Umowa międzynarodowa Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Mołdawii o ubezpieczeniu społecznym, podpisana w Warszawie dnia 9 września 2013 r.

(1)

Do celów niniejszej Umowy, poniższe terminy i wyrażenia oznaczają

1.

„ustawodawstwo”- ustawy i inne przepisy prawne dotyczące zakresu przedmiotowego, o

którym mowa w artykule 2;

2.

„władza właściwa” - w Rzeczypospolitej Polskiej minister właściwy do spraw zabezpieczenia

społecznego, w Republice Mołdawii ministerstwo właściwe do spraw ubezpieczenia społecznego;

3.

„instytucja właściwa” - instytucję odpowiedzialną za stosowanie ustawodawstwa;

4.

„instytucja łącznikowa” - instytucję zapewniającą koordynację i wymianę informacji

między instytucjami obu Umawiających się Stron, wyznaczoną do stosowania niniejszej

Umowy, jak również do informowania zainteresowanych o prawach i obowiązkach z niej

wynikających;

5.

„ubezpieczony” - każdą osobę, która podlegała lub podlega ustawodawstwu którejkolwiek

z Umawiających się Stron;

6.

„okres ubezpieczenia” - okresy składkowe, okresy zatrudnienia lub pracy na własny

rachunek oraz okresy z nimi zrównane, przebyte zgodnie z ustawodawstwem każdej z Umawiających

się Stron;

7.

„świadczenie” - wszystkie rodzaje świadczeń pieniężnych przyznawanych na podstawie

ustawodawstwa każdej z Umawiających się Stron, w tym dodatki i podwyżki dotyczące

tych świadczeń;

8.

„miejsce zamieszkania” - miejsce stałego zamieszkania;

9.

„miejsce pobytu” - miejsce czasowego pobytu;

10.

„członkowie rodziny” - osoby określone jako członkowie rodziny przez ustawodawstwo

stosowane przez instytucję właściwą.

(2)

Wszystkie inne terminy i wyrażenia użyte w niniejszej Umowie mają znaczenie nadane

im przez stosowane ustawodawstwo każdej z Umawiających się Stron.

(1)

Niniejszą Umowę stosuje się

1.

w Republice Mołdawii, do następujących świadczeń z państwowego ubezpieczenia społecznego

a)

emerytur,

b)

rent w przypadku inwalidztwa spowodowanego przez choroby ogólne,

c)

rent i odszkodowań z tytułu inwalidztwa spowodowanego przez wypadki przy pracy i choroby

zawodowe,

d)

rent rodzinnych dla pozostałych przy życiu;

2.

w Rzeczypospolitej Polskiej, do następujących świadczeń z ubezpieczeń społecznych

i ubezpieczenia społecznego rolników

a)

emerytur,

b)

rent z tytułu niezdolności do pracy,

c)

rent rodzinnych,

d)

jednorazowych odszkodowań oraz rent z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

(2)

Niniejszą Umowę stosuje się również do ustaw i innych przepisów prawnych zastępujących,

kodyfikujących, zmieniających lub uzupełniających ustawodawstwo.

(3)

Niniejszej Umowy nie stosuje się do ustaw i innych przepisów prawnych, które rozszerzają

istniejące ustawodawstwo jednej Umawiającej się Strony na nowe kategorie świadczeniobiorców,

jeżeli władza właściwa tej Umawiającej się Strony zawiadomi władzę właściwą drugiej

Umawiającej się Strony, w ciągu sześciu miesięcy od publikacji tych ustaw lub przepisów

prawnych o tym, że takie rozszerzenie Umowy nie jest przewidziane.

Niniejszą Umowę stosuje się do

1.

osób, które podlegały lub podlegają ustawodawstwu jednej lub obu Umawiających się

Stron;

2.

osób, których prawa wynikają z praw osób określonych w punkcie 1.

Jeżeli niniejsza Umowa nie stanowi inaczej osoby, do których stosuje się niniejszą

Umowę korzystają z tych samych praw i podlegają tym samym obowiązkom na mocy ustawodawstwa

każdej Umawiającej się Strony, co jej obywatele.

(1)

Jeżeli niniejsza Umowa nie stanowi inaczej, świadczenia wypłacane zgodnie z ustawodawstwem

jednej z Umawiających się Stron nie mogą zostać zmniejszone, zmienione, zawieszone,

wstrzymane lub skonfiskowane z powodu tego, że uprawniony ma miejsce zamieszkania

na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

(2)

Postanowień ustępu (1) nie stosuje się

1.

w Republice Mołdawii do: świadczeń państwowych, emerytur za staż pracy oraz emerytur

dla niektórych kategorii obywateli;

2.

w Rzeczypospolitej Polskiej do: świadczeń przyznanych w szczególnym trybie i w drodze

wyjątku.

Jeżeli postanowienia części III nie stanowią inaczej, niniejsza Umowa nie zapewnia

i nie utrzymuje prawa do dwóch lub więcej świadczeń z tego samego tytułu, przyznanych

za ten sam okres ubezpieczenia obowiązkowego.

Jeżeli niniejsza Umowa nie stanowi inaczej

1.

osoba zatrudniona na terytorium jednej z Umawiających się Stron podlega, w odniesieniu

do tego zatrudnienia, ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony, nawet jeżeli zamieszkuje

na terytorium drugiej Umawiającej się Strony lub jeżeli główna siedziba lub zarejestrowana

siedziba jej pracodawcy mieści się na terytorium tej drugiej Umawiającej się Strony.

2.

osoba pracująca na własny rachunek prowadząca działalność na terytorium jednej z Umawiających

się Stron podlega, w odniesieniu do tej działalności, ustawodawstwu tej Umawiającej

się Strony, nawet jeżeli jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium drugiej

Umawiającej się Strony.

3.

pracownik służby cywilnej i osoba z nim zrównana podlega ustawodawstwu Umawiającej

się Strony, której adrninistracja ich zatrudnia.

(1)

Jeżeli osoba zatrudniona u pracodawcy, którego siedziba znajduje się na terytorium

jednej Umawiającej się Strony, zostanie delegowana na terytorium drugiej Umawiającej

się Strony, w celu wykonywania pracy na rachunek tego pracodawcy, podlega ona ustawodawstwu

pierwszej Umawiającej się Strony, pod warunkiem, że przewidywany okres wykonywania

pracy nie przekracza 24 miesięcy.

(2)

Jeżeli osoba, zwykle pracująca na własny rachunek na terytorium jednej z Umawiających

się Stron, czasowo przenosi tę pracę na terytorium drugiej Umawiającej się Strony,

nadal podlega ustawodawstwu pierwszej Umawiającej się Strony, pod warunkiem, że przewidywany

okres pracy nie przekracza 24 miesięcy.

(3)

Jeżeli okres pracy przedłuży się ponad 24 miesiące, na wspólny wniosek pracodawcy

i pracownika lub osoby pracującej na własny rachunek, ustawodawstwo pierwszej Umawiającej

się Strony jest nadal stosowane przez kolejny okres nie przekraczający 36 miesięcy,

pod warunkiem że władza właściwa drugiej Umawiającej się Strony lub instytucja upoważniona

przez tę władzę, udzieli na to zgodę. Wniosek o udzielenie tej zgody musi zostać zgłoszony

przed wygaśnięciem pierwszego 24-miesięcznego okresu.

Osoba zatrudniona przez przedsiębiorstwo transportu międzynarodowego z siedzibą na

terytorium jednej z Umawiających się Stron, które na własny lub cudzy rachunek wykonuje

międzynarodowe przewozy osób i towarów koleją, drogą lądową, powietrzną lub przez

wody śródlądowe, podlega ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony, z następującymi

ograniczeniami

1.

osoba zatrudniona w oddziale lub stałym przedstawicielstwie przedsiębiorstwa transportu

międzynarodowego podlega ustawodawstwu Umawiającej się Strony, na terytorium której

znajduje się oddział lub stałe przedstawicielstwo, jeżeli nie jest to pracownik oddelegowany,

2.

osoba, która jest zatrudniona głównie na terytorium Umawiającej się Strony gdzie ma

miejsce zamieszkania, podlega ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony, nawet jeżeli

przedsiębiorstwo transportu międzynarodowego ją zatrudniające nie ma zarejestrowanej

siedziby, oddziału lub stałego przedstawicielstwa na jej terytorium.

Osoba zatrudniona na statku pływającym pod banderą jednej z Umawiających się Stron

podlega ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony.

Członkowie personelu misji dyplomatycznych oraz urzędów konsularnych podlegają postanowieniom

Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z dnia 18 kwietnia 1961 roku oraz

Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach konsularnych z dnia 24 kwietnia 1963 roku.

Władze właściwe obu Umawiających się Stron lub wyznaczone przez nie instytucje, na

wspólny wniosek pracownika i pracodawcy lub osoby pracującej na własny rachunek, mogą

wyrazić zgodę na wyjątki od postanowień artykułów 7 - 10, w najlepszym interesie osoby

lub kategorii osób.

Jeżeli zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron, dana osoba spełnia

warunki do otrzymania emerytury lub renty bez konieczności stosowania artykułu 14

niniejszej Umowy, instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony ustala prawo do tego

świadczenia i oblicza jego wysokość wyłącznie na podstawie okresów ubezpieczenia przebytych

zgodnie z ustawodawstwem, które stosuje, chyba że świadczenie ustalone zgodnie z postanowieniami

artykułu 15 byłoby korzystniejsze.

Jeżeli zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron prawo do emerytury

lub renty przysługuje po zastosowaniu postanowień artykułu 14 niniejszej Umowy, instytucja

właściwa tej Umawiającej się Strony ustala świadczenia w następujący sposób

1.

oblicza teoretyczną wysokość emerytury lub renty, należną w przypadku, gdyby wszystkie

uwzględnione okresy ubezpieczenia zostały przebyte zgodnie ze stosowanym przez nią

ustawodawstwem,

2.

dla określenia teoretycznej wysokości emerytury lub renty, o której mowa w punkcie

1, przy ustalaniu podstawy obliczenia uwzględniane jest wyłącznie wynagrodzenie uzyskane

zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez instytucję właściwą oraz składki odprowadzone

zgodnie z tym ustawodawstwem,

3.

na podstawie teoretycznej wysokości emerytury lub renty, o której mowa w punkcie 1,

określa rzeczywistą wysokość emerytury lub renty w oparciu o proporcję okresów ubezpieczenia

przebytych zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez instytucję właściwą przyznającą

emeryturę lub rentę, do sumy wszystkich uwzględnionych okresów ubezpieczenia.

Prawo do świadczeń z tytułu wypadków przy pracy lub chorób zawodowych ustala się zgodnie

z ustawodawstwem, które miało zastosowanie w chwili zaistnienia wypadku albo w czasie

wykonywania pracy, w wyniku której powstała choroba zawodowa.

(1)

Władze właściwe obu Umawiających się Stron określają środki administracyjne niezbędne

dla stosowania niniejszej Umowy.

(2)

Władze właściwe

1.

uzgodnią w porozumieniu administracyjnym sposoby stosowania niniejszej Umowy,

2.

wyznaczą instytucje łącznikowe i instytucje właściwe w celu ułatwienia i przyśpieszenia

wykonywania postanowień niniejszej Umowy,

3.

informują się wzajemnie o zmianach wprowadzanych do ustawodawstwa każdej z Umawiających

się Stron, jeżeli zmiany te mają wpływ na stosowanie niniejszej Umowy.

(1)

Władze właściwe, instytucje łącznikowe i instytucje właściwe obu Umawiających się

Stron udzielają sobie wzajemnie pomocy przy wykonywaniu postanowień niniejszej Umowy.

Pomoc ta jest bezpłatna, chyba że władze właściwe ustalą, że dokonywany będzie zwrot

niektórych kosztów związanych z udzielaniem pomocy.

(2)

Zaświadczenia i dokumenty, wydawane przez władze właściwe, instytucje łącznikowe i

instytucje właściwe jednej Umawiającej się Strony, uznawane są przez władze właściwe,

instytucje łącznikowe i instytucje właściwe drugiej Umawiającej się Strony.

(3)

Badania lekarskie osób mających miejsce zamieszkania lub przebywających na terytorium

drugiej Umawiającej się Strony przeprowadza instytucja miejsca zamieszkania lub pobytu

na wniosek i na koszt instytucji właściwej. Koszty badań lekarskich nie są zwracane,

jeżeli są one wykonywane dla instytucji obu Umawiających się Stron.

(1)

Wszelkie dane osobowe przekazywane między Umawiającymi się Stronami w celu stosowania

postanowień niniejszej Umowy są poufne. Po przekazaniu danych stosuje się do nich

przepisy prawne dotyczące ochrony danych Umawiającej się Strony, która dane przyjmuje.

(2)

Wykorzystywanie danych osobowych w celu innym niż określony w ustępie (1) może nastąpić

wyłącznie za zgodą osoby zainteresowanej.

(3)

Osoby, których dane osobowe są lub mają być przekazane, mają prawo otrzymać, na wniosek,

informacje dotyczące danych osobowych, które są przekazywane lub będą przekazane,

mają prawo dostępu oraz prawo ingerencji do tych danych osobowych, oraz korzystania

z prawa do składania zażalenia właściwej władzy krajowej do spraw ochrony danych osobowych

bądź sądowi, w tym domagania się odszkodowania w przypadku nielegalnego przetwarzania

danych osobowych.

(1)

Jeżeli ustawodawstwo jednej Umawiającej się Strony przewiduje całkowite lub częściowe

zwolnienie zaświadczeń lub innych dokumentów, składanych zgodnie z ustawodawstwem

tej Umawiającej się Strony, od opłaty skarbowej, opłat sądowych, kancelaryjnych lub

rejestracyjnych, zwolnienie to ma zastosowanie do wszelkich zaświadczeń lub innych

dokumentów składanych zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony, w celu

stosowania niniejszej Umowy.

(2)

Umawiające się Strony wzajemnie uznają wszystkie dokumenty lub zaświadczenia dowolnego

rodzaju, niezbędne w celu stosowania niniejszej Umowy, tak jakby zostały one wystawione

przez stosowne władze, bez konieczności ich uwierzytelnienia przez władze dyplomatyczne

i konsularne.

(3)

Kopie dokumentów poświadczone za zgodność z oryginałem przez instytucję właściwą jednej

Umawiającej się Strony są akceptowane, jako kopie zgodne z oryginałem, przez instytucję

właściwą drugiej Umawiającej się Strony, bez dalszego uwierzytelniania.

(1)

Wnioski, skargi, odwołania od decyzji, oświadczenia, składane władzy właściwej, instytucji

łącznikowej lub instytucji właściwej jednej Umawiającej się Strony, są uważane za

złożone w tym samym terminie władzy właściwej, instytucji łącznikowej lub instytucji

właściwej drugiej Umawiającej się Strony.

(2)

Wniosek o przyznanie świadczeń zgodnie z ustawodawstwem jednej Umawiającej się Strony,

jest uważany za wniosek o przyznanie odpowiednich świadczeń zgodnie z ustawodawstwem

drugiej Umawiającej się Strony, chyba że wnioskodawca wystąpi o odroczenie ustalenia

prawa do emerytury zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony.

(1)

Dla stosowania niniejszej Umowy władze właściwe, instytucje łącznikowe i instytucje

właściwe Umawiających się Stron mogą posługiwać się językiem urzędowym każdej z Umawiających

się Stron.

(2)

Władze właściwe, instytucje łącznikowe i instytucje właściwe jednej Umawiającej się

Strony nie mogą odrzucić wniosków, odwołań ani innych, skierowanych do nich, dokumentów

z tego powodu, że zostały sporządzone w języku urzędowym drugiej Umawiającej się Strony.

Instytucje właściwe każdej z Umawiających się Stron wypłacają świadczenia zgodnie

z niniejszą Umową bezpośrednio osobom uprawnionym, mającym miejsce zamieszkania na

terytorium drugiej Umawiającej się Strony, w walucie urzędowej swojego państwa, a

w przypadku braku wymienialności tej waluty w innej walucie swobodnie wymienialnej.

Władze właściwe obu Umawiających się Stron podejmą wszelkie uzasadnione wysiłki w

celu rozstrzygnięcia sporów dotyczących wykładni lub stosowania niniejszej Umowy w

drodze bezpośrednich konsultacji.

(1)

Niniejsza Umowa nie uzasadnia żadnych roszczeń o wypłatę świadczeń za okres poprzedzający

dzień jej wejścia w życie.

(2)

Wszystkie okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających

się Stron przed dniem wejścia w życie niniejszej Umowy są uwzględniane dla celów ustalania

prawa do świadczeń wynikających z niniejszej Umowy.

(3)

Z zastrzeżeniem postanowień ustępu (1), niniejsza Umowa odnosi się do zdarzeń ubezpieczeniowych,

które wystąpiły przed dniem jej wejścia w życie pod warunkiem, że zobowiązania z nich

wynikające nie zostały uregulowane wcześniej w formie świadczeń skapitalizowanych.

(4)

Ustalenia dotyczące prawa do świadczeń dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej

Umowy nie wpływają na prawa wynikające z niniejszej Umowy.

(5)

Świadczenia przyznane przed dniem wejścia w życie niniejszej Umowy mogą być, na wniosek,

ponownie ustalone zgodnie z niniejszą Umową, jeżeli zmiana wynika wyłącznie z postanowień

niniejszej Umowy. Jeżeli ponowne ustalenie spowoduje brak prawa lub prawo do świadczeń

w kwocie niższej niż wypłacana dotychczas, polska instytucja właściwa zapewni uzupełnienie

sumy wypłacanych świadczeń polskich i mołdawskich lub świadczeń mołdawskich do wysokości

świadczeń wypłacanych wcześniej, pod warunkiem że świadczeniobiorca zamieszkuje na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

(6)

W przypadku zastosowania artykułu 8 niniejszej Umowy do osób delegowanych na terytorium

Umawiającej się Strony przed dniem wejścia w życie niniejszej Umowy uznaje się, że

okresy zatrudnienia wymienione w tym artykule rozpoczną się w dniu wejścia w życie

niniejszej Umowy.

(1)

Niniejsza Umowa zawarta zostaje na czas nieokreślony.

(2)

Może ona zostać wypowiedziana przez każdą z Umawiających się Stron w drodze notyfikacji,

drogą dyplomatyczną, nie później niż na sześć miesięcy przed upływem danego roku kalendarzowego.

W tym przypadku Umowa utraci moc w ostatnim dniu tego roku kalendarzowego.

(3)

W przypadku wypowiedzenia niniejszej Umowy wszelkie prawa nabyte na mocy jej postanowień

zostaną utrzymane, a wnioski złożone przed utratą mocy niniejszej Umowy zostaną zakończone

zgodnie z jej postanowieniami.

Do niniejszej Umowy mogą być wprowadzane zmiany i uzupełnienia za obopólną zgodą Umawiających

się Stron na podstawie osobnych protokołów. Protokoły te są częścią integralną niniejszej

Umowy i wchodzą w życie zgodnie z postanowieniami artykułu 31 niniejszej Umowy.

(1)

Niniejsza Umowa podlega ratyfikacji przez każdą z Umawiających się Stron.

(2)

Umawiające się Strony, drogą dyplomatyczną, informują się o zakończeniu wewnętrznych

procedur umożliwiających wejście w życie Umowy.

(3)

Niniejsza Umowa wchodzi w życie pierwszego dnia trzeciego miesiąca następującego po

dacie otrzymania noty późniejszej.