Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 12 kwietnia 2013 r. w sprawie licencji i świadectw kwalifikacji personelu służb ruchu lotniczego

Rozporządzenie określa

1)

wzory licencji i świadectw kwalifikacji,

2)

uprawnienia przyznawane i wpisywane do licencji i świadectw kwalifikacji,

3)

szczegółowe wymagania dla poszczególnych rodzajów licencji i świadectw kwalifikacji,

dotyczące kwalifikacji lotniczych w zakresie wiedzy, umiejętności i praktyki,

4)

szczegółowe warunki i sposób

a)

wydawania, przedłużania, wznawiania, wymiany, cofania, ograniczania, zawieszania i

przywracania licencji i świadectw kwalifikacji oraz wynikających z nich uprawnień,

b)

uznawania, zawieszania uznania, cofania uznania i przywracania uznania obcych licencji

i świadectw kwalifikacji oraz wynikających z nich uprawnień, wydanych przez właściwy

organ obcego państwa,

c)

uzyskiwania i sprawdzania kwalifikacji lotniczych,

d)

prowadzenia rejestru personelu lotniczego,

e)

prowadzenia szkolenia lotniczego,

5)

szczegółowe warunki wykonywania uprawnień wynikających z licencji i świadectw kwalifikacji

- w zakresie specjalności kontrolera ruchu lotniczego, praktykanta-kontrolera ruchu

lotniczego, informatora służby informacji powietrznej oraz informatora lotniskowej

służby informacji powietrznej.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

AFIS - rozumie się przez to lotniskową służbę informacji powietrznej (Aerodrome Flight

Information Service);

2)

ATC - rozumie się przez to służbę kontroli ruchu lotniczego (Air Traffic Control);

3)

ATS - rozumie się przez to służby ruchu lotniczego (Air Traffic Services);

4)

egzaminatorze państwowym - rozumie się przez to członka komisji egzaminacyjnej, o

której mowa w art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;

5)

egzaminie państwowym - rozumie się przez to egzamin składający się z części teoretycznej

i praktycznej, złożony przed komisją egzaminacyjną zgodnie z przepisami wydanymi na

podstawie art. 99 ust. 6 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;

6)

FIS - rozumie się przez to służbę informacji powietrznej (Flight Information Service);

7)

ICAO - rozumie się przez to Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (International

Civil Aviation Organization);

8)

informatorze AFIS - rozumie się przez to informatora lotniskowej służby informacji

powietrznej (AFISO - Aerodrome Flight Information Service Officer);

9)

informatorze FIS - rozumie się przez to informatora służby informacji powietrznej

(FISO - Flight Information Service Officer);

10)

instruktorze OJT - rozumie się przez to instruktora szkolenia operacyjnego (On-the-Job

Training);

11)

instruktorze OST - rozumie się przez to instruktora szkolenia na symulatorze (On-the-Simulator

Training);

12)

jednostce - rozumie się przez to organ, w którym jest zapewniana służba ruchu lotniczego;

13)

Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym - rozumie się przez to Konwencję o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisaną w Chicago dnia 7 grudnia

1944 r.

(Dz. U. z 1959 r. Nr 35, poz. 212 i 214, z późn. zm.;

14)

licencjach - rozumie się przez to licencję kontrolera ruchu lotniczego oraz licencję

praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego;

15)

orzeczeniu lotniczo-lekarskim - rozumie się przez to orzeczenie o braku przeciwwskazań

do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego, o którym mowa w art. 110 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;

16)

ośrodku - rozumie się przez to certyfikowaną organizację szkoleniową personelu ATS

będącą samodzielną organizacją lotniczą albo stanowiącą część składową innego podmiotu

(CAPTO - Certified ATS Personnel Training Organization);

17)

OJTI - rozumie się przez to uzupełniające uprawnienie instruktorskie wpisane do licencji

lub świadectwa kwalifikacji i stanowiące ich część, określające uprawnienia do prowadzenia

szkolenia operacyjnego (On-the-Job Training Instructor Endorsement);

18)

OSTI - rozumie się przez to uzupełniające uprawnienie specjalne instruktora symulatorowego

wpisane do licencji lub świadectwa kwalifikacji i stanowiące ich część, określające

uprawnienia do prowadzenia szkolenia na symulatorze (On-the-Simulator Training Instructor

Special Endorsement);

19)

personelu ATS - rozumie się przez to członków personelu lotniczego posiadających licencję

praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego, licencję kontrolera ruchu lotniczego, świadectwo

kwalifikacji informatora służby informacji powietrznej lub świadectwo kwalifikacji

informatora lotniskowej służby informacji powietrznej;

20)

poziomie 4 operacyjnym, poziomie 5 rozszerzonym albo poziomie 6 biegłym - rozumie

się przez to odpowiedni poziom biegłości językowej ustalony według skali klasyfikacji

biegłości w języku podanej w

a)

załączniku III do rozporządzenia Komisji (UE) nr 805/2011 z dnia 10 sierpnia 2011 r. ustanawiającego

szczegółowe zasady licencjonowania kontrolerów ruchu lotniczego oraz wydawania określonych

certyfikatów na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008

(Dz. Urz. UE L 206 z 11.08.2011, str. 21) - dla kontrolera ruchu lotniczego i praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego,

b)

Dodatku A do Załącznika 1 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym - dla

informatora służby informacji powietrznej i informatora lotniskowej służby informacji

powietrznej;

21)

Prezesie Urzędu - rozumie się przez to Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego;

22)

prowadzącym szkolenie - rozumie się przez to ośrodek lub instruktora OJT nadzorującego

praktykę na lotnisku niekontrolowanym, na którym jest zapewniana certyfikowana lotniskowa

służba informacji powietrznej;

23)

rozporządzeniu nr 216/2008 - rozumie się przez to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia 20 lutego 2008 r.

w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej

Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz uchylające dyrektywę Rady 91/670/EWG, rozporządzenie

(WE) nr 1592/2002 i dyrektywę 2004/36/WE

(Dz. Urz. UE L 79 z 19.03.2008, str. 1, z późn. zm.);

24)

rozporządzeniu nr 805/2011 - rozumie się przez to rozporządzenie Komisji (UE) nr 805/2011 z dnia 10 sierpnia 2011 r. ustanawiające szczegółowe

zasady licencjonowania kontrolerów ruchu lotniczego oraz wydawania określonych certyfikatów

na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008;

25)

Specyfikacji EUROCONTROL - rozumie się przez to Specyfikację EUROCONTROL do szkolenia

wstępnego kontrolerów ruchu lotniczego wprowadzoną do stosowania przepisami wydanymi

na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;

26)

świadectwie AFIS - rozumie się przez to świadectwo kwalifikacji informatora lotniskowej

służby informacji powietrznej;

27)

świadectwie FIS - rozumie się przez to świadectwo kwalifikacji informatora służby

informacji powietrznej;

28)

świadectwach kwalifikacji - rozumie się przez to świadectwo FIS oraz świadectwo AFIS;

29)

uprawnieniu - rozumie się przez to upoważnienie wpisane do licencji albo świadectwa

kwalifikacji lub związane z licencją albo świadectwem kwalifikacji i stanowiące ich

część, określające szczególne warunki, możliwości lub ograniczenia odnoszące się do

takiej licencji albo takiego świadectwa kwalifikacji;

30)

uprawnieniu FIS - rozumie się przez to uprawnienie obszarowej służby informacji powietrznej

(Flight Information Service Rating);

31)

uprawnieniu RIS - rozumie się przez to uprawnienie radarowej obszarowej służby informacji

powietrznej (Radar Information Service Rating);

32)

uprawnieniu uzupełniającym - rozumie się przez to upoważnienie wpisane do licencji

i stanowiące jej część, określające szczególne warunki, możliwości lub ograniczenia

odnoszące się do stosownego uprawnienia;

33)

uprawnieniu uzupełniającym w jednostce - rozumie się przez to upoważnienie wpisane

do licencji kontrolera ruchu lotniczego, świadectwa kwalifikacji informatora FIS albo

informatora AFIS i stanowiące ich część, określające oznaczenie lokalizacji, o którym

mowa w pkt 1.9 tomu II Załącznika 10 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym

ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Urzędu Lotnictwa Cywilnego, oraz sektory lub stanowiska

pracy, na których posiadacz licencji albo świadectwa kwalifikacji jest uprawniony

do pracy;

34)

uprawnieniu uzupełniającym w zakresie języka - rozumie się przez to upoważnienie wpisane

do licencji albo świadectwa kwalifikacji i stanowiące ich część, określające biegłość

językową ich posiadacza;

35)

ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;

36)

Załączniku 1 - rozumie się przez to Załącznik 1 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie

cywilnym (Dz. Urz. ULC z 2008 r. Nr 1, poz. 6).

Do szkoleń w jednostce określonych w § 30 ust. 1 pkt 2 dla praktykantów-kontrolerów

ruchu lotniczego oraz kontrolerów ruchu lotniczego, w zakresie nieuregulowanym, stosuje

się normy i zalecane metody postępowania określone w Załączniku 1.

1.

Prezes Urzędu zawiadamia ICAO o różnicach w rozumieniu art. 38 Konwencji o międzynarodowym

lotnictwie cywilnym.

2.

Różnice, o których mowa w ust. 1, są ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Urzędu Lotnictwa

Cywilnego oraz w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, w Zbiorze Informacji

Lotniczych Polska (AIP Polska).

Prezes Urzędu wydaje

1)

licencję praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego wraz z wpisywanymi do niej uprawnieniami

kandydatowi, który spełnił wymagania określone w rozdziale 8;

2)

licencję kontrolera ruchu lotniczego wraz z wpisywanymi do niej uprawnieniami kandydatowi,

który spełnił wymagania określone w rozdziale 9;

3)

świadectwo FIS wraz z wpisywanymi do niego uprawnieniami kandydatowi, który spełnił

wymagania określone w rozdziale 10;

4)

świadectwo AFIS wraz z wpisywanymi do niej uprawnieniami kandydatowi, który spełnił

wymagania określone w rozdziale 11.

1.

Licencję, świadectwo kwalifikacji lub dodatkowe uprawnienia wydaje się na wniosek.

2.

Rodzaje uprawnień wpisywanych do licencji i świadectw kwalifikacji przy pierwszym

wydaniu tych dokumentów określają przepisy rozdziałów 8-11.

3.

Warunki wydania dodatkowych uprawnień do licencji kontrolera ruchu lotniczego i świadectw

kwalifikacji określają przepisy rozdziałów 9-11.

4.

Skróty nazw uprawnień wpisywanych do licencji i świadectw kwalifikacji określa załącznik

nr 1 do rozporządzenia.

1.

Licencje i świadectwa kwalifikacji personelu ATS podlegają wymianie

1)

po uzyskaniu uprawnienia, uprawnienia uzupełniającego, uprawnienia uzupełniającego

w jednostce, OJTI albo OSTI;

2)

po przedłużeniu, utracie, przywróceniu ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie

języka;

3)

po wznowieniu lub przywróceniu ważności uprawnień, o których mowa w pkt 1, które uprzednio

nie były wpisane do licencji albo świadectwa kwalifikacji;

4)

po przywróceniu ważności świadectwa FIS lub świadectwa AFIS albo uprawnień wpisywanych

do tych świadectw albo do licencji kontrolera ruchu lotniczego;

5)

w razie zmiany danych osobowych wpisywanych do licencji albo świadectwa kwalifikacji;

6)

w razie konieczności sprostowania błędu;

7)

po zapełnieniu miejsc na wpisy;

8)

w razie uszkodzenia dokumentu licencji albo świadectwa kwalifikacji.

2.

Wymiany licencji lub świadectwa kwalifikacji dokonuje się na wniosek złożony do Prezesa

Urzędu albo z urzędu.

3.

W przypadku utraty lub zniszczenia dokumentu licencji albo świadectwa kwalifikacji

1)

członek personelu ATS informuje pisemnie Prezesa Urzędu o dacie i okolicznościach

utraty lub zniszczenia dokumentu licencji albo świadectwa kwalifikacji;

2)

jest wydawany duplikat znajdującego się w teczce osobowej członka personelu ATS dokumentu,

uaktualniony w zakresie ważności uprawnień, o których mowa odpowiednio w przepisach

rozdziałów 8-11, w oparciu o znajdujące się w teczce protokoły ze sprawdzenia wiedzy

i umiejętności oraz inne dokumenty dotyczące posiadanych ograniczeń.

4.

W wyniku wymiany licencji albo świadectwa kwalifikacji Prezes Urzędu wydaje nowy dokument

licencji albo świadectwa kwalifikacji, do którego wpisuje się wyłącznie ważne uprawnienia

posiadane przez członka personelu ATS w dniu wydania nowego dokumentu licencji albo

świadectwa kwalifikacji.

5.

Członek personelu ATS w przypadkach, o których mowa w ust. 1, zwraca Prezesowi Urzędu

podlegający wymianie dokument licencji albo świadectwa kwalifikacji. Zwrot dokumentu

licencji albo świadectwa kwalifikacji jest warunkiem wydania nowego dokumentu, o którym

mowa w ust. 4.

W przypadku zawieszenia uprawnienia wpisanego do licencji lub świadectwa kwalifikacji

posiadacz licencji albo świadectwa kwalifikacji niezwłocznie przekazuje ten dokument

Prezesowi Urzędu, w celu dokonania wpisu o zawieszeniu danego uprawnienia.

Zawieszając licencję, świadectwo kwalifikacji lub uprawnienie

1)

określa się okres zawieszenia;

2)

można wskazać termin i sposób spełnienia wymagań określonych w art. 96 ust. 1 ustawy

niezbędnych do przywrócenia zawieszonej licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia.

1.

Zawieszoną licencję, świadectwo kwalifikacji lub uprawnienie przywraca się na wniosek

zainteresowanego członka personelu ATS, jeżeli upłynął okres zawieszenia lub zostały

spełnione wymagania niezbędne do przywrócenia zawieszonej licencji, świadectwa kwalifikacji

lub uprawnienia, o których mowa w § 9 pkt 2.

2.

Do wniosku dołącza się kopię ważnego orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej

klasy oraz dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań niezbędnych do przywrócenia

zawieszonej licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia, jeżeli zostały określone

zgodnie z § 9 pkt 2.

Jeżeli członek personelu ATS nie spełni wymagań niezbędnych do przywrócenia licencji,

świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia, Prezes Urzędu cofa zawieszoną licencję, świadectwo

kwalifikacji lub uprawnienie.

Osoba, której licencja lub świadectwo kwalifikacji zostało cofnięte albo zawieszone

i zatrzymane zgodnie z przepisami art. 100 ustawy, niezwłocznie przekazuje dokument

licencji albo świadectwa kwalifikacji, za pokwitowaniem, Prezesowi Urzędu, chyba że

licencja lub świadectwo kwalifikacji zostały już uprzednio zatrzymane przez Prezesa

Urzędu lub inny właściwy organ.

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do dokumentów równoważnych licencjom lub

świadectwom kwalifikacji personelu ATS, wydanym przez właściwy organ lub uprawniony

podmiot obcego państwa.

Uznanie licencji wraz ze związanymi z nimi uprawnieniami, uprawnieniami uzupełniającymi

oraz uprawnieniami uzupełniającymi w zakresie języka, wydanej w innym państwie członkowskim

Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu

(EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, odbywa się zgodnie z art.

29 rozporządzenia nr 805/2011.

1.

Osoba ubiegająca się o uznanie licencji albo świadectwa kwalifikacji członka personelu

ATS, wydanych przez właściwy organ państwa innego niż określone w § 14, zwanych dalej

„obcą licencją”, składa wniosek wraz z kserokopią obcej licencji, której oryginał

okazuje w celu poświadczenia zgodności.

2.

W przypadku gdy obca licencja została wydana

1)

niezgodnie z normami Załącznika 1 albo

2)

w państwie, z którym Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy międzynarodowej o uznawaniu

licencji członków personelu lotniczego

- Prezes Urzędu wzywa osobę do okazania dokumentu przebiegu praktyki lotniczej.

3.

W przypadkach, o których mowa w ust. 2, Prezes Urzędu odmawia uznania obcej licencji,

jeżeli przepisy, zgodnie z którymi została wydana, ustanawiają wymagania łagodniejsze

niż wynikające z polskiego prawa.

4.

Przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli osoba ubiegająca się o uznanie obcej licencji

wyrazi zgodę na poddanie się sprawdzeniu wiedzy i umiejętności przed komisją egzaminacyjną.

W takim przypadku Prezes Urzędu wyznacza termin egzaminu państwowego oraz określa

jego zakres.

Warunkiem uznania obcej licencji oraz korzystania z niej jest

1)

posiadanie orzeczenia lotniczo-lekarskiego wydanego

a)

przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską lub państwo

członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim

Obszarze Gospodarczym albo

b)

przez państwo, z którym Rzeczpospolita Polska zawarła umowę o uznawaniu orzeczeń lotniczo-lekarskich,

albo

c)

zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy;

2)

posiadanie ważnych uprawnień, które odpowiadają uprawnieniom wpisywanym do polskich

licencji i świadectw kwalifikacji personelu ATS.

1.

Uznanie obcej licencji wraz z wpisanymi do niej uprawnieniami upoważnia jej posiadacza

do

1)

przystąpienia do egzaminu państwowego sprawdzającego biegłość językową w zakresie

języka polskiego co najmniej na poziomie 4 operacyjnym, zarówno w zakresie frazeologii

lotniczej, jak i zrozumiałej komunikacji;

2)

odbycia szkolenia lotniczego w Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie niezbędnym do

przyznania uprawnienia uzupełniającego w jednostce.

2.

W celu przyznania uprawnienia uzupełniającego w jednostce, Prezes Urzędu określa odpowiednią

jednostkę, sektor lub stanowisko pracy, na które prowadzący szkolenie opracuje i przedstawi

do zatwierdzenia Prezesowi Urzędu plan szkolenia w jednostce, uwzględniając we właściwy

sposób nabytą wiedzę, umiejętności i doświadczenie kandydata.

1.

Uznanie obcej licencji wydaje się na okres

1)

nie dłuższy niż do dnia upływu terminu jej ważności, jeżeli w licencji określono taki

termin, lub

2)

określony w planie szkolenia w jednostce, o którym mowa w § 17 ust. 2, niezbędny do

odbycia przez członka personelu ATS szkolenia w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego

w jednostce

- w zależności od tego, który z nich jest krótszy.

2.

Prezes Urzędu stwierdza uznanie obcej licencji przez wydanie świadectwa uznania obcej

licencji.

Obcą licencję wymienia się na wydawane przez Prezesa Urzędu licencję albo świadectwo

kwalifikacji członka personelu ATS po spełnieniu warunków, o których mowa w § 17,

oraz po pozytywnym zaliczeniu części praktycznej egzaminu państwowego na stanowisku

operacyjnym.

1.

Prezes Urzędu cofa albo zawiesza

1)

uznanie obcej licencji lub uprawnienia wynikającego z tej licencji w przypadkach,

o których mowa w art. 100 ustawy;

2)

obcą licencję lub uprawnienie wynikające z tej licencji, jeżeli takie prawo wynika

z wiążącej Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej lub przepisów międzynarodowych.

2.

Do cofnięcia, zawieszenia oraz przywrócenia uznania obcej licencji i uprawnienia z

niej wynikającego stosuje się odpowiednio przepisy § 8-12.

1.

Sprawdzanie wiedzy i umiejętności lotniczych kandydatów na członków personelu ATS

i członków personelu ATS przeprowadza się

1)

w procesie szkolenia lotniczego teoretycznego i praktycznego, zgodnie z zatwierdzonymi

programami szkolenia lotniczego;

2)

przed wydaniem licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia do nich wpisywanego;

3)

w celu przedłużenia, wznowienia lub przywrócenia ważności uprawnienia wpisywanego

do licencji i świadectw kwalifikacji;

4)

jeżeli licencja albo świadectwo kwalifikacji członka personelu ATS zostało zawieszone

na skutek powstania uzasadnionego przypuszczenia, że członek personelu ATS nie posiada

wymaganej wiedzy lub umiejętności, w szczególności w wyniku badania wypadku albo incydentu

lotniczego lub wykonywania czynności nadzoru lotniczego.

2.

Sprawdzanie wiedzy i umiejętności lotniczych w przypadkach, o których mowa w ust.

1 pkt 1, przeprowadza ośrodek w zakresie szkolenia objętego posiadanym certyfikatem.

3.

Sprawdzenie wiedzy i umiejętności lotniczych w przypadkach, o których mowa w ust.

1 pkt 2-4, przeprowadza się w formie egzaminu państwowego.

1.

Sprawdzenie wiedzy i umiejętności w celu przedłużenia ważności

1)

uprawnienia uzupełniającego w jednostce,

2)

OJTI,

3)

OSTI,

4)

uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka

- przeprowadza się w okresie ważności uprawnienia, jednak nie wcześniej niż 3 miesiące

przed upływem terminu wygaśnięcia jego ważności.

2.

W razie niezachowania terminu, o którym mowa w ust. 1, wznowienie ważności uprawnień

wymienionych w ust. 1 pkt 1-3 może nastąpić po sprawdzeniu wiedzy i umiejętności lotniczych,

jeżeli zostanie ono przeprowadzone nie później niż przed upływem 12 miesięcy od dnia

wygaśnięcia ich ważności.

3.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, okresy przedłużonej albo wznowionej ważności

uprawnienia uzupełniającego w jednostce są liczone od dnia upływu poprzedniego okresu

jego ważności.

4.

W razie niezachowania terminu, o którym mowa w ust. 1, ważność uprawnienia uzupełniającego

w zakresie języka przywraca się. Ważność przywróconego uprawnienia liczy się od dnia

sprawdzenia biegłości językowej, podczas którego członek personelu ATS wykazał się

osiągnięciem co najmniej poziomu 4 operacyjnego.

5.

W razie negatywnego wyniku sprawdzenia wiedzy lub umiejętności, o którym mowa w ust.

1

1)

członek personelu ATS

a)

informuje o tym fakcie bezpośredniego przełożonego,

b)

do czasu wznowienia lub przywrócenia uprawnienia powstrzymuje się od pracy na stanowisku

operacyjnym, którego to uprawnienie dotyczy,

c)

niezwłocznie przekazuje licencję albo świadectwo kwalifikacji Prezesowi Urzędu w celu

wpisania ograniczenia wynikającego z dokonanego sprawdzenia;

2)

Prezes Urzędu zawiesza ważność uprawnienia przez dokonanie odpowiedniego wpisu do

licencji albo świadectwa kwalifikacji;

3)

w protokole sprawdzenia wiedzy lub umiejętności wskazuje się zakres dodatkowego szkolenia

niezbędnego do przywrócenia uprawnienia.

6.

Sposób postępowania opisany w ust. 5 pkt 1 i 2 stosuje się również, gdy członek personelu

ATS nie przystąpi do sprawdzenia wiedzy i umiejętności w celu

1)

przedłużenia ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka w terminie jego

ważności;

2)

wznowienia ważności uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3.

1.

W ramach rejestru personelu lotniczego, o którym mowa w art. 102 ustawy, Prezes Urzędu

prowadzi rejestr personelu ATS, zwany dalej „rejestrem”, na który składają się teczki

osobowe członków personelu ATS wraz z zawartymi w nich dokumentami.

2.

Teczka osobowa członka personelu ATS zawiera

1)

podstawowe dane osobowe członka personelu lotniczego

a)

imiona i nazwisko,

b)

miejsce urodzenia i numer PESEL, a w przypadku osób, które nie mają przyznanego numeru

PESEL - datę urodzenia,

c)

obywatelstwo,

d)

adres zamieszkania oraz, na żądanie członka personelu lotniczego, adres do korespondencji;

2)

osobisty numer członka personelu lotniczego, którym są oznaczane wszystkie wydane

mu licencje i świadectwa kwalifikacji;

3)

wykaz wszystkich licencji oraz świadectw kwalifikacji, z uwzględnieniem

a)

oznaczenia licencji lub świadectwa kwalifikacji,

b)

daty wydania licencji lub świadectwa kwalifikacji,

c)

wpisanych do licencji lub świadectwa kwalifikacji uprawnień, z oznaczeniem terminu

ich ważności i przedłużenia ich ważności,

d)

okresów zawieszeń licencji lub świadectw kwalifikacji i uprawnień wpisanych do tych

dokumentów oraz dat przywrócenia ich ważności,

e)

oznaczenia oraz daty wydania decyzji dotyczących cofnięcia, zmiany, zawieszenia i

przywrócenia ważności licencji lub świadectwa kwalifikacji oraz wydania, wznowienia

ważności i cofnięcia uprawnienia wpisywanego do licencji lub świadectwa kwalifikacji

oraz prawomocnych orzeczeń sądowych w tych sprawach;

4)

dokumenty złożone w związku z ubieganiem się o wydanie licencji lub świadectwa kwalifikacji

oraz o wydanie albo wznowienie ważności wpisywanych do tych dokumentów uprawnień;

5)

protokoły z przeprowadzonych egzaminów państwowych wymaganych do wydania licencji

lub świadectwa kwalifikacji lub do wydania lub wznowienia ważności wpisywanych do

tych dokumentów uprawnień;

6)

decyzje dotyczące cofnięcia, zmiany, zawieszenia i przywrócenia ważności licencji

lub świadectwa kwalifikacji oraz wydania, wznowienia ważności i cofnięcia uprawnienia

wpisywanego do licencji lub świadectwa kwalifikacji oraz prawomocne orzeczenia sądowe

w tych sprawach;

7)

informacje dotyczące wypadków i incydentów lotniczych z udziałem członka personelu

ATS;

8)

pisemne informacje o dacie i okolicznościach utraty lub zniszczenia dokumentu licencji

lub świadectwa kwalifikacji.

1.

Rejestr obejmuje odrębnie prowadzony dział osób, którym wydano świadectwa uznania

obcych licencji lub równoważnych im dokumentów wydanych przez właściwy organ obcego

państwa.

2.

Do działu rejestru, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio § 23 ust. 2, z

tym że rejestr uzupełnia się o daty ważności wydanych świadectw uznania obcych licencji.

Skreślenie członka personelu ATS z rejestru następuje w przypadku

1)

śmierci albo uznania członka personelu ATS za zmarłego;

2)

cofnięcia wszystkich licencji oraz świadectw kwalifikacji.

Teczkę osobową członka personelu ATS skreślonego z rejestru przechowuje się w rejestrze

przez okres

1)

3 lat następujących po roku, w którym nastąpiła śmierć członka personelu ATS;

2)

10 lat następujących po roku, w którym członek personelu ATS został uznany za zmarłego;

3)

5 lat następujących po roku, w którym decyzja o cofnięciu ostatniej licencji albo

ostatniego świadectwa kwalifikacji stała się ostateczna.

1.

Szkolenie lotnicze kandydatów na członków personelu ATS w celu uzyskania przez nich

licencji albo świadectw kwalifikacji oraz uprawnień do nich wpisywanych jest prowadzone

w ośrodkach.

2.

W przypadku gdy ośrodek jest częścią innego podmiotu, zapewnia się, że osoba kierująca

ośrodkiem jest bezpośrednio podporządkowana służbowo osobie kierującej tym podmiotem,

chyba że kierownictwo tego podmiotu i ośrodka sprawuje ta sama osoba.

3.

Ośrodek spełnia szczegółowe warunki prowadzenia szkolenia lotniczego określone w załączniku

nr 3 do rozporządzenia oraz prowadzi szkolenie lotnicze w sposób określony w tym załączniku.

4.

Ośrodek opracowuje instrukcję szkolenia na podstawie szczegółowych warunków i sposobu

prowadzenia szkolenia lotniczego oraz uzyskiwania kwalifikacji lotniczych zawartych

w rozporządzeniu oraz na podstawie minimum wymaganych informacji, jakie powinna zawierać

instrukcja szkolenia, które określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

1.

Szkolenie w jednostce dla informatorów AFIS może być prowadzone przez instruktora

OJT w organie AFIS.

2.

Organ AFIS, w którym jest prowadzone szkolenie

1)

informuje Prezesa Urzędu o planowanych szkoleniach z wyprzedzeniem co najmniej 7 dni

roboczych w stosunku do planowanej daty rozpoczęcia szkolenia;

2)

ustanawia i prowadzi system archiwizacji procesu szkolenia gwarantujący

a)

kompletność danych w celu umożliwienia rekonstrukcji historii szkolenia każdego kandydata

i instruktora OJT,

b)

integralność danych w celu ochrony przechowywanych danych przed usunięciem lub zmianą;

3)

przechowuje szczegółową dokumentację kandydata, potwierdzającą spełnienie wszystkich

wymagań szkolenia, przez okres 5 lat od dnia, w którym osoba ta zaprzestała pełnienia

obowiązków na rzecz tej jednostki;

4)

ubezpiecza się od odpowiedzialności cywilnej za szkody wynikające z prowadzonej działalności

szkoleniowej.

Organ AFIS ustanawia procedurę archiwizacji procesu utrzymania kompetencji informatorów

AFIS, określa zakres archiwizowanej dokumentacji i przechowuje dokumentację rejestracji

kwalifikacji oraz szkoleń informatorów AFIS, w tym instruktorów OJT, przez okres 5

lat od dnia, w którym osoby te zaprzestały pełnienia swoich obowiązków na rzecz tego

organu.

1.

Szkolenie lotnicze kandydatów na członków personelu ATS oraz członków personelu ATS

obejmuje

1)

szkolenie wstępne, na które, z wyłączeniem szkolenia dla kandydatów w celu uzyskania

świadectwa AFIS, składa się

a)

szkolenie podstawowe,

b)

szkolenie w zakresie uprawnienia;

2)

szkolenie w jednostce, w formie nadzorowanej praktyki, na które składa się

a)

szkolenie początkowe,

b)

szkolenie zasadnicze;

3)

szkolenie rozszerzające, na które składa się

a)

szkolenie w celu uzyskania OJTI,

b)

szkolenie w celu uzyskania OSTI.

2.

Szkolenie lotnicze, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, jest prowadzone zgodnie z programami

szkolenia, opracowanymi przez prowadzącego szkolenie i zatwierdzonymi przez Prezesa

Urzędu.

3.

Szkolenie wstępne dla kandydatów szkolących się w celu uzyskania świadectwa AFIS prowadzi

się na podstawie jednego programu szkolenia obejmującego swym zakresem szkolenie podstawowe

i szkolenie w zakresie uprawnienia.

4.

W ramach szkolenia wstępnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się szkolenie

według indywidualnego toku szkolenia osoby, która wykazała przed prowadzącym szkolenie,

że posiada niektóre z wymaganych wiadomości lub umiejętności. Indywidualny tok szkolenia

opracowuje, na podstawie zatwierdzonego programu szkolenia, prowadzący szkolenie i

przedstawia Prezesowi Urzędu do zatwierdzenia.

1.

Szkolenie wstępne, o którym mowa w § 30 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, składa się z części

teoretycznej i praktycznej, w tym w stosownych przypadkach z uwzględnieniem symulacji.

2.

Szkolenie wstępne zapewnia realizację co najmniej celów szkolenia podstawowego i szkolenia

w zakresie uprawnień.

3.

Szczegółowe wymagania w zakresie szkolenia wstępnego dla

1)

praktykantów-kontrolerów ruchu lotniczego - określa część A załącznika II do rozporządzenia

nr 805/2011;

2)

informatorów FIS - określają przepisy rozdziału 10 rozporządzenia;

3)

informatorów AFIS - określają przepisy rozdziału 11 rozporządzenia.

4.

Cele szkoleniowe odnoszące się do wiedzy i kompetencji językowej są zawarte w programie

szkolenia wstępnego i obejmują zarówno frazeologię lotniczą, jak i zrozumiałą komunikację.

5.

Zakres szkolenia z języka polskiego i języka angielskiego pozwala kandydatom na wykazanie

się podczas oceny osiągnięciem i utrzymaniem wiedzy co najmniej na poziomie 4 operacyjnym.

1.

Po pomyślnym ukończeniu przez kandydata, w ramach szkolenia wstępnego, szkolenia

1)

podstawowego,

2)

w zakresie uprawnienia,

3)

podstawowego i w zakresie uprawnienia dla kandydatów na informatorów AFIS

- ośrodek wystawia zaświadczenie.

2.

Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia odbytego w ramach szkolenia wstępnego zachowuje

ważność przez okres 12 miesięcy od dnia zakończenia szkolenia, na okoliczność którego

zostało wydane.

Wymagania dotyczące szkolenia w jednostce dla kandydatów na kontrolerów ruchu lotniczego

i dla kontrolerów ruchu lotniczego określa część B załącznika II do rozporządzenia

nr 805/2011.

1.

Szkolenie w jednostce, o którym mowa w § 30 ust. 1 pkt 2, w celu uzyskania uprawnienia

uzupełniającego w jednostce wpisywanego do świadectwa kwalifikacji jest prowadzone

na stanowiskach operacyjnych certyfikowanych organów ATS, na podstawie opracowanego

przez prowadzącego szkolenie i zatwierdzonego przez Prezesa Urzędu planu szkolenia

w jednostce.

2.

Plan szkolenia w jednostce

1)

określa szczegółowo czas trwania, przebieg, tematykę i harmonogram szkolenia;

2)

umożliwia stosowanie procedur obowiązujących w jednostce;

3)

jest realizowany pod nadzorem instruktora OJT;

4)

obejmuje wszystkie elementy systemu oceny wiedzy i umiejętności, w tym

a)

organizację pracy,

b)

ocenę postępów szkolenia oraz egzaminy;

5)

zapewnia przeszkolenie kandydatów w wystarczającym stopniu w zakresie bezpieczeństwa,

ochrony i zarządzania sytuacjami kryzysowymi.

3.

Szkolenie w jednostce prowadzone jest w dwóch etapach wymienionych w § 30 ust. 1 pkt

2. Długość każdego z etapów szkolenia w jednostce jest określona w planie szkolenia

w jednostce.

1.

Dopuszcza się szkolenie osoby w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego w jednostce

według indywidualnego planu szkolenia w jednostce, jeżeli osoba ta wykaże przed prowadzącym

szkolenie, że posiada niektóre z wymaganych wiadomości lub umiejętności.

2.

Indywidualny plan szkolenia w jednostce opracowuje prowadzący szkolenie i przedstawia

do zatwierdzenia Prezesowi Urzędu.

1.

Pomyślne ukończenie szkolenia, o którym mowa w § 33 i 34, prowadzący szkolenie dokumentuje

wystawieniem zaświadczenia.

2.

Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, uprawnia kandydata do przystąpienia do części

praktycznej egzaminu państwowego w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego w jednostce.

Maksymalny dobowy czas szkolenia kandydata na członka personelu ATS na stanowisku

operacyjnym nie może przekraczać 75% dobowego czasu pracy i nie obejmuje on czasu

na odprawę przed sesją szkoleniową i po niej.

1.

Szczegółowe wymagania dla kandydatów do szkolenia w jednostce określają przepisy rozdziałów

9-11.

2.

Spełnianie przez kandydata do szkolenia w jednostce oraz uczestnika szkolenia w jednostce

wymagań, o których mowa w ust. 1, stwierdza prowadzący szkolenie przed rozpoczęciem

szkolenia oraz w jego trakcie.

3.

Szczegółowe wymagania dotyczące szkolenia w celu utrzymania uprawnień uzupełniających

w jednostce określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

1.

Szkolenie rozszerzające, o którym mowa w § 30 ust. 1 pkt 3, jest prowadzone w formie

szkolenia teoretycznego i praktycznego.

2.

W programie szkolenia dla kandydatów szkolących się w celu uzyskania OJTI lub OSTI

jest uwzględniane co najmniej minimum programowe do szkolenia w zakresie OJTI lub

OSTI określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

3.

Pomyślne ukończenie szkolenia, o którym mowa w ust. 1, ośrodek dokumentuje wystawieniem

zaświadczenia.

4.

Na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3, kandydat może przystąpić do części

teoretycznej i praktycznej egzaminu państwowego.

5.

Członek personelu ATS posiadający OJTI, który ubiega się o OJTI lub OSTI w innej specjalności

ATS niż aktualnie posiadana, może zostać zwolniony z części teoretycznej szkolenia,

o którym mowa w ust. 1, oraz z części teoretycznej egzaminu państwowego zdawanego

w celu uzyskania tych uprawnień.

Szczegółowe wymagania dla kandydatów szkolących się w celu uzyskania

1)

dodatkowych uprawnień,

2)

uprawnień uzupełniających,

3)

uprawnień uzupełniających w jednostce,

4)

OJTI,

5)

OSTI

- wpisywanych do licencji i świadectw kwalifikacji są określone w przepisach rozdziałów

9-11.

1.

Praktykanci-kontrolerzy ruchu lotniczego i kontrolerzy ruchu lotniczego korzystają

z uprawnień wynikających z posiadanych licencji na warunkach określonych odpowiednio

w art. 8 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 805/2011.

2.

Kontroler ruchu lotniczego posiadający wpisane do swojej licencji uprawnienie, o którym

mowa w art. 10 ust. 1 lit. a lub lit. b rozporządzenia nr 805/2011, oraz ważne uprawnienie

uzupełniające w jednostce dla określonego lotniska może na tym lotnisku zapewniać

AFIS.

3.

Informatorzy FIS lub informatorzy AFIS korzystają z uprawnień wynikających z posiadanych

świadectw kwalifikacji na warunkach określonych odpowiednio w przepisach rozdziałów

10 i 11.

4.

Posiadacze OJTI są uprawnieni do prowadzenia szkolenia operacyjnego i nadzoru nad

stanowiskiem operacyjnym na obszarach objętych ważnym uprawnieniem uzupełniającym

w jednostce oraz szkolenia na symulatorze.

5.

Posiadacze OSTI są uprawnieni do prowadzenia szkolenia na symulatorze w celu uzyskania

licencji lub świadectwa kwalifikacji i wpisywanych do nich uprawnień oraz do sprawdzania

wiedzy i umiejętności kandydatów w zakresie określonym dla instruktora w instrukcji

szkolenia ośrodka.

Członek personelu ATS podczas wykonywania czynności lotniczych, do których uprawnia

go licencja albo świadectwo kwalifikacji, posiada ten dokument w miejscu pracy wraz

z orzeczeniem lotniczo-lekarskim oraz dokumentem tożsamości ze zdjęciem.

Członek personelu ATS podczas wykonywania czynności lotniczych stosuje się do dotyczącej

tych czynności instrukcji operacyjnej organu ATS, a w przypadku prowadzenia szkolenia

na stanowisku operacyjnym kontroli ruchu lotniczego lub FIS również do instrukcji

szkolenia ośrodka.

Członek personelu ATS i kandydat na członka personelu ATS, odbywający szkolenie w

celu uzyskania licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia do nich wpisywanego,

powstrzymuje się od wykonywania czynności lotniczych w przypadku, gdy

1)

odczuwa dolegliwość fizyczną lub psychiczną, która utrudnia mu wykonywanie tych czynności

w sposób bezpieczny;

2)

znajduje się pod wpływem

a)

leków ograniczających sprawność psychiczną lub fizyczną,

b)

alkoholu,

c)

narkotyków albo innych środków odurzających.

1.

Członek personelu ATS przy wykonywaniu czynności lotniczych stosuje się do ograniczeń

medycznych zamieszczonych w orzeczeniu lotniczo-lekarskim.

2.

Jeżeli z orzeczenia lotniczo-lekarskiego wynika obowiązek wykonywania czynności lotniczych

tylko przy użyciu szkieł korekcyjnych, członek personelu ATS posiada, podczas wykonywania

tych czynności, zapasowe szkła korekcyjne.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również do kandydata uczestniczącego w szkoleniu w

celu uzyskania licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnienia do nich wpisywanego.

Członek personelu ATS, któremu Prezes Urzędu, w przypadkach określonych w art. 6 rozporządzenia

nr 805/2011 lub art. 100 ust. 1 ustawy, zawiesił

1)

uprawnienie

a)

nie wykonuje czynności lotniczych wynikających z tego uprawnienia lub uprawnienia

uzupełniającego w jednostce z nim związanego, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest zapewniany

nadzór inspektora OJT posiadającego odpowiednie ważne uprawnienie do zapewnianej ATS,

b)

może wykonywać czynności związane z uprawnieniem, które nie stanowi przedmiotu zawieszenia;

2)

uprawnienie uzupełniające

a)

nie wykonuje czynności lotniczych wynikających z zawieszonego uprawnienia uzupełniającego

lub jakiegokolwiek innego uprawnienia uzupełniającego w jednostce związanego z tym

uprawnieniem uzupełniającym, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest zapewniany nadzór instruktora

OJT posiadającego odpowiednie ważne uprawnienie do zapewniania służby ATC,

b)

może wykonywać czynności związane z uprawnieniem uzupełniającym, które nie stanowi

przedmiotu zawieszenia;

3)

uprawnienie uzupełniające w jednostce

a)

nie wykonuje czynności lotniczych wynikających z tego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest zapewniany nadzór instruktora OJT, posiadającego

odpowiednie ważne uprawnienie dla zapewnianej ATS,

b)

może wykonywać czynności lotnicze związane z uprawnieniem uzupełniającym w jednostce,

które nie stanowią przedmiotu zawieszenia;

4)

OJTI - nie wykonuje czynności lotniczych wynikających z OJTI, jak również z OSTI;

5)

uprawnienie uzupełniające w zakresie języka

a)

nie zapewnia ATS, nawet pod nadzorem instruktora OJT,

b)

może wykonywać czynności lotnicze związane z OSTI, jeżeli takie uprawnienie posiada,

c)

może wykonywać czynności lotnicze po ponownym zdaniu egzaminu sprawdzającego biegłość

językową w zakresie określonym

-

w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 805/2011 - dla praktykantów-kontrolerów ruchu lotniczego

i kontrolerów ruchu lotniczego,

-

w przepisach rozdziałów 10 i 11 - odpowiednio dla informatorów FIS i informatorów

AFIS.

Prezes Urzędu wydaje licencję praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego kandydatowi,

który spełnił wymagania określone w art. 8 ust. 2 rozporządzenia nr 805/2011 oraz

1)

wykazał się biegłością językową w zakresie języka polskiego co najmniej na poziomie

4 operacyjnym, poświadczoną odpowiednim dokumentem;

2)

zdał egzamin państwowy.

Szczegółowe warunki i sposób prowadzenia szkolenia lotniczego w celu uzyskania licencji

praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego oraz uprawnień do niej wpisywanych określa

część A załącznika II do rozporządzenia nr 805/2011.

Po pomyślnym ukończeniu szkoleń, o których mowa w części A załącznika II do rozporządzenia

nr 805/2011, ośrodek wystawia zaświadczenia, o których mowa w § 32 ust. 1 pkt 1 i

2, uprawniające kandydata do przystąpienia odpowiednio do części teoretycznej lub

praktycznej egzaminu państwowego.

Kandydat ubiegający się o licencję praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego podczas

1)

teoretycznego egzaminu państwowego wykazuje się wiedzą z przedmiotów określonych w

części A załącznika II do rozporządzenia nr 805/2011 w zakresie

a)

minimum programowego szkolenia podstawowego oraz

b)

minimum programowego szkolenia w zakresie uprawnienia, w celu uzyskania którego był

szkolony

- zamieszczonych w Specyfikacji EUROCONTROL;

2)

praktycznego egzaminu państwowego wykazuje, że posiada umiejętności wykonania czynności

określonych w minimum programowym do szkolenia w zakresie uprawnienia, w celu uzyskania

którego był szkolony, zamieszczonych w Specyfikacji EUROCONTROL.

Do licencji praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego mogą być wpisane uprawnienia,

o których mowa w art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 805/2011.

1.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka wpisywane do licencji praktykanta-kontrolera

ruchu lotniczego

1)

wpisuje się w odniesieniu do języka polskiego i języka angielskiego;

2)

jest ważne przez okres, o którym mowa w art. 13 ust. 6 rozporządzenia 805/2011.

2.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego na poziomie 6 biegłym może być

wpisane do licencji praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego na podstawie

1)

świadectwa dojrzałości, po zdaniu egzaminu maturalnego w języku polskim, oraz

2)

wykazania się w trakcie części praktycznej egzaminu państwowego biegłością językową

na poziomie 6 biegłym w zakresie frazeologii lotniczej i zrozumiałej komunikacji.

Licencję kontrolera ruchu lotniczego wydaje się kandydatowi, który spełnił wymagania

określone w art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 805/2011 oraz

1)

wykazał się biegłością językową w zakresie języka polskiego co najmniej na poziomie

4 operacyjnym;

2)

zdał część praktyczną egzaminu państwowego na stanowisku operacyjnym.

Szczegółowe warunki i sposób prowadzenia szkolenia lotniczego w celu uzyskania licencji

kontrolera ruchu lotniczego oraz uprawnień do niej wpisywanych określa część B załącznika

II do rozporządzenia nr 805/2011.

Kandydat ubiegający się o licencję kontrolera ruchu lotniczego lub kontroler ruchu

lotniczego ubiegający się o wydanie dodatkowego uprawnienia

1)

w pierwszej części egzaminu praktycznego wykazuje, odpowiednio do rodzaju służby,

że posiada wiedzę w zakresie

a)

struktury przestrzeni powietrznej, a w przypadku szkolenia w celu uzyskania uprawnienia

kontroli lotniska również charakterystyki lotniska, jego instrukcji operacyjnej, służb

pomocniczych i systemu łączności,

b)

stosowanych przepisów, procedur i źródeł informacji,

c)

procedur współdziałania z organami ruchu lotniczego sąsiadujących przestrzeni powietrznych

lub lotnisk,

d)

urządzeń radionawigacyjnych,

e)

urządzeń kontroli ruchu lotniczego, ich charakterystyk operacyjnych i wykorzystywania,

f)

terenu, jego rzeźby, pokrycia, w tym przeszkód lotniczych i punktów orientacyjnych,

g)

charakterystyki ruchu lotniczego, a w przypadku szkolenia w zakresie kontroli zbliżania

i obszaru również strumienia ruchu lotniczego,

h)

cech klimatologicznych i charakterystycznych zjawisk pogodowych,

i)

bezpieczeństwa, ochrony i zarządzania sytuacjami kryzysowymi,

j)

planów awaryjnych i działań poszukiwawczo-ratowniczych,

k)

innych lokalnych uwarunkowań wykonywania czynności kontrolera ruchu lotniczego;

2)

w drugiej części egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada, nabyte podczas szkolenia

prowadzonego na symulatorze i na stanowisku operacyjnym kontrolera ruchu lotniczego,

umiejętności określone w Specyfikacji EUROCONTROL, odnoszące się do uprawnienia, o

które się ubiega.

1.

Minimalne normy czasowe oraz ilościowe szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym

kontrolera ruchu lotniczego wynoszą

1)

90 godzin albo 1 miesiąc dla uprawnienia

a)

kontroli lotniska wizualnej - ADV (Aerodrome Control Visual),

b)

kontroli lotniska instrumentalnej - ADI (Aerodrome Control Instrument)

- w zależności od tego, który z tych wymiarów czasu oznacza dłuższy rzeczywisty czas

szkolenia;

2)

180 godzin albo 3 miesiące dla uprawnienia

a)

kontroli zbliżania proceduralnej - APP (Approach Control Procedural),

b)

kontroli zbliżania radarowej - APS (Approach Control Surveillance), w tym co najmniej

25 podejść do lądowania statku powietrznego przy jego wektorowaniu z zastosowaniem

wskaźnika radarowego pozycji w płaszczyźnie poziomej - PPI (Plan Position Indicator),

c)

kontroli obszaru proceduralnej - ACP (Area Control Procedural),

d)

kontroli obszaru radarowej - ACS (Area Control Surveillance)

- w zależności od tego, który z tych wymiarów czasu oznacza dłuższy rzeczywisty czas

szkolenia;

3)

200 kontroli precyzyjnego podejścia do lądowania statku powietrznego za pomocą radaru

podejścia precyzyjnego dla uprawnienia uzupełniającego kontroli podejścia za pomocą

radaru podejścia precyzyjnego - PAR (Precision Approach Radar), z których nie więcej

niż 100 może być wykonanych na symulatorze; co najmniej 50 z tych podejść precyzyjnych

powinno być wykonanych w jednostce z wykorzystaniem urządzeń i systemów, których dotyczy

uprawnienie.

2.

Jeżeli istnieje potrzeba wydania równocześnie dwóch uprawnień wpisywanych do licencji

kontrolera ruchu lotniczego, to minimalne normy czasowe oraz ilościowe szkolenia w

jednostce dla każdego z tych uprawnień powinny zostać tak określone, aby wspólne elementy

szkolenia nie powtarzały się. Łączne normy czasowe oraz ilościowe szkolenia dla dwóch

uprawnień nie mogą być niższe od norm dotyczących uprawnienia o większych wymaganiach.

Do licencji kontrolera ruchu lotniczego

1)

wpisuje się co najmniej jedno uprawnienie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 rozporządzenia

nr 805/2011, oraz uprawnienie, o którym mowa w art. 12 ust. 1 i art. 13 tego rozporządzenia;

2)

mogą być wpisane uprawnienia, o których mowa w art. 11 ust. 1-3 i art. 14 rozporządzenia

nr 805/2011, lub OSTI.

1.

Uprawnienie uzupełniające w jednostce wydawane kontrolerowi ruchu lotniczego

1)

jest wpisywane do jego licencji w odniesieniu do uprawnień określonych w art. 10 ust.

1 lit. a, c i e rozporządzenia nr 805/2011 oraz uprawnień uzupełniających określonych

w art. 11 ust. 1-3 rozporządzenia nr 805/2011,

2)

dla uprawnień kontroli obszaru może być wpisywane do jego licencji łącznie na wszystkie

sektory bez względu na ich konfigurację, pod warunkiem że system pracy umożliwia pełnienie

służby kontroli obszaru w jednej lokalizacji

- zgodnie z podziałem przestrzeni powietrznej dokonanej na podstawie zasad określonych

w przepisach wydanych na podstawie art. 121 ust. 5 ustawy i opublikowanych w Zintegrowanym

Pakiecie Informacji Lotniczych w części Zbiór Informacji Lotniczych - AIP Polska.

2.

Ocenę wiedzy i umiejętności kontrolera ruchu lotniczego, o której mowa w art. 12 ust.

3 lit. b rozporządzenia nr 805/2011, w celu przedłużenia uprawnienia uzupełniającego

w jednostce dokonuje egzaminator państwowy co najmniej raz na 3 lata na podstawie

przeprowadzonej części praktycznej egzaminu na stanowisku operacyjnym oraz na symulatorze

- w zakresie sytuacji szczególnych, niebezpiecznych i kryzysowych.

3.

Ważność uprawnienia uzupełniającego w jednostce kontrolera ruchu lotniczego jest uzależniona

od odbycia, co najmniej raz na 3 lata, zatwierdzonego szkolenia uzupełniającego, o

którym mowa w części C załącznika II do rozporządzenia nr 805/2011.

W przypadku utworzenia nowego lotniska kontrolowanego i wyznaczenia związanych z nim

części przestrzeni kontrolowanej lub dokonania zmian w podziale obszaru kontrolowanego,

uprawnienia uzupełniające w jednostce dotyczące tych lotnisk i tych nowo utworzonych

części przestrzeni powietrznej kontrolowanej wydaje się po zaliczeniu szkolenia w

zakresie tych zmian, przeprowadzonego w ośrodku z wykorzystaniem symulatora, zgodnie

ze specjalnym programem szkolenia, oraz po zdaniu części praktycznej egzaminu państwowego.

1.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka wpisywane do licencji kontrolera ruchu

lotniczego

1)

wpisuje się w odniesieniu do języka polskiego i języka angielskiego;

2)

jest ważne przez okres, o którym mowa w art. 13 ust. 6 rozporządzenia 805/2011.

2.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego na poziomie 6 biegłym może być

wpisane do licencji kontrolera ruchu lotniczego na podstawie

1)

świadectwa dojrzałości, po zdaniu egzaminu maturalnego w języku polskim, oraz

2)

wykazania się, w trakcie części praktycznej egzaminu państwowego, biegłością językową

na poziomie 6 biegłym w zakresie frazeologii lotniczej i zrozumiałej komunikacji.

OJTI może uzyskać kontroler ruchu lotniczego, który

1)

spełnia warunki określone w art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 805/2011, chyba że instytucja

zapewniająca ATC określi dłuższe okresy posiadania licencji w odniesieniu do uprawnień

i uprawnień uzupełniających;

2)

posiada ważne uprawnienie uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka

polskiego i angielskiego;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy;

4)

zdał egzamin państwowy, podczas którego wykazał się wiedzą z zakresu minimum programowego

określonego w załączniku nr 6 do rozporządzenia oraz umiejętnością przeprowadzania

a)

szkolenia symulatorowego, w tym umiejętnością określania zadań do wykonania przez

szkolonego, stosownie do jego zaawansowania, przeprowadzania odprawy przed rozpoczęciem

sesji szkoleniowej, w jej trakcie i po jej zakończeniu, oceny postępów i wyników szkolenia,

umiejętnością wykorzystania możliwości programowych i dydaktycznych symulatora, rozpoznawania

usterek w działaniu oraz znajomością zasad zachowania bezpieczeństwa podczas użytkowania

symulatora,

b)

szkolenia na stanowisku operacyjnym, w tym umiejętnością niedopuszczania do błędów

zagrażających bezpieczeństwu i płynności ruchu lotniczego, właściwego korygowania

skutków błędów popełnianych przez szkolonego, omawiania ze szkolonym jego postępów,

oceny postępów i wyników szkolenia.

1.

Ważność OJTI wpisywanego do licencji kontrolera ruchu lotniczego określona w art.

14 ust. 3 rozporządzenia nr 805/2011 może być przedłużona na następne 3 lata na podstawie

przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego sprawdzianu umiejętności w zakresie

prowadzenia szkolenia.

2.

Warunkiem przedłużenia ważności OJTI jest pomyślne ukończenie co najmniej raz na 5

lat szkolenia odświeżającego dla OJTI.

3.

Przy pierwszym przedłużeniu ważności OJTI warunek, o którym mowa w ust. 2, nie musi

być zachowany.

1.

OSTI może uzyskać kandydat, który

1)

posiada licencję kontrolera ruchu lotniczego przez co najmniej 24 miesiące lub posiadał

licencję kontrolera ruchu lotniczego z co najmniej jednym uprawnieniem oraz posiadał

co najmniej 24 miesiące praktyki na stanowisku operacyjnym;

2)

zdał egzamin państwowy, podczas którego wykazał się wiedzą z zakresu minimum programowego

określonego w załączniku nr 6 do rozporządzenia i umiejętnościami w zakresie określonym

w § 61 pkt 4 lit. a.

2.

Kontroler ruchu lotniczego

1)

posiadający wpisane do swojej licencji ważne OJTI może ubiegać się o uzyskanie OSTI

bez egzaminu;

2)

którego OJTI utraciło ważność, uzyskuje OSTI na podstawie sprawdzianu umiejętności

w trakcie części praktycznej egzaminu państwowego.

3.

Ważność OSTI wpisywanego do licencji kontrolera ruchu lotniczego wynosi 3 lata i może

być przedłużona na następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora

państwowego sprawdzianu wiedzy i umiejętności w zakresie prowadzenia szkolenia.

4.

Warunkiem przedłużenia ważności OSTI jest pomyślne ukończenie co najmniej raz na 5

lat szkolenia odświeżającego dla OSTI.

5.

Przy pierwszym przedłużeniu ważności OSTI warunek, o którym mowa w ust. 4, nie musi

być zachowany.

6.

W przypadku dłuższej niż 12 miesięcy przerwy w wykonywaniu czynności instruktora OST

ponowne dopuszczenie do ich wykonywania może nastąpić po zaliczeniu sprawdzianu umiejętności

przed instruktorem OJT lub instruktorem OST.

7.

Wymóg, o którym mowa w ust. 6, nie dotyczy posiadacza OSTI, który posiada licencję

z ważnym OJTI oraz ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie.

1.

Warunkiem uzyskania przez kontrolera ruchu lotniczego dodatkowego uprawnienia do licencji

jest

1)

posiadanie licencji kontrolera ruchu lotniczego;

2)

posiadanie ważnego uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka w odniesieniu do

języka polskiego i angielskiego;

3)

posiadanie ważnego orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej klasy;

4)

odbycie szkolenia w zakresie tego uprawnienia w ramach szkolenia wstępnego, o którym

mowa w części A załącznika II do rozporządzenia nr 805/2011;

5)

odbycie szkolenia w jednostce, o którym mowa w § 30 ust. 1 pkt 2;

6)

zdanie egzaminu państwowego.

2.

Zakres szkolenia praktycznego na symulatorze i na stanowisku operacyjnym dla dodatkowego

uprawnienia może być, w zatwierdzonym programie szkolenia, zmniejszony odpowiednio

do posiadanej dotychczasowej praktyki kontrolera ruchu lotniczego na analogicznych

stanowiskach pracy.

3.

Po pomyślnym ukończeniu przez kandydata szkolenia w zakresie dodatkowego uprawnienia

ośrodek wystawia zaświadczenia, o których mowa w § 32 ust. 1 pkt 2 lub w § 36, uprawniające

kandydata do przystąpienia odpowiednio do części teoretycznej lub praktycznej egzaminu

państwowego.

Warunkiem uzyskania przez kontrolera ruchu lotniczego dodatkowego uprawnienia uzupełniającego

jest

1)

spełnienie wymagań określonych w § 64 ust. 1 pkt 1-3 i 5;

2)

posiadanie ważnego uprawnienia, właściwego dla dodatkowego uprawnienia uzupełniającego;

3)

zdanie części praktycznej egzaminu państwowego.

Warunkiem uzyskania przez kontrolera ruchu lotniczego dodatkowego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce jest

1)

spełnienie wymagań określonych w § 64 ust. 1 pkt 1-3 i 5;

2)

posiadanie ważnego uprawnienia, uprawnienia uzupełniającego oraz uprawnienia uzupełniającego

w innej jednostce, właściwego dla dodatkowego uprawnienia uzupełniającego w jednostce;

3)

zdanie części praktycznej egzaminu państwowego.

1.

Kontrolerowi ruchu lotniczego nie wydaje się licencji praktykanta-kontrolera ruchu

lotniczego, jeżeli w celu uzyskania dodatkowych uprawnień, o których mowa w § 64-66,

ma odbyć szkolenie w jednostce. W takim przypadku funkcję licencji praktykanta-kontrolera

ruchu lotniczego pełni licencja kontrolera ruchu lotniczego.

2.

Zakres szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym dla dodatkowych uprawnień,

o których mowa w § 65 i 66, może być, w zatwierdzonym indywidualnym planie szkolenia,

zmniejszony odpowiednio do posiadanej dotychczasowej praktyki kontrolera ruchu lotniczego

na analogicznych stanowiskach pracy.

3.

Po pomyślnym ukończeniu szkolenia w zakresie dodatkowych uprawnień, o których mowa

w § 65 i 66, ośrodek wystawia zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w jednostce.

Świadectwo FIS wydaje się kandydatowi, który

1)

spełnił wymagania określone w art. 95 ust. 3 pkt 8 ustawy;

2)

pomyślnie ukończył szkolenie wstępne;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy;

4)

wykazał się biegłością językową w zakresie języka polskiego i języka angielskiego

co najmniej na poziomie 4 operacyjnym;

5)

zdał egzamin państwowy.

W programach szkolenia wstępnego, według których są szkoleni kandydaci ubiegający

się o świadectwo FIS, uwzględnia się co najmniej minimum programowe do szkolenia kandydatów

ubiegających się o świadectwo FIS i uprawnienia do niego wpisywane, które określa

załącznik nr 7 do rozporządzenia.

Kandydat ubiegający się o świadectwo FIS

1)

w części teoretycznej egzaminu państwowego wykazuje się wiedzą w zakresie przedmiotów

określonych w minimum programowym,

2)

w części praktycznej egzaminu państwowego wykazuje, że posiada umiejętności wykonania

czynności określonych w minimum programowym do szkolenia w zakresie uprawnienia, do

którego był szkolony

- określonym w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Przy pierwszym wydaniu świadectwa FIS wpisuje się do niego co najmniej

1)

uprawnienie FIS lub uprawnienie RIS, w zakresie których było prowadzone szkolenie;

2)

uprawnienie uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka polskiego i angielskiego.

1.

Wydane świadectwo FIS zachowuje ważność, o ile w terminie do 3 miesięcy od dnia wydania

świadectwa jego posiadacz rozpocznie szkolenie praktyczne na stanowisku operacyjnym

w jednostce i zakończy to szkolenie w terminie do 24 miesięcy od dnia wydania świadectwa.

2.

Jeżeli warunek, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie spełniony, ważność posiadanego

świadectwa FIS przywraca się, jeżeli informator FIS

1)

wystąpi z wnioskiem do Prezesa Urzędu o przywrócenie ważności świadectwa FIS;

2)

podda się sprawdzianowi wiedzy i umiejętności przed egzaminatorem państwowym;

3)

który nie zaliczy z wynikiem pozytywnym sprawdzianu wiedzy i umiejętności, o którym

mowa w pkt 2, pomyślnie ukończy szkolenie doszkalające w zakresie wynikającym z przeprowadzonego

sprawdzianu, potwierdzone odpowiednim zaświadczeniem oraz podda się sprawdzianowi

wiedzy i umiejętności przed egzaminatorem państwowym.

3.

Informator FIS, który rozpoczął szkolenie praktyczne na stanowisku operacyjnym w terminie,

o którym mowa w ust. 1, lecz z powodu uzasadnionej przerwy w szkoleniu nie ukończył

tego szkolenia w terminie 24 miesięcy od dnia wydania świadectwa kwalifikacji, po

przywróceniu ważności świadectwa może kontynuować szkolenie w celu uzyskania uprawnienia

uzupełniającego w jednostce w zakresie określonym przez kierownika ośrodka, w którym

jest prowadzone szkolenie.

4.

Do świadectwa FIS, któremu przywrócono ważność, wpisuje się nową datę wydania.

5.

Przy odbiorze świadectwa FIS, któremu przywrócono ważność, informator FIS zwraca Prezesowi

Urzędu dokument świadectwa, które utraciło ważność.

Kandydat do szkolenia w jednostce, o którym mowa w § 30 ust. 1 pkt 2, powinien posiadać

1)

świadectwo FIS;

2)

ważne uprawnienie w zakresie języka w odniesieniu do języka polskiego i angielskiego

co najmniej na poziomie 4 operacyjnym, zarówno w zakresie frazeologii lotniczej, jak

i zrozumiałej komunikacji, poświadczone odpowiednim dokumentem;

3)

ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy.

1.

Informator FIS w celu uzyskania uprawnienia uzupełniającego w jednostce w pierwszej

części (teoretycznej) egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada wiedzę charakterystyczną

dla konkretnego sektora FIS, w zakresie którego ubiega się o to uprawnienie, a w szczególności

wiedzę na temat

1)

lokalnych zasad, porozumień i procedur obowiązujących na stanowisku operacyjnym, w

tym procedur dotyczących koordynacji między informatorem FIS a informatorami AFIS

na lotniskach niekontrolowanych i koordynacji z przyległymi ATC oraz komórką zarządzania

przestrzenią powietrzną AMC (Airspace Management Cell);

2)

charakteru lokalnego ruchu lotniczego, w tym rozmieszczenia lotnisk kontrolowanych,

lotnictwa państwowego oraz niekontrolowanych, na których jest zapewniana AFIS;

3)

rozmieszczenia i granic obszarów i stref wydzielonych w rejonie odpowiedzialności

sektora FIS;

4)

ukształtowania terenu, przeszkód terenowych oraz charakterystycznych punktów orientacyjnych

w rejonie odpowiedzialności sektora FIS;

5)

urządzeń radionawigacyjnych;

6)

wpływu znaczących lokalnych cech charakterystycznych pogody na zapewnianie FIS;

7)

lokalnych procedur alarmowania służb ratowniczych.

2.

Informator FIS w drugiej części egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada umiejętność

1)

oceny zdatności do zapewniania FIS stanowiska operacyjnego oraz jego wyposażenia,

w tym urządzeń radiolokacyjnych, radiostacji lotniczej oraz środków łączności z innymi

organami ATS, służbą meteorologiczną i służbami ratowniczymi

a)

przed przystąpieniem do wykonywania czynności informatora FIS,

b)

podczas bieżącej pracy na stanowisku operacyjnym,

c)

podczas działań w przypadku wystąpienia usterek w pracy tych urządzeń;

2)

posługiwania się urządzeniami radiolokacyjnymi, włącznie z przydzielaniem kodów transpondera;

3)

posługiwania się urządzeniami łączności wraz z urządzeniami pomocniczymi;

4)

bieżącej kontroli zdatności wyposażenia stanowiska pracy, wykrywania usterek i postępowania

w razie ich wystąpienia;

5)

pozyskiwania i przetwarzania danych niezbędnych do zapewniania FIS, a w szczególności

dotyczących

a)

ruchu lotniczego,

b)

wykorzystania przestrzeni powietrznej,

c)

warunków atmosferycznych,

d)

lokalnych porozumień i procedur obowiązujących na stanowisku operacyjnym;

6)

współdziałania

a)

ze służbami ratowniczymi,

b)

ze służbą lub organem zapewniającym informacje meteorologiczne,

c)

z właściwymi terytorialnie informatorami AFIS w zakresie wymiany informacji o aktywności

lotniczej i innych ważnych informacji lotniczych,

d)

z komórką zarządzania przestrzenią powietrzną na poziomie taktycznym w zakresie aktywacji

i dezaktywacji elementów przestrzeni powietrznej oraz ograniczeń w rejonie odpowiedzialności

sektora FIS,

e)

z ATC w zakresie wymiany informacji powietrznej oraz przekazywania zezwoleń kontroli

i innych ważnych informacji lotniczych;

7)

wykonywania czynności informatora FIS, z zastosowaniem ustalonych procedur i instrukcji

operacyjnych, a w szczególności

a)

prowadzenia korespondencji radiotelefonicznej z zachowaniem następujących wymagań

-

stosowanie technik pracy z mikrofonem,

-

stosowanie wymowy we właściwym tempie i z prawidłową dykcją,

-

stosowanie frazeologii lotniczej,

-

posługiwanie się zrozumiałą komunikacją, gdy zakres przekazywanych informacji wykracza

poza obowiązującą frazeologię,

b)

odbioru informacji z różnych źródeł, ich analizy i przekazywania właściwym odbiorcom

we właściwym czasie;

8)

nadawania realizowanym zadaniom właściwego priorytetu.

1.

Minimalne normy czasowe szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym informatora

FIS wynoszą 100 godzin na uprawnienie FIS lub uprawnienie RIS.

2.

Jeżeli istnieje potrzeba wydania równocześnie dwóch uprawnień informatora FIS, to

minimalne normy czasowe szkolenia w jednostce dla każdego z tych uprawnień powinny

zostać tak określone, aby wspólne elementy szkolenia nie powtarzały się. Łączne normy

czasowe szkolenia dla dwóch uprawnień powinny być odpowiednio wyższe od norm określonych

w ust. 1.

Do świadectwa FIS mogą być wpisane

1)

uprawnienie FIS lub uprawnienie RIS;

2)

uprawnienia uzupełniające w jednostce;

3)

uprawnienia uzupełniające w zakresie języka;

4)

OJTI;

5)

OSTI.

1.

Informator FIS niemający wpisanego do świadectwa FIS ważnego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce jest uprawniony do zapewniania FIS pod nadzorem OJTI.

2.

Informator FIS wykonuje czynności lotnicze wyłącznie w zakresie wynikającym

1)

ze świadectwa kwalifikacji, z uwzględnieniem ograniczeń do niego wpisanych;

2)

z ważnych uprawnień, o których mowa w § 76, wpisanych do świadectwa kwalifikacji.

Uprawnienie uzupełniające w jednostce potwierdza, że posiadacz świadectwa FIS ma wiedzę

i umiejętności do zapewniania służby ruchu lotniczego dla określonego sektora FIS

w ramach odpowiedzialności organu służb ruchu lotniczego.

1.

Zgodnie z podziałem przestrzeni powietrznej dokonanym zgodnie z przepisami wydanymi

na podstawie art. 121 ust. 5 ustawy i opublikowanym w Zintegrowanym Pakiecie Informacji

Lotniczych w części Zbiór Informacji Lotniczych Polska - AIP Polska, uprawnienie uzupełniające

w jednostce wydawane informatorowi FIS jest wpisywane do świadectwa kwalifikacji w

odniesieniu do uprawnień FIS i RIS.

2.

Ważność uprawnienia uzupełniającego w jednostce wynosi 3 lata i może być przedłużona

na następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego sprawdzianu

umiejętności na stanowisku operacyjnym, jeżeli jednostka wykaże przed Prezesem Urzędu,

że informator FIS, zgodnie z ustanowionym przez ośrodek programem utrzymania wiedzy

i umiejętności w jednostce

1)

pracował na stanowisku operacyjnym co najmniej minimalną, ustaloną proporcjonalnie

do natężenia ruchu, rozliczaną w okresie trzymiesięcznym, liczbę godzin;

2)

co najmniej raz na 3 lata uczestniczył w zatwierdzonym przez Prezesa Urzędu szkoleniu

dla przypomnienia zdobytych wiadomości, szkoleniu w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych

oraz, w uzasadnionych przypadkach, w szkoleniu językowym;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy.

3.

Oprócz wymogów określonych w ust. 2 program utrzymania wiedzy i umiejętności w jednostce

1)

zawiera procedurę utrzymania kompetencji po trzymiesięcznej lub dłuższej przerwie

w świadczeniu służby;

2)

określa minimalną liczbę godzin, jaką instruktor OJT powinien przepracować, aby utrzymać

ważność uprawnienia uzupełniającego w jednostce, bez wliczania zadań szkoleniowych,

która może być zmniejszona proporcjonalnie do czasu spędzonego na szkoleniu prowadzonym

na stanowiskach operacyjnych;

3)

podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu.

1.

Jednostki prowadzą rejestry dotyczące liczby godzin faktycznie przepracowanych w sektorach

dla każdego posiadacza świadectwa kwalifikacji pracującego w danej jednostce, a dane

te są udostępniane na żądanie Prezesowi Urzędu i informatorom FIS ujętym w tym rejestrze.

2.

W przypadku dłuższej niż 12 miesięcy przerwy w korzystaniu z uprawnienia uzupełniającego

w jednostce, ponowne dopuszczenie do korzystania z tego uprawnienia może nastąpić

po realizacji, z pozytywnym wynikiem, planu szkoleń w jednostce oraz po zdaniu części

praktycznej egzaminu państwowego.

Informator FIS, który nie wykonywał czynności związanych z posiadanym uprawnieniem

przez okres czterech kolejnych lat, może rozpocząć szkolenie w jednostce dotyczące

tego uprawnienia wyłącznie po poddaniu się ocenie, czy spełnia warunki określone do

wydania uprawnienia, oraz po spełnieniu wymagań szkoleniowych wynikających z tej oceny.

1.

Kandydat na informatora FIS lub informator FIS ubiegający się o uprawnienie uzupełniające

w zakresie języka wykazuje się biegłością językową w zakresie frazeologii lotniczej

i zrozumiałej komunikacji, w tym

1)

skutecznie porozumiewa się wyłącznie za pomocą głosu (telefon/radiotelefon) oraz w

sytuacjach kontaktu osobistego;

2)

dokładnie i precyzyjnie porozumiewa się w zakresie powszechnych, konkretnych i związanych

z pracą tematów;

3)

wykorzystuje właściwe strategie komunikacyjne w celu wymiany komunikatów oraz ich

rozpoznawania, a także wyjaśnia nieporozumienia w kontekście ogólnym lub związanym

z pracą;

4)

pomyślnie i z odpowiednią łatwością radzi sobie z wyzwaniami językowymi powstałymi

w wyniku komplikacji lub nieoczekiwanego obrotu zdarzeń, które występują w rutynowych

sytuacjach w pracy lub wymiany informacji w tym zakresie;

5)

mówi dialektem lub z akcentem, który jest zrozumiały dla wspólnoty aeronautycznej.

2.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka wpisuje się do świadectwa FIS w odniesieniu

do języka polskiego i języka angielskiego, które pozostaje ważne przez okres

1)

3 lat - w przypadku kandydatów, którzy podczas egzaminu wykazali się biegłością językową

na poziomie 4 operacyjnym;

2)

6 lat - w przypadku kandydatów, którzy podczas egzaminu wykazali się biegłością językową

na poziomie 5 rozszerzonym;

3)

bezterminowo - w przypadku kandydatów, którzy podczas egzaminu wykazali się biegłością

językową na poziomie 6 biegłym.

3.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego na poziomie 6 biegłym może być

wpisane do świadectwa FIS na podstawie

1)

świadectwa dojrzałości, po zdaniu egzaminu maturalnego w języku polskim, oraz

2)

wykazania się w trakcie części praktycznej egzaminu państwowego biegłością językową

na poziomie 6 biegłym w zakresie frazeologii lotniczej i zrozumiałej komunikacji.

OJTI może uzyskać informator FIS, który

1)

posiada ważne świadectwo FIS z wpisanym co najmniej jednym uprawnieniem oraz bezpośrednio

przed ubieganiem się o OJTI

a)

przez co najmniej 2 lata wykonywał czynności wynikające z posiadanego świadectwa kwalifikacji,

oraz

b)

przez co najmniej 2 lata wykonywał czynności wynikające z posiadanego świadectwa kwalifikacji

w odniesieniu do uprawnienia, którego dotyczy szkolenie;

2)

posiada ważne uprawnienie uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka

polskiego i angielskiego;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy;

4)

odbył szkolenie teoretyczne i praktyczne potwierdzone zaświadczeniem, o którym mowa

w § 39 ust. 3;

5)

zdał egzamin państwowy, podczas którego wykazał się wiedzą z zakresu minimum programowego

do szkolenia określonego w załączniku nr 6 do rozporządzenia, oraz umiejętnością

a)

szkolenia symulatorowego, w tym umiejętnością określania zadań do wykonania przez

szkolonego, stosownie do jego zaawansowania, przeprowadzania odprawy przed rozpoczęciem

sesji szkoleniowej, w jej trakcie i po jej zakończeniu, oceny postępów i wyników szkolenia,

umiejętnością wykorzystania możliwości programowych i dydaktycznych symulatora, rozpoznawania

usterek w jego działaniu oraz znajomością zasad zachowania bezpieczeństwa podczas

użytkowania symulatora,

b)

szkolenia na stanowisku operacyjnym, w tym umiejętnością niedopuszczania do błędów

zagrażających bezpieczeństwu i płynności ruchu lotniczego, właściwego korygowania

skutków błędów popełnianych przez szkolonego, omawiania ze szkolonym jego postępów,

oceny postępów i wyników szkolenia.

1.

Ważność OJTI wpisywanego do świadectwa FIS wynosi 3 lata i może być przedłużona na

następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego sprawdzianu

umiejętności w zakresie prowadzenia szkolenia na stanowisku operacyjnym.

2.

Warunkiem przedłużenia ważności OJTI, o którym mowa w ust. 1, jest pomyślne ukończenie

raz na 5 lat szkolenia odświeżającego dla instruktorów OJT.

3.

Przy pierwszym przedłużeniu ważności OJT, warunek, o którym mowa w ust. 2, nie musi

być zachowany.

1.

OSTI może uzyskać kandydat, który

1)

posiada lub posiadał świadectwo FIS z co najmniej jednym uprawnieniem oraz co najmniej

24 miesiące praktyki na stanowisku operacyjnym;

2)

odbył szkolenie teoretyczne i praktyczne potwierdzone zaświadczeniem, o którym mowa

w § 39 ust. 3;

3)

podczas egzaminu państwowego wykazał się wiedzą z zakresu minimum programowego do

szkolenia określonego w załączniku nr 6 do rozporządzenia i umiejętnością w zakresie

określonym w § 61 pkt 4 lit. a.

2.

Informator FIS

1)

posiadający wpisane do świadectwa FIS ważne OJTI może ubiegać się o uzyskanie OSTI

bez egzaminu;

2)

którego OJTI wpisane do świadectwa FIS utraciło ważność na skutek przerwy w wykonywaniu

czynności instruktora OJT, uzyskuje OSTI na podstawie sprawdzianu umiejętności w trakcie

części praktycznej egzaminu państwowego.

3.

Ważność OSTI wpisywanego do świadectwa FIS wynosi 3 lata i może być przedłużona na

następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego sprawdzianu

umiejętności w zakresie prowadzenia szkolenia na symulatorze.

4.

Warunkiem przedłużenia ważności OSTI, o którym mowa w ust. 3, jest pomyślne ukończenie

raz na 5 lat szkolenia odświeżającego dla instruktorów OST.

5.

Przy pierwszym przedłużeniu ważności OSTI warunek, o którym mowa w ust. 4, nie musi

być zachowany.

6.

W przypadku dłuższej niż 12 miesięcy przerwy w wykonywaniu czynności instruktora OST

ponowne dopuszczenie do ich wykonywania może nastąpić po zaliczeniu sprawdzianu umiejętności

przed instruktorem OJT.

7.

Wymóg, o którym mowa w ust. 6, nie dotyczy posiadacza OSTI, który posiada świadectwo

FIS z ważnym OJTI oraz ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie.

1.

Warunkiem uzyskania przez informatora FIS dodatkowego uprawnienia do świadectwa FIS

jest

1)

posiadanie świadectwa FIS;

2)

posiadanie ważnego uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka w odniesieniu do

języka polskiego i angielskiego;

3)

posiadanie ważnego orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej klasy;

4)

w ramach szkolenia wstępnego odbycie szkolenia w zakresie tego uprawnienia według

programu szkolenia uwzględniającego co najmniej minimum programowe do szkoleń określone

w załączniku nr 7 do rozporządzenia;

5)

odbycie szkolenia w jednostce, o którym mowa w § 30 ust. 1 pkt 2;

6)

zdanie egzaminu państwowego.

2.

Po pomyślnym ukończeniu przez kandydata szkolenia w zakresie dodatkowego uprawnienia

ośrodek wystawia zaświadczenia, o których mowa w § 32 ust. 1 pkt 2 lub w § 36, uprawniające

kandydata do przystąpienia odpowiednio do części teoretycznej lub praktycznej egzaminu

państwowego.

1.

Warunkiem uzyskania przez informatora FIS dodatkowego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce do świadectwa FIS jest

1)

spełnienie wymagań, o których mowa w § 86 ust. 1 pkt 1-3 i 5;

2)

posiadanie takiego samego ważnego uprawnienia oraz uprawnienia uzupełniającego w innej

jednostce;

3)

zdanie części praktycznej egzaminu państwowego.

2.

Po pomyślnym ukończeniu szkolenia w zakresie dodatkowego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce, ośrodek wystawia zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w jednostce.

W przypadku szkolenia kandydata posiadającego świadectwo FIS w celu uzyskania dodatkowego

uprawnienia lub dodatkowego uprawnienia uzupełniającego w jednostce, zakresy szkolenia

praktycznego na stanowisku operacyjnym mogą być, w zatwierdzonym indywidualnym planie

szkolenia, zmniejszone odpowiednio do posiadanej dotychczasowej praktyki informatora

FIS na analogicznych stanowiskach pracy.

W przypadku dokonania zmian w podziale granic sektorów FIS, uprawnienie uzupełniające

w jednostce dotyczące nowo utworzonych części przestrzeni wydaje się po zaliczeniu

szkolenia w zakresie tych zmian, przeprowadzonego w ośrodku z wykorzystaniem symulatora,

zgodnie ze specjalnym programem szkolenia, oraz po zdaniu części praktycznej egzaminu

państwowego.

1.

Świadectwo AFIS wydaje się kandydatowi, który

1)

spełnił wymagania określone w art. 95 ust. 3 pkt 9 ustawy;

2)

pomyślnie ukończył szkolenie wstępne;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy;

4)

wykazał się biegłością językową w odniesieniu do języka polskiego i angielskiego co

najmniej na poziomie 4 operacyjnym, z zastrzeżeniem ust. 2;

5)

zdał egzamin państwowy.

2.

Wymóg znajomości języków, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, może być ograniczony jedynie

do języka polskiego, pod warunkiem że kandydat był szkolony do zapewniania AFIS wyłącznie

w języku polskim.

Program szkolenia wstępnego, według którego są szkoleni kandydaci ubiegający się o

świadectwo AFIS, uwzględnia co najmniej minimum programowe do szkoleń kandydatów ubiegających

się o świadectwo AFIS, które określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.

Kandydat ubiegający się o świadectwo AFIS

1)

w części teoretycznej egzaminu państwowego wykazuje się wiedzą w zakresie przedmiotów

określonych w minimum programowym do szkoleń kandydatów ubiegających się o świadectwo

AFIS,

2)

w części praktycznej egzaminu państwowego wykazuje, że posiada umiejętności wykonania

czynności określonych w minimum programowym do szkoleń kandydatów ubiegających się

o świadectwo AFIS

- które określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.

Przy pierwszym wydaniu do świadectwa AFIS wpisuje się co najmniej uprawnienie uzupełniające

w zakresie języka w odniesieniu do języka polskiego.

1.

Do świadectwa AFIS stosuje się wymogi określone w § 72 ust. 1, 2, 4 i 5.

2.

Informator AFIS, który rozpoczął szkolenie praktyczne na stanowisku operacyjnym w

terminie, o którym mowa w § 72 ust. 1, lecz z powodu uzasadnionej przerwy w szkoleniu

nie ukończył tego szkolenia w terminie 24 miesięcy od dnia wydania świadectwa, po

przywróceniu ważności świadectwa, może kontynuować szkolenie w celu uzyskania uprawnienia

uzupełniającego w jednostce w zakresie określonym przez prowadzącego szkolenie.

Kandydat do szkolenia w jednostce powinien posiadać

1)

świadectwo AFIS;

2)

ważne uprawnienie w zakresie języka polskiego i angielskiego co najmniej na poziomie

4 operacyjnym, zarówno w zakresie frazeologii lotniczej, jak i zrozumiałej komunikacji,

poświadczone odpowiednim dokumentem, z zastrzeżeniem § 90 ust. 2;

3)

ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy.

1.

Informator AFIS w pierwszej części egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada wiedzę

charakterystyczną dla lotniska, w odniesieniu do którego ubiega się o uprawnienie

uzupełniające w jednostce, co najmniej w zakresie

1)

lokalnych zasad i procedur obowiązujących na lotnisku;

2)

charakteru lokalnego ruchu lotniczego;

3)

ukształtowania terenu, przeszkód terenowych oraz charakterystycznych punktów orientacyjnych

w promieniu 50 km od lotniska;

4)

lokalnych urządzeń radionawigacyjnych i wzrokowych pomocy nawigacyjnych - VAN (Visual

Aids for Navigation);

5)

procedur w zakresie koordynacji pomiędzy AFIS a właściwym terytorialnie ośrodkiem

FIS;

6)

danych dotyczących raportów meteorologicznych i wpływu znaczących lokalnych cech charakterystycznych

pogody na zapewnianie AFIS;

7)

lokalnych procedur alarmowania służb ratowniczych.

2.

Informator AFIS w drugiej części egzaminu praktycznego wykazuje, że posiada umiejętności

niezbędne do

1)

oceny zdatności stanowiska operacyjnego oraz jego wyposażenia do zapewniania AFIS,

w tym radiostacji lotniczej oraz środków łączności z innymi ATS, służbą meteorologiczną,

służbami ratowniczymi oraz służbami utrzymania lotniska

a)

przed przystąpieniem do wykonywania czynności informatora AFIS,

b)

podczas bieżącej pracy na stanowisku operacyjnym,

c)

podczas działań w przypadku wystąpienia usterek w pracy urządzeń łączności;

2)

posługiwania się urządzeniami łączności wraz z urządzeniami pomocniczymi oraz wzrokowymi

pomocami nawigacyjnymi - VAN;

3)

pozyskiwania danych niezbędnych do zapewniania AFIS, dotyczących co najmniej

a)

ruchu lotniczego,

b)

wykorzystania przestrzeni powietrznej,

c)

warunków atmosferycznych,

d)

lokalnych porozumień i procedur ruchu lotniczego dotyczących lotniska lub części przestrzeni

powietrznej, w odniesieniu do których będzie wykonywał czynności informatora służby

informacji;

4)

współdziałania

a)

ze służbami utrzymania i eksploatacji lotniska,

b)

ze służbami ratowniczymi,

c)

ze służbą meteorologiczną,

d)

z właściwym terytorialnie ośrodkiem FIS, w zakresie wymiany informacji powietrznej

i innych ważnych informacji lotniczych,

e)

z komórką taktycznego zarządzania przestrzenią powietrzną w zakresie aktywacji i dezaktywacji

elementów przestrzeni powietrznej oraz ograniczeń w tej przestrzeni,

f)

z ATC w zakresie wymiany informacji powietrznej oraz przekazywania zezwoleń kontroli

ruchu lotniczego i innych ważnych informacji lotniczych,

g)

z załogami statków powietrznych przed lotem w zakresie przyjmowania planów lotów i

przekazywania ich właściwym odbiorcom, udostępniania publikacji informacji lotniczej,

dostarczania informacji pogodowych i innych ważnych informacji, niezbędnych do planowania

i przeprowadzenia lotu informacji;

5)

wykonywania czynności informatora AFIS z zastosowaniem ustalonych procedur i instrukcji

operacyjnych, a w szczególności

a)

prowadzenia korespondencji radiotelefonicznej, z zachowaniem następujących standardów

-

stosowanie technik pracy z mikrofonem,

-

wymowa we właściwym tempie i z prawidłową dykcją,

-

stosowanie frazeologii lotniczej,

-

zrozumiała komunikacja, gdy zakres przekazywanych informacji wykracza poza obowiązującą

frazeologię,

b)

odbioru informacji z różnych źródeł, ich analizy i przekazywania właściwym odbiorcom

we właściwym czasie;

6)

nadawania realizowanym zadaniom właściwego priorytetu.

1.

Minimalna norma czasowa szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym informatora

AFIS wynosi 60 godzin.

2.

Minimalna norma czasowa szkolenia osoby posiadającej licencję pilota z wpisanym uprawnieniem

instruktorskim wynosi nie mniej niż 16 godzin, chyba że instruktor OJT AFIS zwiększy

tę normę do 60 godzin.

Do świadectwa AFIS, z uwzględnieniem § 93, można wpisać

1)

uprawnienie uzupełniające w jednostce;

2)

uprawnienie uzupełniające w zakresie języka;

3)

OJTI;

4)

OSTI.

1.

Informator AFIS niemający wpisanego do świadectwa AFIS ważnego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce jest uprawniony do zapewniania AFIS pod nadzorem instruktora OJT.

2.

Informator AFIS wykonuje czynności lotnicze wyłącznie w zakresie wynikającym

1)

ze świadectwa kwalifikacji, z uwzględnieniem ograniczeń do niego wpisanych;

2)

z ważnych uprawnień, o których mowa w § 98, wpisanych do świadectwa kwalifikacji.

1.

Uprawnienie uzupełniające w jednostce

1)

potwierdza, że posiadacz świadectwa AFIS ma wiedzę i umiejętności niezbędne do zapewniania

ATS na określonym lotnisku niekontrolowanym w ramach odpowiedzialności organu ATS;

2)

jest wpisywane do świadectwa AFIS, zgodnie z podziałem przestrzeni powietrznej dokonanym

zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 121 ust. 5 ustawy i opublikowanym

w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, w części Zbiór Informacji Lotniczych

Polska - AIP Polska;

3)

dla lotniska niekontrolowanego, na którym zgodnie z opublikowanym w Zintegrowanym

Pakiecie Informacji Lotniczych, w części Zbiór Informacji Lotniczych - AIP Polska,

jest zapewniana AFIS w języku polskim i angielskim, może być wpisane do świadectwa

AFIS, pod warunkiem posiadania przez informatora AFIS ważnego uprawnienia uzupełniającego

w zakresie języka w odniesieniu do języka polskiego i angielskiego.

2.

Ważność uprawnienia uzupełniającego w jednostce wynosi 3 lata i może być przedłużona

na następne 3 lata na podstawie przeprowadzonego przez egzaminatora państwowego sprawdzianu

umiejętności na stanowisku operacyjnym, jeżeli organ AFIS wykaże przed Prezesem Urzędu,

że informator AFIS, zgodnie z ustanowionym przez organ AFIS programem utrzymania wiedzy

i umiejętności w jednostce

1)

pracował na stanowisku operacyjnym co najmniej minimalną, ustaloną proporcjonalnie

do natężenia ruchu, rozliczaną w okresie trzymiesięcznym, liczbę godzin;

2)

co najmniej raz na 3 lata uczestniczył w zatwierdzonym przez Prezesa Urzędu szkoleniu

dla przypomnienia zdobytych wiadomości, szkoleniu w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych

oraz, w uzasadnionych przypadkach, w szkoleniu językowym;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy.

3.

Oprócz wymogów określonych w ust. 2 program utrzymania wiedzy i umiejętności w jednostce

1)

zawiera procedurę utrzymania kompetencji po trzymiesięcznej lub dłuższej przerwie

w świadczeniu służby;

2)

określa minimalną liczbę godzin, jaką instruktor OJT powinien przepracować, aby utrzymać

ważność uprawnienia uzupełniającego w jednostce, bez wliczania zadań szkoleniowych,

która może być zmniejszona proporcjonalnie do czasu spędzonego na szkoleniu prowadzonym

na stanowiskach operacyjnych;

3)

podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu.

4.

Jednostki prowadzą rejestry dotyczące liczby godzin faktycznie przepracowanych na

stanowisku operacyjnym dla każdego informatora AFIS pracującego w danej jednostce,

a dane te są udostępniane na żądanie Prezesowi Urzędu i informatorom AFIS ujętym w

tym rejestrze.

5.

W przypadku dłuższej niż 12 miesięcy przerwy w korzystaniu z uprawnienia uzupełniającego

w jednostce ponowne dopuszczenie do korzystania z tego uprawnienia może nastąpić po

ukończeniu, z pozytywnym wynikiem, planu szkoleń w jednostce oraz po zdaniu części

praktycznej egzaminu państwowego.

1.

Informator AFIS, który nie wykonywał czynności związanych z posiadanym świadectwem

AFIS przez cztery kolejne lata, może rozpocząć szkolenie w jednostce w celu przywrócenia

ważności uprawnienia uzupełniającego w jednostce wyłącznie po poddaniu się ocenie,

czy spełnia warunki określone do wydania świadectwa AFIS w zakresie wiedzy i umiejętności,

oraz po spełnieniu wymagań szkoleniowych wynikających z tej oceny.

2.

Oceny wiedzy i umiejętności, o których mowa w ust. 1, dokonuje ośrodek.

1.

Z zastrzeżeniem § 90 ust. 2, kandydat na informatora AFIS ubiegający się o uprawnienie

uzupełniające w zakresie języka lub informator AFIS ubiegający się o przedłużenie

lub przywrócenie uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka wykazuje się biegłością

językową w zakresie frazeologii lotniczej i zrozumiałej komunikacji na zasadach określonych

w § 82 ust. 1.

2.

W odniesieniu do ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka wpisywanego

do świadectwa AFIS stosuje się § 82 ust. 2.

3.

Uprawnienie uzupełniające w zakresie języka polskiego na poziomie 6 biegłym może być

wpisane do świadectwa AFIS na warunkach określonych w § 82 ust. 3.

OJTI może uzyskać informator AFIS, który

1)

posiada świadectwo AFIS z wpisanym co najmniej jednym uprawnieniem uzupełniającym

w jednostce oraz bezpośrednio przed ubieganiem się o OJTI przez co najmniej dwa lata

wykonywał czynności wynikające z posiadanego świadectwa kwalifikacji w odniesieniu

do uprawnienia uzupełniającego w jednostce, którego dotyczy szkolenie;

2)

posiada ważne uprawnienie uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka

polskiego i angielskiego, z zastrzeżeniem § 90 ust. 2;

3)

posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie odpowiedniej klasy;

4)

odbył szkolenie teoretyczne i praktyczne potwierdzone zaświadczeniem, o którym mowa

w § 39 ust. 3;

5)

zdał egzamin państwowy, podczas którego wykazał się wiedzą z zakresu minimum programowego

do szkolenia określonego w załączniku nr 6 do rozporządzenia oraz umiejętnościami,

o których mowa w § 61 pkt 4.

W odniesieniu do ważności OJTI wpisywanego do świadectwa AFIS oraz warunków przedłużenia

jego ważności stosuje się § 84.

1.

OSTI może uzyskać kandydat, który posiada lub posiadał świadectwo AFIS z co najmniej

jednym uprawnieniem uzupełniającym w jednostce oraz co najmniej 24 miesiące praktyki

na stanowisku operacyjnym.

2.

W odniesieniu do pozostałych warunków uzyskania, okresu ważności i warunków utrzymania

ważności OSTI wpisywanego do świadectwa AFIS stosuje się § 85 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz

ust. 2-7.

1.

Warunkiem uzyskania przez informatora AFIS dodatkowego uprawnienia uzupełniającego

w jednostce jest

1)

posiadanie świadectwa AFIS;

2)

posiadanie ważnego uprawnienia uzupełniającego w innej jednostce;

3)

posiadanie ważnego uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka w odniesieniu do

języka polskiego i angielskiego, z zastrzeżeniem § 90 ust. 2;

4)

posiadanie ważnego orzeczenia lotniczo-lekarskiego odpowiedniej klasy;

5)

odbycie szkolenia w jednostce, o którym mowa w § 30 ust. 1 pkt 2;

6)

zdanie części praktycznej egzaminu państwowego.

2.

W odniesieniu do szkolenia kandydata posiadającego świadectwo AFIS w celu uzyskania

nowego uprawnienia uzupełniającego w jednostce § 88 stosuje się odpowiednio.

1.

W przypadku utworzenia nowego lotniska niekontrolowanego i wyznaczenia związanej z

nim części przestrzeni powietrznej niekontrolowanej, uprawnienie uzupełniające w jednostce

dotyczące tego lotniska wydaje się po zaliczeniu szkolenia w zakresie uwarunkowań

lokalnych i stosowania procedur obowiązujących w jednostce, przeprowadzanego w ośrodku

z wykorzystaniem symulatora, zgodnie ze specjalnym programem szkolenia, oraz po zdaniu

części praktycznej egzaminu państwowego.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przedłużania ważności lub wznawiania uprawnienia

uzupełniającego w jednostce dla lotniska niekontrolowanego, jeżeli zostało ono zamknięte

dla ruchu lotniczego.

1.

Dokumenty wydane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zachowują ważność przez

okres, na jaki zostały wydane.

2.

Na wniosek kontrolera ruchu lotniczego albo praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego

Prezes Urzędu dokonuje wymiany licencji i uprawnień do niej wpisanych, wydanych na

podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 września 2003 r. w sprawie licencjonowania

personelu lotniczego

(Dz. U. Nr 165, poz. 1603, z późn. zm., na odpowiednią licencję i uprawnienia wydane na zasadach określonych w rozdziale

2. Wniosek może być złożony najpóźniej w dniu upływu terminu ważności dotychczasowej

licencji.

3.

Osobie, która w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia posiada licencję informatora

FIS z uprawnieniami FIS, RIS lub AFIS, wydaną na podstawie rozporządzenia, o którym

mowa w ust. 2, których ważność wygasła, Prezes Urzędu, na jej wniosek złożony w terminie

48 miesięcy od dnia upływu terminu ważności tych uprawnień, dokonuje wymiany licencji

i uprawnień do niej wpisanych na odpowiednie świadectwo kwalifikacji i uprawnienia

określone w rozdziałach 10 i 11, przy czym

1)

do świadectwa FIS przepisuje się uprawnienia FIS i RIS oraz oznaczenie sektora, jako

uprawnienie uzupełniające w jednostce,

2)

do świadectwa AFIS, na podstawie uprawnienia AFIS w licencji informatora FIS, przepisuje

się oznaczenie lokalizacji, o którym mowa w pkt 1.9 tomu II Załącznika 10 do Konwencji

o międzynarodowym lotnictwie cywilnym (Dz. Urz. ULC z 2012 r. poz. 127), jako uprawnienie

uzupełniające w jednostce

- z zachowaniem terminu ważności, na jaki uprawnienia te zostały wydane.

4.

Osobie, która w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia posiadała ważną licencję

informatora FIS z ważnymi uprawnieniami FIS, RIS lub AFIS, wydaną na podstawie rozporządzenia,

o którym mowa w ust. 2, Prezes Urzędu, na jej wniosek złożony do dnia upływu terminu

ważności licencji, dokonuje wymiany licencji i uprawnień do niej wpisanych na odpowiednie

świadectwo kwalifikacji i uprawnienia określone w rozdziałach 10 i 11. Wymiany dokonuje

się na zasadach określonych w ust. 3 pkt 1 i 2.

5.

Do rubryki XIII świadectwa, o którym mowa w ust. 4, przepisuje się z licencji wpis

o posługiwaniu się odpowiednio językiem polskim albo językiem polskim i angielskim.

Do treści wpisu stosuje się odpowiednio § 118 ust. 2 albo ust. 3 pkt 2.

6.

Świadectwa FIS i świadectwa AFIS wydane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia

podlegają wymianie na wniosek ich posiadacza na odpowiednie świadectwo zgodne ze wzorem

określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia, w terminie 6 miesięcy od dnia jego

wejścia w życie, przy czym do rubryki XIII przepisuje się z dotychczasowego świadectwa

wpis o posługiwaniu się odpowiednio językiem polskim albo językiem polskim i angielskim.

Do treści wpisu stosuje się odpowiednio § 118 ust. 2 albo ust. 3 pkt 2.

1.

Uprawnienia wydane na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 108 ust. 2, ważne

w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, których okres ważności wynosi 3

lata, mogą być przedłużane w okresie 12 miesięcy przed upływem terminów ich ważności

i wznawiane przed upływem 6 miesięcy od dnia upływu terminów ich ważności.

2.

Sprawdzenia wiedzy i umiejętności w celu przedłużenia uprawnień uzupełniających w

jednostce wpisanych do ważnej licencji informatora FIS wydanej na podstawie rozporządzenia,

o którym mowa w § 108 ust. 2, dokonuje się zgodnie z przepisami § 22.

3.

W okresie 36 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia dopuszcza

się wcześniejsze, niż określono w § 22 ust. 1, terminy przystąpienia do sprawdzenia

wiedzy i umiejętności w celu przedłużenia ważności uprawnień uzupełniających w jednostce

oraz OJTI i OSTI wpisanych do licencji kontrolerów ruchu lotniczego, wydanych na podstawie

rozporządzenia, o którym mowa w § 108 ust. 2.

Osoba posiadająca świadectwo FIS lub świadectwo AFIS, która do dnia wejścia w życie

rozporządzenia nie rozpoczęła szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym w jednostce,

może rozpocząć to szkolenie w terminie do 3 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia,

bez konieczności przywracania ważności posiadanego świadectwa kwalifikacji.

Do szkolenia kandydatów do świadectwa FIS lub świadectwa AFIS lub uprawnień do nich

wpisywanych, które rozpoczęło się i nie zakończyło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia,

stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zaświadczenia o ukończeniu szkoleń odbytych w ramach szkolenia wstępnego, wydane przed

dniem wejścia w życie rozporządzenia, stanowią podstawę do wydania świadectwa FIS

lub świadectwa AFIS lub uprawnień do nich wpisywanych zgodnie z przepisami rozporządzenia

przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

1.

Ośrodki upoważnione w certyfikacie do prowadzenia szkolenia w celu uzyskania świadectwa

FIS lub świadectwa AFIS mogą prowadzić szkolenia na podstawie dotychczasowych programów

szkolenia, jednak nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

2.

W okresie, o którym mowa w ust. 1, ośrodki opracują i przedstawią Prezesowi Urzędu

1)

programy szkolenia odświeżającego dla informatorów FIS oraz informatorów AFIS, o których

mowa w ust. 7-9 załącznika nr 5 do rozporządzenia;

2)

programy szkolenia w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych dla informatorów FIS

oraz informatorów AFIS, o których mowa w ust. 10-13 załącznika nr 5 do rozporządzenia;

3)

programy szkolenia dla kandydatów ubiegających się o OJTI i OSTI, o których mowa w

§ 39 ust. 2, dla informatorów FIS oraz informatorów AFIS.

3.

W okresie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia ośrodki

1)

opracują i przedstawią Prezesowi Urzędu programy szkolenia odświeżającego dla OJTI

w specjalności informator FIS lub informator AFIS;

2)

zapewniają prowadzenie szkolenia w jednostce na stanowiskach operacyjnych FIS przez

personel posiadający w świadectwie kwalifikacji ważne uprawnienia OJTI.

Na wniosek osoby posiadającej licencję FIS wydaną na podstawie rozporządzenia, o którym

mowa w § 108 ust. 2, lub informatora FIS, posiadającego ważne uprawnienie i uprawnienie

uzupełniające w jednostce lub informatora AFIS, który w okresie 24 miesięcy poprzedzających

dzień wejścia w życie rozporządzenia prowadził szkolenie na stanowisku operacyjnym

i zostało to udokumentowane w zaświadczeniu o ukończeniu szkolenia praktycznego na

stanowisku operacyjnym w jednostce, po odbyciu szkolenia, o którym mowa w § 39 ust.

1, do świadectwa kwalifikacji wpisuje się OJTI lub OSTI.

Organ AFIS, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, ustanawia

i wdraża

1)

program utrzymania wiedzy i umiejętności w jednostce, o którym mowa w § 100 ust. 2

i 3;

2)

procedurę, o której mowa w § 29.

W okresie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia szkolenie praktyczne

kandydata w jednostce do uprawnienia uzupełniającego w jednostce

1)

wpisywanego do świadectwa FIS - może być prowadzone przez osobę posiadającą ważną

licencję FIS z ważnymi uprawnieniami FIS oraz RIS i ważnym uprawnieniem uzupełniającym

w tej jednostce lub przez informatora FIS posiadającego ważne uprawnienia FIS oraz

RIS i ważne uprawnienie uzupełniające w tej jednostce,

2)

wpisywanego do świadectwa AFIS - może być prowadzone przez osobę posiadającą ważną

licencję FIS z ważnym uprawnieniem AFIS i ważnym uprawnieniem uzupełniającym w tej

jednostce lub informatora AFIS posiadającego ważne uprawnienie uzupełniające w tej

jednostce

- który spełnia wymagania określone w instrukcji szkolenia ośrodka prowadzącego szkolenie.

1.

Praktykant-kontroler ruchu lotniczego i kontroler ruchu lotniczego posiadający licencję

wydaną na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 108 ust. 2, powinien wykazać

się biegłością językową w zakresie języka polskiego

1)

w trakcie sprawdzianu umiejętności podczas części praktycznej egzaminu - jeżeli zdał

egzamin maturalny w języku polskim;

2)

w okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia - jeżeli

zdał egzamin maturalny w języku innym niż polski.

2.

Osoba, która w dniu wejścia w życie rozporządzenia zapewnia AFIS na lotnisku niekontrolowanym,

na którym zgodnie z opublikowanym w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych w

części Zbiór Informacji Lotniczych - AIP Polska, AFIS jest zapewniana w języku polskim

i angielskim, posiadająca w licencji FIS lub świadectwie AFIS upoważnienie do prowadzenia

korespondencji jedynie w języku polskim, powinna w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia

w życie rozporządzenia zdać przedmiot, o którym mowa w § 118 ust. 1, ograniczony do

języka angielskiego.

1.

Do dnia 1 maja 2020 r. kandydat ubiegający się o świadectwo FIS lub świadectwo AFIS

powinien w ramach części teoretycznej egzaminu państwowego zdać przedmiot: język angielski

i język polski w zastosowaniach lotniczych, w trakcie którego wykaże się wiedzą z

zakresu

1)

podstawowej terminologii lotniczej;

2)

terminologii odnoszącej się do statków powietrznych na ziemi i w locie;

3)

informacji powietrznej i korespondencji;

4)

frazeologii radiotelefonicznej w zastosowaniach do informacji powietrznej;

5)

korespondencji naglącej i w niebezpieczeństwie.

2.

Na podstawie pozytywnego zaliczenia przedmiotu, o którym mowa w ust. 1, w świadectwie

kwalifikacji w rubryce XIII dokonuje się wpisu o treści w języku polskim: „Posiadacz

świadectwa kwalifikacji jest upoważniony do prowadzenia korespondencji w języku polskim

i angielskim” oraz o treści w języku angielskim: „The holder of this certificate is

entitled to operate aviation R/T equipment in Polish and English language”.

3.

Wymóg, o którym mowa w ust. 1, może być ograniczony zgodnie z § 90 ust. 2. W takim

przypadku w świadectwie AFIS

1)

wpisuje się uprawnienie uzupełniające w jednostce jedynie dla lotniska niekontrolowanego,

na którym zgodnie z opublikowanym w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych,

w części Zbiór Informacji Lotniczych - AIP Polska, AFIS jest zapewniana wyłącznie

w języku polskim;

2)

w XIII rubryce dokonuje się wpisu o treści w języku polskim: „Posiadacz świadectwa

kwalifikacji jest upoważniony do prowadzenia korespondencji w języku polskim” oraz

o treści w języku angielskim: „The holder of this certificate is entitled to operate

aviation R/T equipment in Polish language”.

4.

Na wniosek informatora AFIS posiadającego świadectwo kwalifikacji określone w ust.

3, który zdał przedmiot, o którym mowa w ust. 1, w zakresie języka angielskiego, Prezes

Urzędu dokonuje wymiany tego świadectwa. W takim przypadku w świadectwie kwalifikacji

w rubryce XIII dokonuje się wpisu, o którym mowa w ust. 2. Do wymiany stosuje się

odpowiednio § 7 ust. 4 i 5.

5.

Wpisy, o których mowa w ust. 2 i ust. 3 pkt 2, zachowują ważność do upływu terminu

określonego w ust. 1.

1.

Prezes Urzędu do dnia 1 maja 2019 r. opracuje dla informatorów FIS i informatorów

AFIS test sprawdzający biegłość językową w zakresie określonym w § 82 ust. 1 w odniesieniu

do języka polskiego i angielskiego.

2.

Od dnia 1 maja 2020 r. informatorzy FIS i informatorzy AFIS posiadający uprawnienie

uzupełniające w jednostce dla lotniska niekontrolowanego, na którym zgodnie z opublikowanym

w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, w części Zbiór Informacji Lotniczych

- AIP Polska, AFIS jest zapewniana w języku polskim i angielskim, powinni posiadać

uprawnienie uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka polskiego i angielskiego

zgodnie z § 82.

Przepisy § 68 pkt 4, § 71 pkt 2, § 73 pkt 2, § 76 pkt 3, § 82, § 83 pkt 2, § 86 ust.

1 pkt 2, § 90 ust. 1 pkt 4, § 95 pkt 2, § 98 pkt 2, § 100 ust. 1 pkt 3, § 102, § 103

pkt 2, § 106 ust. 1 pkt 3 stosuje się od dnia 1 maja 2020 r.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.