Umowa międzynarodowa Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym, sporządzona w Kijowie dnia 18 maja 2012 r.

1.

W niniejszej Umowie poniższe pojęcia oznaczają

(1)

„ustawodawstwo” - ustawy oraz inne przepisy prawne, które regulują dziedziny zabezpieczenia

społecznego wymienione w artykule 2;

(2)

„władza właściwa”

1)

na Ukrainie - specjalnie upoważniony centralny organ władzy wykonawczej w zakresie

pracy i polityki społecznej,

2)

w Rzeczypospolitej Polskiej - ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego;

(3)

„instytucja właściwa” - instytucję upoważnioną do stosowania ustawodawstwa;

(4)

„instytucja łącznikowa” - instytucję zapewniającą koordynację i wymianę informacji

między instytucjami Umawiających się Stron w celu stosowania niniejszej Umowy;

(5)

„zamieszkanie” - miejsce stałego zamieszkania, zgodnie z przepisami prawnymi każdej

z Umawiających się Stron;

(6)

„pobyt” - czasowy pobyt;

(7)

„okres ubezpieczenia” - okresy składkowe, okresy zatrudnienia lub pracy na własny

rachunek, określone lub uznane za takie przez ustawodawstwo, zgodnie z którym zostały

one przebyte oraz okresy z nimi zrównane, zgodnie z ustawodawstwem Umawiającej się

Strony;

(8)

„ubezpieczony” - osobę, która jest lub była ubezpieczona zgodnie z ustawodawstwem

Umawiającej się Strony;

(9)

„świadczenia” - emerytury, renty oraz inne świadczenia pieniężne przewidziane przez

ustawodawstwo Umawiającej się Strony, w tym wszelkie dodatki i podwyżki.

2.

Inne pojęcia użyte w niniejszej Umowie mają znaczenie nadane im przez ustawodawstwo

każdej z Umawiających się Stron.

1.

Niniejszą Umowę stosuje się

(1)

w odniesieniu do Ukrainy do ustawodawstwa o powszechnym państwowym ubezpieczeniu społecznym,

które dotyczy

1)

choroby (czasowej niezdolności do pracy), ciąży oraz porodu (macierzyństwa),

2)

wypadków przy pracy, chorób zawodowych, oraz/lub śmierci z tych przyczyn,

3)

bezrobocia,

4)

emerytur oraz rent z tytułu: inwalidztwa, utraty żywiciela, wysługi lat zgodnie z

ustawodawstwem o powszechnym państwowym ubezpieczeniu emerytalnym,

5)

zasiłku pogrzebowego;

(2)

w odniesieniu do Rzeczypospolitej Polskiej do ustawodawstwa dotyczącego obowiązkowego

ubezpieczenia i następujących świadczeń z zabezpieczenia społecznego

1)

zasiłków dla bezrobotnych, oraz z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia społecznego

rolników;

2)

świadczeń w razie choroby i macierzyństwa,

3)

emerytur, rent z tytułu niezdolności do pracy oraz rent rodzinnych,

4)

świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,

5)

zasiłków pogrzebowych.

2.

Niniejszą Umowę stosuje się również do wszystkich ustaw i innych przepisów prawnych,

zmieniających lub uzupełniających ustawodawstwo.

3.

Niniejszej Umowy nie stosuje się do ustaw ani innych przepisów prawnych, które rozszerzają

istniejące ustawodawstwo jednej Umawiającej się Strony na nowe kategorie świadczeniobiorców,

jeżeli władze właściwe tej Umawiającej się Strony zawiadomią władze właściwe drugiej

Umawiającej się Strony, w ciągu sześciu miesięcy od daty ogłoszenia takich nowych

ustaw lub innych przepisów prawnych, o tym że nie przewiduje się takiego rozszerzenia

Umowy.

4.

W odniesieniu do Ukrainy niniejszej Umowy nie stosuje się do specjalnych systemów

zabezpieczenia emerytalnego wojskowych oraz innych osób, których zabezpieczenie emerytalne

realizowane jest na warunkach odmiennych od powszechnego państwowego ubezpieczenia

emerytalnego.

Niniejszą Umowę stosuje się do

1)

osób, które podlegały lub podlegają ustawodawstwu jednej lub obu Umawiających się

Stron,

2)

innych osób, jeżeli wywodzą swoje prawa od osób wymienionych w punkcie 1.

Jeżeli niniejsza Umowa nie stanowi inaczej, osoby do których stosują się postanowienia

niniejszej Umowy, podlegają obowiązkom i korzystają z uprawnień wynikających z ustawodawstwa

drugiej Umawiającej się Strony na tych samych warunkach, co obywatele tej Umawiającej

się Strony.

1.

Jeżeli niniejsza Umowa nie stanowi inaczej, świadczenia przysługujące na podstawie

ustawodawstwa jednej Umawiającej się Strony nie mogą ulec zmniejszeniu, zawieszeniu,

uchyleniu lub wstrzymaniu z tego powodu, że uprawniony zamieszkuje na terytorium drugiej

Umawiającej się Strony.

2.

Postanowień ustępu 1 nie stosuje się

1)

w przypadku Ukrainy do zasiłków z tytułu bezrobocia,

2)

w przypadku Rzeczypospolitej Polskiej do zasiłków dla bezrobotnych i świadczeń przyznawanych

w szczególnym trybie oraz w drodze wyjątku.

Jeżeli artykuły 7 i 8 niniejszej Umowy nie stanowią inaczej, osoba, do której stosuje

się niniejsza Umowa podlega ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony, na której terytorium

wykonuje pracę.

1.

Jeżeli osoba zatrudniona u pracodawcy zarejestrowanego na terytorium jednej Umawiającej

się Strony, zostanie wysłana na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, celem wykonywania

pracy na rachunek tego pracodawcy, podlega ona ustawodawstwu pierwszej Umawiającej

się Strony, pod warunkiem, że przewidywany okres wykonywania pracy nie przekracza

24 miesięcy. Jeżeli okres wykonywania pracy przedłuży się ponad 24 miesiące, ustawodawstwo

pierwszej Umawiającej się Strony jest nadal stosowane przez kolejny okres nie przekraczający

36 miesięcy, pod warunkiem, że władza właściwa drugiej Umawiającej się Strony, lub

instytucja upoważniona przez tę władzę, udzieli na to zgody.

2.

Osoba prowadząca działalność na własny rachunek, wykonująca zwykle swą działalność

na terytorium jednej Umawiającej się Strony, która przenosi czasowo tę działalność

na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, podlega ustawodawstwu pierwszej Umawiającej

się Strony przez okres wykonywania tej działalności, nie dłużej jednak niż przez 24

miesiące.

3.

Podróżujący personel przedsiębiorstwa transportowego, działającego na terytoriach

obu Umawiających się Stron, podlega ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony, na której

terytorium przedsiębiorstwo jest zarejestrowane.

4.

Załoga statku morskiego podlega ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony, pod której

banderą statek pływa.

5.

Urzędnicy i osoby z nimi zrównane podlegają ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony,

której administracja ich zatrudnia.

6.

Członkowie personelu misji dyplomatycznych oraz urzędów konsularnych podlegają postanowieniom

Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z dnia 18 kwietnia 1961 roku oraz

Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach konsularnych z dnia 24 kwietnia 1963 roku.

Władze właściwe obu Umawiających się Stron lub wyznaczone przez nie instytucje mogą,

za obopólną zgodą ustalić wyjątki od postanowień artykułów 6 i 7 ustępy od 1 do 5

w odniesieniu do jakiejkolwiek osoby lub grupy osób, w ich interesie.

1.

Okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron

są uwzględniane, jeżeli jest to niezbędne i jeżeli się one nie pokrywają przy ustalaniu

prawa do zasiłku dla bezrobotnych zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się

Strony, jeżeli osoba zainteresowana posiada okresy ubezpieczenia przebyte bezpośrednio

przed utratą pracy zgodnie z ustawodawstwem tej drugiej Umawiającej się Strony.

2.

Okres wypłacania zasiłku dla bezrobotnych podlega skróceniu o okres, w którym bezrobotny

otrzymywał taki zasiłek na terytorium drugiej Umawiającej się Strony w okresie ostatnich

12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku.

Okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z ustawodawstwem każdej z Umawiających się Stron,

są uwzględniane, jeżeli jest to niezbędne, przy ustalaniu prawa do świadczeń i okresu

ich przysługiwania, pod warunkiem, że się nie pokrywają.

Świadczenia w razie choroby i macierzyństwa są przyznawane i wypłacane zgodnie z ustawodawstwem

i na koszt tej Umawiającej się Strony, na której terytorium osoba jest ubezpieczona.

Świadczenia te są wypłacane za granicę w przypadku gdy przewiduje to stosowane ustawodawstwo.

1.

Jeżeli ustawodawstwo jednej Umawiającej się Strony uzależnia nabycie, zachowanie lub

przywrócenie prawa do emerytury lub renty od przebycia okresów ubezpieczenia, to instytucja

właściwa tej Umawiającej się Strony uwzględnia, w niezbędnym zakresie, okresy ubezpieczenia

przebyte zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony, tak jakby były okresami

ubezpieczenia przebytymi zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem, jeżeli okresy

te się nie pokrywają.

2.

Jeżeli ustawodawstwo jednej Umawiającej się Strony uzależnia nabycie prawa do emerytury

lub renty od przebycia okresów ubezpieczenia w zawodzie objętym ubezpieczeniem w systemie

specjalnym lub od wykonywania określonego zatrudnienia, to okresy ubezpieczenia przebyte

w tym zawodzie lub w tym zatrudnieniu zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej

się Strony są sumowane przy przyznawaniu emerytury lub renty.

3.

Jeżeli po zsumowaniu, zgodnie z ustępem 1, ubezpieczony nie nabywa prawa do emerytury

lub renty, instytucja właściwa Umawiającej się Strony uwzględnia okres ubezpieczenia

przebyty w państwie trzecim, z którym obie Umawiające się Strony są związane międzynarodową

umową przewidującą sumowanie okresów ubezpieczenia.

1.

Jeżeli okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z ustawodawstwem jednej Umawiającej się

Strony są krótsze niż 12 miesięcy i na podstawie tych okresów zainteresowany nie nabywa

prawa do emerytury lub renty zgodnie z tym ustawodawstwem, to instytucja właściwa

tej Umawiającej się Strony nie przyznaje emerytury lub renty.

2.

Nie naruszając postanowień ustępu 1, okresy ubezpieczenia krótsze niż 12 miesięcy,

przebyte zgodnie z ustawodawstwem każdej z Umawiających się Stron, są uwzględniane

przez instytucję właściwą tej Umawiającej się Strony, w której po zsumowaniu tych

okresów, powstanie prawo do emerytury lub renty.

Fakty i zdarzenia, które mają wpływ na nabycie prawa, zawieszenie lub wysokość emerytury

lub renty, które zaistniały na terytorium jednej Umawiającej się Strony są uwzględniane

tak jakby zaistniały na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

Jeżeli osoba spełnia warunki niezbędne do nabycia prawa do emerytury lub renty zgodnie

z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron, bez uwzględnienia okresów ubezpieczenia

przebytych zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony, to instytucja

właściwa ustala prawo i oblicza wysokość emerytury lub renty wyłącznie na podstawie

okresów ubezpieczenia przebytych zgodnie z ustawodawstwem, które ona stosuje.

Jeżeli zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron prawo do emerytury

lub renty przysługuje po zastosowaniu postanowień artykułu 12 niniejszej Umowy, instytucja

właściwa tej Umawiającej się Strony ustala emeryturę lub rentę w następujący sposób

1)

oblicza teoretyczną wysokość emerytury lub renty, należną w przypadku, gdyby wszystkie

okresy ubezpieczenia zostały przebyte zgodnie z obowiązującym ją ustawodawstwem,

2)

dla określenia teoretycznej wysokości emerytury lub renty, o której mowa w punkcie

1, przy ustalaniu podstawy obliczenia uwzględniane jest wyłącznie wynagrodzenie uzyskane

zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez instytucję właściwą oraz składki odprowadzone

zgodnie z tym ustawodawstwem,

3)

na podstawie teoretycznej wysokości, o której mowa w punkcie 1, określa rzeczywistą

wysokość emerytury lub renty w oparciu o proporcję okresów ubezpieczenia przebytych

zgodnie z ustawodawstwem obowiązującym instytucję właściwą przyznającą emeryturę lub

rentę do sumy wszystkich przebytych okresów ubezpieczenia.

1.

Prawo do świadczeń z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej ustala się zgodnie

z ustawodawstwem Umawiającej się Strony, któremu podlegał ubezpieczony w chwili wypadku

przy pracy lub podczas wykonywania pracy, w wyniku której powstała u niego choroba

zawodowa.

2.

Jeżeli przyznanie świadczeń z tytułu choroby zawodowej, zgodnie z ustawodawstwem jednej

z Umawiających się Stron, jest uzależnione od stwierdzenia tej choroby po raz pierwszy

na terytorium tej Umawiającej się Strony, warunek ten uważa się za spełniony, jeżeli

choroba ta została stwierdzona po raz pierwszy na terytorium drugiej Umawiającej się

Strony.

3.

Jeżeli przyznanie świadczeń z tytułu choroby zawodowej, zgodnie z ustawodawstwem jednej

Umawiającej się Strony, jest uzależnione od wykonywania pracy, która tę chorobę spowodowała,

przez określony czas, właściwa instytucja tej Umawiającej się Strony uwzględnia także

okres wykonywania tego samego rodzaju pracy zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej

się Strony.

4.

W przypadku świadczeń z tytułu czasowej niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem

przy pracy lub chorobą zawodową stosuje się odpowiednio artykuł 11 niniejszej Umowy.

1.

Jeżeli prawo do świadczenia z tytułu choroby zawodowej powstało zgodnie z ustawodawstwem

jednej Umawiającej się Strony, instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony ponosi

odpowiedzialność za wypłatę świadczenia z tytułu pogłębienia się choroby zawodowej

nawet, jeżeli to pogłębienie nastąpiło w chwili, gdy osoba podlegała ustawodawstwu

drugiej Umawiającej się Strony, jeżeli nie wykonywała tam pracy narażającej na chorobę

zawodową.

2.

W przypadku pogłębienia się choroby zawodowej u osoby otrzymującej świadczenie z tytułu

choroby zawodowej zgodnie z ustawodawstwem pierwszej Umawiającej się Strony, podczas

wykonywania pracy, która może spowodować chorobę zawodową, na terytorium drugiej Umawiającej

się Strony

1)

instytucja właściwa pierwszej Umawiającej się Strony nadal wypłaca przyznane świadczenie

nie uwzględniając pogłębienia się choroby zawodowej,

2)

instytucja właściwa drugiej Umawiającej się Strony, której ustawodawstwu podlegała

osoba w czasie wykonywania pracy mogącej spowodować pogłębienie się choroby zawodowej,

przyznaje świadczenie w wysokości różnicy między wysokością świadczenia, które przysługuje

po pogłębieniu się choroby zawodowej, a wysokością świadczenia, które przysługiwałoby

przed pogłębieniem się choroby zawodowej, zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem.

1.

Prawo do zasiłku pogrzebowego ustala instytucja właściwa Umawiającej się Strony, której

ustawodawstwo stosuje się do pracownika, osoby pracującej na własny rachunek, emeryta

lub rencisty w chwili śmierci.

2.

Jeżeli w wyniku śmierci osoby otrzymującej emeryturę lub rentę na podstawie ustawodawstwa

każdej z Umawiających się Stron, prawo do zasiłku pogrzebowego przysługuje zgodnie

z ustawodawstwem każdej z Umawiających się Stron, zasiłek pogrzebowy przyznaje instytucja

właściwa tej Umawiającej się Strony, na której terytorium emeryt lub rencista miał

miejsce zamieszkania w chwili śmierci.

3.

Postanowienia ustępów 1 i 2 stosuje się odpowiednio do osób, o których mowa w artykule

3 punkt 2 niniejszej Umowy.

Władze właściwe w celu realizacji niniejszej Umowy

1)

uzgodnią w porozumieniu administracyjnym sposoby realizacji niniejszej Umowy,

2)

wyznaczą instytucje łącznikowe i instytucje właściwe w celu ułatwienia i przyspieszenia

wykonywania postanowień niniejszej Umowy,

3)

wymieniają informacje dotyczące zmian ustawodawstwa, które mogą mieć wpływ na wykonywanie

postanowień niniejszej Umowy.

1.

Władze właściwe, instytucje łącznikowe i instytucje właściwe obu Umawiających się

Stron udzielają sobie wzajemnie pomocy przy wykonywaniu postanowień niniejszej Umowy.

Pomoc ta jest bezpłatna, chyba że władze właściwe ustalą że dokonywany będzie zwrot

niektórych kosztów związanych z udzielaniem pomocy.

2.

Zaświadczenia lub dokumenty wydawane przez władze właściwe, instytucje łącznikowe

i instytucje właściwe jednej Umawiającej się Strony uznawane są przez władze właściwe,

instytucje łącznikowe i instytucje właściwe drugiej Umawiającej się Strony.

1.

Wszelkie dane osobowe przekazywane między Umawiającymi się Stronami w celu realizacji

postanowień niniejszej Umowy są poufne. Po przekazaniu danych stosuje się do nich

przepisy prawne dotyczące ochrony danych Umawiającej się Strony, która dane przyjmuje.

2.

Wykorzystywanie danych osobowych dla celów innych niż określone w ustępie 1 może nastąpić

wyłącznie za zgodą osoby zainteresowanej.

1.

Jeżeli ustawodawstwo jednej Umawiającej się Strony przewiduje, że wniosek, dokument

lub zaświadczenie nie podlegają lub zwolnione są całkowicie lub częściowo od opłat

odnosi się to w takim samym zakresie do wniosków, dokumentów i zaświadczeń przedkładanych

zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony.

2.

Dokumenty i wnioski pisemne jakiegokolwiek rodzaju, niezbędne do realizacji niniejszej

Umowy, nie wymagają uwierzytelnienia przez władze dyplomatyczne i konsularne.

1.

Wnioski, odwołania od decyzji, oświadczenia składane władzy właściwej, instytucji

łącznikowej lub instytucji właściwej jednej Umawiającej się Strony, są uważane za

złożone w tym samym terminie władzy właściwej, instytucji łącznikowej lub instytucji

właściwej drugiej Umawiającej się Strony.

2.

Wniosek o przyznanie świadczeń zgodnie z ustawodawstwem jednej Umawiającej się Strony,

jest uważany za wniosek o przyznanie odpowiednich świadczeń zgodnie z ustawodawstwem

drugiej Umawiającej się Strony, chyba że wnioskodawca wystąpi o odroczenie ustalenia

prawa do emerytury zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony.

1.

Dla stosowania niniejszej Umowy władze właściwe, instytucje łącznikowe i instytucje

właściwe Umawiających się Stron posługują się językiem urzędowym każdej z Umawiających

się Stron.

2.

Władze właściwe, instytucje łącznikowe i instytucje właściwe jednej Umawiającej się

Strony nie mogą odrzucić wniosków, odwołań ani innych, skierowanych do nich, dokumentów

z tego powodu, że zostały sporządzone w języku urzędowym drugiej Umawiającej się Strony.

Instytucje właściwe każdej z Umawiających się Stron wypłacają świadczenia pieniężne

na mocy niniejszej Umowy bezpośrednio osobom uprawnionym, zamieszkałym na terytorium

drugiej Umawiającej się Strony, w walucie urzędowej swojego państwa, a w przypadku

braku wymienialności tej waluty w innej walucie swobodnie wymienialnej.

Wszelkie spory powstałe między Umawiającymi się Stronami dotyczące stosowania i wykładni

niniejszej Umowy rozstrzygają wspólnie władze właściwe Umawiających się Stron.

1.

Niniejsza Umowa nie przyznaje prawa do wypłaty świadczeń za okres poprzedzający datę

jej wejścia w życie.

2.

Przy ustalaniu prawa do świadczeń zgodnie z niniejszą Umową uwzględniane są także

okresy ubezpieczenia, przebyte zgodnie z ustawodawstwem Umawiających się Stron przed

jej wejściem w życie.

3.

Z zastrzeżeniem ustępu 1, niniejsza Umowa odnosi się także do zdarzeń ubezpieczeniowych,

które wystąpiły przed jej wejściem w życie pod warunkiem, że zobowiązania z nich wynikające

nie zostały wcześniej uregulowane.

4.

Świadczenia przyznane przed wejściem w życie niniejszej Umowy mogą być, na wniosek

zainteresowanego, ponownie ustalone zgodnie z niniejszą Umową jeżeli zmiana wynika

wyłącznie z postanowień niniejszej Umowy. Jeżeli to ustalenie spowoduje brak prawa

lub obniżenie wysokości dotychczas wypłacanych świadczeń, polska instytucja właściwa

zapewni uzupełnienie sumy wypłacanych świadczeń polskich i ukraińskich lub świadczeń

ukraińskich do wysokości świadczeń wypłacanych wcześniej, pod warunkiem że świadczeniobiorca

zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

5.

W przypadku zastosowania artykułu 7 do osób delegowanych na terytorium Umawiającej

się Strony przed datą wejścia w życie niniejszej Umowy uznaje się, że okresy zatrudnienia

wymienione w tym artykule rozpoczną się w tej dacie.

1.

Niniejsza Umowa zawarta zostaje na czas nieokreślony. Może zostać wypowiedziana przez

każdą z Umawiających się Stron w drodze pisemnej notyfikacji kanałami dyplomatycznymi

nie później niż na sześć miesięcy przed upływem danego roku kalendarzowego. W takim

przypadku Umowa utraci moc z końcem tego roku.

2.

W przypadku wypowiedzenia niniejszej Umowy wszelkie prawa nabyte na mocy jej postanowień

zostaną utrzymane.

3.

Wnioski złożone przed dniem utraty mocy niniejszej Umowy zostaną rozpatrzone zgodnie

z postanowieniami niniejszej Umowy.

Umawiające się Strony powiadomią się w drodze pisemnej notyfikacji, kanałami dyplomatycznymi,

o zakończeniu wewnętrznych procedur, niezbędnych do wejścia w życie niniejszej Umowy.

Niniejsza Umowa wchodzi w życie pierwszego dnia trzeciego miesiąca następującego po

miesiącu, w którym nastąpiła ostatnia notyfikacja.