Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 16 stycznia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zakresu i szczegółowych zasad wyznaczania całkowitego wymogu kapitałowego, w tym wymogów kapitałowych, dla domów maklerskich oraz określenia maksymalnej wysokości kredytów, pożyczek i wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych w stosunku do kapitałów

Rozporządzenie określa zakres i szczegółowe zasady wyznaczania całkowitego wymogu

kapitałowego, w tym wymogów kapitałowych, dla domów maklerskich, z wyłączeniem domów

maklerskich, które nie prowadzą działalności, o której mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2-4, 6-8 lub ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie

instrumentami finansowymi, oraz określania maksymalnej wysokości kredytów, pożyczek udzielonych domom maklerskim

i wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych w stosunku do kapitałów dla domów

maklerskich, w tym warunki i sposób

1)

wyznaczania całkowitego wymogu kapitałowego metodą uwzględniającą wymóg kapitałowy

z tytułu kosztów stałych;

2)

wyznaczania całkowitego wymogu kapitałowego metodą uwzględniającą współczynnik przejścia;

3)

stosowania przy wyznaczaniu wymogów kapitałowych współczynników, metod, ocen i innych

rozwiązań, o których mowa w art. 105, 105a, 105c i 105d ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami

finansowymi, wymagających zgody Komisji, a także przypadki, w których nie jest wymagana zgoda

Komisji na ich stosowanie.

1.

Użyte poniżej terminy oznaczają

1)

ryzyko kredytowe kontrahenta (CCR) - oznacza ryzyko niewykonania zobowiązania przez

kontrahenta transakcji przed ostatecznym rozliczeniem przepływów środków pieniężnych

związanych z tą transakcją;

2)

kontrahent centralny - oznacza podmiot, który pośredniczy pomiędzy kontrahentami umów

będących w obrocie na jednym lub większej liczbie rynków finansowych, stając się kupującym

dla każdego sprzedawcy i sprzedawcą dla każdego kupującego;

3)

transakcje z długim terminem rozliczenia - oznaczają transakcje, w których kontrahent

zobowiązuje się dostarczyć środki pieniężne, instrumenty finansowe, papiery wartościowe,

towary lub walutę w zamian za środki pieniężne, instrumenty finansowe, papiery wartościowe

lub towary w terminie, który jest dłuższy niż zwyczajowo przyjęty na rynku dla danego

rodzaju transakcji i wynosi ponad pięć dni roboczych od daty zawarcia transakcji przez

dom maklerski;

4)

transakcje z opcją uzupełnienia zabezpieczenia - oznaczają transakcje, w których dom

maklerski udziela pożyczki w związku z nabyciem, sprzedażą, przeniesieniem lub obrotem

papierami wartościowymi; transakcje takie nie obejmują pożyczek innego rodzaju, które

także posiadają zabezpieczenie w postaci papierów wartościowych;

5)

pakiet kompensowania - oznacza grupę transakcji z kontrahentem, które objęte są umową

ramową, o której mowa w art. 85 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 355 i 613) i dla

których uznaje się kompensowanie zgodnie z § 74-79 oraz z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia;

każdą transakcję, która nie podlega umowie ramowej, uznanej zgodnie z § 74-79, należy

traktować jako odrębny pakiet kompensowania;

6)

pozycja ryzyka - oznacza wartość liczbową odpowiadającą ryzyku transakcji, przypisaną

tej transakcji zgodnie z metodą standardową, określoną w § 12-33, na podstawie wcześniej

ustalonego algorytmu;

7)

pakiet zabezpieczający - oznacza grupę pozycji ryzyka wynikających z transakcji w

ramach pojedynczego pakietu kompensowania, gdzie jedynie saldo takich transakcji ma

znaczenie dla określenia wartości ekspozycji zgodnie z metodą standardową, o której

mowa w § 12-33;

8)

umowa o dostarczenie zabezpieczenia - oznacza umowę, na mocy której jeden kontrahent

dostarcza drugiemu zabezpieczenie, w przypadku gdy ekspozycja drugiego kontrahenta

wobec pierwszego przekracza określony poziom;

9)

próg zabezpieczenia - oznacza maksymalną kwotę należności z tytułu ekspozycji pozostałą

do spłacenia, po przekroczeniu której jedna ze stron uzyskuje prawo żądania dostarczenia

zabezpieczenia;

10)

okres ryzyka w związku z uzupełnieniem zabezpieczenia - oznacza czas, jaki upływa

od ostatniej wymiany zabezpieczenia pakietu kompensowania obejmującego transakcje

z kontrahentem niewykonującym zobowiązań do chwili wygaśnięcia pozycji danego kontrahenta

i ponownego zabezpieczenia związanego z tym ryzyka rynkowego;

11)

efektywny termin rozliczenia według metody modeli wewnętrznych dla pakietu kompensowania

z terminem rozliczenia dłuższym niż jeden rok - oznacza iloraz łącznej kwoty oczekiwanej

ekspozycji w okresie trwania transakcji dokonanych ogółem w ramach pakietu kompensowania,

zdyskontowanej stopą dochodu wolną od ryzyka, do łącznej kwoty oczekiwanej ekspozycji

w okresie jednego roku z tytułu transakcji dokonanych w ramach pakietu kompensowania,

zdyskontowanej stopą dochodu wolną od ryzyka; w przypadku prognoz czasowych dla okresu

krótszego niż jeden rok, efektywny termin rozliczenia można skorygować, tak by uwzględniał

ryzyko prolongowania, zastępując oczekiwaną ekspozycję przez efektywną oczekiwaną

ekspozycję;

12)

kompensowanie międzyproduktowe - oznacza ujęcie transakcji dotyczących różnych kategorii

produktów w ramach jednego pakietu kompensowania zgodnie z zasadami dotyczącymi tego

typu kompensowania określonymi w niniejszym załączniku;

13)

bieżąca wartość rynkowa (CMV) - oznacza do celów niniejszego załącznika wartość rynkową

netto portfela transakcji z jednym kontrahentem w ramach pakietu kompensowania z uwzględnieniem

zarówno dodatnich, jak i ujemnych wartości rynkowych;

14)

rozkład wartości rynkowych - oznacza przewidywany rozkład prawdopodobieństwa wartości

rynkowych netto transakcji dokonanych w ramach pakietu kompensowania na określoną

datę w przyszłości (okres prognozowania) dokonany na podstawie wartości rynkowych

zrealizowanych z tytułu takich transakcji do chwili obecnej;

15)

rozkład ekspozycji - oznacza przewidywany rozkład prawdopodobieństwa wartości rynkowych

w którym przewidywane ujemne wartości rynkowe netto ustala się jako zero;

16)

rozkład neutralny pod względem ryzyka - oznacza rozkład wartości rynkowych lub ekspozycji

w określonym terminie, obliczony na podstawie implikowanych wartości rynkowych, takich

jak implikowana zmienność;

17)

rozkład faktyczny - oznacza rozkład wartości rynkowych lub ekspozycji w określonym

terminie przyszłym, obliczony przy użyciu historycznych lub zrealizowanych wartości

rynkowych, takich jak zmienność obliczona na podstawie zaobserwowanych w przeszłości

zmian cen i stóp procentowych;

18)

bieżąca ekspozycja - oznacza większą spośród dwóch wartości: zera albo wartości rynkowej

transakcji lub portfela transakcji dokonanych z kontrahentem w ramach pakietu kompensowania,

która to wartość stanowiłaby stratę z chwilą niewykonania zobowiązania przez kontrahenta,

przy założeniu, że w przypadku jego upadłości wartości takich transakcji nie można

odzyskać;

19)

ekspozycja szczytowa - oznacza wysoki percentyl rozkładu ekspozycji w dowolnym czasie

w przyszłości przed terminem zapadalności najdłuższej transakcji z pakietu kompensowania;

20)

ekspozycja oczekiwana - oznacza średni rozkład ekspozycji w dowolnym czasie w przyszłości

przed terminem rozliczenia najdłuższej transakcji w ramach pakietu kompensowania;

21)

efektywna ekspozycja oczekiwana w określonym terminie, oznaczonym jako konkretna data

- oznacza maksymalną oczekiwaną ekspozycję występującą w tym terminie lub w dowolnym

wcześniejszym terminie; jako rozwiązanie alternatywne, w odniesieniu do określonego

terminu pojęcie to można zdefiniować jako wyższą z dwóch wartości: oczekiwanej ekspozycji

w tym terminie albo efektywnej ekspozycji w dowolnym terminie wcześniejszym;

22)

oczekiwana ekspozycja dodatnia (EPE) - oznacza średnią ważoną oczekiwanych ekspozycji

jako funkcji czasu, gdzie poszczególne wagi odpowiadają proporcji, jaką dana ekspozycja

stanowi w stosunku do całego przedziału czasowego; przy obliczaniu minimalnego wymogu

kapitałowego średnią wyznacza się na podstawie pierwszego roku lub, jeśli termin rozliczenia

wszystkich umów z pakietu kompensowania przypada przed upływem jednego roku, na podstawie

okresu odpowiadającego umowie z najdłuższym terminem rozliczenia;

23)

efektywna EPE - oznacza średnią ważoną efektywnych oczekiwanych ekspozycji jako funkcji

czasu wyznaczoną na podstawie pierwszego roku lub, jeśli termin rozliczenia wszystkich

umów w ramach pakietu kompensowania przypada przed upływem jednego roku - na podstawie

okresu odpowiadającego umowie o najdłuższym terminie rozliczenia, gdzie poszczególne

wagi odpowiadają proporcji, jaką dana oczekiwana ekspozycja stanowi w stosunku do

przedziału czasowego (obejmującego jeden rok lub okres odpowiadający terminowi rozliczenia

umowy o najdłuższym terminie rozliczenia -jeśli termin rozliczenia wszystkich umów

przypada przed upływem jednego roku);

24)

korekta wyceny kredytowej - oznacza korektę wartości portfela operacji z danym kontrahentem

do poziomu średniej wartości rynkowej; korekta ta odzwierciedla wartość rynkową ryzyka

kredytowego wynikającego z niewykonania warunków umów zawartych z kontrahentem, przy

czym może ona uwzględniać wartość rynkową ryzyka kredytowego kontrahenta lub wartość

rynkową ryzyka kredytowego zarówno domu maklerskiego, jak i kontrahenta;

25)

jednostronna korekta wyceny kredytowej - oznacza korektę wyceny kredytowej, która

uwzględnia wartość rynkową ryzyka kredytowego kontrahenta z punktu widzenia domu maklerskiego,

nie odzwierciedla natomiast wartości rynkowej ryzyka kredytowego domu maklerskiego

z punktu widzenia kontrahenta;

26)

ryzyko prolongowania - oznacza kwotę, o którą obniża się dodatnią ekspozycję oczekiwaną,

gdy oczekuje się, że przyszłe transakcje z kontrahentem będą dokonywane w sposób ciągły;

przy obliczeniu EPE nie ujmuje się dodatkowej ekspozycji powstałej w wyniku takich

przyszłych transakcji;

27)

ogólne ryzyko korelacji - oznacza ryzyko, które powstaje, gdy prawdopodobieństwo niewykonania

zobowiązania przez kontrahentów pozostaje w korelacji dodatniej z ogólnymi czynnikami

ryzyka rynkowego;

28)

szczególne ryzyko korelacji - oznacza ryzyko, które powstaje wówczas, gdy ekspozycja

wobec danego kontrahenta pozostaje w korelacji dodatniej z prawdopodobieństwem niewykonania

przez niego zobowiązań, spowodowanej charakterem transakcji zawieranych z tym kontrahentem;

dom maklerski jest narażony na szczególne ryzyko korelacji, jeżeli oczekuje się, że

przyszła wartość ekspozycji wobec konkretnego kontrahenta będzie wysoka, w przypadku

gdy prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez takiego kontrahenta jest także

wysokie.

2.

Użyte w załączniku skróty oznaczają

1)

EE - oczekiwaną ekspozycję;

2)

PFE - potencjalną przyszłą ekspozycję.

Dla celów niniejszego załącznika przyjmuje się następujące definicje

1

przez podmiot rozumie się każdy z podmiotów, o których mowa w art. 98a ust. 2 pkt

22 ustawy, przy czym w celu określenia istnienia tych podmiotów w odniesieniu do ekspozycji

z tytułu uczestnictwa w instytucjach zbiorowego inwestowania, pozycji sekurytyzacyjnych

oraz innych pozycji, w przypadku gdy istnieje ekspozycja wobec aktywów referencyjnych,

dom maklerski ocenia program albo jego ekspozycje bazowe lub oba te elementy; w tym

celu dom maklerski ocenia istotę gospodarczą i ryzyko nieodłącznie związane ze strukturą

transakcji;

2)

przez poziom nadzorowanych kapitałów domu maklerskiego rozumie się wielkość nadzorowanych

kapitałów domu maklerskiego ustaloną, niezależnie od skali prowadzonej działalności,

w sposób określony w § 1 ust. 2 załącznika nr 12 do rozporządzenia;

3

przez zaangażowanie rozumie się sumę wierzytelności domu maklerskiego, udzielonych

przez dom maklerski zobowiązań pozabilansowych oraz posiadanych przez dom maklerski

bezpośrednio lub pośrednio akcji lub udziałów w innym podmiocie, wniesionych dopłat

w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością lub też wkładów albo sum komandytowych -

w zależności od tego, która z tych kwot jest większa - w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej,

obciążonych ryzykiem podmiotów, o których mowa w art. 98a ust. 2 pkt 22 ustawy, z

wyłączeniem

a)

wierzytelności powstałych w wyniku nierozliczonych w terminie dwóch dni roboczych

od zamknięcia dnia transakcji kupna lub sprzedaży walut oraz powstałych w wyniku transakcji

kupna lub sprzedaży papierów wartościowych w terminie 5 dni roboczych po dokonaniu

płatności lub dokonaniu dostawy papierów wartościowych,

b)

w przypadku świadczenia klientom usług transferu środków pieniężnych, łącznie z realizacją

lub usługami w zakresie realizacji zleceń dokonania płatności, rozrachunku i rozliczeń

we wszystkich walutach, bankowości korespondencyjnej lub przechowywania instrumentów

finansowych

-

opóźnionych wpływów z tytułu finansowania i innych ekspozycji wynikających z działalności

klienta, które trwają nie dłużej niż do następnego dnia roboczego,

-

ekspozycji powstałych w tym samym dniu co świadczona usługa.

1.

W rozumieniu przepisów niniejszego załącznika ryzykiem operacyjnym jest możliwość

powstania straty na skutek niedostosowania lub zawodności wewnętrznych procesów, błędów

ludzkich lub systemów, lub na skutek zdarzeń zewnętrznych, przy czym ryzyko prawne

uznaje się za jeden z rodzajów ryzyka operacyjnego.

2.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka operacyjnego oblicza się przy użyciu metody podstawowego

wskaźnika, określonej w rozdziale 2, metody standardowej, określonej w rozdziale 3,

lub przy użyciu zaawansowanej metody pomiaru, określonej w rozdziale 4.

3.

Dom maklerski stosujący metodę określoną w rozdziale 3 nie może jej zmienić na metodę

określoną w rozdziale 2, chyba że uzyska zgodę, o której mowa w art. 105c ust. 1 pkt

5 ustawy, wydaną na wniosek domu maklerskiego, zawierający uzasadnienie celowości

zmiany metody obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego.

4.

Dom maklerski stosujący metodę określoną w rozdziale 4 nie może jej zmienić na metody

określone w rozdziale 2 lub 3, chyba że uzyska zgodę, o której mowa w art. 105c ust.

1 pkt 6 ustawy, wydaną na wniosek domu maklerskiego, zawierający uzasadnienie celowości

zmiany metody obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego.

5.

Łączenie metod obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego możliwe

jest wyłącznie po uzyskaniu zgody, o której mowa w art. 105c ust. 1 pkt 2 ustawy,

wydanej na wniosek domu maklerskiego, zgodnie z przepisami rozdziału 5.

1.

W celu zapewnienia bezpieczeństwa ekonomicznego domy maklerskie są zobowiązane posiadać

kapitały nadzorowane dostosowane do rozmiaru prowadzonej działalności.

2.

W przypadku domów maklerskich, których skala prowadzonej działalności jest nieznacząca,

kapitały nadzorowane domu maklerskiego stanowią sumę kapitałów podstawowych i uzupełniających

II kategorii, z zastrzeżeniem § 2 ust. 2-6 oraz § 4 ust. 2.

3.

W przypadku domów maklerskich, których skala prowadzonej działalności jest znacząca,

nadzorowane kapitały stanowią sumę kapitałów podstawowych, uzupełniających II kategorii

i uzupełniających III kategorii, z zastrzeżeniem § 2 ust. 2-6 oraz § 4 ust. 2.

4.

Kapitały uzupełniające III kategorii mogą być wykorzystywane przy ustalaniu przestrzegania

norm, o których mowa w art. 98a ust. 3 ustawy, oraz w § 4 ust. 2 rozporządzenia, wyłącznie

przez domy maklerskie, których skala prowadzonej działalności jest znacząca.

5

Dom maklerski, którego skala prowadzonej działalności jest znacząca, w przypadku uzyskania

zgody Komisji, o której mowa w art. 105 ust. 1 pkt 11 ustawy, może uwzględnić kapitały

uzupełniające III kategorii w poziomie kapitałów nadzorowanych tylko wtedy, gdy suma

składników kapitałów uzupełniających III kategorii jest dodatnia, w kwocie nieprzewyższającej

sumy wymogów kapitałowych, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1-2 i 5 rozporządzenia,

do wysokości sumy wymogów kapitałowych określonych w § 9 ust. 5 pkt 1 lit. a załącznika

nr 10 do rozporządzenia. W przypadku gdy suma ta jest wartością niedodatnią, kapitały

uzupełniające III kategorii uwzględniane w kapitałach nadzorowanych wynoszą zero.

6.

Domy maklerskie, niezależnie od skali prowadzonej działalności, uwzględniają kapitały

uzupełniające II kategorii w poziomie kapitałów nadzorowanych w kwocie nieprzewyższającej

wysokości kapitałów podstawowych, pomniejszonych o pozycje określone w § 2 ust. 2.

Metoda wartości zagrożonej (VaR) służy do szacowania ryzyka rynkowego rozumianego

jako strata na utrzymywanych pozycjach w instrumentach bazowych z tytułu zmian parametrów

cenowych.

Wymóg kapitałowy z tytułu kosztów stałych jest równy 25% stałych kosztów operacyjnych

wykazanych w ostatnim zbadanym rocznym sprawozdaniu finansowym domu maklerskiego,

z zastrzeżeniem § 3.

1.

Portfel handlowy domu maklerskiego obejmuje

1)

operacje dokonywane w celach handlowych, z zamiarem uzyskania korzyści finansowych

w krótkich okresach z rzeczywistych lub oczekiwanych różnic pomiędzy rynkowymi cenami

zakupu i sprzedaży lub też z innych odchyleń cen lub parametrów cenowych, a w szczególności

stóp procentowych, kursów walutowych, indeksów giełdowych lub z zamiarem krótkoterminowej

odsprzedaży, obejmujące pozycje otwierane na własny rachunek i pozycje związane z

obsługą klienta oraz związane z organizowaniem obrotu;

2)

operacje dokonywane w celu zabezpieczenia ryzyka wynikającego z operacji zaliczonych

do portfela handlowego, których zbywalność albo nie podlega żadnym ograniczeniom umownym

albo które można zabezpieczyć;

3)

operacje bezpośrednio związane z operacjami zaliczonymi do portfela handlowego, polegające

na naliczaniu i rozliczaniu opłat, prowizji, odsetek, dywidend i depozytów zabezpieczających

transakcje terminowe zawarte na rynku regulowanym.

2.

Do portfela handlowego domu maklerskiego zalicza się w szczególności następujące rodzaje

operacji, jeśli spełniają warunki określone w § 1 ust. 1

1)

operacje bilansowe i pozabilansowe;

2)

operacje dokonywane na zlecenie osoby trzeciej we własnym imieniu i na własny rachunek,

nawet jeżeli pozycje pierwotne określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wynikające

z tych operacji, są w pełni kompensowane z przeciwstawnymi pozycjami pierwotnymi;

3)

operacje polegające na gwarantowaniu emisji papierów wartościowych.

1.

Instrumenty bazowe oraz parametry cenowe określa się na potrzeby obliczania łącznych

wymogów kapitałowych z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka rynkowego, o których

mowa w załączniku nr 3 i 4 do rozporządzenia.

2.

Pozycje pierwotne w instrumentach bazowych wyznacza się w zakresie

1)

operacji bilansowych - oznaczających operacje, których wynikiem są aktywa i zobowiązania

bilansowe;

2)

operacji pozabilansowych - oznaczających operacje, których wynikiem są zobowiązania

pozabilansowe - obejmujących

a)

operacje warunkowe - których wynikiem są

-

udzielone i otrzymane zobowiązania warunkowe - o charakterze gwarancyjnym i finansowym,

-

kredytowe instrumenty pochodne - których wynikiem są pozabilansowe udzielone lub otrzymane

zobowiązania do nabycia, zbycia lub gotówkowego rozliczenia instrumentu bazowego stanowiącego

aktywa referencyjne, w przypadku zajścia określonego zdarzenia kredytowego,

b)

transakcje pochodne - których wynikiem są pozabilansowe zobowiązania związane z realizacją

operacji terminowych, w szczególności terminowe transakcje kupna lub sprzedaży, zamiany,

depozytowo-lokacyjne, w tym

-

pozabilansowe transakcje bieżące - oznaczające transakcje pozabilansowe, których realizacja

nastąpi w określonym w umowie terminie nie dłuższym niż 2 dni robocze od dnia zawarcia

transakcji, to jest 48 godzin od zamknięcia dnia, w którym zawarto transakcję, bez

godzin przypadających na dni wolne od pracy, przy z góry ustalonym poziomie parametru

cenowego,

-

pozabilansowe transakcje terminowe proste - oznaczające transakcje pozabilansowe,

których realizacja nastąpi w określonym w umowie terminie dłuższym niż 2 dni robocze

od dnia zawarcia transakcji, to jest 48 godzin od zamknięcia dnia, w którym zawarto

transakcję, bez godzin przypadających na dni wolne od pracy, przy z góry ustalonym

poziomie parametru cenowego,

-

pozabilansowe transakcje terminowe opcyjne (opcje, w tym warranty) - oznaczające transakcje

pozabilansowe polegające na kupnie lub sprzedaży prawa do nabycia lub zbycia określonej

ilości instrumentu bazowego, których realizacja może nastąpić w określonym w umowie

terminie lub okresie, przy z góry ustalonym poziomie parametru cenowego.

3.

Wykaz przykładowych transakcji pochodnych określa § 27.

4.

Dom maklerski wyznacza pozycje pierwotne wynikające z operacji bez względu na rodzaj

rynku, na którym dokonano operacji, sposób rozliczenia operacji, możliwość odroczenia

płatności oraz upływ terminu realizacji zobowiązań wynikających z operacji.

Przez instrumenty kapitałowe rozumie się

1)

akcje;

2)

prawa poboru akcji;

3)

kwity depozytowe;

4)

inne papiery wartościowe obciążone ryzykiem cen instrumentów kapitałowych;

5)

elementy kapitałowe papierów wartościowych zamiennych na instrumenty kapitałowe wymienione

w pkt 1-4, wyodrębnione w sposób określony w § 5 załącznika nr 2 do rozporządzenia.

1.

Pierwotne pozycje wyrażone w walucie obcej oraz pozycje pierwotne w złocie, zwane

dalej „walutowymi pozycjami pierwotnymi”, oblicza się zgodnie z zasadami wyznaczania

pozycji określonymi w przepisach załącznika nr 2 do rozporządzenia, przy czym

1)

przez instrumenty bazowe należy rozumieć poszczególne waluty obce oraz złoto, a także

wszelkie inne instrumenty bazowe wyrażone w walucie obcej, złocie lub indeksowane

do waluty obcej lub złota;

2)

przez parametry cenowe należy rozumieć kursy walut obcych oraz cenę złota;

3)

w rachunku pozycji pierwotnych uwzględnia się

a)

walutowe operacje bilansowe,

b)

walutowe transakcje pozabilansowe,

c)

operacje bilansowe i transakcje pozabilansowe, których instrument bazowy jest indeksowany

do waluty obcej lub złota,

d)

operacje bilansowe i transakcje pozabilansowe dotyczące pozycji w złocie,

e)

nieodwołalne gwarancje lub inne instrumenty o zbliżonym charakterze, jeżeli dla tych

instrumentów istnieje duże prawdopodobieństwo, że zostaną uruchomione oraz że staną

się nieodwołalne,

f)

przyszłe koszty lub przychody walutowe w części zabezpieczonej przed ryzykiem walutowym.

2.

Wybrane walutowe pozycje pierwotne mogą być uznane przez dom maklerski za pozycje

o charakterze strukturalnym, które podlegają wyłączeniu z rachunku pozycji walutowych,

przy czym walutowe pozycje pierwotne o charakterze strukturalnym rozumiane są jako

długoterminowe walutowe salda bilansowe związane z posiadaniem i utrzymywaniem

1)

pożyczki dla zagranicznych oddziałów domu maklerskiego oraz akcji i udziałów w podmiotach

zależnych i stowarzyszonych posiadanych przez dom maklerski, jeżeli pożyczki te oraz

akcje i udziały pomniejszają poziom nadzorowanych kapitałów domu maklerskiego;

2)

pozycji mających na celu zabezpieczenie wymogów kapitałowych domu maklerskiego przed

ryzykiem walutowym.

3.

Przed wyłączeniem wybranych walutowych pozycji pierwotnych uznanych za pozycje o charakterze

strukturalnym z rachunku pozycji walutowych dom maklerski jest obowiązany poinformować

Komisję o uznaniu wybranych walutowych pozycji pierwotnych za pozycje strukturalne,

przedkładając

1)

informacje dotyczące rodzaju, wielkości i struktury walutowej tych pozycji;

2)

uzasadnienie celowości zastosowania wyłączenia z punktu widzenia ryzyka walutowego.

4.

Dom maklerski powiadamia Komisję o zmianach stanu faktycznego w stosunku do informacji

wymienionych w ust. 3. W przypadku zaniechania tego obowiązku dana walutowa pozycja

pierwotna nie podlega wyłączeniu z rachunku pozycji walutowych.

5.

Dom maklerski wyłącza z rachunku pozycji walutowych wielkości aktywów i pasywów domu

maklerskiego stanowiących środki pieniężne wyrażone w walucie obcej należące do klientów

domu maklerskiego, które są zdeponowane na rachunkach w banku lub instytucji kredytowej

prowadzonych dla domu maklerskiego lub na rachunkach w zagranicznej firmie inwestycyjnej

oraz wielkości pozabilansowe domu maklerskiego stanowiące wartość instrumentów finansowych

wyrażonych w walucie obcej należących do klientów.

6.

Dom maklerski włącza do rachunku pozycji walutowych pośrednie ekspozycje, jakie powstają

wskutek zaangażowania w tytułach uczestnictwa instytucji wspólnego inwestowania, uwzględniając

ich rzeczywiste pozycje walutowe, przy czym, w celu wyznaczenia tych pozycji, dom

maklerski może oprzeć się na sprawozdaniach innych podmiotów na temat pozycji walutowych

instytucji wspólnego inwestowania, jeżeli dokonał weryfikacji prawidłowości sporządzenia

tych sprawozdań.

7.

Jeżeli dom maklerski nie posiada bieżących informacji na temat pośrednich pozycji

walutowych zajmowanych przez instytucję wspólnego inwestowania, o których mowa w ust.

6, zakłada się, że ta instytucja dokonała lokat walutowych w maksymalnie dozwolonym

dla siebie zakresie, a w odniesieniu do pozycji objętych portfelem handlowym dom maklerski

przy obliczaniu wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka walutowego uwzględnia maksymalny

poziom ryzyka pośredniego, jakie wiąże się z utrzymywaniem pozycji poprzez instytucję

wspólnego inwestowania, w następujący sposób

1)

zakłada się proporcjonalne zwiększenie pozycji walutowych instytucji wspólnego inwestowania

aż do maksymalnej wartości ekspozycji względem bazowych składników lokat wynikających

z uprawnień inwestycyjnych, w wyniku czego powstaje hipotetyczna pozycja walutowa,

którą traktuje się jak pozycję w odrębnej walucie obcej zgodnie ze sposobem traktowania

złota, z zastrzeżeniem pkt 2;

2)

jeśli znany jest rodzaj hipotetycznej pozycji walutowej, tę długą hipotetyczną pozycję

walutową można dodać do sumy długich pozycji netto domu maklerskiego w poszczególnych

walutach, a krótką hipotetyczną pozycję walutową można dodać do sumy krótkich pozycji

netto domu maklerskiego w poszczególnych walutach; przed dokonaniem tych obliczeń

nie zezwala się na wzajemną kompensację hipotetycznej pozycji walutowej i pozycji

netto domu maklerskiego w poszczególnych walutach.

8.

Dom maklerski może dwie waluty uznać za silnie ze sobą skorelowane, jeżeli

1)

prawdopodobieństwo, obliczone na podstawie dziennych kursów obowiązujących w ciągu

ostatnich trzech lat, że ewentualna strata poniesiona z tytułu utrzymania przeciwstawnych

pozycji netto jednakowej wysokości w tych walutach nie przekroczy, po przeliczeniu

na walutę bilansową, w ciągu następnych dziesięciu dni roboczych 4% wartości takiej

pozycji dopasowanej, wynosi co najmniej 99% lub

2)

prawdopodobieństwo obliczone na podstawie dziennych kursów obowiązujących w ciągu

poprzednich pięciu lat, że ewentualna strata poniesiona z tytułu utrzymania przeciwstawnych

pozycji netto jednakowej wysokości w tych walutach, nie przekroczy, po przeliczeniu

na walutę bilansową, w ciągu następnych dziesięciu dni roboczych 4% wartości takiej

pozycji dopasowanej, wynosi co najmniej 95%.

9.

Jeżeli kurs utworzonej na mocy porozumień międzynarodowych rozliczeniowej waluty obcej

lub jednostki rozliczeniowej jest ustalany w stosunku do koszyka wybranych walut obcych,

to salda wyrażone w tej walucie lub jednostce rozliczeniowej można uwzględniać w rachunku

walutowych pozycji pierwotnych odpowiednio po ich rozłożeniu na waluty składowe.

10.

Pozycje pierwotne w walutach obcych lub w złocie mogą być dyskontowane do ich wartości

bieżącej.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka rozliczenia, dostawy oraz ryzyka kredytowego

kontrahenta oblicza się jako sumę wymogów obliczonych na podstawie § 2-16.

Dom maklerski, którego skala prowadzonej działalności handlowej nie jest znacząca,

oblicza łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka kredytowego w zakresie portfela handlowego

i portfela niehandlowego łącznie.

Do celów niniejszego załącznika

1)

zabezpieczona transakcja kredytowa - oznacza transakcję skutkującą powstaniem ekspozycji

zabezpieczonej rzeczowo, której warunki nie obejmują przyznania domowi maklerskiemu

prawa częstego pobierania lub uzupełniania depozytu zabezpieczającego;

2)

transakcja zawarta na rynku kapitałowym - oznacza transakcję skutkującą powstaniem

ekspozycji zabezpieczonej rzeczowo, której warunki obejmują przyznanie domowi maklerskiemu

prawa częstego pobierania lub uzupełniania depozytu zabezpieczającego;

3)

zabezpieczenie rzeczowe - oznacza umowę, w wyniku której dom maklerski będzie mógł

dochodzić zaspokojenia z praw majątkowych, bez względu na to, czyją stały się własnością,

i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela praw majątkowych.

Sekurytyzacja oznacza transakcję, program lub strukturę prawno-organizacyjną, w wyniku

której ryzyko kredytowe związane z ekspozycją bazową lub pulą ekspozycji bazowych

ulega podziałowi na transze o następujących cechach

1)

płatności w ramach transakcji, programu lub struktury zależą od dochodów z tytułu

ekspozycji lub puli ekspozycji;

2)

hierarchia transz określa rozkład strat w ciągu okresu trwania transakcji lub struktury.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka rozliczenia oblicza się dla operacji, których instrumentami

bazowymi są instrumenty dłużne, instrumenty kapitałowe, waluty obce lub towary, w

przypadku gdy upłynął umowny termin ich rozliczenia, zgodnie z poniższymi zasadami

1)

dla każdej operacji oblicza się różnicę pomiędzy jej wartością godziwą a wartością

wynikającą z ustalonej ceny rozliczenia instrumentu bazowego;

2)

różnice, o których mowa w pkt 1, stanowiące potencjalny zysk domu maklerskiego, mnoży

się przez współczynniki przeliczeniowe odpowiadające przedziałom opóźnień określone

w pierwszej kolumnie tabeli zgodnie z liczbą dni, jakie upłynęły po umownym dniu rozliczenia

danej operacji

Tabela

Przedział opóźnienia (liczba dni roboczych po dniu zapadalności)

Współczynnik przeliczeniowy (w %)

5-15

8

16-30

50

31-45

75

46 i więcej

100

3)

wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka rozliczenia oblicza się jako sumę składników obliczonych

zgodnie z pkt 2.

2.

W obliczeniach wymogu kapitałowego, o którym mowa w ust. 1, nie uwzględnia się transakcji

z udzielonym lub otrzymanym zobowiązaniem do odkupu oraz transakcji udzielania lub

przyjmowania pożyczek papierów wartościowych lub towarów.

Dom maklerski, którego skala prowadzonej działalności handlowej jest znacząca, oblicza

łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka kredytowego w zakresie portfela niehandlowego.

Stosowane techniki ograniczenia ryzyka kredytowego łącznie z działaniami i krokami

podejmowanymi przez dom maklerski oraz procedurami i zasadami wdrożonymi w domu maklerskim

skutkują ustanowieniem zabezpieczeń prawnie skutecznych i podlegających egzekucji

we wszystkich właściwych jurysdykcjach.

Sekurytyzacja tradycyjna oznacza sekurytyzację obejmującą przeniesienie sekurytyzowanych

ekspozycji bazowych do jednostki specjalnego przeznaczenia do celów sekurytyzacji

(podmiotu emisyjnego) lub funduszu sekurytyzacyjnego, który emituje papiery wartościowe.

Przeniesienie ekspozycji bazowych odbywa się w drodze przekazania prawa własności

do sekurytyzowanych ekspozycji bazowych przez dom maklerski inicjujący lub poprzez

subpartycypację. Wyemitowane papiery wartościowe nie stanowią zobowiązań domu maklerskiego

inicjującego.

1.

Dom maklerski, z zastrzeżeniem § 3-8, ustala wartość ekspozycji dla transakcji pochodnych

określonych w § 27 załącznika nr 2 do rozporządzenia za pomocą jednej z metod określonych

w § 10-73, z tym że metoda określona w § 11 nie może być stosowana

1)

przez dom maklerski, którego skalę działalności handlowej uznaje się za znaczącą;

2)

do wyznaczania kwoty ekspozycji dla transakcji pochodnych innych niż wymienione w

§ 27 pkt 1 i 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia.

2.

Metody wyznaczania kwoty ekspozycji mogą być łączone zgodnie z poniższymi zasadami

1)

metody, o których mowa w § 10 i 11, mogą być łączone jedynie w ramach grupy, w której

działa dom maklerski;

2)

dom maklerski niedziałający w ramach grupy, stosuje wyłącznie jedną z metod określonych

w § 10-73;

3)

metody, o których mowa w § 10-33, mogą być łączone przez dom maklerski niedziałający

w ramach grupy w przypadkach określonych w § 31.

1.

Suma zaangażowania domu maklerskiego obciążonego ryzykiem danego podmiotu nie może

przekroczyć limitu zaangażowania, który wynosi

1)

25% poziomu nadzorowanych kapitałów domu maklerskiego - dla zaangażowania domu maklerskiego

wobec podmiotu lub podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie, po uwzględnieniu

technik ograniczania ryzyka kredytowego;

2)

jeżeli podmiot lub przynajmniej jeden z podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie

jest instytucją, o której mowa w art. 98a ust. 2 pkt 13 ustawy, wówczas

a)

suma zaangażowania domu maklerskiego wobec podmiotu lub podmiotów powiązanych kapitałowo

lub organizacyjnie może przekroczyć 25% poziomu nadzorowanych kapitałów domu maklerskiego,

pod warunkiem że suma ta nie przekroczy 150 000 000 euro, oraz

b)

suma zaangażowania domu maklerskiego, po uwzględnieniu technik ograniczania ryzyka

kredytowego, wobec podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie, z wyłączeniem

instytucji, o której mowa w art. 98a ust. 2 pkt 13 ustawy, nie może przekroczyć 25%

poziomu nadzorowanych kapitałów domu maklerskiego.

2.

W przypadku gdy kwota 150 000 000 euro, określona w ust. 1 pkt 2 lit. a, przewyższa

25% wartości nadzorowanych kapitałów domu maklerskiego, wartość zaangażowania po uwzględnieniu

technik ograniczania ryzyka kredytowego nie może przekroczyć limitu określonego przez

dom maklerski.

3.

Zarząd domu maklerskiego co najmniej raz w roku określa wysokość limitu, o którym

mowa w ust. 2, i informuje Komisję o jego wysokości. Limit ten nie może przekroczyć

70% wartości nadzorowanych kapitałów domu maklerskiego.

4.

Zarząd domu maklerskiego niezwłocznie zgłasza Komisji każdorazowe osiągnięcie lub

przekroczenie limitu określonego w ust. 1-3. Komisja może wyznaczyć termin na dostosowanie

działalności domu maklerskiego do tego limitu. W przypadku gdy zastosowanie ma kwota

150 000 000 euro, Komisja może zezwolić na przekroczenie limitu, o którym mowa w ust.

3, powyżej 70% kapitałów nadzorowanych domu maklerskiego.

Dom maklerski obliczający wymóg z tytułu ryzyka operacyjnego, niezależnie od stosowanej

metody, jest zobowiązany

1)

stosować ogólne zasady zarządzania ryzykiem, określone w przepisach wydanych na podstawie

art. 94 ust. 1 pkt 5 ustawy;

2)

wdrożyć i stosować procedury oceny stopnia narażenia na ryzyko operacyjne, z uwzględnieniem

zdarzeń charakteryzujących się niską częstotliwością występowania lecz potencjalnie

wysokimi stratami;

3)

z zastrzeżeniem § 1 ust. 1, określić co stanowi ryzyko operacyjne na użytek procedur,

o których mowa w pkt 2;

4)

posiadać opracowane w formie pisemnej plany zachowania ciągłości działania przygotowane

w celu zapewnienia bezawaryjnego działania krytycznych dla domu maklerskiego funkcji

biznesowych oraz plany awaryjne przygotowane na wypadek wystąpienia awarii i mające

na celu odtworzenie lub wznowienie działalności krytycznych procesów biznesowych,

zgodnie z przyjętymi przez dom maklerski celami oraz z uwzględnieniem interesów klientów

domu maklerskiego.

1.

Na kapitały podstawowe domu maklerskiego, ustalane na potrzeby obliczania poziomu

nadzorowanych kapitałów, składają się

1)

kapitały zasadnicze domu maklerskiego, z wyłączeniem uprzywilejowanych akcji niemych

w zakresie dywidendy, które stanowią

a)

kapitał (fundusz) zakładowy - wpłacony i zarejestrowany,

b

kapitał (fundusz) zapasowy, w tym nadwyżka powstała w wyniku objęcia udziałów lub

akcji powyżej ich wartości nominalnej (agio emisyjne),

c)

pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe;

2)

pozycje dodatkowe kapitałów zasadniczych, które stanowi

a)

niepodzielony zysk z lat ubiegłych,

b)

zysk w trakcie zatwierdzania oraz zysk netto bieżącego okresu obliczone zgodnie z

obowiązującymi zasadami rachunkowości i pomniejszony o wszelkie przewidywane obciążenia

i dywidendy, w kwotach nie większych niż kwoty zysku zweryfikowane przez biegłego

rewidenta,

c

instrumenty finansowe wyemitowane przez ten dom maklerski, inne niż akcje lub udziały,

o nieoznaczonym terminie wykupu lub z pierwotnym M wynoszącym co najmniej 30 lat,

które spełniają warunki określone w ust. 7, a w przypadku uzyskania przez dom maklerski

zgody, o której mowa w art. 105 ust. 1 pkt 2a ustawy - z zastrzeżeniem ust. 10.

2.

Domy maklerskie, niezależnie od skali prowadzonej działalności, pomniejszają poziom

kapitałów podstawowych o wartość pozycji, które stanowią

a)

akcje (udziały) własne posiadane przez dom maklerski, wycenione według cen nabycia,

b)

wartość firmy, wycenionej według wartości bilansowej,

c)

pozostałe wartości niematerialne i prawne, wycenione według wartości bilansowej,

d)

niepokrytą stratę z lat ubiegłych, w tym również stratę w trakcie zatwierdzania,

e)

stratę bieżącego okresu, obliczoną narastająco od początku roku obrotowego,

f)

stratę, o której mowa w § 15 ust. 1 rozporządzenia.

3

Domy maklerskie, z zastrzeżeniem ust. 4-6, niezależnie od skali prowadzonej działalności,

dokonują także innych pomniejszeń poziomu kapitałów podstawowych o wartość

1)

posiadanych akcji (udziałów) instytucji lub akcji zakładów ubezpieczeń, wycenionych

według cen nabycia,

2)

udzielonych podmiotom, o których mowa w pkt 1, pożyczek podporządkowanych, które zaliczane

są do ich kapitałów (funduszy) własnych,

3)

innych zaangażowań w składniki zaliczane do kapitałów (funduszy) własnych podmiotów,

o których mowa w pkt 1, w tym dopłat na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

według wartości bilansowej

- jeśli ich wartość spełnia warunki określone w § 8 ust. 1.

4.

W przypadku domu maklerskiego obliczającego kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem z wykorzystaniem

metody wewnętrznych ratingów, kapitały podstawowe pomniejszane są o ujemne kwoty wynikające

z obliczeń, o których mowa w § 164-167 załącznika nr 6 do rozporządzenia, oraz kwoty

oczekiwanych strat obliczane zgodnie z § 160-161 załącznika nr 6 do rozporządzenia.

5

Do pomniejszeń kapitałów podstawowych zalicza się również kwotę ekspozycji z tytułu

pozycji sekurytyzacyjnych, którym zgodnie z § 46-123 załącznika nr 8 przypisuje się

wagę ryzyka równą 1250%, obliczoną w sposób określony w przywołanym załączniku oraz

kwotę ekspozycji z tytułu pozycji sekurytyzacyjnych w portfelu handlowym, którym zostałaby

przypisana waga ryzyka 1250%, gdyby znajdowały się one w portfelu niehandlowym tego

samego domu maklerskiego.

6.

W przypadku domu maklerskiego inicjującego sekurytyzację, o którym mowa w § 6 załącznika

nr 8 do rozporządzenia, kapitały zasadnicze pomniejsza się o zysk netto z kapitalizacji

przyszłych przychodów z aktywów sekurytyzowanych stanowiący wsparcie jakości kredytowej

dla pozycji sekurytyzowanych.

7

W celu zaliczenia instrumentów finansowych, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c,

do kapitałów zasadniczych dom maklerski jest zobowiązany

1)

spełniać warunki, o których mowa w § 4 ust. 4, przy czym zamiast zgody, o której mowa

w art. 105 ust. 1 pkt 1 ustawy, dom maklerski powinien uprzednio uzyskać zgodę, o

której mowa w art. 105 ust. 1 pkt 2b ustawy;

2)

w przypadku gdy dom maklerski jest emitentem - posiadać prawo do wstrzymania wypłaty

lub niewypłacania odsetek lub udziału w zysku;

3)

posiadać instrumenty finansowe, które

a)

zostały w pełni opłacone lub

b)

nie mają oznaczonego terminu wykupu lub ich pierwotny M wynosi co najmniej 30 lat,

c)

nie mogą być umarzane przed upływem pięciu lat od daty ich wyemitowania;

4)

w przypadku gdy dom maklerski będący emitentem jest uprawniony do skorzystania z jednej

lub więcej opcji kupna - nie skorzystać z tej możliwości przed upływem 5 lat od daty

emisji instrumentu finansowego;

5)

w przypadku gdy dom maklerski będący emitentem jest uprawniony umorzyć instrumenty

finansowe, w szczególności gdy instrumenty finansowe zawierają opcję kupna wraz z

postanowieniami dotyczącymi wzrostu oprocentowania - nie skorzystać z tej możliwości

przed upływem 10 lat od daty emisji; 6) w przypadku gdy dom maklerski będący emitentem

instrumentów finansowych o ustalonym pierwotnym M - nie skorzystać z możliwości umorzenia

instrumentu finansowego przed M.

8

Dom maklerski wstrzymuje wypłatę odsetek lub udziału w zysku z instrumentów, o których

mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c, w przypadku gdy nie spełnia on całkowitego wymogu kapitałowego

i jeżeli przewidują to warunki emisji.

9

Komisja może w drodze decyzji, o której mowa w art. 105 ust. 1e ustawy, nałożyć na

dom maklerski obowiązek niewypłacania odsetek lub udziału w zysku z instrumentów finansowych,

o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c, jeżeli przewidują to warunki emisji.

10

Instrumenty finansowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c, można zaliczyć do kapitałów

podstawowych domu maklerskiego do wysokości nieprzekraczającej 50% wartości składników,

o których mowa w ust. 1, pomniejszonej o wartość pozycji, o których mowa w ust. 2.

Jeżeli nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji finansowej domu maklerskiego, limit

ten dotyczy wyłącznie instrumentów finansowych, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit.

c, które zostały zamienione na akcje albo udziały przed terminem, zgodnie z warunkami

emisji; w takim przypadku

1)

wartość wszystkich innych instrumentów finansowych łącznie nie może przekraczać maksymalnej

wysokości 35%;

2)

wartość instrumentów terminowych i instrumentów finansowych, w stosunku do których

obowiązują postanowienia zwiększające skłonność domu maklerskiego do umarzania instrumentów,

nie może przekraczać maksymalnej wysokości 15%.

11

Nadwyżka instrumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c, ponad limit, o którym

mowa w ust. 10, stanowi kapitał uzupełniający II kategorii wykazywany razem z pozycjami,

o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2.

12

Jeżeli środki uzyskane ze sprzedaży wyemitowanych instrumentów finansowych przewyższają

wartość nominalną akcji lub udziałów, na jakie zostaną one zamienione, nadwyżkę taką

należy zaliczyć na kapitał zapasowy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Wartość zagrożona jest rozumiana jako przewidywana wielkość straty na utrzymywanych

pozycjach w instrumentach bazowych z tytułu zmian parametrów cenowych, obliczona na

podstawie modelu statystycznego, zwanego modelem wartości zagrożonej, o parametrach

szacowanych na podstawie obserwacji tych zmian, której przekroczenie w ustalonym okresie

prognozy może wystąpić z prawdopodobieństwem równym założonemu poziomowi istotności.

Przez stałe koszty operacyjne rozumie się sumę następujących rodzajów kosztów

1)

opłaty na rzecz izby gospodarczej;

2)

wynagrodzenia;

3)

ubezpieczenia społeczne;

4)

świadczenia na rzecz pracowników;

5)

zużycie materiałów i energii;

6)

koszty utrzymania i wynajmu budynków;

7)

pozostałe koszty rzeczowe;

8)

amortyzacja;

9)

prowizje i inne opłaty;

10)

pozostałe koszty operacyjne, określone w przepisach ustawy o rachunkowości;

11)

utworzone rezerwy i odpisy aktualizujące należności.

Do sekurytyzacji, które po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zostały

zamienione lub do których po tym dniu zostały dodane nowe ekspozycje, § 31a załącznika

nr 8 do rozporządzenia wymienionego w § 1 dom maklerski stosuje od dnia 1 stycznia

2015 r.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 15 stycznia 2012 r.

1.

Dom maklerski do dnia 31 grudnia 2013 r. może wyliczać wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka

szczególnego w odniesieniu do pozycji, o których mowa w § 33 załącznika nr 3 do rozporządzenia

wymienionego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, oddzielnie sumując

swoje ważone długie pozycje netto oraz swoje ważone krótkie pozycje netto. Większa

z tych sum stanowi wymóg kapitałowy na pokrycie ryzyka szczególnego.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dom maklerski informuje Komisję Nadzoru Finansowego,

a Komisja Nadzoru Finansowego państwo członkowskie pochodzenia, o całkowitej kwocie

długich i krótkich ważonych pozycji netto, w rozbiciu na rodzaje aktywów bazowych.

1.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

2)

ustawie o rachunkowości - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

(Dz. U. z 2013 r. poz. 330 i 613);

3)

ustawie Prawo bankowe - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe

(Dz. U. z 2012 r. poz. 1376, z późn. zm.;

4)

ustawie o giełdach towarowych - rozumie się przez to ustawę z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych

(Dz. U. z 2010 r. Nr 48, poz. 284, z późn. zm.;

5)

parametrze cenowym - rozumie się przez to cenę lub inny niż cena wskaźnik wartości

danego instrumentu bazowego, w tym w szczególności stopę procentową oraz kurs waluty

i indeks giełdowy;

6)

dniu zapadalności pozycji pierwotnej instrumentu bazowego - rozumie się przez to ostatni

dzień, w którym zgodnie z umową powinna nastąpić realizacja wszystkich zobowiązań

związanych z daną pozycją pierwotną instrumentu bazowego;

7)

dniu sprawozdawczym - rozumie się przez to dzień, na który dokonuje się obliczenia

całkowitego wymogu kapitałowego;

8)

wartości godziwej - rozumie się przez to wartość, o której mowa w art. 28 ust. 6 ustawy o rachunkowości;

9)

uznanej firmie inwestycyjnej z państw trzecich - rozumie się przez to podmiot z siedzibą

na terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim, który prowadzi działalność

maklerską w tym państwie i który podlega regulacjom ostrożnościowym co najmniej tak

restrykcyjnym, jak podmioty prowadzące taką działalność w państwie członkowskim;

10)

współczynniku delta - rozumie się przez to iloraz spodziewanej zmiany ceny opcji do

implikującej tę zmianę dowolnie małej zmiany ceny instrumentu bazowego będącego przedmiotem

tej opcji;

11)

ekwiwalencie delta - rozumie się przez to wartość nominalną instrumentów bazowych

do otrzymania albo instrumentów bazowych do dostarczenia będących przedmiotem danej

opcji, pomnożoną przez odpowiedni współczynnik delta;

12)

operacjach finansowania zapasów - rozumie się przez to operacje dotyczące zapasów

towarów, w których koszt finansowania tych zapasów został ustalony w odniesieniu do

daty transakcji terminowej;

13)

dominującej firmie inwestycyjnej w Rzeczypospolitej Polskiej - rozumie się przez to

firmę inwestycyjną dominującą w państwie członkowskim z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej;

14)

ryzyku rozmycia - rozumie się przez to ryzyko zmniejszenia kwoty nabytych wierzytelności

poprzez pożyczki gotówkowe lub bezgotówkowe udzielane dłużnikowi;

15)

przedsiębiorstwie usług pomocniczych - rozumie się przez to podmiot, którego podstawowa

działalność ma charakter pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności domu maklerskiego,

w szczególności polega ona na zarządzaniu powierzonym majątkiem lub świadczeniu usług

w zakresie przetwarzania danych;

16)

właściwych władzach nadzorczych - rozumie się przez to władze uprawnione na mocy obowiązujących

przepisów do sprawowania nadzoru nad podmiotami na rynku finansowym;

17)

transakcji repo - rozumie się przez to umowę, w ramach której jedna ze stron zobowiązuje

się wobec drugiej strony do przeniesienia praw majątkowych lub towarów, a druga strona

zobowiązuje się do zwrotu takich samych praw majątkowych lub towarów;

18)

Komisji - rozumie się przez to Komisję Nadzoru Finansowego;

19

istotnym pogorszeniu sytuacji finansowej domu maklerskiego - rozumie się przez to

wystąpienie straty brutto lub utrzymywanie kapitałów nadzorowanych na poziomie niższym

niż całkowity wymóg kapitałowy i kapitał wewnętrzny.

2.

Użyte w rozporządzeniu skróty oznaczają

1)

CCF - współczynnik konwersji kredytowej;

2)

EAD - ekspozycję w chwili niewykonania zobowiązania;

3)

ECAI - zewnętrzną instytucję oceny wiarygodności kredytowej;

4)

EL - oczekiwaną stratę;

5)

LGD - stratę z tytułu niewykonania zobowiązania;

6)

PD - prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania;

7)

M - termin zapadalności.

Portfel niehandlowy domu maklerskiego obejmuje operacje niezaliczone do portfela handlowego

domu maklerskiego, w szczególności udzielanie pożyczek, zakładanie lokat i depozytów

bankowych oraz operacje służące zabezpieczaniu domu maklerskiego przed ryzykiem związanym

z tymi operacjami.

1.

Salda kont uwzględnianych w rachunku pozycji pierwotnych w instrumentach bazowych

powinny być wyrażone w wartości rynkowej, przy czym wartość rynkową ustala się oraz

salda kont walutowych przelicza się zgodnie z zasadami określonymi w § 9-15 rozporządzenia.

2.

Z zastrzeżeniem rozwiązań szczególnych określonych w załącznikach nr 2-14 do rozporządzenia,

pozycje pierwotne w instrumentach bazowych oblicza się jako

1)

salda bilansowe lub pozabilansowe wynikające z operacji bilansowej, operacji warunkowej

lub transakcji bieżącej;

2)

salda wynikające z teoretycznych operacji bilansowych lub z teoretycznych pozabilansowych

transakcji bieżących, w szczególności pozabilansowych transakcji bieżących kupna lub

sprzedaży, stanowiących odwzorowanie transakcji terminowej prostej lub transakcji

terminowej opcyjnej, zapewniające realizację celu jej zawarcia, przy zachowaniu jej

profilu ryzyka (dekompozycja pozabilansowej transakcji terminowej).

Do wyznaczania pozycji pierwotnych w instrumentach kapitałowych stosuje się odpowiednio

przepisy załącznika nr 2 do rozporządzenia, przy czym

1)

przez instrumenty bazowe należy rozumieć poszczególne instrumenty kapitałowe określone

w § 1;

2)

przez parametry cenowe należy rozumieć ceny poszczególnych instrumentów kapitałowych,

z zastrzeżeniem § 12 pkt 2.

1.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego obliczany jest wyłącznie w sytuacji,

gdy suma całkowitej pozycji walutowej domu maklerskiego, ustalonej w sposób określony

w § 3 pkt 5, przekracza 2% poziomu kapitałów nadzorowanych domu maklerskiego ustalonego,

niezależnie od skali prowadzonej działalności, w sposób określony w § 6 załącznika

nr 12 do rozporządzenia, bez uwzględniania wielkości kapitałów uzupełniających III

kategorii.

2.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego oblicza się dla walutowych pozycji

pierwotnych wynikających z operacji zaliczonych do portfela handlowego i z operacji

zaliczonych do portfela niehandlowego łącznie metodą podstawową określoną w § 3, metodą

wartości zagrożonej określoną w § 4 lub metodą mieszaną określoną w § 5.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Dom maklerski podejmuje wszelkie kroki niezbędne dla zapewnienia skuteczności ograniczenia

ryzyka kredytowego oraz eliminowania ryzyka związanego ze stosowaniem zabezpieczeń

kredytowych.

Sekurytyzacja syntetyczna oznacza sekurytyzację, w której podział na transze odbywa

się poprzez zastosowanie, w szczególności, kredytowych instrumentów pochodnych lub

gwarancji, a pula ekspozycji bazowych jest wykazywana w bilansie domu maklerskiego

inicjującego. Nad ekspozycjami bazowymi objętymi sekurytyzacją syntetyczną dom maklerski

nie traci kontroli w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości.

Za zgodą o której mowa w art. 105d ust. 1 pkt 1 ustawy, dom maklerski może stosować

metodę modelu wewnętrznego określoną w § 34-73 dla obliczania wartości ekspozycji

dla transakcji

1)

pochodnych określonych w § 27 załącznika nr 2 do rozporządzenia;

2)

repo;

3)

pożyczek papierów wartościowych lub towarów;

3)

z opcją uzupełnienia zabezpieczenia kredytowego;

4)

z długim terminem rozliczenia.

Suma zaangażowań domu maklerskiego równych lub przekraczających 10% poziomu nadzorowanych

kapitałów domu maklerskiego, zwanych dalej „dużymi zaangażowaniami”, w stosunku do

podmiotów, o których mowa w § 2, nie może być wyższa niż limit dużych zaangażowań,

który wynosi 800% tych kapitałów.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka operacyjnego obliczony, według metody podstawowego

wskaźnika, stanowi 15% wskaźnika wyznaczonego zgodnie z zasadami określonymi w § 4-6.

Wymóg kapitałowy K oblicza się według poniższego wzoru

\(

K = {{\sum\limits_{i = 0}^2 {\max \left( {w_i ;0} \right)} } \over n} \times 15\%

\)

gdzie

wi - roczny wynik w i-tym roku, ustalony zgodnie z przepisami § 5-9 lub § 10,

n - liczba lat w których wi > 0,

Przy obliczaniu wymogu uwzględnia się rok obrotowy, za który dokonuje się obliczenia

(i = 0) oraz dwa kolejne lata go poprzedzające (i = 1,2).

Pozycje, o których mowa w § 2 ust. 3-6, ujmuje się w innych pomniejszeniach kapitałów

podstawowych w kwocie równej 50% ich wartości, z zastrzeżeniem § 7 ust. 3.

Metoda wartości zagrożonej polega na zastosowaniu modelu wartości zagrożonej do obliczania

wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka rynkowego i może być stosowana przez dom maklerski,

jeśli są spełnione następujące wymogi

1)

zasady zarządzania ryzykiem rynkowym są wewnętrznie spójne, a dom maklerski posiada

wdrożoną rutynową procedurę zapewniającą zgodność modelu wartości zagrożonej z zasadami

zarządzania ryzykiem oraz z procedurami kontroli wewnętrznej w zakresie ryzyka;

2)

dom maklerski posiada pełną dokumentację budowy modelu wartości zagrożonej;

3)

dom maklerski posiada wystarczającą liczbę pracowników odpowiednio wykwalifikowanych

w posługiwaniu się modelem wartości zagrożonej, zarówno w obszarach sprzedaży, jak

i kontroli ryzyka, audytu oraz rozliczania transakcji;

4)

zadanie zarządzania ryzykiem rynkowym jest wykonywane przez jednostkę kontroli ryzyka

- jednostkę organizacyjną lub pracowników, która jest niezależna od jednostek dokonujących

operacji obciążonych tym ryzykiem, zarówno organizacyjnie, jak i w zakresie wpływu

wyników na operacjach obciążonych ryzykiem rynkowym na składniki wynagrodzeń jej pracowników,

przy czym do zadań tej jednostki należy w szczególności

a)

projektowanie i wprowadzanie systemów zarządzania ryzykiem w domu maklerskim,

b)

opracowywanie i analizowanie dziennych sprawozdań na temat wyników modelu pomiaru

ryzyka oraz odpowiednich środków, które są podejmowane w celu utrzymania limitów pozycji,

c)

wstępna i bieżąca akceptacja modelu;

5)

zarząd i osoby sprawujące stanowiska kierownicze w domu maklerskim aktywnie uczestniczą

w procesie kontrolowania ryzyka rynkowego; dzienne sprawozdania przygotowywane przez

jednostkę kontroli ryzyka są analizowane przez osoby posiadające wystarczające upoważnienia

do wprowadzania zarówno ograniczeń pozycji utrzymywanych przez poszczególnych dealerów,

jak i całkowitej ekspozycji domu maklerskiego na ryzyko;

6)

dom maklerski poddaje model wewnętrznej akceptacji przed skierowaniem wniosku do Komisji

o wydanie zgody na stosowanie metody wartości zagrożonej, jak również dokonuje jego

oceny przy okresowych przeglądach całego procesu zarządzania ryzykiem, a przede wszystkim

w przypadku wystąpienia istotnych zmian w strukturze rynku lub zmian w strukturze

portfeli, które mogą sprawić, że model przestanie być odpowiedni;

7)

akceptacja, o której mowa w pkt 6, obejmuje co najmniej następujące działania

a)

testy mające wykazać, czy założenia przyjęte w ramach modelu wewnętrznego są prawidłowe

i czy nie nastąpiło niedoszacowanie lub zawyżenie ryzyka,

b)

dom maklerski przeprowadza własne testy akceptacyjne modelu, dokonywane niezależnie

od przewidzianych w § 14-18 weryfikacji, uwzględniające strukturę ryzyka swoich portfeli,

c)

zastosowanie hipotetycznych portfeli w celu zbadania, czy model może uwzględniać szczególne

właściwości strukturalne, które mogą potencjalnie wystąpić, a w szczególności istotne

ryzyka bazowe i ryzyko koncentracji;

8)

model wartości zagrożonej jest ściśle zintegrowany z codziennym procesem zarządzania

ryzykiem w domu maklerskim oraz używany w połączeniu z wewnętrznymi limitami działalności

obciążonej ryzykiem rynkowym;

9)

konstrukcja limitów w zakresie ryzyka rynkowego uwzględnia wyniki testów skrajnych

warunków, o których mowa w § 16;

10)

w ramach procesu audytu wewnętrznego w domu maklerskim przeprowadza się niezależną

weryfikację modelu wartości zagrożonej;

11)

przynajmniej raz w roku w ramach audytu wewnętrznego dom maklerski dokonuje przeglądu

całego procesu zarządzania, w tym działalności jednostek odpowiedzialnych za sprzedaż

oraz działalności niezależnej jednostki kontroli ryzyka, w szczególności w zakresie

oceny

a)

dokumentacji procesu zarządzania ryzykiem oraz systemu zarządzania ryzykiem,

b)

organizacji jednostki kontroli ryzyka,

c)

integracji modelu wartości zagrożonej z codziennym zarządzaniem ryzykiem rynkowym,

d)

procesu wewnętrznego zatwierdzania modelu wartości zagrożonej oraz systemów wycen,

używanych przez dealerów i służby finansowo-księgowe,

e)

procesu zatwierdzania wszelkich znaczących zmian w modelu wartości zagrożonej,

f)

rodzajów ryzyka rynkowego ujmowanych przez model wartości zagrożonej,

g)

integralności systemu informacji zarządczej,

h)

dokładności i kompletności danych o pozycjach wykorzystywanych przez model wartości

zagrożonej,

i)

weryfikacji spójności, terminowości i solidności źródeł danych używanych do zasilania

modelu wartości zagrożonej, włącznie z niezależnością takich źródeł danych,

j)

poprawności założeń na temat zmienności, korelacji, poprawności wycen oraz obliczeń

dotyczących wrażliwości na ryzyko,

k)

dokładności wyceny sald bilansowych lub pozabilansowych stanowiących ekspozycję na

ryzyko rynkowe oraz wyników modelu wartości zagrożonej,

l)

weryfikacji dokładności modelu wartości zagrożonej przez dokonywanie przeglądu wyników

weryfikacji historycznej i rewaluacyjnej, o których mowa w § 14-15;

12)

model wartości zagrożonej posiada udokumentowaną historię jego funkcjonowania w domu

maklerskim, potwierdzającą wystarczającą dokładność pomiaru ryzyka;

13

dom maklerski dokonuje co najmniej weryfikacji historycznej hipotetycznych wyników

modelu wartości zagrożonej, porównując wartości portfela na koniec dnia z jego wartością

na koniec następnego dnia, przy założeniu braku zmian pozycji.

1.

W ciągu pierwszego roku prowadzenia działalności maklerskiej zastosowanie mają wymogi

kapitałowe z tytułu kosztów stałych równe 25% stałych kosztów operacyjnych, oznaczonych

w analizie ekonomiczno-finansowej możliwości prowadzenia działalności maklerskiej,

o której mowa w art. 82 ust. 1 pkt 9 ustawy, na dany rok obejmujący pełne 12 miesięcy

prognozy.

2.

W przypadku gdy dom maklerski rozpoczyna działalność maklerską w danym roku obrotowym,

a sporządzona dla tego okresu analiza, o której mowa w ust. 1, nie obejmuje pełnych

12 miesięcy, przy obliczaniu 25% stałych kosztów operacyjnych należy oszacować te

koszty na podstawie 12 kolejnych miesięcy, poczynając od momentu rozpoczęcia działalności.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Wymogi kapitałowe z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka obejmują łączny wymóg kapitałowy

z tytułu

1)

ryzyka rynkowego obejmującego

a)

łączny wymóg z tytułu ryzyka pozycji obliczony w sposób określony w załączniku nr

3 do rozporządzenia, w tym

-

łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka cen instrumentów kapitałowych,

-

łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka cen towarów,

-

łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych,

-

łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka ogólnego stóp procentowych,

-

łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka cen tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego

inwestowania,

b)

łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego - obliczony w sposób określony

w załączniku nr 4 do rozporządzenia;

2)

ryzyka rozliczenia, dostawy oraz ryzyka kredytowego kontrahenta - obliczony w sposób

określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia;

3)

ryzyka kredytowego - obliczony w sposób określony w załącznikach nr 6-9 do rozporządzenia;

4)

ryzyka operacyjnego - obliczony w sposób określony w załączniku nr 11 do rozporządzenia;

5)

przekroczenia limitu koncentracji zaangażowania i limitu dużych zaangażowań - obliczony

w sposób określony w załączniku nr 10 do rozporządzenia.

2.

Całkowity wymóg kapitałowy jest sumą wymogów kapitałowych obliczonych z tytułu poszczególnych

rodzajów ryzyka związanego ze skalą prowadzonej przez dom maklerski działalności i

obejmuje, z zastrzeżeniem ust. 3, 4 i 6

1)

wymogi kapitałowe, o których mowa w ust. 1 - w przypadku domów maklerskich, których

skala prowadzonej działalności, ustalona w sposób określony w § 7 ust. 1, jest znacząca;

2)

wymogi kapitałowe, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a tiret drugie i lit. b oraz

pkt 3-5 - w przypadku domów maklerskich, których skala prowadzonej działalności, ustalona

w sposób określony w § 7 ust. 8, jest nieznacząca.

3.

Całkowity wymóg kapitałowy domu maklerskiego, który nie posiada zezwolenia na prowadzenie

działalności maklerskiej, o której mowa w art. 69 ust. 2 pkt 3 i 7 ustawy, może być

obliczany, po uprzednim zawiadomieniu Komisji, jako większa z następujących wielkości

1)

wymóg kapitałowy, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lub 2, z wyłączeniem wymogu kapitałowego,

o którym mowa w ust. 1 pkt 4;

2)

wymóg kapitałowy z tytułu kosztów stałych obliczony w sposób określony w załączniku

nr 14 do rozporządzenia.

4.

Dom maklerski, który jest obowiązany posiadać kapitał założycielski, zgodnie z art.

98 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy

1)

dom maklerski zawiera transakcje na własny rachunek wyłącznie w celu

a)

realizacji czynności maklerskiej, o której mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2 ustawy, lub

b)

uzyskania dostępu do systemu rozliczeniowego lub rozrachunkowego, lub uznanej giełdy

w rozumieniu § 10 ust. 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia, realizując czynności,

o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 1 lub 2 ustawy, lub

2)

dom maklerski

a)

nie przechowuje środków pieniężnych ani instrumentów finansowych klientów,

b)

prowadzi wyłącznie działalność, o której mowa w art. 69 ust. 2 pkt 3 ustawy,

c)

nie świadczy usług klientom zewnętrznym, którzy nie stanowią podmiotów powiązanych

w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 43 ustawy o rachunkowości, oraz

d)

którego transakcje są rozliczane przez izbę rozliczeniową i gwarantowane przez tę

izbę, w szczególności przy pomocy funduszu, o którym mowa w art. 65 ust. 1 oraz art.

68d ust. 1 ustawy

- może, po uzyskaniu zgody, o której mowa w art. 98a ust. 4 ustawy, obliczać całkowity

wymóg kapitałowy jako sumę wymogów kapitałowych określonych w ust. 3.

5.

Obliczanie całkowitego wymogu kapitałowego zgodnie z ust. 3, 4 lub 6 nie zwalnia domu

maklerskiego z obowiązku stosowania § 2 załącznika nr 11 do rozporządzenia.

6.

Za zgodą, o której mowa w art. 98a ust. 5 ustawy, dom maklerski, który nie spełnia

kryteriów wymaganych do obliczania wymogów kapitałowych w sposób wskazany w ust. 3

lub 4 oraz

1

suma kwot operacji zaliczonych do portfela handlowego domu maklerskiego nie przekroczyła

równowartości w złotych 50 000 000 euro,

2)

liczba osób pełniących funkcje zarządcze lub kierownicze w domu maklerskim, o których

mowa w ust. 8, w ostatnim roku obrotowym nie przekroczyła 100,

3)

dom maklerski prowadził działalność maklerską przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia

- określa całkowity wymóg kapitałowy w sposób określony w ust. 2 pkt 1 lub 2, przy

czym, jeżeli wymóg kapitałowy, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, jest wyższy od iloczynu

współczynnika przejścia, o którym mowa w § 24, oraz wymogu kapitałowego określonego

zgodnie z ust. 3, do obliczeń, o których mowa w ust. 2, wymóg kapitałowy z tytułu

ryzyka operacyjnego zostaje zastąpiony tym niższym wymogiem.

7.

Dom maklerski we wniosku o udzielenie zgody, o której mowa w art. 98a ust. 4 i 5 ustawy

zawiera informacje i dokumenty świadczące o spełnieniu kryteriów wymaganych do udzielenia

zgody, o których mowa w ust. 4 i 6.

8.

Do osób pełniących funkcje zarządcze lub kierownicze zalicza się

1)

osoby wchodzące w skład statutowych organów domu maklerskiego, a w przypadku domu

maklerskiego prowadzonego w formie spółki osobowej również wspólnika lub komplementariusza;

2)

osoby pełniące funkcje kierownicze;

3)

pracowników pełniących funkcje związane bezpośrednio lub pośrednio z operacjami powodującymi

powstawanie pozycji zaliczanych do portfela handlowego, w tym pracowników, których

funkcje dotyczą sprzedaży, zarządzania ryzykiem i badania zgodności działania domu

maklerskiego z przepisami prawa.

1.

Dom maklerski może, z zastrzeżeniem ust. 2, uwzględnić w portfelu handlowym wewnętrzne

instrumenty zabezpieczające, rozumiane jako pozycje, które w istotny sposób lub całkowicie

kompensują element ryzyka wynikającego z pozycji lub grupy pozycji zaliczonych do

portfela niehandlowego.

2.

Warunkiem zakwalifikowania do portfela handlowego pozycji powstających z tytułu stosowania

wewnętrznych instrumentów zabezpieczających jest utrzymywanie przez dom maklerski

tych pozycji z przeznaczeniem handlowym oraz spełnienie kryteriów dotyczących przeznaczenia

handlowego i ostrożnej wyceny, określonych w § 8-15 rozporządzenia, a w szczególności

1)

pierwotnym celem wewnętrznych instrumentów zabezpieczających nie jest uniknięcie lub

obniżenie wymogów kapitałowych;

2)

główną częścią ryzyka rynkowego wywołanego wewnętrznym instrumentem zabezpieczającym

zarządza się w sposób dynamiczny w portfelu handlowym w ramach zatwierdzonych limitów;

3)

wewnętrzne instrumenty zabezpieczające są monitorowane w oparciu o zatwierdzone przez

zarząd domu maklerskiego procedury sporządzone w formie pisemnej.

3.

Warunek, o którym mowa w ust. 2, nie narusza wymogów kapitałowych stosowanych w odniesieniu

do należących do portfela niehandlowego pozycji objętych wewnętrznym instrumentem

zabezpieczającym.

4.

Niezależnie od przepisów ust. 2-3, w przypadku gdy dom maklerski zabezpiecza przed

ryzykiem kredytowym ekspozycję zaliczoną do portfela niehandlowego przy użyciu kredytowego

instrumentu pochodnego zaliczonego do portfela handlowego (stosuje wewnętrzny instrument

zabezpieczający), uznaje się że do celów rachunku wymogów kapitałowych ekspozycja

z portfela niehandlowego nie jest zabezpieczona, dopóki dom maklerski nie nabędzie

od uznanego zewnętrznego dostawcy ochrony kredytowej, zabezpieczenia wynikającego

z zawarcia umowy o kredytowy instrument pochodny, który spełnia wymagania określone

w przepisach załącznika nr 7 do rozporządzenia w odniesieniu do ekspozycji z portfela

niehandlowego. Jeżeli ochrona kredytowa zostaje nabyta i uznana dla celów rachunku

wymogów kapitałowych jako instrument zabezpieczający ekspozycję z portfela niehandlowego,

do portfela handlowego nie zalicza się ani wewnętrznego, ani zewnętrznego zabezpieczającego

instrumentu pochodnego.

Długie lub krótkie pozycje w transakcjach terminowych prostych są traktowane odpowiednio

jak długie lub krótkie pozycje w instrumentach bazowych, do których te transakcje

terminowe się odnoszą.

Instrumenty kapitałowe pomniejszające poziom nadzorowanych kapitałów, zgodnie z §

2 ust. 2 lit. a załącznika nr 12 do rozporządzenia, wyłącza się z rachunku pozycji

w instrumentach kapitałowych.

1.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego obliczany metodą podstawową, z zastrzeżeniem

ust. 5, obejmuje

1)

obliczenie pozycji netto w każdej walucie (łącznie z walutą sprawozdawczą) oraz w

złocie;

2)

przeliczenie pozycji netto w każdej walucie innej niż waluta sprawozdawcza oraz pozycji

w złocie na walutę sprawozdawczą według bieżącego kursu średniego danej waluty ogłoszonego

na dzień obliczeń przez Narodowy Bank Polski lub bieżącej ceny złota;

3)

zsumowanie pozycji długich netto w każdej walucie przeliczonych na walutę sprawozdawczą,

z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz § 1 ust. 7 pkt 2;

4)

zsumowanie pozycji krótkich netto w każdej walucie przeliczonych na walutę sprawozdawczą,

z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz § 1 ust. 7 pkt 2;

5)

ustalenie całkowitej pozycji walutowej jako sumy

-

większej z wartości otrzymanych w pkt 3 i 4,

-

pozycji netto w złocie,

-

sumy pozycji netto w poszczególnych hipotetycznych pozycjach walutowych, o których

mowa w § 1 ust. 7 pkt 1, jeśli do tych pozycji nie ma zastosowania § 1 ust. 7 pkt

2;

6)

pomnożenie przez 8% sumy uzyskanej w sposób, o którym mowa w pkt 5.

2.

W przypadku uznania przez dom maklerski dwóch walut za silnie ze sobą skorelowane,

zgodnie z § 1 ust. 8, wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego w zakresie pozycji

1)

dopasowanej w tych walutach, wyznacza się jako 4% pozycji dopasowanej w tych walutach,

równej mniejszej z kwot określonych jako długa pozycja netto w jednej z walut i krótka

pozycja netto w drugiej z walut;

2)

niedopasowanej w tych walutach, wyznacza się jako bezwzględną wartość różnicy pomiędzy

długą pozycją netto w jednej z walut i krótką pozycją netto w drugiej z walut, oznaczoną

jako długa, gdy różnica jest dodatnia, lub krótka, gdy różnica jest ujemna.

3.

W przypadku walut objętych umową międzynarodową lub porozumieniem międzynarodowym

ograniczającym maksymalne wahania kursów tych walut w stosunku do innych walut objętych

porozumieniem dom maklerski może

1)

obliczać wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego w zakresie pozycji dopasowanej

w walutach objętych umową międzynarodową jako iloczyn pozycji dopasowanej w tych walutach

i 50% dopuszczalnej granicy wahania kursów walut, określonej w umowie, przy czym pozycję

dopasowaną w tych walutach wyznacza się jako mniejszą z kwot określonych jako suma

długich pozycji netto w tych walutach i suma krótkich pozycji netto w tych walutach;

2)

uwzględniając jednocześnie pozycję niedopasowaną w tych walutach, wyznaczoną jako

bezwzględna wartość różnicy między długą pozycją netto w jednej z walut i krótką pozycją

netto w drugiej z walut, oznaczoną jako długa, gdy różnica jest dodatnia, lub krótka,

gdy różnica jest ujemna, w sumie, o której mowa odpowiednio w ust. 1 pkt 3 lub 4.

4.

W przypadku walut państw członkowskich uczestniczących w drugim etapie unii gospodarczej

i walutowej dom maklerski może

1)

obliczać wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego w zakresie pozycji dopasowanej

w tych walutach jako iloczyn pozycji dopasowanej i 1,6%, przy czym pozycję dopasowaną

w tych walutach wyznacza się jako mniejszą z kwot określonych jako suma długich pozycji

netto w tych walutach i suma krótkich pozycji netto w tych walutach;

2)

uwzględniając jednocześnie całkowitą pozycję niedopasowaną w tych walutach, wyznaczoną

jako bezwzględna wartość różnicy między sumą długich pozycji netto w tych walutach

i sumą krótkich pozycji netto w tych walutach, oznaczona ją jako długa, gdy różnica

jest dodatnia, lub krótka, gdy różnica jest ujemna, w sumie, o której mowa w ust.

1 pkt 3 lub 4 odpowiednio.

5.

W wymogu kapitałowym, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się wartość wymogu kapitałowego

z tytułu ryzyka walutowego tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,

dla których został on obliczony na podstawie § 1 ust. 7 oraz dla których wymóg kapitałowy

z tytułu ryzyka cen tytułów uczestnictwa został obliczony zgodnie z § 51 albo § 56

załącznika nr 3 do rozporządzenia, w takiej wysokości, by suma tych wymogów nie przekroczyła

40% pozycji netto domu maklerskiego w tym tytule uczestnictwa.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka dostawy oblicza się dla operacji zaliczonych do portfela

handlowego oraz niehandlowego, zgodnie z § 4.

1.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka kredytowego oblicza się, jako sumę ekspozycji

ważonych ryzykiem pomnożoną przez 8%.

2.

Przez pojęcie ekspozycji należy rozumieć aktywo oraz udzielone zobowiązanie pozabilansowe.

1.

Dom maklerski oblicza całkowity wymóg kapitałowy na koniec każdego dnia roboczego

- według stanu na poprzedni dzień roboczy i porównuje tak obliczoną wielkość z poziomem

nadzorowanych kapitałów.

2.

Poziom kapitałów nadzorowanych ustalony niezależnie od skali prowadzonej działalności,

w sposób określony w § 1 ust. 2 załącznika nr 12 do rozporządzenia, nie może być niższy

niż wymagana wysokość kapitału założycielskiego na prowadzenie działalności maklerskiej

określona w art. 98 ustawy.

1

Jeżeli dom maklerski nabywa ochronę kredytową w postaci kredytowego instrumentu pochodnego

dla ekspozycji zaliczanej do portfela niehandlowego lub dla ekspozycji wynikającej

z ryzyka kredytowego kontrahenta, wymóg kapitałowy z tytułu zabezpieczanych aktywów

może być obliczony zgodnie z § 88-96 załącznika nr 7 do rozporządzenia lub po uzyskaniu

zgody, o której mowa w art. 105a ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z § 117 i 118 załącznika

nr 6 do rozporządzenia lub § 203 załącznika nr 6 do rozporządzenia, przy czym w takich

przypadkach wartość ekspozycji z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta dla wspomnianych

wyżej kredytowych instrumentów pochodnych ustala się jako zero.

2

Do celów obliczania wymogu kapitałowego w odniesieniu do ryzyka kredytowego kontrahenta

dom maklerski może podjąć decyzję o uwzględnianiu wszystkich kredytowych instrumentów

pochodnych nieuwzględnionych w portfelu handlowym i nabytych jako zabezpieczenie w

związku z ekspozycją zaliczaną do portfela niehandlowego lub ryzykiem kredytowym kontrahenta,

gdy zabezpieczenie jest uznane zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia.

1.

Przy ustalaniu przestrzegania limitu koncentracji zaangażowań i limitu dużych zaangażowań

domy maklerskie uwzględniają zaangażowania według wartości ustalonej zgodnie z zasadami

wyceny określonymi w rozporządzeniu, w kwotach ustalonych dla celów obliczania wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, jednak bez uwzględniania zabezpieczeń, przy

czym zaangażowania stanowiące

1)

aktywa bilansowe - obejmują pozycje, o których mowa w tytule II załącznika nr 6 do

rozporządzenia, bez stosowania wag ryzyka;

2)

udzielone zobowiązania pozabilansowe

a)

warunkowe - obejmują pozycje, o których mowa w § 97 załącznika nr 6 do rozporządzenia,

bez stosowania wag ryzyka produktu i wag ryzyka kontrahenta, z tym że pozycje wynikające

z gwarantowania emisji papierów wartościowych uwzględnia się w kwocie równej pozycji

pierwotnej w gwarantowanej emisji papierów wartościowych, obliczonej zgodnie z zasadą

przyjętą przez dom maklerski na podstawie § 8 lub 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia,

b)

wynikające z transakcji pochodnych - obejmują pozycje, o których mowa w § 27 załącznika

nr 2 do rozporządzenia w kwocie równej ich ekwiwalentowi bilansowemu, bez stosowania

wag ryzyka kontrahenta, obliczonej zgodnie z jedną z metod, o których mowa w załączniku

nr 9 lub nr 13 do rozporządzenia, przy czym metoda określona w § 3 załącznika nr 9

do rozporządzenia ma również zastosowanie dla celów niniejszego załącznika.

2.

Domy maklerskie, których skala działalności handlowej jest znacząca, dokonują podziału

zaangażowań na zaangażowania w portfelu handlowym i zaangażowania w portfelu niehandlowym.

1.

Wskaźnik stanowi średnią z ostatnich trzech lat, wyników określonych na podstawie

§ 5-9 lub 10.

2.

Średnią oblicza się, z zastrzeżeniem ust. 4, na koniec roku obrotowego na podstawie

wyników z ostatnich trzech dwunastomiesięcznych okresów.

3.

Jeżeli zbadane przez podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych zgodnie

z ustawą o rachunkowości, sprawozdania finansowe domu maklerskiego nie są dostępne,

należy wykorzystać dane szacunkowe, z zastrzeżeniem iż w momencie dostępności tych

sprawozdań dom maklerski niezwłocznie dokona aktualizacji obliczonej średniej.

4.

Wyniku za którekolwiek z trzech lat obrotowych jeżeli jest ujemny lub równy zero,

nie uwzględnia się w obliczeniach średniej.

5.

Wskaźnik oblicza się jako iloraz sumy dodatnich wartości wyników i liczby lat z dodatnimi

wartościami wyników.

1.

Kapitały uzupełniające II kategorii domu maklerskiego ustalone na potrzeby obliczania

poziomu kapitałów nadzorowanych obejmują

1)

kapitał z aktualizacji wyceny utworzony na podstawie odrębnych przepisów;

2)

zobowiązania podporządkowane z pierwotnym terminem zapadalności nie krótszym niż 5

lat w kwocie pomniejszanej na koniec każdego roku w ciągu ostatnich 5 lat trwania

umowy o 20% tej kwoty, spełniające warunki określone w § 5;

3)

za zgodą, o której mowa w art. 105 ust. 1 pkt 2 ustawy, zobowiązania z tytułu papierów

wartościowych o nieoznaczonym terminie wymagalności oraz innych instrumentów finansowych

o nieoznaczonym terminie wymagalności.

2.

Domy maklerskie, niezależnie od skali prowadzonej działalności, pomniejszają poziom

kapitałów uzupełniających II kategorii o wartość pozycji, o których mowa w § 7.

3.

Wysokość zobowiązań podporządkowanych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, ujmowanych w

kapitałach uzupełniających II kategorii domu maklerskiego, nie może przekroczyć 50%

wielkości kapitałów podstawowych domu maklerskiego ustalonych na potrzeby obliczenia

poziomu nadzorowanych kapitałów, pomniejszonych o pozycje określone w § 2 ust. 2.

3a

Wartość wszystkich pozycji, o których mowa w ust. 1, nie może przekraczać 100% wielkości

kapitałów podstawowych domu maklerskiego ustalonych na potrzeby obliczenia poziomu

nadzorowanych kapitałów, pomniejszonych o pozycje określone w § 2 ust. 2.

4.

Warunki zaliczenia zobowiązań, o których mowa w ust. 1 pkt 3, do kapitałów uzupełniających

II kategorii są następujące

a)

nie podlegają one spłacie z inicjatywy wierzyciela bez uprzedniej zgody, o której

mowa w art. 105 ust. 1 pkt 1 ustawy,

b)

umowa przyznaje domowi maklerskiemu możliwość odroczenia spłaty odsetek z tytułu tych

pozycji,

c)

w razie upadłości domu maklerskiego lub jego likwidacji przyjęte środki będą podlegać

zwrotowi w ostatniej kolejności,

d)

warunki emisji zapewniają możliwość pokrywania strat kwotą długu wraz z niespłaconymi

odsetkami, wynikającymi z tych pozycji

Model wartości zagrożonej może być stosowany przez dom maklerski do celów obliczania

wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka szczególnego związanego z handlowymi pozycjami

w instrumentach dłużnych i kapitałowych, jeżeli poza warunkami, o których mowa w §

3, spełnione są następujące warunki

1)

dotyczące modelu

a)

model objaśnia historyczne wahania cen związanych z portfelem,

b)

w modelu uwzględniona jest koncentracja w kategoriach wielkości oraz zmiany struktury

portfela,

c)

model jest odporny na niekorzystne warunki rynkowe,

d

model jest testowany w ramach weryfikacji historycznej uwzględniającej ocenę, czy

ryzyko szczególne zostało dokładnie ujęte,

e)

w modelu uwzględniono ryzyko powiązane z rodzajem instrumentu - model nie pomija istotnych

nieprzewidywalnych (idiosynkratycznych) różnic pomiędzy podobnymi, ale nieidentycznymi

pozycjami,

f)

model uwzględnia ryzyko wystąpienia niekorzystnych zdarzeń,

g

model konserwatywnie ocenia ryzyko wynikające z pozycji o ograniczonej płynności oraz

pozycji o ograniczonej przejrzystości cenowej, w ramach realistycznych scenariuszy

rozwoju rynku;

2)

dotyczące domu maklerskiego

a)

jeżeli dom maklerski narażony jest na ryzyko, którego nie uwzględnia się w pomiarze

wartości zagrożonej, ponieważ wykracza ono poza dziesięciodniowy okres utrzymywania

pozycji i 99-procentowy przedział ufności - zdarzenia o niskim prawdopodobieństwie

wystąpienia, lecz poważnych skutkach; wpływ takich zdarzeń znajduje odzwierciedlenie

w wewnętrznej ocenie kapitałowej,

b)

za pomocą modelu dom maklerski ocenia w sposób zachowawczy ryzyko wynikające z pozycji

o niższej płynności lub pozycji o ograniczonej przejrzystości cenowej, zakładając

realne scenariusze rozwoju rynku,

c)

model korzysta z dokładnych i kompletnych danych,

d)

w sytuacjach gdy brak jest dostatecznych danych lub nie oddają one rzeczywistej zmienności

pozycji czy portfela, mogą być stosowane estymacje wskaźników rynkowych, przy czym

powinny one być odpowiednio zachowawcze,

e

jeżeli dom maklerski oblicza wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego za pomocą

modelu wewnętrznego, może wyłączyć z tych obliczeń pozycje dotyczące sekurytyzacji

lub kredytowych instrumentów pochodnych uruchamianych n-tym wykonaniem zobowiązania,

z wyjątkiem pozycji, które podlegają metodom opisanym w § 50-57 załącznika nr 3 do

rozporządzenia;

3)

dom maklerski korzysta z nowych technik i praktyk w miarę ich rozwoju;

4)

dom maklerski posiada metodologię uwzględniania w obliczeniach wymogów kapitałowych,

wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka niewykonania zobowiązania w odniesieniu do pozycji

objętych portfelem handlowym, jeżeli przewyższa on wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka

niewykonania zobowiązania w odniesieniu do tych pozycji obliczony w oparciu o metodę

wartości zagrożonej, przy czym

a)

w obliczeniach uwzględnia się narastający wymóg kapitałowy, obliczony jako różnica

pomiędzy wymogiem kapitałowym z tytułu ryzyka niewykonania zobowiązania w odniesieniu

do pozycji objętych portfelem handlowym i wymogiem kapitałowym z tytułu ryzyka niewykonania

zobowiązania w odniesieniu do tych pozycji obliczonym na podstawie metody wartości

zagrożonej,

b)

aby uniknąć podwójnego obliczania, dom maklerski może przy obliczaniu wymogu kapitałowego

z tytułu narastającego ryzyka niewykonania zobowiązania wziąć pod uwagę to, w jakim

zakresie ryzyko takie zostało już uwzględnione w obliczeniach dokonanych metodą wartości

zagrożonej, szczególnie w przypadku pozycji pierwotnych, których w razie niekorzystnych

warunków rynkowych lub przesłanek wskazujących na pogorszenie warunków rynkowych nie

można zamknąć w ciągu 10 dni,

c)

jeżeli dom maklerski uwzględnia narastające ryzyko niewykonania zobowiązania poprzez

narzut kapitałowy, musi posiadać metodologię wewnętrznego zatwierdzania wartości tego

narzutu,

d)

dom maklerski wykazuje, że stosowana metoda spełnia normy jakościowe porównywalne

do obowiązujących dla metody wewnętrznych ratingów określonej w załączniku nr 6 do

rozporządzenia, przy założeniu, że poziom ryzyka jest stały oraz, o ile jest to konieczne,

podlega korektom uwzględniającym wpływ takich czynników jak: płynność, koncentracja,

instrumenty zabezpieczające oraz opcjonalność,

e)

dom maklerski, który nie posiada wewnętrznie opracowanej metody ujmowania narastającego

ryzyka niewykonania zobowiązań, oblicza wartość narzutu kapitałowego przy użyciu metodologii

właściwej dla metody standardowej, określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia,

lub metody wewnętrznych ratingów, określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia,

f)

w odniesieniu do ekspozycji gotówkowych lub ekspozycji z tytułu sekurytyzacji syntetycznej,

które podlegałyby odliczeniom zgodnym z zasadami określonymi w § 2 ust. 5 załącznika

12 do rozporządzenia, lub takich, których waga ryzyka wynosi 1250% zgodnie z § 46-123

załącznika nr 8 do rozporządzenia, obciążenie kapitałowe jest nie mniejsze niż wynika

to z wyżej wymienionych przepisów, przy czym

-

dom maklerski, który w odniesieniu do tych ekspozycji prowadzi działalność dealerską,

może stosować inne sposoby traktowania, jeżeli potrafi wykazać, że poza intencjami

handlowymi istnieje także płynny dwukierunkowy rynek ekspozycji sekurytyzacyjnych

lub - w przypadku sekurytyzacji syntetycznej - że wykorzystuje on wyłącznie kredytowe

instrumenty pochodne w stosunku do samych ekspozycji sekurytyzacyjnych lub wszystkich

elementów składowych związanego z nimi ryzyka,

-

uznaje się, że rynek dwustronny istnieje, gdy występują na nim składane w dobrej wierze

oferty kupna i sprzedaży, tak że możliwe jest określenie w ciągu jednego dnia ceny

rozsądnie powiązanej z ostatnią ceną sprzedaży lub dokonanie na zasadach rynkowych

i w dobrej wierze kupna bądź sprzedaży po takiej cenie w stosunkowo krótkim czasie,

który odpowiada obowiązującym zwyczajom handlowym,

-

aby dom maklerski mógł zastosować takie odstępstwo, o którym mowa w tiret pierwszym,

musi posiadać wystarczającą ilość danych rynkowych do tego, by przy takich ekspozycjach

w pełni uwzględnić koncentracje ryzyka niewykonania zobowiązań w ramach wewnętrznej

metody pomiaru narastającego ryzyka niewykonania zobowiązań zgodnie z podanymi wyżej

zasadami.

W przypadku gdy pozycje określone w § 2 nie oddają treści ekonomicznej działalności

prowadzonej przez dom maklerski, dokonuje on odpowiednich korekt w celu ujęcia wielkości

oddających specyfikę rzeczywistej działalności podmiotu dla celów obliczania wymogu

z tytułu kosztów stałych.

Dom maklerski może zaliczać do portfela handlowego pozycje, zgodnie z § 2 ust. 3 załącznika

nr 12 do rozporządzenia, odpowiednio jako instrumenty kapitałowe lub dłużne, w przypadku

gdy

1)

dom maklerski wykaże, że w zakresie tych pozycji jest aktywnym animatorem rynku;

2)

dom maklerski wykaże, że posiada odpowiednie systemy i mechanizmy kontroli regulujące

obrót tymi instrumentami;

3)

zaangażowanie w zakresie żadnego z tych instrumentów nie przekracza 10% kapitału własnego

podmiotu, którego dany instrument dotyczy.

1.

Transakcje terminowe opcyjne uwzględnia się w rachunku pozycji pierwotnych w kwotach

ich ekwiwalentów delta, równych nominalnym kwotom opcji pomnożonym przez odpowiadający

im współczynnik delta, przy czym

1)

w przypadku opcji oferowanych w obrocie giełdowym - należy stosować współczynniki

delta ustalone przez daną giełdę, jeżeli współczynnik taki jest przez giełdę publikowany;

2)

w przypadku opcji oferowanych w obrocie pozagiełdowym - należy stosować współczynniki

delta ustalone przez rynki pozagiełdowe lub, w przypadku ich braku, obliczone na podstawie

własnych modeli wyceny opcji po uprzednim uzyskaniu zgody, o której mowa w art. 105

ust. 1 pkt 3 ustawy.

2.

Dom maklerski, który zawiera transakcje terminowe opcyjne, jest zobowiązany do kontroli

i limitowania ryzyka wynikającego z wpływu, innych niż zmiany bieżących parametrów

cenowych, czynników wpływających na wartość opcji oraz dokonywania korekt odpowiednio

zwiększających wartość obliczonego współczynnika delta.

3.

Dom maklerski, który zawiera transakcje terminowe opcyjne tylko i wyłącznie w sposób

zapewniający jednoczesne, każdorazowe i natychmiastowe zawarcie przeciwstawnej transakcji

terminowej opcyjnej o tych samych parametrach, jest zwolniony z obowiązku uzyskania

zgody na stosowanie współczynników delta obliczonych na podstawie własnych modeli

wyceny opcji, o której mowa w ust. 1 pkt 2.

Pozycje pierwotne wynikające z operacji na indeksach instrumentów kapitałowych dotyczą

1)

terminowych kontraktów giełdowych typu futures na indeksy giełdowe akcji;

2)

ekwiwalentów delta opcji na kontrakty określone w pkt 1;

3)

ekwiwalentów delta opcji na indeksy giełdowe instrumentów kapitałowych.

1.

Przy obliczaniu wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka walutowego metodą wartości zagrożonej,

zgodnie z przepisami załącznika nr 13 do rozporządzenia, parametrami cenowymi są kursy

walutowe i cena złota.

2.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego przy wykorzystaniu metody wartości

zagrożonej oblicza się dla wszystkich walutowych pozycji pierwotnych, z zastrzeżeniem

§ 1 i ust. 3.

3.

Wymóg kapitałowy z tytułu pozycji w tytule uczestnictwa w instytucji wspólnego inwestowania,

o której mowa w § 1 ust. 7, oblicza się metodą podstawową.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka dostawy instrumentów do rozliczenia w późniejszym

terminie oblicza się dla operacji, których instrumentem bazowym są waluty obce, towary

i instrumenty finansowe, zgodnie z poniższymi zasadami

1)

wymóg kapitałowy oblicza się w następujących przypadkach

a)

gdy dom maklerski zapłacił za instrumenty finansowe, waluty obce lub towary przed

ich otrzymaniem lub dostarczył instrumenty finansowe, waluty obce lub towary przed

otrzymaniem za nie zapłaty,

b)

w przypadku transakcji transgranicznych, gdy upłynął jeden lub więcej dni od czasu

dokonania tej płatności lub dostawy;

2)

dla każdej operacji wylicza się wymóg kapitałowy, przy czym

a)

do daty pierwszej przewidzianej w umowie płatności lub dostawy - wymóg kapitałowy

wynosi zero,

b)

od daty pierwszej przewidzianej w umowie płatności lub dostawy do upływu 4 dni po

dacie drugiej płatności lub dostawy - wymóg kapitałowy oblicza się zgodnie z przepisami

załącznika 6 do rozporządzenia,

c)

od 5 dni roboczych po dacie drugiej przewidzianej w umowie płatności lub dostawy aż

do wygaśnięcia transakcji - kapitały nadzorowane domu maklerskiego pomniejsza się

o zapłaconą kwotę lub wartość dostarczonych instrumentów, powiększoną o wartość bieżącą

ekspozycji dodatniej.

1.

Sumę ekspozycji ważonych ryzykiem oblicza się jako sumę wartości bilansowych oraz

ekwiwalentów bilansowych poszczególnych kategorii ekspozycji domu maklerskiego pomnożonych

przez procentowe wagi ryzyka zgodnie z jedną z poniższych metod

1)

przypisane ekspozycjom zgodnie z tytułem II - w metodzie standardowej;

2)

wyznaczone dla ekspozycji zgodnie z tytułem III - w metodzie wewnętrznych ratingów;

3)

wyznaczone dla ekspozycji w wyniku zastosowania kombinacji metod wskazanych w pkt

1 i 2.

2.

Przy wyznaczaniu wymogów kapitałowych zgodnie z metodą wewnętrznych ratingów, określoną

w tytule III, należy uwzględnić ryzyko rozmycia.

1.

Ochrona kredytowa rzeczywista oznacza technikę ograniczania ryzyka kredytowego, w

której zmniejszenie ryzyka kredytowego z tytułu ekspozycji domu maklerskiego wynika

z prawa tego domu maklerskiego do zaspokojenia z praw majątkowych, w przypadku niewykonania

zobowiązania przez

1)

kontrahenta w wyniku niewypłacalności, upadłości lub innego zdarzenia kredytowego

określonego w umowie;

2)

depozytariusza przechowującego zabezpieczenie w wyniku niewypłacalności, upadłości

lub innego zdarzenia kredytowego określonego w umowie.

2.

W przypadku ochrony kredytowej rzeczywistej, prawa majątkowe stanowiące przedmiot

zabezpieczenia muszą być odpowiednio płynne, zaś ich wartość długookresowa na tyle

stabilna, by dać pewność skuteczności zastosowanej ochrony kredytowej, wziąwszy pod

uwagę metodę używaną do obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem oraz dopuszczalny

stopień uznania praw majątkowych za zabezpieczenie. Stopień korelacji pomiędzy wartością

praw majątkowych wykorzystanych do ochrony a oceną wiarygodności kredytowej dłużnika

nie może być nadmierny.

3.

Odpowiednią płynność, o której mowa w ust. 2, należy rozumieć jako sytuację, gdy w

przypadku zbycia można uzyskać cenę nieodbiegającą od cen rynkowych.

4.

Nadmierny stopień korelacji, o którym mowa w ust. 2, oznacza wpływ pogorszenia oceny

wiarygodności kredytowej dłużnika na jakość zabezpieczenia.

Transza oznacza ustalony umownie segment ryzyka kredytowego związanego z ekspozycją

lub wieloma ekspozycjami, przy czym pozycja w takim segmencie obarczona jest większym

lub mniejszym ryzykiem straty z tytułu ryzyka kredytowego w stosunku do pozycji o

tej samej wartości nominalnej w każdym innym segmencie, przy czym nie uwzględnia się

ochrony kredytowej zapewnionej przez stronę trzecią bezpośrednio posiadaczom pozycji

w danym segmencie lub innych segmentach.

1.

W ramach modelu wartości zagrożonej dom maklerski może zastosować metodę pozwalającą

na uwzględnianie, przy obliczaniu wymogów kapitałowych, ryzyka specyficznego (incremental

risk) w przypadku ryzyka niewykonania zobowiązań i ryzyka migracji w odniesieniu do

pozycji jego portfela handlowego, o ile wspomniana metoda wypełnia normy ostrożnościowe

porównywalne z normami obowiązującymi dla metody wewnętrznych ratingów, przy czym

1)

dom maklerski wykazuje, że wspomniana metoda wypełnia normy ostrożnościowe porównywalne

z normami obowiązującymi dla metody wewnętrznych ratingów przy założeniu stałego poziomu

ryzyka oraz w odpowiednich przypadkach dokonanie korekty uwzględniającej wpływ płynności,

koncentracji, hedgingu i opcjonalności;

2)

metoda uwzględniająca ryzyko specyficzne (incremental risk) w przypadku ryzyka niewykonania

zobowiązań i ryzyka migracji obejmuje wszystkie pozycje, które podlegają stopie narzutu

z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych, ale nie obejmuje pozycji dotyczących

sekurytyzacji lub kredytowych instrumentów pochodnych uruchamianych n-tym niewykonaniem

zobowiązania;

3)

dom maklerski może zdecydować, że będzie stale uwzględniać wszystkie pozycje w papierach

wartościowych notowanych na rynkach regulowanych i pozycje w instrumentach pochodnych,

których instrumentem bazowym są papiery wartościowe notowane na rynkach regulowanych,

których uwzględnianie jest zgodne ze sposobem wewnętrznego pomiaru ryzyka i zarządzania

tym ryzykiem przez instytucję;

4)

metoda uwzględniająca ryzyko specyficzne (incremental risk) w przypadku ryzyka niewykonania

zobowiązań i ryzyka migracji mierzy straty z tytułu niewykonania zobowiązań i zmian

ratingów wewnętrznych lub zewnętrznych zgodnie z przedziałem ufności wynoszącym 99,9%

w ramach horyzontu kapitałowego wynoszącego jeden rok;

5)

metoda uwzględniająca ryzyko specyficzne (incremental risk) w przypadku ryzyka niewykonania

zobowiązań i ryzyka migracji powinna odpowiednio uwzględniać koncentracje określonego

emitenta lub emitentów oraz koncentracje, które mogą powstawać w warunkach skrajnych

w obrębie jednej klasy produktów lub większej liczby klas produktów;

6)

metoda uwzględniająca ryzyko specyficzne (incremental risk) w przypadku ryzyka niewykonania

zobowiązań i ryzyka migracji powinna opierać się na założeniu stałego poziomu ryzyka

w rocznym horyzoncie kapitałowym, implikując, że poszczególne pozycje lub grupy pozycji

portfela handlowego, w przypadku których doszło do niewykonania zobowiązań lub migracji

podczas ich horyzontu płynnościowego, powracają do stanu równowagi na koniec horyzontu

płynnościowego, osiągając pierwotny poziom ryzyka lub alternatywnie, dom maklerski

może zadecydować o systematycznym stosowaniu założenia dotyczącego stałej pozycji,

obejmującego jeden rok;

7)

przy ustalaniu odpowiedniego horyzontu płynnościowego dla pojedynczej pozycji lub

grupy pozycji obowiązuje dolny pułap wynoszący trzy miesiące;

8)

przy ustalaniu odpowiedniego horyzontu płynnościowego dla pojedynczej pozycji lub

grupy pozycji uwzględnia się wewnętrzne zasady polityki domu maklerskiego dotyczące

korekt aktualizujących wartość wyceny i zarządzania przeterminowanymi pozycjami, przy

czym

a)

jeżeli dom maklerski ustala horyzonty płynnościowe nie dla poszczególnych pozycji,

ale dla grup pozycji, kryteria służące do definiowania grup pozycji powinny być określane

w taki sposób, aby konkretnie odzwierciedlały różnice płynności,

b)

horyzonty płynnościowe powinny być dłuższe dla pozycji, które cechuje koncentracja,

odzwierciedlając dłuższy okres potrzebny do likwidacji tych pozycji,

c)

horyzont płynnościowy w przypadku przechodniego portfela sekurytyzacyjnego (securitisation

warehouse) powinien odzwierciedlać okres, który jest wymagany w skrajnych warunkach

rynkowych do utworzenia, sprzedaży i sekurytyzacji aktywów lub do zabezpieczenia istotnych

czynników ryzyka;

9)

w celu uwzględnienia ryzyka specyficznego (incremental risk) w przypadku ryzyka niewykonania

zobowiązań i ryzyka migracji do metody stosowanej przez dom maklerski można włączać

zabezpieczenia, przy czym

a)

saldowanie pozycji jest dopuszczalne, jeżeli pozycje długie i krótkie dotyczą tego

samego instrumentu finansowego,

b)

skutki zabezpieczania lub dywersyfikacji związane z długimi i krótkimi pozycjami obejmującymi

różne instrumenty lub różne papiery wartościowe tego samego dłużnika oraz z długimi

i krótkimi pozycjami dotyczącymi różnych emitentów mogą być uwzględnione jedynie za

pomocą konkretnego modelowania długich i krótkich pozycji brutto dotyczących różnych

instrumentów,

c)

dom maklerski uwzględnia wpływ istotnego ryzyka, które może wystąpić w okresie pomiędzy

datą rozliczenia zabezpieczenia a horyzontem płynnościowym, oraz możliwości wystąpienia

znaczącego ryzyka bazowego w strategiach hedgingowych, w rozbiciu na produkty, uprzywilejowany

charakter w strukturze kapitałowej, ocenę wewnętrzną lub zewnętrzną, termin rozliczenia,

datę emisji i inne różnice pomiędzy instrumentami,

d)

dom maklerski uwzględnia zabezpieczenie tylko w takim zakresie, w którym zabezpieczenie

to może być utrzymane nawet wówczas, gdy dłużnik stoi przed zdarzeniem kredytowym

lub innym zdarzeniem;

10)

w przypadku pozycji portfela handlowego zabezpieczanych za pomocą dynamicznych strategii

hedgingowych, możliwe jest uznanie zmian struktury zabezpieczenia podczas horyzontu

płynnościowego zabezpieczonej pozycji, pod warunkiem że dom maklerski

a)

decyduje się modelować zmiany struktury zabezpieczenia w sposób jednolity w całej

grupie pozycji portfela handlowego,

b)

wykazał, że dzięki włączeniu zmian struktury polepszają się pomiary ryzyka, oraz

c)

wykazał, że rynki instrumentów stanowiących zabezpieczenia są dostatecznie płynne,

aby umożliwić takie zmiany struktury zabezpieczenia nawet podczas okresów napięć,

ewentualne pozostałe ryzyko wynikające z dynamicznych strategii hedgingowych musi

zostać uwzględnione w stopie narzutu kapitałowego;

11)

metoda uwzględniająca ryzyko specyficzne (incremental risk) w przypadku ryzyka niewykonania

zobowiązań i ryzyka migracji odzwierciedla nieliniowe skutki opcji, strukturyzowanych

kredytowych instrumentów pochodnych i innych pozycji, które cechuje znaczna nieliniowość

w zakresie zmian cen, dom maklerski uwzględnia także odpowiednio wysokość ryzyka modelu

nieodłącznie związanego z wyceną i szacowaniem ryzyka cen dotyczącego takich produktów;

12)

metoda uwzględniająca ryzyko specyficzne (incremental risk) w przypadku ryzyka niewykonania

zobowiązań i ryzyka migracji opiera się na obiektywnych i aktualnych danych;

13)

w ramach niezależnego przeglądu systemu pomiaru ryzyka oraz walidacji wewnętrznych

modeli, dom maklerski dokonuje następujących czynności w związku z metodą uwzględniającą

ryzyko specyficzne (incremental risk) w przypadku ryzyka niewykonania zobowiązań i

ryzyka migracji

a)

sprawdza, czy jego metoda modelowania korelacji i zmian cen jest odpowiednia dla portfela

tego domu maklerskiego, weryfikując m.in. wybór i wagi czynników ryzyka systematycznego,

b)

przeprowadza różnorodne testy warunków skrajnych, w tym analizę wrażliwości i analizę

scenariuszy wariantowych, aby ocenić zasadność podejścia w kategoriach jakościowych

i ilościowych, szczególnie w odniesieniu do sposobu ujmowania koncentracji,

c)

stosuje odpowiednią walidację ilościową, w tym odpowiednie wewnętrzne wartości referencyjne

na potrzeby modelowania;

14)

metoda uwzględniająca ryzyko specyficzne (incremental risk) w przypadku ryzyka niewykonania

zobowiązań i ryzyka migracji jest zgodna z wewnętrznymi metodami zarządzania ryzykiem

stosowanymi przez dom maklerski do celów identyfikowania i mierzenia ryzyka handlowego

oraz zarządzania tym ryzykiem;

15)

dom maklerski dokumentuje swoją metodę uwzględniającą ryzyko specyficzne (incremental

risk) w przypadku ryzyka niewykonania zobowiązań i ryzyka migracji, tak aby jego założenia

dotyczące korelacji i inne założenia na potrzeby modelowania były przejrzyste.

2.

Jeżeli dom maklerski stosuje metodę uwzględniającą ryzyko specyficzne (incremental

risk) w przypadku ryzyka niewykonania zobowiązań i ryzyka migracji, która nie jest

zgodna ze wszystkimi wymogami określonymi w niniejszym paragrafie, ale jest zgodna

z wewnętrznymi metodami stosowanymi przez dom maklerski do celów identyfikowania i

mierzenia ryzyka oraz zarządzania tym ryzykiem, dom maklerski powinien być w stanie

wykazać, że wymóg kapitałowy obliczony według jego metody jest co najmniej równie

wysoki, jak gdyby został obliczony za pomocą metody w pełni zgodnej z wymogami określonymi

w niniejszym paragrafie.

3.

Dom maklerski dokonuje obliczeń wymaganych w ramach wybranej przez siebie metody w

celu uwzględnienia ryzyka specyficznego (incremental risk) w przypadku ryzyka niewykonania

zobowiązań i ryzyka migracji co najmniej raz w tygodniu.

1.

W ramach modelu wartości zagrożonej dom maklerski może zastosować metodę wewnętrzną

do obliczania dodatkowej stopy narzutu kapitałowego zamiast stopy narzutu kapitałowego

dla korelacyjnego portfela handlowego, pod warunkiem spełnienia przez dom maklerski

wszystkich poniższych warunków

1)

metoda wewnętrzna uwzględnia odpowiednio wszystkie ryzyka cenowe w zakresie przedziału

ufności wynoszącego 99,9% w ramach horyzontu kapitałowego wynoszącego jeden rok, przy

założeniu że poziom ryzyka jest stały, a w odpowiednich przypadkach dokonywane są

korekty, aby uwzględnić wpływ płynności, koncentracji, hedgingu i opcjonalności;

2)

dom maklerski może objąć metodą, o której mowa w niniejszym paragrafie, wszystkie

pozycje, którymi zarządza się wraz z pozycjami korelacyjnego portfela handlowego,

i może wówczas wykluczyć te pozycje z metody stosowanej na podstawie § 4a;

3)

kwota tego narzutu kapitałowego dla wszystkich rodzajów ryzyka cenowego nie jest niższa

niż 8% stopy narzutu kapitałowego, który zostałby obliczony zgodnie z § 38 załącznika

nr 3 do rozporządzenia dla wszystkich pozycji włączonych do stopy narzutu dla wszystkich

rodzajów ryzyka cenowego;

4)

dom maklerski ujmuje prawidłowo w szczególności następujące rodzaje ryzyka

a)

skumulowane ryzyko wynikające z wielu przypadków niewykonania, w tym uporządkowanie

pod względem znaczenia niewykonania, w transzowanych produktach,

b)

ryzyko spreadu kredytowego, w tym efekty gamma i cross-gamma,

c)

zmienność założonych korelacji w tym efekty krzyżowe pomiędzy spreadami i korelacjami,

d)

ryzyko bazy pomiędzy spreadem indeksu a spreadami stanowiących go instrumentów prostych,

e)

ryzyko bazy pomiędzy założoną korelacją indeksu a korelacją dostosowanych portfeli,

f)

zmienność stopy odzysku,

g)

w stopniu, w jakim kompleksowa miara ryzyka uwzględnia korzyści z hedgingu dynamicznego,

ryzyko niedopasowania zabezpieczenia (hedge slippage) i potencjalne koszty zmiany

struktury takich zabezpieczeń;

5)

dom maklerski posiada wystarczające dane rynkowe mające zagwarantować, że w pełni

ujmuje on istotne rodzaje ryzyka w swojej metodzie wewnętrznej zgodnie z normami określonymi

w niniejszym paragrafie, oraz wykazuje przez weryfikację historyczną lub z użyciem

innych metod, że jego miary ryzyka mogą właściwie wyjaśniać historyczne wahania cen

tych produktów, i dba o to, by możliwe było oddzielenie pozycji, dla których posiada

zgodę co do włączenia ich w stopę narzutu kapitałowego zgodnie z niniejszym paragrafem,

od pozycji, dla których takiej zgody nie posiada;

6)

w odniesieniu do portfeli podlegających niniejszemu paragrafowi dom maklerski regularnie

stosuje określone, wcześniej ustalone testy warunków skrajnych; takie scenariusze

warunków skrajnych badają wpływ warunków skrajnych na współczynniki niewykonania,

stopy odzysku, spready kredytowe i korelacje na wyniku finansowym korelacyjnego portfela

handlowego.

2.

Dom maklerski przeprowadza testy warunków skrajnych, o których mowa w ust. 1 pkt 6,

co najmniej raz w tygodniu. Dom maklerski przekazuje Komisji sprawozdanie z wyników

testów warunków skrajnych obejmujące również porównanie do narzutu kapitałowego domu

maklerskiego wyliczonego zgodnie z ust. 1 co najmniej raz na kwartał, a także informuje

o wszelkich przypadkach uzyskania w teście warunków skrajnych istotnych braków w tym

narzucie kapitałowym.

1.

Wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka rynkowego oblicza się na podstawie pozycji pierwotnych

w instrumentach bazowych, określających rodzaje i wielkość ryzyka obciążającego poszczególne

operacje nierozliczone na koniec dnia, wyznaczonych zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi

w rozdziale 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia oraz z uwzględnieniem zasad szczegółowych

określonych w rozdziale 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia oraz w załącznikach nr

3 i 4 do rozporządzenia.

2.

Wykaz operacji zaliczonych do portfela handlowego określa rozdział 3 załącznika nr

2 do rozporządzenia.

Wartość ekspozycji na ryzyko kredytowe kontrahenta wynikające ze sprzedaży transakcji

zamiany ryzyka kredytowego (credit default swap) zaliczanych do portfela niehandlowego, gdzie są one traktowane jako ochrona kredytowa

zapewniana przez dom maklerski i podlegają wymogowi kapitałowemu z tytułu ryzyka kredytowego

w wysokości pełnej kwoty nominalnej, wynosi zero.

1.

Jeśli dla celów § 11 dom maklerski stosuje ochronę kredytową rzeczywistą lub ochronę

kredytową nierzeczywistą, musi ona podlegać odpowiednio wymogom kwalifikacyjnym i

spełniać warunki uznawania określone w tytułach I i II załącznika nr 7 do rozporządzenia.

2.

Dla celów § 11, w przypadku zaangażowań zabezpieczonych zastawem na prawach lub przewłaszczeniem

na zabezpieczenie praw majątkowych wynikających z papierów wartościowych, dom maklerski

może traktować zaangażowanie jako podjęte wobec emitenta papierów wartościowych.

3.

Dla celów § 11 gwarancja obejmuje również uznane kredytowe instrumenty pochodne, o

których mowa w § 27 ust. 1 pkt 1 i 2 załącznika nr 7 do rozporządzenia, przy czym

1)

w przypadku zaangażowań zabezpieczonych gwarancją dom maklerski może traktować zaangażowanie

jako podjęte wobec gwaranta;

2)

jeśli gwarancja jest wyrażona w walucie innej niż zaangażowanie, kwotę ekspozycji

uznanej za zabezpieczoną oblicza się zgodnie z zasadami dotyczącymi niedopasowania

walutowego, o których mowa w § 90 i 91 załącznika nr 7 do rozporządzenia;

3)

ochrona kredytowa częściowa może zostać uznana odpowiednio, zgodnie z zasadami, o

których mowa w § 92-96 załącznika nr 7 do rozporządzenia;

4)

niedopasowanie pomiędzy terminem zapadalności zaangażowania a terminem rozliczenia

gwarancji oblicza się zgodnie z zasadami dotyczącymi niedopasowania terminów zapadalności,

o których mowa w § 97 załącznika nr 7 do rozporządzenia.

1.

Dom maklerski, który sporządza sprawozdanie finansowe zgodnie z ustawą o rachunkowości,

wylicza wynik jako sumę pozycji z rachunku zysków i strat domu maklerskiego wymienionych

w tabeli 1, ustalonych zgodnie z zasadami określonymi w tej ustawie oraz w przepisach

wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

W obliczeniach wyniku każda pozycja musi być uwzględniona odpowiednio ze znakiem dodatnim

lub ujemnym.

Tabela 1

1

Przychody z działalności maklerskiej

2

Koszty z tytułu prowizji i innych opłat

3

Wynik z operacji instrumentami finansowymi zaliczonymi do portfela handlowego

4

Przychody z tytułu dywidend nieuwzględnione w wyniku z operacji instrumentami finansowymi

zaliczonymi do portfela handlowego

5

Przychody finansowe

6

Koszty finansowe

7

Pozostałe przychody operacyjne

1.

Zobowiązaniami podporządkowanymi są zobowiązania, które mają pierwotny termin wymagalności

dłuższy niż dwa lata, a jeżeli nie mają określonego terminu wymagalności podlegają

spłacie jedynie po co najmniej dwuletnim okresie wypowiedzenia i co do których wierzyciel

zobowiązał się nieodwołalnie, że w przypadku otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości

domu maklerskiego jego roszczenia zostaną zaspokojone w ostatniej kolejności.

2.

Umowa pożyczki lub kredytu, w wyniku której powstają zobowiązania podporządkowane,

nie może przewidywać obowiązku ustanowienia przez dom maklerski zabezpieczeń zwrotu

pożyczki lub kredytu ani dopuszczać możliwości odstąpienia od niej przed upływem okresu

wymagalności zobowiązań z niej wynikających, z wyłączeniem takich okoliczności, jak

likwidacja lub upadłość domu maklerskiego.

3.

Zobowiązania podporządkowane mogą powiększyć poziom nadzorowanych kapitałów, jeżeli

środki z tytułu umowy pożyczki lub kredytu, w wyniku której powstają zobowiązania

podporządkowane, zostały w pełni wpłacone.

4.

Dom maklerski uwzględniający zobowiązania z tytułu przyjętego kredytu lub pożyczki

podporządkowanej w wielkości nadzorowanych kapitałów jest obowiązany zawiadomić Komisję

o zamierzonej spłacie pożyczki lub kredytu, która spowoduje obniżenie wielkości nadzorowanych

kapitałów do poziomu niższego niż 120% całkowitego wymogu kapitałowego.

5.

Dom maklerski nie może dokonać przedterminowej spłaty zobowiązań podporządkowanych

uwzględnionych w wielkości nadzorowanych kapitałów, jeżeli spowoduje ona obniżenie

wielkości nadzorowanych kapitałów domu maklerskiego do poziomu niższego niż 100% całkowitego

wymogu kapitałowego.

6.

Zobowiązania podporządkowane nie mogą być wycofane z domu maklerskiego przed upływem

okresu umowy bez uprzedniej zgody, o której mowa w art. 105 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Obliczenie wartości zagrożonej powinno podlegać następującym minimalnym standardom

1)

99% poziom ufności;

2)

10-dniowy okres utrzymywania stałej wielkości i struktury pozycji pierwotnych - okres

utrzymywania pozycji;

3)

oszacowania parametrów modelu wartości zagrożonej, a w szczególności zmienności, współczynników

korelacji, na podstawie wiarygodnych danych historycznych za okres obejmujący co najmniej

250 dni roboczych (okres próby);

4)

miesięczną aktualizację zbioru danych;

5)

wartość zagrożoną oblicza się co najmniej raz dziennie.

Transakcje repo związane z działalnością handlową, zaliczane przez dom maklerski do

portfela niehandlowego, można dla celów obliczania wymogu kapitałowego objąć portfelem

handlowym, o ile dotyczy to wszystkich transakcji wymienionego typu. W tym celu transakcje

repo związane z działalnością handlową definiuje się jako te, które spełniają wymagania

§ 1 i 8, a przedmiotem świadczenia są środki pieniężne lub papiery wartościowe zaliczane

do portfela handlowego. Niezależnie od portfela, do którego zostały zaliczone, wszystkie

transakcje repo podlegają obciążeniu z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta dla transakcji

z portfela niehandlowego.

Operacje złożone, polegające na

1)

zawarciu transakcji pozabilansowej zewnętrznej, której przedmiotem jest inna transakcja

pozabilansowa wewnętrzna - uwzględnia się w rachunku pozycji pierwotnych zgodnie z

zasadami określonymi w niniejszym załączniku zastosowanymi do transakcji zewnętrznej,

przy czym transakcji tej przypisuje się kwotę nominalną transakcji wewnętrznej;

2)

jednoczesnym zawarciu kilku transakcji - rozkłada się na transakcje składowe i uwzględnia

się odrębnie w rachunku pozycji pierwotnych zgodnie z zasadami określonymi w niniejszym

załączniku.

Dla celów obliczania pozycji netto w poszczególnych instrumentach kapitałowych pozycje

pierwotne wynikające z operacji na indeksach instrumentów kapitałowych można

1)

rozkładać na pozycje pierwotne w poszczególnych instrumentach kapitałowych zgodnie

z ich aktualnym udziałem w indeksie;

2)

traktować jako pozycję pierwotną wynikającą z operacji na odrębnym instrumencie kapitałowym,

którego cena jest średnią ważoną ceną instrumentów kapitałowych zaliczonych do indeksu.

1.

Przy obliczaniu łącznego wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka walutowego metodą mieszaną

dom maklerski określa zakres zastosowania metody wartości zagrożonej przez wyodrębnienie

walutowych pozycji pierwotnych objętych tą metodą.

2.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego dla walutowych pozycji pierwotnych, objętych

metodą wartości zagrożonej, oblicza się przez odpowiednie zastosowanie do tych pozycji

metody wartości zagrożonej.

3.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego dla walutowych pozycji pierwotnych nieobjętych

metodą wartości zagrożonej oblicza się metodą podstawową.

4.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego, o którym mowa w ust. 1, oblicza się jako

sumę wymogów kapitałowych, o których mowa w ust. 2 i 3.

W przypadku, o którym mowa w § 4 pkt 2 lit. b, dom maklerski stosujący metodę wewnętrznych

ratingów do obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, może

1)

przypisać parametry PD na podstawie zewnętrznej oceny wiarygodności kredytowej kontrahenta,

pod warunkiem, że nie posiada wobec tego kontrahenta żadnych innych ekspozycji, zaliczonych

do portfela niehandlowego;

2)

przypisać parametry LGD określone w przepisach załącznika nr 6 do rozporządzenia,

pod warunkiem, że stosuje własne ich oszacowania oraz, że podejście to stosowane jest

konsekwentnie dla wszystkich ekspozycji z tytułu dostawy instrumentów do rozliczenia

w późniejszym terminie;

3)

stosować wagi ryzyka jak dla obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego

metodą standardową albo stosować wagę ryzyka 100%, pod warunkiem, że jedno z tych

podejść stosowane będzie konsekwentnie dla wszystkich ekspozycji z tytułu dostawy

instrumentów do rozliczenia w późniejszym terminie.

Dom maklerski stosujący metodę standardową lub metodę wewnętrznych ratingów, ale niestosujący

własnych oszacowań parametru LGD i CCF określonych zgodnie z przepisami niniejszego

załącznika, może, zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 7 do rozporządzenia,

uwzględniać ograniczenie ryzyka kredytowego przy obliczaniu kwot ekspozycji ważonych

ryzykiem w portfelu niehandlowym lub przy obliczaniu kwot EL, w obliczeniach pomniejszeń

poziomu nadzorowanych kapitałów z tytułu korekt wartości ekspozycji.

1.

Ochrona kredytowa nierzeczywista oznacza technikę ograniczania ryzyka kredytowego,

w której zmniejszenie ryzyka kredytowego domu maklerskiego z tytułu ekspozycji wynika

z zobowiązania strony trzeciej do zapłacenia określonej kwoty w przypadku niewykonania

zobowiązania przez dłużnika lub wystąpienia innych określonych w umowie zdarzeń kredytowych.

2.

W przypadku ochrony kredytowej nierzeczywistej warunkiem uznania zabezpieczenia jest

odpowiednia wiarygodność strony udzielającej ochrony oraz aby umowa o ochronie kredytowej

była prawnie skuteczna w jurysdykcjach stron umowy lub jurysdykcji, w której w umowie

przewidziano, że wywrze skutki prawne, tak by dać pewność skuteczności zastosowanej

ochrony kredytowej, biorąc pod uwagę metodę używaną do obliczania kwot ekspozycji

ważonych ryzykiem oraz dopuszczalny stopień uznania ochrony.

3.

W przypadku ochrony kredytowej nierzeczywistej w formie innej niż gwarancja lub kredytowy

instrument pochodny, w szczególności poręczenie, stosuje się odpowiednio przepisy

niniejszego załącznika dotyczące gwarancji.

Pozycja sekurytyzacyjna oznacza dowolną ekspozycję powstałą w wyniku sekurytyzacji.

Resekurytyzacja oznacza sekurytyzację, która obejmuje pulę ekspozycji bazowych i co

najmniej jedna z ekspozycji bazowych jest pozycją sekurytyzacyjną.

Pozycja resekurytyzacyjna oznacza ekspozycję z tytułu resekurytyzacji.

1.

Do obliczania wymogów kapitałowych, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, można stosować

metodę wartości zagrożonej określoną w załączniku nr 13 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem

ust. 2 i 3.

2.

Dom maklerski może stosować metodę wartości zagrożonej, pod warunkiem że

1)

wystąpi z wnioskiem, o którym mowa w art. 105 ust. 1 pkt 4 ustawy, i uzyska zgodę

na jej stosowanie;

2)

ustalona na dzień przedłożenia wniosku, o którym mowa w art. 105 ust. 1 pkt 4 ustawy,

na podstawie weryfikacji historycznej określonej w § 14 załącznika nr 13 do rozporządzenia,

liczba dni spośród ostatnich 250 dni roboczych bezpośrednio poprzedzających dzień

obliczenia, w których dzienna strata rynkowa na pozycjach pierwotnych objętych metodą

wartości zagrożonej przekroczyła wartość zagrożoną wyznaczoną na dany dzień roboczy

- nie przewyższa 10.

3.

Dom maklerski stosujący metodę wartości zagrożonej jest zobowiązany zaniechać jej

stosowania, począwszy od dnia, w którym ustalona, na podstawie weryfikacji historycznej

określonej w § 14 załącznika nr 13 do rozporządzenia, liczba dni - spośród poprzedzających

ten dzień 250 kolejnych dni roboczych, w których dzienna strata rynkowa na pozycjach

pierwotnych objętych metodą wartości zagrożonej przekroczyła wartość zagrożoną wyznaczoną

na dany dzień roboczy - przewyższa 10, lub od dnia, w którym zmienił się stan faktyczny

w stosunku do danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 105 ust. 1 pkt 4 ustawy.

1.

Dom maklerski wchodzący w skład grupy, o której mowa w § 19 rozporządzenia, zobowiązany

do sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego, niezależnie od obowiązku

przestrzegania limitu koncentracji zaangażowań i limitu dużych zaangażowań w ujęciu

jednostkowym, obowiązany jest także przestrzegać tych limitów w ujęciu skonsolidowanym

na podstawie skonsolidowanego sprawozdania finansowego, przyjmując odpowiednio sposób

obliczania kapitałów nadzorowanych domu maklerskiego i podmiotów zależnych, zgodnie

z zasadami określonymi w § 10 załącznika nr 12 do rozporządzenia.

2.

Przy ustalaniu przestrzegania limitu koncentracji zaangażowań i limitu dużych zaangażowań

w ujęciu skonsolidowanym dom maklerski, o którym mowa w ust. 1, odpowiednio stosuje

szczegółowe zasady i warunki uwzględniania zaangażowań wszystkich podmiotów ujętych

w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.

Pozycje określone w tabeli 1 powinny uwzględniać korekty określone w § 7-9a.

1.

Dom maklerski obliczający kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem, z wykorzystaniem metody

wewnętrznych ratingów, może uznać jako inne pozycje kapitałów uzupełniających II kategorii

dodatnie kwoty wynikające z aktualizacji wartości oraz rezerwy ujęte w obliczeniach,

o których mowa w § 164-167 załącznika nr 6 do rozporządzenia, do wysokości 0,6% kwot

ekspozycji ważonych ryzykiem obliczanych z wykorzystaniem metody wewnętrznych ratingów.

2.

Kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem, o których mowa w ust. 1, nie obejmują kwot obliczanych

w odniesieniu do pozycji sekurytyzacyjnych, którym zgodnie z przepisami załącznika

nr 8 do rozporządzenia przypisano wagę ryzyka równą 1250%.

Pod warunkiem zachowania ciągłości dopuszcza się

1

stosowanie metody wartości zagrożonej do obliczania wymogu kapitałowego z tytułu różnych

rodzajów ryzyka rynkowego, jednocześnie pod warunkiem, że model oblicza przynajmniej

jeden z łącznych wymogów kapitałowych, o których mowa w załącznikach nr 3 i 4 do rozporządzenia,

z zastrzeżeniem § 12 załącznika nr 3 do rozporządzenia i § 3 ust. 3 załącznika nr

4 do rozporządzenia;

2

przyjęcie krótszego okresu utrzymywania pozycji niż określony w § 5 pkt 2, pod warunkiem

odpowiedniego przeskalowania wyniku na wielkość odpowiadającą okresowi 10 dni roboczych;

dom maklerski stosujący takie przeskalowanie zobowiązany jest do przedstawienia Komisji,

nie rzadziej niż raz do roku, przyczyn uzasadniających jego przyjęcie;

3)

przy zachowaniu wymogu określonego w § 5 pkt 3, stosowanie schematów ważenia obserwacji

w okresie próby pod warunkiem dostosowania okresu próby, tak aby ważona średnia numerów

obserwacji w próbie obliczona przy zastosowaniu schematu ważenia przyjętego dla ważenia

obserwacji była równa co najmniej 125, przy zachowaniu malejącej numeracji, od najwyższego

numeru do 1, chronologicznie uporządkowanych obserwacji w próbie;

4)

uwzględnianie w modelu skrajnie niekorzystnych związków korelacyjnych lub empirycznych

związków korelacyjnych pomiędzy zmianami poszczególnych parametrów cenowych.

1.

Dom maklerski ustanawia i utrzymuje systemy i mechanizmy kontroli w celu zapewnienia

ostrożnej i wiarygodnej wyceny pozycji, spełniających warunki, o których mowa w §

9-15 rozporządzenia, wynikających z operacji zaliczonych do portfela handlowego.

2.

Systemy i mechanizmy kontroli muszą zawierać co najmniej następujące elementy

1

udokumentowane zasady i procedury dotyczące procesu wyceny, w tym wyraźnie określony

zakres odpowiedzialności za poszczególne obszary wchodzące w skład procesu wyceny,

źródła informacji o rynku oraz ocenę ich adekwatności, wytyczne dotyczące stosowania

nieobserwowalnych parametrów wejściowych odzwierciedlających założenia domu maklerskiego

dotyczące parametrów stosowanych przez uczestników rynku celem wyceny pozycji, częstotliwość

dokonywania niezależnej wyceny, godziny podawania dziennych cen zamknięcia, procedury

korekty wycen, procedury weryfikacji na koniec miesiąca oraz weryfikacji doraźnej;

2)

przejrzysty i niezależny od jednostki organizacyjnej domu maklerskiego, dokonującej

operacji zaliczanych do portfela handlowego, system przekazywania sprawozdań do jednostki

organizacyjnej odpowiedzialnej za proces wyceny pozycji wynikających z tych operacji.

Operacje, których wynikiem są zarówno aktywa lub zobowiązania bilansowe, jak i pozycje

pozabilansowe, rozkłada się odpowiednio na operacje bilansowe i operacje pozabilansowe

i uwzględnia w rachunku pozycji pierwotnych odrębnie zgodnie z zasadami określonymi

w niniejszym załączniku.

1.

Pozycje pierwotne wynikające z § 4 pkt 1 dom maklerski może kompensować z przeciwstawnymi

pozycjami w poszczególnych instrumentach kapitałowych.

2.

Dom maklerski, który dokonał kompensacji, o której mowa w ust. 1, zobowiązany jest

do stosowania w rachunku pozycji pierwotnych narzutu w wysokości zabezpieczającej

przed ryzykiem straty w wyniku zmiany ceny operacji, która nie byłaby w pełni skorelowana

ze zmianą kursów akcji wchodzących w skład indeksu.

3.

Dom maklerski stosuje odpowiednio postanowienia ust. 2, gdy posiada przeciwstawne

pozycje w terminowych kontraktach na indeksy giełdowe, które nie są identyczne pod

względem terminu realizacji kontraktu lub składu indeksu lub też pod względem obu

tych cech.

Jeżeli wysokość ekspozycji dodatnich wynikających z danej transakcji dostawy instrumentów

do rozliczenia w późniejszym terminie jest nieistotna, dom maklerski może do takich

ekspozycji stosować wagę ryzyka 100%.

W rachunku wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego dom maklerski może uwzględnić

umowy związane z sekurytyzacją aktywów, zgodnie z załącznikiem nr 8 do rozporządzenia.

Ekspozycja, w stosunku do której dom maklerski zastosował ograniczenie ryzyka kredytowego,

nie może powodować, że kwota ważona ryzykiem lub kwota oczekiwanych strat jest wyższa

niż ekspozycja w przypadku, w którym ryzyko kredytowe nie zostałoby ograniczone.

Przez dom maklerski inicjujący rozumie się

1)

dom maklerski, który samodzielnie lub za pośrednictwem podmiotów powiązanych, bezpośrednio

lub pośrednio, był zaangażowany w pierwotną umowę dającą początek zobowiązaniom lub

potencjalnym zobowiązaniom dłużnika lub potencjalnego dłużnika, skutkujących ekspozycją,

która podlega sekurytyzacji;

2)

dom maklerski, który nabywa ekspozycje strony trzeciej, ujmuje je we własnym bilansie,

a następnie poddaje sekurytyzacji.

Zgodnie z metodami, o których mowa w § 10-73, wartość ekspozycji wobec danego kontrahenta

jest równa sumie wartości ekspozycji obliczonych dla każdego pakietu kompensowania

zawartego z tym kontrahentem.

Wielkości wyrażone w euro przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego

przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu sprawozdawczym, w którym obliczana

jest wysokość kapitałów nadzorowanych przez domy maklerskie.

1.

Skalę prowadzonej działalności domu maklerskiego uznaje się za znaczącą, począwszy

od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu, w którym jest spełniony przynajmniej

jeden z poniższych warunków

1)

średnia arytmetyczna dziennych sum kwot operacji zawartych w każdym spośród ostatnich

250 dni roboczych bezpośrednio poprzedzających dzień obliczenia, zaliczonych do portfela

handlowego przekroczyła równowartość w złotych 15 000 000 euro obliczoną według bieżącego

kursu średniego ogłoszonego na dany dzień przez Narodowy Bank Polski;

2)

w ciągu 250 dni roboczych bezpośrednio poprzedzających dzień obliczenia występują

cztery dni, w których suma kwot operacji, zaliczonych do portfela handlowego, zawartych

w każdym z tych dni z osobna przekroczyła równowartość w złotych 20 000 000 euro obliczoną

w złotych według bieżącego kursu średniego ogłoszonego na dany dzień przez Narodowy

Bank Polski;

3)

średnia arytmetyczna skali prowadzonej działalności obliczona za ostatnie 250 dni

roboczych bezpośrednio poprzedzających dzień obliczenia przekroczyła 0,05;

4)

w ciągu 250 dni roboczych bezpośrednio poprzedzających dzień obliczenia występują

cztery dni, w których zakres prowadzonej działalności przekroczył 0,06.

2.

Dom maklerski prowadzący działalność krócej niż 250 dni roboczych może, po uprzednim

powiadomieniu Komisji, uznać skalę swojej działalności za znaczącą w rozumieniu ust.

1, jeżeli spełnia przynajmniej jeden z warunków określonych w tym ustępie, z zastrzeżeniem,

że liczbę 250 dni roboczych zastępuje się liczbą dni roboczych, które upłynęły od

rozpoczęcia działalności.

3.

Dom maklerski może zaprzestać uznawania skali działalności za znaczącą, począwszy

od dnia, w którym stwierdzi, że w ciągu poprzedzających 250 dni roboczych nie był

spełniony żaden z warunków wymienionych w ust. 1.

4.

Skalę prowadzonej działalności, o której mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, oblicza się jako

stosunek kwot operacji zawartych w danym dniu, zaliczonych do portfela handlowego,

do sumy bilansowej powiększonej o sumę kwot wszystkich operacji pozabilansowych nierozliczonych

do tego dnia.

5.

Kwoty operacji, o których mowa w ust. 1 i 4, ustala się zgodnie z zasadami określonymi

w § 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia.

6.

Dom maklerski obliczający skalę prowadzonej działalności jest zobowiązany do dokonywania

i dokumentowania obliczeń, o których mowa w ust. 5, z częstotliwością niezbędną do

sprawdzenia istnienia warunków określonych w ust. 1.

7.

Dom maklerski obliczający skalę prowadzonej działalności jest zobowiązany do sporządzania

ewidencji portfela handlowego i niehandlowego, w postaci wykazu operacji zawartych

w dniu, dla którego dokonano obliczenia według wzoru określonego w załączniku nr 1

do rozporządzenia.

8.

Skalę działalności uznaje się za nieznaczącą w przypadku, w którym nie zostały spełnione

warunki, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2.

Zaangażowanie domu maklerskiego wobec danego podmiotu oblicza się jako sumę

1)

zaangażowań domu maklerskiego wobec tego podmiotu w portfelu handlowym, obejmujących

a)

nadwyżkę długich pozycji netto nad krótkimi pozycjami netto we wszystkich instrumentach

bazowych wyemitowanych przez ten podmiot, wynikających z operacji zaliczonych do portfela

handlowego,

b)

pozycje netto wynikające z operacji stanowiących gwarantowanie emisji papierów wartościowych

obliczone w sposób określony w § 8 i 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia,

c)

pozycję netto wynikającą z umowy o subemisję usługową, o której mowa w art. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania

instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych

(Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439, z późn. zm., podpisanej z tym podmiotem; pozycję tę oblicza się jako iloczyn ilości papierów

wartościowych objętych subemisją usługową i ich ceny wynikającej z umowy o subemisję

usługową,

d)

wierzytelności wobec tego podmiotu wynikające z operacji zaliczonych do portfela handlowego,

w tym również operacji, o których mowa w przepisach załącznika nr 5 do rozporządzenia,

rozumianych jako suma

-

iloczynu sumy wymogów kapitałowych określonych w przepisach załącznika nr 5 do rozporządzenia

i liczby 12,5,

-

sumy ekwiwalentów bilansowych operacji, o których mowa w przepisach załącznika nr

5 do rozporządzenia, oraz

2)

zaangażowania domu maklerskiego wobec tego podmiotu w portfelu niehandlowym, stanowiącego

sumę wierzytelności oraz udzielonych zobowiązań pozabilansowych wynikających z operacji

z tym podmiotem, zaliczonych do portfela niehandlowego, posiadanych przez dom maklerski

instrumentów bazowych, wniesionych przez dom maklerski dopłat w spółce z ograniczoną

odpowiedzialnością lub też wkładów albo sum komandytowych - w zależności od tego,

która z tych kwot jest większa - w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej obciążonych

ryzykiem jednego podmiotu i zaliczonych do portfela niehandlowego.

1.

W kalkulacji wyniku uwzględnia się koszty z tytułu opłat za usługi określone w art.

81a ustawy dostarczone przez podmiot, który jest w stosunku do domu maklerskiego

podmiotem dominującym lub zależnym albo podmiotem zależnym od podmiotu dominującego

wobec domu maklerskiego lub podmiotem podlegającym nadzorowi właściwych władz lub

nadzorowi równoważnemu na podstawie odrębnych przepisów.

2.

Dla określenia wyniku, przychody z tytułu leasingu operacyjnego oraz z tytułu najmu

lub dzierżawy nieruchomości komercyjnych uwzględnia się w pozostałych przychodach

operacyjnych, a przychody i koszty z tytułu leasingu finansowego odpowiednio w przychodach

i kosztach z tytułu odsetek.

1.

Pomniejszeniami kapitałów uzupełniających II kategorii, o których mowa w § 4 ust.

2, są pozycje, o których mowa w § 2 ust. 3-6.

2.

Pozycje, o których mowa w ust. 1, ujmuje się w pomniejszeniach kapitałów uzupełniających

II kategorii w kwocie równej 50% ich wartości, z zastrzeżeniem ust. 3.

3.

Jeżeli 50% sumy pozycji, o których mowa w § 2 ust. 3-6, jest większa od sumy pozycji

określonej w § 4 ust. 1 i 2 oraz § 6, różnicę należy odjąć od kapitałów podstawowych

domu maklerskiego.

Domy maklerskie dokonujące transakcji opcyjnych uwzględniają w obliczeniach wartości

zagrożonej

1)

nieliniowość zmian wartości opcji względem zmian bieżących parametrów cenowych;

2)

wpływ innych niż zmiany bieżących parametrów cenowych czynników wpływających na wartość

opcji.

1.

Dom maklerski zobowiązany jest do opracowania w formie pisemnej oraz stosowania się

do zasad i procedur ustalania, które pozycje należy zaliczyć do portfela handlowego

w związku z obliczaniem wymogów kapitałowych, zgodnie z kryteriami określonymi w §

1, 4-6 i 8 oraz z uwzględnieniem możliwości domu maklerskiego w zakresie zarządzania

ryzykiem oraz stosowanych przez dom maklerski praktyk w tym zakresie.

2.

Zasady i procedury, o których mowa w ust. 1, określają co najmniej

1)

listę działalności, które dom maklerski uznaje za handlowe i zalicza do portfela handlowego

do celów obliczania wymogów kapitałowych;

2)

zakres, w jakim pozycje wynikające z operacji zaliczonych do portfela handlowego są

codziennie wyceniane w odniesieniu do aktywnego, płynnego rynku dwustronnego;

3)

w przypadku pozycji podlegających codziennej wycenie przy użyciu modelu - zakres,

w jakim dom maklerski

a)

identyfikuje wszystkie istotne ryzyka związane z daną pozycją,

b)

zabezpiecza się przed wszystkimi istotnymi rodzajami ryzyka związanymi z daną pozycją

za pomocą instrumentów, dla których istnieje aktywny, płynny rynek dwustronny,

c)

dokonuje miarodajnych oszacowań podstawowych założeń i parametrów stosowanych w modelu;

4)

zakres, w jakim dom maklerski jest zobowiązany dokonywać wycen pozycji wynikających

z operacji zaliczonych do portfela handlowego, które mogą być systematycznie weryfikowane

przez otoczenie;

5)

zakres, w jakim ograniczenia prawne lub inne ograniczenia wynikające z działalności

operacyjnej domu maklerskiego wpływają negatywnie na zdolność do dokonania w krótkim

czasie upłynnienia lub zabezpieczenia pozycji;

6)

zakres, w jakim dom maklerski jest zobowiązany aktywnie zarządzać ryzykiem związanym

z ekspozycją w ramach swojej działalności handlowej;

7)

zakres, w jakim dom maklerski może dokonywać transferu ryzyka lub pozycji pomiędzy

portfelem handlowym i niehandlowym oraz warunki, na jakich takie transfery mogą być

dokonywane.

3.

Przestrzeganie procedur, o których mowa w ust. 1, podlega okresowej kontroli wewnętrznej,

nie rzadziej jednak niż raz w roku.

Termin zapadalności pozycji pierwotnej oznacza wynikający z umowy ostateczny termin

spłaty wszystkich zobowiązań związanych z pozycją pierwotną, przy czym

1)

bieżąca pozycja pierwotna oznacza pozycję pierwotną, której termin zapadalności jest

nie dłuższy niż 2 dni robocze od dnia zawarcia transakcji, to jest 48 godzin od zamknięcia

dnia, w którym zawarto transakcję, bez godzin przypadających na dni wolne od pracy;

2)

terminowa pozycja pierwotna, oznacza pozycję pierwotną, której termin zapadalności

jest dłuższy niż termin, o którym mowa w pkt 1.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka cen instrumentów kapitałowych oblicza się,

z uwzględnieniem § 50 ust. 2, jako sumę

1)

wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka ogólnego, zgodnie z zasadami określonymi w § 8;

2)

wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów kapitałowych, zgodnie

z zasadami określonymi w § 9-12.

W przypadku całkowitej awarii systemu rozliczeniowego lub rozrachunkowego, dom maklerski

nie oblicza wymogów kapitałowych, o których mowa powyżej, aż do wznowienia normalnego

działania tych systemów. Jeżeli w tych okolicznościach kontrahent nie zdoła rozliczyć

swojej transakcji, nie jest to uznawane za niewykonanie zobowiązania w rozumieniu

przepisów dotyczących ryzyka kredytowego.

1.

Do obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem, wagi ryzyka przypisuje się wszystkim

ekspozycjom, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

Nie przypisuje się wagi ryzyka dla ekspozycji pomniejszających poziom kapitałów nadzorowanych.

3.

W metodzie standardowej wartość ekspozycji w przypadku aktywów jest równa wartości

bilansowej; w przypadku udzielonych zobowiązań pozabilansowych jest równa ekwiwalentowi

bilansowemu ekspozycji.

Jeżeli kwota ekspozycji ważona ryzykiem uwzględnia ochronę kredytową odpowiednio zgodnie

z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia, nie uwzględnia się ochrony kredytowej na podstawie

niniejszego załącznika.

Instytucja sponsorująca oznacza podmiot inny niż dom maklerski inicjujący, który ustanawia

i zarządza programem emisji papierów komercyjnych zabezpieczonych aktywami (programem

ABCP) lub programem emisji papierów wartościowych zabezpieczonych innym programem

sekurytyzacyjnym, w ramach którego nabywane są ekspozycje od jednostek zewnętrznych.

Jeżeli ekspozycje na ryzyko kredytowe kontrahenta wobec kontrahenta centralnego są

codziennie w pełni zabezpieczone, wartość ekspozycji na ryzyko kredytowe kontrahenta

równą zeru można przypisać ekspozycjom wynikających z

1)

transakcji pochodnych w tym transakcji, w których przedmiotem jest kredytowy instrument

pochodny,

2)

transakcji repo,

3)

transakcji z długim terminem rozliczenia,

4)

transakcji z opcją uzupełnienia zabezpieczenia,

5)

innych transakcji

- które pozostają nierozliczone i zostały przez kontrahenta centralnego przyjęte.

1.

Dom maklerski dokonuje podziału przeprowadzanych operacji na portfel handlowy i portfel

niehandlowy w oparciu o procedurę, o której mowa w ust. 2, oraz, w przypadku domu

maklerskiego, którego skala działalności jest znacząca, zgodnie z przepisami załącznika

nr 1 do rozporządzenia.

2.

Dom maklerski jest obowiązany opracować w formie pisemnej wewnętrzną procedurę obejmującą

szczegółowe zasady wyodrębniania portfela handlowego i niehandlowego oraz wyznaczania

pozycji pierwotnych.

3.

Dom maklerski, którego skala prowadzonej działalności jest znacząca, musi uzupełnić

wewnętrzną procedurę, o której mowa w ust. 2, o szczegółowe zasady ustalania wyniku

rynkowego oraz ustalania straty na operacjach zaliczonych do portfela niehandlowego.

4.

Wewnętrzna procedura oraz wszelkie jej zmiany powinny być zatwierdzone przez radę

nadzorczą domu maklerskiego.

5.

Wszelkie zmiany w zakresie wewnętrznej procedury domu maklerskiego powinny być uzasadnione

w formie pisemnej.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu przekroczenia limitu koncentracji zaangażowania i

limitu dużych zaangażowań oblicza się

1)

w sposób określony w § 9 - dla domów maklerskich, których skala prowadzonej działalności

jest znacząca;

2)

w sposób określony w § 10 - dla domów maklerskich, których skala prowadzonej działalności

jest nieznacząca.

W kalkulacji wyniku nie uwzględnia się następujących pozycji rachunku zysków i strat

1)

zrealizowanych zysków i strat ze sprzedaży pozycji z portfela niehandlowego;

2)

przychodów z tytułu zdarzeń nadzwyczajnych lub występujących nieregularnie;

3)

przychodów z tytułu odszkodowań uzyskanych z tytułu ubezpieczenia.

1.

Pomniejszenia kapitałów podstawowych, o których mowa w § 2 ust. 3, stosuje się, jeśli

zaangażowanie kapitałowe domu maklerskiego w danym podmiocie

1)

w przypadku gdy podmiotem tym jest instytucja

a)

stanowi więcej niż 10% kapitału (funduszy własnych) tego podmiotu,

b)

stanowi nie więcej niż 10% kapitału (funduszy własnych) tego podmiotu i łącznie z

innymi zaangażowaniami kapitałowymi domu maklerskiego w instytucje nieprzekraczającymi

10% kapitału (funduszy własnych) podstawowego tych podmiotów indywidualnie, stanowi

więcej niż 10% kapitałów nadzorowanych domu maklerskiego, przed pomniejszeniem ich

o pozycje określone w § 2 ust. 3;

2)

w przypadku gdy podmiotem tym jest zakład ubezpieczeń - stanowi co najmniej 20% kapitału

(funduszy własnych) tego podmiotu lub pozwala na wykonywanie co najmniej 20% głosów

w organach tego podmiotu.

2.

W przypadku pośredniego zaangażowania kapitałowego domu maklerskiego (poprzez instytucje

niefinansowe), zaangażowanie kapitałowe domu maklerskiego oblicza się jako część zaangażowania

kapitałowego jednostki dominującej niższego szczebla w instytucję, proporcjonalną

do udziału zaangażowania kapitałowego domu maklerskiego w kapitale (funduszu) podstawowym

tej jednostki, nieprzekraczającą zaangażowania kapitałowego domu maklerskiego w podmiot

zależny. Zasadę tę stosuje się odpowiednio również w przypadku, gdy pośrednie powiązania

pomiędzy domem maklerskim a instytucją mają charakter wielopoziomowy.

3.

Do pomniejszeń kapitałów uzupełniających II kategorii przepisy ust. 1 i 2 stosuje

się odpowiednio.

Oszacowania parametrów modelu należy aktualizować przynajmniej raz w miesiącu.

W odniesieniu do pozycji zaliczonych przez dom maklerski do portfela handlowego powinny

być spełnione następujące warunki

1)

pozycje lub portfele handlowe muszą posiadać dobrze udokumentowaną strategię polityki

inwestycyjnej zatwierdzoną przez zarząd domu maklerskiego, w tym wyznaczony horyzont

czasowy dla poszczególnych rodzajów operacji w portfelu handlowym;

2)

w odniesieniu do aktywnego zarządzania pozycjami portfela handlowego muszą zostać

określone zasady i procedury, uwzględniające

a)

ustalanie limitów pozycji wynikających z operacji zaliczonych do portfela handlowego

(pozycje) oraz monitorowanie tych limitów,

b)

zasady przekazywania zarządowi domu maklerskiego sprawozdań na temat pozycji w ramach

procesu zarządzania ryzykiem,

c)

stopień autonomii pracowników zawierających transakcje skutkujące otwarciem lub zamknięciem

pozycji w ramach uzgodnionych limitów oraz zgodnie z zatwierdzoną strategią polityki

inwestycyjnej,

d)

monitorowanie pozycji w oparciu o informacje rynkowe, ocenę ich zbywalności lub możliwości

ich zabezpieczenia, oraz wiążące się z nimi rodzaje ryzyka, w tym w szczególności

ocenę jakości i dostępności danych rynkowych stosowanych do procesu wyceny tych pozycji,

poziomu obrotu rynkowego oraz wielkości zawieranych na rynku transakcji;

3)

dom maklerski powinien posiadać jasno określone zasady i procedury dotyczące monitorowania

zgodności pozycji ze strategią polityki inwestycyjnej, w tym dotyczące monitorowania

wielkości obrotu i przeterminowanych pozycji w portfelu handlowym;

4)

strategia polityki inwestycyjnej obejmuje bieżącą, średnioterminową i długoterminową

politykę inwestycyjną, uwzględniającą w szczególności

a)

krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe cele inwestowania,

b)

zasadę budowy portfela inwestycji i metody zarządzania nim,

c)

kwotę środków przeznaczoną do inwestowania;

5)

wszelkie zmiany w zakresie strategii polityki inwestycyjnej domu maklerskiego powinny

być uzasadnione w formie pisemnej i zatwierdzone przez zarząd domu maklerskiego.

Gwarantowanie emisji papierów wartościowych uwzględnia się w rachunku pozycji pierwotnych

w kwocie zobowiązania do objęcia (zakupu), po z góry ustalonej cenie i w z góry ustalonym

terminie, papierów wartościowych pochodzących z nowej emisji, pomniejszonej o kwoty

dokonanych subskrypcji i otrzymanych regwarancji, z zastrzeżeniem § 9.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka ogólnego cen instrumentów kapitałowych oblicza się

dla pozycji pierwotnych w instrumentach kapitałowych wynikających z operacji zaliczonych

do portfela handlowego jako 8% bezwzględnej wartości globalnej pozycji netto w instrumentach

kapitałowych.

1.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta oblicza się jako 8% sumy

kwot ekspozycji ważonych ryzykiem, wyznaczonych dla następujących operacji zaliczonych

do portfela handlowego

1)

transakcji, których przedmiotem są pozagiełdowe instrumenty pochodne;

2)

transakcji, których przedmiotem są kredytowe instrumenty pochodne;

3)

umów odkupu, transakcji repo oraz transakcji udzielania lub przyjmowania pożyczek

instrumentów finansowych lub towarów, których podstawę stanowią papiery wartościowe

i towary objęte portfelem handlowym;

4)

transakcji z opcją uzupełnienia zabezpieczenia kredytowego opartych na papierach wartościowych

lub towarach;

5)

transakcji z długim okresem rozliczenia.

2.

Na potrzeby obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kontrahenta transakcjami,

o których mowa w ust. 1 pkt 1, są transakcje, których przedmiotem są instrumenty wskazane

w § 27 załącznika nr 2 do rozporządzenia, inne niż transakcje, będące zgodnie z przepisami

§ 7 załącznika nr 9 do rozporządzenia, ekspozycjami w stosunku do centralnego kontrahenta,

którym przypisano wartość zero.

1.

Wagę ryzyka przypisuje się zgodnie z klasą, do której należy dana ekspozycja, oraz

stopniem jakości kredytowej ekspozycji lub podmiotu w zakresie określonym w § 24-96.

2.

Jeżeli ekspozycja objęta jest ograniczeniem ryzyka kredytowego, ekspozycji może być

przypisana waga ryzyka, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia.

Dom maklerski musi posiadać procedury zarządzania ryzykiem, umożliwiające kontrolowanie

ryzyka, na które może być narażony w wyniku stosowania technik ograniczania ryzyka

kredytowego.

Wsparcie jakości kredytowej oznacza ustalenie umowne, na mocy którego jakość kredytowa

pozycji sekurytyzacyjnej ulega poprawie w stosunku do sytuacji braku takiego ustalenia

umownego, wliczając w to wsparcie jakości kredytowej zapewniane przez transze podporządkowane

i inne rodzaje ochrony kredytowej.

1.

Ekspozycje powstałe w wyniku transakcji z długim terminem rozliczenia można obliczyć

przy użyciu jednej z metod, o których mowa w § 10-73, niezależnie od metod wybranych

w odniesieniu do pozagiełdowych transakcji pochodnych i pozagiełdowych transakcji

repo oraz transakcji z opcją uzupełnienia zabezpieczenia.

2.

Przy obliczaniu wymogów kapitałowych z tytułu transakcji z długim terminem rozliczenia

dom maklerski stosujący metodę wewnętrznych ratingów, o której mowa w załączniku nr

6 do rozporządzenia, może na stałe stosować do takich transakcji wagi ryzyka zgodne

z metodą standardową, określoną w załączniku nr 6 do rozporządzenia, niezależnie od

istotności tych transakcji.

Pozycje wynikające z operacji zaliczonych do portfela handlowego muszą być wyceniane

co najmniej raz dziennie w sposób ostrożny i wiarygodny, zgodnie z § 10 i 11.

W kalkulacji wyniku nie uwzględnia się przychodów z tytułu dywidend otrzymanych od

podmiotu, będącego w stosunku do domu maklerskiego podmiotem dominującym lub zależnym,

lub też będącego podmiotem zależnym od podmiotu dominującego wobec domu maklerskiego,

jeżeli umożliwi to uniknięcie podwójnego naliczania przychodów wewnątrzgrupowych

1.

Kapitały uzupełniające III kategorii domu maklerskiego ustalone na potrzeby obliczenia

poziomu nadzorowanych kapitałów obejmują

1)

zysk rynkowy ustalony w sposób określony w § 17 rozporządzenia, obliczony narastająco

do dnia sprawozdawczego, pomniejszony o znane obciążenia, w tym dywidendy, w zakresie,

w jakim nie został zaliczony do kapitałów podstawowych domu maklerskiego lub podzielony

w inny sposób;

2)

stratę (ze znakiem ujemnym) na wszystkich operacjach zaliczonych do portfela niehandlowego,

obliczoną narastająco do dnia sprawozdawczego, z wyłączeniem strat z tytułu zmian

kursów walutowych i cen towarów, w zakresie, w jakim nie została ujęta w kapitałach

podstawowych domu maklerskiego lub pokryta w inny sposób;

3)

zobowiązania podporządkowane, z pierwotnym terminem zapadalności wynoszącym co najmniej

2 lata, spełniające warunki określone w § 5.

2.

Zaliczona do kapitałów uzupełniających III kategorii kwota otrzymanych pożyczek podporządkowanych

nie przekracza 150% kwoty, o jaką kapitały podstawowe przewyższają wyższą z kwot określonych

jako

-

połowa wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego,

-

różnica wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego i kapitałów uzupełniających

II kategorii domu maklerskiego.

3

Z zastrzeżeniem § 1 ust. 5, pozycje, o których mowa w art. 105 ust. 1 pkt 11 ustawy,

obejmują wyłącznie pozycje określone w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2.

Model powinien ujmować wystarczającą liczbę czynników ryzyka w zależności od skali

aktywności domu maklerskiego na poszczególnych rynkach. Dopuszczalne jest pominięcie

w modelu pomiaru ryzyka danego czynnika uwzględnionego przez dom maklerski w modelu

wyceny pozycji, o ile dom maklerski jest w stanie uzasadnić słuszność takiego pominięcia.

Model powinien uwzględniać ryzyko korelacji i ryzyko bazowe, a także nieliniowość,

szczególnie w przypadku opcji. Dopuszczalne jest stosowanie wskaźników zastępczych

dla czynników ryzyka, o ile zostały one uprzednio sprawdzone i są skuteczne w odniesieniu

do faktycznie utrzymywanych pozycji. Ponadto, w odniesieniu do poszczególnych typów

ryzyka, model powinien spełniać wymogi określone w § 10-13.

Gwarantowanie emisji papierów wartościowych można uwzględniać w rachunku pozycji pierwotnych

jako iloczyn kwoty określonej w § 8 i odpowiedniego współczynnika przeliczeniowego

określonego w poniższej tabeli, przy czym dzień zerowy oznacza dzień, w którym dom

maklerski staje się bezwarunkowo zobowiązany do objęcia (nabycia) znanej ilości papierów

wartościowych po uzgodnionej cenie

Okres

Współczynnik przeliczeniowy

od podpisania umowy do dnia zerowego

0%

w pierwszym dniu roboczym po dniu zerowym

10%

w drugim i trzecim dniu roboczym po dniu zerowym

25%

w czwartym dniu roboczym po dniu zerowym

50%

w piątym dniu roboczym po dniu zerowym

75%

w szóstym i dalszych dniach roboczych po dniu zerowym

100%

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów kapitałowych oblicza

się dla pozycji pierwotnych w instrumentach kapitałowych wynikających z operacji zaliczonych

do portfela handlowego metodą podstawową, określoną w § 10, lub metodą uproszczoną,

określoną w § 11.

Rozdział 1.

Metoda podstawowa

1.

Dom maklerski określa wartości potencjalnej przyszłej ekspozycji kredytowej dla transakcji

zamiany (swap) przychodu całkowitego oraz dla transakcji zamiany (swap) ryzyka kredytowego jako iloczyn wartości nominalnej danego instrumentu oraz następującego

współczynnika procentowego

1)

5% - w przypadku gdy aktywa referencyjne transakcji zamiany (swap) spełniają warunki umożliwiające zakwalifikowanie ich jako pozycji o obniżonym ryzyku,

w rozumieniu przepisów załącznika nr 3 do rozporządzenia;

2)

10% - w przypadku gdy aktywa referencyjne transakcji zamiany (swap) nie spełniają warunków, o których mowa w pkt 1.

2

W obliczeniach, o których mowa w ust. 1, dom maklerski, którego ekspozycja z tytułu

zawarcia transakcji zamiany (swap) ryzyka kredytowego stanowi pozycję długą w instrumencie bazowym w aktywach referencyjnych

tej transakcji, może stosować współczynnik procentowy 0% dla tej transakcji, chyba

że dana transakcja zamiany (swap) ryzyka kredytowego zawiera klauzulę, na mocy której z chwilą stwierdzenia niewypłacalności

podmiotu, którego ekspozycja z tytułu zawarcia tej transakcji stanowi odpowiednio

pozycję krótką, transakcja ta podlega rozwiązaniu, nawet jeśli nie stwierdzono niewypłacalności

emitenta lub wystawcy aktywów referencyjnych tej transakcji. W takim przypadku maksymalna

wysokość potencjalnej przyszłej ekspozycji kredytowej domu maklerskiego nie przekracza

wysokości premii, które nie zostały jeszcze wypłacone domowi maklerskiemu przez podmiot.

3.

W przypadku gdy kredytowy instrument pochodny zapewnia ochronę kredytową uruchamianą

w następstwie n-tego z kolei niewykonania zobowiązania wynikłego z pozycji pierwotnych

w aktywach referencyjnych danej transakcji, dom maklerski stosuje współczynniki procentowe

zgodnie z ust. 2, w zależności od spełnienia przez n-te w kolejności zobowiązanie

o najniższej jakości kredytowej warunków wskazanych w ust. 1.

4.

Przepisy ust. 2-4, odnoszące się do kredytowych instrumentów pochodnych, stosuje się

na potrzeby obliczania ekwiwalentu bilansowego tych transakcji, zgodnie z metodą wyceny

rynkowej, o której mowa w § 10 załącznika nr 9 do rozporządzenia.

Stopień jakości kredytowej ekspozycji lub podmiotu określa się przy wykorzystaniu

ocen wiarygodności kredytowych opracowanych przez uznane ECAI, na podstawie uchwały,

o której mowa w art. 105b ust. 3 ustawy, lub ocen wiarygodności kredytowych opracowanych

przez agencje kredytów eksportowych, które oferują ubezpieczenie wspieranych przez

państwo członkowskie kredytów eksportowych w danym kraju, w szczególności Korporację

Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych Spółka Akcyjna.

Bez względu na to, czy przy obliczaniu kwot ekspozycji ważonych ryzykiem oraz odpowiednio

kwot oczekiwanych strat stosowane są techniki ograniczenia ryzyka kredytowego, czy

też nie, dom maklerski dokonuje pełnej oceny ryzyka kredytowego ekspozycji bazowej

i przechowywania odpowiedniej dokumentacji w tym zakresie. W celu realizacji tego

wymogu, dla transakcji repo ekspozycja bazowa jest uwzględniana w kwocie netto ekspozycji.

Podmiot emisyjny oznacza inny podmiot, niż dom maklerski, utworzony w celu przeprowadzenia

jednej lub wielu sekurytyzacji, którego działalność ogranicza się do działań odpowiadających

temu celowi. Struktura podmiotu emisyjnego jest ukształtowana w celu oddzielenia jego

zobowiązań od zobowiązań domu maklerskiego inicjującego, a posiadacze udziałów w takiej

jednostce mają prawo zastawiać je lub wymieniać bez żadnych ograniczeń.

1.

Dla stosowania metod, o których mowa w § 10 i 11, dom maklerski może stosować kwotę

nominalną transakcji pozabilansowej lub wartość jej ekwiwalentu delta w przypadku

opcji, pod warunkiem że stanowi ona właściwy miernik ryzyka wynikającego z tej transakcji.

2.

Jeżeli umowa przewiduje zwielokrotnienie przepływów środków pieniężnych, kwota nominalna

transakcji podlega odpowiedniej korekcie w celu uwzględnienia efektu tego zwielokrotnienia

na profil ryzyka wynikający z transakcji.

1.

Wymóg kapitałowy z tytułu przekroczenia limitu koncentracji zaangażowania wobec danego

podmiotu oblicza się

1)

zgodnie z ust. 3 - jeśli spełnione są wszystkie warunki określone w ust. 2;

2)

zgodnie z ust. 4 - w pozostałych przypadkach.

2.

Dopuszcza się przekroczenie przez dom maklerski limitu koncentracji zaangażowania

wobec danego podmiotu, pod warunkiem że

1)

zaangażowanie domu maklerskiego wobec tego podmiotu wynikające z operacji zaliczonych

do portfela niehandlowego nie przekracza limitu koncentracji zaangażowania określonego

w § 2, co oznacza, że przekroczenie limitu koncentracji zaangażowania wobec tego podmiotu

dotyczy wyłącznie operacji zaliczonych do portfela handlowego;

2)

suma dużych zaangażowań domu maklerskiego wobec wszystkich podmiotów w portfelu niehandlowym

nie przekracza limitu dużych zaangażowań, o którym mowa w § 3, tak że przekroczenie

tego limitu wynika z zaangażowań domu maklerskiego w portfelu handlowym;

3)

dom maklerski włącza do rachunku całkowitego wymogu kapitałowego łączny wymóg kapitałowy

z tytułu przekroczenia limitu koncentracji zaangażowania w odniesieniu do tego podmiotu,

obliczony zgodnie z zasadami zawartymi w ust. 5, i spełnia wymóg określony w art.

98a ust. 3 ustawy;

4)

zaangażowanie domu maklerskiego wobec tego podmiotu wynikające z operacji zaliczonych

do portfela handlowego, powodujące przekroczenie limitu koncentracji zaangażowania

przez okres nie dłuższy niż 10 dni roboczych, nie jest większe od 500% poziomu nadzorowanych

kapitałów domu maklerskiego;

5)

suma wielkości przekraczających limit koncentracji zaangażowania domu maklerskiego,

istniejących przez okres dłuższy niż 10 dni roboczych, nie jest większa od 600% poziomu

nadzorowanych kapitałów domu maklerskiego;

6)

dom maklerski nie dokonuje transakcji mających na celu obniżenie wymogu kapitałowego

z tytułu przekroczenia limitu koncentracji zaangażowania i limitu dużych zaangażowań,

w szczególności polegających na rozliczaniu zaangażowania wobec podmiotu przed upływem

10 dni jego trwania i podejmowaniu nowego zaangażowania wobec tego podmiotu, ani też

nie przenosi czasowo przekroczenia limitu do innej instytucji;

7)

dom maklerski przesyła Komisji, w terminie 6 tygodni po upływie danego kwartału roku

kalendarzowego, zestawienia przekroczeń limitu koncentracji zaangażowania określonego

w § 2, sporządzone dla ostatnich 3 kolejnych miesięcy, podając nazwę kontrahenta,

kwotę i rodzaj zaangażowania oraz poziom swoich nadzorowanych kapitałów.

3.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1

1)

z zaangażowania domu maklerskiego wobec danego podmiotu w portfelu handlowym wyodrębnia

się składniki o łącznej wartości równej nadwyżce zaangażowania ponad limit określony

w § 2, zwane dalej „nadwyżką koncentracji”, którym przypisano najwyższe

a)

stopy narzutu z tytułu ryzyka szczególnego zgodnie z § 9-11 załącznika nr 3 do rozporządzenia

lub § 24-40 załącznika nr 3 do rozporządzenia,

b)

wagi ryzyka kontrahenta zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia lub współczynniki

przeliczeniowe zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia;

2)

wymóg kapitałowy z tytułu przekroczenia limitu koncentracji zaangażowania wobec danego

podmiotu oblicza się jako

a)

jeśli nadwyżka koncentracji istnieje nie dłużej niż 10 dni - 200% sumy wymogów kapitałowych,

obliczonych na podstawie § 9-11 załącznika nr 3 do rozporządzenia, § 24-40 załącznika

nr 3 do rozporządzenia, załącznika nr 5 do rozporządzenia, dla składników, o których

mowa w pkt 1,

b)

jeśli nadwyżka koncentracji istnieje dłużej niż 10 dni - sumę iloczynów

-

wymogów kapitałowych, obliczonych na podstawie § 9-11 załącznika nr 3 do rozporządzenia,

§ 24-40 załącznika nr 3 do rozporządzenia, załącznika nr 5 do rozporządzenia, dla

składników, o których mowa w pkt 1, zaklasyfikowanych do odpowiednich przedziałów

nadwyżki zaangażowania określonych w pierwszej kolumnie poniższej tabeli, oraz

-

odpowiadających tym składnikom współczynników określonych w drugiej kolumnie tej tabeli,

-

przy czym zaliczanie składników do poszczególnych przedziałów należy wykonać, począwszy

od pierwszego z tych przedziałów, zaliczając do niego składnik o najniższej stopie

narzutu, wadze ryzyka lub współczynniku przeliczeniowym, poprzez kolejne przedziały,

zaliczając do nich składniki o coraz to wyższych stopach narzutu, wagach ryzyka lub

współczynnikach przeliczeniowych.

Nadwyżka koncentracji (w relacji do poziomu nadzorowanych kapitałów domu maklerskiego)

w %

Współczynnik w %

kolumna 1

kolumna 2

do 40

200

40-60

300

60-80

400

80-100

500

100-250

600

powyżej

250 900

4.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, wymóg kapitałowy z tytułu przekroczenia

limitu koncentracji zaangażowania wobec danego podmiotu stanowi obliczona dla tego

podmiotu nadwyżka koncentracji.

5.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu przekroczenia limitu koncentracji zaangażowania i

limitu dużych zaangażowań, w przypadku domów maklerskich, których skala prowadzonej

działalności jest znacząca, oblicza się jako większą z następujących dwóch kwot

1)

sumy wymogów kapitałowych z tytułu przekroczenia limitu koncentracji zaangażowania

wobec poszczególnych podmiotów, obliczonych

a)

zgodnie z ust. 3 w przypadku zaangażowań, o których mowa w ust. 1 pkt 1,

b)

zgodnie z ust. 4 w przypadku zaangażowań, o których mowa w ust. 1 pkt 2;

2)

nadwyżki sumy dużych zaangażowań wobec poszczególnych podmiotów, w portfelu handlowym

i niehandlowym łącznie, ponad limit dużych zaangażowań.

W przypadku gdy pozycje określone w tabeli 1 nie oddają treści ekonomicznej działalności

prowadzonej przez dom maklerski, dokonuje on odpowiednich korekt w celu ujęcia wielkości

oddających specyfikę rzeczywistej działalności podmiotu dla celów obliczania wymogu

z tytułu ryzyka operacyjnego.

1.

Z wyjątkiem przypadków, o których mowa w § 11, dom maklerski dokonuje wyceny pozycji

wynikających z operacji zaliczonych do portfela handlowego według wartości rynkowej.

2

Wycena według wartości rynkowej oznacza wycenę dokonywaną co najmniej raz dziennie

według łatwo dostępnych cen zamknięcia, pochodzących z niezależnych źródeł, takich

jak kursy giełdowe, notowania elektroniczne lub notowania pochodzące od kilku niezależnych

podmiotów pośredniczących w sposób stały w zawieraniu transakcji na danym rynku oraz

posiadających w związku z wykonywaniem tych funkcji nieposzlakowaną opinię uczestników

tego rynku.

3.

Dokonując wyceny według wartości rynkowej, stosuje się ostrożniejszy z kursów kupna

lub sprzedaży, chyba że dom maklerski - w ramach realizacji umów zawartych ze spółką

organizującą obrót danym papierem wartościowym lub instrumentem finansowym niebędącym

papierem wartościowym albo odpowiednio z emitentem danego papieru wartościowego lub

wystawcą danego instrumentu finansowego niebędącego papierem wartościowym - świadczy

usługi polegające na podtrzymywaniu płynności notowań tego papieru wartościowego lub

odpowiednio instrumentu finansowego niebędącego papierem wartościowym i w ramach tych

usług może dokonać zamknięcia po średnim kursie rynkowym.

Dom maklerski, który przygotowuje sprawozdanie finansowe zgodnie z Międzynarodowymi

Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej

oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń, na podstawie

art. 2 ust. 3 ustawy o rachunkowości, wylicza wynik jako sumę pozycji ze swojego rachunku

zysków i strat w sposób możliwie najlepiej oddający metodologię wyznaczania wskaźnika

określoną w § 4-5 oraz z uwzględnieniem korekt, o których mowa w § 6-9.

1.

Dom maklerski należący do grupy, o której mowa w § 19 rozporządzenia, ustala poziom

skonsolidowanych nadzorowanych kapitałów obejmujących jednostki zależne, na podstawie

swojego skonsolidowanego sprawozdania finansowego sporządzonego w oparciu o przepisy

ustawy o rachunkowości lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego finansowej spółki holdingowej, o której

mowa w § 19 rozporządzenia, stosując zasady określone w przepisach § 1-9, z tym że

akcje lub udziały instytucji należących do tej grupy oraz udzielone tym instytucjom

pożyczki podporządkowane, które zaliczane są do ich kapitałów (funduszy) własnych,

nie pomniejszają poziomu jego kapitałów nadzorowanych.

2.

Dodatkowo w poziomie skonsolidowanych nadzorowanych kapitałów domu maklerskiego uwzględnia

się odpowiednio

1)

wartość firmy jednostek podporządkowanych, rozumianą jako nadwyżka wartości udziałów

nad odpowiadającą im częścią aktywów netto wycenionych według ich wartości godziwych;

2)

ujemną wartość firmy jednostek podporządkowanych, rozumianą jako nadwyżka odpowiedniej

części aktywów netto wycenionych według ich wartości godziwych nad wartością udziałów;

3)

kapitały mniejszości, rozumiane jako kapitały określone w art. 3 ust. 1 pkt 46 ustawy o rachunkowości;

4)

różnice kursowe z przeliczenia, rozumiane jako różnice kursowe określone w rozporządzeniu

ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanym na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 3 ustawy o rachunkowości.

3.

Poziom skonsolidowanych kapitałów nadzorowanych domu maklerskiego powiększa się i

pomniejsza o pozycje, o których mowa w ust. 2, odpowiednio w relacji do struktury

kapitałów (funduszy) własnych jednostek zależnych.

W zakresie ryzyka stopy procentowej

1)

system pomiaru ryzyka uwzględnia zbiór czynników ryzyka odpowiadających stopom procentowym

w każdej walucie, w której dom maklerski utrzymuje pozycje bilansowe lub pozabilansowe

wrażliwe na stopy procentowe;

2)

dom maklerski modeluje krzywe dochodowości, stosując w odniesieniu do każdej z krzywych

dochodowości jedno z ogólnie przyjętych podejść, przy czym dla istotnych ekspozycji

na ryzyko stopy procentowej w najważniejszych walutach i na najważniejszych rynkach,

krzywa dochodowości jest podzielona co najmniej na sześć segmentów zapadalności w

celu ujęcia wahań zmienności stóp wzdłuż krzywej dochodowości;

3)

system pomiaru ryzyka uwzględnia ryzyko niedoskonale skorelowanych przesunięć między

różnymi krzywymi dochodowości.

Terminowe kontrakty giełdowe na stopy procentowe (interest rate futures), umowy dotyczące transakcji terminowych na stopy procentowe (forward rate agreements) i terminowe zobowiązania zakupu lub sprzedaży instrumentów dłużnych podlegają dekompozycji

na pozycje pierwotne zgodnie z poniższymi zasadami

1)

długa pozycja w terminowych kontraktach giełdowych na stopy procentowe generuje

a)

krótką pozycję odpowiadającą zaciągniętej pożyczce wymagalnej w terminie dostawy określonym

w umowie,

b)

długą pozycję z tytułu posiadanych aktywów z M identycznym z M instrumentu lub pozycji

referencyjnej, która jest przedmiotem danego terminowego kontraktu giełdowego;

2)

krótka pozycja z tytułu sprzedanej transakcji terminowej na stopę procentową generuje

a)

długą pozycję zapadającą w terminie obejmującym termin rozliczenia transakcji oraz

okres obowiązywania umowy,

b)

krótką pozycję wymagalną w terminie rozliczenia transakcji;

3)

w przypadku terminowych kontraktów giełdowych na stopy procentowe i terminowych umów

stopy procentowej zarówno zaciągniętą pożyczkę, jak i aktywa, w celu obliczenia wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka szczególnego instrumentów dłużnych, zalicza się do pozycji

o niskim ryzyku szczególnym;

4)

pozycja z tytułu terminowego zobowiązania zakupu instrumentu dłużnego generuje

a)

krótką pozycję odpowiadającą zaciągniętej pożyczce wymagalnej w terminie dostawy instrumentu,

b)

długą pozycję w instrumencie dłużnym;

5)

w przypadku transakcji repo instrumentów dłużnych, do celów obliczenia wymogu kapitałowego

z tytułu ryzyka szczególnego instrumentów dłużnych, zaciągniętą pożyczkę zalicza się

do pozycji o niskim ryzyku szczególnym, natomiast instrument dłużny wpisuje się do

tej grupy pozycji w tabeli, o której mowa w § 37 załącznika nr 3, która będzie właściwa

dla danego instrumentu.

1.

Przy obliczaniu wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów

kapitałowych metodą podstawową zalicza się każdą pozycję pierwotną w danym instrumencie

kapitałowym do jednej z następujących grup

1)

pozycje w instrumentach kapitałowych wynikające z transakcji terminowych, których

przedmiotem są indeksy uznanych giełd papierów wartościowych;

2)

(uchylony);

3)

(uchylony);

4)

pozostałe pozycje w instrumentach kapitałowych.

2.

Przez indeksy uznanych giełd papierów wartościowych rozumie się następujące indeksy

Lp.

Nazwa indeksu

Kraj

1.

ALL ORDS

Związek Australijski

2.

ATX

Republika Austrii

3.

BEL20

Królestwo Belgii

4.

IBOVESPA

Federacyjna Republika Brazylii

5.

PX

Republika Czeska

6.

CSE General

Republika Cypru

7.

OMX Copenhagen 20

Królestwo Danii

8.

DJ Euro STOXX 50

Indeks międzynarodowy

9.

Euronext 100

Indeks międzynarodowy

10.

OMX Tallinn

Republika Estonii

11.

OMX Helsinki General

Republika Finlandii

12.

CAC40

Republika Francuska

13.

Athex

Republika Grecka

14.

IBEX35

Królestwo Hiszpanii

15.

EOE25

Królestwo Niderlandów

16.

Hang Seng

Chińska Republika Ludowa

17.

ISEQ Overall

Irlandia

18.

OMX Iceland All-Share

Republika Islandii

19.

Nikkei225

Japonia

20.

TSE35

Kanada

21.

OMX Vilnius

Republika Litewska

22.

LuxX Index

Wielkie Księstwo Luksemburga

23.

OMXRiga

Republika Łotewska

24.

MSE Index

Republika Malty

25.

IPC

Meksykańskie Stany Zjednoczone

26.

DAX

Federacyjna Republika Niemiec

27.

OSE All-Share

Królestwo Norwegii

28.

WIG20

Rzeczpospolita Polska

29.

PSI General

Republika Portugalska

30.

SAX

Republika Słowacka

31.

SBI20

Republika Słowenii

32.

SMI

Konfederacja Szwajcarska

33.

OMX Stockholm 30

Królestwo Szwecji

34.

S&P 500

Stany Zjednoczone Ameryki

35.

DJIA

Stany Zjednoczone Ameryki

36.

NASDAQ

Stany Zjednoczone Ameryki

37.

BUX

Republika Węgierska

38.

FTSE 100

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

39.

FTSE mid-250

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

40.

MIB 30

Republika Włoska

3.

(uchylony).

4.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego ceny danego instrumentu kapitałowego

oblicza się jako iloczyn bezwzględnej wartości pozycji netto w tym instrumencie i

stopy narzutu w wysokości

1)

0% - w przypadku instrumentu będącego przedmiotem pozycji zaliczonej do grupy, o której

mowa w ust. 1 pkt 1;

2)

(uchylony);

3

8% - w przypadku instrumentu będącego przedmiotem pozycji zaliczonej do grupy, o której

mowa w ust. 1 pkt 4.

5.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów kapitałowych oblicza

się jako sumę wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka szczególnego cen poszczególnych

instrumentów, obliczonych zgodnie z ust. 4.

Rozdział 2.

Metoda uproszczona

1

W przypadku gdy kredytowy instrument pochodny objęty portfelem handlowym stanowi część

wewnętrznego instrumentu zabezpieczającego, a ochronę kredytową uznano jako efektywną

zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia, uznaje się, że ryzyko kontrahenta z

tytułu tego instrumentu wynosi zero.

2

Do celów obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta dom

maklerski może systematycznie włączać wszystkie kredytowe instrumenty pochodne objęte

portfelem handlowym, gdy stanowią one część wewnętrznego instrumentu zabezpieczającego

lub gdy zostały nabyte jako zabezpieczenie przed ekspozycją na ryzyko kredytowe kontrahenta,

a ochronę kredytową uznano jako efektywną zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia.

Stopień jakości kredytowej ekspozycji wyznacza się zgodnie z zasadami określonymi

w rozporządzeniu, o którym mowa w § 9, w szczególności stopień jakości kredytowej

danej ekspozycji może zostać ustalony na podstawie oceny wiarygodności kredytowej

innej ekspozycji lub oceny wiarygodności kredytowej dłużnika.

Środki pieniężne, instrumenty finansowe lub towary nabyte, pożyczone lub otrzymane

w ramach transakcji repo traktowane są jako zabezpieczenie.

Marża nadwyżkowa oznacza otrzymane odsetki i prowizje związane z ekspozycjami sekurytyzowanymi

po odliczeniu kosztów i wydatków.

1.

Ekwiwalent bilansowy operacji pozabilansowej oblicza się jako sumę kosztu zastąpienia

i przyszłej potencjalnej ekspozycji kredytowej, przy czym

1)

za koszt zastąpienia przyjmuje się

a)

wartość rynkową danej transakcji - gdy jest ona dodatnia,

b)

zero - gdy wyżej wymieniona wartość rynkowa jest ujemna lub równa zero;

2)

przyszłą potencjalną ekspozycję kredytową, z wyjątkiem jednowalutowych transakcji

zamiany zmiennej stopy procentowej na zmienną stopę procentową, w przypadku których

oblicza się jedynie koszt zastąpienia, oblicza się jako iloczyn nominalnej kwoty transakcji

pozabilansowej lub wartości jej ekwiwalentu delta w przypadku opcji i wagi ryzyka

produktu przypisanej tej transakcji zgodnie z tabelą 1.

Tabela 1

Instrument bazowy

Rezydualny termin zapadalności

do 1 roku

ponad 1 rok - do 5 lat

ponad 5 lat

(w %)

(1)

(2)

(3)

(4)

1

Instrumenty dłużne

0,00

0,50

1,50

2

Waluty obce i złoto

1,00

5,00

7,50

3

Instrumenty kapitałowe

6,00

8,00

10,00

4

Metale szlachetne z wyjątkiem złota

7,00

7,00

8,00

5

Towary inne

10,00

12,00

15,00

2.

W przypadku umów dotyczących metali szlachetnych, z wyjątkiem złota i towarów innych

niż metale szlachetne, dom maklerski może obliczać wysokość przyszłej potencjalnej

ekspozycji kredytowej stosując wagi ryzyka produktu określone w tabeli 2 zamiast tych

określonych w ust. 1, jeżeli w odniesieniu do - wymienionych w § 27 pkt 3 lit. b tiret

trzecie i piąte załącznika nr 2 do rozporządzenia - umów dotyczących tych towarów

dom maklerski stosuje metodę, o której mowa w § 21 i 22 załącznika nr 3 do rozporządzenia.

Tabela 2

Instrument bazowy

Rezydualny termin zapadalności

do 1 roku

ponad 1 rok - do 5 lat

ponad 5 lat

(w %)

(1)

(2)

(3)

(4)

1

Metale szlachetne z wyjątkiem złota

2,00

5,00

7,50

2

Metale nieszlachetne

2,50

4,00

8,00

3

Produkty rolne (nietrwałe)

3,00

5,00

9,00

4

Towary inne (w tym surowce energetyczne)

4,00

6,00

10,00

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu przekroczenia limitu koncentracji zaangażowań i limitu

dużych zaangażowań, w przypadku domów maklerskich, których skala prowadzonej działalności

jest nieznacząca, stanowi większa z kwot określonych jako

1)

suma nadwyżek zaangażowania domu maklerskiego wobec poszczególnych podmiotów ponad

limit określony w § 2;

2)

nadwyżka sumy dużych zaangażowań domu maklerskiego wobec poszczególnych podmiotów

ponad limit określony w § 3.

1.

W przypadku gdy wycena pozycji wynikających z operacji zaliczonych do portfela handlowego

według wartości rynkowej nie jest możliwa, dom maklerski musi dokonać wyceny tych

pozycji według modelu. Wycena według modelu oznacza wycenę, która powstała w drodze

odwzorowania, ekstrapolacji lub obliczenia dokonanego w inny sposób na podstawie danych

rynkowych i która spełnia wymogi określone w ust. 2 i 3.

2.

Dokonując wyceny według modelu, dom maklerski musi, niezależnie od sposobu opracowania

modelu, spełnić następujące wymogi

1

zarząd domu maklerskiego musi otrzymywać informacje na temat składników portfela handlowego

lub innych pozycji wycenianych według wartości godziwej, które poddawane są wycenie

według modelu, wraz z opisem wyjaśniającym ewentualny wpływ tego podejścia na dokładność

otrzymywanych wycen, ponoszone ryzyko oraz wyniki działalności handlowej;

2)

wykorzystywane na potrzeby wyceny według modelu dane rynkowe muszą, na ile jest to

możliwe, odpowiadać cenom rynkowym, a ich dopasowanie w stosunku do pozycji podlegających

wycenie oraz parametry modelu muszą być przez dom maklerski poddawane regularnej ocenie;

3)

stosować metody wyceny stanowiące przyjętą na danym rynku praktykę dla danego rodzaju

transakcji finansowych lub towarowych;

4)

opracować, w formie pisemnej, procedury kontrolne dotyczące zasad wprowadzania zmian

do modelu oraz zabezpieczyć kopię modelu w celu jej wykorzystywania do okresowej weryfikacji

poprawności uzyskiwanych za pomocą modelu wycen;

5)

jednostka organizacyjna lub osoby zarządzające ryzykiem muszą posiadać wiedzę w zakresie

słabych stron stosowanego modelu oraz sposobów ich uwzględnienia poprzez korekty otrzymywanych

w ramach modelu wyników wyceny;

6)

poddawać model regularnym przeglądom w celu określenia jego dokładności, w szczególności

przez dokonywanie oceny prawidłowości założeń, analizy zysku i strat w zestawieniu

z czynnikami ryzyka oraz porównanie rzeczywistych wartości zamknięcia pozycji z wynikami

otrzymywanymi w ramach modelu.

3.

Jeżeli model został opracowany samodzielnie przez dom maklerski, model ten musi ponadto

1)

opierać się na założeniach, które zostały poddane ocenie oraz weryfikacji przez osoby

odpowiednio wykwalifikowane niezwiązane z procesem tworzenia modelu;

2)

zostać poddany niezależnym testom obejmującym weryfikację założeń, danych liczbowych

oraz zastosowanego oprogramowania;

3)

być opracowany lub zatwierdzony niezależnie od jednostki organizacyjnej dokonującej

operacji zaliczanych do portfela handlowego.

1.

Dom maklerski może stosować metodę standardową obliczania wymogu kapitałowego z tytułu

ryzyka operacyjnego, pod warunkiem że

1)

posiada udokumentowany system oceny oraz zarządzania ryzykiem operacyjnym, z precyzyjnie

określonym zakresem odpowiedzialności poszczególnych osób w ramach tego systemu, za

pomocą którego dokonywana jest identyfikacja stopnia narażenia domu maklerskiego na

ryzyko operacyjne;

2)

prowadzi rejestr zdarzeń operacyjnych w tym istotnych strat wynikających z ryzyka

operacyjnego;

3)

system oceny i zarządzania ryzykiem operacyjnym poddawany jest regularnym i niezależnym

przeglądom, przeprowadzanym nie rzadziej niż raz w roku;

4)

system oceny i zarządzania ryzykiem operacyjnym jest ściśle powiązany z procesem zarządzania

innymi rodzajami ryzyka domu maklerskiego, a wynik oceny tego systemu stanowi integralną

część procesu monitorowania i kontroli profilu ryzyka operacyjnego domu maklerskiego;

5)

wdrożył system raportowania, w ramach którego sporządzane są raporty wewnętrzne na

temat ryzyka operacyjnego dla zarządu oraz innych wyznaczonych w ramach systemu oceny

i zarządzania ryzykiem operacyjnym, osób lub podmiotów oraz posiada procedury podejmowania

odpowiednich działań w reakcji na informacje zawarte w tych raportach.

2.

Dom maklerski przeprowadza analizę spełniania warunków, o których mowa w ust. 1, z

uwzględnianiem rozmiaru i skali prowadzonej działalności oraz zasady proporcjonalności

wdrożonych rozwiązań do tej skali.

1.

W zakresie ryzyka walutowego system pomiaru ryzyka uwzględnia czynniki ryzyka odpowiadające

złotu i poszczególnym walutom obcym, w których denominowane są pozycje domu maklerskiego.

2.

W odniesieniu do instytucji wspólnego inwestowania uwzględnia się rzeczywiste pozycje

walutowe, przy czym dom maklerski może skorzystać ze sprawozdań strony trzeciej na

temat pozycji walutowej w takiej instytucji, upewniwszy się co do ich prawidłowości;

jeśli dom maklerski nie posiada informacji na temat pozycji walutowych w instytucji

wspólnego inwestowania, taka pozycja jest traktowana osobno i zgodnie z § 1 ust. 7

załącznika nr 4 do rozporządzenia.

Do celów obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka ogólnego stóp procentowych

transakcje zamiany (swap) podlegają dekompozycji na operacje bilansowe. Transakcja zamiany na stopy procentowe,

zgodnie z którą dom maklerski otrzymuje zmienną stawkę oprocentowania i płaci stawkę

stałą, w rachunku pozycji pierwotnych generuje

1)

długą pozycję w instrumencie o zmiennym oprocentowaniu zapadającym w najbliższym terminie

przeszacowania stopy procentowej;

2)

krótką pozycję w instrumencie o stałym oprocentowaniu o tym samym M, co cała transakcja

zamiany (swap).

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów kapitałowych może być

obliczany metodą uproszczoną jako wartość 8% globalnej pozycji brutto w instrumentach

kapitałowych, przy czym w rachunku tym nie uwzględnia się pozycji w instrumentach

kapitałowych wynikających z terminowych transakcji giełdowych, których przedmiotem

są indeksy uznanych giełd papierów wartościowych.

Z zastrzeżeniem § 9-11, dom maklerski oblicza wartość ekspozycji dla operacji, o których

mowa w § 8, zgodnie z przepisami załącznika nr 7 do rozporządzenia oraz załącznika

nr 9 do rozporządzenia, oraz wartość ekspozycji ważonej ryzykiem dla tych operacji

zgodnie z metodą standardową, o której mowa w załączniku nr 6 do rozporządzenia, lub

w przypadku posiadania przez ten dom maklerski zgody, o której mowa w art. 105a ust.

1 pkt 1 ustawy, zgodnie z metodą wewnętrznych ratingów, o której mowa w załączniku

nr 6 do rozporządzenia.

Ekspozycjom, których spłata uzależniona jest od podmiotu innego niż dłużnik, przypisuje

się wyższą z wag ryzyka przypisanych dłużnikowi lub temu podmiotowi.

1.

Przy obliczaniu kwot ekspozycji ważonych ryzykiem, na zasadach określonych w § 98-101,

dopuszczalne jest niedopasowanie M, gdy rezydualny M ochrony kredytowej jest krótszy

niż rezydualny M zabezpieczonej ekspozycji.

2.

Nie uznaje się ochrony o rezydualnym M krótszym niż trzy miesiące, jeżeli M ekspozycji

bazowej jest dłuższy niż M ochrony kredytowej.

3.

W następujących przypadkach, gdy występuje niedopasowanie M, ochrony kredytowej nie

uznaje się, jeżeli jest spełniony jeden z warunków

1)

pierwotny M ochrony kredytowej wynosi mniej niż rok;

2)

w przypadku ekspozycji krótkoterminowej, której M zgodnie z § 176 załącznika nr 6

do rozporządzenia podlega dolnej granicy 1 dnia, a nie 1 roku.

Opcja odkupu końcowego oznacza możliwość odkupu lub zamknięcia przez dom maklerski

inicjujący pozycji sekurytyzacyjnych przed spłatą wszystkich ekspozycji bazowych,

kiedy kwota należności z tytułu ekspozycji bazowych spada poniżej określonego poziomu.

Ekwiwalent bilansowy transakcji pozabilansowej oblicza się jako iloczyn nominalnej

kwoty transakcji pozabilansowej lub wartości jej ekwiwalentu delta w przypadku opcji

i współczynnika konwersji kredytowej przypisanego tej transakcji zgodnie z tabelą

3.

Tabela 3

Lp.

Instrument bazowy

Pierwotny termin zapadalności

Do 1 roku

ponad 1 rok - do 2 lat

ponad 2 lata (za każdy rozpoczęty rok

w %

(1)

(3)

(4)

(5)

1

Instrumenty dłużne

0,50

1,00

1,00

2

Waluty i złoto

2,00

5,00

3,00

Przepisów § 2 i 3 nie stosuje się wobec następujących zaangażowań

1)

pozycji aktywów stanowiących wierzytelności wobec rządów i banków centralnych, którym,

jeżeli są niezabezpieczone, przypisuje się wagę ryzyka równą 0%, zgodnie z metodą

standardową obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, określoną

w załączniku nr 6 do rozporządzenia;

2)

pozycji aktywów stanowiących wierzytelności wobec rządów i banków centralnych niewymienionych

w pkt 1, wyrażonych i wypłaconych, o ile ma to zastosowanie, w walucie krajowej kredytobiorcy;

3)

pozycji aktywów stanowiących wierzytelności wobec organizacji międzynarodowych, wielostronnych

banków rozwoju lub podmiotów sektora publicznego, którym, jeżeli byłyby niezabezpieczone,

przypisuje się wagę ryzyka równą 0%, zgodnie z metodą standardową obliczania wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, określoną w załączniku nr 6 do rozporządzenia;

4)

pozycji aktywów stanowiących wierzytelności zabezpieczone bezpośrednimi gwarancjami

podmiotów określonych w pkt 1-3, jeżeli niezabezpieczonym wierzytelnościom wobec podmiotu

zapewniającego gwarancję przypisuje się wagę ryzyka równą 0% zgodnie z metodą standardową

obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, określoną w załączniku

nr 6 do rozporządzenia;

4a

pozycji aktywów stanowiących należności od jednostek samorządu terytorialnego lub

władz lokalnych państw członkowskich, którym - jeżeli byłyby niezabezpieczone - przypisuje

się wagę ryzyka równą 0% zgodnie z metodą standardową obliczania wymogu kapitałowego

z tytułu ryzyka kredytowego, o której mowa w załączniku nr 6 do rozporządzenia;

5)

pozycji aktywów zabezpieczonych zastawem na prawach lub przewłaszczeniem na zabezpieczenie

praw majątkowych wynikających z dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez

podmioty określone w pkt 1-3, których papiery wartościowe stanowią wierzytelności

wobec emitenta i którym przypisuje się wagę ryzyka równą 0% zgodnie z metodą standardową

obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, określoną w załączniku

nr 6 do rozporządzenia;

6

ekspozycje wobec banku stanowiące wpłacone przez klientów domu maklerskiego środki

pieniężne na rachunki bankowe prowadzone dla domu maklerskiego przez ten bank;

7)

(uchylony);

8)

obligacji zabezpieczonych określonych w § 71-72 załącznika nr 6 do rozporządzenia;

9)

(uchylony);

10)

(uchylony);

11)

pozycji pozabilansowych niskiego ryzyka określonych w § 93 załącznika nr 6 do rozporządzenia,

jeżeli zawarto umowę z klientem lub grupą powiązanych ze sobą klientów, na mocy której

zaangażowanie może powstać jedynie w przypadku ustalenia, że nie spowoduje to przekroczenia

limitów przewidzianych w § 2 i 3;

12

ekspozycji z tytułu transakcji z kontrahentem centralnym, o którym mowa w § 1 ust.

1 pkt 2 załącznika nr 9 do rozporządzenia.

Niezależnie od przeglądów, ocen dokładności lub weryfikacji przeprowadzanych zgodnie

z § 10 i 11, nie rzadziej niż raz w miesiącu dom maklerski dokonuje weryfikacji kursów

zamknięcia wykorzystywanych na potrzeby wycen, o których mowa w § 10, oraz danych

wykorzystanych w modelu na potrzeby wycen, o których mowa w § 11, pod względem ich

dokładności i niezależności, przy czym weryfikacja ta musi być przeprowadzana przez

osoby lub podmioty niezależne od jednostki organizacyjnej dokonującej operacji zaliczanych

do portfela handlowego. W przypadku gdy niedostępne są ceny zamknięcia pochodzące

z niezależnych źródeł lub źródła te nie mogą być uznane za źródła obiektywne, w tym

w szczególności w przypadku, gdy w odniesieniu do danej pozycji dostępne jest tylko

jedno kwotowanie, dom maklerski wykorzystuje mechanizmy korekt przeprowadzanych wycen.

W zakresie ryzyka cen instrumentów kapitałowych w systemie pomiaru ryzyka jest stosowany

odrębny czynnik ryzyka przynajmniej dla każdego rynku instrumentów kapitałowych, w

których dom maklerski utrzymuje znaczące pozycje.

Dom maklerski, który w wyniku zawarcia umowy dotyczącej kredytowego instrumentu pochodnego

przyjmuje na siebie ryzyko kredytowe (sprzedawca zabezpieczenia), obliczając wymóg

kapitałowy z tytułu ryzyka rynkowego, uwzględnia wartość nominalną określoną w tej

umowie, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. Niezależnie od poprzedniego

zdania, dom maklerski może zdecydować się na zastąpienie wartości nominalnej określonej

w umowie wartością nominalną po odjęciu wszelkich zmian wartości rynkowej kredytowego

instrumentu pochodnego od uruchomienia wymiany strumieni pieniężnych.

Dom maklerski może stosować metodę wartości zagrożonej do obliczania łącznego wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka cen instrumentów kapitałowych, określoną w przepisach

załącznika nr 13 do rozporządzenia, w zakresie

1)

ryzyka szczególnego i ryzyka ogólnego cen instrumentów kapitałowych łącznie - przyjmując

jako parametry cenowe ceny poszczególnych instrumentów kapitałowych;

2)

ryzyka ogólnego cen instrumentów kapitałowych - przyjmując jako parametry cenowe wartości

indeksów giełd, na których są notowane poszczególne instrumenty kapitałowe.

1.

W obliczeniach wartości ekspozycji ważonych ryzykiem, o których mowa w § 11, dom maklerski

nie może uznawać skutków zabezpieczenia finansowego wynikłych z zastosowania metody

uproszczonej ujmowania zabezpieczeń finansowych, o której mowa w § 59-65 załącznika

nr 7 do rozporządzenia.

2.

Na potrzeby obliczeń, o których mowa w § 11, dla ekspozycji wynikłych z transakcji,

o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 3, wszystkie instrumenty oraz towary, które mogą być,

zgodnie z przepisami załącznika nr 1 do rozporządzenia, zakwalifikowane do portfela

handlowego, mogą być traktowane przez dom maklerski jako uznane zabezpieczenie.

3.

Na potrzeby obliczeń, o których mowa w § 11, dla ekspozycji wynikłych z transakcji,

o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, wszystkie towary, które mogą być, zgodnie z przepisami

załącznika nr 1 do rozporządzenia, zakwalifikowane do portfela handlowego, mogą być

traktowane przez dom maklerski jako uznane zabezpieczenie.

4.

Na potrzeby obliczeń korekt zmienności dla uznanych zgodnie z ust. 2 i 3 za zabezpieczenie

instrumentów, które nie spełniają kryteriów uznania za zabezpieczenie, o których mowa

w załączniku nr 7 do rozporządzenia, oraz które są przez dany dom maklerski zbywane

lub nabywane, stanowią przedmiot udzielonej lub zaciąganej pożyczki, lub też są przez

ten dom maklerski nabyte lub zbyte w innej formie w ramach transakcji, wskazanych

w ust. 2 i 3, dom maklerski stosujący metodę korekt zmienności opartych na metodzie

nadzorczej, zgodnie z § 43-87 załącznika nr 7 do rozporządzenia, traktuje uznane w

ten sposób instrumenty w taki sam sposób jak dopuszczone do obrotu na uznanej giełdzie

papierów wartościowych instrumenty kapitałowe niewchodzące w skład głównych indeksów

tych giełd.

Z wyjątkiem ekspozycji wynikających z instrumentów będących składnikami funduszy podstawowych

osoby trzeciej, określonymi w § 2 ust. 3 pkt 1 załącznika nr 12 do rozporządzenia,

ekspozycjom domu maklerskiego wobec kontrahenta będącego wobec tego domu maklerskiego

podmiotem dominującym, podmiotem zależnym lub innym podmiotem zależnym wobec podmiotu

dominującego albo jednostką powiązaną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 43 ustawy o rachunkowości

przypisuje się wagę ryzyka kredytowego równą 0%, jeżeli spełnione są następujące warunki

1)

kontrahent jest instytucją lub finansową spółką holdingową, instytucją finansową lub

przedsiębiorstwem usług pomocniczych objętym odpowiednimi wymogami ostrożnościowymi;

2)

kontrahent objęty jest tą samą pełną konsolidacją co dom maklerski;

3)

kontrahent objęty jest tymi samymi procedurami oceny, pomiaru i kontroli ryzyka co

dom maklerski;

4)

kontrahent ma siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

5)

nie istnieją obecnie i nie są przewidywane w przyszłości istotne przeszkody, w tym

przeszkody prawne w transferze kapitałów lub spłaty ekspozycji przez kontrahenta na

rzecz domu maklerskiego.

Jeżeli dom maklerski, obliczający kwoty ekspozycji ważone ryzykiem metodą standardową,

zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia, dysponuje więcej niż jednym sposobem

ograniczenia ryzyka kredytowego w odniesieniu do danej ekspozycji również wtedy, gdy

ekspozycja jest objęta częściowo zabezpieczeniem rzeczowym, a częściowo gwarancjami,

zobowiązany jest do podziału ekspozycji na części objęte poszczególnymi instrumentami

ograniczenia ryzyka kredytowego, to jest na część objętą zabezpieczeniem rzeczowym

i część objętą gwarancją. Kwotę ekspozycji ważoną ryzykiem dla każdej części oblicza

oddzielnie, zgodnie z przepisami tytułu II załącznika nr 6 do rozporządzenia oraz

niniejszego załącznika.

Instrument wsparcia płynności oznacza pozycję sekurytyzacyjną z tytułu postanowień

umownych o zapewnieniu finansowania mającego na celu zapewnienie terminowości przepływów

pieniężnych do inwestorów.

Metodę standardową można stosować jedynie do obliczania ekwiwalentu bilansowego pozagiełdowych

transakcji pochodnych oraz transakcji z długim terminem rozliczenia.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka operacyjnego obliczony według metody standardowej

stanowi średnią wyznaczonych zgodnie z § 10.

Łączny wymóg kapitałowy (K) oblicza się według poniższego wzoru

\(

K = {{\sum\limits_{i = 0}^2 {\max \left( {\sum\limits_{j = 1}^8 {w_{ij} } \times

\beta {}_j;0} \right)} } \over 3},

\)

gdzie

wij - roczny wynik odsetkowy i pozaodsetkowy w i-tym roku i j-tej linii biznesowej, ustalony

zgodnie z § 5-10,

βj- współczynnik przeliczeniowy określony dla j-tej linii biznesowej,

Przy obliczaniu wymogu uwzględnia się rok obrotowy, za który dokonuje się wyliczeń

(i = 0) oraz dwa kolejne lata go poprzedzające (i=1,2).

1

Dom maklerski opracowuje w formie pisemnej i stosuje procedury wewnętrzne dotyczące

obliczania i uwzględniania na potrzeby rachunku wymogów kapitałowych korekt wycen,

o których mowa w ust. 2, lub tworzenia rezerw, o których mowa w ust. 3.

2.

Dom maklerski wykorzystujący wyceny dokonywane przez stronę trzecią lub wyceny, o

których mowa w § 11, musi określić, czy konieczne jest zastosowanie korekt tych wycen.

3

Dom maklerski musi także określić, czy konieczne jest utworzenie rezerw z tytułu wyceny

pozycji o ograniczonej płynności wynikających z operacji zaliczonych do portfela handlowego

oraz na bieżąco dokonuje ich przeglądu, przy czym przez pozycje o ograniczonej płynności

rozumie się zarówno pozycje, które mogą powstać z tytułu określonych zdarzeń rynkowych,

jak i na skutek zdarzeń wynikających bezpośrednio z działalności domu maklerskiego.

Zgodnie z procedurami, o których mowa w ust. 1, dom maklerski podejmując decyzję o

tym, czy w przypadku pozycji o ograniczonej płynności konieczna jest korekta aktualizująca

wartość wyceny, uwzględnia następujące czynniki: czas, jaki byłby potrzebny do zabezpieczenia

pozycji lub ryzyka związanego z pozycją, zmienność i średnią rozpiętość cen oferowanych

i cen sprzedaży, dostępność notowań rynkowych (liczba i wskazanie animatorów rynku)

oraz zmienność i średni wolumen obrotu, w tym wolumen obrotu podczas napięć na rynku,

koncentrację na rynku, rozkład pozycji pod względem terminów rozliczenia, zakres,

w jakim wycena opiera się na modelu, oraz wpływ innych ryzyk związanych z modelem.

4

Dom maklerski w stosunku do korekt wycen, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje na

bieżąco oceny, czy są one w dalszym ciągu adekwatne.

5

W odniesieniu do złożonych produktów, w tym w szczególności ekspozycji sekurytyzacyjnych

i kredytowych instrumentów pochodnych uruchamianych n-tym niewykonaniem zobowiązania,

dom maklerski ocenia wprost, czy istnieje potrzeba stosowania korekt aktualizujących

wartość wyceny, aby oddać model ryzyka związanego z ewentualnym stosowaniem niewłaściwej

metody wyceny oraz model ryzyka związanego ze stosowaniem nieobserwowalnych (i ewentualnie

niewłaściwych) parametrów kalibracji w modelu wyceny.

W zakresie ryzyka cen towarów

1)

w systemie pomiaru ryzyka jest stosowany oddzielny czynnik ryzyka przynajmniej dla

każdego towaru, w którym dom maklerski utrzymuje znaczące pozycje;

2)

system pomiaru ryzyka ujmuje także ryzyko niedoskonale skorelowanych przesunięć między

podobnymi ale nieidentycznymi towarami oraz ryzyko zmian cen terminowych wynikające

z niedopasowania terminów zapadalności;

3)

system pomiaru ryzyka także uwzględnia charakterystyki rynkowe, w szczególności daty

dostawy i zakres uprawnień dealerów do zamykania pozycji.

Dom maklerski, o którym mowa w § 12, z zastrzeżeniem przypadków transakcji zamiany

przychodu całkowitego (total return swap), obliczając wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych,

zamiast M zobowiązania stosuje termin rozliczenia umowy dotyczącej kredytowego instrumentu

pochodnego, przy czym poszczególne transakcje podlegają dekompozycji na pozycje pierwotne

zgodnie z poniższymi zasadami

1)

transakcja zamiany przychodu całkowitego (total return swap) generuje

a)

pozycję długą z tytułu ryzyka ogólnego stóp procentowych dla zobowiązania referencyjnego,

b)

pozycję krótką z tytułu ryzyka ogólnego stóp procentowych dla obligacji rządowej,

zapadającej w najbliższym terminie przeszacowania stopy procentowej, której przypisuje

się wagę ryzyka równą 0% w rachunku wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego

na podstawie metody standardowej,

c)

pozycję długą z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych dla zobowiązania

referencyjnego;

2)

transakcja zamiany ryzyka kredytowego (credit default swap) generuje

a)

syntetyczną pozycję długą z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych dla

zobowiązania podmiotu referencyjnego, chyba że instrument pochodny posiada ocenę wiarygodności

kredytowej nadaną przez ECAI, oraz spełnia warunki dotyczące pozycji dłużnych o obniżonym

ryzyku, o których mowa w § 28 załącznika nr 3 do rozporządzenia, w którym to przypadku

generowana jest długa pozycja z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych

dla tego instrumentu pochodnego,

b)

w przypadku należnych spłat premii lub odsetek w ramach produktu takie przepływy środków

pieniężnych przedstawia się jako pozycje nominalne w obligacjach rządowych;

3)

jednopodmiotowy instrument dłużny powiązany ze zdarzeniem kredytowym (single name credit linked note), z zastrzeżeniem pkt 5, generuje

a)

pozycję długą z tytułu ryzyka ogólnego stóp procentowych w instrumencie dłużnym,

b)

pozycję długą z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych w instrumencie

dłużnym,

c)

syntetyczną pozycję długą z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych dla

zobowiązania podmiotu referencyjnego;

4)

wielopodmiotowy instrument dłużny powiązany ze zdarzeniem kredytowym (multiple name credit linked note) zapewniający proporcjonalne zabezpieczenie, z zastrzeżeniem pkt 5, generuje pozycje,

o których mowa w pkt 3 lit. a i b, oraz długą pozycję z tytułu ryzyka szczególnego

cen instrumentów dłużnych dla zobowiązań każdego z podmiotów referencyjnych, gdzie

całkowitą wartość nominalną umowy przypisuje się każdej z pozycji proporcjonalnie

do udziału procentowego w całkowitej wartości nominalnej, jaką stanowi każda ekspozycja

wobec podmiotu referencyjnego, przy czym gdy możliwe jest wyodrębnienie więcej niż

jednego zobowiązania podmiotu referencyjnego, podstawę określenia ryzyka szczególnego

cen instrumentów dłużnych stanowi zobowiązanie o najwyższej wadze ryzyka;

5)

jeżeli instrument, o którym mowa w pkt 3 lub 4, posiada ocenę wiarygodności kredytowej

nadaną przez uznaną ECAI oraz spełnia warunki dotyczące pozycji dłużnych o obniżonym

ryzyku, nie generuje pozycji, o których mowa w tych punktach, lecz wyłącznie pozycję

długą z tytułu szczególnego ryzyka cen instrumentów dłużnych dla tego instrumentu;

6)

kredytowy instrument pochodny uruchamiany pierwszym niewykonaniem zobowiązania (first-asset-to-default credit derivative) generuje długą pozycję z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych odpowiadającą

wartościom nominalnym zobowiązań każdego z podmiotów referencyjnych, przy czym, jeśli

kwota maksymalnej płatności w przypadku zdarzenia kredytowego jest niższa niż wymóg

kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego dla wyżej określonych pozycji, wówczas kwotę

maksymalnej płatności można przyjąć jako wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego

tego instrumentu, z zastrzeżeniem pkt 8;

7)

kredytowy instrument pochodny uruchamiany drugim niewykonaniem zobowiązania (second-asset-to-default credit derivative) generuje długie pozycje z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych odpowiadające

wartościom nominalnym zobowiązań każdego z podmiotów referencyjnych z pominięciem

zobowiązania podmiotu o najniższym wymogu kapitałowym z tytułu ryzyka szczególnego

cen instrumentów dłużnych, przy czym, jeśli kwota maksymalnej płatności w przypadku

zdarzenia kredytowego jest niższa niż wymóg kapitałowy wyznaczony według metody opisanej

w pierwszej części zdania, wówczas kwotę tę można przyjąć jako wymóg kapitałowy z

tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych dla tego instrumentu;

8

jeżeli instrument, o którym mowa w pkt 6 lub 7, posiada ocenę wiarygodności kredytowej

nadaną przez ECAI oraz spełnia warunki dotyczące pozycji dłużnych o obniżonym ryzyku,

sprzedawca zabezpieczenia oblicza narzut kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego przy

wykorzystaniu oceny ratingowej instrumentu pochodnego i stosuje w odpowiednich przypadkach

odpowiednie wagi ryzyka dla sekurytyzacji.

1.

W rozumieniu przepisów niniejszej części

1)

za towary uważa się towary w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o giełdach towarowych,

z wyłączeniem złota, środków trwałych w rozumieniu ustawy o rachunkowości oraz przedmiotów

stanowiących prawne zabezpieczenie ekspozycji domu maklerskiego;

2)

za towar jednolity uznaje się

a)

towary identyczne stanowiące różne podkategorie tego samego towaru,

b)

towary wzajemnie zastępowalne,

c)

towary będące bliskimi substytutami, jeśli współczynnik korelacji pomiędzy zmianami

cen tych towarów wynosi nie mniej niż 0,9 w okresie co najmniej 12 miesięcy.

2.

Dla celów obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka cen towarów można pominąć

pozycje pierwotne w towarach wynikające z operacji finansowania zapasów towarów.

1.

W przypadku gdy dom maklerski stosuje korekty z tytułu zmienności oparte na metodzie

oszacowań własnych, zgodnie z § 43-87 załącznika nr 7 do rozporządzenia, korekty z

tytułu zmienności oblicza się dla każdej indywidualnej pozycji.

2.

W przypadku, gdy dom maklerski stosuje metodę modeli wewnętrznych, o której mowa w

§ 52-56 załącznika nr 7 do rozporządzenia, metoda ta może być również stosowana dla

operacji zaliczonych do portfela handlowego.

1.

Ekwiwalent bilansowy transakcji pochodnych wymienionych w § 27 załącznika nr 2 do

rozporządzenia oblicza się zgodnie z załącznikiem nr 9 do rozporządzenia, z uwzględnieniem

efektów kompensowania poprzez odnowienie zobowiązań oraz innych umów ramowych o kompensowaniu,

o których mowa w art. 85 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

(Dz. U. z 2012 r. poz. 1112, z późn. zm.

2.

Ekwiwalent bilansowy transakcji repo, umów udzielenia bądź zaciągnięcia pożyczki papierów

wartościowych lub towarów, transakcji z długim terminem rozliczenia oraz transakcji

z opcją uzupełnienia zabezpieczenia kredytowego może być określany zgodnie z załącznikiem

nr 7 lub załącznikiem nr 9 do rozporządzenia.

Jeżeli ochrona kredytowa pochodząca od jednego dostawcy posiada różne M, przepisy

§ 12 stosuje się odpowiednio.

Kirb oznacza wartość równą 8% kwot ekspozycji ważonych ryzykiem, które byłyby obliczone

na podstawie metody wewnętrznych ratingów do obliczania wymogu kapitałowego z tytułu

ryzyka kredytowego określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia dla ekspozycji sekurytyzowanych,

gdyby nie były one poddane sekurytyzacji, powiększoną o kwotę oczekiwanych strat związanych

z tymi ekspozycjami, obliczoną na podstawie metody wewnętrznych ratingów.

1.

Wartość ekspozycji oblicza się oddzielnie dla każdego pakietu kompensowania, po pomniejszeniu

o ewentualne zabezpieczenie według następującego wzoru

\(

\beta *maks.\left( {CMV - CMC;\sum\limits_j {\left| {\sum\limits_i {RPT_{ij} - \sum\limits_i

{RPC_{li} \left| {*CCRM_j } \right.} } } \right.} } \right),

\)

gdzie

CMV - oznacza bieżącą wartość rynkową portfela transakcji w ramach pakietu kompensowania

z kontrahentem przed uwzględnieniem zabezpieczenia, co oznacza że

\(

CMV = \sum\limits_i {CMV_i } ,

\)

CMVi - oznacza bieżącą wartość rynkową transakcji i,

CMC - oznacza bieżącą wartość rynkową zabezpieczenia rzeczowego przypisanego pakietowi

kompensowania, przez co

\(

CMC = \sum\limits_i {CMC_l } ,

\)

gdzie

CMC1 - oznacza bieżącą wartość rynkową zabezpieczenia 1,

i - jest wskaźnikiem oznaczającym transakcję,

l - jest wskaźnikiem oznaczającym zabezpieczenie,

j - jest wskaźnikiem oznaczającym daną kategorię pakietu zabezpieczającego.

Pakiety zabezpieczające odpowiadają czynnikom ryzyka, dla których pozycje ryzyka o

przeciwstawnych znakach mogą być kompensowane, dając pozycję ryzyka netto, na której

opiera się następnie pomiar ekspozycji,

RPTij - oznacza pozycję ryzyka z tytułu transakcji i w odniesieniu do pakietu zabezpieczającego

j,

RPC1j - oznacza pozycję ryzyka z tytułu zabezpieczenia 1 w odniesieniu do pakietu zabezpieczającego

j,

CCRMj - oznacza mnożnik CCR określony w tabeli 5 w odniesieniu do pakietu zabezpieczającego

j,

β = 1,4.

Zabezpieczenie uzyskane od kontrahenta ma znak dodatni; zabezpieczenie udzielone kontrahentowi

ma znak ujemny.

2.

Dla celów metody standardowej uznaje się zabezpieczenia określone w § 17 załącznika

nr 7 do rozporządzenia i § 12-13 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

1.

Wymóg kapitałowy dla linii biznesowej jest równy średniej obliczonej na koniec roku

obrotowego narzutów kapitałowych określonych w ust. 4 z ostatnich trzech dwunastomiesięcznych

okresów.

2.

Jeżeli zbadane przez biegłego rewidenta sprawozdania finansowe domu maklerskiego nie

są dostępne, należy wykorzystać dane szacunkowe, z zastrzeżeniem że w momencie, gdy

sprawozdania te będą dostępne, dom maklerski niezwłocznie dokona aktualizacji obliczonej

średniej.

3.

Dom maklerski określa wynik dla każdej linii biznesowej, przyporządkowując cały wynik

obliczony zgodnie z § 5-9 lub § 10 do wszystkich linii biznesowych.

4.

Dla każdej linii biznesowej w każdym z trzech lat dom maklerski oblicza narzut kapitałowy,

jako wynik przyporządkowany tej linii biznesowej pomnożony przez współczynnik przeliczeniowy

określony w tabeli 2.

5.

Jeżeli w danym roku występuje ujemny narzut kapitałowy dla określonej linii biznesowej,

który wynika z ujemnej wartości wyniku, to taki narzut uwzględnia się w obliczeniu

łącznego wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego obliczonego według metody

standardowej, określonego w § 12.

6.

Jeśli suma narzutów kapitałowych z wszystkich linii biznesowych w danym roku jest

ujemna, obserwacji z tego roku nie uwzględnia się w liczniku średniej, określonej

w ust. 1.

1.

Rezerwy lub korekty wycen, o których mowa w § 13, tworzy się lub dokonuje z tytułu

1)

kosztów zamknięcia pozycji;

2)

ryzyka operacyjnego;

3)

przedterminowego rozwiązania umowy przez kontrahenta domu maklerskiego;

4)

kosztów inwestycji i finansowania;

5)

przyszłych kosztów administracyjnych;

6)

ryzyka modelu.

2.

W celu określenia konieczności utworzenia rezerwy w związku z wyceną pozycji o ograniczonej

płynności dom maklerski uwzględnia w szczególności

1)

czas, jaki byłby potrzebny do zabezpieczenia ryzyka z tytułu danej pozycji pierwotnej;

2)

zmienność i średnią rozpiętość cen kupna i sprzedaży;

3)

dostępność notowań rynkowych (liczba i wskazanie aktywnych animatorów rynku);

4)

zmienność i średni wolumen zawieranych transakcji;

5)

koncentrację na rynku;

6)

rozkład pozycji pod względem terminów ich zapadalności;

7)

zakres, w jakim wycena pozycji dokonywana jest według modelu;

8)

wpływ innych niż wymienione w pkt 1-7 składowych ryzyka związanych z modelem.

Dom maklerski jest zobowiązany do codziennego porównywania wartości zagrożonych, obliczonych

dla poprzedzających dany dzień 250 kolejnych dni roboczych (okres weryfikacji), z

rzeczywistymi dziennymi stratami na pozycjach pierwotnych objętych modelem wartości

zagrożonej, uwzględniającymi rzeczywiste zmiany parametrów cenowych, wielkości i strukturę

pozycji pierwotnych (weryfikacja historyczna).

Dom maklerski, który transferuje ryzyko kredytowe (nabywca zabezpieczenia), określa

pozycje pierwotne w sposób symetrycznie przeciwny do sposobu określonego w § 13 dla

pozycji sprzedawcy zabezpieczenia, z wyjątkiem instrumentu dłużnego powiązanego ze

zdarzeniami kredytowymi (credit linked note), który nie generuje krótkiej pozycji u emitenta, przy czym

1)

jeśli w danym momencie obowiązuje opcja wykupu (call option) połączona z przyrostem wartości odsetek danego instrumentu (step-up), moment ten traktuje się jako M ochrony kredytowej;

2

w przypadku kredytowego instrumentu pochodnego uruchamianego pierwszym niewykonaniem

zobowiązania i kredytowego instrumentu pochodnego uruchamianego n-tym niewykonaniem

zobowiązania zamiast określania pozycji na zasadzie symetrycznego przeciwieństwa w

sposób wskazany w pkt 1 stosuje się następującą zasadę

a)

w odniesieniu do kredytowego instrumentu pochodnego uruchamianego pierwszym niewykonaniem

zobowiązania dom maklerski może kompensować ryzyko szczególne dla podmiotu referencyjnego,

dla którego stosuje wówczas najniższą stopę procentową określoną w § 37 załącznika

nr 3 do rozporządzenia, pod warunkiem że otrzymał ochronę kredytową dla określonej

liczby podmiotów referencyjnych stanowiących bazowy kredytowy instrument pochodny

oraz że pierwsze niewykonanie zobowiązania dotyczące tych aktywów uruchamia płatność

i rozwiązuje umowę lub powoduje jej wygaśniecie,

b)

w odniesieniu do kredytowego instrumentu pochodnego uruchamianego n-tym niewykonaniem

zobowiązania nabywca ochrony kredytowej może kompensować ryzyko szczególne dla n-1

zobowiązań podmiotów referencyjnych, pod warunkiem że zabezpieczenie obejmuje niewykonanie

zobowiązań od pierwszego zobowiązania do zobowiązania n-1 lub gdy niewykonanie zobowiązania

n-1 miało już miejsce; dla podmiotów referencyjnych stosuje się wówczas odpowiednio

stopę procentową określoną w lit. a.

1.

Pozycje pierwotne w towarach wyznacza się na podstawie przepisów załącznika nr 2 do

rozporządzenia, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, przy czym

1)

przez instrumenty bazowe należy rozumieć poszczególne towary jednolite;

2)

przez parametry cenowe należy rozumieć ceny poszczególnych towarów jednolitych.

2.

Terminowe kontrakty giełdowe oparte na towarach i terminowe zobowiązania do nabycia

lub sprzedaży poszczególnych towarów należy traktować jako pozycje pierwotne w wielkości

standardowych jednostek miary, na którą te kontrakty opiewają i przypisać im zapadalność

w zależności od daty wygaśnięcia.

3.

Transakcje zamiany towarów z ustaloną ceną jednej strony transakcji i bieżącą ceną

rynkową drugiej strony należy włączyć do metody terminów zapadalności określonej w

§ 20, jako szereg pozycji równych nominalnej kwocie kontraktu, przy czym jedna pozycja

odpowiada każdej płatności z tytułu transakcji zamiany, i zaklasyfikować do terminów

zapadalności określonych w § 20.

4.

Pozycje, o których mowa w ust. 3, uznaje się za długie, jeśli dom maklerski płaci

stałą cenę, a otrzymuje zmienną cenę, a krótkie -jeżeli dom maklerski otrzymuje stałą

cenę, a płaci zmienną cenę.

5.

Transakcje zamiany, o których mowa w ust. 3, z różnymi towarami po jej obu stronach

należy ujmować w metodzie terminów zapadalności w odpowiednich tabelach odpowiadających

tym towarom.

Na potrzeby obliczeń, o których mowa w § 11, w odniesieniu do uznania umów ramowych

kompensowania zobowiązań w transakcjach repo lub transakcjach udzielania lub otrzymania

pożyczki papierów wartościowych i innych transakcjach na rynku kapitałowym, kompensowanie

pomiędzy ekspozycjami w portfelu handlowym i niehandlowym jest dopuszczalne tylko

po spełnieniu następujących warunków

1)

wszystkie transakcje są objęte codzienną wyceną rynkową;

2)

z zastrzeżeniem § 12, wszystkie aktywa pożyczone, zakupione lub otrzymane w tych transakcjach

mogą być użyte jako zabezpieczenie finansowe zgodnie z przepisami załącznika nr 7

do rozporządzenia.

Ekwiwalent bilansowy z tytułu niespłaconych ekspozycji kredytowych kontrahenta centralnego,

o którym mowa w załączniku nr 9 do rozporządzenia, oblicza się zgodnie z przepisami

§ 7 załącznika nr 9 do rozporządzenia.

Jeżeli dom maklerski stosuje metodę kompleksowego ujmowania zabezpieczeń finansowych

określoną w § 66-79, może uznać skutki umów ramowych o kompensowaniu obejmujących

transakcje repo zawarte z kontrahentem. Z zastrzeżeniem przepisów załącznika nr 5

do rozporządzenia warunkiem uznania ustanowionych zabezpieczeń oraz papierów wartościowych

lub towarów będących przedmiotem pożyczki w ramach tego rodzaju umów za ochronę kredytową

jest spełnienie wymogów określonych w § 16 i 17.

Metoda zewnętrznych ratingów oznacza metodę obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem

dla pozycji sekurytyzacyjnych zgodnie z § 94-99.

1.

Jeżeli pozagiełdowa transakcja pochodna o liniowym profilu ryzyka polega na wymianie

instrumentu finansowego na płatność, to tę część transakcji, która zawiera płatność

określa się jako stronę płatnościową transakcji.

2.

Transakcje, które polegają na wymianie jednej płatności na drugą, składają się z dwóch

stron płatnościowych. Na strony takie składają się uzgodnione w umowie płatności brutto,

łącznie z kwotą referencyjną transakcji.

3.

Dom maklerski może w obliczeniach wymogu kapitałowego nie uwzględniać ryzyka stopy

procentowej wynikającego ze stron płatnościowych transakcji, jeśli termin zapadalności

wynosi mniej niż jeden rok.

4.

Transakcje, które składają się z dwóch stron płatnościowych nominowanych w tej samej

walucie, takie jak na przykład transakcje zamiany stopy procentowej, dom maklerski

może traktować jako pojedynczą transakcję łączną. Dla takiej transakcji łącznej obowiązują

sposoby traktowania stosowane do stron płatnościowych.

1.

Dom maklerski stosujący metodę standardową dokonuje podziału prowadzonej działalności

na linie biznesowe, zgodnie z poniższą tabelą oraz z uwzględnieniem zasad, o których

mowa w ust. 2.

Tabela 2

Linia biznesowa

Lista prowadzonych działalności

Współczynnik

Działalność inwestycyjna

Oferowanie instrumentów finansowychŚwiadczenie usług w wykonaniu zawartych umów o subemisjęinwestycyjną lub zawieranie i wykonywanie umów o podobnymcharakterze, jeżeli ich przedmiotem są instrumenty finansoweSporządzanie analiz inwestycyjnych, analiz finansowych orazinnych rekomendacji o charakterze ogólnym dotyczących transakcjiw zakresie instrumentów finansowychDoradztwo inwestycyjneDoradztwo dla przedsiębiorstw w zakresie struktury kapitałowej, strategii przedsiębiorstwa

lub innych zagadnień związanych z taką strukturą lub strategiąDoradztwo i inne usługi w zakresie łączenia, podziału oraz przejmowania przedsiębiorstw

18%

Obrót instrumentami finansowymi

Nabywanie lub zbywanie na własny rachunek instrumentówfinansowychPrzyjmowanie i przekazywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowychWykonywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych na rachunek dającego

zlecenieŚwiadczenie usług w wykonaniu zawartych umów o subemisję usługową lub zawieranie i

wykonywanie umów o podobnym charakterze, jeżeli ich przedmiotem są instrumenty finansoweOrganizowanie alternatywnego systemu obrotu

18%

Detaliczna działalność brokerska (obsługa osób fizycznych lub małych i średnich przedsiębiorców

spełniających warunki, o których mowa w § 20 ust. 2 załącznika 6 do rozporządzenia)

Przyjmowanie i przekazywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowychWykonywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych na rachunek dającego

zlecenieŚwiadczenie usług w wykonaniu zawartych umów o subemisję usługowe lub zawieranie i

wykonywanie umów o podobnym charakterze, jeżeli ich przedmiotem są instrumenty finansowe

12%

Działalność komercyjna (w tym obsługa małych i średnich przedsiębiorców niespełniających

warunków, o których mowa w § 20 ust. 2 załącznika 6 do rozporządzenia)

Udzielanie pożyczek pieniężnych w celu dokonania transakcji, której przedmiotem jest

jeden lub większa liczba instrumentów finansowych, jeżeli transakcja ma być dokonana

za pośrednictwem firmy inwestycyjnej udzielającej pożyczki

15%

Działalność detaliczna (obsługa osób fizycznych lub małych i średnich przedsiębiorców

spełniających warunki, o których mowa w § 20 ust. 2 załącznika 6 do rozporządzenia)

Udzielanie pożyczek pieniężnych w celu dokonania transakcji, której przedmiotem jest

jeden lub większa liczba instrumentów finansowych, jeżeli transakcja ma być dokonana

za pośrednictwem firmy inwestycyjnej udzielającej pożyczki

12%

Płatności i rozliczenia

Usługi związane z transferem środków pieniężnych

18%

Usługi agencyjne

Przechowywanie lub rejestrowanie instrumentów finansowych, w tym prowadzenie rachunków

papierów wartościowych oraz prowadzenie rachunków pieniężnych

15%

Zarządzanie aktywami

Zarządzanie portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów

finansowych

12%

2.

Dom maklerski zobowiązany jest opracować i udokumentować szczegółowe zasady oraz kryteria

przyporządkowania poszczególnych prowadzonych przez siebie działalności do odpowiednich

linii biznesowych w oparciu o następujące zasady

1)

wszystkie rodzaje działalności muszą być przyporządkowane do odpowiednich linii biznesowych

w sposób wyczerpujący oraz wewnętrznie spójny;

2)

działalność, której nie można jednoznacznie przyporządkować do konkretnej linii biznesowej,

a która pełni funkcję pomocniczą w stosunku do działalności przypisanej do linii biznesowej,

należy przyporządkować do linii biznesowej, którą wspomaga, z zastrzeżeniem pkt 3;

3)

jeżeli działalność pełniąca funkcję pomocniczą jest związana z więcej niż jedną linią

biznesową, dom maklerski dokonuje jej przyporządkowania do linii, z którymi jest związana,

stosując obiektywne kryteria przyporządkowania;

4)

działalność, której nie można przyporządkować do konkretnej linii biznesowej, musi

zostać przyporządkowana do linii biznesowej o najwyższym współczynniku przeliczeniowym;

tę samą linię biznesową stosuje się do wszelkich czynności pomocniczych dla tej działalności;

5)

w celu przeprowadzenia dezagregacji wskaźnika pomiędzy poszczególne linie biznesowe,

dom maklerski może zastosować udokumentowane metody wewnętrznej wyceny, w tym w szczególności

koszty poniesione w ramach jednej linii biznesowej, lecz zaliczone do innej linii

biznesowej, można przenieść do tej linii biznesowej, której dotyczą, na przykład wykorzystując

metody oparte na kosztach transferów wewnętrznych między dwoma obszarami działalności;

6)

przyporządkowanie działań do linii biznesowych, dokonane na potrzeby wyznaczania wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego musi być zgodne z kategoriami używanymi

przez dom maklerski w odniesieniu do ryzyka kredytowego i rynkowego;

7)

za politykę przyporządkowania działalności do odpowiednich linii biznesowych odpowiedzialny

jest zarząd domu maklerskiego, zaś kontrole nad nią sprawuje rada nadzorcza domu maklerskiego;

8)

proces przyporządkowania do linii biznesowych musi podlegać niezależnemu przeglądowi.

3.

Jeżeli rodzaje działalności ujęte w tabeli, o której mowa w ust. 1, nie obejmują wszystkich

prowadzonych przez dom maklerski działalności, dom maklerski jest zobowiązany dokonać

ich przyporządkowania do linii biznesowych w oparciu o zasady określone w ust. 2.

1.

W przypadku gdy korekta wyceny lub wyliczone rezerwy, o których mowa w § 13, są przyczyną

istotnych strat w bieżącym roku obrotowym, pomniejszają kapitały podstawowe domu maklerskiego

zgodnie z załącznikiem nr 12 do rozporządzenia.

2.

Z zastrzeżeniem ust. 1, zyski lub straty wynikające z korekt wyceny lub z wyliczenia

rezerw uwzględnia się w obliczeniach dziennego wyniku rynkowego, o którym mowa w §

17.

3.

Korekty wyceny lub wyliczone rezerwy, które wykraczają poza przewidziane przez zasady

rachunkowości stosowane przez dom maklerski, uwzględnia się zgodnie z ust. 1, jeżeli

przyczyną ich utworzenia były istotne zyski lub straty, a w pozostałych przypadkach

zgodnie z ust. 2.

Dom maklerski jest zobowiązany do porównywania przynajmniej raz na kwartał wartości

zagrożonych, obliczonych dla poprzedzających dany dzień 250 kolejnych dni roboczych

(okres weryfikacji), z rewaluacyjnymi stratami na pozycjach pierwotnych objętych modelem

wartości zagrożonej, z tytułu rzeczywistych zmian parametrów cenowych, obliczonymi

przy założeniu utrzymywania przez 24 godziny stałej wielkości i struktury pozycji

pierwotnych (weryfikacja rewaluacyjna). W pierwszym roku stosowania modelu dom maklerski

może dokonywać weryfikacji rewaluacyjnej, powiększając sukcesywnie okres weryfikacji

od jednego kwartału do 250 dni roboczych.

Obliczając wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych,

pomija się pozycję pierwotną wynikającą z ekspozycji bazowej zabezpieczonej kredytowym

instrumentem pochodnym oraz wynikającą z zabezpieczenia w przypadku gdy wartości po

obu stronach - pozycji krótkiej i pozycji długiej, zmieniają się przeciwstawnie i

głównie w tym samych zakresie, co ma miejsce w następujących sytuacjach

1)

obie pozycje zawierają całkowicie identyczne instrumenty;

2)

długa pozycja gotówkowa jest zabezpieczona transakcją zamiany przychodu całkowitego

(total return swap) lub odwrotnie, a zobowiązanie referencyjne oraz ekspozycja bazowa - pozycja gotówkowa

są idealnie dopasowane, przy czym M samej transakcji zamiany (swap) może się różnić od M ekspozycji bazowej.

1.

W przypadku występowania różnych cen towarów uznanych za towar jednolity cenę towaru

jednolitego wyznacza się jako średnią ważoną tych cen.

2.

Dla celów obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka cen towarów można pominąć

pozycje pierwotne w towarach wynikające z operacji finansowania zapasów towarów.

Jeżeli dom maklerski oblicza kwoty ekspozycji ważone ryzykiem dla celów niniejszego

załącznika zgodnie z metodą wewnętrznych ratingów, wówczas do obliczeń, o których

mowa w § 116 załącznika nr 6 do rozporządzenia, stosuje się następujące zasady

1)

do sumy korekt wyceny i wyliczonych rezerw, obliczonej na potrzeby niniejszego załącznika,

można włączyć kwoty aktualizacji wartości uwzględniające jakość kredytową kontrahenta;

2)

jeśli ryzyko kredytowe kontrahenta zostało odpowiednio uwzględnione przy wycenie pozycji

w portfelu handlowym, oczekiwana kwota straty, odpowiadająca stopniowi narażenie na

ryzyko kontrahenta, wynosi zero.

W przypadku domu maklerskiego stosującego metodę zaawansowaną traktowania zabezpieczeń

finansowych zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia, jeżeli ekspozycja ma formę

instrumentów finansowych lub towarów zbywanych lub przekazywanych w formie pożyczki

w ramach transakcji repo lub transakcji udzielenia bądź zaciągnięcia pożyczki papierów

wartościowych lub towarów, transakcji z długim terminem rozliczenia oraz transakcji

z opcją uzupełnienia zabezpieczenia kredytowego, wartość ekspozycji powiększa się

o korektę z tytułu zmienności, stosownie do rodzaju papierów wartościowych lub towarów,

zgodnie z przepisami załącznika nr 7 do rozporządzenia.

W przypadku gdy stosowana technika ograniczenia ryzyka kredytowego opiera się na uprawnieniu

domu maklerskiego do rozporządzenia zabezpieczeniem rzeczowym, uznanie zabezpieczenia

uzależnione jest od tego, czy kwoty ekspozycji ważone ryzykiem oraz odpowiednio kwoty

oczekiwanych strat obliczane są metodą standardową czy metodą wewnętrznych ratingów.

Uznanie takie zależy również od tego, czy stosowana jest metoda uproszczonego ujmowania

zabezpieczeń finansowych, określona w § 59-65, czy metoda kompleksowego ujmowania

zabezpieczeń finansowych określona w § 66-79. W przypadku transakcji repo uznanie

techniki ograniczenia ryzyka kredytowego zależy również od tego, czy transakcja taka

została zaliczona do portfela handlowego czy niehandlowego.

A.

Kryteria uznawania dla wszystkich metod i technik

Metoda formuły nadzorczej oznacza metodę obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem

dla pozycji sekurytyzacyjnych zgodnie z § 100-102.

Transakcje o liniowym profilu ryzyka, których przedmiotem są instrumenty kapitałowe,

a także indeksy giełdowe, złoto, inne metale szlachetne lub inne towary, przyporządkowuje

się do pozycji pierwotnych w odpowiednich instrumentach kapitałowych, indeksach giełdowych

lub towarach, w tym w złocie i innych metalach szlachetnych, oraz do pozycji pierwotnych

w rachunku ryzyka stopy procentowej dla strony płatnościowej danej transakcji. Jeśli

strona taka jest denominowana w walucie obcej, dodatkowo przyporządkowuje się ją w

rachunku ryzyka walutowego do pozycji pierwotnych w danej walucie.

1.

Dom maklerski może stosować zaawansowaną metodę pomiaru w oparciu o własne systemy

pomiaru ryzyka operacyjnego, pod warunkiem uzyskania zgody Komisji, o której mowa

w art. 105c ust. 1 pkt 1 ustawy, wydanej na wniosek domu maklerskiego, z zastrzeżeniem

ust. 2.

2.

Komisja, analizując wniosek domu maklerskiego dotyczący stosowania zaawansowanej metody

pomiaru, dokonuje oceny spełniania przez dom maklerski kryteriów, o których mowa w

§ 2, oraz kryteriów kwalifikujących, określonych w § 16-21.

1.

Dom maklerski oblicza poziom nadzorowanych kapitałów w sposób określony w załączniku

nr 12 do rozporządzenia.

2.

W przypadku jakichkolwiek zmian wielkości poszczególnych składników nadzorowanych

kapitałów dom maklerski koryguje poziom nadzorowanych kapitałów na bieżąco. Obowiązek

skorygowania poziomu nadzorowanych kapitałów powstaje w szczególności w przypadku

poniesienia przez dom maklerski znaczącej straty finansowej, stanowiącej ponad 50%

poziomu nadzorowanych kapitałów nieuwzględniającego jej wielkości.

1

Dom maklerski jest zobowiązany do dokonywania przynajmniej raz na kwartał serii symulacji

wpływu skrajnie niekorzystnych warunków na wynik na pozycjach pierwotnych objętych

modelem wartości zagrożonej oraz na poziom wartości zagrożonej (test warunków skrajnych),

uwzględniających między innymi skrajne zakłócenia

1)

parametrów cenowych;

2)

poziomu płynności rynków;

3)

siły związków korelacyjnych zmian parametrów cenowych;

4)

zmienności parametrów cenowych;

5)

struktury i wielkości pozycji pierwotnych i innych specyficznych uwarunkowań domu

maklerskiego w zakresie ryzyka rynkowego.

2

Dom maklerski zobowiązany jest również do przeprowadzenia testu warunków skrajnych

na podstawie miary wartości zagrożonej aktualnego portfela dla 10-dniowego okresu

utrzymania przy 99% poziomie ufności, przy czym dane użyte do przeprowadzenia testu

przeskalowane są według danych historycznych pochodzących z nieprzerwanego dwunastomiesięcznego

okresu znacznych napięć finansowych wpływających na portfel domu maklerskiego. Wybór

takich danych historycznych podlega zatwierdzeniu Komisji. Dom maklerski zobowiązany

jest do przeprowadzenia tego rodzaju testów skrajnych co najmniej raz w tygodniu.

3

Dom maklerski zobowiązany jest również do przeprowadzania odwrotnych testów warunków

skrajnych.

Obliczając wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych

uwzględnia się 20% wielkości pozycji pierwotnej wynikającej z ekspozycji bazowej zabezpieczonej

kredytowym instrumentem pochodnym lub wynikającej z zabezpieczenia - w zależności

od tego, która z kategorii generuje wyższy wymóg kapitałowy - gdy pozycje te zmieniają

się przeciwstawnie i głównie w tym samym zakresie oraz gdy

1)

występuje dopasowanie zobowiązania referencyjnego, M zarówno zobowiązania referencyjnego,

jak i kredytowego instrumentu pochodnego, oraz waluty ekspozycji bazowej;

2)

zasadnicze elementy umowy kredytowego instrumentu pochodnego nie wpływają znacząco

na różnicę pomiędzy zmianą cen kredytowego instrumentu pochodnego a zmianami cen zobowiązania

referencyjnego.

Przy obliczaniu łącznego wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka cen towarów należy uwzględnić

1)

towary lub gwarantowane prawa własności towarów przekazane w ramach transakcji repo;

2)

towary przekazane w ramach umowy pożyczki.

Korekty wyceny i wyliczonych rezerw, o których mowa w § 15 pkt 1, nie uwzględnia się

w kapitałach nadzorowanych domu maklerskiego.

Ekspozycje ważone ryzykiem z tytułu sekurytyzowanych pozycji uwzględnia się w rachunku

wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego zgodnie z zasadami określonymi w załączniku

nr 8 do rozporządzenia.

1.

Następujące instrumenty finansowe można uznać za zabezpieczenie dla wszystkich metod

i technik ograniczenia ryzyka kredytowego

1)

blokada środków pieniężnych na rachunku środków pieniężnych w domu maklerskim udzielającym

pożyczki;

2)

emitowane przez rządy i banki centralne dłużne papiery wartościowe, posiadające ocenę

wiarygodności kredytowej opracowaną przez uznaną ECAI lub agencję kredytów eksportowych,

której to ocenie można przypisać stopień jakości kredytowej równy lub wyższy niż 4,

zgodnie z zasadami ważenia ryzykiem ekspozycji wobec rządów i banków centralnych;

3)

emitowane przez instytucje instrumenty dłużne, posiadające ocenę wiarygodności kredytowej

uznanej ECAI, której to ocenie można przypisać stopień jakości kredytowej równy lub

wyższy niż 3, zgodnie z zasadami ważenia ryzykiem ekspozycji wobec domów maklerskich;

4)

emitowane przez inne niż wymienione w pkt 2-3 podmioty, instrumenty dłużne, posiadające

ocenę uznanej ECAI, której to ocenie można przypisać stopień jakości kredytowej równy

lub wyższy niż 3, zgodnie z zasadami ważenia ryzykiem ekspozycji wobec przedsiębiorców;

5)

instrumenty dłużne, posiadające krótkoterminową ocenę wiarygodności kredytowej uznanej

ECAI, której to ocenie można przypisać stopień jakości kredytowej równy lub wyższy

niż 3, zgodnie z zasadami ważenia ryzykiem ekspozycji krótkoterminowych;

6)

akcje lub instrumenty dłużne zamienne uwzględnione w głównym indeksie giełdy, na której

są dopuszczone do obrotu;

7)

złoto.

2.

Dla celów ust. 1 pkt 2, za instrumenty dłużne emitowane przez rządy i banki centralne

uznaje się

1)

instrumenty dłużne emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego i władze lokalne

oraz podmioty sektora publicznego, ekspozycje które są traktowane jak ekspozycje wobec

rządów centralnych w metodzie standardowej dla obliczania wymogu kapitałowego z tytułu

ryzyka kredytowego, o której mowa w tytule II załącznika nr 6 do rozporządzenia;

2)

instrumenty dłużne emitowane przez podmioty sektora publicznego, ekspozycje które

są traktowane jak ekspozycje wobec rządów centralnych w metodzie standardowej obliczania

wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, o której mowa w tytule II załącznika

nr 6 do rozporządzenia;

3)

instrumenty dłużne emitowane przez wielostronne banki rozwoju, którym przypisuje się

wagę ryzyka 0% w metodzie standardowej obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka

kredytowego, o której mowa w tytule II załącznika nr 6 do rozporządzenia;

4)

instrumenty dłużne emitowane przez organizacje międzynarodowe, którym przypisuje się

wagę ryzyka 0% w metodzie standardowej obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka

kredytowego, o której mowa w tytule II załącznika nr 6 do rozporządzenia.

3.

Dla celów ust. 1 pkt 3, za instrumenty dłużne emitowane przez instytucje uznaje się

także

1)

instrumenty dłużne emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego i władze lokalne

państw członkowskich inne niż te ekspozycje, które są traktowane jak ekspozycje wobec

rządu państwa, na terytorium którego samorządy te się znajdują, w metodzie standardowej

obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, o której mowa w tytule

II załącznika nr 6 do rozporządzenia;

2)

instrumenty dłużne emitowane przez podmioty sektora publicznego, ekspozycje które

są traktowane jak ekspozycje wobec instytucji w metodzie standardowej obliczania wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, o której mowa w tytule II załącznika nr

6 do rozporządzenia;

3)

instrumenty dłużne emitowane przez wielostronne banki rozwoju, inne niż te, którym

przypisuje się wagę ryzyka 0% w metodzie standardowej obliczania wymogu kapitałowego

z tytułu ryzyka kredytowego, o której mowa w tytule II załącznika nr 6 do rozporządzenia.

4.

Instrumenty dłużne emitowane przez instytucje, których papiery wartościowe nie posiadają

oceny wiarygodności kredytowej uznanej ECAI, mogą być uznane za zabezpieczenie, jeżeli

spełniają następujące kryteria

1)

są dopuszczone do obrotu na jednej z giełd papierów wartościowych, której indeksy

wymienione są w wykazie, o którym mowa w § 10 załącznika nr 3 do rozporządzenia;

2)

spełniają kryteria długu uprzywilejowanego;

3)

wszystkie inne równorzędne pod względem uprzywilejowania i posiadające ocenę wiarygodności

kredytowej papiery wartościowe, wyemitowane przez instytucję, posiadają ocenę wiarygodności

kredytowej uznanej ECAI, której właściwe władze przypisują stopień jakości kredytowej

równy lub wyższy niż 3, zgodnie z zasadami ważenia ryzykiem ekspozycji wobec instytucji

lub ekspozycji krótkoterminowych, określonymi w metodzie standardowej obliczania wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego;

4)

dom maklerski, udzielający pożyczki nie posiada żadnych informacji, które sugerowałyby,

że ocena wiarygodności kredytowej emitowanych papierów wartościowych może być niższa

niż ta wskazana w pkt 3;

5)

dom maklerski może wykazać, że płynność rynkowa danego papieru wartościowego jest

wystarczająca dla uznania go za zabezpieczenie.

5.

Tytuły uczestnictwa instytucji wspólnego inwestowania mogą stanowić uznane zabezpieczenie,

jeżeli spełniają następujące warunki

1)

wartość tytułu uczestnictwa publikowana jest codziennie,

2

inwestycje domu maklerskiego ograniczone są do instrumentów uznanych zgodnie z ust.

1-4; jeżeli inwestycje domu maklerskiego nie są ograniczone do instrumentów uznanych

zgodnie z ust. 1-4, tytuły uczestnictwa mogą stanowić uznane zabezpieczenie w przypadku,

gdy

a)

kwota inwestycji została pomniejszona o wartość instrumentów, które nie zostały uznane

zgodnie z ust. 1-4,

b)

instytucja wspólnego inwestowania zainwestowała w maksymalnie dozwolonym zakresie

w instrumenty, które nie zostałyby uznane zgodnie z ust. 1-4,

c)

instrumenty nieuznane zgodnie z ust. 1-4 dodatkowo pomniejszają wartość uznanego zabezpieczenia,

jeżeli ich wartość jest ujemna w wyniku zobowiązań lub zobowiązań warunkowych

- przy czym stosowanie lub możliwość stosowania przez instytucję wspólnego inwestowania

transakcji pochodnych w celu zabezpieczenia dopuszczalnych inwestycji nie wpływa na

fakt uznania zabezpieczenia w postaci tytułów uczestnictwa danej instytucji.

6.

W odniesieniu do ust. 1 pkt 2-4, jeżeli dany instrument finansowy posiada dwie oceny

wiarygodności kredytowej uznanych ECAI, stosuje się mniej korzystną z nich. W przypadkach

gdy dany instrument finansowy posiada więcej niż dwie oceny wiarygodności kredytowej

uznanych ECAI, stosuje się dwie najkorzystniejsze z nich, a jeśli są różne, stosuje

się tę mniej korzystną.

B.

Dodatkowe warunki uznawania dla metody kompleksowego ujmowania zabezpieczeń finansowych

Pozycja bez zewnętrznej oceny wiarygodności kredytowej oznacza pozycję sekurytyzacyjną,

dla której nie istnieje ocena wiarygodności kredytowej opracowana przez uznaną ECAI.

Transakcje o liniowym profilu ryzyka, których przedmiotem są instrumenty dłużne, w

rachunku ryzyka stopy procentowej przyporządkowuje się do jednej pozycji pierwotnej

ze względu na dany instrument dłużny oraz do innej pozycji pierwotnej ze względu na

stronę płatnościową transakcji. Transakcje o liniowym profilu ryzyka, które polegają

na wymianie jednej płatności za drugą, w tym terminowe transakcje wymiany, w rachunku

ryzyka stopy procentowej przyporządkowuje się do pozycji dla każdej ze stron płatnościowych.

Jeżeli bazowy instrument dłużny jest denominowany w walucie obcej, instrument taki

przyporządkowuje się do pozycji pierwotnej ryzyka w danej walucie. Jeżeli strona płatnościowa

jest denominowana w walucie obcej, podobnie przyporządkowuje się ją do pozycji pierwotnej

w tej walucie. Wartość ekspozycji przypisana bazowej transakcji wymiany walutowej

wynosi zero.

1.

System pomiaru ryzyka operacyjnego w domu maklerskim występującym do Komisji z wnioskiem

o wydanie zgody na stosowanie zaawansowanej metody pomiaru, o której mowa w art. 105c

ust. 1 pkt 1 ustawy, musi spełniać następujące jakościowe kryteria kwalifikujące

1)

system pomiaru ryzyka operacyjnego domu maklerskiego stanowi integralną część funkcjonującego

w sposób ciągły procesu zarządzania ryzykiem domu maklerskiego;

2)

w strukturze domu maklerskiego wydzielona jest niezależna komórka lub osoba odpowiedzialna

za realizację zadań w zakresie zarządzania ryzykiem operacyjnym;

3)

w domu maklerskim są regularnie sporządzane sprawozdania na temat ekspozycji na ryzyko

operacyjne oraz na temat strat poniesionych przez dom maklerski w wyniku zdarzeń operacyjnych;

4)

dom maklerski posiada procedury podejmowania odpowiednich działań korygujących lub

naprawczych, po uzyskaniu informacji zawartych w sprawozdaniach, o których mowa w

pkt 3;

5)

procesy zarządzania ryzykiem operacyjnym w domu maklerskim oraz systemy pomiaru tego

ryzyka są poddawane regularnym przeglądom, przeprowadzanym nie rzadziej niż raz w

roku, w ramach audytu wewnętrznego lub zewnętrznego;

6)

system zarządzania ryzykiem domu maklerskiego ujęty jest w kompletnej i wyczerpującej

dokumentacji, a dom maklerski posiada skuteczne sposoby zapewnienia zgodności procesu

zarządzania ryzykiem domu maklerskiego z tą dokumentacją oraz opracowane w formie

pisemnej procedury postępowania w przypadku wystąpienia braku takiej zgodności.

2.

Wydając zgodę, o której mowa w art. 105c ust. 1 pkt 1 ustawy, Komisja dokonuje analizy

systemu pomiaru ryzyka operacyjnego, obejmującej

1)

sprawdzenie, czy procedury wewnętrznej weryfikacji systemu pomiaru ryzyka operacyjnego

w domu maklerskim funkcjonują w sposób zadowalający;

2)

upewnienie się, że przepływ danych oraz procedury związane z systemem pomiaru ryzyka

są przejrzyste i ogólnie dostępne.

1.

Dom maklerski, którego skala prowadzonej działalności jest znacząca, oblicza codziennie

łączny dzienny wynik rynkowy, stanowiący zysk lub stratę i obejmujący

1)

dzienny wynik rynkowy na operacjach zaliczonych do portfela handlowego, rozumiany

jako zmiana wyceny tych operacji według wartości rynkowej lub godziwej w danym dniu,

w tym również operacji zawartych w tym samym dniu i rozliczonych w tym samym dniu;

2)

dzienny wynik rynkowy z tytułu zmian kursów walutowych i cen towarów na operacjach

zaliczonych do portfela niehandlowego, rozumiany jako zmiana wyceny operacji z tytułu

zmiany kursów walutowych i cen towarów, w tym również operacji zawartych w tym samym

dniu i rozliczonych w tym samym dniu.

2.

W dziennym wyniku rynkowym uwzględnia się koszty finansowania operacji, rozumiane

jako obliczone lub oszacowane koszty pozyskania zobowiązań domu maklerskiego.

3.

Dzienny wynik rynkowy ustala się zgodnie z zasadami wyceny aktywów i pasywów określonymi

w przepisach ustawy o rachunkowości.

Obliczając wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych

uwzględnia się pozycję pierwotną wynikającą z ekspozycji bazowej zabezpieczonej kredytowym

instrumentem pochodnym lub wynikającą z zabezpieczenia (w zależności od tego, która

z nich generuje wyższy wymóg kapitałowy), gdy pozycje te zmieniają się przeciwstawnie,

co ma miejsce w następujących sytuacjach

1)

pozycja pierwotna spełnia warunki określone w § 15 pkt 2, ale występuje niedopasowanie

aktywów pomiędzy zobowiązaniem referencyjnym a ekspozycją bazową, przy czym spełnione

są następujące wymogi

a)

zobowiązanie referencyjne ma stopień uprzywilejowania kredytowego równy lub niższy

od zobowiązania bazowego,

b)

zobowiązanie bazowe oraz zobowiązanie referencyjne pochodzą od tego samego dłużnika

oraz zawierają podlegające wykonaniu z mocy prawa obustronne klauzule stwierdzania

niewykonania zobowiązań lub przyśpieszenia takiego stwierdzenia;

2)

pozycja pierwotna spełnia warunki określone w § 15 pkt 1 lub § 16, ale występuje niedopasowanie

walut lub terminów zapadalności pomiędzy zabezpieczeniem ryzyka kredytowego a bazowym

składnikiem aktywów, niedopasowania walutowe powinny zostać ujęte w rachunku wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka walutowego zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia;

3)

pozycja pierwotna spełnia warunki określone w § 16, ale występuje niedopasowanie aktywów

pomiędzy pozycją pieniężną a kredytowym instrumentem pochodnym, przy czym bazowy składnik

aktywów ujmuje się jako zobowiązanie podlegające dostawie w umowie dotyczącej kredytowego

instrumentu pochodnego.

Jeśli pozycja krótka staje się wymagalna przed pozycją długą, dom maklerski zobowiązany

jest zabezpieczyć się przed ryzykiem braku płynności, które może wystąpić w związku

z odmiennymi terminami zapadalności tych pozycji.

Ekwiwalent bilansowy ekspozycji z tytułu udzielonych zobowiązań pozabilansowych oblicza

się zgodnie z § 97 i 98.

Jeżeli dom maklerski stosuje metodę kompleksowego ujmowania zabezpieczeń finansowych

określoną w § 66-79, poza zabezpieczeniami określonymi w § 16, za uznane zabezpieczenie

rzeczowe uznać można dodatkowo następujące instrumenty finansowe

1)

akcje lub instrumenty dłużne zamienne nieobjęte głównym indeksem, ale znajdujące się

w obrocie na uznanej giełdzie;

2)

tytuły uczestnictwa instytucji wspólnego inwestowania, jeżeli spełnione są jednocześnie

następujące warunki

a)

wartość tytułu uczestnictwa publikowana jest codziennie,

b

inwestycje domu maklerskiego ograniczają się do instrumentów uznawanych zgodnie z

§ 16 ust. 1-4 oraz instrumentów wymienionych w pkt 1; jeżeli inwestycje domu maklerskiego

nie są ograniczone do instrumentów uznanych zgodnie z § 16 ust. 1-4 oraz instrumentów,

o których mowa w lit. a, tytuły uczestnictwa mogą stanowić uznane zabezpieczenie w

przypadku, gdy

-

kwota inwestycji została pomniejszona o wartość instrumentów, które nie zostały uznane

zgodnie z § 16 ust. 1-4 oraz instrumentów, o których mowa w lit. a,

-

instytucja wspólnego inwestowania zainwestowała w maksymalnie dozwolonym zakresie

w instrumenty, które nie zostałyby uznane zgodnie z § 16 ust. 1-4, oraz instrumenty,

o których mowa w lit. a,

-

instrumenty nieuznane na podstawie § 16 ust. 1-4 oraz instrumenty, o których mowa

w lit. a, dodatkowo pomniejszają wartość uznanego zabezpieczenia, jeżeli ich wartość

jest ujemna w wyniku zobowiązań lub zobowiązań warunkowych wynikających z praw własności,

-

przy czym stosowanie lub możliwość stosowania przez instytucję wspólnego inwestowania

instrumentów pochodnych w celu zabezpieczenia dopuszczalnych inwestycji nie wpływa

na fakt uznania zabezpieczenia w postaci tytułów uczestnictwa danej instytucji wspólnego

inwestowania.

C.

Dodatkowe warunki uznawania dla metody wewnętrznych ratingów

I.

Zasady ogólne

Pozycja z oceną wiarygodności kredytowej oznacza pozycję sekurytyzacyjną, dla której

istnieje ocena wiarygodności kredytowej opracowana przez uznaną ECAI.

Wielkość pozycji pierwotnej z tytułu transakcji o liniowym profilu ryzyka stanowi

efektywna wartość nominalna instrumentów bazowych, w tym towarów, przeliczonych na

sprawozdawczą, z wyjątkiem instrumentów dłużnych. Wartość nominalną instrumentów bazowych

wyznacza się jako iloczyn ceny rynkowej i liczby instrumentów bazowych.

1.

System pomiaru ryzyka operacyjnego w domu maklerskim występującym do Komisji z wnioskiem

o wydanie zgody na stosowanie zaawansowanej metody pomiaru, o której mowa w art. 105c

ust. 1 pkt 1 ustawy, musi spełniać, z zastrzeżeniem ust. 2, następujące ilościowe

kryteria kwalifikujące, dotyczące technik analizy statystycznej stosowanych przez

dom maklerski na potrzeby obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego

1)

dom maklerski oblicza wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka operacyjnego z uwzględnieniem

oczekiwanych i nieoczekiwanych strat, chyba że potrafi uzasadnić, iż oczekiwane straty

są już we właściwy sposób ujęte w jego wewnętrznych zasadach prowadzenia działalności;

2)

przeprowadzany pomiar ryzyka operacyjnego obejmuje zdarzenia charakteryzujące się

niską częstotliwością występowania, lecz potencjalnie wysokimi stratami, na jakie

narażony jest dany dom maklerski z tytułu ryzyka operacyjnego, osiągając normę pewności

porównywalną z przedziałem ufności na poziomie 99,9% przez okres jednego roku;

3)

norma pewności, określona w pkt 2, może być uznana za osiągniętą wyłącznie w przypadku,

gdy system pomiaru ryzyka operacyjnego danego domu maklerskiego w należyty sposób

spełnia, określone w § 18-21, warunki dotyczące wewnętrznych i zewnętrznych danych,

analiz scenariuszy, czynników otoczenia gospodarczego oraz systemów kontroli wewnętrznej;

4)

dom maklerski posiada udokumentowaną metodologię ważenia stopnia udziału warunków,

o których mowa w pkt 3, w ramach całościowego systemu pomiaru ryzyka operacyjnego;

5)

system pomiaru ryzyka domu maklerskiego obejmuje główne czynniki, które wpływają na

kształt ogona rozkładu oszacowań strat poniesionych przez dom maklerski w wyniku zdarzeń

operacyjnych;

6)

korelacja strat poniesionych przez dom maklerski w wyniku zdarzeń operacyjnych w ramach

poszczególnych oszacowań ryzyka operacyjnego może być uwzględniona jedynie wówczas,

gdy dom maklerski jest w stanie w sposób należyty uprawdopodobnić Komisji, że stosowany

system pomiaru korelacji jest rzetelny, wdrożony w sposób należyty oraz uwzględnia

niepewność wyniku towarzyszącą tego typu pomiarom, w szczególności podczas występowania

zdarzeń charakteryzujących się niską częstotliwością występowania, lecz potencjalnie

wysokimi stratami; dom maklerski musi weryfikować swoje założenia odnośnie korelacji,

stosując odpowiednie techniki ilościowe i jakościowe;

7)

system pomiaru ryzyka domu maklerskiego jest wewnętrznie spójny i nie uwzględnia wielokrotnie

tych samych ocen jakościowych lub technik redukcji ryzyka, które zostały już uwzględnione

w innych obszarach rachunku adekwatności kapitałowej.

2.

Przez rozkład oszacowań strat poniesionych przez dom maklerski w wyniku zdarzeń operacyjnych,

o którym mowa w ust. 1, rozumie się przyjęty przez dom maklerski rozkład prawdopodobieństwa

odwzorowujący prawdopodobieństwo poniesienia przez dom maklerski straty z tytułu poszczególnych

zdarzeń operacyjnych. Dom maklerski musi być w stanie uzasadnić Komisji poprawność

założeń przyjętych na potrzeby szacowania rozkładu strat.

Testy warunków skrajnych uwzględniają ryzyko koncentracji, istnienie rynków jednokierunkowych,

ryzyko wystąpienia zdarzeń nietypowych i niestałych, sprzecznych z założeniami modelu

wahań cen, nieliniowość charakterystyk produktów, znacznych ujemnych pozycji wykonania

opcji, występowanie pozycji podlegających zjawisku zaniżonych cen oraz inne składowe

ryzyka, które mogą nie zostać należycie uwzględnione w modelu szacowania wartości

zagrożonej, w tym okres wymagany do zabezpieczenia portfela lub zarządzania ryzykiem

w trudnych warunkach rynkowych.

1.

Dom maklerski, o którym mowa w ust. 2-5, z zachowaniem wymogu spełniania norm adekwatności

kapitałowej w ujęciu jednostkowym, określonych w § 4 oraz art. 98a ust. 3 ustawy,

zobowiązany jest dodatkowo do spełnienia norm adekwatności kapitałowej w ujęciu skonsolidowanym

polegających na

1)

codziennym utrzymaniu poziomu skonsolidowanych nadzorowanych kapitałów w wysokości

nie niższej niż wysokość skonsolidowanego całkowitego wymogu kapitałowego;

2)

utrzymaniu poziomu skonsolidowanych nadzorowanych kapitałów nieuwzględniających wielkości

skonsolidowanych kapitałów III kategorii, niezależnie od zakresu prowadzonej przez

dom maklerski działalności, w wysokości nie niższej niż wymagana na prowadzenie działalności

maklerskiej wysokość kapitału założycielskiego określona w art. 98 ustawy.

2.

Dom maklerski będący dominującą firmą inwestycyjną w Rzeczypospolitej Polskiej jest

zobowiązany do spełniania normy adekwatności kapitałowej w ujęciu skonsolidowanym.

3.

Dom maklerski będący podmiotem zależnym od finansowej spółki holdingowej dominującej

w państwie członkowskim spełnia normy adekwatności kapitałowej w ujęciu skonsolidowanym

na podstawie skonsolidowanej sytuacji finansowej tej finansowej spółki holdingowej,

z zastrzeżeniem ust. 4.

4.

W przypadku gdy podmiotem zależnym od finansowej spółki holdingowej, o której mowa

w ust. 3, jest dom maklerski oraz zagraniczna firma inwestycyjna, to normy adekwatności

w ujęciu skonsolidowanym na podstawie skonsolidowanej sytuacji finansowej tej finansowej

spółki holdingowej spełnia dom maklerski, jeżeli podlega on nadzorowi Komisji w ujęciu

skonsolidowanym zgodnie z art. 98a ustawy.

5.

Dom maklerski spełnia normy adekwatności kapitałowej w ujęciu skonsolidowanym na podstawie

swojej skonsolidowanej sytuacji finansowej, w przypadku gdy spełnione są następujące

warunki

1)

dom maklerski nie jest obowiązany spełniać norm adekwatności kapitałowej w ujęciu

skonsolidowanym na podstawie ust. 2-4;

2)

dom maklerski nie jest podmiotem zależnym od banku krajowego w rozumieniu ustawy Prawo bankowe;

3)

dom maklerski jest podmiotem dominującym wobec lub posiada udziały kapitałowe w posiadających

siedzibę na terenie państwa niebędącego państwem członkowskim

a)

banku zagranicznym w rozumieniu ustawy Prawo bankowe,

b)

instytucji finansowej,

c)

zagranicznej osobie prawnej prowadzącej działalność maklerską lub

d)

spółce zarządzającej instytucjami wspólnego inwestowania, która, gdyby posiadała siedzibę

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to musiałaby posiadać zezwolenie zgodnie

z ustawą o funduszach inwestycyjnych.

6.

Dom maklerski spełnia normy adekwatności kapitałowej w ujęciu skonsolidowanym na podstawie

skonsolidowanej sytuacji finansowej finansowej spółki holdingowej, w przypadku gdy

spełnione są następujące warunki, z zastrzeżeniem ust. 7

1)

dom maklerski nie jest obowiązany spełniać norm adekwatności kapitałowej w ujęciu

skonsolidowanym na podstawie ust. 2-4;

2)

dom maklerski jest podmiotem zależnym od finansowej spółki holdingowej;

3)

finansowa spółka holdingowa, o której mowa w pkt 2, jest podmiotem dominującym wobec

lub posiada udziały kapitałowe w posiadających siedzibę na terenie państwa niebędącego

państwem członkowskim

a)

banku zagranicznym w rozumieniu ustawy Prawo bankowe,

b)

instytucji finansowej,

c)

zagranicznej osobie prawnej prowadzącej działalność maklerską lub

d)

spółce zarządzającej instytucjami wspólnego inwestowania, która, gdyby posiadała siedzibę

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to musiałaby posiadać zezwolenie zgodnie

z ustawą o funduszach inwestycyjnych.

7.

Jeżeli podmiotem zależnym od finansowej spółki holdingowej, o której mowa w ust. 6,

jest dom maklerski oraz zagraniczna firma inwestycyjna, to normy adekwatności w ujęciu

skonsolidowanym na podstawie skonsolidowanej sytuacji finansowej tej finansowej spółki

holdingowej spełnia dom maklerski, jeżeli podlegałby on nadzorowi Komisji w ujęciu

skonsolidowanym zgodnie z art. 98a ustawy, gdyby ta finansowa spółka holdingowa była

finansową spółką holdingową dominującą w państwie członkowskim.

8.

Jeżeli podmiotem zależnym od finansowej spółki holdingowej jest bank krajowy lub instytucja

kredytowa, przepisów ust. 3, 4, 6 i 7 nie stosuje się.

Dom maklerski, który wycenia instrumenty pochodne określone w § 4 ust. 1, 10 i 11

według bieżącej wartości rynkowej i zarządza ryzykiem ogólnym stopy procentowej obciążającym

transakcje na zasadzie dyskontowania przepływów pieniężnych, może posługiwać się,

z zastrzeżeniem § 19, modelami wrażliwości celem obliczania pozycji, o których mowa

wyżej, może również stosować te modele w stosunku do wszelkich instrumentów dłużnych,

w przypadku których wierzytelność główna spłacana jest regularnie przez cały okres

do wykupu, a nie jednorazową płatnością kwoty kapitału w terminie wykupu.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka cen towarów oblicza się dla pozycji pierwotnych

w danym towarze jednolitym wynikających z operacji zaliczonych do portfela handlowego

i niehandlowego łącznie, jako sumę wymogów kapitałowych obliczonych metodą uproszczoną

zgodnie z § 19, metodą terminów zapadalności zgodnie z § 20, rozszerzoną metodą terminów

zapadalności zgodnie z § 21 i 22 lub metodą wartości zagrożonej, o której mowa w §

23.

Rozdział 1.

Metoda uproszczona

W § 24-96 określono zasady przypisywania wag ryzyka, przy czym jeżeli nie wskazano

możliwości lub konieczności przypisania innej wagi ryzyka, ekspozycjom przypisuje

się wagę ryzyka 100%.

Jeżeli dom maklerski oblicza kwoty ekspozycji ważone ryzykiem i kwoty oczekiwanych

strat według metody wewnętrznych ratingów, określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia,

obok zabezpieczeń określonych w § 16 i 17 stosuje się zabezpieczenia wymienione w

§ 19 i 21.

II.

Zabezpieczenia na nieruchomości

Program emisji papierów komercyjnych zabezpieczonych aktywami (program ABCP) oznacza

program sekurytyzacyjny, w ramach którego wyemitowane papiery wartościowe przyjmują

z reguły postać papierów wartościowych z pierwotnym M wynoszącym jeden rok lub krócej.

W przypadku instrumentów dłużnych i stron płatnościowych transakcji wielkość pozycji

pierwotnej stanowi iloczyn efektywnej wartości nominalnej ekspozycji brutto, z uwzględnieniem

wartości nominalnej przeliczonej na walutę sprawozdawczą, oraz zaktualizowanego średniego

okresu zwrotu odpowiednio instrumentu dłużnego lub strony płatnościowej transakcji.

System pomiaru ryzyka operacyjnego w domu maklerskim występującym do Komisji z wnioskiem

o wydanie zgody, na stosowanie zaawansowanej metody pomiaru o której mowa w art. 105c

ust. 1 pkt 1 ustawy musi spełniać następujące ilościowe kryteria kwalifikujące, dotyczące

wewnętrznych danych stosowanych przez dom maklerski na potrzeby obliczania wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego

1)

pomiar ryzyka operacyjnego przez dom maklerski jest oparty na obserwacji historycznej

obejmującej okres co najmniej pięciu poprzedzających lat, a w przypadku gdy dom maklerski

po raz pierwszy przystępuje do zaawansowanej metody pomiaru, dopuszcza się trzyletni

okres obserwacji;

2

dom maklerski przyporządkowuje wewnętrzne dane historyczne dotyczące strat wynikłych

z ryzyka operacyjnego do linii biznesowych określonych w tabeli 2 oraz do rodzajów

zdarzeń określonych w tabeli 3, w oparciu o obiektywne, udokumentowane kryteria; ze

względu na wyjątkowe okoliczności straty mające wpływ na działalność domu maklerskiego

mogą zostać przydzielone do dodatkowej linii biznesowej określonej jako „pozycje korporacyjne”;

3)

straty wynikłe z ryzyka operacyjnego, które są związane z ryzykiem kredytowym i które

w przeszłości były ujęte w wewnętrznych bazach danych dotyczących ryzyka kredytowego,

należy zapisać w bazach danych dotyczących ryzyka operacyjnego i traktować oddzielnie.

Takie straty nie podlegają obciążeniom kapitałowym z tytułu ryzyka operacyjnego, dopóki

traktuje się je jako straty wynikłe z ryzyka kredytowego do celów obliczania minimalnych

wymogów kapitałowych. Straty wynikłe z ryzyka operacyjnego, które są związane z ryzykiem

rynkowym, włącza się do zakresu wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego;

4)

wewnętrzne dane domu maklerskiego dotyczące strat muszą zawierać informacje obejmujące

wszystkie istotne działania oraz ekspozycje pochodzące z wszystkich podsystemów, oraz

lokalizacji geograficznych. W przypadku nieuwzględnienia określonych działalności

dom maklerski jest w stanie wykazać, że nieuwzględnione działania lub ekspozycje,

zarówno indywidualnie, jak i w powiązaniu, nie mają istotnego wpływu na całokształt

oszacowań ryzyka;

5)

dom maklerski określa progi minimalnych strat do celów gromadzenia wewnętrznych danych

o stratach;

6)

wewnętrzne dane gromadzone przez dom maklerski zawierają co najmniej informacje dotyczące

kwoty straty brutto wynikłej z konkretnego zdarzenia operacyjnego, daty tego zdarzenia,

kwoty odzyskanej z wynikłej straty brutto, a także informacje opisowe na temat czynników

lub przyczyn tego zdarzenia;

7)

dom maklerski ustanawia specjalne kryteria przyporządkowania danych o stratach wywołanych

zdarzeniami operacyjnymi w komórce organizacyjnej, o której mowa w § 16 ust. 1 pkt

2, lub z działalności wykraczających swoim zasięgiem poza jedną linię biznesową, a

także na skutek zdarzeń operacyjnych rozciągniętych w czasie, lecz powiązanych ze

sobą;

8)

dom maklerski posiada udokumentowane procedury dotyczące odnoszenia danych historycznych

do sytuacji obecnej, w tym możliwości zastosowania w tym zakresie ocen subiektywnych,

skalowania lub innych korekt, oraz określenia osoby lub jednostki upoważnionej do

podejmowania decyzji w tym zakresie.

Dom maklerski jest zobowiązany do posiadania pełnej dokumentacji przeprowadzonych

obliczeń wartości zagrożonej, wyników weryfikacji historycznych, weryfikacji rewaluacyjnych

oraz testów warunków skrajnych.

1.

Dom maklerski zobowiązany do spełniania norm adekwatności kapitałowej w ujęciu skonsolidowanym,

na podstawie swojego skonsolidowanego sprawozdania finansowego sporządzonego w oparciu

o przepisy ustawy o rachunkowości lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego finansowej spółki holdingowej, ustala

1)

skonsolidowane kapitały nadzorowane - obliczone w sposób określony w załączniku nr

12 do rozporządzenia;

2)

z pominięciem wpływu podmiotów skonsolidowanych metodą praw własności - skonsolidowany

całkowity wymóg kapitałowy rozumiany jako suma skonsolidowanych wymogów z tytułu poszczególnych

rodzajów ryzyka, określonych w § 3 ust. 1 i 2, przy czym

a)

skonsolidowany portfel handlowy obejmuje operacje zaliczone przez dom maklerski i

inne podmioty ujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym do ich portfeli handlowych

zgodnie z ich pierwotną klasyfikacją dokonaną przez te podmioty, a w przypadku gdy

podmioty te nie wyodrębniają portfela handlowego i portfela niehandlowego, odpowiedniej

klasyfikacji operacji dokonuje dom maklerski zobowiązany do spełniania norm adekwatności

kapitałowej w ujęciu skonsolidowanym, zgodnie z zasadami stosowanymi do własnych operacji,

b)

skonsolidowany portfel niehandlowy stanowią pozostałe operacje,

c)

przez skonsolidowane przekroczenie limitu koncentracji zaangażowań i limitu dużych

zaangażowań rozumie się przekroczenie limitu koncentracji zaangażowań i limitu dużych

zaangażowań, obliczone na podstawie skonsolidowanego sprawozdania finansowego domu

maklerskiego lub finansowej spółki holdingowej przy odpowiednim stosowaniu zasad określonych

w załączniku nr 12 do rozporządzenia.

2.

Z obliczeń normy adekwatności kapitałowej w ujęciu skonsolidowanym, po uprzednim powiadomieniu

Komisji, można wyłączyć poszczególne podmioty zależne, które w innym przypadku byłyby

w niej uwzględnione, w następujących przypadkach

1)

podmiot ma siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim, w którym występują

prawne przeszkody w przekazywaniu niezbędnych informacji;

2

suma bilansowa podmiotu nie przekracza niższej z dwóch wielkości: 10 000 000 euro,

lub 1% sumy bilansowej domu maklerskiego, jeżeli suma sum bilansowych dwóch lub więcej

podmiotów, które byłyby wyłączone w tym przypadku, łącznie nie przewyższa tych wielkości;

3)

jeżeli w opinii Komisji

a)

włączenie podmiotu do obliczeń norm adekwatności kapitałowej w ujęciu skonsolidowanym

byłoby niewłaściwe lub mylące w odniesieniu do celów nadzoru nad adekwatnością kapitałową

lub

b)

podmiot nie ma znaczenia dla celów nadzoru nad adekwatnością kapitałową.

3.

Powiadomienie, o którym mowa w ust. 2, powinno zawierać szczegółowe dane dotyczące

podmiotu, który został wyłączony z obliczeń, w szczególności podstawę wyłączenia,

wartość udziału w podmiocie, sumę bilansową domu maklerskiego oraz wyłączanego podmiotu.

Dom maklerski może stosować model wrażliwości, po uzyskaniu zgody, o której mowa w

art. 105 ust. 1 pkt 5 ustawy, przy czym

1)

model powinien generować pozycje o tej samej wrażliwości na zmianę stopy procentowej,

jak związane z nimi przepływy pieniężne;

2)

należy ocenić tę wrażliwość w odniesieniu do niezależnych ruchów przykładowych stóp

procentowych dobranych w różnych punktach krzywej dochodowości, przy czym należy umieścić

przynajmniej jeden punkt badania wrażliwości w każdym przedziale czasowym wyznaczonym

w tabeli określonej w § 46 załącznika nr 3 do rozporządzenia;

3)

obliczone pozycje włącza się do wyliczeń wymogów kapitałowych zgodnie z przepisami

§ 41-57 załącznika nr 3 do rozporządzenia.

1.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka cen każdego towaru jednolitego może być obliczony

metodą uproszczoną jako suma

1)

15% globalnej pozycji netto w danym towarze jednolitym oraz

2)

3% globalnej pozycji brutto w danym towarze jednolitym.

2.

Wysokość łącznego wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka cen towarów oblicza się jako

sumę wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka cen każdego towaru jednolitego, obliczonych

zgodnie z ust. 1.

Rozdział 2.

Metoda terminów zapadalności

Szczegółowe zasady obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego metodą

standardową opisane są w § 20-98.

Zabezpieczenie na nieruchomości może być uznane w przypadku nieruchomości

1)

mieszkalnej położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która jest lub będzie

zamieszkana bądź wynajęta przez właściciela, lub nieruchomości komercyjnej, jeżeli

są spełnione jednocześnie następujące warunki

a)

wartość nieruchomości nie zależy zasadniczo od zdolności kredytowej dłużnika, przy

czym nie wyklucza to sytuacji, w których czynniki czysto makroekonomiczne wpływają

zarówno na wartość nieruchomości, jak i zdolność kredytową dłużnika,

b)

ryzyko dłużnika nie zależy zasadniczo od przychodów z nieruchomości lub projektu budowlanego,

stanowiących przedmiot zabezpieczenia, ale od zdolności dłużnika do spłaty zobowiązania

z innych źródeł, co oznacza, że spłata pożyczki nie zależy zasadniczo od przepływu

środków pieniężnych generowanego przez nieruchomość stanowiącą przedmiot zabezpieczenia;

2)

mieszkalnej położonej na terenie innego państwa członkowskiego, która jest lub będzie

zamieszkana bądź wynajęta przez właściciela, jeżeli

a)

spełnione są warunki określone w pkt 1 lit. a i b lub

b)

spełniony jest warunek określony w pkt 1 lit. a, przy czym nieruchomość mieszkalna

położona jest na terenie innego państwa członkowskiego, w którym właściwe władze nadzorcze

tego państwa odstąpiły od stosowania kryterium zawartego w pkt 1 lit. b,

3)

komercyjnej, stanowiącej biura lub inne pomieszczenia komercyjne, położonej na terenie

innego państwa członkowskiego, w którym właściwe władze uznają takie zabezpieczenia,

w następujących przypadkach

a)

spełnione są warunki określone w pkt 1 lit. a i b lub

b)

spełniony jest warunek określony w pkt 1 lit. a, przy czym nieruchomość komercyjna

położona jest na terenie innego państwa członkowskiego, w którym właściwe władze nadzorcze

tego państwa odstąpiły od stosowania kryterium zawartego w pkt 1 lit. b.

III.

Inne zabezpieczenia rzeczowe

1.

Jeżeli dom maklerski stosuje metodę standardową obliczania wymogu kapitałowego z tytułu

ryzyka kredytowego, zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia, w przypadku klasy

ekspozycji, do której byłyby przypisane ekspozycje sekurytyzowane zgodnie z § 20-22

załącznika nr 6 do rozporządzenia, dom maklerski oblicza kwotę ekspozycji ważonej

ryzykiem w odniesieniu do pozycji sekurytyzacyjnej zgodnie z § 46-83.

2.

W innych przypadkach, niż określone w § 19 ust. 1, dom maklerski oblicza kwotę ekspozycji

ważonej ryzykiem w odniesieniu do pozycji sekurytyzacyjnej zgodnie z § 46-50 oraz

§ 84-123.

Wielkość pozycji pierwotnej z tytułu transakcji zamiany ryzyka kredytowego (credit default swap) stanowi wartość nominalna referencyjnego instrumentu dłużnego pomnożona przez rezydualny

termin zapadalności transakcji zamiany ryzyka kredytowego (credit default swap).

1.

System pomiaru ryzyka operacyjnego w domu maklerskim występującym do Komisji z wnioskiem

o wydanie zgody na stosowanie zaawansowanej metody pomiaru, o której mowa w art. 105c

ust. 1 pkt 1 ustawy, musi spełniać następujące ilościowe kryteria kwalifikujące, dotyczące

zewnętrznych danych stosowanych przez dom maklerski na potrzeby obliczania wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego

1)

w ramach systemu pomiaru ryzyka operacyjnego dom maklerski stosuje zewnętrzne dane,

w szczególności wówczas, gdy istnieją uzasadnione podstawy, że dom maklerski może

być narażony na zdarzenie operacyjne charakteryzujące się niską częstotliwością występowania,

lecz potencjalnie wysokimi stratami;

2)

dom maklerski systematycznie określa sytuacje wymagające zastosowania zewnętrznych

danych oraz posiada metodologię uwzględniania tych danych w systemie pomiaru ryzyka

operacyjnego;

3)

warunki oraz procedury stosowania zewnętrznych danych są regularnie weryfikowane,

dokumentowane oraz poddawane okresowym, niezależnym przeglądom.

Dom maklerski spełnia każdego dnia wymóg kapitałowy wyrażony jako suma wartości z

pkt 1 i 2, natomiast dom maklerski, który stosuje model wartości zagrożonej do obliczania

wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka szczególnego, spełnia wymóg kapitałowy wyrażony

jako suma wartości z pkt 3 i 4, biorąc pod uwagę

1)

wyższą z następujących wartości

a)

wartość zagrożona z poprzedniego dnia obliczona zgodnie z § 5 (VaRt-1) oraz

b)

średnia z dziennych miar wartości zagrożonej obliczonych zgodnie z § 5 każdego dnia

podczas ostatnich 60 dni roboczych (VaRavg) pomnożona przez mnożnik mc;

2)

wyższą z następujących wartości

a)

ostatnia dostępna wartość zagrożona w warunkach skrajnych obliczona zgodnie z § 16

ust. 2 (sVaRt-1) oraz

b)

średnia miar wartości zagrożonej w warunkach skrajnych obliczonych w sposób i z częstotliwością

wskazanymi w § 16 ust. 2 podczas 60 ostatnich dni roboczych (sVaRavg) pomnożona przez mnożnik ms;

3)

narzut kapitałowy obliczony zgodnie z załącznikiem nr 3 dla ryzyk pozycji dotyczących

pozycji sekurytyzacyjnych i kredytowych instrumentów pochodnych uruchamianych z n-tym

niewykonaniem zobowiązania w portfelu handlowym z wyjątkiem tych, które zostały włączone

do narzutu kapitałowego zgodnie z § 4b;

4)

ostatnią miarę ryzyka specyficznego (incremental risk) w przypadku ryzyka niewykonania

zobowiązań i ryzyka migracji obliczoną zgodnie z § 4a lub średnią miarę tego ryzyka

z ostatnich 12 tygodni, w zależności od tego, która z tych miar jest wyższa, oraz,

w stosownych przypadkach, ostatnią miarę wszystkich ryzyk cenowych obliczoną zgodnie

z § 4a lub średnią miarę tych ryzyk z ostatnich 12 tygodni, w zależności od tego,

która z tych miar jest wyższa.

1.

Dom maklerski w przypadku, o którym mowa w § 19 ust. 2, przekazuje Komisji wyłączone

z obliczeń sprawozdania finansowe podmiotu

1)

zależnego od domu maklerskiego lub finansowej spółki holdingowej,

2)

w którym dom maklerski lub finansowa spółka holdingowa posiada udział kapitałowy,

3)

z którym pozostaje w związku gospodarczym opartym na stałej współpracy

- który wywiera istotny wpływ na jego sytuację finansową.

2.

Dom maklerski spełniający normy adekwatności kapitałowej w ujęciu skonsolidowanym,

na podstawie skonsolidowanej sytuacji finansowej finansowej spółki holdingowej jest

zobowiązany przekazać Komisji niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 90 dni

od dnia zatwierdzenia, skonsolidowane sprawozdanie finansowe tej finansowej spółki

holdingowej.

3.

Sprawozdania, o których mowa w ust. 1 i 2, sporządzone w języku obcym dom maklerski

przekazuje wraz z ich tłumaczeniem na język polski dokonanym przez tłumacza przysięgłego.

Dom maklerski, który nie posługuje się modelami na zasadach określonych w § 18 i 19,

może uznać za w pełni kompensujące się pozycje w instrumentach pochodnych, objętych

przepisami § 4 ust. 1, § 10 i 11, które spełniają przynajmniej następujące warunki

1)

pozycje te są tej samej wartości i są wyrażone w tej samej walucie;

2)

istnieje ścisłe dopasowanie stopy referencyjnej (pozycje o oprocentowaniu zmiennym)

lub kuponu odsetkowego (pozycje o oprocentowaniu stałym);

3)

najbliższy termin przeszacowania stawki oprocentowania a w przypadku pozycji z kuponami

o stałym oprocentowaniu - okres pozostający do terminu płatności, odpowiada następującym

limitom

a)

do jednego miesiąca: ten sam dzień,

b)

od jednego miesiąca do roku: w ciągu siedmiu dni,

c)

powyżej roku: w ciągu 30 dni.

1.

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka cen towarów metodą terminów zapadalności oblicza

się w następujący sposób dla poszczególnych towarów jednolitych

1)

oblicza się pozycję niedopasowaną, tj. wartość bezwzględną różnicy pomiędzy pozycją

pierwotną długą i pozycją pierwotną krótką w towarze jednolitym, wyznaczonymi zgodnie

z § 13-17, jeżeli terminy zapadalności tych pozycji przypadają

a)

w tym samym dniu,

b)

w odstępie co najwyżej 10 dni, jeśli wynikają one z transakcji dokonywanych na rynkach

z codziennymi datami dostaw;

2)

pozycje niedopasowane w danym towarze jednolitym wyliczone w pkt 1 oraz pozostałe

pozycje pierwotne w tym towarze, wyznaczone zgodnie z § 13-17, które nie były wyliczone

zgodnie z pkt 1, klasyfikuje się do jednego z przedziałów rezydualnych terminów zapadalności

określonych w drugiej kolumnie tabeli, przy czym pozycje pierwotne odpowiadające zapasom

danego towaru jednolitego należy zaklasyfikować do pierwszego przedziału rezydualnych

terminów zapadalności

numer przedziału

przedziały rezydualnych terminów zapadalności

1

0-1 miesiąc

2

> 1-3 miesiące

3

> 3-6 miesięcy

4

> 6-12 miesięcy

5

> 1-2 lata

6

> 2-3 lata

7

> 3 lata

3)

oblicza się pozycję dopasowaną w każdym przedziale rezydualnego terminu zapadalności,

przy czym pozycję dopasowaną stanowi mniejsza z bezwzględnych wartości

a)

sumy pozycji długich w danym przedziale rezydualnych terminów zapadalności lub

b)

sumy pozycji krótkich w tym samym przedziale rezydualnych terminów zapadalności;

4)

pozycję niedopasowaną, tj. bezwzględną wartość różnicy pomiędzy sumami, o których

mowa w pkt 3 (długą, jeśli ta różnica jest dodatnia, lub krótką, jeśli różnica ta

jest ujemna), w danym przedziale przenosi się do najbliższego przedziału, w którym

znajduje się przeciwna pozycja niedopasowana, oraz oblicza się kolejne pozycje dopasowane,

powtarzając operację przeniesienia do uzyskania ostatniej pozycji niedopasowanej w

tabeli;

5)

wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka ceny danego towaru jednolitego oblicza się jako sumę

a)

iloczynu sumy wszystkich pozycji dopasowanych obliczonych w pkt 3 i 4 oraz stopy narzutu

w wysokości 1,5%,

b)

sumy iloczynów każdej pozycji niedopasowanej przenoszonej zgodnie z pkt 4, liczby

przedziałów, przez które pozycja ta jest przenoszona, oraz stopy przeniesienia w wysokości

0,6%,

c)

iloczynu ostatniej pozycji niedopasowanej, o której mowa w pkt 4, oraz stopy rzeczywistej

w wysokości 15%.

2.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka cen towarów oblicza się jako sumę wymogów

kapitałowych z tytułu ryzyka ceny każdego towaru jednolitego, obliczonych zgodnie

z ust. 1.

Rozdział 3.

Rozszerzona metoda terminów zapadalności

1.

Każdą ekspozycję domu maklerskiego zalicza się do jednej z następujących klas

1)

ekspozycje wobec rządów i banków centralnych;

2)

ekspozycje wobec samorządów terytorialnych i władz lokalnych;

3)

ekspozycje wobec podmiotów sektora finansów publicznych i podmiotów nieprowadzących

działalności gospodarczej;

4)

ekspozycje wobec wielostronnych banków rozwoju;

5)

ekspozycje wobec organizacji międzynarodowych;

6)

ekspozycje wobec instytucji;

7)

ekspozycje wobec przedsiębiorców;

8)

ekspozycje detaliczne;

9)

ekspozycje zabezpieczone na nieruchomościach;

10)

ekspozycje przeterminowane;

11)

ekspozycje należące do kategorii wysokiego ryzyka;

12)

ekspozycje z tytułu obligacji zabezpieczonych;

13)

ekspozycje sekurytyzacyjne;

14)

ekspozycje krótkoterminowe wobec instytucji i przedsiębiorców;

15)

ekspozycje z tytułu tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania;

16)

inne ekspozycje.

2.

Przez przedsiębiorców należy rozumieć przedsiębiorców oraz przedsiębiorców zagranicznych

w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.

U. z 2013 r. poz. 672 i 675).

3.

Do klasy, o której mowa w ust. 1 pkt 8, zalicza się ekspozycje spełniające następujące

kryteria

1)

ekspozycja jest ekspozycją wobec osoby lub osób fizycznych albo wobec małego i średniego

przedsiębiorcy, przy czym za małego lub średniego przedsiębiorcę należy rozumieć przedsiębiorcę

spełniającego co najmniej jedno z kryteriów, o których mowa w art. 106 ustawy z dnia

2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej;

2)

ekspozycja jest jedną ze znacznej liczby ekspozycji cechujących się podobnymi właściwościami,

dzięki którym ryzyko związane z tego rodzaju ekspozycjami jest znacznie ograniczone;

3

kwota, w przypadku małego lub średniego przedsiębiorcy, całkowita kwota, którą dłużnik

lub grupa powiązanych dłużników jest winna domowi maklerskiemu, podmiotowi dominującemu

wobec domu maklerskiego oraz jednostkom i podmiotom zależnym od domu maklerskiego,

łącznie z wszelkimi przeterminowanymi ekspozycjami, ale z wyłączeniem ekspozycji lub

ekspozycji warunkowych z zabezpieczeniem na nieruchomościach mieszkalnych, nie może

przekraczać - według zebranych przez dom maklerski z należytą starannością informacji

- kwoty 1 000 000 euro obliczonej zgodnie z § 6a rozporządzenia lub według kursu ogłaszanego

przez Narodowy Bank Polski na dzień kończący rok obrotowy;

4)

ekspozycje te są traktowane w procesie zarządzania ryzykiem domu maklerskiego w sposób

konsekwentny i jednolity;

5)

nie są zarządzane w sposób indywidualny tak jak ekspozycje zaliczane do klasy ekspozycji

wobec przedsiębiorców.

4.

Kwotę ekspozycji, o której mowa w ust. 1 pkt 3, określa się jako sumę ekspozycji bilansowych

brutto.

5.

Przez ekspozycję zabezpieczoną na nieruchomości należy rozumieć ekspozycję, dla której

ustanowiono zabezpieczenie prawne na nieruchomości, przy czym kwota tego zabezpieczenia

jest nie niższa niż kwota ekspozycji bez pomniejszenia o odpisy aktualizujące, uzyskane

dyskonta i premie oraz odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

6.

Przez zabezpieczenie prawne na nieruchomości należy rozumieć hipotekę, której przedmiotem

jest własność, użytkowanie wieczyste, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,

własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego

w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do lokalu mieszkalnego w domu budowanym przez

spółdzielnię mieszkaniową w celu przeniesienia jej własności na członka.

7.

Ekspozycję uznaje się za przeterminowaną, jeżeli od terminu płatności upłynęło 90

dni, a przeterminowana kwota wynosi co najmniej

1)

500 złotych w przypadku ekspozycji detalicznych;

2)

3000 złotych w przypadku pozostałych klas ekspozycji.

1.

Za zabezpieczenie można uznać także

1)

zastaw rejestrowy na samochodach osobowych lub ciężarowych;

2)

przeniesienie prawa własności do samochodów osobowych lub ciężarowych.

2.

Uznanie zabezpieczeń wymienionych w ust. 1 następuje pod warunkiem, gdy

1)

dom maklerski potrafi wykazać, że według wszelkich dowodów ceny netto jakie uzyskuje

w przypadku realizacji zabezpieczenia nie odbiegają w znaczący sposób od publicznie

dostępnych cen rynkowych lub

2)

na rzecz domu maklerskiego dokonano przelewu praw z umowy ubezpieczenia samochodu,

na którym ustanowiony jest zastaw rejestrowy.

IV.

Leasing

Jeżeli istotna część ryzyka kredytowego związanego z ekspozycjami sekurytyzowanymi

została przetransferowana z domu maklerskiego inicjującego na inny podmiot zgodnie

z § 32-38, dom maklerski inicjujący może

1)

w przypadku sekurytyzacji tradycyjnej, wyłączyć ekspozycje, które poddano sekurytyzacji

z obliczeń kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem oraz w stosownych przypadkach, kwot

oczekiwanych strat;

2)

w przypadku sekurytyzacji syntetycznej, obliczać w stosunku do ekspozycji sekurytyzowanych

kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem oraz, w stosownych przypadkach, kwoty oczekiwanych

strat, zgodnie z § 32-38.

Wielkość pozycji pierwotnej z tytułu pozagiełdowej transakcji pochodnej o nieliniowym

profilu ryzyka, w tym opcji i opcji na transakcje zamiany (swap), jest równa ekwiwalentowi delta efektywnej wartości nominalnej instrumentu bazowego

transakcji, z wyjątkiem przypadku, gdy instrumentem bazowym jest instrument dłużny.

System pomiaru ryzyka operacyjnego w domu maklerskim występującym do Komisji z wnioskiem

o wydanie zgody na stosowanie zaawansowanej metody pomiaru, o której mowa w art. 105c

ust. 1 pkt 1 ustawy, musi spełniać następujące ilościowe kryteria kwalifikujące, dotyczące

analizy scenariuszy stosowanych przez dom maklerski na potrzeby obliczania wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego

1)

dom maklerski stosuje analizę scenariuszy opartą na opiniach ekspertów w powiązaniu

z danymi zewnętrznymi w celu oceny swojego stopnia narażenia na zdarzenia operacyjne

charakteryzujące się niską częstotliwością występowania, lecz potencjalnie wysokimi

stratami;

2)

oceny, o których mowa w pkt 1, powinny być weryfikowane i aktualizowane na podstawie

porównań z faktycznie poniesionymi stratami, w celu uwierzytelnienia ich wyników.

Mnożniki ms oraz mc ustala się zgodnie z poniższą tabelą na podstawie weryfikacji

historycznej, o której mowa w § 14, w zależności od liczby n określonej jako ilość

dni w okresie weryfikacji, o którym mowa w § 14 i 15, w których rzeczywista strata

na pozycjach pierwotnych objętych modelem wartości zagrożonej przekroczyła wartość

zagrożoną wyznaczoną na dany dzień roboczy.

Do celów określenia mnożników ms oraz mc liczba przekroczeń jest ustalana co najmniej

raz na kwartał i jest równa wyższej liczbie przekroczeń w oparciu o hipotetyczne i

rzeczywiste zmiany wartości portfela

Liczba przekroczeń n

mnożnik ms, mc

nie więcej niż 4

3,00

5

3,40

6

3,50

7

3,65

8

3,75

9

3,85

10 i więcej

4,00

Wysokość zaciągniętych przez dom maklerski kredytów, pożyczek oraz wyemitowanych przez

niego dłużnych papierów wartościowych nie może przekroczyć czterokrotności poziomu

nadzorowanych kapitałów.

Dom maklerski przekazujący papiery wartościowe lub gwarantowane prawa do tytułu do

tych papierów w ramach transakcji repo oraz dom maklerski udzielający pożyczki papierów

wartościowych włączają te papiery wartościowe do obliczeń swoich wymogów kapitałowych

przeprowadzanych zgodnie z niniejszym załącznikiem, pod warunkiem że papiery te spełniają

kryteria zaliczania do portfela handlowego określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

1.

Dom maklerski może stosować rozszerzoną metodę terminów zapadalności obliczania wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka cen towarów, jeśli spełnia następujące warunki

1)

prowadzi działalność na znaczną skalę w zakresie obrotu towarowego;

2)

posiada zdywersyfikowany portfel towarów;

3)

nie spełnia wymagań niezbędnych do stosowania metody wartości zagrożonej, określonych

w § 1-4 załącznika nr 13 do rozporządzenia,

oraz jeśli przed rozpoczęciem stosowania tej metody zawiadomi Komisję o dokonanym

wyborze, przesyłając uzasadnienie obejmujące informacje, o których mowa w pkt 1-3.

2.

W przypadku zmiany stanu faktycznego w stosunku do informacji, o których mowa w ust.

1 pkt 1-3, dom maklerski obowiązany jest do zaprzestania stosowania rozszerzonej metody

terminów zapadalności.

Wartość bieżącą minimalnych detalicznych rat z tytułu umowy leasingu zalicza się do

kategorii ekspozycji detalicznych.

Jeżeli spełnione są wymogi określone w § 35, ekspozycja z tytułu umowy leasingu, traktowana

jest w sposób analogiczny jak pożyczki zabezpieczone tym samym typem majątku, co przedmiot

umowy leasingu. W tym przypadku można stosować przepisy § 82 ust. 5.

1.

Jeżeli ma zastosowanie § 20, dom maklerski inicjujący oblicza kwoty ekspozycji ważonych

ryzykiem określone w niniejszym załączniku w stosunku do pozycji, które posiada w

danej sekurytyzacji.

2.

Jeżeli dom maklerski inicjujący nie przekaże istotnej części ryzyka kredytowego na

rzecz innego podmiotu zgodnie z ust. 1, kwot ekspozycji ważonych ryzykiem dla pozycji

wynikających z takiej sekurytyzacji nie oblicza się.

Wielkość pozycji pierwotnej z tytułu pozagiełdowej transakcji pozabilansowej o nieliniowym

profilu ryzyka, w tym opcji i opcji na transakcje zamiany (swap), której instrumentem bazowym jest instrument dłużny lub strona płatnościowa transakcji,

jest równa iloczynowi ekwiwalentu delta efektywnej wartości nominalnej instrumentu

dłużnego lub strony płatnościowej oraz zaktualizowanego średniego okresu zwrotu odpowiednio

instrumentu dłużnego lub strony płatnościowej transakcji.

System pomiaru ryzyka operacyjnego w domu maklerskim występującym do Komisji z wnioskiem

o wydanie zgody na stosowanie zaawansowanej metody pomiaru, o której mowa w art. 105c

ust. 1 pkt 1 ustawy, musi spełniać następujące ilościowe kryteria kwalifikujące, dotyczące

czynników otoczenia gospodarczego uwzględnianych przez dom maklerski na potrzeby obliczania

wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego oraz stosowanych przez dom maklerski

systemów kontroli wewnętrznej

1)

stosowana przez dom maklerski metodologia oceny ryzyka obejmuje kluczowe czynniki

otoczenia gospodarczego oraz czynniki systemów kontroli wewnętrznej, które mogą wpłynąć

na zmianę profilu ryzyka operacyjnego;

2)

wybór każdego z czynników otoczenia gospodarczego lub czynników systemów kontroli

wewnętrznej, ujętego w metodologii, o której mowa w pkt 1, dokonywany jest w oparciu

o kryterium istotności tego czynnika w stosunku do szacowanego przez dom maklerski

poziomu ryzyka, z uwzględnieniem własnych doświadczeń domu maklerskiego oraz ocen

eksperckich danych obszarów działalności;

3)

wrażliwość ocen ryzyka w domu maklerskim na zmiany czynników otoczenia gospodarczego

oraz czynników systemów kontroli wewnętrznej oraz ich względna waga w metodologii

tych ocen oparte są na dobrze uzasadnionych przesłankach, a w stosowanej metodologii,

poza uchwyceniem zmian ryzyka dzięki usprawnieniu kontroli ryzyka, ujęty jest również

potencjalny wzrost ryzyka na skutek większej złożoności działalności domu maklerskiego

lub wzrostu jej skali;

4)

metodologia, o której mowa w pkt 1, jest udokumentowana oraz jest poddawana niezależnym

przeglądom, dokonywanym przez inne komórki; proces ten oraz jego rezultaty są weryfikowane

i aktualizowane na podstawie porównania z wewnętrznymi danymi na temat faktycznie

poniesionych strat oraz z odpowiednimi danymi zewnętrznymi.

W przypadku każdorazowego przekroczenia, powodującego zwiększenie współczynnika korygującego

(k), zidentyfikowanego przez dom maklerski w trakcie procesu weryfikacji dom maklerski

jest zobowiązany niezwłocznie, nie później jednak niż 5 dni roboczych po zakończeniu

weryfikacji, powiadomić Komisję o stwierdzonych przekroczeniach.

1.

Przepisy rozporządzenia dotyczące zarządu domu maklerskiego stosuje się odpowiednio

do

1)

komplementariuszy, którym przysługuje prawo prowadzenia spraw spółki - w przypadku

domu maklerskiego w formie spółki komandytowej lub spółki komandytowo-akcyjnej;

2)

partnerów albo wspólników, którym przysługuje prawo prowadzenia spraw spółki - w przypadku

domu maklerskiego w formie spółki partnerskiej lub spółki jawnej.

2.

Przepisy rozporządzenia dotyczące rady nadzorczej domu maklerskiego stosuje się odpowiednio

do komplementariuszy albo wspólników, którym przysługuje prawo prowadzenia spraw spółki

- w przypadku domu maklerskiego w formie spółki komandytowej, spółki partnerskiej

lub spółki jawnej.

Pozycję netto w danym instrumencie bazowym oblicza się jako bezwzględną wartość różnicy

pomiędzy sumą długich i sumą krótkich pozycji pierwotnych bilansowych i pozabilansowych

w danym instrumencie bazowym, przy czym pozycję tę oznacza się jako

1)

długą - gdy różnica ta jest dodatnia;

2)

krótką - gdy różnica ta jest ujemna;

3)

domkniętą - gdy różnica ta jest równa zero.

Rozszerzona metoda terminów zapadalności stosowana jest zgodnie z § 20, przy zastrzeżeniu

stosowania stopy narzutu, przeniesienia i rzeczywistej dla każdego towaru jednolitego

według poniższej tabeli

metale szlachetne (oprócz złota)

metale nieszlachetne

produkty rolne (nietrwałe)

inne, w tym surowce energetyczne

stopa narzutu (w %)

1,0

1,2

1,5

1,5

stopa przeniesienia(w %)

0,3

0,5

0,6

0,6

stopa rzeczywista(w %)

8

10

12

15

Rozdział 4.

Metoda wartości zagrożonej

Do klasy ekspozycji detalicznych nie zalicza się papierów wartościowych.

Zdeponowane w instytucji, będącej osobą trzecią, środki pieniężne lub instrumenty

pieniężne im równoważne, na rachunku niemającym charakteru rachunku powierniczego

i stanowiące zabezpieczenie na rzecz domu maklerskiego udzielającego pożyczki, mogą

stanowić uznaną ochronę kredytową.

B.

Umowy ubezpieczenia osobowego

W celu obliczenia kwoty ekspozycji ważonej ryzykiem dla pozycji sekurytyzacyjnej,

pozycji przypisuje się wagę ryzyka na podstawie jakości kredytowej pozycji, którą

można ustalić poprzez odniesienie do oceny wiarygodności kredytowej opracowanej przez

uznaną ECAI lub w inny sposób, zgodnie z przepisami niniejszego załącznika.

Przy obliczaniu pozycji pierwotnej zabezpieczenie uzyskane od kontrahenta traktuje

się jak ekspozycję wobec kontrahenta z tytułu umowy na transakcję pozabilansową - pożycia długa, płatną tego samego dnia, podczas gdy udzielone zabezpieczenie traktuje

się jak zobowiązani wobec kontrahenta - pozycja krótka, płatne tego samego dnia.

1.

W obliczaniu wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego dom maklerski może uwzględniać

wpływ zawartych umów ubezpieczenia, z zastrzeżeniem warunków określonych w ust. 2

oraz w § 23, oraz innych mechanizmów transferu ryzyka operacyjnego, jeżeli potrafi

uzasadnić Komisji, iż za pomocą tych mechanizmów osiągnął widoczny efekt redukcji

ryzyka operacyjnego.

2.

Dom maklerski dokonuje weryfikacji, czy podmiot zobowiązany z tytułu umowy ubezpieczenia

posiada zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej lub reasekuracyjnej

oraz posiada ocenę minimalnej zdolności do wypłaty odszkodowań, wydaną przez uznaną

ECAI, której Komisja przyznała co najmniej 3. stopień jakości kredytowej, zgodnie

z zasadami dotyczącymi ważenia ryzyka ekspozycji wobec instytucji w metodzie standardowej

obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, zgodnie z załącznikiem

nr 6 do rozporządzenia.

Domy maklerskie wykorzystujące modele wewnętrzne, które nie zostały zaakceptowane

zgodnie z § 4, podlegają odrębnemu narzutowi kapitałowemu z tytułu ryzyka szczególnego,

obliczonemu zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia.

1.

W odniesieniu do okresu obserwacji, o którym mowa w § 281 ust. 1 załącznika nr 6 do

rozporządzenia, dom maklerski, który nie posiada zgody na posługiwanie się własnymi

oszacowaniami parametrów LGD oraz CCF, może korzystać w chwili wdrażania metody wewnętrznych

ratingów z danych obejmujących okres co najmniej trzech lat, przy czym okres ten będzie

się wydłużał każdego roku o rok, aż do osiągnięcia co najmniej pięciu lat.

2.

W odniesieniu do okresu obserwacji, o którym mowa w § 287 ust. 1 załącznika nr 6 do

rozporządzenia, dom maklerski może korzystać w chwili wdrażania metody wewnętrznych

ratingów z danych obejmujących okres co najmniej trzech lat, przy czym okres ten będzie

się wydłużał każdego roku o rok, aż do osiągnięcia co najmniej pięciu lat.

3.

W odniesieniu do okresu obserwacji, o którym mowa w § 302 załącznika nr 6 do rozporządzenia,

dom maklerski może korzystać w chwili wdrażania metody wewnętrznych ratingów z danych

obejmujących okres co najmniej trzech lat, przy czym okres ten będzie się wydłużał

każdego roku o rok, aż do osiągnięcia co najmniej pięciu lat.

4.

W odniesieniu do okresu obserwacji, o którym mowa w § 311 załącznika nr 6 do rozporządzenia,

dom maklerski może korzystać w chwili wdrażania metody wewnętrznych ratingów z danych

obejmujących okres co najmniej trzech lat, przy czym okres ten będzie się wydłużał

każdego roku o rok, aż do osiągnięcia co najmniej pięciu lat.

5.

Do dnia 31 grudnia 2010 r. ważona wartością ekspozycji średnia wartość oszacowanego

parametru LGD, o którym mowa w załączniku nr 6 do rozporządzenia, dla wszystkich ekspozycji

detalicznych zabezpieczonych na nieruchomościach mieszkalnych i nieobjętych gwarancjami

rządów centralnych nie może wynosić mniej niż 10%.

6

Od dnia 15 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. ważona wartością ekspozycji

średnia wartość oszacowanego parametru LGD, o którym mowa w załączniku nr 6 do rozporządzenia,

dla wszystkich ekspozycji detalicznych zabezpieczonych na nieruchomościach mieszkalnych

i nieobjętych gwarancjami rządów centralnych nie może wynosić mniej niż 10%.

Pozycję całkowitą oblicza się jako

1)

sumę długich albo sumę krótkich pozycji netto w poszczególnych instrumentach bazowych,

w zależności od tego, która z tych sum jest wyższa, albo

2)

sumę długich pozycji netto w poszczególnych instrumentach bazowych - gdy sumy, o których

mowa w pkt 1, są sobie równe.

Łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka cen towarów można obliczyć metodą wartości

zagrożonej zgodnie z przepisami załącznika nr 13 do rozporządzenia, przy czym jako

parametry cenowe należy traktować ceny towarów jednolitych.

W przedstawionej poniżej klasyfikacji aktywa są rozumiane łącznie ze związanymi z

nimi innymi ekspozycjami, jeśli ekspozycje te ujęte są w rachunku wyników.

Rozdział 1.

Ekspozycje wobec rządów lub banków centralnych

Przelew praw lub zastaw praw z umowy ubezpieczenia osobowego na rzecz domu maklerskiego

udzielającego pożyczki może stanowić uznaną ochronę kredytową.

C.

Papiery wartościowe instytucji, będącej osobą trzecią, z opcją odkupu na żądanie

Jeżeli ekspozycja dotyczy różnych transz sekurytyzacyjnych, ekspozycja względem każdej

z transz uznawana jest za odrębną pozycję sekurytyzacyjną. Uznaje się, że dostawcy

ochrony kredytowej dla pozycji sekurytyzacyjnych utrzymują pozycje sekurytyzacyjne.

Pozycje sekurytyzacyjne obejmują ekspozycje wynikające ze związanych ze strukturą

sekurytyzacyjną transakcji pochodnych na stopę procentową lub walutowych transakcji

pochodnych.

Dom maklerski może stosować następujący wzór do wyznaczania wielkości i oznaczenia

strony - znaku pozycji pierwotnych

1)

dla instrumentów bazowych innych niż instrumenty dłużne

a)

efektywna wartość nominalna transakcji lub

b)

ekwiwalent delta nominalnej wartości transakcji =

\(

p_{ref} {{\delta V} \over {\delta p}},

\)

gdzie

Pref- oznacza cenę instrumentu bazowego wyrażoną w walucie referencyjnej,

V - oznacza wartość instrumentu finansowego (w przypadku opcji: cena opcji; w przypadku

transakcji o liniowym profilu ryzyka: wartość samego instrumentu bazowego),

p - oznacza cenę instrumentu bazowego wyrażoną w tej samej walucie co V;

2)

dla instrumentów dłużnych i stron płatnościowych we wszystkich rodzajach transakcji

a)

iloczyn wartości nominalnej transakcji oraz zaktualizowanego średniego okresu zwrotu,

lub

b)

iloczyn ekwiwalentu delta nominalnej wartości transakcji oraz zaktualizowanego średniego

okresu zwrotu

\(

{{\delta V} \over {\delta r}},

\)

gdzie

V - oznacza wartość transakcji (w przypadku opcji - cena opcji, w przypadku transakcji

o liniowym profilu ryzyka - odpowiednio wartość samego instrumentu bazowego lub strony

płatnościowej,

r - oznacza wysokość stopy procentowej.

Jeżeli wartość V denominowana jest w walucie innej niż waluta referencyjna, wartość

instrumentu pochodnego przelicza się na walutę referencyjną, mnożąc ją przez odpowiedni

kurs wymiany.

1.

Umowa ubezpieczenia, w celu jej uwzględnienia przez dom maklerski na potrzeby obliczania

wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego, musi spełniać następujące kryteria

1)

okres obowiązywania wynosi co najmniej jeden rok; w przypadku umów, dla których rezydualny

okres obowiązywania jest krótszy niż jeden rok, dom maklerski dokonuje korekt odzwierciedlających

zmniejszający się okres ważności, aż do pełnej stuprocentowej korekty w przypadku

umów, których okres obowiązywania wynosi 90 dni i krócej;

2)

okres wypowiedzenia umowy wynosi co najmniej 90 dni;

3)

umowa nie posiada klauzul wyłączających lub ograniczających jej stosowanie, w szczególności

takich, które uruchamiane są działaniami nadzorczymi lub takich, które w przypadku

ogłoszenia niewypłacalności domu maklerskiego, uniemożliwiałyby syndykowi lub likwidatorowi

przeprowadzenie egzekucji z tytułu szkód lub kosztów poniesionych przez dom maklerski,

z wyjątkiem zdarzeń mających miejsce po rozpoczęciu przejęcia masy upadłościowej przez

syndyka lub postępowania likwidacyjnego w stosunku do domu maklerskiego, pod warunkiem,

że umowa ubezpieczenia zawiera postanowienia, które mogą wykluczyć wszelkie grzywny,

kary finansowe lub odszkodowania z tytułu naruszenia przepisów karnych nakładanych

przez właściwe organy;

4)

obliczenia związane z ograniczeniem ryzyka odzwierciedlają zakres ubezpieczenia w

sposób na tyle spójny i przejrzysty, by wykazać rzeczywiste prawdopodobieństwo wystąpienia

straty oraz jej wpływ na określanie wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego;

5)

ochronę wynikającą z umowy ubezpieczenia zapewnia strona trzecia; w przypadku gdy

ubezpieczenia dokonują powiązane z domem maklerskim zakłady ubezpieczeń lub inne podmioty,

ubezpieczane ryzyko musi być transferowane w drodze reasekuracji niezależnemu podmiotowi,

spełniającemu niniejsze kryteria kwalifikujące;

6)

zasady uwzględniania ubezpieczenia są należycie uzasadnione i udokumentowane.

2.

W ramach zasad uznawania ubezpieczenia dom maklerski stosuje obniżki lub korekty kwot

uznanego ubezpieczenia, w przypadku gdy

1)

pozostający okres obowiązywania umowy ubezpieczenia jest krótszy niż jeden rok, jak

określono w ust. 1 pkt 1;

2)

termin wypowiedzenia umowy ubezpieczenia jest krótszy niż jeden rok;

3)

istnieje niedopasowanie zakresu umów ubezpieczenia do odpowiadającego im profilu ryzyka

operacyjnego;

4)

istnieje niepewność co do otrzymania przez dom maklerski płatności z tytułu umowy

ubezpieczenia.

Współczynnik przejścia

1)

do dnia 31 grudnia 2010 r. wynosi 30/88;

2)

od dnia 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. wynosi 59/88.

1.

Globalną pozycję netto oblicza się jako bezwzględną wartość różnicy pomiędzy sumą

długich i sumą krótkich pozycji netto w instrumentach bazowych.

2.

Globalną pozycję brutto oblicza się jako sumę długich pozycji i krótkich pozycji netto

w instrumentach bazowych.

Przez instrumenty dłużne rozumie się

1)

dłużne papiery wartościowe, w tym w szczególności: bony skarbowe, obligacje, listy

zastawne, certyfikaty depozytowe, czeki, z wyłączeniem własnych dłużnych papierów

wartościowych;

2)

hipotetyczne depozyty i lokaty wynikające z dekompozycji pozabilansowych transakcji

terminowych na stopę procentową;

3)

inne instrumenty dłużne będące przedmiotem obrotu.

Z zastrzeżeniem § 25-28, ekspozycjom domu maklerskiego wobec rządów lub banków centralnych

przypisuje się wagę ryzyka na podstawie tabeli 1 w zależności od posiadanej oceny

wiarygodności kredytowej przyznanej przez ECAI.

Tabela 1

Stopień jakości kredytowej

1

2

3

4

5

6

Brak oceny wiarygodności kredytowej

Waga ryzyka

0%

20%

50%

100%

100%

150%

100%

Instrumenty emitowane przez instytucję, będącą osobą trzecią, które podlegają odkupowi

na żądanie przez tę instytucję, mogą stanowić uznaną ochronę kredytową.

Jeżeli pozycja sekurytyzacyjna objęta jest ochroną kredytową rzeczywistą lub ochroną

kredytową nierzeczywistą, waga ryzyka stosowana wobec tej pozycji może zostać zmieniona

zgodnie z § 5 i 6 załącznika nr 6 do rozporządzenia, z uwzględnieniem § 2, 4 ust.

2, § 5 ust. 2, § 6 i 7 załącznika nr 7 do rozporządzenia.

Pozycje pierwotne grupuje się w pakiety zabezpieczające. Dla każdego pakietu zabezpieczającego

oblicza się bezwzględną wartość sumy powstałych pozycji pierwotnych. Sumę taką określa

się jako pozycję pierwotną netto i przedstawia jako

\(

\left| {\sum\limits_i {RPT_{ij} } } \right. - \left. {\sum\limits_i {RPC_{lj} } }

\right|,

\)

we wzorach podanych w § 13.

Zmniejszenie wymogu kapitałowego z tytułu uznania ubezpieczenia i innych mechanizmów

transferu ryzyka nie może przekroczyć 20% wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego

przed uwzględnieniem technik redukcji ryzyka.

Dom maklerski prowadzący znaczącą działalność maklerską w rozumieniu rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2006 r. w sprawie zakresu i szczegółowych

zasad wyznaczania wymogów kapitałowych oraz maksymalnej wysokości kredytów, pożyczek

i wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych w stosunku do kapitałów

(Dz. U. Nr 67, poz. 479), przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, może uznać skalę swojej działalności

za znaczącą w rozumieniu § 7 ust. 1.

Pozycje pierwotne w instrumentach bazowych wyraża się w wartości bilansowej, przy

czym pozycje pierwotne, wyznaczane w zakresie transakcji bieżących, wyrażone w walutach

obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank

Polski obowiązującego w dniu sprawozdawczym według zasad wyceny na dzień bilansowy.

Pozycje pierwotne w instrumentach dłużnych wyznacza się zgodnie z przepisami załącznika

nr 2 do rozporządzenia, w podziale na waluty denominacji tych instrumentów, przy czym

1)

przez instrument bazowy należy rozumieć instrument dłużny;

2)

przez parametr cenowy należy rozumieć rentowność do wykupu lub cenę instrumentu dłużnego.

Ekspozycjom domu maklerskiego wobec Europejskiego Banku Centralnego przypisuje się

wagę ryzyka równą 0%.

1.

Za uznanych dostawców ochrony kredytowej nierzeczywistej można uznać następujące podmioty

1)

rządy i banki centralne;

2)

wielostronne banki rozwoju;

3)

organizacje międzynarodowe, ekspozycjom którym przypisuje się wagę ryzyka 0% w metodzie

standardowej obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego;

4)

podmioty sektora publicznego, ekspozycje których są traktowane jak ekspozycje wobec

instytucji lub rządów centralnych w metodzie standardowej obliczania wymogu kapitałowego

z tytułu ryzyka kredytowego;

5)

jednostki samorządu terytorialnego i władze lokalne;

6)

instytucje;

7)

inni przedsiębiorcy, w tym podmioty dominujące, zależne i blisko powiązane z domem

maklerskim, które

a)

posiadają ocenę wiarygodności kredytowej uznanej ECAI, której to ocenie przypisuje

się stopień jakości kredytowej równy lub wyższy niż 2, zgodnie z zasadami ważenia

ryzykiem ekspozycji wobec przedsiębiorców w metodzie standardowej obliczania wymogu

kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego,

b)

w przypadku domu maklerskiego obliczającego kwoty ekspozycji ważone ryzykiem oraz

kwoty oczekiwanych strat według metody wewnętrznych ratingów dla ekspozycji, które

nie posiadają oceny wiarygodności kredytowej opracowanej przez uznaną ECAI, a których

rating wewnętrzny wskazuje na PD równoważne prawdopodobieństwu wynikającemu z ocen

opracowanych przez uznaną ECAI, którym to ocenom w metodzie standardowej obliczania

wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego przypisuje się stopień jakości kredytowej

równy lub wyższy niż 2, zgodnie z zasadami ważenia ryzykiem ekspozycji wobec przedsiębiorców.

2.

W przypadku gdy kwoty ekspozycji ważone ryzykiem oraz kwoty oczekiwanych strat obliczane

są według metody wewnętrznych ratingów, warunkiem uznania za gwaranta jest posiadanie

wewnętrznego ratingu przyznanego przez dom maklerski, zgodnie z przepisami § 212-345

załącznika nr 6 do rozporządzenia.

Z wyjątkiem ekspozycji pomniejszających sumę kapitałów podstawowych określonych w

§ 2 ust. 5-6 załącznika nr 12 do rozporządzenia, kwota ekspozycji ważonej ryzykiem

wliczana jest do całkowitej kwoty ekspozycji domu maklerskiego ważonych ryzykiem dla

celów § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

W rachunku ryzyka szczególnego cen instrumentów dłużnych dla pozycji pierwotnej z

tytułu środków pieniężnych zdeponowanych przez kontrahenta jako zabezpieczenie, z

tytułu stron płatnościowych transakcji i bazowych instrumentów dłużnych - stanowiących

pozycje o niskim lub obniżonym ryzyku szczególnym, zgodnie z załącznikiem nr 3 do

rozporządzenia - istnieje w odniesieniu do każdej waluty sześć pakietów zabezpieczających

zgodnie z tabelą 4. Pakiety zabezpieczające określa się używając dwóch kryteriów

terminu zapadalności i stóp procentowych odniesienia.

Tabela 4

Stopy procentowe oparte na stopach rządowych dłużnych papierów wartościowych

Stopy procentowe oparte na stopach innych niż stopy rządowych papierów wartościowych

Termin zapadalności

<= 1 rok

<= 1 rok

Termin zapadalności

>1 - <= 5 lat

>1 - <= 5 lat

Termin zapadalności

> 5 lat

> 5 lat

1.

W przypadku gdy dom maklerski, będący unijną dominującą firmą inwestycyjną, oraz podmioty

od niego zależne lub podmioty zależne od unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej,

zamierzają stosować zaawansowaną metodę pomiaru, muszą one we wniosku o wydanie zgody,

o której mowa w art. 105c ust. 1 pkt 4 ustawy, zawrzeć opis metod stosowanych podczas

alokacji wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego pomiędzy poszczególne podmioty

grupy.

2.

We wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy wskazać, czy i w jaki sposób uwzględnione

zostaną efekty dywersyfikacji w systemie pomiaru ryzyka

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.