i tramwaju lub w innych układach tych pojazdów,

b)

na stałe w agregatach proszkowych gaśniczych pojazdów drogowych;

2)

cysterny ciśnieniowe - zbiorniki wraz z wyposażeniem obsługowym, konstrukcyjnym i

osprzętem zabezpieczającym, trwale połączone z podwoziem drogowym lub kolejowym, stanowiące

nieodłączną część ramy lub umożliwiające transport multimodalny

a)

napełniane podciśnieniowo i opróżniane ciśnieniem (PS) wyższym niż 0,5 bara, do przewozu

odpadów, w tym materiałów, roztworów, mieszanin, które nie są przewidziane do bezpośredniego

zastosowania i są przewożone w celu ich utylizacji, składowania lub zniszczenia przez

spalenie lub inny sposób,

b)

napełniane lub opróżniane ciśnieniem (PS) wyższym niż 0,5 bara, w szczególności do

przewozu materiałów stałych (sypkich lub granulowanych), mieszanek paszowych,

c)

napełniane materiałami płynnymi i przewożące te materiały pod ciśnieniem (PS) wyższym

niż 0,5 bara,

d)

odejmowalne (zbiorniki kontenerowe), napełniane, opróżniane lub przewożone pod ciśnieniem,

dla których iloczyn nadciśnienia (PS) i pojemności (V) jest większy niż 50 bar × dm

- stosowane w ruchu drogowym, kolejowym oraz żegludze śródlądowej do przewozu towarów

niezaliczonych do towarów niebezpiecznych;

3

zbiorniki zamontowane w instalacjach zasilania pojazdów i statków żeglugi śródlądowej,

napełniane

a)

skroplonym gazem węglowodorowym LPG stanowiącym mieszaninę węglowodorów, zwane dalej

„zbiornikami LPG”,

b)

sprężonym gazem ziemnym CNG, zwane dalej „zbiornikami CNG”,

c)

skroplonym schłodzonym gazem ziemnym LNG, zwane dalej „zbiornikami LNG”,

d)

wodorem, zwane dalej „zbiornikami wodoru”;

4

zbiorniki na gaz skroplony lub sprężony zamontowane w instalacjach grzewczych pojazdów

lub statków żeglugi śródlądowej, stosowane

a)

w celu ogrzewania

-

kabin pojazdów drogowych, kolejowych lub statków żeglugi śródlądowej,

-

przyczep kempingowych oraz turystycznych,

b)

w celu prowadzenia procesów technologicznych;

5

kotły parowozowe;

6

urządzenia służące do podawania pod ciśnieniem płynnego betonu, zamontowane na pojazdach

drogowych;

7

zbiorniki magazynowe LNG znajdujące się na obszarze kolejowym, na terenie portów i

przystani morskich oraz żeglugi śródlądowej.

3.

W zakresie projektowania, materiałów i elementów stosowanych do wytwarzania i wytwarzania

specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych stosuje się odpowiednio

1)

rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych

wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów urządzeń ciśnieniowych

(Dz. U. Nr 263, poz. 2200);

2)

rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych

wymagań dla prostych zbiorników ciśnieniowych

(Dz. U. Nr 259, poz. 2171);

3

Regulaminy nr 67 i nr 110 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych

stanowiące załączniki do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych,

wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania

homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań, sporządzonego w Genewie dnia 20

marca 1958 r.

(Dz. U. z 2001 r. Nr 104, poz. 1135 i 1136);

4

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 79/2009 z dnia 14 stycznia

2009 r. w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych napędzanych wodorem oraz zmieniające

dyrektywę 2007/46/WE

(Dz. Urz. UE L 35 z 04.02.2009, str. 32).

4

Warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, naprawy

i modernizacji, dla zbiorników magazynowych LNG znajdujących się na obszarze kolejowym,

na terenie portów i przystani morskich oraz żeglugi śródlądowej, zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, określa Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego, zwany dalej „TDT”.

1.

Urządzenia, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia wymienionego w § 1, eksploatowane

przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia powinny zostać zgłoszone do

dnia 31 grudnia 2012 r. do TDT.

2.

Do zgłoszenia należy dołączyć, w dwóch egzemplarzach, dokumentację, o której mowa

w § 3 ust. 3 rozporządzenia wymienionego w § 1.

3.

W przypadku braku dokumentacji, o której mowa w § 3 ust. 3 rozporządzenia wymienionego

w § 1, może być sporządzona dokumentacja uproszczona zawierająca co najmniej

1)

opis i charakterystykę techniczną;

2)

rysunek zestawieniowy urządzenia wraz z mocowaniem jego do pojazdu, z podaniem głównych

wymiarów, w szczególności grubości elementów przesyłowych oraz zastosowanych połączeń

i uszczelnień;

3)

dokument potwierdzający wykonanie i zbadanie urządzenia, o ile taki dokument został

wystawiony;

4)

dokumenty dostarczane przez wytwarzającego elementy i osprzęt urządzenia określone

w przepisach dotyczących oznakowania CE - w przypadku urządzeń wprowadzonych do obrotu

po dniu 1 maja 2004 r., o ile ma zastosowanie;

5)

dokumenty kontroli jakości dla zastosowanych materiałów, o ile takie dokumenty istnieją,

lub wykaz zastosowanych materiałów;

6)

oświadczenie eksploatującego urządzenie o przeprowadzonej modernizacji lub zmianach

konstrukcyjnych;

7)

instrukcję obsługi i konserwacji urządzenia.

4.

Na podstawie dokumentacji, o której mowa w ust. 2 lub 3, oraz czynności, o których

mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia wymienionego w § 1, TDT wydaje decyzję zezwalającą

na eksploatację specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1)

najwyższe ciśnienie dopuszczalne oznaczone symbolem „PS” (bar) - graniczną wartość

ciśnienia roboczego, na którą urządzenie zostało zaprojektowane;

2)

ciśnienie dopuszczalne oznaczone symbolem „PD” (bar) - graniczną wartość ciśnienia

roboczego w najwyższym punkcie przestrzeni ciśnieniowej urządzenia ciśnieniowego występującą

podczas jego napełniania, opróżniania lub transportu;

3)

temperatura dopuszczalna oznaczona symbolem „TD” (°C) - graniczną wartość najwyższej

lub najniższej temperatury roboczej;

4)

wyposażenie obsługowe - urządzenia dla napełniania i opróżniania zbiornika, wentylacji,

zabezpieczenia;

5

wyposażenie konstrukcyjne - wewnętrzne lub zewnętrzne elementy wzmacniające, stabilizujące,

wsporcze, izolacja cieplna;

6)

osprzęt zabezpieczający - urządzenia przeznaczone do zabezpieczania specjalistycznych

urządzeń ciśnieniowych przed przekroczeniem parametrów dopuszczalnych;

7

wyposażenie eksploatacyjne - urządzenia zabezpieczające przed przepełnieniem zbiornika,

urządzenia grzewcze, urządzenia chłodnicze, sprężarki, pomposprężarki, przyrządy kontrolno-pomiarowe;

8)

materiał płynny - gaz lub ciecz, a także ich mieszaniny; materiał płynny może zawierać

zawiesiny ciał stałych;

9)

eksploatujący - właściciel, przewoźnik lub użytkownik specjalistycznego urządzenia

ciśnieniowego;

10

podmiot uprawniony - podmiot posiadający uprawnienie, odpowiednio w zakresie wytwarzania,

modernizacji lub naprawy urządzeń technicznych, wydane przez TDT na podstawie art. 9 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym;

11

zbiorniki magazynowe LNG - zbiorniki magazynowe na skroplony, schłodzony gaz ziemny

przechowywany w temperaturze nie wyższej niż − 163°C.

Osoby napełniające zbiorniki CNG, LNG i wodoru zamontowane w instalacjach zasilania

pojazdów i statków żeglugi śródlądowej oraz osoby obsługujące kotły parowozowe muszą

uzyskać uprawnienia, o których mowa w § 15a rozporządzenia wymienionego w § 1, w terminie

12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

1

W celu uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację specjalistycznego urządzenia

ciśnieniowego eksploatujący zgłasza pisemnie urządzenie do TDT.

2.

W zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 1, należy podać nazwę lub imię i nazwisko eksploatującego

specjalistyczne urządzenie ciśnieniowe.

3.

Do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, eksploatujący dołącza dwa egzemplarze dokumentacji,

która powinna zawierać

1)

opis techniczny specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego;

2)

dokumenty dostarczane przez wytwarzającego wraz ze specjalistycznym urządzeniem ciśnieniowym,

określone w przepisach dotyczących oznakowania CE albo w specyfikacjach technicznych

uzgodnionych z TDT;

3)

rysunek zestawieniowy pojazdu lub pojazdu kolejowego i metra - z zamontowanym specjalistycznym

urządzeniem ciśnieniowym z podstawowymi wymiarami, pokazujący sposób połączenia zbiornika

z podwoziem (ramą podwozia lub wózkiem pojazdu);

4)

rysunek specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego z podaniem nominalnej i minimalnej

grubości ścianek głównych elementów, w szczególności płaszcza, den, przegród i falochronów

oraz z wykazem materiałów użytych do jego budowy;

5)

schemat instalacji do napełniania i opróżniania z zaznaczeniem osprzętu zabezpieczającego,

ciśnieniowego oraz źródeł zasilania, z opisem wyposażenia (armatury), z podaniem typów

wyposażenia i wytwórców;

6)

obliczenia wytrzymałościowe określające minimalną grubość ścianek;

7)

protokół z pomiarów grubości ścianek zbiornika;

8)

opis doboru osprzętu zabezpieczającego wraz z jego dokumentacją, z uwzględnieniem

źródeł zasilania;

9

instrukcję obsługi specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego zawierającą wszystkie

niezbędne informacje dotyczące zasad bezpiecznej obsługi i konserwacji, zwaną dalej

„instrukcją eksploatacji”.

4.

Przepisu ust. 3 nie stosuje się w zakresie, w jakim dane, o których mowa w tym przepisie,

zawarte są w dokumentacji określonej w rozporządzeniach, o których mowa w § 1 ust.

3.

5.

Przepisów ust. 3 pkt 6 i 7 nie stosuje się do specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych,

które zaprojektowano i wytworzono zgodnie z przepisami, o których mowa w § 1 ust.

3.

6

Wytwarzający składa dla zbiorników LPG zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, w celu

wydania decyzji zezwalającej na eksploatację tych urządzeń.

7

W technicznie uzasadnionych przypadkach, po uzgodnieniu z TDT, zakres dokumentacji,

o którym mowa w ust. 3, może ulec zmianie.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Opis techniczny specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego powinien zawierać

1)

nazwę i adres wytwórcy, numer fabryczny i rok produkcji urządzenia, oznaczenie typu,

o ile ma to zastosowanie;

2)

przeznaczenie urządzenia, parametry techniczne odpowiednio: pojemność całkowitą, pojemność

komór, o ile ma to zastosowanie, ciśnienie obliczeniowe, ciśnienie próbne i robocze,

najwyższą lub najniższą temperaturę roboczą;

3)

określenie parametrów źródeł zasilania;

4)

wykaz osprzętu zabezpieczającego (wartości nastaw);

5)

wykaz wyposażenia eksploatacyjnego.

1.

Instrukcja eksploatacji specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego powinna zawierać

1)

nazwę i charakterystykę urządzenia;

2)

opis czynności związanych z eksploatacją urządzenia;

3)

opis czynności przy obsłudze wyposażenia obsługowego przeznaczonego do napełniania

i opróżniania urządzenia;

4)

informacje o sposobie przygotowania urządzenia do badań;

5)

wymagania określone w przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy;

6)

wymagania dotyczące konserwacji i kontroli stanu urządzenia oraz jego osprzętu, w

szczególności sposób i częstotliwość kontroli;

7)

opis sposobu postępowania w przypadku wystąpienia uszkodzeń, nieprawidłowości lub

zakłóceń w pracy urządzenia;

8)

opis innych wymagań określonych dla eksploatującego urządzenie;

9)

rysunki i schematy w zakresie niezbędnym dla zrozumienia czynności obsługowych.

2.

Obsługujący specjalistyczne urządzenie ciśnieniowe powinien zapoznać się z instrukcją

eksploatacji. Instrukcja eksploatacji powinna znajdować się w dostępnym dla obsługującego

miejscu.

Specjalistyczne urządzenie ciśnieniowe, którego uruchomienie poprzedzają czynności

montażowe, poddaje się próbie funkcjonowania w pełni wyposażonego urządzenia, w celu

sprawdzenia działania osprzętu zabezpieczającego oraz wyposażenia obsługowego i eksploatacyjnego.

1.

Przed pierwszym uruchomieniem specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego TDT wykonuje

następujące czynności

1)

sprawdza kompletność i odpowiedniość dokumentacji, o której mowa w § 3 ust. 3;

2)

identyfikuje urządzenia ciśnieniowe na podstawie przedłożonej dokumentacji i tabliczki

fabrycznej;

3)

sprawdza kompletność wyposażenia z przedłożoną dokumentacją;

4)

przeprowadza badanie obejmujące sprawdzenie

a)

stanu technicznego zbiornika urządzenia ciśnieniowego, wyposażenia obsługowego i osprzętu

oraz połączenia zbiornika z podwoziem lub ramą,

b)

czy specjalistyczne urządzenie ciśnieniowe jest zainstalowane zgodnie z dokumentacją,

o której mowa w § 3 ust. 3,

c)

działania osprzętu zabezpieczającego,

d)

poprawności działania wyposażenia obsługowego i eksploatacyjnego,

e)

stanu zabezpieczeń antykorozyjnych, powłok malarskich,

f)

stanu wykładzin wewnętrznych zbiornika, jeżeli występują.

2.

Badanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, może być wykonywane u eksploatującego pod warunkiem,

że dysponuje on wyposażeniem umożliwiającym wykonanie wszystkich czynności lub przez

podmiot uprawniony przez TDT.

1.

Na podstawie dokumentacji, o której mowa w § 3 ust. 3, oraz czynności, o których mowa

w § 7 ust. 1, TDT wydaje decyzję zezwalającą na eksploatację specjalistycznego urządzenia

ciśnieniowego.

2.

Decyzji nie wydaje się dla zbiorników LPG, które są montowane w zakładach posiadających

homologację w zakresie montażu instalacji gazowej zasilania pojazdów samochodowych

oraz posiadają protokół badania i decyzję zezwalającą na eksploatację wydaną przez

TDT w fazie wytwarzania.

1.

Eksploatację specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych prowadzi się zgodnie z ich przeznaczeniem,

wymaganiami określonymi w rozporządzeniu oraz instrukcją eksploatacji, stosując odpowiednie

środki bezpieczeństwa.

2.

Specjalistyczne urządzenia ciśnieniowe mogą być eksploatowane, jeżeli

1)

ich stan techniczny nie budzi zastrzeżeń;

2)

osprzęt zabezpieczający oraz wyposażenie obsługowe i eksploatacyjne są sprawne i nie

zostały wyłączone z działania;

3)

wydana została przez TDT decyzja zezwalająca na ich eksploatację.

3.

Stopień napełnienia cystern ciśnieniowych ustala się w zależności od własności przewożonych

materiałów, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z maksymalnej dopuszczalnej ładowności

cysterny jako pojazdu drogowego lub kolejowego.

4.

Grubość ścianek zbiornika ciśnieniowego w czasie całego okresu eksploatacji nie może

być mniejsza od określonej w dokumentacji technicznej grubości minimalnej.

5.

Specjalistyczne urządzenia ciśnieniowe powinny być zamykane w taki sposób, aby ich

zawartość nie mogła się wydostać na zewnątrz w sposób niekontrolowany.

6.

Cysterny ciśnieniowe przeznaczone do przewozu materiałów ciekłych, których zbiorniki

nie są przedzielone przegrodami lub falochronami na przestrzenie nieprzekraczające

7500 litrów, powinny być napełniane powyżej 80% swojej pojemności albo nie więcej

niż 20%.

7.

Cysterny ciśnieniowe przeznaczone do przewozu materiałów stałych (sypkich lub granulowanych)

powinny być zaopatrzone w instalację uziemiającą, w przypadku gdy przy ich napełnianiu

lub opróżnianiu powstają ładunki elektrostatyczne zagrażające wybuchem.

1.

Otwieranie pokryw włazów cystern ciśnieniowych jest dozwolone po sprawdzeniu, że został

zamknięty dopływ ciśnienia z własnego lub zewnętrznego źródła zasilania oraz po wyrównaniu

ciśnienia w zbiorniku z ciśnieniem atmosferycznym.

2.

Wejście do urządzeń ciśnieniowych, w których może nastąpić przekroczenie dopuszczalnych

stężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy lub dopuszczalnej granicy

niskich i wysokich temperatur, jest dopuszczalne po dokonaniu neutralizacji, przewietrzenia

i innych czynności gwarantujących bezpieczeństwo oraz po wystawieniu pisemnej zgody

przez eksploatującego.

Zmiana nastaw osprzętu zabezpieczającego i jego połączeń ze specjalistycznym urządzeniem

ciśnieniowym jest możliwa wyłącznie po uzyskaniu zgody TDT.

1.

Wymiana uszkodzonego lub zużytego wyposażenia obsługowego, osprzętu zabezpieczającego

oraz pokryw włazów dokonywana jest przez podmiot uprawniony przez TDT do wykonywania

napraw zbiorników transportowych, zgodnie z dokumentacją techniczną.

2.

Wymiana osprzętu zabezpieczającego na nowy przeprowadzana jest pod nadzorem TDT.

3.

Wymiana elementów, o których mowa w ust. 1, powinna być udokumentowana.

W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych

eksploatujący powinien zorganizować służbę eksploatacyjną oraz zapewnić obsługę i

konserwację tych urządzeń, przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.

1.

W przypadku niebezpiecznego uszkodzenia lub nieszczęśliwego wypadku związanego z eksploatacją

specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego eksploatujący niezwłocznie je zabezpiecza

oraz zawiadamia TDT.

2.

W przypadku niebezpiecznego uszkodzenia specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego,

które może spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska,

eksploatujący niezwłocznie podejmuje odpowiednie działania mające na celu wyeliminowanie

zagrożenia.

1

Eksploatujący lub podmiot uprawniony przygotowuje specjalistyczne urządzenie ciśnieniowe

do badań w zakresie niezbędnym do ich przeprowadzenia, w sposób zapewniający bezpieczeństwo

osób wykonujących badania oraz zapewnia obsługę techniczną wykonywanych badań.

2.

Podczas przygotowania specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego oraz jego osprzętu

do badań należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymagań określonych

w instrukcji eksploatacji.

1

Osoby napełniające zbiorniki LPG, CNG, LNG i wodoru zamontowane w instalacjach zasilania

pojazdów i statków żeglugi śródlądowej oraz osoby obsługujące kotły parowozowe powinny

posiadać odpowiednie uprawnienia wydane przez TDT, potwierdzające kwalifikacje niezbędne

do wykonania tych czynności.

2

Na stacjach, o których mowa w § 127a rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków

technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe

dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie

(Dz. U. Nr 243, poz. 2063, z późn. zm., spełniających wymagania określone w § 130 ust. 2, § 131a i § 131b rozporządzenia,

o którym mowa wyżej, osoby napełniające zbiorniki LPG zamontowane w instalacjach zasilania

pojazdów nie muszą posiadać uprawnień, o których mowa w ust. 1.

1.

Wytwarzanie, naprawa lub modernizacja specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych powinny

być przeprowadzone przez podmiot uprawniony, zgodnie z warunkami określonymi w uprawnieniu

oraz w uzgodnionej przez TDT dokumentacji technicznej i technologicznej.

2.

Wytworzenie, naprawa lub modernizacja specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych powinny

być potwierdzone pisemnie przez podmiot uprawniony.

3.

W czasie wytwarzania specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych, nieobjętych oceną zgodności,

o której mowa w przepisach o systemie oceny zgodności, należy przeprowadzić badania

zgodnie z przepisami, o których mowa odpowiednio w § 1 ust. 3 pkt 3 i 4, oraz z warunkami

określonymi w uprawnieniu i uzgodnioną przez TDT dokumentacją techniczną i technologiczną.

4.

Połączenia spajane wykonywane podczas wytwarzania, naprawy lub modernizacji specjalistycznego

urządzenia ciśnieniowego powinny być wykonane na podstawie uzgodnionej przez TDT technologii

spajania przez personel posiadający odpowiednie kwalifikacje potwierdzone przez TDT;

nie dopuszcza się naprawy połączeń spajanych bez uzgodnienia z TDT.

5.

Po zakończeniu naprawy lub modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych należy

przeprowadzić badanie techniczne, o którym mowa w § 17 ust. 1 pkt 2 lit. a.

1.

W toku eksploatacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych przeprowadzane są badania

techniczne

1)

okresowe - dla urządzeń objętych dozorem pełnym;

2)

doraźne

a)

eksploatacyjne,

b)

kontrolne,

c)

powypadkowe lub poawaryjne.

2.

Badania okresowe i doraźne specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych są wykonywane

jako

1)

rewizje wewnętrzne;

2)

próby ciśnieniowe;

3)

rewizje zewnętrzne;

4)

próby szczelności;

5)

próby funkcjonowania wyposażenia.

1.

Rewizja wewnętrzna polega na ocenie wizualnej stanu wewnętrznej i zewnętrznej powierzchni

specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego, połączeń spawanych, wyposażenia konstrukcyjnego,

a w przypadkach uzasadnionych względami technicznymi przeprowadzenie pomiarów kontrolnych

grubości ścianek zbiornika specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego.

2.

W przypadkach uzasadnionych względami technicznymi, ocena wizualna, o której mowa

w ust. 1, może być uzupełniona lub zastąpiona innymi badaniami, określonymi przez

TDT.

1.

Próbę ciśnieniową wykonuje się jako próbę hydrauliczną.

2.

Podczas wykonywania próby ciśnieniowej wartość ciśnienia próbnego przyjmuje się zgodnie

z dokumentacją techniczną specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego lub specyfikacją

techniczną, według której urządzenie zostało zaprojektowane i którego wartość jest

określona na tabliczce znamionowej.

3.

TDT może ustalić inną niż określona w ust. 2 wartość ciśnienia próbnego w zależności

od ciśnienia dopuszczalnego PD i temperatury dopuszczalnej TD.

4.

Temperatura cieczy próbnej nie powinna być niższa niż +10°C i nie wyższa niż +50°C,

o ile w dokumentacji technicznej specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego nie została

ustalona inna temperatura próby ciśnieniowej.

5.

Próbę ciśnieniową przeprowadza się przy zachowaniu następujących zasad

1)

ciśnienie należy równomiernie podnosić, aż do osiągnięcia ciśnienia próbnego, przy

czym szybkość wzrostu ciśnienia od dopuszczalnego do próbnego nie powinna przekraczać

1 bar/min, chyba że w dokumentacji technicznej specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego

została ustalona inna wartość;

2

ciśnienie próbne powinno być utrzymane co najmniej przez 30 minut dla cystern ciśnieniowych,

których ciśnienie próbne przekracza wartość 1 bara, oraz 15 minut dla pozostałych

specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych, chyba że warunki określone w uprawnieniu

podmiotu uprawnionego do wytwarzania zbiorników specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego

lub dokumentacja techniczna i technologiczna zbiorników uzgodniona przez TDT stanowią

inaczej;

3)

następnie należy obniżyć ciśnienie do dopuszczalnego i dokonać oględzin urządzenia

oraz osprzętu.

6.

Wynik próby ciśnieniowej uznaje się za pozytywny, jeżeli urządzenie nie wykazuje trwałych

odkształceń, uszkodzeń, nieszczelności urządzenia i jego wyposażenia.

7.

Próbę ciśnieniową przeprowadza się w warunkach umożliwiających oględziny ścianek zbiornika

specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego, w szczególności połączeń spawanych, pokryw

włazów i innych zamknięć.

8.

Próbę ciśnieniową specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego z izolacją cieplną wykonuje

się bez zdejmowania izolacji, z wyjątkiem przypadków uzasadnionych względami technicznymi,

jeżeli TDT zaleci częściowe lub całkowite jej usunięcie.

W przypadkach uzasadnionych względami technicznymi, po uzgodnieniu z TDT, próbę hydrauliczną

można zastąpić inną próbą lub badaniem innego rodzaju. Próba ciśnieniowa cystern do

przewozu materiałów stałych (sypkich lub granulowanych) rozładowywanych ciśnieniowo

oraz cystern napełnianych podciśnieniowo, gdy zbiornik cysterny nie był naprawiany

przy użyciu spawania, może być zastąpiona próbą pneumatyczną przy ciśnieniu równym

ciśnieniu dopuszczalnemu PD.

Rewizja zewnętrzna polega na ocenie wizualnej stanu zewnętrznej powierzchni specjalistycznego

urządzenia ciśnieniowego, wyposażenia obsługowego i eksploatacyjnego oraz osprzętu

zabezpieczającego, stanu połączenia zbiornika z podwoziem, ramą lub innymi elementami

mocującymi, stanu zabezpieczeń antykorozyjnych, oznaczeń i opisów, a także na sprawdzeniu

działania osprzętu.

1.

Próba szczelności polega na sprawdzeniu szczelności wyposażenia obsługowego oraz osprzętu

i jest przeprowadzana przy ciśnieniu o wartości równej ciśnieniu dopuszczalnemu PD.

2.

Próba szczelności przeprowadzana jest jako próba wodna lub pneumatyczna. Próba szczelności

może być przeprowadzona z zastosowaniem przewożonego towaru, po uzyskaniu zgody TDT.

Próba funkcjonowania wyposażenia polega na sprawdzeniu

1)

prawidłowości działania osprzętu zabezpieczającego oraz wyposażenia obsługowego i

eksploatacyjnego zgodnie z jego przeznaczeniem;

2)

oznaczeń;

3)

pozycji otwarcia lub zamknięcia;

4)

zgodności ze schematami;

5)

zgodności z opisami w instrukcji eksploatacji.

1.

Badanie doraźne eksploatacyjne specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego jest wykonywane

na wniosek eksploatującego, w przypadku

1)

zmiany eksploatującego lub miejsca zainstalowania urządzenia;

2)

konieczności dokonania naprawy lub modernizacji urządzenia;

3)

wymiany osprzętu zabezpieczającego;

4)

zmiany nastaw osprzętu zabezpieczającego;

5)

stwierdzenia nieszczelności lub uszkodzeń urządzenia;

6)

uzasadnionym niewłaściwym stanem technicznym urządzenia.

2.

Zakres doraźnego badania eksploatacyjnego i sposób przygotowania urządzenia do badania,

o którym mowa w ust. 1, określa TDT w zależności od okoliczności uzasadniających ich

przeprowadzenie.

Badanie doraźne kontrolne specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego przeprowadza

TDT w ramach nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o dozorze technicznym.

1.

W przypadku wystąpienia niebezpiecznego uszkodzenia lub nieszczęśliwego wypadku związanego

z eksploatacją specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego, badanie doraźne poawaryjne

lub powypadkowe przeprowadza TDT.

2.

Badanie powypadkowe i poawaryjne, o którym mowa w ust. 1, ma na celu ustalenie przyczyn

niebezpiecznego uszkodzenia lub nieszczęśliwego wypadku związanego z eksploatacją

specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego i określenie wniosków dotyczących działań

zapobiegawczych oraz ich wdrożenia.

1.

Formy dozoru technicznego i terminy badań technicznych specjalistycznych urządzeń

ciśnieniowych określa załącznik do rozporządzenia.

2.

Dla specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych objętych dozorem uproszczonym w fazie

ich eksploatacji nie wykonuje się badań okresowych i doraźnych kontrolnych.

3.

W przypadkach uzasadnionych stanem technicznym specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego,

mającym wpływ na bezpieczeństwo jego eksploatacji, terminy badań określone w załączniku

do rozporządzenia mogą zostać skrócone na podstawie decyzji TDT.

4.

W przypadkach uzasadnionych koniecznością dostosowania terminów badań zbiorników sprężonego

powietrza, zamontowanych w pojazdach kolejowych lub metra do terminów wynikających

z cyklu naprawczego tych pojazdów, na wniosek eksploatującego, TDT może przedłużyć

okresy między badaniami.

5.

W przypadkach uzasadnionych koniecznością dostosowania terminów badań cystern stosowanych

w ruchu kolejowym do terminów wynikających z cyklu naprawczego podwozi kolejowych,

na których te cysterny są zamontowane, na wniosek eksploatującego, TDT może zmienić

terminy badań cystern ciśnieniowych.

1.

Terminy badań okresowych wyznacza się podając miesiąc i rok, przy czym termin pierwszego

badania okresowego ustala się odpowiednio od dnia wydania decyzji zezwalającej na

eksploatację specjalistycznego urządzenia ciśnieniowego.

2.

Jeżeli badanie doraźne eksploatacyjne obejmowało pełny zakres badania okresowego,

to termin kolejnego badania okresowego, za zgodą eksploatującego, może być wyznaczony

od dnia wykonania badania doraźnego.

3.

Na uzasadniony wniosek eksploatującego rewizja wewnętrzna i próba ciśnieniowa mogą

być przeprowadzone w okresie sześciu miesięcy przed wyznaczonym terminem badania okresowego.

Termin badania powinien być uzgodniony z TDT z czternastodniowym wyprzedzeniem.

4.

Na uzasadniony wniosek eksploatującego, TDT, po przeprowadzeniu z wynikiem pozytywnym

rewizji zewnętrznej, próby szczelności i funkcjonowania wyposażenia, przeprowadzonych

w ramach badania doraźnego eksploatacyjnego, może odroczyć wyznaczony termin badania

okresowego o sześć miesięcy, przy czym odroczenie terminu może nastąpić najwyżej dwukrotnie,

tak, aby łączny czas odroczenia nie przekroczył dwunastu miesięcy.

1.

Maksymalny okres użytkowania zbiorników LPG, CNG, LNG i wodoru określony przez wytwarzającego,

eksploatowanych w normalnych warunkach nie może wynosić więcej niż 20 lat.

2.

Zbiorniki LPG, CNG, LNG i wodoru, które podczas wypadku lub awarii zostały poddane

działaniu ognia, powinny zostać wycofane z eksploatacji.

3.

Zbiorniki LPG, CNG, LNG i wodoru zamontowane w pojazdach lub statkach żeglugi śródlądowej,

które uczestniczyły w wypadku lub uległy awarii, powinny być wymontowane i zgłoszone

przez eksploatującego do badania doraźnego. Do dalszej eksploatacji mogą być dopuszczone

zbiorniki, które nie wykazują śladów odkształceń lub innych uszkodzeń mechanicznych

oraz przeszły z wynikiem pozytywnym badania przeprowadzone przez TDT.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia