Orzeczenie Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt K 31/12

Wyrok Trybunału Konstytucyjnegoz dnia 7 listopada 2013 r.

Treść wyroku

Trybunał Konstytucyjny w składzie

Andrzej Rzepliński - przewodniczący,

Stanisław Biernat - sprawozdawca,

Zbigniew Cieślak,

Maria Gintowt-Jankowicz,

Mirosław Granat,

Wojciech Hermeliński,

Leon Kieres,

Marek Kotlinowski,

Teresa Liszcz,

Małgorzata Pyziak-Szafnicka,

Stanisław Rymar,

Piotr Tuleja,

Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz,

Andrzej Wróbel,

Marek Zubik,

protokolant: Grażyna Szałygo,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie

w dniu 30 października 2013 r., wniosku Krajowej Rady Sądownictwa o zbadanie zgodności

1)

ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych

oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. Nr 203, poz. 1192),

a)

w zakresie dotyczącym przeprowadzenia pierwszego czytania ustawy na posiedzeniu komisji

sejmowej zamiast na posiedzeniu plenarnym Sejmu, z art. 2 w związku z art. 7 i art. 119 ust. 1 Konstytucji oraz art. 37 ust. 2 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. - Regulamin

Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

(M. P. z 2012 r. poz. 32),

b)

w zakresie dotyczącym braku formalnego zaopiniowania przez Krajową Radę Sądownictwa

projektu ustawy w postaci, którą Rada Ministrów przedłożyła Sejmowi, z art. 2 w związku

z art. 7 i art. 186 ust. 1 Konstytucji oraz art. 2 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

(Dz. U. Nr 100, poz. 1082, ze zm.),

2)

art. 9 i art. 9a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. Nr 98, poz. 1070, ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 4 i 5 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, w zakresie rozszerzenia kompetencji nadzorczych organu

władzy wykonawczej - Ministra Sprawiedliwości, przy jednoczesnym pozbawieniu uprawnień

prezesów sądów w zakresie nadzoru administracyjnego nad działalnością sądów, o której

mowa w art. 8 pkt 1 tej ustawy, z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji,

3)

art. 21 § 3 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 14 lit. d ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji,

4)

art. 22 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 15 lit. a ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji,

5)

art. 31a § 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 21 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji,

6)

art. 32b § 1 i 3 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 24 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, w zakresie, w którym przewidziano fakultatywne, a nie

obligatoryjne, odwołanie dyrektora sądu przez organ władzy wykonawczej - Ministra

Sprawiedliwości, w przypadkach negatywnej opinii zgromadzenia ogólnego sędziów apelacji

sprawozdania dyrektora z działalności sądów w zakresie powierzonych mu zadań (nowy

art. 31a § 2) oraz wniosku prezesa sądu związanego z naruszeniem przez dyrektora sądu

obowiązków, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji,

7)

art. 32c § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 24 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, w zakresie, w którym nie przewidziano żadnych uprawnień

dla prezesa sądu w zakresie wynagradzania dyrektora sądu, wyposażając w takie kompetencje

jedynie organ władzy wykonawczej - Ministra Sprawiedliwości, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji,

8)

art. 37g § 5 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 31 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, w zakresie, w którym nie przewidziano możliwości wniesienia

środka zaskarżenia przez prezesa lub wiceprezesa sądu od uwagi na piśmie sporządzonej

przez organ władzy wykonawczej - Ministra Sprawiedliwości, jeżeli stwierdzi on uchybienia

w kierowaniu sądem lub sprawowaniu wewnętrznego nadzoru administracyjnego, z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji,

9)

art. 37h § 2, 3 i 4 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 31 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, w zakresie, w którym nie przewidziano możliwości odwołania

się od odmowy przyjęcia przez organ władzy wykonawczej - Ministra Sprawiedliwości

informacji rocznej o działalności sądów, działających na obszarze apelacji, w zakresie

powierzonych prezesowi zadań, przy jednoczesnym założeniu, że taka dwukrotna odmowa

oznacza rażące niewywiązywanie się przez prezesa z obowiązków służbowych w rozumieniu

art. 27 § 1 pkt 1 tej ustawy, z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji,

10)

art. 106c ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 60 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, w zakresie, w którym nie określono na czym ma polegać

plan indywidualnego rozwoju sędziego oraz nie wprowadzono możliwości zgłaszania uwag

do tego dokumentu, a także przewidziano rozpatrywanie i dokonywanie ostatecznego podsumowania

wyników oceny pracy sędziego przez prezesa sądu przełożonego lub w przypadku sędziego

sądu apelacyjnego - prezesa innego sądu apelacyjnego - organów sądu podległych w zakresie

kierowania sądami - organowi władzy wykonawczej - Ministrowi Sprawiedliwości, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji,

11)

art. 106e ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 60 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, w zakresie, w którym przewidziano do uregulowania w

drodze aktu wykonawczego - rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, szczegółowe kryteria

i sposób oceny pracy sędziego, z art. 2, art. 10 ust. 1, art. 92 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji,

orzeka

I

1.

Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych

oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. Nr 203, poz. 1192) jest zgodna z

a)

art. 2 w związku z art. 7 i art. 119 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

b)

art. 2 w związku z art. 7 i art. 186 ust. 1 Konstytucji.

2.

Art. 9 oraz art. 9a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. z 2013 r. poz. 427 i 662) są zgodne z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji.

3.

Art. 21 § 3 ustawy powołanej w punkcie 2 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości

wydawania przez prezesa sądu poleceń dyrektorowi sądu dotyczących kompetencji określonych

w art. 31a § 1 pkt 1 i 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 173 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 10 ust. 1 Konstytucji.

4.

Art. 22 § 1 ustawy powołanej w punkcie 2 w zakresie, w jakim wyłącza z kompetencji

prezesa sądu do kierowania sądem i reprezentowania sądu na zewnątrz sprawy należące

do zakresu działania dyrektora sądu, jest zgodny z art. 173 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 10 ust. 1 Konstytucji.

5.

Art. 31a § 1 pkt 1 ustawy powołanej w punkcie 2 jest zgodny z art. 173 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 10 ust. 1 Konstytucji.

6.

Art. 31a § 1 pkt 3 ustawy powołanej w punkcie 2 jest zgodny z art. 173 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 10 ust. 1 Konstytucji.

7.

Art. 32b § 1 ustawy powołanej w punkcie 2 w zakresie, w jakim nie określa skutków,

jakie wywołuje dla Ministra Sprawiedliwości uchwała zgromadzenia ogólnego sędziów

apelacji negatywnie opiniująca sprawozdanie dyrektora sądu, jest niezgodny z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji.

8.

Art. 32b § 3 ustawy powołanej w punkcie 2 w zakresie, w jakim nie określa skutków

wniosku prezesa sądu do Ministra Sprawiedliwości o odwołanie dyrektora sądu, jest

niezgodny z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji.

9.

Art. 32c § 1 i 2 ustawy powołanej w punkcie 2 w zakresie, w jakim nie przewidują wpływu

prezesa sądu na ustalanie wynagrodzenia dyrektora sądu, są zgodne z art. 10 ust. 1 Konstytucji oraz nie są niezgodne z art. 173 Konstytucji.

10.

Art. 37g § 5 ustawy powołanej w punkcie 2 przez to, że nie przewiduje możliwości wniesienia

zastrzeżeń przez prezesa lub wiceprezesa sądu do uwagi na piśmie sporządzonej przez

Ministra Sprawiedliwości, jest niezgodny z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji.

11.

Art. 37h § 2 ustawy powołanej w punkcie 2 przez to, że nie przewiduje możliwości wniesienia

zastrzeżeń przez prezesa sądu apelacyjnego do odmowy przyjęcia przez Ministra Sprawiedliwości

informacji rocznej o działalności sądów, działających na obszarze apelacji, w zakresie

powierzonych prezesowi sądu zadań, jest niezgodny z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji.

12.

Art. 106c ustawy powołanej w punkcie 2 jest zgodny z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji.

II

Przepisy wymienione w części I w punktach 7 i 8 oraz 10 i 11, w zakresach tam wskazanych,

tracą moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku

w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponadto postanawia

na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

(Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

Pokaż całość