Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 lutego 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Rozporządzenie określa

1)

opłaty za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości, zwane dalej

„opłatami”;

2)

stawki minimalne opłat za czynności adwokackie, zwane dalej „stawkami minimalnymi”;

3)

szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej,

udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2003 r.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Podstawę zasądzenia przez sąd kosztów zastępstwa prawnego w sprawach rozpoczętych

w dniu wejścia w życie rozporządzenia stanowią stawki w wysokości określonej w tym

rozporządzeniu.

Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy

dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.

Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy

dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.

1.

Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod

uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata

w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

2.

Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone

w rozdziałach 3-5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna

ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy.

3.

W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego

z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów

i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów

i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Przy ustalaniu w umowie opłaty bierze się pod uwagę rodzaj i stopień zawiłości sprawy

oraz wymagany nakład pracy adwokata.

2.

W przypadkach szczególnie uzasadnionych, gdy przemawia za tym sytuacja majątkowa lub

rodzinna klienta albo rodzaj sprawy, adwokat może ustalić stawkę opłaty niższą niż

stawka minimalna albo zrezygnować z opłaty w całości.

3

W przypadkach, o których mowa w ust. 2, sąd może, odpowiednio, zasądzić koszty zastępstwa

w wysokości ustalonej przez adwokata.

1.

Wysokość stawki minimalnej zależy od wartości przedmiotu sprawy lub jej rodzaju, a

w postępowaniu egzekucyjnym - od wartości egzekwowanego roszczenia.

2.

W razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat,

bierze się pod uwagę wartość zmienioną, poczynając od następnej instancji.

Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się,

przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.

Stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy

1)

do 500 zł - 60 zł;

2)

powyżej 500 zł do 1500 zł - 180 zł;

3)

powyżej 1500 zł do 5000 zł - 600 zł;

4)

powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1200 zł;

5)

powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 2400 zł;

6)

powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 3600 zł;

7)

powyżej 200 000 zł - 7200 zł.

1.

Stawki minimalne wynoszą w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o

1)

rozwód i unieważnienie małżeństwa - 360 zł;

2)

stwierdzenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa - 240 zł;

3)

przysposobienie - 180 zł;

4)

pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej oraz

odebranie dziecka - 120 zł;

5)

ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie ojcostwa, unieważnienie uznania dziecka oraz rozwiązanie

przysposobienia - 240 zł;

6)

ubezwłasnowolnienie - 240 zł;

7)

uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu oraz rozstrzygnięcie co do aktów stanu

cywilnego - 180 zł;

8)

rozstrzygnięcie w istotnych sprawach rodziny lub co do zarządu majątkiem wspólnym

- 240 zł;

9)

zniesienie wspólności majątkowej między małżonkami - 360 zł;

10)

podział majątku wspólnego między małżonkami - stawkę obliczoną na podstawie § 6 od

wartości udziału, a w wypadku zgodnego wniosku małżonków - 50% tej stawki;

11)

alimenty, nakazanie wypłacenia wynagrodzenia za pracę do rąk drugiego małżonka - 60

zł, z zastrzeżeniem ust. 4.

2.

Stawki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują również wynagrodzenie od roszczeń majątkowych dochodzonych

łącznie, z wyjątkiem roszczeń przewidzianych w art. 58 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego

i opiekuńczego, od których pobiera się także wynagrodzenie określone w ust. 1.

3.

Stawki określone w ust. 1 pkt 5 obejmują w sprawach o ustalenie ojcostwa również roszczenia

majątkowe strony powodowej.

4.

Opłaty, o których mowa w ust. 1 pkt 11, ustala się od wartości przedmiotu sprawy,

jeżeli obowiązek zwrotu kosztów obciąża osobę zobowiązaną do alimentów lub małżonka,

którego wynagrodzenie za pracę ma być wypłacone do rąk drugiego współmałżonka.

Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu własności, innych praw rzeczowych i prawa o księgach wieczystych

1)

o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości - 50% stawki obliczonej na podstawie

§ 6;

2)

o rozgraniczenie - 360 zł;

3)

dotyczących służebności - 240 zł;

4)

o naruszenie posiadania - 156 zł;

5)

o wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru dokumentów - 120 zł;

6)

o zniesienie współwłasności - stawkę obliczoną na podstawie § 6 od wartości udziału

współwłaściciela zastępowanego przez adwokata lub radcę prawnego, a w wypadku zgodnego

wniosku uczestników - 50% tej stawki;

7)

związanych z korzystaniem z rzeczy wspólnej lub z zarządem rzeczą wspólną - 240 zł;

8)

o usunięcie niezgodności między treścią wpisu w księdze wieczystej a rzeczywistym

stanem prawnym - 50% stawki obliczonej na podstawie § 6 od wartości prawa dotkniętego

niezgodnością.

Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu prawa spadkowego

1)

o zabezpieczenie spadku, dokonanie spisu inwentarza, odrzucenie spadku, ogłoszenie

testamentu i nakazanie jego złożenia, zarządu spadku nieobjętego i wyjawienie przedmiotów

spadkowych - 60 zł;

2)

o stwierdzenie nabycia spadku - 60 zł, a jeżeli przedmiotem postępowania jest również

ważność testamentu - 360 zł;

3)

o dział spadku - stawkę obliczoną na podstawie § 6 od wartości udziału spadkowego

uczestnika zastępowanego przez adwokata, a w razie działu na zgodny wniosek uczestników

postępowania - 50% tej stawki.

Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw o

1)

opróżnienie lokalu mieszkalnego - 120 zł;

2)

wydanie nieruchomości rolnej - 360 zł;

3)

wydanie innej nieruchomości i opróżnienie lokalu użytkowego - stawkę obliczoną na

podstawie § 6 od wartości sześciomiesięcznego czynszu.

1.

Stawki minimalne wynoszą w sprawach

1)

o uchylenie uchwały organu spółdzielni - 180 zł;

2)

o ochronę dóbr osobistych i ochronę praw autorskich - 360 zł;

3)

z zakresu postępowania nieprocesowego w sprawie niewymienionej odrębnie - 120 zł;

4)

o uchylenie wyroku sądu polubownego - 1200 zł;

5)

z zakresu postępowania układowego lub upadłościowego - 1800 zł;

6)

o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego - 240 zł;

7)

egzekucyjnych przy egzekucji z nieruchomości - 50% stawki obliczonej na podstawie

§ 6, a przy egzekucji innego rodzaju - 25% tej stawki;

8)

ze skargi na czynności komornika - 60 zł;

9)

rejestracji spółki - 1200 zł;

10)

rejestracji spółdzielni - 1800 zł;

11)

innych rejestracji - 600 zł;

12)

zmiany w rejestrze - 360 zł;

13)

o zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności - 60 zł;

14)

o zwolnienie spod zajęcia rzeczy i praw zabezpieczonych w postępowaniu karnym u osoby

podejrzanej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu - 60 zł;

15)

o zwrot korzyści uzyskanych kosztem Skarbu Państwa - 60 zł;

16)

o ustalenie autorstwa projektu wynalazczego - 480 zł;

17)

o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 600 zł;

18)

o naruszenie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 840 zł;

19)

o stwierdzenie prawa korzystania z wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego

albo prawa używania znaku towarowego lub oznaczenia geograficznego bądź utraty prawa

używania oznaczenia geograficznego - 720 zł;

20)

o przeniesienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 840 zł;

21)

o uchylenie uchwały wspólników bądź akcjonariuszy i o stwierdzenie nieważności uchwały

wspólników bądź akcjonariuszy - 360 zł;

22)

o wyłączenie wspólnika - 360 zł;

23)

o rozwiązanie spółki kapitałowej - 360 zł;

24

o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu prowadzonym w innym państwie członkowskim

Unii Europejskiej - 150 zł;

25

o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia

wolności lub tymczasowego aresztowania - 120 zł.

2.

Stawki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 18, nie obejmują opłat od roszczeń majątkowych

dochodzonych łącznie.

1.

Stawki minimalne wynoszą w sprawach z zakresu prawa pracy o

1)

nawiązanie umowy o pracę, uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, przywrócenie

do pracy lub ustalenie sposobu ustania stosunku pracy - 60 zł;

2)

wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie inne niż wymienione w pkt 4 - 75% stawki

obliczonej na podstawie § 6 od wartości wynagrodzenia lub odszkodowania będącego przedmiotem

sprawy;

3)

inne roszczenia niemajątkowe - 60 zł;

4)

ustalenie wypadku przy pracy, jeżeli nie jest połączone z dochodzeniem odszkodowania

lub renty - 120 zł;

5)

świadczenie odszkodowawcze należne z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej

- 50% stawki obliczonej na podstawie § 6 od wartości odszkodowania będącego przedmiotem

sprawy.

2.

Stawki minimalne wynoszą 60 zł w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia

społecznego i zaopatrzenia emerytalnego.

1.

Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym

1)

przed sądem okręgowym - 50% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie

prowadził sprawy ten sam adwokat - 75% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej

niż 60 zł;

2)

przed sądem apelacyjnym - 75% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie

prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej

niż 120 zł.

2.

Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw w postępowaniu zażaleniowym

1)

przed sądem okręgowym - 25% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie

prowadził sprawy ten sam adwokat - 50% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej

niż 60 zł;

2)

przed sądem apelacyjnym lub przed Sądem Najwyższym - 50% stawki minimalnej, a jeżeli

w poprzedniej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% stawki minimalnej,

w obu wypadkach nie mniej niż 120 zł.

3.

Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu prawa pracy przed sądem apelacyjnym

100% odpowiednich stawek, o których mowa w § 12.

4.

Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu kasacyjnym

1)

za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Sądem

Najwyższym - 75% stawki minimalnej, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy

ten sam adwokat - 100% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż 120 zł;

2)

za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za sporządzenie opinii o braku

podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej, a jeżeli nie prowadził

sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat - 75% stawki minimalnej, w obu wypadkach

nie mniej niż 120 zł;

3)

za udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 50% stawki minimalnej, a jeżeli nie

prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządzał i nie wniósł

skargi kasacyjnej - 75% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż 120 zł.

5.

Stawki minimalne w postępowaniu w sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia wynoszą

1)

za sporządzenie i wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 75% stawki minimalnej,

a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego

orzeczenia wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem - 100% stawki minimalnej,

w obu wypadkach nie mniej niż 120 zł;

2)

za sporządzenie i wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - 50% stawki minimalnej, a jeżeli ten

sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia wniesiono

skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem - 75% stawki minimalnej, w obu wypadkach

nie mniej niż 120 zł;

3)

za udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 50% stawki minimalnej, a jeżeli ten

sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia wniesiono

skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem, nie sporządzał i nie wniósł skargi o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - 75% stawki minimalnej,

w obu wypadkach nie mniej niż 120 zł.

6.

Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym

1)

za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej oraz za stawiennictwo na rozprawie

- 240 zł;

2)

za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej oraz za sporządzenie opinii o braku

podstaw do wniesienia tej skargi - 120 zł.

1.

Stawki minimalne wynoszą w sprawie objętej

1)

dochodzeniem - 180 zł;

2)

śledztwem - 300 zł.

2.

Stawki minimalne za obronę wynoszą

1)

przed sądem rejonowym w postępowaniu szczególnym - 360 zł;

2)

przed sądem rejonowym w postępowaniu w sprawach o wykroczenia - 180 zł;

3)

przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym lub przed wojskowym sądem garnizonowym

- 420 zł;

4)

przed sądem okręgowym jako drugą instancją lub przed wojskowym sądem okręgowym jako

drugą instancją - 420 zł;

5)

przed sądem okręgowym jako pierwszą instancją lub przed wojskowym sądem okręgowym

jako pierwszą instancją oraz przed sądem apelacyjnym - 600 zł;

6)

przed Sądem Najwyższym - 600 zł.

3.

Stawki minimalne wynoszą za sporządzenie i wniesienie kasacji

1)

w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd rejonowy lub wojskowy

sąd garnizonowy - 360 zł;

2)

w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd okręgowy lub wojskowy

sąd okręgowy - 600 zł.

4.

Stawki minimalne wynoszą

1)

za czynności w sprawie o wznowienie postępowania oraz w sprawie o podjęcie postępowania

warunkowo umorzonego - 360 zł;

2)

za sporządzenie opinii o braku podstaw wniosku o wznowienie postępowania, za sporządzenie

opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji oraz braku podstaw do stwierdzenia nieważności

orzeczenia w postępowaniu karnym - 360 zł;

3)

za sporządzenie środka odwoławczego w wypadku, gdy sporządzający nie występuje przed

sądem - 360 zł.

5.

Stawki minimalne wynoszą za obronę w sprawach o wydanie wyroku łącznego - 120 zł.

6.

Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw o odszkodowanie za niesłuszne skazanie

lub ukaranie, aresztowanie lub zatrzymanie, w tym spraw wynikających z przepisów o

uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na

rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - 120 zł. Przepisu § 6 nie stosuje się.

7.

Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do opłat za czynności w postępowaniu karnym

i odpowiednio w postępowaniu w sprawach o wykroczenia pełnomocnika powoda cywilnego,

pełnomocnika pokrzywdzonego, pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego lub oskarżyciela

prywatnego.

Stawki minimalne wynoszą za obronę przed sądem w postępowaniu wykonawczym

1)

w sprawie o odroczenie lub przerwę w wykonywaniu kary - 180 zł;

2)

w sprawie o wykonanie warunkowo zawieszonej kary - 180 zł;

3)

w sprawie o warunkowe przedterminowe zwolnienie lub odwołanie takiego zwolnienia -

120 zł;

4)

za czynności związane z wykonywaniem kary ograniczenia wolności oraz wykonywaniem

środków zabezpieczających - 120 zł;

5)

za prowadzenie sprawy o zatarcie skazania lub ukarania - 120 zł;

6)

za prowadzenie sprawy o ułaskawienie - 240 zł;

7)

za pozostałe czynności w postępowaniu wykonawczym - 240 zł.

W sprawach, w których rozprawa trwa dłużej niż jeden dzień, stawka minimalna ulega

podwyższeniu za każdy następny dzień o 20%.

Za obronę kilku osób lub reprezentowanie kilku osób pobiera się opłatę od każdej z

tych osób.

1

Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

1)

w pierwszej instancji

a)

w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną

na podstawie § 6,

b)

za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie

Urzędu Patentowego - 600 zł,

c)

w innej sprawie - 240 zł;

2)

w drugiej instancji

a)

za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym

Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej

instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach

nie mniej niż 120 zł,

b)

za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku

podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1,

a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki,

w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł,

c)

za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej

określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat,

nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej

niż 120 zł,

d)

w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł.

2.

Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie - sądem

ochrony konkurencji i konsumentów w sprawach

1)

z zakresu ochrony konkurencji - 360 zł;

2

o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone - 60 zł;

3)

z zakresu regulacji energetyki, telekomunikacji lub transportu kolejowego - 360 zł.

3

Stawka minimalna wynosi za prowadzenie sprawy w postępowaniu ze skargi na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przygotowawczym

prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym oraz do przeprowadzenia

i zakończenia bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy egzekucyjnej lub innej sprawy dotyczącej

wykonania orzeczenia sądowego - 120 zł.

Koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują

1)

opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach

3-5 oraz

2)

niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata.

Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie,

że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.

W sprawie cywilnej, w której kosztami procesu został obciążony przeciwnik procesowy

strony korzystającej z pomocy udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, koszty,

o których mowa w § 19, sąd przyznaje po wykazaniu bezskuteczności ich egzekucji.

(uchylony).

Traci moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat

za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych

(Dz. U. z 1997 r. Nr 154, poz. 1013, z 1998 r. Nr 159, poz. 1049 oraz z 2002 r. Nr 73, poz. 672), w zakresie, w jakim dotyczy opłat za czynności adwokatów.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 5 października 2002 r.