Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

Rozporządzenie określa

1)

sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych;

2)

wzory

a)

wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych,

b)

zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem

dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób

fizycznych

(Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.,

c)

oświadczeń o dochodach rodziny, w tym oświadczeń osób rozliczających się na podstawie

przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych

przez osoby fizyczne, oraz innych oświadczeń i dowodów niezbędnych do ustalenia prawa

do świadczeń rodzinnych,

d)

kwestionariusza wywiadu, o którym mowa w art. 23 ust. 4a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zwanej dalej „ustawą”.

1.

Wzór wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego,

zwanego dalej „wnioskiem o zasiłek rodzinny”, jest określony w załączniku nr 1 do

rozporządzenia.

2.

Do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć odpowiednio

1)

skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument stwierdzający wiek dziecka;

2)

orzeczenie o niepełnosprawności albo o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności

− w przypadku gdy w rodzinie wychowuje się dziecko niepełnosprawne;

3)

zaświadczenie szkoły albo oświadczenie o uczęszczaniu dziecka do szkoły − w przypadku

gdy dziecko ukończyło 18 rok życia; wzór oświadczenia jest określony w załączniku

nr 2 do rozporządzenia;

4)

zaświadczenie szkoły wyższej albo oświadczenie o uczęszczaniu do szkoły wyższej −

w przypadku osoby uczącej się lub osoby legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym

albo znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba uczy się w szkole wyższej;

wzór oświadczenia jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia;

5)

dokumenty stwierdzające wysokość dochodu rodziny, w tym odpowiednio

a)

zaświadczenia z urzędu skarbowego albo oświadczenia członków rodziny o dochodzie podlegającym

opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób

fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy; wzory zaświadczenia

i oświadczenia są określone odpowiednio w załącznikach nr 4 i 5 do rozporządzenia,

b)

oświadczenia członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym

podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne o dochodzie

osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy; wzór oświadczenia

jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia,

c)

oświadczenia członków rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem

dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres

zasiłkowy; wzór oświadczenia jest określony w załączniku nr 7 do rozporządzenia,

d)

zaświadczenia albo oświadczenia członków rodziny zawierające informację o wysokości

składek na ubezpieczenie zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy;

wzór oświadczenia jest określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia,

e)

zaświadczenie właściwego organu gminy, nakaz płatniczy albo oświadczenie o wielkości

gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni w

roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy; wzór oświadczenia jest określony

w załączniku nr 9 do rozporządzenia,

f)

umowę dzierżawy − w przypadku oddania części lub całości znajdującego się w posiadaniu

rodziny gospodarstwa rolnego w dzierżawę, na podstawie umowy zawartej stosownie do

przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, albo oddania gospodarstwa rolnego w

dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju

obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu

Orientacji i Gwarancji Rolnej,

g)

umowę o wniesieniu wkładów gruntowych − w przypadku wniesienia gospodarstwa rolnego

do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną,

h)

odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób

w rodzinie lub poza rodziną lub odpis protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody

sądowej, lub odpis zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem, zobowiązujących

do alimentów na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną,

i)

przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące wysokość zapłaconych alimentów, jeżeli

członkowie rodziny są zobowiązani orzeczeniem sądu, ugodą sądową lub ugodą zawartą

przed mediatorem do ich płacenia na rzecz osoby spoza rodziny,

j)

w przypadku gdy osoba uprawniona nie otrzymała alimentów albo otrzymała je w wysokości

niższej od ustalonej w orzeczeniu sądu, ugodzie sądowej lub ugodzie zawartej przed

mediatorem

− zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o całkowitej lub częściowej

bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów,

lub

− informację właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną

czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu

tych czynności, w szczególności w związku z brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia

lub brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika

alimentacyjnego za granicą, jeżeli dłużnik zamieszkuje za granicą,

k)

dokument określający datę utraty dochodu oraz miesięczną wysokość utraconego dochodu,

l)

dokument określający wysokość dochodu uzyskanego przez członka rodziny oraz liczbę

miesięcy, w których dochód był osiągany − w przypadku uzyskania dochodu w roku kalendarzowym

poprzedzającym okres zasiłkowy,

m)

dokument określający wysokość dochodu uzyskanego przez członka rodziny z miesiąca

następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty − w przypadku uzyskania

dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy;

6)

odpis zupełny lub skrócony aktów zgonu rodziców lub odpis podlegającego wykonaniu

orzeczenia sądu zasądzającego alimenty lub odpis protokołu posiedzenia zawierającego

treść ugody sądowej, lub odpis zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem

zobowiązujących do alimentów − w przypadku osoby uczącej się;

7)

kartę pobytu − w przypadku cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta

długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony

udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach

(Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 oraz z 2012 r. poz. 589 i 769), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony

uzupełniającej;

8)

odpis prawomocnego orzeczenia sądu orzekającego rozwód lub separację albo odpis zupełny

lub skrócony aktu zgonu małżonka lub rodzica dziecka − w przypadku osoby samotnie

wychowującej dziecko;

9)

odpis zupełny aktu urodzenia dziecka − w przypadku gdy ojciec jest nieznany;

10)

odpis prawomocnego orzeczenia sądu oddalającego powództwo o roszczenia alimentacyjne;

11)

orzeczenie sądu zobowiązujące jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów

utrzymania dziecka;

12)

odpis prawomocnego postanowienia sądu orzekającego przysposobienie lub zaświadczenie

sądu lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie

dziecka;

13)

orzeczenie sądu o powołaniu opiekuna prawnego dziecka;

14)

inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego

oraz dodatków do zasiłku rodzinnego.

Osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad

dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego składa wniosek o zasiłek rodzinny,

do którego dołącza odpowiednio

1)

zaświadczenie pracodawcy albo oświadczenie o terminie i okresie, na jaki został udzielony

urlop wychowawczy, oraz o co najmniej sześciomiesięcznym okresie pozostawania w stosunku

pracy bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego; wzór oświadczenia

jest określony w załączniku nr 10 do rozporządzenia;

2)

zaświadczenie organu emerytalno-rentowego albo oświadczenie, że osoba ubiegająca się

jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych − w przypadku gdy osoba podlega obowiązkowi

ubezpieczenia społecznego; wzór oświadczenia jest określony w załączniku nr 11 do

rozporządzenia;

3)

imienny raport miesięczny osoby ubezpieczonej potwierdzający odprowadzanie składek

na ubezpieczenia społeczne, z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku o

dodatek, w przypadku złożenia oświadczenia, o którym mowa w pkt 2;

4)

zaświadczenie placówki zapewniającej całodobową opiekę, w przypadku umieszczenia w

niej dziecka, o liczbie dni w tygodniu, w których korzysta w niej z całodobowej opieki,

albo oświadczenie o niekorzystaniu przez więcej niż 5 dni w tygodniu z całodobowej

opieki nad dzieckiem umieszczonym w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym

w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym; wzór oświadczenia jest określony w załączniku

nr 12 do rozporządzenia;

5)

inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do dodatku do zasiłku

rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia

przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania do wniosku o zasiłek rodzinny

dołącza odpowiednio

1)

zaświadczenie szkoły albo oświadczenie o uczęszczaniu dziecka do szkoły poza miejscem

zamieszkania; wzór oświadczenia jest określony w załączniku nr 13 do rozporządzenia;

2)

zaświadczenie albo oświadczenie potwierdzające tymczasowe zameldowanie ucznia poza

miejscem zamieszkania; wzór oświadczenia jest określony w załączniku nr 14 do rozporządzenia;

3)

inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do dodatku do zasiłku

rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.

1.

Wzór wniosku o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka

jest określony w załączniku nr 15 do rozporządzenia.

2.

Do wniosku należy dołączyć odpowiednio

1)

dokumenty, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1, 5, 7, 8, 12 i 13;

2)

inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do jednorazowej zapomogi

z tytułu urodzenia się dziecka.

1.

Wzór wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest określony w załączniku

nr 16 do rozporządzenia.

2.

Do wniosku należy dołączyć odpowiednio

1)

orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności - w przypadku innych

osób niż wymienione w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy;

2)

inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

1.

Wzór wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest określony

w załączniku nr 17 do rozporządzenia.

2.

Do wniosku należy dołączyć odpowiednio

1)

dokumenty, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 5 i 7;

2)

orzeczenie o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3)

zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w § 3 pkt 4;

4)

inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do specjalnego zasiłku

opiekuńczego.

1.

Wzór wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest określony w załączniku

nr 18 do rozporządzenia.

2.

Do wniosku należy dołączyć odpowiednio

1)

orzeczenie o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2)

zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w § 3 pkt 4;

3)

inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

1.

Wzór wniosku o ustalenie prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka

dla osób, które otrzymywały do dnia 1 maja 2004 r. ustalone na siebie świadczenie

na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym

(Dz. U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200, z późn. zm. jest określony w załączniku nr 19 do rozporządzenia.

2.

Do wniosku należy dołączyć odpowiednio

1)

zaświadczenie terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o

wypłacie świadczenia z funduszu alimentacyjnego;

2)

zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o całkowitej lub częściowej

bezskuteczności egzekucji alimentów zasądzonych orzeczeniem sądu;

3)

inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do dodatku, o którym

mowa w ust. 1.

Postępowanie w sprawie o przyznanie świadczeń rodzinnych na wniosek osoby, która nie

ma miejsca zamieszkania, wszczyna organ gminy lub miasta właściwy ze względu na miejsce

jej czasowego pobytu. Do wniosku dołącza się dokument potwierdzający tymczasowe zameldowanie

lub potwierdzenie zamieszkania w miejscu pobytu.

Formularze wniosków oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń

rodzinnych udostępnia organ właściwy prowadzący postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych.

1.

Dokumenty, o których mowa w § 2-10, z wyjątkiem dokumentów wymienionych w § 2 ust.

2 pkt 3, 4 i 5 lit. a-d i j, § 3 pkt 4, § 7 ust. 2 pkt 3 oraz § 8 ust. 2 pkt 2 są

składane jako kopie tych dokumentów.

2.

Kopie dokumentów niezbędnych do przyznania świadczeń rodzinnych uwierzytelnia organ

właściwy prowadzący postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych, notariusz lub instytucja,

która dokument wydała.

1.

W przypadku gdy organ właściwy prowadzący postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych

poweźmie wątpliwość w sprawie dotyczącej przyznanego świadczenia rodzinnego co do

występujących okoliczności mających wpływ na prawo do tego świadczenia, powiadamia

niezwłocznie osobę pobierającą to świadczenie o konieczności złożenia w wyznaczonym

terminie, nie dłuższym niż 14 dni, licząc od dnia otrzymania wezwania, wyjaśnień w

sprawie lub dostarczenia niezbędnych dokumentów.

2.

Wzór kwestionariusza wywiadu, przeprowadzanego przez organ właściwy, w przypadku gdy

w stosunku do osoby deklarującej samotne wychowywanie dziecka, ubiegającej się o świadczenie

rodzinne, wystąpią wątpliwości dotyczące okoliczności, o których mowa w art. 3 pkt

17a ustawy, jest określony w załączniku nr 20 do rozporządzenia.

1.

W przypadku gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osoby spoza

rodziny, od dochodu członka rodziny odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych na rzecz

tej osoby.

2.

W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego dochód rodziny ustala się na

podstawie przeciętnej liczby hektarów przeliczeniowych znajdujących się w posiadaniu

rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

3.

W przypadku gdy członek rodziny osiąga dochody poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

dokonuje się ich przeliczenia na podstawie średniego kursu walut obcych ogłaszanego

przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego roku kalendarzowego, z którego

dochód członków rodziny stanowi podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych.

4.

W przypadku gdy członek rodziny uzyska poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej dochód,

którego nie osiągał w roku kalendarzowym stanowiącym podstawę ustalenia prawa do świadczeń

rodzinnych, przeliczenia tego dochodu dokonuje się na podstawie średniego kursu walut

obcych z ostatniego dnia roboczego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód

został osiągnięty.

1.

W przypadku gdy małżonek osoby otrzymującej świadczenia rodzinne lub ubiegającej się

o świadczenia rodzinne zaginął, osoba składająca wniosek o świadczenia rodzinne do

wniosku dołącza zaświadczenie właściwej w sprawie jednostki Policji o przyjęciu zgłoszenia

zaginięcia małżonka, a w przypadku cudzoziemców − właściwej instytucji.

2.

Ustalając dochód rodziny, nie uwzględnia się dochodu uzyskiwanego przez zaginionego

małżonka, a ustalając dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie, nie uwzględnia się

tego małżonka.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.