Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie sposobu używania znaków Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Znaków orłów wojskowych używa się

1)

na wojskowych nakryciach głowy;

2)

na proporcach, odznakach, oznakach, godłach i innych znakach używanych wyłącznie w

Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

3)

na płomieniach do sygnałówek oraz fartuchach do werbli, tarabanów i kotłów marszowych;

4)

na guzikach mundurów wyjściowych i galowych żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej (z wyjątkiem Marynarki Wojennej);

5)

jako materiał ilustracyjny;

6)

na drukach i wydawnictwach wojskowych;

7)

w winietach wydawnictw i w publikacjach naukowych;

8)

w innych przypadkach w jednostkach wojskowych - za zgodą Ministra Obrony Narodowej.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Oznaki rozpoznawcze wprowadzone do użytku przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia,

zmodyfikowane w wersji kamuflażu dostosowanej do danego rodzaju munduru, mogą być

używane na dotychczasowych zasadach i nie wymagają wprowadzenia w trybie przewidzianym

dla oznak rozpoznawczych.

Sposób noszenia orłów wojskowych określają przepisy rozporządzeń Ministra Obrony Narodowej

1)

z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie wzorów oraz noszenia umundurowania i oznak wojskowych

przez żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych

(Dz. U. z 2005 r. Nr 7, poz. 53, z późn. zm.;

2)

z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie wzorów, noszenia umundurowania, odznak i oznak

wojskowych oraz uzbrojenia przez żołnierzy

(Dz. U. z 2005 r. Nr 7, poz. 54, z późn. zm..

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Wizerunek orła Ministerstwa Obrony Narodowej może być używany przez jednostki organizacyjne

podległe Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowane i komórki organizacyjne

Ministerstwa Obrony Narodowej.

1.

Wizerunek orła Marszałka Polski może być używany na drukach oraz na fladze, proporcu

i innych znakach Marszałka Polski.

2.

Wzór haftu orła Marszałka Polski i sposób jego umieszczania na mundurze określają

przepisy rozporządzenia, o którym mowa w § 2.

1.

Wizerunek orła generałów (admirałów) może być używany na ich drukach, proporcach i

innych znakach.

2.

Wzór haftu orła generałów (admirałów) i sposób jego umieszczania na mundurze określają

przepisy rozporządzenia, o którym mowa w § 2.

1.

Sztandary jednostek wojskowych są używane podczas

1)

uroczystych obchodów świąt narodowych, państwowych i wojskowych;

2)

wręczania jednostce wojskowej odznak orderów i odznaczeń;

3)

przyjmowania przez jednostkę wojskową wyróżniającej nazwy lub imienia patrona;

4)

składania przez żołnierzy przysięgi wojskowej;

5)

pożegnania żołnierzy zwalnianych z czynnej służby wojskowej;

6)

promowania absolwentów szkół wojskowych;

7)

przekazywania stanowiska służbowego dowódcy jednostki wojskowej;

8)

uroczystości o charakterze patriotycznym i religijnym (apeli lub zbiórek żołnierzy,

parad wojskowych, capstrzyków, apeli poległych, apeli pamięci, odpraw wart, pogrzebów

z wojskową asystą honorową);

9)

pożegnania i powitania żołnierzy wyjeżdżających i powracających z misji poza granicami

państwa;

10)

przekazywania sztandaru do Muzeum Wojska Polskiego;

11)

wykonywania szczególnych zadań służbowych przez jednostkę wojskową, ćwiczeń wojskowych

oraz w innych szczególnych okolicznościach.

2.

Sztandaru używa się na rozkaz dowódcy jednostki wojskowej lub jego przełożonych.

3.

Ze sztandarem może występować jednostka wojskowa, jej kompania honorowa albo wystawiona

przez tę jednostkę wojskowa asysta honorowa.

4.

Rozwinięty sztandar nosi poczet sztandarowy w składzie: dowódca pocztu sztandarowego

- oficer młodszy, sztandarowy - podoficer oraz asystujący - podoficer.

5.

Sztandarowy nosi bandolier (pas) wykonany ze skóry i pokryty suknem czerwonym z galonem

srebrnym. Bandolier jednostki wojskowej odznaczonej Orderem Wojennym Virtuti Militari

pokrywa się suknem niebieskim z pasami czarnymi i galonem srebrnym. Bandolier jednostki

wojskowej odznaczonej Orderem Krzyża Wojskowego pokrywa się suknem karmazynowym z

pasami granatowymi i galonem srebrnym.

1.

Wręczania sztandaru nadanego jednostce wojskowej dokonuje się podczas uroczystego

apelu (zbiórki) żołnierzy tej jednostki.

2.

Przed wręczeniem sztandaru kapelan wojskowy dokonuje jego poświęcenia.

3.

Na uroczystość wręczenia sztandaru zaprasza się jego fundatorów, a także przedstawicieli

władz państwowych i samorządu terytorialnego oraz stowarzyszeń kombatanckich i innych

organizacji pozarządowych.

4.

Podczas uroczystości wręczenia sztandaru wbija się czternaście gwoździ honorowych,

które wbijają

1)

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej;

2)

Minister Obrony Narodowej;

3)

Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego;

4

dowódca rodzaju Sił Zbrojnych (równorzędny);

5)

wojewoda;

6)

fundator sztandaru;

7)

rodzice chrzestni sztandaru;

8)

dowódca (szef) rodzaju wojsk (służby);

9)

dowódca dywizji (innego związku organizacyjnego);

10)

dowódca jednostki wojskowej;

11)

przedstawiciel oficerów;

12

przedstawiciel podoficerów;

13

przedstawiciel szeregowych;

14)

przedstawiciel pracowników wojska.

5.

W przypadku nieobecności osób, o których mowa w ust. 4 pkt 1-6 i 8-10, gwoździe honorowe

wbijają przedstawiciele tych osób.

Ponadto podczas uroczystości wręczania sztandaru lub w przypadkach określonych w §

6 mogą być wbijane w jego drzewce gwoździe pamiątkowe, zawierające nazwy pól bitewnych,

na których walczyła jednostka wojskowa, i daty tych bitew, imiona i nazwiska oraz

stopnie wojskowe jej zasłużonych dowódców i żołnierzy, a także daty i zdarzenia ważne

w dziejach jednostki.

1.

Umieszczenie na sztandarze odznak orderów i odznaczeń nadanych jednostce wojskowej

dokonuje się podczas uroczystego apelu (zbiórki) żołnierzy tej jednostki.

2.

Umieszczenie na sztandarze odznaki orderu lub odznaczenia nadanego jednostce wojskowej

następuje w sposób określony w § 31 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 listopada 1992 r.

w sprawie opisu, materiału, wymiarów, wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności

noszenia odznak orderów i odznaczeń

(Dz. U. Nr 90, poz. 452, z późn. zm..

3.

Szarfa ze wstęgi Orderu Wojennego Virtuti Militari lub Orderu Krzyża Wojskowego pozostaje

umieszczona na drzewcu sztandaru.

1.

Sztandar powinien być przechowywany w miejscu zapewniającym jego ochronę przed utratą

i zniszczeniem oraz jego należyte honorowanie

1)

w miejscu stałej dyslokacji jednostki wojskowej - w sali tradycji, gabinecie dowódcy

lub w kancelarii, rozwinięty w gablocie;

2)

w miejscu tymczasowej dyslokacji jednostki wojskowej i podczas marszu (przejazdu)

- w miejscu wskazanym przez dowódcę jednostki wojskowej, zwinięty w pokrowcu i pod

ochroną wartownika; na rozkaz dowódcy jednostki wojskowej sztandar może być rozwinięty.

2.

Przechowywanie i ochronę sztandaru organizuje szef sztabu jednostki wojskowej.

1.

Dowódca jednostki wojskowej ulegającej rozformowaniu przekazuje sztandar jednostki

wojskowej do Muzeum Wojska Polskiego wraz z aktami nadania i ufundowania sztandaru,

z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

W przypadku rozformowania jednostki wojskowej i sformowania w miejscu jej stacjonowania

innej jednostki, która przejmuje dziedzictwo tradycji rozformowanej jednostki, sztandar

tej jednostki może być przejęty przez jednostkę nowo

sformowaną. Decyzję w tej sprawie podejmuje Minister Obrony Narodowej na wniosek dowódcy

nowo sformowanej jednostki wojskowej, przy uwzględnieniu opinii kolejnych przełożonych

oraz stanowiska dyrektora komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej

do spraw działalności wychowawczej w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

3.

Przy zdawaniu sztandaru jednostki wojskowej do Muzeum Wojska Polskiego sporządza się

protokół zdawczo-odbiorczy, który pozostaje w jednostce wojskowej i w Muzeum Wojska

Polskiego, a także przesyła się go do komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej

właściwej do spraw działalności wychowawczej w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

oraz Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Protokół zdawczo-odbiorczy powinien zawierać

opis stanu sztandaru, wzmiankę o przekazaniu aktów nadania i ufundowania sztandaru

oraz podpisy osoby przekazującej i przyjmującej.

4.

Wraz z protokołem powinien być przekazany zarys dziejów sztandaru.

1.

W uzasadnionych przypadkach sztandary przekazane do Muzeum Wojska Polskiego mogą być

- za zgodą dyrektora komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej

do spraw działalności wychowawczej w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej -

wypożyczane jednostkom wojskowym w celu umieszczenia w ich salach tradycji oraz eksponowania

podczas obchodów świąt narodowych, państwowych i wojskowych na terenie jednostki wojskowej.

2.

W wyjątkowych przypadkach sztandary wypożyczone z Muzeum Wojska Polskiego mogą być

- za zgodą dyrektora komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej

do spraw działalności wychowawczej w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej -

eksponowane podczas uroczystych obchodów świąt narodowych, państwowych i wojskowych.

3.

Jednostki wojskowe, które wypożyczyły sztandary z Muzeum Wojska Polskiego, nie mogą

ich używać do innych celów niż określone w ust. 1 i 2.

1.

Banderę wojenną podnoszą okręty Marynarki Wojennej.

2.

Listę okrętów Marynarki Wojennej uprawnionych do podnoszenia bandery wojennej oraz

daty pierwszego podniesienia i ostatniego opuszczenia bandery wojennej ustala dowódca

Marynarki Wojennej.

Jednostki pływające, nieuprawnione do używania bandery wojennej, podnoszą w jej miejsce

banderę jednostek pomocniczych Marynarki Wojennej.

1.

Bandera podnoszona po raz pierwszy na okręcie bądź innej jednostce pływającej może

być ufundowana za zgodą dowódcy Marynarki Wojennej.

2.

Bandery, o której mowa w ust. 1, używa się do ostatniego podniesienia bandery. Po

ostatnim jej opuszczeniu na obszyciu liku przydrzewcowego umieszcza się datę ostatniego

opuszczenia i przekazuje do Muzeum Marynarki Wojennej. Tryb przekazywania bander do

muzeum ustala dowódca Marynarki Wojennej.

Proporzec Marynarki Wojennej podnosi się na okrętach wojennych.

Znak dowódcy okrętu podnosi się na okręcie lub jednostce pomocniczej Marynarki Wojennej

będących w kampanii i dowodzonych przez oficera Marynarki Wojennej.

1.

Flagę lotnisk (lądowisk) Marynarki Wojennej podnosi się przy stanowisku dowodzenia

na lotniskach (lądowiskach) Marynarki Wojennej - stałych i polowych.

2.

Flagę lotnisk (lądowisk) Marynarki Wojennej podnosi się i opuszcza na rozkaz dowódcy

lub kierownika lotów.

3.

W przypadku obecności na lotnisku (lądowisku) Marynarki Wojennej zorganizowanych jednostek

bądź sił i środków lotnictwa wojskowego państw obcych flaga lotnisk (lądowisk) Marynarki

Wojennej powinna być podniesiona przez cały czas ich obecności.

4.

Szczegółowe zasady podnoszenia i opuszczania flagi lotnisk (lądowisk) Marynarki Wojennej

określa Ceremoniał Wojskowy.

Flagi dowódcy Marynarki Wojennej, admirała, admirała floty, wiceadmirała, kontradmirała,

generałów oraz proporczyki Szefa Sztabu Marynarki Wojennej, dowódcy flotylli, dowódcy

dywizjonu, dowódcy grupy podnosi się na okręcie wojennym lub innej jednostce pływającej

Marynarki Wojennej, na których osoby honorowane tymi znakami przebywają oficjalnie.

1.

Na wojskowych statkach powietrznych szachownica lotnicza umieszczana jest na płatowcu

1

samolotu - po obu stronach statecznika pionowego (w przypadku podwójnego usterzenia

pionowego tylko na zewnętrznych powierzchniach stateczników pionowych) oraz na dolnych

i górnych powierzchniach lewego i prawego płata skrzydła (w przypadku dwupłata - na

dolnych powierzchniach lewego i prawego dolnego płata skrzydła oraz na górnych powierzchniach

lewego i prawego górnego płata skrzydła);

2)

śmigłowca - po obu stronach tylnej części kadłuba oraz na jego dolnej powierzchni.

2.

Szachownicę lotniczą umieszcza się tak, aby jej krawędzie były równoległe do osi symetrii

podłużnej i krawędzi natarcia lub spływu skrzydła.

3.

Szachownica lotnicza nie może swym obrysem wchodzić na części ruchome statku powietrznego

(lotki, drzwi, wrota ładunkowe itp.), natomiast może być umieszczona w całości na

ruchomej części samolotu (ruchoma część skrzydła, ster kierunku).

1.

Szachownica lotnicza umieszczona na białych bądź czerwonych płaszczyznach wojskowych

statków powietrznych powinna mieć obwiedzione szarą kreską obrzeża skrajów

1)

białych - w przypadku umieszczenia na płaszczyznach o barwie białej;

2)

czerwonych - w przypadku umieszczenia na płaszczyznach o barwie czerwonej.

Szerokość szarej kreski obrzeża wynosi 1/6 szerokości skrajów szachownicy lotniczej.

2.

Szczegółowe wymiary szachownicy lotniczej dla poszczególnych typów wojskowych statków

powietrznych oraz sposób jej umieszczania ustala dowódca Sił Powietrznych.

1.

Flagę lotnisk (lądowisk) wojskowych podnosi się przy stanowisku dowodzenia na lotniskach

(lądowiskach) wojskowych - stałych i polowych.

2.

Flagę lotnisk (lądowisk) wojskowych podnosi się i opuszcza na rozkaz dowódcy lub kierownika

lotów.

3.

W przypadku obecności na lotnisku (lądowisku) wojskowym zorganizowanych jednostek

bądź sił i środków lotnictwa wojskowego państw obcych flaga lotnisk (lądowisk) wojskowych

powinna być podniesiona przez cały czas ich obecności.

1.

Flagę właściwą dla rodzaju Sił Zbrojnych podnosi się w rejonie stacjonowania (bazowania)

jednostki wojskowej w następujących okolicznościach

1)

w dniach świąt wojskowych;

2)

podczas pobytu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesa Rady Ministrów, Marszałka

Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Ministra

Obrony Narodowej i wiceministrów Obrony Narodowej, Szefa Sztabu Generalnego Wojska

Polskiego i jego zastępców oraz dowódców rodzajów Sił Zbrojnych;

3)

w czasie uroczystego przyjmowania przedstawicieli państw obcych;

4)

w czasie innych uroczystości organizowanych w jednostce wojskowej.

2.

Flagę właściwą dla rodzaju Sił Zbrojnych można

1)

podnosić na maszt w miejscu urzędowania dowódcy rodzaju Sił Zbrojnych;

2)

eksponować w gabinecie dowódcy rodzaju Sił Zbrojnych oraz w innych pomieszczeniach

służbowych w miejscu jego urzędowania.

3.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1, gdy są reprezentowane wszystkie rodzaje Sił

Zbrojnych, podnosi się flagi wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych.

4.

Flagi wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych podnosi się w czasie uroczystych odpraw wart

przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie podczas centralnych uroczystości Święta

Wojska Polskiego oraz innych uroczystości z udziałem przedstawicieli najwyższych władz

państwowych.

Proporca Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej używa się w czasie uroczystości świąt

narodowych, państwowych i wojskowych, z jego udziałem.

Proporzec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej podnosi się na okręcie wojennym lub

innej jednostce pływającej Marynarki Wojennej, na którym przebywa Prezydent Rzeczypospolitej

Polskiej.

Proporca Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej można używać na pojeździe służbowym

w czasie oficjalnych przejazdów w formie proporczyka, umieszczonego na antence po

prawej stronie przedniej części pojazdu, przy czym długość płata proporczyka wynosi

28 cm, a szerokość mierzona przy liku przydrzewcowym - 23 cm, wysokość antenki nie

powinna przekraczać 45 cm.

Flagi Ministra Obrony Narodowej, Marszałka Polski i Szefa Sztabu Generalnego Wojska

Polskiego można

1)

podnosić na maszt w miejscu urzędowania odpowiednio Ministra Obrony Narodowej, Marszałka

Polski, Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego;

2)

eksponować w gabinecie oraz w innych pomieszczeniach służbowych w miejscu urzędowania

odpowiednio Ministra Obrony Narodowej, Marszałka Polski, Szefa Sztabu Generalnego

Wojska Polskiego.

Flagi Ministra Obrony Narodowej, Marszałka Polski i Szefa Sztabu Generalnego Wojska

Polskiego podnosi się na okręcie wojennym lub innej jednostce pływającej Marynarki

Wojennej, na których przebywają te osoby.

Flagi dowódców (komendantów, szefów) jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi

Obrony Narodowej można

1)

podnosić na maszt w miejscu urzędowania dowódców (komendantów, szefów) jednostek organizacyjnych

podległych Ministrowi Obrony Narodowej;

2)

eksponować w gabinecie oraz w innych pomieszczeniach służbowych w miejscu urzędowania

dowódców (komendantów, szefów) jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony

Narodowej;

3)

podnosić na okręcie wojennym lub innej jednostce pływającej Marynarki Wojennej, na

którym przebywają te osoby;

4

używać podczas pobytu dowódców (komendantów, szefów) jednostek organizacyjnych podległych

Ministrowi Obrony Narodowej poza miejscem urzędowania na stanowiskach dowódczych lub

w rejonach zakwaterowania.

1.

Proporce rozpoznawcze dowódców związków operacyjnych, taktycznych i pułków (równorzędnych)

umieszcza się na drzewcach długości 290 cm zakończonych grotem.

2.

Proporce rozpoznawcze dowódców batalionów (równorzędnych) i kompanii (równorzędnych)

umieszcza się na drzewcach długości 250 cm zakończonych grotem.

3.

Proporce rozpoznawcze związków taktycznych, oddziałów i pododdziałów dziedziczących

tradycje związków taktycznych, oddziałów i pododdziałów kawalerii umieszcza się na

lancach kawaleryjskich długości 287 cm.

4.

Proporzec rozpoznawczy dowódcy nosi żołnierz nazywany znaczkowym, który w szyku rozwiniętym

zajmuje miejsce na lewo od dowódcy, a w kolumnie marszowej - za dowódcą.

5.

Proporzec rozpoznawczy dowódcy na drzewcu (lancy) przechowuje się w pomieszczeniu

służbowym (kancelarii, gabinecie) dowódcy.

6.

Proporzec rozpoznawczy dowódcy na drzewcu (lancy) w warunkach polowych może być zatknięty

w ziemi.

7.

Proporcom rozpoznawczym dowódców nie oddaje się honorów.

1.

Proporców rozpoznawczych dowódców związków operacyjnych, taktycznych, oddziałów i

pododdziałów można używać w następujących okolicznościach

1)

podczas zbiórek jednostki wojskowej i pododdziałów;

2)

podczas pobytu dowódców poza miejscem stałej dyslokacji na stanowiskach dowódczych,

w rejonach zakwaterowania.

2.

Proporce rozpoznawcze dowódców związków operacyjnych, taktycznych, oddziałów i pododdziałów

mogą być umieszczane na antenach wozów bojowych (pojazdów) w formie zmniejszonej do

oryginału w stosunku 1:3.

3.

Proporce rozpoznawcze dowódców związków operacyjnych i taktycznych mogą być umieszczane

na samochodach służbowych w formie zmniejszonej do oryginału w stosunku 1:4.

1

Proporczyki na berety jednostek wojskowych, w skali 10:1, można umieszczać na antenach

pojazdów mechanicznych i sprzętu bojowego.

2.

Żołnierze przeniesieni do innych jednostek wojskowych nie noszą poprzednich oznak

rozpoznawczych i proporczyków.

3.

Godło jednostki lotniczej umieszcza się po lewej stronie przedniej części kadłuba

samolotu, na śmigłowcach - po lewej stronie przedniej części kabiny.

4.

Godło okrętu umieszcza się na nadbudówce.

Wizerunki odznak pamiątkowych, oznak rozpoznawczych, proporczyków oraz godeł jednostek

lotniczych i godeł okrętów mogą być używane również na drukach i wydawnictwach jednostek

wojskowych i związków organizacyjnych oraz w innych przypadkach - za zgodą Ministra

Obrony Narodowej.

1.

Odznaki okolicznościowe, jubileuszowe oraz inne odznaki mogą być wprowadzane na zasadach

i w trybie określonych dla odznak pamiątkowych.

2.

Oznaki identyfikacyjne, oznaki specjalności oraz inne oznaki mogą być wprowadzane

w trybie przewidzianym dla oznak rozpoznawczych.

Szczegółowe zasady noszenia odznak pamiątkowych, odznak absolwentów, oznak dla celów

rozpoznawczych, proporczyków na beret, barw otoków określają przepisy rozporządzenia,

o którym mowa w § 2.

Oznaki rozpoznawcze w wersji kamuflażu dostosowanej do danego rodzaju munduru wprowadza

się w trybie przewidzianym dla oznak rozpoznawczych.

Sposób noszenia oznak przynależności państwowej określają przepisy rozporządzeń, o

których mowa w § 2.

(uchylony).

1.

Znak promocyjny Wojska Polskiego może być używany w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej w działalności promocyjnej.

2.

Znak promocyjny Wojska Polskiego może być używany w innych przypadkach za zgodą Ministra

Obrony Narodowej.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia