Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych

Rozporządzenie określa szczególne zasady rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych,

w tym zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym.

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1)

ustawa - ustawę z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;

2)

ustawa o kasach - ustawę z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych

(Dz. U. z 2012 r. poz. 855 i 1166);

3)

kasa - spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, o której mowa w art. 2 ustawy

o kasach;

4)

działalność podstawowa kasy - działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o

kasach;

5)

Kasa Krajowa - Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową, o której mowa

w art. 41 ustawy o kasach;

6)

udziały członkowskie - udziały w kasie, o których mowa w art. 13 ustawy o kasach;

7)

udziały w Kasie Krajowej - udziały, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o kasach;

8)

jednostki uczestnictwa - jednostki uczestnictwa funduszu rynku pieniężnego, o którym

mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych

(Dz. U. Nr 146, poz. 1546, z późn. zm.;

9)

nadwyżka bilansowa - nadwyżkę, o której mowa w art. 75 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze

(Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848, z późn. zm.;

10)

fundusz stabilizacyjny - fundusz, o którym mowa w art. 55 ustawy o kasach;

11)

fundusz oszczędnościowo-pożyczkowy - fundusz, o którym mowa w art. 25 ustawy o kasach;

12)

rezerwa płynna - rezerwę, o której mowa w art. 38 ustawy o kasach;

13)

odpisy aktualizujące - odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych, w tym

odpisy aktualizujące, o których mowa w art. 35b ustawy o rachunkowości;

14)

konto pozabilansowe - urządzenie przewidziane w planie kont przeznaczone w szczególności

do ewidencjonowania według wartości nominalnej udzielonych lub otrzymanych przez kasę

zobowiązań warunkowych o charakterze finansowym lub gwarancyjnym, operacji walutowych

w okresie pomiędzy zawarciem transakcji a jej rozliczeniem, a także do ewidencjonowania

udzielonych lub otrzymanych zabezpieczeń kredytów lub pożyczek.

Podstawą zapisów na kontach pozabilansowych są zobowiązania warunkowe o charakterze

finansowym lub gwarancyjnym, w tym udzielone lub otrzymane, a także inne zobowiązania

związane z udzielonymi i otrzymanymi zabezpieczeniami.

Wyceny aktywów oraz pasywów dokonuje się na dzień bilansowy zgodnie z ustawą oraz

w następujący sposób

1)

pożyczki i kredyty - wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, z zachowaniem zasady

ostrożności oraz z uwzględnieniem odpisów aktualizujących wartość, o których mowa

w § 5;

2)

udziały zaliczone do aktywów trwałych - wycenia się według ceny nabycia pomniejszonej

o odpisy z tytułu utraty wartości lub według wartości godziwej;

3)

dłużne papiery wartościowe - wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, z zachowaniem

zasady ostrożności oraz z uwzględnieniem odpisów aktualizujących lub według wartości

godziwej;

4)

jednostki uczestnictwa - wycenia się w wartości godziwej;

5)

zobowiązania - wycenia się w kwocie wymagającej zapłaty;

6)

środki pieniężne i inne aktywa pieniężne - wycenia się w wartości nominalnej.

1.

W zasadach (polityce) rachunkowości kasy dotyczących zasad ostrożności powinny zostać

uwzględnione w szczególności zasady dokonywania odpisów aktualizujących wartość należności

z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów, w tym naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek

(podstawa dokonywania odpisów) w wysokości

1)

co najmniej 35% podstawy dokonywania odpisów w przypadku, w którym ustalony przez

kasę termin spłaty co najmniej jednej z rat pożyczki, kredytu lub odsetek został przekroczony

o trzy miesiące i nie przekracza dwunastu miesięcy;

2)

100% podstawy dokonywania odpisów w przypadku, w którym ustalony przez kasę termin

spłaty co najmniej jednej z rat pożyczki, kredytu lub odsetek został przekroczony

o dwanaście miesięcy.

2.

Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów,

w tym naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek, tworzy się, aktualizuje wartość oraz

rozwiązuje najpóźniej w ostatnim dniu miesiąca kończącego kwartał.

3.

Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów,

w tym naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek, rozwiązuje się, z zastrzeżeniem ust.

4, po wygaśnięciu przyczyn ich utworzenia.

4.

Odpisy aktualizujące wartość udzielonych należności z tytułu pożyczek i kredytów zmniejsza

się odpowiednio do

1)

zmniejszenia się podstawy dokonywania odpisów;

2)

wzrostu wartości zabezpieczenia pomniejszającego podstawę dokonywania odpisów.

5.

Należności z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów, w tym naliczonych, lecz niezapłaconych

odsetek, umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają dokonane uprzednio odpisy

aktualizujące ich wartość.

6.

Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów,

w tym naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek, zalicza się do pozostałych kosztów

operacyjnych.

7.

Rozwiązane odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu udzielonych pożyczek i

kredytów, w tym naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek, podlegają zaliczeniu do

pozostałych przychodów operacyjnych.

Podstawa dokonywania odpisów aktualizujących może być pomniejszona o zabezpieczenie

w postaci

1)

gwarancji lub poręczenia Skarbu Państwa - w wysokości 100% kwoty objętej poręczeniem

lub gwarancją;

2)

blokady rachunku lokaty złożonej w kasie wraz z pełnomocnictwem do pobrania środków

z rachunku lokaty - do wysokości 100% środków zablokowanych na rachunku;

3)

gwarancji lub poręczenia banku mającego siedzibę w kraju będącym członkiem OECD, w

przypadku gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw - do wysokości

nieprzekraczającej 50% kwoty objętej poręczeniem lub gwarancją;

4)

gwarancji lub poręczenia jednostki samorządu terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej

o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej, przy czym uwzględniana kwota zabezpieczenia

powinna wynikać z uchwały właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawie

ustalania maksymalnej wysokości pożyczek, gwarancji i poręczeń udzielanych przez zarząd

w roku budżetowym - do wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty objętej poręczeniem

lub gwarancją;

5)

gwarancji lub poręczenia podmiotu o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej innego

niż podmioty określone w pkt 1, 3 i 4 - do wysokości 15% aktywów netto wystawcy zabezpieczenia,

pomniejszonych o należne, lecz niewniesione wkłady na poczet kapitałów (funduszy)

oraz o akcje własne według ich wartości godziwej, a także nieprzekraczającej 50% wartości

pierwotnie zabezpieczonej kwoty;

6)

zastawu rejestrowego na wierzytelności z rachunku lokaty złożonej w innej kasie lub

w banku mającym siedzibę w kraju będącym członkiem OECD, w przypadku gdy sytuacja

ekonomiczno-finansowa tej kasy lub tego banku nie budzi obaw - wraz z oświadczeniem

o blokadzie lokaty oraz pełnomocnictwem do pobrania środków z rachunku lokaty, do

wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty możliwej do uzyskania w przypadku konieczności

zaspokojenia się z przedmiotu przewłaszczenia lub jego wartości bilansowej i do wysokości

nieprzekraczającej 50% wartości pierwotnie zabezpieczonej kwoty;

7)

przeniesienia na kasę przez dłużnika, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi

odsetkami i prowizją, prawa własności lub ustanowienia zastawu rejestrowego na prawach

z rzeczy ruchomej, na warunkach określonych przez strony w umowie, do wysokości nieprzekraczającej

50% kwoty możliwej do uzyskania w przypadku konieczności zaspokojenia się z przedmiotu

przewłaszczenia lub jego wartości bilansowej i do wysokości nieprzekraczającej 50%

wartości pierwotnie zabezpieczonej kwoty;

8)

przeniesienia na kasę przez dłużnika, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi

odsetkami i prowizją, prawa własności lub ustanowienia zastawu rejestrowego na prawach

z papierów wartościowych Skarbu Państwa lub Narodowego Banku Polskiego, lub papierów

wartościowych emitowanych przez banki centralne lub rządy krajów będących członkiem

OECD - do wysokości nieprzekraczającej 50% według ich wartości bilansowej;

9)

hipoteki ustanowionej, w związku z udzieleniem kredytu mieszkaniowego, na

a)

nieruchomości,

b)

użytkowaniu wieczystym,

c)

własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego,

d)

spółdzielczym prawie do lokalu użytkowego,

e)

prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

f)

prawie do lokalu mieszkalnego w domu budowanym przez spółdzielnię mieszkaniową w celu

przeniesienia jej własności na członka

- do wysokości nie wyższej niż wpis do hipoteki oraz nie wyższej niż 50% wartości

ustalonej na podstawie wyceny rzeczoznawcy pomniejszonej o powstałe wcześniej obciążenia,

jeżeli nie uwzględnia tego wycena rzeczoznawcy, w przypadku, w którym ustalony przez

kasę termin spłaty co najmniej jednej z rat kredytu lub odsetek nie przekracza pięciu

lat;

10)

przelewu wierzytelności z rachunku lokaty złożonej w banku lub w innej kasie wraz

z oświadczeniem o blokadzie lokaty oraz pełnomocnictwem do pobrania środków z rachunku

lokaty do wysokości nieprzekraczającej 75% środków na rachunku lokaty.

1.

Zobowiązania pozabilansowe wyrażone w walutach obcych wykazuje się w walucie polskiej

po przeliczeniu według kursu średniego ogłoszonego przez Prezesa Narodowego Banku

Polskiego na dzień bilansowy.

2.

Jeżeli na aktywa finansowe wyrażone w walucie obcej dokonano odpisu aktualizującego,

przeliczeniu podlega także odpis aktualizujący.

3.

Różnice kursowe wynikające z przeliczenia sald aktywów i pasywów bilansowych w walutach

obcych zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów operacji finansowych.

1.

Przychodami z działalności kasy są w szczególności przychody z tytułu odsetek, przychody

z tytułu prowizji i opłat, w tym opłat za przeprowadzanie na zlecenie członków kasy

rozliczeń finansowych oraz prowizji z tytułu usług pośrednictwa ubezpieczeniowego.

2.

Kosztami działalności kasy są w szczególności koszty z tytułu odsetek od środków pieniężnych

wniesionych przez członków kasy, koszty opłat, koszty prowizji, w tym z tytułu usług

pośrednictwa ubezpieczeniowego oraz ubezpieczenia oszczędności.

3.

Wynik z działalności operacyjnej stanowi różnicę pomiędzy przychodami z działalności

kasy i pozostałymi przychodami operacyjnymi a kosztami działalności operacyjnej kasy

i pozostałymi kosztami operacyjnymi.

4.

Do przychodów z operacji finansowych zalicza się w szczególności przychody z lokat,

udziałów, odsetki od operacji z innymi podmiotami oraz zyski ze zbycia inwestycji

i aktualizacji wartości inwestycji.

5.

Do kosztów operacji finansowych zalicza się w szczególności koszty odsetek i prowizji

od pożyczek i kredytów oraz straty ze zbycia inwestycji i aktualizacji wartości inwestycji.

6.

Wynik operacji finansowych stanowi różnicę pomiędzy przychodami z operacji finansowych

a kosztami operacji finansowych.

7.

Wynik operacji nadzwyczajnych stanowi różnicę pomiędzy zrealizowanymi zyskami nadzwyczajnymi

a poniesionymi stratami nadzwyczajnymi.

1.

Kasa sporządza sprawozdanie finansowe na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych oraz

na inny dzień bilansowy.

2.

Sprawozdanie finansowe kasy obejmuje

1)

bilans;

2)

rachunek zysków i strat;

3)

zestawienie zmian w funduszu własnym;

4)

rachunek przepływów pieniężnych;

5)

informację dodatkową obejmującą wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe

informacje i objaśnienia.

3.

Do rocznego sprawozdania finansowego dołącza się sprawozdanie z działalności kasy,

o którym mowa w art. 49 ustawy.

4.

Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym kasy określa załącznik do

rozporządzenia.

Rozporządzenie ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych

za rok obrotowy rozpoczynający się w 2013 r.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 27 stycznia 2013 r.