Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 września 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

1.

Rozporządzenie określa

1)

wykaz chorób zawodowych;

2)

okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania

choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym;

3)

sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania

chorób zawodowych;

4)

podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

2.

Rozporządzenie wskazuje instytut medycyny pracy, do którego pracodawca przesyła zawiadomienie,

o którym mowa w art. 235 § 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, oraz termin, w którym ma ono być przesłane.

Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego

rozporządzenia, dotyczących zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób

zawodowych, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów

chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia

pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po

miesiącu ogłoszenia.

1.

Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się

1

właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, właściwemu państwowemu

granicznemu inspektorowi sanitarnemu, właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi

sanitarnemu, właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, o którym mowa w przepisach

wydanych na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

(Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263, z późn. zm., właściwemu komendantowi wojskowego ośrodka medycyny prewencyjnej albo właściwemu

inspektorowi wojskowego ośrodka medycyny prewencyjnej, zwanym dalej „właściwym państwowym

inspektorem sanitarnym”,

2)

właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy

- których właściwość ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana

przez pracownika, lub według krajowej siedziby pracodawcy, w przypadku gdy dokumentacja

dotycząca narażenia zawodowego jest gromadzona w tej siedzibie.

2.

Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się niezwłocznie na formularzu określonym

w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, a w przypadku choroby zawodowej o ostrym przebiegu lub podejrzenia, że choroba zawodowa

była przyczyną śmierci pracownika - dodatkowo w formie telefonicznej.

1

Właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby

zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego

pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu

choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej

I stopnia.

2.

Skierowania do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2, nie stosuje się,

jeżeli zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane przez lekarza tej

jednostki.

3

Lekarz, o którym mowa w art. 235 § 2, albo właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje skierowanie do jednostki orzeczniczej

na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

1.

Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania

kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy

(Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm. zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3.

2.

Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są

1)

poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy;

2)

kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych);

3)

poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i

oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych

i pasożytniczych;

4

podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania

chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów

choroby.

3

Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych

w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny

pracy.

4.

Właściwość jednostki, o której mowa w ust. 2, ustala się zgodnie z kryteriami określonymi

w § 3 ust. 1, a w przypadku gdy pracownik zamieszkuje w innym województwie niż była

wykonywana praca w narażeniu zawodowym, właściwość jednostki orzeczniczej I stopnia

ustala się według aktualnego miejsca zamieszkania pracownika.

1.

Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej

albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej „orzeczeniem lekarskim”, na podstawie

wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika

lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

2.

Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu

do

1)

czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i

średni czas narażenia zawodowego;

2)

czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie kontaktu, okresu utajenia oraz

stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności

określenia stężenia tego czynnika;

3)

czynników o działaniu uczulającym (alergenów) - rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu

z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach

pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania

stężenia tego czynnika;

4

czynników o działaniu rakotwórczym - substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki

lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone w przepisach

wydanych na podstawie art. 222 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy oraz pierwotną lokalizację nowotworu i okres latencji;

5)

sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz

chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów

lub układów organizmu ludzkiego.

3.

Ocenę narażenia zawodowego przeprowadza

1)

w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz, który sprawuje profilaktyczną

opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie;

2)

w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej,

o której mowa w § 5 ust. 2 i 3;

3

w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw

do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy inspektor sanitarny.

4.

Ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych

na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie

art. 298 przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także,

jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej

bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego.

5.

Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający

do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do

1)

pracodawcy - w zakresie obejmującym przebieg oraz organizację pracy zawodowej pracownika

lub byłego pracownika, w tym pracę w godzinach nadliczbowych, dane o narażeniu zawodowym,

obejmujące także wyniki pomiarów czynników szkodliwych wykonanych na stanowiskach

pracy, na których pracownik był zatrudniony, stosowane przez pracownika środki ochrony

indywidualnej, a w przypadku narażenia pracownika na czynniki o działaniu uczulającym

(alergenów) - także o przekazanie próbki substancji, w ilości niezbędnej do przeprowadzenia

badań diagnostycznych;

2)

lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy

podejrzenie choroby zawodowej - w zakresie dokonania uzupełniającej oceny narażenia

zawodowego oraz o udostępnienie dokumentacji medycznej wraz z wynikami przeprowadzonych

badań profilaktycznych;

3)

lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika

lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej - o udostępnienie

dokumentacji medycznej w zakresie niezbędnym do rozpoznania choroby zawodowej;

4

właściwego państwowego inspektora sanitarnego - w zakresie oceny narażenia zawodowego,

zwłaszcza na podstawie dokumentacji archiwalnej oraz informacji udostępnianej na jego

wniosek przez odpowiednie jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej

i służby medycyny pracy w odniesieniu do zakładów pracy, które uległy likwidacji;

5

pracownika lub byłego pracownika - w zakresie uzupełnienia wywiadu zawodowego przeprowadzonego

przez lekarza wykonującego zawód w ramach wykonywania działalności leczniczej lub

zatrudnionego w podmiocie leczniczym albo właściwego państwowego inspektora sanitarnego

wydającego skierowanie na badanie w związku z podejrzeniem choroby zawodowej.

6

Orzeczenie lekarskie przesyła się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu,

zainteresowanemu pracownikowi lub byłemu pracownikowi oraz lekarzowi kierującemu na

badania, a w przypadku gdy orzeczenie lekarskie zostało wydane przez lekarza zatrudnionego

w jednostce orzeczniczej II stopnia - również jednostce orzeczniczej I stopnia.

1.

Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie

zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie

ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.

2.

Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania

orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia zatrudniającej

lekarza, który wydał to orzeczenie.

3

W przypadku gdy pracownik lub były pracownik wystąpi z wnioskiem o przeprowadzenie

ponownego badania, jednostka orzecznicza I stopnia powiadamia o tym właściwego państwowego

inspektora sanitarnego.

1.

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia

choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności

danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego

pracownika lub byłego pracownika.

2

Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał

dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać

od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia,

wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne

czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

3

Właściwy państwowy inspektor sanitarny przesyła decyzję, o której mowa w ust. 1

1)

zainteresowanemu pracownikowi lub byłemu pracownikowi;

2)

pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować

skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby

zawodowej;

3)

jednostce orzeczniczej zatrudniającej lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie;

4)

właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

4

Właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, Główny Inspektor Sanitarny, Główny

Inspektor Sanitarny, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, albo Główny Inspektor Sanitarny Wojska Polskiego przesyła decyzję wydaną na skutek

odwołania podmiotom, o których mowa w ust. 3.

1.

Właściwy państwowy inspektor sanitarny, Główny Inspektor Sanitarny, Główny Inspektor

Sanitarny, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, albo Główny Inspektor Sanitarny Wojska Polskiego w terminie 14 dni od dnia, w którym

decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej stała się ostateczna, sporządza kartę stwierdzenia

choroby zawodowej i przesyła ją do Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych prowadzonego

przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera w Łodzi.

2.

Organ wydający decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej w postępowaniu odwoławczym

przesyła kartę stwierdzenia choroby zawodowej w terminie, o którym mowa w ust. 1,

także organowi wydającemu tę decyzję w I instancji.

Zawiadomienie, o którym mowa w art. 235 § 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, przesyła się niezwłocznie do Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego

Nofera w Łodzi, po zakończeniu postępowania mającego na celu ustalenie uszczerbku

na zdrowiu lub niezdolności do pracy w związku ze stwierdzoną chorobą zawodową pracownika

lub byłego pracownika.

1.

Z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania

i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia

w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym

że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.

2.

Postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych,

wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r., są prowadzone na podstawie

przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 3 lipca 2009 r.