Umowa międzynarodowa Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Serbii, z drugiej strony, sporządzony w Luksemburgu dnia 29 kwietnia 2008 r.

1.

Ustanawia się stowarzyszenie między Wspólnotą i jej państwami członkowskimi, z jednej

strony, a Serbią, z drugiej strony.

2.

Cele stowarzyszenia to

a)

wspieranie wysiłków podejmowanych przez Serbię w celu umacniania demokracji i poszanowania

zasad państwa prawa;

b)

wspieranie stabilizacji politycznej, gospodarczej i instytucjonalnej Serbii, jak i

stabilizacji w regionie;

c)

stworzenie odpowiednich ram dla dialogu politycznego między Stronami w celu umożliwienia

rozwoju bliskich stosunków politycznych;

d)

wspieranie wysiłków podejmowanych przez Serbię w celu rozwijania współpracy gospodarczej

i międzynarodowej, także poprzez zbliżenie jej ustawodawstwa do prawodawstwa Wspólnoty;

e)

wspieranie wysiłków podejmowanych przez Serbię w celu zakończenia procesu przekształcenia

swojej gospodarki w sprawnie działającą gospodarkę rynkową;

f)

promowanie harmonijnych stosunków gospodarczych oraz stopniowe rozwijanie strefy wolnego

handlu między Wspólnotą a Serbią;

g)

wzmacnianie współpracy regionalnej we wszystkich dziedzinach objętych niniejszym układem.

Poszanowanie zasad demokracji i praw człowieka, które zostały proklamowane w Powszechnej

deklaracji praw człowieka oraz określone w Konwencji ochrony praw człowieka i podstawowych

wolności, w Akcie końcowym z Helsinek i w Paryskiej karcie Nowej Europy, poszanowanie

zasad prawa międzynarodowego, w tym pełna współpraca z Międzynarodowym Trybunałem

Karnym dla Byłej Jugosławii (MTKJ). i poszanowanie zasad państwa prawa, jak również

zasad gospodarki tynkowej, zawartych w dokumencie z konferencji KBWE w Bonn w sprawie

współpracy gospodarczej, stanowią podstawę polityki wewnętrznej i zagranicznej Stron

oraz zasadnicze elementy niniejszego układu.

Artykuł 3

Strony uznają, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia (zwanej dalej również

„BMR”) oraz środków jej przenoszenia, zarówno przez państwa, jak i podmioty niepaństwowe,

stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla międzynarodowej stabilizacji i bezpieczeństwa.

Dlatego też Strony zgadzają się współpracować oraz przyczyniać się do przeciwdziałania

rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia i środków ich przenoszenia poprzez pełną

zgodność ze zobowiązaniami obowiązującymi na mocy międzynarodowych umów i traktatów

dotyczących rozbrojenie i nierozprzestrzeniania oraz innych właściwych zobowiązań

międzynarodowych oraz poprzez wypełnianie tych zobowiązań na szczeblu krajowym. Strony

uzgadniają, że niniejsze postanowienia stanowią jeden z istotnych elementów niniejszego

układu oraz że będą stanowić część dialogu politycznego towarzyszącego tym elementom

i wspierającego ich realizację.

Strony zgadzają się ponadto współpracować i przyczyniać się do przeciwdziałania rozprzestrzenianiu

broni masowego rażenia oraz środków jej przenoszenia poprzez

-

podjęcie kroków na rzecz podpisania, ratyfikacji lub, w odpowiednich przypadkach,

przystąpienia do właściwych instrumentów międzynarodowych oraz pełnej ich realizacji,

-

ustanowienie skutecznego systemu kontroli wywozu na szczeblu krajowym, dotyczącego

zarówno wywozu, jak i tranzytu towarów związanych z bronią masowego rażenia, w tym

kontroli ostatecznego użycia technologii podwójnego zastosowania w celu sprawdzenia,

czy nie zostały wykorzystane do uzyskania broni masowego rażenia oraz przewidującego

skuteczne sankcje w przypadku naruszenia kontroli wywozu.

Dialog polityczny w tej dziedzinie może być prowadzony na szczeblu regionalnym.

Artykuł 4

Umawiające się Strony potwierdzają wagę przykładaną przez nie do wdrożenia zobowiązań

międzynarodowych, w szczególności do pełnej współpracy z MTKJ.

Artykuł 5

Pokój i stabilność na arenie międzynarodowej i na szczeblu regionalnym, rozwijanie

dobrosąsiedzkich stosunków, prawa człowieka oraz poszanowanie i ochrona mniejszości

są głównymi elementami procesu stabilizacji i stowarzyszenia, o którym mowa w konkluzjach

Rady Unii Europejskiej z dnia 21 czerwca 1999 r. Zawarcie i wdrożenie niniejszego

układu mieści się w ramach konkluzji Rady Unii Europejskiej z dnia 29 kwietnia 1997 r.

i jest uzależnione od indywidualnych osiągnięć Serbii.

Artykuł 6

Serbia zobowiązuje się do dalszego promowania współpracy i stosunków dobrosąsiedzkich

z innymi państwami w regionie, w tym stosownego poziomu wzajemnych preferencji dotyczących

przepływu osób. towarów, kapitału i usług, jak również rozwijania projektów będących

przedmiotem wspólnego zainteresowania, przede wszystkim projektów związanych z zarządzaniem

granicami oraz zwalczaniem przestępczości zorganizowanej, korupcji, prania pieniędzy,

nielegalnej imigracji oraz nielegalnego handlu, w tym w szczególności handlu ludźmi,

ręczną bronią strzelecką i bronią lekką, jak również handlu nielegalnymi środkami

odurzającymi. Zobowiązanie to stanowi główny element rozwoju stosunków i współpracy

między Stronami, przyczyniając się w ten sposób do stabilizacji regionalnej.

Artykuł 7

Strony ponownie podkreślają znaczenie walki z terroryzmem oraz wdrożenia zobowiązań

międzynarodowych w tej dziedzinie.

Artykuł 8

Stowarzyszenie odbywa się stopniowo i jest w pełni realizowane w okresie przejściowym

trwającym maksymalnie sześć lat.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia (zwana dalej również „RSS”) utworzona na podstawie

artykułu 119 dokonuje regularnie - zasadniczo co roku - przeglądu wykonania niniejszego

układu oraz przyjmowania i wdrażania przez Serbię reform prawnych, administracyjnych,

instytucjonalnych i gospodarczych. Przegląd ten jest prowadzony w świetle postanowień

preambuły i zgodnie z ogólnymi zasadami niniejszego układu. Uwzględnia on należycie

priorytety określone w partnerstwie europejskim istotne dla niniejszego układu, a

ponadto jest zgodny z mechanizmami ustanowionymi w ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia,

szczególnie ze sprawozdaniem z postępów w procesie stabilizacji i stowarzyszenia.

Na podstawie tego przeglądu RSS wyda zalecenia i może podjąć decyzje. W przypadku

gdy przegląd ujawni szczególne trudności, mogą one zostać poddane mechanizmowi rozwiązywania

sporów ustanowionemu na mocy niniejszego układu.

Pełne stowarzyszenie jest realizowane stopniowo. Najpóźniej po trzech latach od wejścia

w życie niniejszego układu RSS dokonuje gruntownego przeglądu stosowania niniejszego

układu. Na postawie tego przeglądu RSS ocenia postępy osiągnięte przez Serbię i podejmuje

decyzje dotyczące kolejnych etapów stowarzyszenia.

Wyżej wymieniony przegląd nie będzie mieć zastosowania do swobodnego przepływu towarów,

dla którego w tytule IV przewidziany jest specjalny harmonogram.

Artykuł 9

Niniejszy układ jest w pełni zgodny z właściwymi postanowieniami WTO, a w szczególności

art. XXIV Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (GATT 1994) oraz art.

V Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (GATS) i jest wdrażany w sposób spójny

z tymi postanowieniami.

Strony uznają, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia (zwanej dalej również

„BMR”) oraz środków jej przenoszenia, zarówno przez państwa, jak i podmioty niepaństwowe,

stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla międzynarodowej stabilizacji i bezpieczeństwa.

Dlatego też Strony zgadzają się współpracować oraz przyczyniać się do przeciwdziałania

rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia i środków ich przenoszenia poprzez pełną

zgodność ze zobowiązaniami obowiązującymi na mocy międzynarodowych umów i traktatów

dotyczących rozbrojenie i nierozprzestrzeniania oraz innych właściwych zobowiązań

międzynarodowych oraz poprzez wypełnianie tych zobowiązań na szczeblu krajowym. Strony

uzgadniają, że niniejsze postanowienia stanowią jeden z istotnych elementów niniejszego

układu oraz że będą stanowić część dialogu politycznego towarzyszącego tym elementom

i wspierającego ich realizację.

Strony zgadzają się ponadto współpracować i przyczyniać się do przeciwdziałania rozprzestrzenianiu

broni masowego rażenia oraz środków jej przenoszenia poprzez

-

podjęcie kroków na rzecz podpisania, ratyfikacji lub, w odpowiednich przypadkach,

przystąpienia do właściwych instrumentów międzynarodowych oraz pełnej ich realizacji,

-

ustanowienie skutecznego systemu kontroli wywozu na szczeblu krajowym, dotyczącego

zarówno wywozu, jak i tranzytu towarów związanych z bronią masowego rażenia, w tym

kontroli ostatecznego użycia technologii podwójnego zastosowania w celu sprawdzenia,

czy nie zostały wykorzystane do uzyskania broni masowego rażenia oraz przewidującego

skuteczne sankcje w przypadku naruszenia kontroli wywozu.

Dialog polityczny w tej dziedzinie może być prowadzony na szczeblu regionalnym.

Umawiające się Strony potwierdzają wagę przykładaną przez nie do wdrożenia zobowiązań

międzynarodowych, w szczególności do pełnej współpracy z MTKJ.

Pokój i stabilność na arenie międzynarodowej i na szczeblu regionalnym, rozwijanie

dobrosąsiedzkich stosunków, prawa człowieka oraz poszanowanie i ochrona mniejszości

są głównymi elementami procesu stabilizacji i stowarzyszenia, o którym mowa w konkluzjach

Rady Unii Europejskiej z dnia 21 czerwca 1999 r. Zawarcie i wdrożenie niniejszego

układu mieści się w ramach konkluzji Rady Unii Europejskiej z dnia 29 kwietnia 1997 r.

i jest uzależnione od indywidualnych osiągnięć Serbii.

Serbia zobowiązuje się do dalszego promowania współpracy i stosunków dobrosąsiedzkich

z innymi państwami w regionie, w tym stosownego poziomu wzajemnych preferencji dotyczących

przepływu osób. towarów, kapitału i usług, jak również rozwijania projektów będących

przedmiotem wspólnego zainteresowania, przede wszystkim projektów związanych z zarządzaniem

granicami oraz zwalczaniem przestępczości zorganizowanej, korupcji, prania pieniędzy,

nielegalnej imigracji oraz nielegalnego handlu, w tym w szczególności handlu ludźmi,

ręczną bronią strzelecką i bronią lekką, jak również handlu nielegalnymi środkami

odurzającymi. Zobowiązanie to stanowi główny element rozwoju stosunków i współpracy

między Stronami, przyczyniając się w ten sposób do stabilizacji regionalnej.

Strony ponownie podkreślają znaczenie walki z terroryzmem oraz wdrożenia zobowiązań

międzynarodowych w tej dziedzinie.

Stowarzyszenie odbywa się stopniowo i jest w pełni realizowane w okresie przejściowym

trwającym maksymalnie sześć lat.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia (zwana dalej również „RSS”) utworzona na podstawie

artykułu 119 dokonuje regularnie - zasadniczo co roku - przeglądu wykonania niniejszego

układu oraz przyjmowania i wdrażania przez Serbię reform prawnych, administracyjnych,

instytucjonalnych i gospodarczych. Przegląd ten jest prowadzony w świetle postanowień

preambuły i zgodnie z ogólnymi zasadami niniejszego układu. Uwzględnia on należycie

priorytety określone w partnerstwie europejskim istotne dla niniejszego układu, a

ponadto jest zgodny z mechanizmami ustanowionymi w ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia,

szczególnie ze sprawozdaniem z postępów w procesie stabilizacji i stowarzyszenia.

Na podstawie tego przeglądu RSS wyda zalecenia i może podjąć decyzje. W przypadku

gdy przegląd ujawni szczególne trudności, mogą one zostać poddane mechanizmowi rozwiązywania

sporów ustanowionemu na mocy niniejszego układu.

Pełne stowarzyszenie jest realizowane stopniowo. Najpóźniej po trzech latach od wejścia

w życie niniejszego układu RSS dokonuje gruntownego przeglądu stosowania niniejszego

układu. Na postawie tego przeglądu RSS ocenia postępy osiągnięte przez Serbię i podejmuje

decyzje dotyczące kolejnych etapów stowarzyszenia.

Wyżej wymieniony przegląd nie będzie mieć zastosowania do swobodnego przepływu towarów,

dla którego w tytule IV przewidziany jest specjalny harmonogram.

Niniejszy układ jest w pełni zgodny z właściwymi postanowieniami WTO, a w szczególności

art. XXIV Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (GATT 1994) oraz art.

V Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (GATS) i jest wdrażany w sposób spójny

z tymi postanowieniami.

1.

Dialog polityczny pomiędzy Stronami jest dalej rozwijany w ramach niniejszego układu.

Towarzyszy i sprzyja on zbliżeniu między Unią Europejską a Serbią oraz przyczynia

się do tworzenia bliskich więzi solidarności i nowych form współpracy między Stronami.

2.

Dialog polityczny ma na celu promowanie w szczególności

a)

pełnej integracji Serbii ze wspólnotą państw demokratycznych i stopniowego zbliżenia

do Unii Europejskiej;

b)

większej zbieżności stanowisk Stron w sprawach międzynarodowych, w tym kwestii WPZiB,

również poprzez stosowną wymianę informacji, zwłaszcza w kwestiach mogących wywrzeć

istotny wpływ na Strony;

c)

współpracy regionalnej i rozwoju stosunków dobrosąsiedzkich;

d)

wspólnych poglądów na bezpieczeństwo i stabilność w Europie, w tym współpracy w dziedzinach

objętych WPZiB Unii Europejskiej.

Artykuł 11

1.

Dialog polityczny prowadzony jest przede wszystkim w ramach Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia,

która jest ogólnie odpowiedzialna za wszelkie kwestie, które Strony chciałyby poruszyć.

2.

Na wniosek Stron dialog polityczny może również przybrać następujące formy

a)

spotkań, organizowanych w miarę potrzeb, z udziałem wyższych urzędników reprezentujących

Serbię, z jednej strony, oraz Prezydencji Rady Unii Europejskiej, Sekretarza Generalnego/Wysokiego

Przedstawiciela ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa i Komisji Wspólnot

Europejskich (zwanej dalej „Komisją Europejską”), z drugiej strony;

b)

korzystania w pełni ze wszystkich kanałów dyplomatycznych między Stronami, w tym ze

stosownych kontaktów w państwach trzecich oraz w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych,

OBWE, Rady Europy oraz innych gremiów międzynarodowych;

c)

wszelkich innych działań, które mogłyby stanowić pożyteczny wkład w umacnianie, rozwijanie

i przyspieszanie tego dialogu, w tym działań wymienionych w agendzie z Salonik przyjętej

w ramach konkluzji Rady Europejskiej na posiedzeniu w Salonikach w dniach 19 i 20

czerwca 2003 r.

Artykuł 12

Dialog polityczny na szczeblu parlamentarnym odbywa się w ramach Parlamentarnego Komitetu

Stabilizacji i Stowarzyszenia ustanowionego na mocy artykułu 125.

Artykuł 13

Dialog polityczny może się odbywać w ramach struktur wielostronnych oraz jako dialog

regionalny obejmujący inne kraje regionu, w tym w ramach forum UE-Bałkany Zachodnie.

1.

Dialog polityczny prowadzony jest przede wszystkim w ramach Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia,

która jest ogólnie odpowiedzialna za wszelkie kwestie, które Strony chciałyby poruszyć.

2.

Na wniosek Stron dialog polityczny może również przybrać następujące formy

a)

spotkań, organizowanych w miarę potrzeb, z udziałem wyższych urzędników reprezentujących

Serbię, z jednej strony, oraz Prezydencji Rady Unii Europejskiej, Sekretarza Generalnego/Wysokiego

Przedstawiciela ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa i Komisji Wspólnot

Europejskich (zwanej dalej „Komisją Europejską”), z drugiej strony;

b)

korzystania w pełni ze wszystkich kanałów dyplomatycznych między Stronami, w tym ze

stosownych kontaktów w państwach trzecich oraz w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych,

OBWE, Rady Europy oraz innych gremiów międzynarodowych;

c)

wszelkich innych działań, które mogłyby stanowić pożyteczny wkład w umacnianie, rozwijanie

i przyspieszanie tego dialogu, w tym działań wymienionych w agendzie z Salonik przyjętej

w ramach konkluzji Rady Europejskiej na posiedzeniu w Salonikach w dniach 19 i 20

czerwca 2003 r.

Dialog polityczny na szczeblu parlamentarnym odbywa się w ramach Parlamentarnego Komitetu

Stabilizacji i Stowarzyszenia ustanowionego na mocy artykułu 125.

Dialog polityczny może się odbywać w ramach struktur wielostronnych oraz jako dialog

regionalny obejmujący inne kraje regionu, w tym w ramach forum UE-Bałkany Zachodnie.

Zgodnie ze swoim zobowiązaniem do działań na rzecz pokoju i stabilności na arenie

międzynarodowej i w regionie oraz do rozwijania stosunków dobrosąsiedzkich, Serbia

aktywnie promuje współpracę regionalną. Projekty o wymiarze regionalnym lub transgranicznym

mogą być wspierane w ramach wspólnotowych programów pomocy poprzez ich programy pomocy

technicznej.

W każdym przypadku, gdy Serbia zamierza wzmocnić współpracę z jednym z państw wymienionych

w artykułach 15, 16 i 17, informuje o tym Wspólnotę i jej państwa członkowskie oraz

konsultuje się z nimi, zgodnie z postanowieniami określonymi w tytule X.

Serbia wdraża w pełni Środkowoeuropejską umowę o wolnym handlu, podpisaną dnia 19

grudnia 2006 r. w Bukareszcie.

Artykuł 15

Współpraca z innymi państwami, które podpisały układ o stabilizacji i stowarzyszeniu

Po podpisaniu niniejszego układu Serbia rozpocznie negocjacje z państwami, które już

podpisały układ o stabilizacji i stowarzyszeniu, mając na celu zawarcie dwustronnych

konwencji dotyczących współpracy regionalnej, których celem jest rozszerzenie zakresu

współpracy między odpowiednimi państwami.

Głównymi elementami tych konwencji są

a)

dialog polityczny;

b)

ustanowienie stref wolnego handlu, zgodnie z właściwymi postanowieniami WTO;

c)

wzajemne preferencje dotyczące przepływu pracowników, przedsiębiorczości, świadczenia

usług, płatności bieżących oraz przepływu kapitału, jak również innych dziedzin polityk

związanych z przepływem osób na poziomie równoważnym do poziomu gwarantowanego niniejszym

układem;

d)

postanowienia dotyczące współpracy w innych dziedzinach, niezależnie od tego. czy

są objęte niniejszym układem, w szczególności w obszarze sprawiedliwości, wolności

i bezpieczeństwa.

W stosownych przypadkach konwencje te zawierają postanowienia dotyczące stworzenia

koniecznych mechanizmów instytucjonalnych.

Konwencje te zostają zawarte w terminie dwóch lat od wejścia w życie niniejszego układu,

Gotowość Serbii do zawarcia takich konwencji będzie warunkiem dalszego rozwoju stosunków

między Serbią a Unią Europejską.

Serbia rozpoczyna podobne negocjacje z pozostałymi państwami regionu po tym. jak państwa

te podpiszą układ o stabilizacji i stowarzyszeniu.

Artykuł 16

Współpraca z innymi państwami, których dotyczy proces stabilizacji i stowarzyszenia

Serbia realizuje współpracę regionalną z innymi państwami, których dotyczy proces

stabilizacji i stowarzyszenia, w pewnych lub wszystkich dziedzinach współpracy objętych

niniejszym układem, w szczególności w dziedzinach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania.

Współpraca taka powinna być zawsze zgodna z zasadami i celami niniejszego układu.

Artykuł 17

Współpraca z innymi krajami kandydującymi do przystąpienia do UE nie objętymi PSS

1.

Serbia powinna zacieśniać współpracę i zawrzeć konwencję dotyczącą współpracy regionalnej

z każdym krajem kandydującym do przystąpienia do UE we wszystkich dziedzinach współpracy

objętych niniejszym układem. Celem takiej konwencji powinno być stopniowe dostosowanie

dwustronnych stosunków między Serbią a tym krajem do właściwego zakresu stosunków

między Wspólnotą i jej państwami członkowskimi a tym krajem.

2.

Z Turcją, która utworzyła unię celną ze Wspólnotą, Serbia rozpoczyna współpracę w

celu zawarcia porozumienia ustanawiającego strefę wolnego handlu na wzajemnie korzystnych

warunkach, zgodnie z art. XXIV GATT 1994, jak również liberalizacji zasad prowadzenia

działalności gospodarczej i świadczenia usług pomiędzy nimi na poziomie równoważnym

do gwarantowanego niniejszym układem zgodnie z art. V GATS.

Negocjacje te powinny rozpocząć się jak najszybciej w celu zawarcia wspomnianego porozumienia

przed końcem okresu przejściowego, o którym mowa w artykule 18 ustęp 1.

Po podpisaniu niniejszego układu Serbia rozpocznie negocjacje z państwami, które już

podpisały układ o stabilizacji i stowarzyszeniu, mając na celu zawarcie dwustronnych

konwencji dotyczących współpracy regionalnej, których celem jest rozszerzenie zakresu

współpracy między odpowiednimi państwami.

Głównymi elementami tych konwencji są

a)

dialog polityczny;

b)

ustanowienie stref wolnego handlu, zgodnie z właściwymi postanowieniami WTO;

c)

wzajemne preferencje dotyczące przepływu pracowników, przedsiębiorczości, świadczenia

usług, płatności bieżących oraz przepływu kapitału, jak również innych dziedzin polityk

związanych z przepływem osób na poziomie równoważnym do poziomu gwarantowanego niniejszym

układem;

d)

postanowienia dotyczące współpracy w innych dziedzinach, niezależnie od tego. czy

są objęte niniejszym układem, w szczególności w obszarze sprawiedliwości, wolności

i bezpieczeństwa.

W stosownych przypadkach konwencje te zawierają postanowienia dotyczące stworzenia

koniecznych mechanizmów instytucjonalnych.

Konwencje te zostają zawarte w terminie dwóch lat od wejścia w życie niniejszego układu,

Gotowość Serbii do zawarcia takich konwencji będzie warunkiem dalszego rozwoju stosunków

między Serbią a Unią Europejską.

Serbia rozpoczyna podobne negocjacje z pozostałymi państwami regionu po tym. jak państwa

te podpiszą układ o stabilizacji i stowarzyszeniu.

Serbia realizuje współpracę regionalną z innymi państwami, których dotyczy proces

stabilizacji i stowarzyszenia, w pewnych lub wszystkich dziedzinach współpracy objętych

niniejszym układem, w szczególności w dziedzinach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania.

Współpraca taka powinna być zawsze zgodna z zasadami i celami niniejszego układu.

1.

Serbia powinna zacieśniać współpracę i zawrzeć konwencję dotyczącą współpracy regionalnej

z każdym krajem kandydującym do przystąpienia do UE we wszystkich dziedzinach współpracy

objętych niniejszym układem. Celem takiej konwencji powinno być stopniowe dostosowanie

dwustronnych stosunków między Serbią a tym krajem do właściwego zakresu stosunków

między Wspólnotą i jej państwami członkowskimi a tym krajem.

2.

Z Turcją, która utworzyła unię celną ze Wspólnotą, Serbia rozpoczyna współpracę w

celu zawarcia porozumienia ustanawiającego strefę wolnego handlu na wzajemnie korzystnych

warunkach, zgodnie z art. XXIV GATT 1994, jak również liberalizacji zasad prowadzenia

działalności gospodarczej i świadczenia usług pomiędzy nimi na poziomie równoważnym

do gwarantowanego niniejszym układem zgodnie z art. V GATS.

Negocjacje te powinny rozpocząć się jak najszybciej w celu zawarcia wspomnianego porozumienia

przed końcem okresu przejściowego, o którym mowa w artykule 18 ustęp 1.

1.

Wspólnota i Serbia stopniowo tworzą dwustronną strefę wolnego handlu w okresie przejściowym

maksymalnie sześciu lat od daty wejścia wżycie niniejszego układu, zgodnie z postanowieniami

niniejszego układu i z postanowieniami GATT 1994 oraz WTO. W procesie tym Strony uwzględniają

szczególne wymagania określone poniżej.

2.

Nomenklaturę scaloną stosuje się do klasyfikacji towarów w handlu między Stronami.

3.

Do celów niniejszego układu cła i opłaty o skutku równoważnym do ceł obejmują wszelkie

cła lub wszelkiego rodzaju opłaty nałożone w związku z wywozem lub przywozem towarów,

w tym wszelkiego rodzaju podatki wyrównawcze lub opłaty dodatkowe związane z takim

przywozem lub wywozem, lecz nie obejmują

a)

opłat równoważnych do podatku wewnętrznego nałożonych zgodnie z postanowieniami art.

III ust. 2 GATT 1994;

b)

środków antydumpingowych lub opłat wyrównawczych;

c)

należności lub opłat współmiernych z kosztem świadczonych usług.

4.

Dla każdego produktu podstawową stawkę celną, na podstawie której dokonywane mają

być sukcesywne obniżki przewidziane w niniejszym układzie, stanowi

a)

wspólna taryfa celna Wspólnoty ustanowiona zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr

2658/87erga omnes w dniu podpisania niniejszego układu;

b)

taryfa stosowana przez Serbię

5.

Jeżeli po podpisaniu niniejszego układu jakakolwiek z obniżonych taryf celnych jest

stosowana erga omnes, w szczególności obniżki wynikające z

a)

negocjacji taryfowych w ramach WTO; lub

b)

przystąpienia Serbii do WTO; lub

c)

kolejnych obniżek po przystąpieniu Serbii do WTO; taka obniżona stawka celna zastępuje

podstawową stawkę celną, o której mowa w ustępie 4. od dnia, w którym zaczynają być

stosowane takie obniżki.

6.

Wspólnota i Serbia informują się wzajemnie o swoich podstawowych stawkach celnych

i ich wszelkich zmianach.

Rozdział I

PRODUKTY PRZEMYSŁOWE

Artykuł 19

Definicja

1.

Postanowienia niniejszego rozdziału stosuje się do produktów pochodzących ze Wspólnoty

lub z Serbii, które są wymienione w działach 25-97 nomenklatury scalonej, z wyjątkiem

produktów wymienionych w załączniku 1 pkt 1 ppkt (ii) do Porozumienia WTO w sprawie

rolnictwa.

2.

Handel między Stronami produktami objętymi Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę

Energii Atomowej jest prowadzony zgodnie z postanowieniami tego Traktatu.

Artykuł 20

Wspólnotowe koncesje na produkty przemysłowe

1.

Cła przywozowe oraz opłaty o skutku równoważnym na przywożone do Wspólnoty produkty

przemysłowe pochodzące z Serbii zostają zniesione z dniem wejścia w życie niniejszego

układu.

2.

Ograniczenia ilościowe w przywozie do Wspólnoty produktów przemysłowych pochodzących

z Serbii oraz środki o skutku równoważnym zostają zniesione z dniem wejścia w życie

niniejszego układu.

Artykuł 21

Serbskie koncesje na produkty przemysłowe

1.

Cła przywozowe na przywożone do Serbii produkty przemysłowe pochodzące ze Wspólnoty,

inne niż te. które wymieniono w załączniku I. zostają zniesione z dniem wejścia w

życie niniejszego układu.

2.

Opłaty o skutku równoważnym do ceł przywozowych na przywożone do Serbii produkty przemysłowe

pochodzące ze Wspólnoty zostają zniesione z dniem wejścia w życie niniejszego układu.

3.

Cła przywozowe na przywożone do Serbii produkty przemysłowe pochodzące ze Wspólnoty,

które wymieniono w załączniku I, są stopniowo obniżane i znoszone zgodnie z harmonogramem

zawartym w tym załączniku.

4.

Ograniczenia ilościowe w przywozie do Serbii produktów przemysłowych pochodzących

ze Wspólnoty oraz środki o skutku równoważnym zostają zniesione z dniem wejścia w

życie niniejszego układu.

Artykuł 22

Cła wywozowe i ograniczenia w wywozie

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota oraz Serbia znoszą w handlu między

sobą wszelkie cła wywozowe oraz opłaty o skutku równoważnym.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota oraz Serbia znoszą między sobą

wszystkie ograniczenia ilościowe w wywozie oraz wszystkie środki o skutku równoważnym.

Artykuł 23

Szybsze obniżki ceł

Serbia oświadcza, że jest gotowa obniżyć cła w handlu ze Wspólnotą szybciej niż to

przewidziano w artykule 21, jeżeli pozwoli na to jej ogólna sytuacja gospodarcza i

sytuacja w danym sektorze gospodarki.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia analizuje sytuację pod tym kątem i wydaje stosowne

zalecenia.

Rozdział II

ROLNICTWO I RYBOŁÓWSTWO

Artykuł 24

Definicja

1.

Postanowienia niniejszego rozdziału stosuje się do handlu produktami rolnymi i produktami

rybołówstwa pochodzącymi ze Wspólnoty lub z Serbii.

2.

Określenie „produkty rolne i produkty rybołówstwa” odnosi się do produktów wymienionych

w działach 1-24 nomenklatury scalonej oraz do produktów wymienionych w załączniku

I pkt 1 ppkt (ii) do Porozumienia WTO w sprawie rolnictwa.

3.

Definicja ta obejmuje ryby i produkty rybołówstwa objęte działem 3, pozycjami 1604

i 1605, oraz podpozycjami 0511 91. 2301 20 00 oraz ex 1902 20 10 („Makarony nadziewane

zawierające więcej niż 20% masy ryb, skorupiaków, mięczaków lub innych bezkręgowców

wodnych”).

Artykuł 25

Przetworzone produkty rolne

Protokół 1 określa ustalenia dotyczące handlu mające zastosowanie do przetworzonych

produktów rolnych, które są w nim wymienione.

Artykuł 26

Wspólnotowe koncesje na przywóz produktów rolnych pochodzących z Serbii

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota znosi wszystkie ograniczenia

ilościowe oraz środki o skutku równoważnym w przywozie produktów rolnych pochodzących

z Serbii.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota znosi cła i opłaty o skutku równoważnym

w przywozie produktów rolnych pochodzących z Serbii, innych niż te objęte pozycjami

0102, 0201, 0202, 1701, 1702 i 2204 nomenklatury scalonej.

W odniesieniu do produktów objętych działami 7 i 8 nomenklatury scalonej, dla których

wspólna taryfa celna przewiduje stosowanie cel ad valorem oraz ceł specyficznych, zniesienie ma zastosowanie tylko do części ad vdorem należności celnej.

3.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota ustala wysokość stawki celnej

na przywóz do Wspólnoty produktów z młodej wołowiny określonych w załączniku II i

pochodzących z Serbii na poziomie 20% cła ad valorem oraz 20% cła specyficznego określonego we wspólnej taryfie celnej Wspólnoty, w granicach

rocznego kontyngentu taryfowego wynoszącego 8 700 ton w przeliczeniu na wagę bitą.

4.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota zwalnia z opłat celnych przywożone

do Wspólnoty produkty pochodzące z Serbii objęte pozycjami 1701 i 1702 nomenklatury

scalonej, do wyczerpania rocznego kontyngentu taryfowego wynoszącego 180 000 ton (waga

netto).

Artykuł 27

Serbskie koncesje na produkty rolne

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Serbia znosi wszystkie ograniczenia ilościowe

oraz środki o skutku równoważnym w przywozie produktów rolnych pochodzących ze Wspólnoty.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Serbia

a)

znosi cła stosowane w przywozie niektórych produktów rolnych pochodzących ze Wspólnoty,

wymienionych w załączniku IIIa;

b)

stopniowo znosi cła stosowane w przywozie niektórych produktów rolnych pochodzących

ze Wspólnoty, wymienionych w załączniku IIIb, zgodnie z harmonogramem wskazanym dla

każdego produktu w tym załączniku;

c)

stopniowo obniża cła stosowane w przywozie niektórych produktów rolnych pochodzących

ze Wspólnoty, wymienionych w załączniku IIIc i IIId; zgodnie z harmonogramem wskazanym

dla każdego produktu w tych załącznikach.

Artykuł 28

Protokół w sprawie win i napojów spirytusowych

Ustalenia mające zastosowanie do win i napojów spirytusowych, o których mowa w protokole

2, są określone w tym protokole,

Artykuł 29

Wspólnotowe koncesje na ryby i produkty rybołówstwa

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota znosi wszystkie ograniczenia

ilościowe oraz środki o skutku równoważnym w przywozie ryb i produktów rybołówstwa

pochodzących z Serbii.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota znosi wszystkie cła oraz środki

o skutku równoważnym na ryby i produkty rybołówstwa pochodzące z Serbii, inne niż

te wymienione w załączniku IV. Produkty wymienione w załączniku IV podlegają zawartym

w nim postanowieniom.

Artykuł 30

Serbskie koncesje na ryby i produkty rybołówstwa

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Serbia znosi wszystkie ograniczenia ilościowe

oraz środki o skutku równoważnym w przywozie ryb i produktów rybołówstwa pochodzących

ze Wspólnoty.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Serbia znosi wszystkie cła oraz środki

o skutku równoważnym na ryby i produkty rybołówstwa pochodzące ze Wspólnoty, inne

niż te wymienione w załączniku V. Produkty wymienione w załączniku V podlegają zawartym

w nim postanowieniom.

Artykuł 31

Klauzula przeglądu

Biorąc pod uwagę wielkość handlu produktami rolnymi i produktami rybołówstwa między

Stronami, szczególną wrażliwość tych sektorów, zasady wspólnej polityki Wspólnoty

w zakresie rolnictwa i rybołówstwa, zasady polityki rolnej i polityki rybołówstwa

Serbii, rolę rolnictwa i rybołówstwa w gospodarce Serbii oraz konsekwencje wielostronnych

negocjacji handlowych w ramach WTO, jak również ewentualnego przystąpienia Serbii

do WTO. Wspólnota i Serbia zbadają na forum Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia, najpóźniej

trzy lata po wejściu w życie niniejszego układu, produkt po produkcie, w sposób uporządkowany

i na odpowiedniej zasadzie wzajemności, możliwość przyznania dalszych koncesji w celu

większej liberalizacji handlu produktami rolnymi i produktami rybołówstwa.

Artykuł 32

Klauzula ochronna dotycząca produktów rolnych i produktów rybołówstwa

1.

Nie naruszając innych postanowień niniejszego układu, w szczególności jego artykułu

41, uwzględniając szczególną wrażliwość rynków produktów rolnych i produktów rybołówstwa,

jeżeli przywóz produktów pochodzących z jednej ze Stron i podlegających koncesjom

przyznanym na mocy artykułów 25, 26, 27, 28, 29 i 30, powoduje poważne zakłócenia

na rynkach lub w krajowych mechanizmach regulacyjnych drugiej Strony, obie Strony

niezwłocznie podejmują konsultacje, których celem jest znalezienie właściwego rozwiązania.

W oczekiwaniu na takie rozwiązanie Strona, której to dotyczy, może podjąć odpowiednie

środki, jakie uzna za niezbędne.

2.

W przypadku, gdy łączna ilość przywożonych produktów pochodzących z Serbii wyszczególnionych

w załączniku V do protokołu 3 osiągnie 115% średniej odnotowanej w trzech poprzednich

latach kalendarzowych, Serbia i Wspólnota w terminie pięciu dni roboczych przystępują

do konsultacji w celu przeanalizowania i oceny uwarunkowań handlowych sprzyjających

sprowadzaniu tych towarów do Wspólnoty i. w odpowiednich przypadkach, ustalają właściwe

rozwiązania mające zapobiec zakłóceniom handlowym powodowanym przez przywóz tych towarów

do Wspólnoty.

Bez uszczerbku dla ustępu 1. w przypadku gdy łączna ilość przywożonych produktów pochodzących

z Serbii wyszczególnionych w załączniku V do protokołu 3 wzrośnie o ponad 30 procent

w roku kalendarzowym, w porównaniu ze średnią odnotowaną w trzech poprzednich latach

kalendarzowych. Wspólnota może zawiesić stosowanie preferencyjnego traktowania w odniesieniu

do produktów, które spowodowały ten wzrost.

W przypadku podjęcia decyzji o zawieszeniu preferencyjnego traktowania. Wspólnota

zawiadamia o tym środku w terminie pięciu dni roboczych Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia

oraz przystępuje do konsultacji z Serbią w celu uzgodnienia środków mających zapobiec

czynnikom zakłócającym handel produktami wyszczególnionymi w załączniku V do protokołu

3.

Wspólnota przywraca preferencyjne traktowanie niezwłocznie po usunięciu czynników

zakłócających handel poprzez skuteczną realizację uzgodnionych środków lub dzięki

innym odpowiednim środkom przyjętym przez Strony.

Postanowienia artykułu 41 ustępy 3-6 stosuje się odpowiednio do działań podjętych

na podstawie niniejszego ustępu.

3.

Strony dokonują przeglądu funkcjonowania mechanizmu przewidzianego w ustępie 2 nic

później niż w ciągu trzech lat od daty wejścia w życie niniejszego układu. Rada Stabilizacji

i Stowarzyszenia może zdecydować o odpowiednim dostosowaniu mechanizmu przewidzianego

w ustępie 2.

Artykuł 33

Ochrona oznaczeń geograficznych produktów rolnych i produktów rybołówstwa oraz środków

spożywczych innych niż wino i napoje spirytusowe

1.

Serbia zapewnia ochronę wspólnotowych oznaczeń geograficznych zarejestrowanych we

Wspólnocie na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 510/2006 z 20 marca 2006 r. w sprawie ochrony oznaczeń

geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych

2.

Serbia zakazuje całkowicie wykorzystywania na swoim terytorium nazw chronionych we

Wspólnocie w odniesieniu do podobnych produktów niespełniających warunków specyfikacji

oznaczenia geograficznego. Dotyczy to nawet sytuacji, gdy podawane jest prawdziwe

pochodzenie geograficzne towaru, dane oznaczenie geograficzne jest stosowane w tłumaczeniu,

nazwie towarzyszą określenia takie jak „rodzaj”, „typ”, „styl”, „imitacja”, „metoda”

lub inne podobne określenia.

3.

Serbia odmawia rejestracji znaku towarowego, którego używanie odpowiada sytuacjom,

o których mowa w ustępie 2.

4.

Znaki towarowe, których używanie odpowiada sytuacjom, o których mowa w ustępie 2.

zarejestrowane w Serbii lub ustanowione poprzez używanie, przestają być używane z

upływem pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszego układu. Nie dotyczy to jednak

znaków towarowych zarejestrowanych w Serbii oraz znaków towarowych ustanowionych poprzez

używanie, które są własnością obywateli krajów trzecich, pod warunkiem że ich charakter

nie wprowadza w żaden sposób w błąd opinii publicznej co do jakości, specyfikacji

lub pochodzenia geograficznego towarów.

5.

Każde wykorzystanie oznaczeń geograficznych chronionych zgodnie z ustępem 1 jako terminów

używanych zwyczajowo w języku potocznym jako potocznej nazwy takich towarów w Serbii

kończy się najpóźniej z upływem pięciu lat po wejściu w życie niniejszego układu.

6.

Serbia zapewnia, aby towary wywożone z jej terytorium po upływie pięciu lat po wejściu

w życie niniejszego układu nie naruszały postanowień niniejszego artykułu.

7.

Serbia zapewnia ochronę, o której mowa w ustępach 1-6. z własnej inicjatywy, jak również

na wniosek zainteresowanych stron.

Rozdział III

POSTANOWIENIA WSPÓLNE

Artykuł 34

Zakres

Postanowienia niniejszego rozdziału stosuje się do handlu wszystkimi produktami miedzy

Stronami, o ile nie postanowiono inaczej w niniejszym rozdziale lub w protokole 1.

Artykuł 35

Szersze preferencje

Postanowienia niniejszego tytułu w żaden sposób nie wpływają na jednostronne stosowanie

korzystniejszych środków przez którąkolwiek ze Stron,

Artykuł 36

Klauzula zawieszająca

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu nie wprowadza się żadnych nowych cel przywozowych

ani wywozowych, ani też opłat o skutku równoważnym, w handlu między Wspólnotą a Serbią,

natomiast te. które już się stosuje, nie zostaną podwyższone.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu nie wprowadza się żadnych nowych ograniczeń

ilościowych w przywozie lub wywozie, ani środków o skutku równoważnym w handlu między

Wspólnotą a Serbią, natomiast te. które już istnieją nie staną się bardziej restrykcyjne.

3.

Bez uszczerbku dla koncesji przyznanych na mocy artykułów 26. 27, 28. 29 i 30, postanowienia

ustępu 1 i 2 niniejszego artykułu nie ograniczają w żaden sposób prowadzenia polityki

rolnej i polityki rybołówstwa w Serbii i we Wspólnocie, ani podejmowania środków w

ramach tej polityki, o ile nie wpływa to na system przywozu, przewidziany w załącznikach

II-V oraz, w protokole 1.

Artykuł 37

Zakaz dyskryminacji podatkowej

1.

Wspólnota i Serbia powstrzymują się od stosowania wszelkich środków lub praktyk o

wewnętrznym charakterze fiskalnym powodujących bezpośrednio lub pośrednio nierówne

traktowanie produktów jednej Strony i podobnych produktów pochodzących z terytorium

drugiej Strony oraz znoszą te środki lub praktyki, jeżeli takie istnieją.

2.

Produkty wywożone na terytorium jednej ze Stron nie mogą korzystać ze zwrotu wewnętrznych

podatków pośrednich w wielkościach przekraczających podatki pośrednie nakładane na

te produkty.

Artykuł 38

Cła o charakterze fiskalnym

Postanowienia dotyczące zniesienia ceł przywozowych stosuje się również do cel o charakterze

fiskalnym.

Artykuł 39

Unie celne, strefy wolnego handlu, uzgodnienia transgraniczne

1.

Niniejszy układ nie stanowi przeszkody w utrzymaniu lub ustanowieniu unii celnych,

stref wolnego handlu lub ustaleń dotyczących handlu przygranicznego, o ile ich skutkiem

nie jest zmiana ustaleń dotyczących handlu przewidzianych w niniejszym układzie.

2.

Podczas okresów przejściowych określonych w artykule 18 niniejszy układ nie ma wpływu

na wprowadzenie w życie szczególnych ustaleń preferencyjnych dotyczących przepływu

towarów, określonych w umowach transgranicznych zawartych wcześniej między jednym

lub więcej państwami członkowskimi a Serbią albo wynikających z umów dwustronnych,

o których mowa w tytule III, zawartych przez Serbię w celu wspierania handlu regionalnego.

3.

Strony prowadzą w ramach Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia konsultacje dotyczące

umów wymienionych w ustępach 1 i 2 niniejszego artykułu, a w razie potrzeby dotyczące

również innych istotnych kwestii związanych z ich polityką handlową wobec krajów trzecich.

W szczególności w przypadku przystąpienia jednego z krajów trzecich do Unii konsultacje

takie prowadzone są z uwzględnieniem wspólnych interesów Wspólnoty i Serbii, określonych

w niniejszym układzie.

Artykuł 40

Dumping i dotacje

1.

Żadne z postanowień niniejszego układu nie uniemożliwia którejkolwiek ze Stron podjęcia

działań służących ochronie handlu zgodnie z ustępem 2 niniejszego artykułu i artykułem

41.

2.

Jeżeli jedna ze Stron stwierdzi istnienie praktyk dumpingowych lub dotacji wyrównawczych

w handlu z drugą Stroną, może ona podjąć właściwe kroki przeciw tym praktykom zgodnie

z Porozumieniem WTO w sprawie wykonania art. VI GATT 1994 lub Porozumieniem WTO w

sprawie subsydiów i środków wyrównawczych oraz jej własnym odpowiednim ustawodawstwem

wewnętrznym.

Artykuł 41

Klauzula ochronna

1.

Strony stosują między sobą postanowienia art. XIX GATT 1994 i Porozumienia WTO w sprawie

środków ochronnych.

2.

Niezależnie od postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu, w przypadku gdy przywóz

produktu jednej Strony na terytorium drugiej Strony odbywa się w takich zwiększonych

ilościach i na takich warunkach, które powodują lub zagrażają spowodowaniem

a)

poważnej szkody dla krajowego przemysłu produktów podobnych lub bezpośrednio konkurujących

na terytorium Strony dokonującej przywozu; lub

b)

poważnych zakłóceń w jakimkolwiek sektorze gospodarki lub trudności mogących spowodować

poważne pogorszenie sytuacji gospodarczej w regionie Strony dokonującej przywozu;

Strona dokonująca przywozu może podjąć stosowne dwustronne środki ochronne na warunkach

i zgodnie z procedurami określonymi w niniejszym artykule.

3.

Dwustronne środki ochronne skierowane wobec przywozu dokonywanego z terytorium drugiej

Strony nie przekraczają poziomu niezbędnego do usunięcia zaistniałych trudności, jak

określono w ustępie 2, które pojawiły się w wyniku stosowania mniejszego układu. Przyjęte

środki ochronne powinny składać się z zawieszenia wzrostu lub obniżki marginesu preferencji

przewidzianych w niniejszym układzie dla danych produktów do maksymalnej wysokości

odpowiadającej podstawowej stawce celnej określonej w artykule 18 ustęp 4 litery a)

i b) oraz ustęp 5 dla tego samego produktu. Środki takie zawierają elementy wyraźnie

prowadzące do stopniowego ich znoszenia najpóźniej do końca wyznaczonego terminu i

nie są one stosowane przez okres dłuższy niż dwa lata.

W bardzo wyjątkowych okolicznościach środki mogą zostać przedłużone maksymalnie o

okres kolejnych dwóch lat. Nie stosuje się żadnych dwustronnych środków ochronnych

w przywozie produktu, który podlegał uprzednio takiemu środkowi przez okres czasu

równy temu. w którym środek ten był uprzednio stosowany, pod warunkiem że okres niestosowania

wynosi co najmniej dwa lata od wygaśnięcia środka.

4.

W przypadkach określonych w niniejszym artykule przed podjęciem środków w nim przewidzianych

lub w przypadkach, do których stosuje się ustęp 5 litera b) niniejszego artykułu,

Wspólnota z jednej strony lub Serbia, z drugiej strony, jak najszybciej dostarczy

Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia wszelkich istotnych informacji wymaganych w celu

dokładnego zbadania sytuacji i znalezienia rozwiązania możliwego do przyjęcia przez

obie Strony.

5.

W celu realizacji ustępów 1-4 stosuje się następujące postanowienia

a)

Problemy wynikające z sytuacji, o której mowa w niniejszym artykule, kieruje się niezwłocznie

do zbadania przez Radę Stabilizacji i Stowarzyszenia, która może podjąć wszelkie decyzje

mające na celu usunięcie takich problemów. Jeżeli Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia

lub Strona dokonująca wywozu nie podjęła decyzji, która usunęłaby trudności, lub jeżeli

nie zostało znalezione żadne inne satysfakcjonujące rozwiązanie w terminie 30 dni

od przedłożenia sprawy Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia. Strona dokonująca przywozu

może podjąć środki właściwe do rozwiązania problemu zgodnie z niniejszym artykułem.

W wyborze środków ochronnych pierwszeństwo należy przyznać tym, które w najmniejszym

stopniu zakłócają funkcjonowanie ustaleń przyjętych w niniejszym układzie. Środki

ochronne zastosowane zgodnie z art. XIX GATT z 1994 r. oraz Porozumieniem WTO w sprawie

środków ochronnych zachowują poziom/margines preferencji przyznany zgodnie z niniejszym

układem.

b)

Jeżeli wyjątkowe i poważne okoliczności wymagające podjęcia natychmiastowych działań

uniemożliwiają, w zależności od przypadku, wcześniejsze poinformowanie o lub zbadanie,

zainteresowana Strona może, w sytuacjach wyszczególnionych w niniejszym artykule,

zastosować bezzwłocznie środki tymczasowe niezbędne do zaradzenia sytuacji, o czym

zawiadamia niezwłocznie drugą Stronę.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia jest niezwłocznie powiadamiana o środkach ochronnych,

które są przedmiotem okresowych konsultacji w ramach tego organu, zwłaszcza w celu

ustalenia harmonogramu ich znoszenia, gdy tylko okoliczności na to pozwolą.

6.

W przypadku gdy Wspólnota, z jednej strony, lub Serbia, z drugiej strony, uzależniają

przywóz produktów, mogących powodować trudności określone w niniejszym artykule, od

procedury administracyjnej, której celem jest szybkie dostarczenie informacji dotyczących

tendencji w przepływach handlu, zawiadamia o tym drugą Stronę.

Artykuł 42

Klauzula o niedoborach

1.

Jeżeli przestrzeganie postanowień niniejszego tytułu prowadzi do

a)

poważnych niedoborów lub zagrożenia niedoborem środków spożywczych lub innych produktów

niezbędnych dla Strony dokonującej wywozu; lub

b)

powrotnego wywozu do kraju trzeciego produktu, w odniesieniu do którego Strona dokonująca

wywozu utrzymuje wwozowe ograniczenia ilościowe, cła wywozowe lub środki lub opłaty

o skutku równoważnym i jeżeli sytuacje określone powyżej powodują lub mogą powodować

poważne trudności dla Strony dokonującej wywozu.

Strona ta może podjąć stosowne środki na warunkach i zgodnie z procedurami określonymi

w niniejszym artykule.

2.

W wyborze środków pierwszeństwo należy przyznać tym, które w jak najmniejszym stopniu

zakłócają funkcjonowanie ustaleń niniejszego układu. Środków takich nie stosuje się

w sposób. który przy utrzymywaniu się takich samych warunków stanowiłby środek arbitralnej

lub nieuzasadnionej dyskryminacji, lub ukrytego ograniczania wymiany handlowej, a

gdy warunki nie uzasadniają już ich utrzymywania, środki te znosi się.

3.

Przed podjęciem środków przewidzianych w ustępie 1 lub. jak najszybciej w przypadkach,

do których stosuje się ustęp 4. Wspólnota lub Serbia dostarczają Radzie Stabilizacji

i Stowarzyszenia wszelkich istotnych informacji w celu znalezienia rozwiązania możliwego

do przyjęcia przez Strony. Strony mogą w ramach Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia

uzgadniać wszelkie środki niezbędne do usunięcia trudności. Jeżeli porozumienia nie

osiągnięto w terminie 30 dni od przedłożenia sprawy Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia,

Strona dokonująca wywozu może zastosować środki na mocy niniejszego artykułu w odniesieniu

do wywozu danego produktu.

4.

Jeżeli wyjątkowe i poważne okoliczności wymagające podjęcia natychmiastowych działań

uniemożliwiają, w zależności od przypadku, wcześniejsze poinformowanie lub zbadanie,

Wspólnota lub Serbia może, w sytuacjach wyszczególnionych w niniejszym artykule, zastosować

środki ostrożności niezbędne do zaradzenia tej sytuacji, o czym zawiadamia niezwłocznie

drugą Stronę.

5.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia jest niezwłocznie powiadamiana o wszelkich środkach

stosowanych zgodnie z niniejszym artykułem, które są przedmiotem okresowych konsultacji

w ramach tego organu, zwłaszcza w celu ustalenia harmonogramu ich znoszenia, gdy tylko

okoliczności na to pozwolą.

Artykuł 43

Monopole państwowe

Serbia stopniowo dostosowuje monopole o charakterze handlowym, tak by zagwarantować,

że po upływie trzech lat od wejścia w życie niniejszego układu nie będzie miała miejsce

żadna dyskryminacja dyskryminacji w zakresie warunków, na jakich towary są nabywane

i zbywane, między obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej a obywatelami

Serbii.

Artykuł 44

Reguły pochodzenia

O ile w niniejszym układzie nie postanowiono inaczej, protokół 3 ustanawia reguły

pochodzenia do celów stosowania postanowień niniejszego układu.

Artykuł 45

Dopuszczalne ograniczenia

Niniejszy układ nie stanowi przeszkody dla zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych

lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego

lub bezpieczeństwa publicznego; ochrony zdrowia i życia ludzi, zwierząt lub roślin;

ochrony skarbów dziedzictwa narodowego o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej,

ochrony własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej lub postanowieniami dotyczącymi

złota i srebra. Jednak takie zakazy lub ograniczenia nie mogą stanowić środka arbitralnej

dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia w wymianie handlowej między Stronami.

Artykuł 46

Brak współpracy administracyjnej

1.

Strony uzgadniają, że współpraca administracyjna jest niezbędna do wdrażania i kontroli

traktowania preferencyjnego przyznanego w niniejszym tytule i podkreślają swoje zobowiązanie

do zwalczania nieprawidłowości i nadużyć finansowych w sprawach celnych i związanych

z cłami.

2.

W przypadku gdy Strona stwierdziła na podstawie obiektywnych informacji brak współpracy

administracyjnej lub nieprawidłowości lub nadużycia finansowe, o których mowa w niniejszym

tytule. Strona ta może tymczasowo zawiesić zastosowane traktowanie preferencyjne danego

produktu lub produktów zgodnie z niniejszym artykułem.

3.

Do celów niniejszego artykułu brak współpracy administracyjnej oznacza między innymi

a)

powtarzające się przypadki niedopełnienia obowiązku weryfikacji statusu pochodzenia

danego produktu lub produktów;

b)

powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w przeprowadzaniu

późniejszych weryfikacji dowodów pochodzenia lub przekazywaniu ich wyników;

c)

powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w wydawaniu zezwolenia

na przeprowadzenie misji współpracy administracyjnej celem weryfikacji autentyczności

dokumentów lub dokładności informacji dotyczących przyznawania omawianego tu traktowania

preferencyjnego.

Do celów niniejszego artykułu stwierdzenie istnienia nieprawidłowości lub nadużyć

może mieć miejsce, między innymi, jeżeli nastąpił gwałtowny, nie w pełni uzasadniony

wzrost wielkości przywozu towarów, przekraczający tradycyjne możliwości produkcyjne

i wywozowe drugiej Strony, powiązany z posiadaniem obiektywnych informacji dotyczących

nieprawidłowości lub nadużyć.

4.

Zastosowanie czasowego zawieszenia podlega następującym warunkom

a)

Strona, która stwierdziła na podstawie obiektywnych informacji brak współpracy administracyjnej

lub nieprawidłowości lub nadużycia finansowe, bezzwłocznie powiadamia o tym Radę Stabilizacji

i Stowarzyszenia, przekazując jednocześnie obiektywne informacje, oraz rozpoczyna

konsultacje w ramach Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia w oparciu o wszelkie stosowne

informacje i obiektywne wnioski, celem znalezienia rozwiązania zadowalającego obie

Strony;

b)

w przypadku gdy Strony rozpoczęły konsultacje w ramach Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia,

o których mowa powyżej, i nie osiągnęły zadowalającego rozwiązania w terminie trzech

miesięcy od przekazania informacji, wówczas Strona, której to dotyczy, może tymczasowo

zawiesić zastosowane traktowanie preferencyjne danych produktów. Informację o tymczasowym

zawieszeniu bezzwłocznie podaje się do wiadomości Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia;

c)

tymczasowe zawieszenia przewidziane w niniejszym artykule ogranicza się do niezbędnego

minimum w celu ochrony interesów finansowych danej Strony. Nie przekraczają one okresu

sześciu miesięcy, który może zostać przedłużony. Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia

jest powiadamiany o tymczasowych zawieszeniach bezzwłocznie po ich przyjęciu. Stanowią

one przedmiot okresowych konsultacji w Komitecie Stabilizacji i Stowarzyszenia, zwłaszcza

w celu ich zniesienia, gdy tylko okoliczności na to pozwolą.

5.

Równocześnie z powiadomieniem Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia, zgodnie z ustępem

4 litera a) niniejszego artykułu, dana Strona powinna opublikować zawiadomienie dla

importerów w swoim Dzienniku Urzędowym. W zawiadomieniu dla importerów powinna być

zawarta informacja, że w odniesieniu do danego produktu stwierdzono na podstawie obiektywnych

informacji brak współpracy administracyjnej lub istnienie nieprawidłowości lub nadużyć.

Artykuł 47

W przypadku popełnienia przez właściwe organy błędu we właściwym zarządzaniu systemem

preferencyjnym dotyczącym wywozu, a zwłaszcza w stosowaniu postanowień protokołu 3

do niniejszego układu, który to błąd wywiera skutki w zakresie ceł przywozowych. Umawiająca

się Strona, której dotyczą takie skutki, może zwrócić się do Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia

o zbadanie możliwości podjęcia wszelkich możliwych środków celem naprawienia tej sytuacji.

Artykuł 48

Stosowanie niniejszego układu nie narusza stosowania postanowień prawa wspólnotowego

do Wysp Kanaryjskich.

1.

Postanowienia niniejszego rozdziału stosuje się do produktów pochodzących ze Wspólnoty

lub z Serbii, które są wymienione w działach 25-97 nomenklatury scalonej, z wyjątkiem

produktów wymienionych w załączniku 1 pkt 1 ppkt (ii) do Porozumienia WTO w sprawie

rolnictwa.

2.

Handel między Stronami produktami objętymi Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę

Energii Atomowej jest prowadzony zgodnie z postanowieniami tego Traktatu.

1.

Cła przywozowe oraz opłaty o skutku równoważnym na przywożone do Wspólnoty produkty

przemysłowe pochodzące z Serbii zostają zniesione z dniem wejścia w życie niniejszego

układu.

2.

Ograniczenia ilościowe w przywozie do Wspólnoty produktów przemysłowych pochodzących

z Serbii oraz środki o skutku równoważnym zostają zniesione z dniem wejścia w życie

niniejszego układu.

1.

Cła przywozowe na przywożone do Serbii produkty przemysłowe pochodzące ze Wspólnoty,

inne niż te. które wymieniono w załączniku I. zostają zniesione z dniem wejścia w

życie niniejszego układu.

2.

Opłaty o skutku równoważnym do ceł przywozowych na przywożone do Serbii produkty przemysłowe

pochodzące ze Wspólnoty zostają zniesione z dniem wejścia w życie niniejszego układu.

3.

Cła przywozowe na przywożone do Serbii produkty przemysłowe pochodzące ze Wspólnoty,

które wymieniono w załączniku I, są stopniowo obniżane i znoszone zgodnie z harmonogramem

zawartym w tym załączniku.

4.

Ograniczenia ilościowe w przywozie do Serbii produktów przemysłowych pochodzących

ze Wspólnoty oraz środki o skutku równoważnym zostają zniesione z dniem wejścia w

życie niniejszego układu.

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota oraz Serbia znoszą w handlu między

sobą wszelkie cła wywozowe oraz opłaty o skutku równoważnym.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota oraz Serbia znoszą między sobą

wszystkie ograniczenia ilościowe w wywozie oraz wszystkie środki o skutku równoważnym.

Serbia oświadcza, że jest gotowa obniżyć cła w handlu ze Wspólnotą szybciej niż to

przewidziano w artykule 21, jeżeli pozwoli na to jej ogólna sytuacja gospodarcza i

sytuacja w danym sektorze gospodarki.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia analizuje sytuację pod tym kątem i wydaje stosowne

zalecenia.

1.

Postanowienia niniejszego rozdziału stosuje się do handlu produktami rolnymi i produktami

rybołówstwa pochodzącymi ze Wspólnoty lub z Serbii.

2.

Określenie „produkty rolne i produkty rybołówstwa” odnosi się do produktów wymienionych

w działach 1-24 nomenklatury scalonej oraz do produktów wymienionych w załączniku

I pkt 1 ppkt (ii) do Porozumienia WTO w sprawie rolnictwa.

3.

Definicja ta obejmuje ryby i produkty rybołówstwa objęte działem 3, pozycjami 1604

i 1605, oraz podpozycjami 0511 91. 2301 20 00 oraz ex 1902 20 10 („Makarony nadziewane

zawierające więcej niż 20% masy ryb, skorupiaków, mięczaków lub innych bezkręgowców

wodnych”).

Protokół 1 określa ustalenia dotyczące handlu mające zastosowanie do przetworzonych

produktów rolnych, które są w nim wymienione.

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota znosi wszystkie ograniczenia

ilościowe oraz środki o skutku równoważnym w przywozie produktów rolnych pochodzących

z Serbii.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota znosi cła i opłaty o skutku równoważnym

w przywozie produktów rolnych pochodzących z Serbii, innych niż te objęte pozycjami

0102, 0201, 0202, 1701, 1702 i 2204 nomenklatury scalonej.

W odniesieniu do produktów objętych działami 7 i 8 nomenklatury scalonej, dla których

wspólna taryfa celna przewiduje stosowanie cel ad valorem oraz ceł specyficznych, zniesienie ma zastosowanie tylko do części ad vdorem należności celnej.

3.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota ustala wysokość stawki celnej

na przywóz do Wspólnoty produktów z młodej wołowiny określonych w załączniku II i

pochodzących z Serbii na poziomie 20% cła ad valorem oraz 20% cła specyficznego określonego we wspólnej taryfie celnej Wspólnoty, w granicach

rocznego kontyngentu taryfowego wynoszącego 8 700 ton w przeliczeniu na wagę bitą.

4.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota zwalnia z opłat celnych przywożone

do Wspólnoty produkty pochodzące z Serbii objęte pozycjami 1701 i 1702 nomenklatury

scalonej, do wyczerpania rocznego kontyngentu taryfowego wynoszącego 180 000 ton (waga

netto).

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Serbia znosi wszystkie ograniczenia ilościowe

oraz środki o skutku równoważnym w przywozie produktów rolnych pochodzących ze Wspólnoty.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Serbia

a)

znosi cła stosowane w przywozie niektórych produktów rolnych pochodzących ze Wspólnoty,

wymienionych w załączniku IIIa;

b)

stopniowo znosi cła stosowane w przywozie niektórych produktów rolnych pochodzących

ze Wspólnoty, wymienionych w załączniku IIIb, zgodnie z harmonogramem wskazanym dla

każdego produktu w tym załączniku;

c)

stopniowo obniża cła stosowane w przywozie niektórych produktów rolnych pochodzących

ze Wspólnoty, wymienionych w załączniku IIIc i IIId; zgodnie z harmonogramem wskazanym

dla każdego produktu w tych załącznikach.

Ustalenia mające zastosowanie do win i napojów spirytusowych, o których mowa w protokole

2, są określone w tym protokole,

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota znosi wszystkie ograniczenia

ilościowe oraz środki o skutku równoważnym w przywozie ryb i produktów rybołówstwa

pochodzących z Serbii.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota znosi wszystkie cła oraz środki

o skutku równoważnym na ryby i produkty rybołówstwa pochodzące z Serbii, inne niż

te wymienione w załączniku IV. Produkty wymienione w załączniku IV podlegają zawartym

w nim postanowieniom.

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Serbia znosi wszystkie ograniczenia ilościowe

oraz środki o skutku równoważnym w przywozie ryb i produktów rybołówstwa pochodzących

ze Wspólnoty.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Serbia znosi wszystkie cła oraz środki

o skutku równoważnym na ryby i produkty rybołówstwa pochodzące ze Wspólnoty, inne

niż te wymienione w załączniku V. Produkty wymienione w załączniku V podlegają zawartym

w nim postanowieniom.

Biorąc pod uwagę wielkość handlu produktami rolnymi i produktami rybołówstwa między

Stronami, szczególną wrażliwość tych sektorów, zasady wspólnej polityki Wspólnoty

w zakresie rolnictwa i rybołówstwa, zasady polityki rolnej i polityki rybołówstwa

Serbii, rolę rolnictwa i rybołówstwa w gospodarce Serbii oraz konsekwencje wielostronnych

negocjacji handlowych w ramach WTO, jak również ewentualnego przystąpienia Serbii

do WTO. Wspólnota i Serbia zbadają na forum Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia, najpóźniej

trzy lata po wejściu w życie niniejszego układu, produkt po produkcie, w sposób uporządkowany

i na odpowiedniej zasadzie wzajemności, możliwość przyznania dalszych koncesji w celu

większej liberalizacji handlu produktami rolnymi i produktami rybołówstwa.

1.

Nie naruszając innych postanowień niniejszego układu, w szczególności jego artykułu

41, uwzględniając szczególną wrażliwość rynków produktów rolnych i produktów rybołówstwa,

jeżeli przywóz produktów pochodzących z jednej ze Stron i podlegających koncesjom

przyznanym na mocy artykułów 25, 26, 27, 28, 29 i 30, powoduje poważne zakłócenia

na rynkach lub w krajowych mechanizmach regulacyjnych drugiej Strony, obie Strony

niezwłocznie podejmują konsultacje, których celem jest znalezienie właściwego rozwiązania.

W oczekiwaniu na takie rozwiązanie Strona, której to dotyczy, może podjąć odpowiednie

środki, jakie uzna za niezbędne.

2.

W przypadku, gdy łączna ilość przywożonych produktów pochodzących z Serbii wyszczególnionych

w załączniku V do protokołu 3 osiągnie 115% średniej odnotowanej w trzech poprzednich

latach kalendarzowych, Serbia i Wspólnota w terminie pięciu dni roboczych przystępują

do konsultacji w celu przeanalizowania i oceny uwarunkowań handlowych sprzyjających

sprowadzaniu tych towarów do Wspólnoty i. w odpowiednich przypadkach, ustalają właściwe

rozwiązania mające zapobiec zakłóceniom handlowym powodowanym przez przywóz tych towarów

do Wspólnoty.

Bez uszczerbku dla ustępu 1. w przypadku gdy łączna ilość przywożonych produktów pochodzących

z Serbii wyszczególnionych w załączniku V do protokołu 3 wzrośnie o ponad 30 procent

w roku kalendarzowym, w porównaniu ze średnią odnotowaną w trzech poprzednich latach

kalendarzowych. Wspólnota może zawiesić stosowanie preferencyjnego traktowania w odniesieniu

do produktów, które spowodowały ten wzrost.

W przypadku podjęcia decyzji o zawieszeniu preferencyjnego traktowania. Wspólnota

zawiadamia o tym środku w terminie pięciu dni roboczych Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia

oraz przystępuje do konsultacji z Serbią w celu uzgodnienia środków mających zapobiec

czynnikom zakłócającym handel produktami wyszczególnionymi w załączniku V do protokołu

3.

Wspólnota przywraca preferencyjne traktowanie niezwłocznie po usunięciu czynników

zakłócających handel poprzez skuteczną realizację uzgodnionych środków lub dzięki

innym odpowiednim środkom przyjętym przez Strony.

Postanowienia artykułu 41 ustępy 3-6 stosuje się odpowiednio do działań podjętych

na podstawie niniejszego ustępu.

3.

Strony dokonują przeglądu funkcjonowania mechanizmu przewidzianego w ustępie 2 nic

później niż w ciągu trzech lat od daty wejścia w życie niniejszego układu. Rada Stabilizacji

i Stowarzyszenia może zdecydować o odpowiednim dostosowaniu mechanizmu przewidzianego

w ustępie 2.

1.

Serbia zapewnia ochronę wspólnotowych oznaczeń geograficznych zarejestrowanych we

Wspólnocie na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 510/2006 z 20 marca 2006 r. w sprawie ochrony oznaczeń

geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych

2.

Serbia zakazuje całkowicie wykorzystywania na swoim terytorium nazw chronionych we

Wspólnocie w odniesieniu do podobnych produktów niespełniających warunków specyfikacji

oznaczenia geograficznego. Dotyczy to nawet sytuacji, gdy podawane jest prawdziwe

pochodzenie geograficzne towaru, dane oznaczenie geograficzne jest stosowane w tłumaczeniu,

nazwie towarzyszą określenia takie jak „rodzaj”, „typ”, „styl”, „imitacja”, „metoda”

lub inne podobne określenia.

3.

Serbia odmawia rejestracji znaku towarowego, którego używanie odpowiada sytuacjom,

o których mowa w ustępie 2.

4.

Znaki towarowe, których używanie odpowiada sytuacjom, o których mowa w ustępie 2.

zarejestrowane w Serbii lub ustanowione poprzez używanie, przestają być używane z

upływem pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszego układu. Nie dotyczy to jednak

znaków towarowych zarejestrowanych w Serbii oraz znaków towarowych ustanowionych poprzez

używanie, które są własnością obywateli krajów trzecich, pod warunkiem że ich charakter

nie wprowadza w żaden sposób w błąd opinii publicznej co do jakości, specyfikacji

lub pochodzenia geograficznego towarów.

5.

Każde wykorzystanie oznaczeń geograficznych chronionych zgodnie z ustępem 1 jako terminów

używanych zwyczajowo w języku potocznym jako potocznej nazwy takich towarów w Serbii

kończy się najpóźniej z upływem pięciu lat po wejściu w życie niniejszego układu.

6.

Serbia zapewnia, aby towary wywożone z jej terytorium po upływie pięciu lat po wejściu

w życie niniejszego układu nie naruszały postanowień niniejszego artykułu.

7.

Serbia zapewnia ochronę, o której mowa w ustępach 1-6. z własnej inicjatywy, jak również

na wniosek zainteresowanych stron.

Postanowienia niniejszego rozdziału stosuje się do handlu wszystkimi produktami miedzy

Stronami, o ile nie postanowiono inaczej w niniejszym rozdziale lub w protokole 1.

Postanowienia niniejszego tytułu w żaden sposób nie wpływają na jednostronne stosowanie

korzystniejszych środków przez którąkolwiek ze Stron,

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu nie wprowadza się żadnych nowych cel przywozowych

ani wywozowych, ani też opłat o skutku równoważnym, w handlu między Wspólnotą a Serbią,

natomiast te. które już się stosuje, nie zostaną podwyższone.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu nie wprowadza się żadnych nowych ograniczeń

ilościowych w przywozie lub wywozie, ani środków o skutku równoważnym w handlu między

Wspólnotą a Serbią, natomiast te. które już istnieją nie staną się bardziej restrykcyjne.

3.

Bez uszczerbku dla koncesji przyznanych na mocy artykułów 26. 27, 28. 29 i 30, postanowienia

ustępu 1 i 2 niniejszego artykułu nie ograniczają w żaden sposób prowadzenia polityki

rolnej i polityki rybołówstwa w Serbii i we Wspólnocie, ani podejmowania środków w

ramach tej polityki, o ile nie wpływa to na system przywozu, przewidziany w załącznikach

II-V oraz, w protokole 1.

1.

Wspólnota i Serbia powstrzymują się od stosowania wszelkich środków lub praktyk o

wewnętrznym charakterze fiskalnym powodujących bezpośrednio lub pośrednio nierówne

traktowanie produktów jednej Strony i podobnych produktów pochodzących z terytorium

drugiej Strony oraz znoszą te środki lub praktyki, jeżeli takie istnieją.

2.

Produkty wywożone na terytorium jednej ze Stron nie mogą korzystać ze zwrotu wewnętrznych

podatków pośrednich w wielkościach przekraczających podatki pośrednie nakładane na

te produkty.

Postanowienia dotyczące zniesienia ceł przywozowych stosuje się również do cel o charakterze

fiskalnym.

1.

Niniejszy układ nie stanowi przeszkody w utrzymaniu lub ustanowieniu unii celnych,

stref wolnego handlu lub ustaleń dotyczących handlu przygranicznego, o ile ich skutkiem

nie jest zmiana ustaleń dotyczących handlu przewidzianych w niniejszym układzie.

2.

Podczas okresów przejściowych określonych w artykule 18 niniejszy układ nie ma wpływu

na wprowadzenie w życie szczególnych ustaleń preferencyjnych dotyczących przepływu

towarów, określonych w umowach transgranicznych zawartych wcześniej między jednym

lub więcej państwami członkowskimi a Serbią albo wynikających z umów dwustronnych,

o których mowa w tytule III, zawartych przez Serbię w celu wspierania handlu regionalnego.

3.

Strony prowadzą w ramach Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia konsultacje dotyczące

umów wymienionych w ustępach 1 i 2 niniejszego artykułu, a w razie potrzeby dotyczące

również innych istotnych kwestii związanych z ich polityką handlową wobec krajów trzecich.

W szczególności w przypadku przystąpienia jednego z krajów trzecich do Unii konsultacje

takie prowadzone są z uwzględnieniem wspólnych interesów Wspólnoty i Serbii, określonych

w niniejszym układzie.

1.

Żadne z postanowień niniejszego układu nie uniemożliwia którejkolwiek ze Stron podjęcia

działań służących ochronie handlu zgodnie z ustępem 2 niniejszego artykułu i artykułem

41.

2.

Jeżeli jedna ze Stron stwierdzi istnienie praktyk dumpingowych lub dotacji wyrównawczych

w handlu z drugą Stroną, może ona podjąć właściwe kroki przeciw tym praktykom zgodnie

z Porozumieniem WTO w sprawie wykonania art. VI GATT 1994 lub Porozumieniem WTO w

sprawie subsydiów i środków wyrównawczych oraz jej własnym odpowiednim ustawodawstwem

wewnętrznym.

1.

Strony stosują między sobą postanowienia art. XIX GATT 1994 i Porozumienia WTO w sprawie

środków ochronnych.

2.

Niezależnie od postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu, w przypadku gdy przywóz

produktu jednej Strony na terytorium drugiej Strony odbywa się w takich zwiększonych

ilościach i na takich warunkach, które powodują lub zagrażają spowodowaniem

a)

poważnej szkody dla krajowego przemysłu produktów podobnych lub bezpośrednio konkurujących

na terytorium Strony dokonującej przywozu; lub

b)

poważnych zakłóceń w jakimkolwiek sektorze gospodarki lub trudności mogących spowodować

poważne pogorszenie sytuacji gospodarczej w regionie Strony dokonującej przywozu;

Strona dokonująca przywozu może podjąć stosowne dwustronne środki ochronne na warunkach

i zgodnie z procedurami określonymi w niniejszym artykule.

3.

Dwustronne środki ochronne skierowane wobec przywozu dokonywanego z terytorium drugiej

Strony nie przekraczają poziomu niezbędnego do usunięcia zaistniałych trudności, jak

określono w ustępie 2, które pojawiły się w wyniku stosowania mniejszego układu. Przyjęte

środki ochronne powinny składać się z zawieszenia wzrostu lub obniżki marginesu preferencji

przewidzianych w niniejszym układzie dla danych produktów do maksymalnej wysokości

odpowiadającej podstawowej stawce celnej określonej w artykule 18 ustęp 4 litery a)

i b) oraz ustęp 5 dla tego samego produktu. Środki takie zawierają elementy wyraźnie

prowadzące do stopniowego ich znoszenia najpóźniej do końca wyznaczonego terminu i

nie są one stosowane przez okres dłuższy niż dwa lata.

W bardzo wyjątkowych okolicznościach środki mogą zostać przedłużone maksymalnie o

okres kolejnych dwóch lat. Nie stosuje się żadnych dwustronnych środków ochronnych

w przywozie produktu, który podlegał uprzednio takiemu środkowi przez okres czasu

równy temu. w którym środek ten był uprzednio stosowany, pod warunkiem że okres niestosowania

wynosi co najmniej dwa lata od wygaśnięcia środka.

4.

W przypadkach określonych w niniejszym artykule przed podjęciem środków w nim przewidzianych

lub w przypadkach, do których stosuje się ustęp 5 litera b) niniejszego artykułu,

Wspólnota z jednej strony lub Serbia, z drugiej strony, jak najszybciej dostarczy

Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia wszelkich istotnych informacji wymaganych w celu

dokładnego zbadania sytuacji i znalezienia rozwiązania możliwego do przyjęcia przez

obie Strony.

5.

W celu realizacji ustępów 1-4 stosuje się następujące postanowienia

a)

Problemy wynikające z sytuacji, o której mowa w niniejszym artykule, kieruje się niezwłocznie

do zbadania przez Radę Stabilizacji i Stowarzyszenia, która może podjąć wszelkie decyzje

mające na celu usunięcie takich problemów. Jeżeli Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia

lub Strona dokonująca wywozu nie podjęła decyzji, która usunęłaby trudności, lub jeżeli

nie zostało znalezione żadne inne satysfakcjonujące rozwiązanie w terminie 30 dni

od przedłożenia sprawy Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia. Strona dokonująca przywozu

może podjąć środki właściwe do rozwiązania problemu zgodnie z niniejszym artykułem.

W wyborze środków ochronnych pierwszeństwo należy przyznać tym, które w najmniejszym

stopniu zakłócają funkcjonowanie ustaleń przyjętych w niniejszym układzie. Środki

ochronne zastosowane zgodnie z art. XIX GATT z 1994 r. oraz Porozumieniem WTO w sprawie

środków ochronnych zachowują poziom/margines preferencji przyznany zgodnie z niniejszym

układem.

b)

Jeżeli wyjątkowe i poważne okoliczności wymagające podjęcia natychmiastowych działań

uniemożliwiają, w zależności od przypadku, wcześniejsze poinformowanie o lub zbadanie,

zainteresowana Strona może, w sytuacjach wyszczególnionych w niniejszym artykule,

zastosować bezzwłocznie środki tymczasowe niezbędne do zaradzenia sytuacji, o czym

zawiadamia niezwłocznie drugą Stronę.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia jest niezwłocznie powiadamiana o środkach ochronnych,

które są przedmiotem okresowych konsultacji w ramach tego organu, zwłaszcza w celu

ustalenia harmonogramu ich znoszenia, gdy tylko okoliczności na to pozwolą.

6.

W przypadku gdy Wspólnota, z jednej strony, lub Serbia, z drugiej strony, uzależniają

przywóz produktów, mogących powodować trudności określone w niniejszym artykule, od

procedury administracyjnej, której celem jest szybkie dostarczenie informacji dotyczących

tendencji w przepływach handlu, zawiadamia o tym drugą Stronę.

1.

Jeżeli przestrzeganie postanowień niniejszego tytułu prowadzi do

a)

poważnych niedoborów lub zagrożenia niedoborem środków spożywczych lub innych produktów

niezbędnych dla Strony dokonującej wywozu; lub

b)

powrotnego wywozu do kraju trzeciego produktu, w odniesieniu do którego Strona dokonująca

wywozu utrzymuje wwozowe ograniczenia ilościowe, cła wywozowe lub środki lub opłaty

o skutku równoważnym i jeżeli sytuacje określone powyżej powodują lub mogą powodować

poważne trudności dla Strony dokonującej wywozu.

Strona ta może podjąć stosowne środki na warunkach i zgodnie z procedurami określonymi

w niniejszym artykule.

2.

W wyborze środków pierwszeństwo należy przyznać tym, które w jak najmniejszym stopniu

zakłócają funkcjonowanie ustaleń niniejszego układu. Środków takich nie stosuje się

w sposób. który przy utrzymywaniu się takich samych warunków stanowiłby środek arbitralnej

lub nieuzasadnionej dyskryminacji, lub ukrytego ograniczania wymiany handlowej, a

gdy warunki nie uzasadniają już ich utrzymywania, środki te znosi się.

3.

Przed podjęciem środków przewidzianych w ustępie 1 lub. jak najszybciej w przypadkach,

do których stosuje się ustęp 4. Wspólnota lub Serbia dostarczają Radzie Stabilizacji

i Stowarzyszenia wszelkich istotnych informacji w celu znalezienia rozwiązania możliwego

do przyjęcia przez Strony. Strony mogą w ramach Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia

uzgadniać wszelkie środki niezbędne do usunięcia trudności. Jeżeli porozumienia nie

osiągnięto w terminie 30 dni od przedłożenia sprawy Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia,

Strona dokonująca wywozu może zastosować środki na mocy niniejszego artykułu w odniesieniu

do wywozu danego produktu.

4.

Jeżeli wyjątkowe i poważne okoliczności wymagające podjęcia natychmiastowych działań

uniemożliwiają, w zależności od przypadku, wcześniejsze poinformowanie lub zbadanie,

Wspólnota lub Serbia może, w sytuacjach wyszczególnionych w niniejszym artykule, zastosować

środki ostrożności niezbędne do zaradzenia tej sytuacji, o czym zawiadamia niezwłocznie

drugą Stronę.

5.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia jest niezwłocznie powiadamiana o wszelkich środkach

stosowanych zgodnie z niniejszym artykułem, które są przedmiotem okresowych konsultacji

w ramach tego organu, zwłaszcza w celu ustalenia harmonogramu ich znoszenia, gdy tylko

okoliczności na to pozwolą.

Serbia stopniowo dostosowuje monopole o charakterze handlowym, tak by zagwarantować,

że po upływie trzech lat od wejścia w życie niniejszego układu nie będzie miała miejsce

żadna dyskryminacja dyskryminacji w zakresie warunków, na jakich towary są nabywane

i zbywane, między obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej a obywatelami

Serbii.

O ile w niniejszym układzie nie postanowiono inaczej, protokół 3 ustanawia reguły

pochodzenia do celów stosowania postanowień niniejszego układu.

Niniejszy układ nie stanowi przeszkody dla zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych

lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego

lub bezpieczeństwa publicznego; ochrony zdrowia i życia ludzi, zwierząt lub roślin;

ochrony skarbów dziedzictwa narodowego o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej,

ochrony własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej lub postanowieniami dotyczącymi

złota i srebra. Jednak takie zakazy lub ograniczenia nie mogą stanowić środka arbitralnej

dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia w wymianie handlowej między Stronami.

1.

Strony uzgadniają, że współpraca administracyjna jest niezbędna do wdrażania i kontroli

traktowania preferencyjnego przyznanego w niniejszym tytule i podkreślają swoje zobowiązanie

do zwalczania nieprawidłowości i nadużyć finansowych w sprawach celnych i związanych

z cłami.

2.

W przypadku gdy Strona stwierdziła na podstawie obiektywnych informacji brak współpracy

administracyjnej lub nieprawidłowości lub nadużycia finansowe, o których mowa w niniejszym

tytule. Strona ta może tymczasowo zawiesić zastosowane traktowanie preferencyjne danego

produktu lub produktów zgodnie z niniejszym artykułem.

3.

Do celów niniejszego artykułu brak współpracy administracyjnej oznacza między innymi

a)

powtarzające się przypadki niedopełnienia obowiązku weryfikacji statusu pochodzenia

danego produktu lub produktów;

b)

powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w przeprowadzaniu

późniejszych weryfikacji dowodów pochodzenia lub przekazywaniu ich wyników;

c)

powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w wydawaniu zezwolenia

na przeprowadzenie misji współpracy administracyjnej celem weryfikacji autentyczności

dokumentów lub dokładności informacji dotyczących przyznawania omawianego tu traktowania

preferencyjnego.

Do celów niniejszego artykułu stwierdzenie istnienia nieprawidłowości lub nadużyć

może mieć miejsce, między innymi, jeżeli nastąpił gwałtowny, nie w pełni uzasadniony

wzrost wielkości przywozu towarów, przekraczający tradycyjne możliwości produkcyjne

i wywozowe drugiej Strony, powiązany z posiadaniem obiektywnych informacji dotyczących

nieprawidłowości lub nadużyć.

4.

Zastosowanie czasowego zawieszenia podlega następującym warunkom

a)

Strona, która stwierdziła na podstawie obiektywnych informacji brak współpracy administracyjnej

lub nieprawidłowości lub nadużycia finansowe, bezzwłocznie powiadamia o tym Radę Stabilizacji

i Stowarzyszenia, przekazując jednocześnie obiektywne informacje, oraz rozpoczyna

konsultacje w ramach Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia w oparciu o wszelkie stosowne

informacje i obiektywne wnioski, celem znalezienia rozwiązania zadowalającego obie

Strony;

b)

w przypadku gdy Strony rozpoczęły konsultacje w ramach Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia,

o których mowa powyżej, i nie osiągnęły zadowalającego rozwiązania w terminie trzech

miesięcy od przekazania informacji, wówczas Strona, której to dotyczy, może tymczasowo

zawiesić zastosowane traktowanie preferencyjne danych produktów. Informację o tymczasowym

zawieszeniu bezzwłocznie podaje się do wiadomości Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia;

c)

tymczasowe zawieszenia przewidziane w niniejszym artykule ogranicza się do niezbędnego

minimum w celu ochrony interesów finansowych danej Strony. Nie przekraczają one okresu

sześciu miesięcy, który może zostać przedłużony. Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia

jest powiadamiany o tymczasowych zawieszeniach bezzwłocznie po ich przyjęciu. Stanowią

one przedmiot okresowych konsultacji w Komitecie Stabilizacji i Stowarzyszenia, zwłaszcza

w celu ich zniesienia, gdy tylko okoliczności na to pozwolą.

5.

Równocześnie z powiadomieniem Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia, zgodnie z ustępem

4 litera a) niniejszego artykułu, dana Strona powinna opublikować zawiadomienie dla

importerów w swoim Dzienniku Urzędowym. W zawiadomieniu dla importerów powinna być

zawarta informacja, że w odniesieniu do danego produktu stwierdzono na podstawie obiektywnych

informacji brak współpracy administracyjnej lub istnienie nieprawidłowości lub nadużyć.

W przypadku popełnienia przez właściwe organy błędu we właściwym zarządzaniu systemem

preferencyjnym dotyczącym wywozu, a zwłaszcza w stosowaniu postanowień protokołu 3

do niniejszego układu, który to błąd wywiera skutki w zakresie ceł przywozowych. Umawiająca

się Strona, której dotyczą takie skutki, może zwrócić się do Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia

o zbadanie możliwości podjęcia wszelkich możliwych środków celem naprawienia tej sytuacji.

Stosowanie niniejszego układu nie narusza stosowania postanowień prawa wspólnotowego

do Wysp Kanaryjskich.

1.

Z zastrzeżeniem warunków i zasad mających zastosowanie w każdym państwie członkowskim

a)

traktowanie przyznane pracownikom, którzy są obywatelami Serbii i którzy są legalnie

zatrudnieni na terytorium państwa członkowskiego, jest wolne od wszelkiej dyskryminacji

ze względu na obywatelstwo w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia lub zwolnienia

w porównaniu z obywatelami tego państwa członkowskiego;

b)

legalnie przebywający w danym państwie członkowskim współmałżonek i dzieci pracownika

legalnie zatrudnionego na terytorium państwa członkowskiego, z wyjątkiem pracowników

sezonowych lub pracowników objętych dwustronnymi umowami w rozumieniu artykułu 50,

o ile w tych umowach nie przewidziano inaczej, mają dostęp do rynku pracy w tym państwie

członkowskim w okresie, w którym ten pracownik ma zezwolenie na pracę.

2.

Z zastrzeżeniem warunków i zasad mających zastosowanie w Serbii, przyznaje ona pracownikom,

którzy są obywatelami państwa członkowskiego legalnie zatrudnionymi na jej terytorium,

jak również ich współmałżonkom i dzieciom legalnie przebywającym na terytorium Serbii,

traktowanie określone w ustępie 1.

Artykuł 50

1.

Uwzględniając sytuację na rynku pracy w państwach członkowskich oraz z zastrzeżeniem

ich ustawodawstwa i przestrzegania zasad obowiązujących w państwach członkowskich

w dziedzinie mobilności pracowników

a)

należy utrzymać i w miarę możliwości poprawić istniejące ułatwienia w dostępie do

zatrudnienia pracowników z Serbii, przyznane przez państwa członkowskie na mocy umów

dwustronnych;

b)

pozostałe państwa członkowskie rozważą możliwość zawarcia podobnych umów.

2.

Po upływie trzech lat Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia zbada przyznanie dalszych

udogodnień, w tym ułatwień w dostępie do szkoleń zawodowych, zgodnie z przepisami

i procedurami obowiązującymi w państwach członkowskich, uwzględniając sytuację na

rynku pracy w państwach członkowskich i we Wspólnocie.

Artykuł 51

1.

Określa się zasady konieczne do koordynowania systemów zabezpieczenia społecznego

dla pracowników mających obywatelstwo serbskie, legalnie zatrudnionych na terytorium

państwa członkowskiego oraz dla członków ich rodzin legalnie przebywających na jego

terytorium. W tym celu decyzja Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia, która nie powinna

wpłynąć na jakiekolwiek prawa lub zobowiązania wynikające z umów dwustronnych w przypadku,

gdy te ostatnie zapewniają korzystniejsze traktowanie, zawiera następujące postanowienia

a)

wszystkie okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pobytu odbyte przez takich pracowników

w różnych państwach członkowskich są sumowane na potrzeby obliczenia emerytur i rent

z tytułu wieku, inwalidztwa i śmierci oraz na potrzeby opieki medycznej dla takich

pracowników oraz członków ich rodzin;

b)

wszelkie emerytury lub renty z tytułu wieku, śmierci, wypadku przy pracy lub choroby

zawodowej, a także wynikającego z nich inwalidztwa, z wyłączeniem świadczeń nieskładkowych,

mogą być swobodnie przenoszone według stawki określonej na mocy prawa państwa członkowskiego

lub państw członkowskich zobowiązanych do wypłaty świadczenia;

c)

pracownicy, o których mowa. otrzymują dodatki rodzinne dla członków swoich rodzin

na zasadach określonych powyżej.

2.

Serbia przyznaje pracownikom, którzy są obywatelami państwa członkowskiego legalnie

zatrudnionymi na jej terytorium, jak również ich współmałżonkom i dzieciom legalnie

przebywającym na terytorium Serbii, traktowanie podobne do tego. jakie określono w

ustępie 1 litery b) i c).

1.

Uwzględniając sytuację na rynku pracy w państwach członkowskich oraz z zastrzeżeniem

ich ustawodawstwa i przestrzegania zasad obowiązujących w państwach członkowskich

w dziedzinie mobilności pracowników

a)

należy utrzymać i w miarę możliwości poprawić istniejące ułatwienia w dostępie do

zatrudnienia pracowników z Serbii, przyznane przez państwa członkowskie na mocy umów

dwustronnych;

b)

pozostałe państwa członkowskie rozważą możliwość zawarcia podobnych umów.

2.

Po upływie trzech lat Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia zbada przyznanie dalszych

udogodnień, w tym ułatwień w dostępie do szkoleń zawodowych, zgodnie z przepisami

i procedurami obowiązującymi w państwach członkowskich, uwzględniając sytuację na

rynku pracy w państwach członkowskich i we Wspólnocie.

1.

Określa się zasady konieczne do koordynowania systemów zabezpieczenia społecznego

dla pracowników mających obywatelstwo serbskie, legalnie zatrudnionych na terytorium

państwa członkowskiego oraz dla członków ich rodzin legalnie przebywających na jego

terytorium. W tym celu decyzja Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia, która nie powinna

wpłynąć na jakiekolwiek prawa lub zobowiązania wynikające z umów dwustronnych w przypadku,

gdy te ostatnie zapewniają korzystniejsze traktowanie, zawiera następujące postanowienia

a)

wszystkie okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pobytu odbyte przez takich pracowników

w różnych państwach członkowskich są sumowane na potrzeby obliczenia emerytur i rent

z tytułu wieku, inwalidztwa i śmierci oraz na potrzeby opieki medycznej dla takich

pracowników oraz członków ich rodzin;

b)

wszelkie emerytury lub renty z tytułu wieku, śmierci, wypadku przy pracy lub choroby

zawodowej, a także wynikającego z nich inwalidztwa, z wyłączeniem świadczeń nieskładkowych,

mogą być swobodnie przenoszone według stawki określonej na mocy prawa państwa członkowskiego

lub państw członkowskich zobowiązanych do wypłaty świadczenia;

c)

pracownicy, o których mowa. otrzymują dodatki rodzinne dla członków swoich rodzin

na zasadach określonych powyżej.

2.

Serbia przyznaje pracownikom, którzy są obywatelami państwa członkowskiego legalnie

zatrudnionymi na jej terytorium, jak również ich współmałżonkom i dzieciom legalnie

przebywającym na terytorium Serbii, traktowanie podobne do tego. jakie określono w

ustępie 1 litery b) i c).

Do celów niniejszego układu

a)

„przedsiębiorstwo wspólnotowe” lub „przedsiębiorstwo serbskie” oznacza odpowiednio

przedsiębiorstwo założone zgodnie z prawem danego państwa członkowskiego lub Serbii,

posiadające siedzibę, zarząd lub główne miejsce prowadzenia działalności na terytorium

Wspólnoty albo Serbii. Jednak jeżeli przedsiębiorstwo założone zgodnie z ustawodawstwem

państwa członkowskiego lub Serbii ma jedynie siedzibę odpowiednio na terytorium Wspólnoty

lub Serbii, jest ono uważane za przedsiębiorstwo wspólnotowe albo przedsiębiorstwo

serbskie, jeżeli jego działalność ma rzeczywisty i ciągły związek z gospodarką jednego

z państw członkowskich lub Serbii.

b)

„podmiot zależny” danego przedsiębiorstwa oznacza przedsiębiorstwo faktycznie kontrolowane

przez pierwsze przedsiębiorstwo;

c)

„oddział” danego przedsiębiorstwa oznacza zakład nieposiadający osobowości prawnej

o charakterze stałym, powstały w wyniku rozszerzenia działalności podmiotu macierzystego.

posiadający zarząd i wyposażony odpowiednio do prowadzenia negocjacji handlowych z

osobami trzecimi, tak aby osoby te, wiedząc że w razie konieczności powstanie związek

prawny z podmiotem macierzystym, którego siedziba zarządu znajduje się za granicą,

nie bvły zobowiązane negocjować bezpośrednio z takim podmiotem macierzystym, lecz

mogły dokonywać transakcji handlowych w miejscu prowadzenia działalności stanowiącej

rozszerzenie działalności podmiotu macierzystego;

d)

„swoboda przedsiębiorczości” oznacza

(i)

w odniesieniu do obywateli, prawo do podejmowania działalności gospodarczej jako osoby

pracujące na własny rachunek oraz do zakładania przedsiębiorstw, zwłaszcza przedsiębiorstw,

nad którymi sprawują faktyczną kontrolę. Obywatele pracujący na własny rachunek oraz

przedsiębiorstwa założone przez obywateli nic poszukują ani nic podejmują zatrudnienia

na rynku pracy ani nie przyznają prawa dostępu do rynku pracy innej Strony. Postanowienia

niniejszego rozdziału nie mają zastosowania w odniesieniu do osób. które nie pracują

wyłącznie na własny rachunek;

(ii)

w odniesieniu do przedsiębiorstw wspólnotowych lub serbskich, prawo podejmowania działalności

gospodarczej poprzez tworzenie podmiotów zależnych i oddziałów odpowiednio w Serbii

lub we Wspólnocie;

e)

„prowadzenie działalności” oznacza prowadzenie działalności gospodarczej;

f)

„działalność gospodarcza” obejmuje zasadniczo działalność o charakterze przemysłowym,

handlowym i zawodowym oraz wykonywanie wolnych zawodów;

g)

„obywatel Wspólnoty” i „obywatel Serbii” oznacza odpowiednio osobę fizyczną, która

jest obywatelem jednego z państw członkowskich lub Serbii;W odniesieniu do międzynarodowego transportu morskiego, w tym transportu intermodalnego

obejmującego częściowo odcinki morskie, z postanowień niniejszego rozdziału oraz rozdziału

III korzystają także obywatele Wspólnoty lub obywatele Serbii, zamieszkujący poza

Wspólnotą lub Serbią, oraz przedsiębiorstwa żeglugowe mające siedzibę poza Wspólnotą

lub Serbią i kontrolowane przez obywateli Wspólnoty lub obywateli Serbii, jeżeli ich

statki są zarejestrowane odpowiednio w tym państwie członkowskim lub w Serbii zgodnie

z ich odpowiednim ustawodawstwem.

h)

„usługi finansowe” oznaczają działalność opisaną w załączniku VI. Rada Stabilizacji

i Stowarzyszenia może rozszerzyć lub zmienić zakres tego załącznika.

1.

Serbia ułatwia przedsiębiorstwom i obywatelom Wspólnoty prowadzenie działalności na

swoim terytorium. W tym celu, z chwilą wejścia w życie niniejszego układu. Serbia

przyznaje

(a)

w odniesieniu do zakładania przedsiębiorstw wspólnotowych na terytorium Serbii - traktowanie

nie mniej korzystne niż traktowanie przyznawane jej przedsiębiorstwom lub przedsiębiorstwom

krajów trzecich, w zależności od tego, które jest korzystniejsze; oraz.

(b)

w odniesieniu do działalności założonych na terytorium Serbii oddziałów i podmiotów

zależnych przedsiębiorstw wspólnotowych - traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie

przyznawane jej przedsiębiorstwom i oddziałom lub podmiotom zależnym i oddziałom przedsiębiorstw

krajów trzecich, w zależności od tego, które jest korzystniejsze.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota i jej państwa członkowskie przyznają

(a)

w odniesieniu do zakładania przedsiębiorstw serbskich - traktowanie nie mniej korzystne

niż traktowanie przyznawane przez państwa członkowskie własnym przedsiębiorstwom lub

przedsiębiorstwom krajów trzecich, w zależności od tego. które jest korzystniejsze;

(b)

w odniesieniu do działalności podmiotów zależnych i oddziałów serbskich przedsiębiorstw

założonych na terytorium Serbii - traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie

przyznawane przez państwa członkowskie własnym przedsiębiorstwom i oddziałom lub podmiotom

zależnym i oddziałom przedsiębiorstw krajów trzecich, założonym na ich terytorium,

w zależności od tego, które jest korzystniejsze.

3.

Strony nie przyjmują żadnych nowych przepisów ani środków, które powodują dyskryminację

w odniesieniu do zakładania przedsiębiorstw wspólnotowych lub serbskich na terytorium

drugiej ze Stron lub w odniesieniu do prowadzenia działalności przez założone przedsiębiorstwa

w porównaniu z przedsiębiorstwami wspólnotowymi lub serbskimi.

4.

Cztery lata po wejściu w życie niniejszego układu Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia

określa zasady rozszerzenia zakresu stosowania powyższych postanowień, tak aby obejmowały

one podejmowanie działalności gospodarczej przez obywateli Umawiających się Stron

na zasadzie samozatrudnienia.

5.

Niezależnie od postanowień zawartych w niniejszym artykule

a)

z chwilą wejścia w życie niniejszego układu podmioty zależne i oddziały przedsiębiorstw

wspólnotowych mają prawo do korzystania z nieruchomości w Serbii i ich dzierżawy;

b)

z chwilą wejścia w życie niniejszego układu podmioty zależne przedsiębiorstw wspólnotowych

mają prawo do nabywania nieruchomości i korzystania z praw własności do nich tak jak

przedsiębiorstwa serbskie oraz w odniesieniu do dóbr publicznych/dóbr użytkowanych

we wspólnym interesie, takich samych praw jakie przysługują przedsiębiorstwom serbskim,

jeżeli prawa te są niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, dla której

zostały ustanowione;

c)

po upływie czterech lat od daty wejścia w życie niniejszego układu Rada Stabilizacji

i Stowarzyszenia bada możliwość przyznania praw określonych w literze b) także oddziałom

przedsiębiorstw wspólnotowych.

1.

Z zastrzeżeniem postanowień artykułu 56, z wyjątkiem usług finansowych, o których

mowa w załączniku VI. Strony mogą regulować zasady przedsiębiorczości i prowadzenia

działalności przez przedsiębiorstwa i obywateli na swoim terytorium pod warunkiem,

że uregulowania te nie stanowią dyskryminacji wobec przedsiębiorstw i obywateli drugiej

Strony w porównaniu z własnymi przedsiębiorstwami i obywatelami.

2.

W zakresie usług finansowych, nie naruszając innych postanowień niniejszego układu,

nie ma przeszkód, aby Strona podjęła środki ze względów ostrożności, w tym ze względu

na ochronę inwestorów, deponentów, posiadaczy polis ubezpieczeniowych lub osób. do

których należą prawa powiernicze z tytułu umów z usługodawcami finansowymi, w celu

zapewnienia integralności i stabilności systemu finansowego. Środki takie nie będą

wykorzystywane jako sposób uchylania się przez Stronę od obowiązków wynikających z

niniejszego układu.

3.

Żadne z postanowień niniejszego układu nie może być interpretowane w sposób wymagający

od którejkolwiek ze Stron ujawnienia informacji odnoszących się do interesów i rachunków

klientów indywidualnych, ani jakiejkolwiek informacji poufnej lub informacji zastrzeżonej

będącej w posiadaniu instytucji publicznych.

1.

Bez uszczerbku dla odmiennych postanowień zawartych w wielostronnym porozumieniu w

sprawie utworzenia Wspólnego Europejskiego Obszaru Lotniczego

2.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może wydać zalecenia dotyczące poprawy swobody

przedsiębiorczości i prowadzenia działalności w obszarach objętych ustępem 1.

Wielostronna Umowa między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi. Republiką

Albanii. Bośnią i Hercegowiną. Republiką Bułgarii. Republiką Chorwacji. Byłą Jugosłowiańską

Republiką Macedonii. Republiką Islandii. Republiką Czarnogóry. Królestwem Norwegii.

Rumunią, Republiką Serbii i Misją Tymczasowej Administracji Organizacji Narodów Zjednoczonych

w Kosowie w sprawie ustanowienia Wspólnego Europejskiego Obszaru Lotniczego (Dz. U.

L 285 z 16.10.2006. s. 3).

1.

Postanowienia artykułów 53 i 54 nie stanowią przeszkody dla stosowania przez Stronę

szczególnych zasad dotyczących zakładania oddziałów przedsiębiorstw drugiej Strony,

niezarejestrowanych na terytorium pierwszej Strony, i prowadzenia przez nie działalności

na jej terytorium, które to zasady są uzasadnione prawnymi lub technicznymi różnicami

pomiędzy tymi oddziałami w porównaniu z oddziałami przedsiębiorstw zarejestrowanych

na jej terytorium lub, w odniesieniu do usług finansowych, ze względów ostrożnościowych.

2.

Różnica w traktowaniu nie wykracza poza to, co jest absolutnie konieczne w związku

z istnieniem wspomnianych różnic prawnych lub technicznych lub, w odniesieniu do usług

finansowych, ze względów ostrożności.

W celu ułatwienia obywatelom Wspólnoty i obywatelom Serbii podejmowania i prowadzenia

regulowanej działalności zawodowej na terytorium, odpowiednio, Serbii i Wspólnoty.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia analizuje kroki, jakie należy podjąć w celu wzajemnego

uznawania kwalifikacji. Może podjąć w tym celu wszystkie konieczne środki.

1.

Przedsiębiorstwo wspólnotowe z siedzibą na terytorium Serbii lub przedsiębiorstwo

serbskie z siedzibą na terytorium Wspólnoty jest uprawnione do zatrudniania lub do

zatrudniania w jednym ze swoich podmiotów zależnych lub oddziałów, zgodnie z ustawodawstwem

obowiązującym odpowiednio na terytorium przyjmującym siedziby, na terytorium Republiki

Serbii oraz Wspólnoty, pracowników, którzy są odpowiednio obywatelami państw członkowskich

lub obywatelami Serbii, pod warunkiem że pracownicy tacy należą do kluczowego personelu

określonego w ustępie 2 oraz że są zatrudnieni wyłącznie przez te przedsiębiorstwa,

podmioty zależne lub oddziały. Zezwolenia na pobyt i na pracę dla takich pracowników

są wydawane wyłącznie na okres zatrudnienia.

2.

Personel kluczowy wyżej wymienionych przedsiębiorstw, zwanych dalej „organizacjami”,

składa się z „osób przeniesionych w ramach przedsiębiorstwa”, określonych w literze

c) niniejszego ustępu i należących do niżej wymienionych kategorii, pod warunkiem

że organizacja jest osobą prawną, a pracownicy tacy zostali zatrudnieni przez nią

lub były w niej wspólnikami (innymi niż udziałowcy większościowi) przez okres co najmniej

jednego roku. bezpośrednio poprzedzającego takie przeniesienie

a)

osoby pracujące w organizacji na wyższych stanowiskach, które przede wszystkim zarządzają

przedsiębiorstwem, nadzorowane i otrzymujące wytyczne głównie ze strony zarządu lub

udziałowców przedsiębiorstwa lub równoważnych organów, włączając w to

(i)

kierowanie przedsiębiorstwem lub wydziałem lub działem przedsiębiorstwa;

(ii)

nadzór i kontrolę pracy innych pracowników nadzoru i kierownictwa lub sprawujących

funkcje techniczne;

(iii)

bezpośrednie zatrudnianie lub zwalnianie pracowników lub zalecanie zatrudniania, zwalniania

lub podejmowanie innych działań odnośnie do spraw kadrowych;

b)

osoby pracujące w organizacji, posiadające szczególną wiedzę kluczową dla obsługi

przedsiębiorstwa aparatury badawczej, technologii lub zarządzania. Ocena posiadanych

kwalifikacji może uwzględniać, poza wiedzą właściwą dla przedsiębiorstwa, wysoki poziom

kwalifikacji odnoszących się do danego rodzaju pracy lub branży wymagającej specyficznej

wiedzy technicznej, w tym wykonywanie uznanego zawodu;

c)

„osoba przeniesiona w ramach przedsiębiorstwa” oznacza osobę fizyczną pracującą dla

organizacji na terytorium jednej ze Stron i czasowo przeniesioną w ramach wykonywanej

działalności gospodarczej na terytorium innej Strony; organizacja dokonująca przeniesienia

musi mieć główne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium jednej

ze Stron, a przeniesienie pracownika musi się odbywać do oddziału lub podmiotu zależnego

tej organizacji, wykonującej faktycznie działalność gospodarczą na terytorium drugiej

Strony.

3.

Zezwala się na wjazd i czasowy pobyt na terytorium Wspólnoty lub Serbii obywateli

odpowiednio Serbii i Wspólnoty, jeżeli ci przedstawiciele przedsiębiorstw są osobami

pracującymi w danym przedsiębiorstwie na wyższym stanowisku zgodnie z ustępem 2 litera

a) powyżej oraz są odpowiedzialni za założenie wspólnotowego podmiotu zależnego lub

oddziału serbskiego przedsiębiorstwa lub serbskiego podmiotu zależnego lub oddziału

przedsiębiorstwa wspólnotowego, odpowiednio w państwie członkowskim lub w Serbii,

jeżeli

a)

przedstawiciele ci nie są zaangażowani w bezpośrednią sprzedaż lub świadczenie usług;

oraz

b)

przedsiębiorstwo ma główne miejsce prowadzenia działalności odpowiednio poza Wspólnotą

lub Serbią oraz nie ma innych przedstawicieli, oddziałów lub podmiotów zależnych odpowiednio

w tym państwie członkowskim lub Serbii.

1.

Wspólnota i Serbia zobowiązują się zgodnie z postanowieniami niniejszego rozdziału

do podejmowania niezbędnych kroków w kierunku stopniowego zezwalania na świadczenie

usług przez przedsiębiorstwa lub obywateli Wspólnoty lub Serbii, których siedziba

znajduje się na terytorium Strony innej, niż Strona na terytorium której ma swoją

siedzibę usługobiorca.

2.

Wraz z procesem liberalizacji, o którym mowa w ustępie 1. Strony zezwalają na czasowy

przepływ osób fizycznych świadczących usługi lub zatrudnionych przez usługodawcę jako

personel kluczowy w rozumieniu artykułu 58. w tym osoby fizyczne będące przedstawicielami

przedsiębiorstwa lub obywatela Wspólnoty lub Serbii i pragnące czasowo przebywać na

danym terytorium w celu prowadzenia negocjacji dotyczących sprzedaży usług lub zawierające

umowy sprzedaży usług dla tego usługodawcy, jeżeli wymienieni przedstawiciele nie

będą zaangażowani w bezpośrednią sprzedaż lub świadczenie usług dla ludności.

3.

Po upływie czterech lat Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia podejmie środki konieczne

do stopniowego wdrażania postanowień ustępu 1. Uwzględniony zostanie postęp, jaki

Strony osiągnęły w dostosowywaniu ustawodawstwa.

1.

Strony nie podejmują żadnych środków ani działań powodujących, że warunki świadczenia

usług przez obywateli lub przedsiębiorstwa Wspólnoty lub Serbii, których siedziba

mieści się na terytorium Strony innej niż Strona osoby, dla której usługi te są przeznaczone,

są znacznie bardziej restrykcyjne w porównaniu z sytuacją panującą w przeddzień wejścia

w życie niniejszego układu.

2.

Jeżeli jedna Strona uważa, że w wyniku wprowadzenia środków przez drugą Stronę od

chwili wejścia w życie niniejszego układu sytuacja pod względem świadczenia usług

stała się znacznie bardziej restrykcyjna w porównaniu z sytuacją panującą w przeddzień

wejścia w życie niniejszego układu, Strona stwierdzająca ten fakt może zwrócić się

do drugiej Strony o przeprowadzenie konsultacji.

W odniesieniu do świadczenia usług transportowych pomiędzy Wspólnotą a Serbią, stosuje

się następujące postanowienia

1.

W odniesieniu do transportu lądowego protokół 4 określa zasady mające zastosowanie

do stosunków pomiędzy Stronami w celu zapewnienia, w szczególności, nieograniczonego

tranzytu drogowego przez Serbię oraz całą Wspólnotę, a także skutecznego stosowania

zasady niedyskryminacji i stopniowej harmonizacji serbskiego ustawodawstwa w zakresie

transportu z prawodawstwem wspólnotowym.

2.

W odniesieniu do międzynarodowego transportu morskiego Strony zobowiązują się stosować

skutecznie zasadę nieograniczonego dostępu do międzynarodowych rynków morskich i handlu,

w oparciu o zasady handlowe oraz szanować zobowiązania międzynarodowe i europejskie

w dziedzinie ochrony, bezpieczeństwa i norm ochrony środowiska.

Strony potwierdzają swoją gotowość przestrzegania zasad swobodnej konkurencji jako

istotnej cechy międzynarodowego transportu morskiego.

3.

Przy stosowaniu zasad określonych w ustępie 2 Strony

a)

nie wprowadzają w przyszłych umowach dwustronnych z państwami trzecimi klauzul o podziale

ładunku;

b)

znoszą z dniem wejścia w życie niniejszego układu wszelkie środki jednostronne, przeszkody

administracyjne, techniczne i inne. które mogłyby wywierać skutek ograniczający lub

dyskryminacyjny w stosunku do swobodnego świadczenia usług w międzynarodowym transporcie

morskim;

c)

każda ze Stron przyznaje między innymi statkom będącym własnością obywateli lub przedsiębiorstw

drugiej Strony traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznawane własnym

statkom w zakresie dostępu do portów otwartych dla handlu międzynarodowego, możliwości

korzystania z infrastruktury i pomocniczych służb morskich w tych portach, jak również

związane z należnościami i opłatami, ułatwieniami celnymi oraz wyznaczaniem miejsc

cumowania, a także infrastrukturą przeznaczoną do załadunku i wyładunku.

4.

W celu zapewnienia skoordynowanego rozwoju i stopniowej liberalizacji transportu między

Stronami, dostosowanych do ich wzajemnych potrzeb handlowych, warunki wzajemnego dostępu

do rynku w transporcie lotniczym zostaną określone w ECAA.

5.

Do chwili zawarcia ECAA Strony nie podejmują żadnych środków ani działań, które byłyby

bardziej restrykcyjne lub dyskryminujące w porównaniu z sytuacją panującą przed wejściem

w życie niniejszego układu.

6.

Serbia dostosowuje swoje ustawodawstwo, w tym przepisy administracyjne, techniczne

i inne, do przepisów wspólnotowych obowiązujących w danej chwili w dziedzinie transportu

lotniczego, żeglugi śródlądowej i transportu morskiego, o ile służy to liberalizacji

i wzajemnemu dostępowi do rynków Stron oraz ułatwia przepływ pasażerów i towarów.

7.

W miarę wspólnych postępów w osiąganiu celów niniejszego rozdziału. Rada Stabilizacji

i Stowarzyszenia zbada sposoby tworzenia warunków niezbędnych do poprawy swobody świadczenia

usług w zakresie transportu lotniczego, lądowego i żeglugi śródlądowej.

Strony zobowiązują się zezwolić na dokonywanie w walucie w pełni wymienialnej zgodnie

z postanowieniami art. VIII Statutu Międzynarodowego Funduszu Walutowego, wszelkich

płatności i transferów na rachunku bieżącym w ramach bilansu płatniczego między Wspólnotą

a Serbią.

1.

W odniesieniu do transakcji na rachunku kapitałowym i finansowym bilansu płatniczego,

od daty wejścia w życie niniejszego układu zapewniony jest swobodny przepływ kapitału

związany z bezpośrednimi inwestycjami dokonywanymi w przedsiębiorstwach utworzonych

zgodnie z ustawodawstwem państwa przyjmującego oraz inwestycjami dokonywanymi zgodnie

z postanowieniami rozdziału II tytułu V, jak również likwidacją lub przeniesieniem

tych inwestycji oraz wszelkiego wynikającego z nich zysku.

2.

W odniesieniu do transakcji na rachunkach kapitałowych i finansowych bilansu płatniczego,

od momentu wejścia w życie niniejszego układu zapewniony jest swobodny przepływ kapitału

w odniesieniu do kredytów związanych z transakcjami handlowymi lub świadczeniem usług,

w których uczestniczy rezydent jednej ze Stron oraz do pożyczek pieniężnych i kredytów,

których okres wymagalności jest dłuższy niż rok.

3.

Od chwili wejścia w życie niniejszego układu Serbia zezwala, poprzez pełne i właściwe

wykorzystanie obecnie obowiązujących procedur, na nabywanie nieruchomości w Serbii

przez obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej. W okresie czterech lat od

daty wejścia w życie niniejszego układu Serbia stopniowo dostosowuje swoje przepisy

dotyczące nabywania nieruchomości na jej terytorium przez obywateli państw członkowskich

Unii Europejskiej, aby zagwarantować im takie samo traktowanie jak obywatelom serbskim.

4.

Po upływie czterech lat od chwili wejścia w życie niniejszego układu Wspólnota i Serbia

zapewniają również swobodny przepływ kapitału związanego z inwestycjami portfelowymi

oraz pożyczkami finansowymi i kredytami, których okres wymagalności jest krótszy niż

rok.

5.

Bez uszczerbku dla postanowień ustępu 1, Strony nie wprowadzają żadnych nowych ograniczeń

dotyczących przepływu kapitału i płatności bieżących, dokonywanych między mieszkańcami

Wspólnoty lub Serbii, ani nie czynią istniejących ustaleń bardziej restrykcyjnymi.

6.

Bez uszczerbku dla postanowień artykułu 62 i niniejszego artykułu, w przypadku gdy

w szczególnych okolicznościach przepływ kapitału między Wspólnotą a Serbią powoduje

lub może spowodować poważne trudności w funkcjonowaniu polityki kursowej lub polityki

pieniężnej Wspólnoty lub Serbii, odpowiednio Wspólnota i Serbia mogą przedsięwziąć

środki ochronne w odniesieniu do przepływu kapitału między Wspólnotą a Serbią na okres

nieprzekraczający sześciu miesięcy, jeżeli środki takie są absolutnie niezbędne.

7.

Żadne z powyższych postanowień nie oznacza ograniczeń w prawach podmiotów gospodarczych

Stron do korzystania z jakiegokolwiek korzystniejszego traktowania, które może być

przewidziane w obowiązujących dwustronnych lub wielostronnych porozumieniach obejmujących

Strony niniejszego układu.

8.

Strony prowadzą wzajemne konsultacje mające na celu ułatwienie przepływu kapitału

pomiędzy Wspólnotą a Serbią w dążeniu do wspierania realizacji celów niniejszego układu.

1.

W ciągu pierwszych czterech lat po wejściu w życie niniejszego układu Wspólnota i

Serbia podejmują środki pozwalające na stworzenie warunków niezbędnych do dalszego

stopniowego wprowadzania wspólnotowych przepisów dotyczących swobodnego przepływu

kapitału.

2.

Przed upływem czterech lat od dnia wejścia w życie niniejszego układu Rada Stabilizacji

i Stowarzyszenia określa zasady pełnego zastosowania w Serbii wspólnotowych przepisów

dotyczących przepływu kapitału.

1.

Postanowienia niniejszego tytułu są stosowane z zastrzeżeniem ograniczeń uzasadnionych

względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego i zdrowia publicznego,

2.

Nie znajdują one zastosowania wobec działalności, która na terytorium którejkolwiek

ze Stron związana jest, choćby sporadycznie, z wykonywaniem władzy publicznej,

Do celów niniejszego tytułu, żadne z postanowień niniejszego układu nie stanowi przeszkody

dla stosowania przez Strony ich przepisów ustawowych i wykonawczych dotyczących wjazdu

i pobytu, zatrudnienia, warunków pracy, osiedlania się osób fizycznych oraz świadczenia

usług, szczególnie w zakresie przyznawania, przedłużenia lub odmowy udzielenia zezwolenia

na pobyt, pod warunkiem że działania te nie wpływają w sposób unieważniający lub szkodliwy

na korzyści, które przysługują Stronom zgodnie ze szczególnymi postanowieniami niniejszego

układu. Postanowienie pozostaje bez uszczerbku dla stosowania artykułu 65.

Przedsiębiorstwa będące pod wspólną kontrolą i będące wspólną własnością przedsiębiorstw

lub obywateli Serbii i przedsiębiorstw lub obywateli Wspólnoty są również objęte postanowieniami

niniejszego tytułu.

1.

Klauzula największego uprzywilejowania, przyznana zgodnie z postanowieniami niniejszego

tytułu, nie ma zastosowania do ulg podatkowych, których Strony udzielają lub udzielą

w przyszłości na podstawie umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania lub innych

ustaleń podatkowych.

2.

Żadne z postanowień niniejszego tytułu nie będzie interpretowane w sposób, który by

przeszkodził przyjęciu lub stosowaniu przez Strony środka mającego zapobiegać uchylaniu

się od płacenia podatków, zgodnie z postanowieniami podatkowymi umów w sprawie unikania

podwójnego opodatkowania lub innych ustaleń podatkowych lub krajowego ustawodawstwa

podatkowego.

3.

Żadne z postanowień niniejszego tytułu nie będzie interpretowane w sposób, który by

przeszkodził państwom członkowskim lub Serbii w stosowaniu odpowiednich przepisów

ich ustawodawstwa podatkowego dotyczącego podatników, którzy nie są w identycznej

sytuacji ze względu na miejsce zamieszkania.

1.

W każdym przypadku gdy będzie to możliwe Strony podejmują wysiłki w celu uniknięcia

nakładania środków ograniczających, w tym środków dotyczących przywozu, do celów związanych

z bilansem płatniczym. Strona przyjmująca takie środki możliwie najszybciej przedstawia

drugiej Stronie harmonogram ich znoszenia.

2.

W przypadku gdy jedno lub kilka państw członkowskich lub Serbia napotka poważne trudności

w zrównoważeniu bilansu płatniczego lub gdy zaistnieje ryzyko wystąpienia takich trudności,

Wspólnota lub Serbia mogą zgodnie z warunkami określonymi w Porozumieniu WTO przyjąć

środki ograniczające, w szczególności środki dotyczące przywozu, których zakres nie

może wykraczać poza to, co jest niezbędne dla naprawy sytuacji bilansu płatniczego.

Wspólnota i Serbia niezwłocznie informują o tym drugą Stronę.

3.

Żaden środek ograniczający nie ma zastosowania do transferów związanych z inwestowaniem,

w szczególności z przenoszeniem za granicę kwot zainwestowanych lub reinwestowanych,

ani też do jakiegokolwiek przychodu, który z nich pochodzi.

Postanowienia niniejszego tytułu są stopniowo dostosowywane, zwłaszcza do wymogów

wynikających z art. V GATS.

Postanowienia niniejszego układu pozostają bez uszczerbku dla stosowania przez każdą

ze Stron wszelkich środków niezbędnych do zapobieżenia ominięcia jej środków dotyczących

dostępu krajów trzecich do jej rynku w oparciu o postanowienia mniejszego układu.

1.

Strony uznają znaczenie dostosowania obowiązującego ustawodawstwa Serbii do prawodawstwa

Wspólnoty oraz jego skutecznego wdrażania. Serbia podejmuje wysiłki w celu zapewnienia

stopniowego dostosowywania obowiązujących przepisów prawnych i przyszłego ustawodawstwa

do dorobku prawnego Wspólnoty. Serbia zapewnia odpowiednie wdrażanie i egzekwowanie

obowiązujących przepisów prawnych i przyszłego ustawodawstwa.

2.

Dostosowywanie rozpoczyna się w dniu podpisania niniejszego układu i jest stopniowo

rozszerzane o wszystkie elementy wspólnotowego dorobku prawnego, o których mowa w

niniejszym układzie, do zakończenia okresu przejściowego określonego w artykule 8

niniejszego układu.

3.

Na etapie początkowym zbliżanie ustawodawstwa koncentruje się na podstawowych elementach

wspólnotowego dorobku prawnego dotyczących rynku wewnętrznego, w obszarze sprawiedliwości,

wolności i bezpieczeństwa, jak również w obszarach związanych z handlem. Na późniejszym

etapie Serbia koncentruje się na pozostałych częściach wspólnotowego dorobku prawnego.

Zbliżanie ustawodawstwa odbywa się na podstawie programu uzgodnionego między Komisją

Europejską a Serbią.

4.

Serbia określa również, w porozumieniu z Komisją Europejską, sposób monitorowania

realizacji zbliżania ustawodawstwa oraz działania, jakie zostaną podjęte w celu egzekwowania

prawa.

Artykuł 73

Konkurencja i inne postanowienia gospodarcze

1.

Za niezgodne z właściwym funkcjonowaniem niniejszego układu w zakresie, w jakim mogą

wpływać na handel między Wspólnotą a Serbią uznaje się

(i)

wszystkie porozumienia między przedsiębiorstwami, decyzje związków przedsiębiorstw

i praktyki uzgodnione między przedsiębiorstwami, których celem lub skutkiem jest zapobieganie,

ograniczenie lub zakłócenie konkurencji;

(ii)

nadużywanie przez jedno lub więcej przedsiębiorstw pozycji dominującej na terytoriach

Wspólnoty lub Serbii jako całości lub na znacznej części tych terytoriów;

(iii)

wszelką pomoc publiczna, zakłócającą konkurencję lub grożącą jej zakłóceniem przez

sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub niektórym produktom.

2.

Każda praktyka niezgodna z niniejszym artykułem oceniania jest na podstawie kryteriów

wynikających ze stosowania reguł konkurencji obowiązujących we Wspólnocie, w szczególności

z art. 81, 82, 86 i 87 Traktatu WE oraz instrumentów interpretacyjnych przyjętych

przez instytucje wspólnotowe.

3.

Strony zapewniają nadanie działającemu niezależnie organowi uprawnień niezbędnych

do pełnego stosowania ustępu 1 punkty (i) oraz (ii) niniejszego artykułu w odniesieniu

do przedsiębiorstw prywatnych i publicznych oraz przedsiębiorstw, którym nadano szczególne

prawa.

4.

W terminie jednego roku od daty wejścia w życie niniejszego układu Serbia powoła niezależnie

działający organ, któremu nada uprawnienia niezbędne do pełnego stosowania postanowień

ustępu 1 punkt (iii). Organ ten uzyskuje między innymi uprawnienia do zatwierdzania

programów pomocy państwa, indywidualnej pomocy w formie dotacji zgodnie z ustępem

2. jak również uprawnienia do nakazania zwrotu pomocy państwa przyznanej niezgodnie

z prawem.

5.

Wspólnota z jednej strony, a Serbia z drugiej strony, zapewniają przejrzystość zasad

pomocy państwa między innymi poprzez przekazywanie drugiej Stronie okresowych sprawozdań

rocznych lub ich odpowiedników, sporządzonych zgodnie z metodą i formą właściwą dla

badań dotyczących pomocy państwa przeprowadzanych przez Wspólnotę Europejską. Na wniosek

jednej ze Stron druga Strona dostarcza informacji na temat szczególnych indywidualnych

przypadków pomocy publicznej.

6.

Serbia tworzy wyczerpujący spis wszystkich programów pomocy ustanowionych przed powołaniem

urzędu, o którym mowa w ustępie 4, i dostosuje te programy do kryteriów wymienionych

w ustępie 2 w okresie nieprzekraczającym czterech lat od wejścia w życie niniejszego

układu.

7.

a)

Do celów stosowania postanowień ustępu 1 punkt (iii) Strony uzgadniają, że w ciągu

pierwszych pięciu lat po wejściu w życie niniejszego układu każda pomoc publiczna

przyznana przez Serbię będzie oceniania, biorąc pod uwagę fakt. że Serbia uważana

jest za taki sam obszar, jak obszary Wspólnoty określone w art. 87 ust. 3 lit. a)

Traktatu WE.

b)

W ciągu czterech lat do wejścia w życie niniejszego układu Serbia przedstawia Komisji

Europejskiej dane o swoim PKB na mieszkańca, ujednolicone na poziomie NUTS II. Następnie

organ, o którym mowa w ustępie 4, oraz Komisja Europejska dokonują wspólnie oceny

kwalifikowania się regionów Serbii do pomocy, jak również związanej z tym maksymalnej

intensywności pomocy w celu sporządzenia regionalnej mapy pomocy na podstawie stosownych

wytycznych Wspólnoty.

8.

W protokole 5 określone zostały odpowiednie przepisy dotyczące pomocy państwa w przemyśle

stalowym. W protokole tym zawarte są przepisy mające zastosowanie w przypadku udzielenia

pomocy na restrukturyzację w przemyśle stalowym. Podkreślają one wyjątkowy charakter

takiej pomocy oraz fakt, że pomoc taka jest ograniczona czasowo oraz powiązana ze

zmniejszeniem zdolności produkcyjnych w ramach programów wykonalności.

9.

W odniesieniu do produktów określonych w tytule IV rozdział II

a)

ustęp 1 punkt (iii) nie stosuje się;

b)

jakiekolwiek praktyki niezgodne z ustępem 1 punkt (i) ocenia się zgodnie z kryteriami

ustalonymi przez Wspólnotę na podstawie art. 36 i 37 Traktatu WE i szczególnych instrumentów

wspólnotowych przyjętych na tej podstawie.

10.

Jeżeli jedna ze Stron uważa, że dana praktyka jest niezgodna z ustępem 1, może podjąć

właściwe środki po konsultacjach w ramach Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia lub po

upływie 30 dni roboczych od daty złożenia wniosku o przeprowadzenie takich konsultacji.

Żadne z postanowień niniejszego artykułu nie narusza ani nie wpływa w jakikolwiek

sposób na wprowadzenie przez Wspólnotę lub Serbię środków antydumpingowych lub wyrównawczych

zgodnie z GATT 1994, Porozumieniem WTO w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych

czy odpowiednim powiązanym ustawodawstwem wewnętrznym.

Artykuł 74

Przedsiębiorstwa publiczne

Przed końcem trzeciego roku od wejścia w życie niniejszego układu Serbia zastosuje

w odniesieniu do przedsiębiorstw publicznych oraz do przedsiębiorstw, którym przyznano

specjalne lub wyłączne uprawnienia, zasady określone w Traktacie WE, w szczególności

w jego art. 86.

Szczególne uprawnienia przedsiębiorstw publicznych podczas okresu przejściowego nie

przewidują możliwości nałożenia ograniczeń ilościowych lub środków o skutku równoważnym

na przywóz towarów ze Wspólnoty do Serbii.

Artykuł 75

Własność intelektualna, przemysłowa i handlowa

1.

Zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu oraz załącznika VII. Strony potwierdzają

znaczenie. jakie przywiązują do zapewnienia wystarczającej i skutecznej ochrony oraz

stosowania praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej,

2.

Pod względem uznawania i ochrony własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej

od chwili wejścia w życie niniejszego układu Strony traktują przedsiębiorstwa i obywateli

drugiej ze Stron w sposób nie mniej korzystny niż traktują kraje trzecie zgodnie z

postanowieniami dwustronnymi.

3.

Najpóźniej pięć lat od wejścia w życie niniejszego układu Serbia przyjmuje środki

niezbędne do zagwarantowania ochrony praw własności intelektualnej, przemysłowej i

handlowej na poziomie porównywalnym do poziomu osiągniętego we Wspólnocie, w tym środki

skutecznego przestrzegania tych praw.

4.

Serbia zobowiązuje się przystąpić we wspomnianym wyżej okresie do wielostronnych konwencji

w zakresie praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej określonych w załączniku

VII. Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może podjąć decyzję o zobowiązaniu Serbii

do przystąpienia do określonych konwencji wielostronnych w tej dziedzinie.

5.

W przypadku wystąpienia problemów w dziedzinie własności intelektualnej, przemysłowej

i handlowej, wpływających na warunki wymiany handlowej, są one pilnie przekazywanie

Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia, na wniosek jednej ze Stron, w celu osiągnięcia

wzajemnie satysfakcjonujących rozwiązań.

Artykuł 76

Zamówienia publiczne

1.

Wspólnota i Serbia uznają za pożądany cel udostępnienie udzielania zamówień publicznych

na zasadzie równego traktowania i wzajemności, zwłaszcza zgodnie z zasadami WTO.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu przedsiębiorstwom serbskim niezależnie

od tego. czy mają siedzibę na terytorium Wspólnoty, przyznany zostaje dostęp do publicznych

procedur udzielania zamówień we Wspólnocie na warunkach nie mniej korzystnych niż

te, które są stosowane wobec przedsiębiorstw wspólnotowych.

Powyższe postanowienia stosuje się również w odniesieniu do zamówień w sektorze usług

użyteczności publicznej, po tym jak rząd Serbii przyjmie ustawodawstwo wprowadzające

przepisy wspólnotowe w tej dziedzinie. Wspólnota okresowo sprawdza, czy Serbia faktycznie

wprowadza stosowne ustawodawstwo.

3.

Z chwilą wejścia w życie niniejszego układu przedsiębiorstwa wspólnotowe mające siedzibę

w Serbii, zgodnie z postanowieniami tytułu V rozdział II, mają dostęp do zamówień

publicznych na warunkach nie mniej korzystnych niż te, które sąstosowane wobec przedsiębiorstw

serbskich.

4.

W terminie pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszego układu przedsiębiorstwom

wspólnotowym niemającym siedziby na terytorium Serbii przyznany zostaje dostęp do

procedur udzielania zamówień w Serbii na mocy serbskiej ustawy o zamówieniach publicznych na warunkach nie mniej korzystnych niż te, które są stosowane wobec przedsiębiorstw

serbskich.

Po wejściu w życie niniejszego układu Serbia przekształca wszelkie istniejące mechanizmy

preferencyjnego traktowania krajowych podmiotów gospodarczych w preferencje cenowe

i przez okres pięciu lat stopniowo zmniejsza te preferencje zgodnie z poniższym haromonogramem

-

preferencje nie przekraczają 15%do końca drugiego roku od daty wejścia w życie niniejszego

układu.

-

preferencje nie przekraczają 10% do końca trzeciego roku od daty wejścia w życie niniejszego

układu,

-

preferencje nie przekraczają 5% do końca czwartego roku od daty wejścia w życie niniejszego

układu.

-

preferencje zostają całkowicie zniesione w terminie do końca piątego roku od daty

wejścia w życie niniejszego układu.

5.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia co pewien czas bada możliwość przyznania przez

Serbię dostępu do procedur zamówień publicznych w Serbii wszystkim przedsiębiorstwom

wspólnotowym. Serbia co roku składa Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia sprawozdanie

na temat środków, jakie podjęła w celu zwiększenia przejrzystości i zapewnienia skutecznej

kontroli sądowej decyzji podejmowanych w obszarze zamówień publicznych.

6.

W odniesieniu do swobody przedsiębiorczości, prowadzenia działalności, świadczenia

usług między Wspólnotą a Serbią, jak również do zatrudnienia i przepływu siły roboczej

związanych z realizacją zamówień publicznych stosuje się postanowienia artykułów 49-69.

Artykuł 77

Normalizacja, metrologia, akredytacja i ocena zgodności

1.

Serbia podejmuje niezbędne środki w celu stopniowego osiągania zgodności z technicznymi

przepisami wspólnotowymi i europejskimi procedurami dotyczącymi normalizacji, metrologii,

akredytacji i oceny zgodności,

2.

W tym celu Strony podejmują starania w celu

a)

promowania stosowania wspólnotowych przepisów technicznych, europejskich norm i procedur

oceny zgodności;

b)

zapewniania pomocy we wspieraniu tworzenia infrastruktury jakości: normalizacji, metrologii,

akredytacji i oceny zgodności;

c)

promowania uczestnictwa Serbii w pracach organizacji związanych z normami, oceną zgodności,

metrologią i podobnymi funkcjami (np. CEN, CENELEC, ETSI, EA, WELMEC, EUROMET)

d)

w stosownych przypadkach, zawarcia układu o ocenie zgodności oraz akceptacji wyrobów

przemysłowych, gdy tylko ramy prawne i procedury Serbii zostaną w wystarczającym stopniu

dostosowane do wspólnotowych oraz dostępna będzie odpowiednia wiedza fachowa.

Europejski Komitet Normalizacyjny, Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki.

Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych, Stowarzyszenie Europejskie. Europejska

Współpraca w Dziedzinie Metrologii Prawnej. Europejska Współpraca w Dziedzinie Wzorców

Jednostek Miar.

Artykuł 78

Ochrona konsumentów

Strony współpracują w celu dostosowania norm ochrony konsumentów w Serbii do norm

wspólnotowych. Skuteczna ochrona konsumentów jest potrzebna do zapewnienia prawidłowego

funkcjonowania gospodarki rynkowej, a ochrona ta będzie zależała od stworzenia infrastruktury

administracyjnej w celu zapewnienia nadzoru rynku oraz egzekwowania prawa w tej dziedzinie.

W tym celu oraz uwzględniając ich wspólny interes. Strony zapewniają

a)

politykę aktywnej ochrony konsumenta, zgodnie z prawem wspólnotowym, w tym podniesienie

poziomu wiedzy i tworzenie niezależnych organizacji;

b)

harmonizację ustawodawstwa dotyczącego ochrony konsumentów w Serbii z obowiązującym

w tym zakresie prawodawstwem wspólnotowym;

c)

skuteczną ochronę prawną dla konsumentów w celu poprawy jakości towarów konsumpcyjnych

oraz utrzymania odpowiednich norm bezpieczeństwa;

d)

monitorowanie zasad przez właściwe organy oraz zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości

w przypadku sporów;

e)

wymiana informacji o produktach niebezpiecznych.

Artykuł 79

Warunki pracy i równość szans

Serbia stopniowo harmonizuje z prawodawstwem wspólnotowym swoje ustawodawstwo dotyczące

warunków pracy, w szczególności w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa w pracy oraz równości

szans.

1.

Za niezgodne z właściwym funkcjonowaniem niniejszego układu w zakresie, w jakim mogą

wpływać na handel między Wspólnotą a Serbią uznaje się

(i)

wszystkie porozumienia między przedsiębiorstwami, decyzje związków przedsiębiorstw

i praktyki uzgodnione między przedsiębiorstwami, których celem lub skutkiem jest zapobieganie,

ograniczenie lub zakłócenie konkurencji;

(ii)

nadużywanie przez jedno lub więcej przedsiębiorstw pozycji dominującej na terytoriach

Wspólnoty lub Serbii jako całości lub na znacznej części tych terytoriów;

(iii)

wszelką pomoc publiczna, zakłócającą konkurencję lub grożącą jej zakłóceniem przez

sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub niektórym produktom.

2.

Każda praktyka niezgodna z niniejszym artykułem oceniania jest na podstawie kryteriów

wynikających ze stosowania reguł konkurencji obowiązujących we Wspólnocie, w szczególności

z art. 81, 82, 86 i 87 Traktatu WE oraz instrumentów interpretacyjnych przyjętych

przez instytucje wspólnotowe.

3.

Strony zapewniają nadanie działającemu niezależnie organowi uprawnień niezbędnych

do pełnego stosowania ustępu 1 punkty (i) oraz (ii) niniejszego artykułu w odniesieniu

do przedsiębiorstw prywatnych i publicznych oraz przedsiębiorstw, którym nadano szczególne

prawa.

4.

W terminie jednego roku od daty wejścia w życie niniejszego układu Serbia powoła niezależnie

działający organ, któremu nada uprawnienia niezbędne do pełnego stosowania postanowień

ustępu 1 punkt (iii). Organ ten uzyskuje między innymi uprawnienia do zatwierdzania

programów pomocy państwa, indywidualnej pomocy w formie dotacji zgodnie z ustępem

2. jak również uprawnienia do nakazania zwrotu pomocy państwa przyznanej niezgodnie

z prawem.

5.

Wspólnota z jednej strony, a Serbia z drugiej strony, zapewniają przejrzystość zasad

pomocy państwa między innymi poprzez przekazywanie drugiej Stronie okresowych sprawozdań

rocznych lub ich odpowiedników, sporządzonych zgodnie z metodą i formą właściwą dla

badań dotyczących pomocy państwa przeprowadzanych przez Wspólnotę Europejską. Na wniosek

jednej ze Stron druga Strona dostarcza informacji na temat szczególnych indywidualnych

przypadków pomocy publicznej.

6.

Serbia tworzy wyczerpujący spis wszystkich programów pomocy ustanowionych przed powołaniem

urzędu, o którym mowa w ustępie 4, i dostosuje te programy do kryteriów wymienionych

w ustępie 2 w okresie nieprzekraczającym czterech lat od wejścia w życie niniejszego

układu.

7.

a)

Do celów stosowania postanowień ustępu 1 punkt (iii) Strony uzgadniają, że w ciągu

pierwszych pięciu lat po wejściu w życie niniejszego układu każda pomoc publiczna

przyznana przez Serbię będzie oceniania, biorąc pod uwagę fakt. że Serbia uważana

jest za taki sam obszar, jak obszary Wspólnoty określone w art. 87 ust. 3 lit. a)

Traktatu WE.

b)

W ciągu czterech lat do wejścia w życie niniejszego układu Serbia przedstawia Komisji

Europejskiej dane o swoim PKB na mieszkańca, ujednolicone na poziomie NUTS II. Następnie

organ, o którym mowa w ustępie 4, oraz Komisja Europejska dokonują wspólnie oceny

kwalifikowania się regionów Serbii do pomocy, jak również związanej z tym maksymalnej

intensywności pomocy w celu sporządzenia regionalnej mapy pomocy na podstawie stosownych

wytycznych Wspólnoty.

8.

W protokole 5 określone zostały odpowiednie przepisy dotyczące pomocy państwa w przemyśle

stalowym. W protokole tym zawarte są przepisy mające zastosowanie w przypadku udzielenia

pomocy na restrukturyzację w przemyśle stalowym. Podkreślają one wyjątkowy charakter

takiej pomocy oraz fakt, że pomoc taka jest ograniczona czasowo oraz powiązana ze

zmniejszeniem zdolności produkcyjnych w ramach programów wykonalności.

9.

W odniesieniu do produktów określonych w tytule IV rozdział II

a)

ustęp 1 punkt (iii) nie stosuje się;

b)

jakiekolwiek praktyki niezgodne z ustępem 1 punkt (i) ocenia się zgodnie z kryteriami

ustalonymi przez Wspólnotę na podstawie art. 36 i 37 Traktatu WE i szczególnych instrumentów

wspólnotowych przyjętych na tej podstawie.

10.

Jeżeli jedna ze Stron uważa, że dana praktyka jest niezgodna z ustępem 1, może podjąć

właściwe środki po konsultacjach w ramach Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia lub po

upływie 30 dni roboczych od daty złożenia wniosku o przeprowadzenie takich konsultacji.

Żadne z postanowień niniejszego artykułu nie narusza ani nie wpływa w jakikolwiek

sposób na wprowadzenie przez Wspólnotę lub Serbię środków antydumpingowych lub wyrównawczych

zgodnie z GATT 1994, Porozumieniem WTO w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych

czy odpowiednim powiązanym ustawodawstwem wewnętrznym.

Przed końcem trzeciego roku od wejścia w życie niniejszego układu Serbia zastosuje

w odniesieniu do przedsiębiorstw publicznych oraz do przedsiębiorstw, którym przyznano

specjalne lub wyłączne uprawnienia, zasady określone w Traktacie WE, w szczególności

w jego art. 86.

Szczególne uprawnienia przedsiębiorstw publicznych podczas okresu przejściowego nie

przewidują możliwości nałożenia ograniczeń ilościowych lub środków o skutku równoważnym

na przywóz towarów ze Wspólnoty do Serbii.

1.

Zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu oraz załącznika VII. Strony potwierdzają

znaczenie. jakie przywiązują do zapewnienia wystarczającej i skutecznej ochrony oraz

stosowania praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej,

2.

Pod względem uznawania i ochrony własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej

od chwili wejścia w życie niniejszego układu Strony traktują przedsiębiorstwa i obywateli

drugiej ze Stron w sposób nie mniej korzystny niż traktują kraje trzecie zgodnie z

postanowieniami dwustronnymi.

3.

Najpóźniej pięć lat od wejścia w życie niniejszego układu Serbia przyjmuje środki

niezbędne do zagwarantowania ochrony praw własności intelektualnej, przemysłowej i

handlowej na poziomie porównywalnym do poziomu osiągniętego we Wspólnocie, w tym środki

skutecznego przestrzegania tych praw.

4.

Serbia zobowiązuje się przystąpić we wspomnianym wyżej okresie do wielostronnych konwencji

w zakresie praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej określonych w załączniku

VII. Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może podjąć decyzję o zobowiązaniu Serbii

do przystąpienia do określonych konwencji wielostronnych w tej dziedzinie.

5.

W przypadku wystąpienia problemów w dziedzinie własności intelektualnej, przemysłowej

i handlowej, wpływających na warunki wymiany handlowej, są one pilnie przekazywanie

Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia, na wniosek jednej ze Stron, w celu osiągnięcia

wzajemnie satysfakcjonujących rozwiązań.

1.

Wspólnota i Serbia uznają za pożądany cel udostępnienie udzielania zamówień publicznych

na zasadzie równego traktowania i wzajemności, zwłaszcza zgodnie z zasadami WTO.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszego układu przedsiębiorstwom serbskim niezależnie

od tego. czy mają siedzibę na terytorium Wspólnoty, przyznany zostaje dostęp do publicznych

procedur udzielania zamówień we Wspólnocie na warunkach nie mniej korzystnych niż

te, które są stosowane wobec przedsiębiorstw wspólnotowych.

Powyższe postanowienia stosuje się również w odniesieniu do zamówień w sektorze usług

użyteczności publicznej, po tym jak rząd Serbii przyjmie ustawodawstwo wprowadzające

przepisy wspólnotowe w tej dziedzinie. Wspólnota okresowo sprawdza, czy Serbia faktycznie

wprowadza stosowne ustawodawstwo.

3.

Z chwilą wejścia w życie niniejszego układu przedsiębiorstwa wspólnotowe mające siedzibę

w Serbii, zgodnie z postanowieniami tytułu V rozdział II, mają dostęp do zamówień

publicznych na warunkach nie mniej korzystnych niż te, które sąstosowane wobec przedsiębiorstw

serbskich.

4.

W terminie pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszego układu przedsiębiorstwom

wspólnotowym niemającym siedziby na terytorium Serbii przyznany zostaje dostęp do

procedur udzielania zamówień w Serbii na mocy serbskiej ustawy o zamówieniach publicznych na warunkach nie mniej korzystnych niż te, które są stosowane wobec przedsiębiorstw

serbskich.

Po wejściu w życie niniejszego układu Serbia przekształca wszelkie istniejące mechanizmy

preferencyjnego traktowania krajowych podmiotów gospodarczych w preferencje cenowe

i przez okres pięciu lat stopniowo zmniejsza te preferencje zgodnie z poniższym haromonogramem

-

preferencje nie przekraczają 15%do końca drugiego roku od daty wejścia w życie niniejszego

układu.

-

preferencje nie przekraczają 10% do końca trzeciego roku od daty wejścia w życie niniejszego

układu,

-

preferencje nie przekraczają 5% do końca czwartego roku od daty wejścia w życie niniejszego

układu.

-

preferencje zostają całkowicie zniesione w terminie do końca piątego roku od daty

wejścia w życie niniejszego układu.

5.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia co pewien czas bada możliwość przyznania przez

Serbię dostępu do procedur zamówień publicznych w Serbii wszystkim przedsiębiorstwom

wspólnotowym. Serbia co roku składa Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia sprawozdanie

na temat środków, jakie podjęła w celu zwiększenia przejrzystości i zapewnienia skutecznej

kontroli sądowej decyzji podejmowanych w obszarze zamówień publicznych.

6.

W odniesieniu do swobody przedsiębiorczości, prowadzenia działalności, świadczenia

usług między Wspólnotą a Serbią, jak również do zatrudnienia i przepływu siły roboczej

związanych z realizacją zamówień publicznych stosuje się postanowienia artykułów 49-69.

1.

Serbia podejmuje niezbędne środki w celu stopniowego osiągania zgodności z technicznymi

przepisami wspólnotowymi i europejskimi procedurami dotyczącymi normalizacji, metrologii,

akredytacji i oceny zgodności,

2.

W tym celu Strony podejmują starania w celu

a)

promowania stosowania wspólnotowych przepisów technicznych, europejskich norm i procedur

oceny zgodności;

b)

zapewniania pomocy we wspieraniu tworzenia infrastruktury jakości: normalizacji, metrologii,

akredytacji i oceny zgodności;

c)

promowania uczestnictwa Serbii w pracach organizacji związanych z normami, oceną zgodności,

metrologią i podobnymi funkcjami (np. CEN, CENELEC, ETSI, EA, WELMEC, EUROMET)

d)

w stosownych przypadkach, zawarcia układu o ocenie zgodności oraz akceptacji wyrobów

przemysłowych, gdy tylko ramy prawne i procedury Serbii zostaną w wystarczającym stopniu

dostosowane do wspólnotowych oraz dostępna będzie odpowiednia wiedza fachowa.

Europejski Komitet Normalizacyjny, Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki.

Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych, Stowarzyszenie Europejskie. Europejska

Współpraca w Dziedzinie Metrologii Prawnej. Europejska Współpraca w Dziedzinie Wzorców

Jednostek Miar.

Strony współpracują w celu dostosowania norm ochrony konsumentów w Serbii do norm

wspólnotowych. Skuteczna ochrona konsumentów jest potrzebna do zapewnienia prawidłowego

funkcjonowania gospodarki rynkowej, a ochrona ta będzie zależała od stworzenia infrastruktury

administracyjnej w celu zapewnienia nadzoru rynku oraz egzekwowania prawa w tej dziedzinie.

W tym celu oraz uwzględniając ich wspólny interes. Strony zapewniają

a)

politykę aktywnej ochrony konsumenta, zgodnie z prawem wspólnotowym, w tym podniesienie

poziomu wiedzy i tworzenie niezależnych organizacji;

b)

harmonizację ustawodawstwa dotyczącego ochrony konsumentów w Serbii z obowiązującym

w tym zakresie prawodawstwem wspólnotowym;

c)

skuteczną ochronę prawną dla konsumentów w celu poprawy jakości towarów konsumpcyjnych

oraz utrzymania odpowiednich norm bezpieczeństwa;

d)

monitorowanie zasad przez właściwe organy oraz zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości

w przypadku sporów;

e)

wymiana informacji o produktach niebezpiecznych.

Serbia stopniowo harmonizuje z prawodawstwem wspólnotowym swoje ustawodawstwo dotyczące

warunków pracy, w szczególności w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa w pracy oraz równości

szans.

Przy współpracy w zakresie sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa Strony zwracają

szczególna uwagę na konsolidację zasad praworządności oraz ogólne wzmocnienie instytucji

na wszystkich szczeblach administracji, a w szczególności na wzmocnienie egzekwowania

prawa i wymiaru sprawiedliwości. Współpraca ma na celu w szczególności wzmocnienie

niezawisłości sądownictwa i zwiększenie wydajności, poprawę funkcjonowania policji

i innych organów egzekwujących prawo, zapewnienie odpowiedniego przeszkolenia oraz

zwalczanie korupcji i przestępczości zorganizowanej.

Artykuł 81

Ochrona danych osobowych

Z chwilą wejścia w życie niniejszego układu Serbia harmonizuje ustawodawstwo dotyczące

ochrony danych osobowych z prawem wspólnotowym oraz innym prawodawstwem europejskim

i międzynarodowym dotyczącym ochrony prywatności. Serbia ustanawia jeden lub kilka

niezależnych organów nadzoru z wystarczającymi zasobami finansowymi i ludzkimi, aby

skutecznie monitorować i gwarantować egzekwowanie krajowego ustawodawstwa dotyczącego

ochrony danych osobowych. Strony współpracują na rzecz osiągnięcia tego celu.

Artykuł 82

Wizy, zarządzanie granicami, azyl i migracja

Strony współpracują w dziedzinach takich jak wizy. kontrola granic, azyl i migracja

oraz ustanawiają ramy do współpracy w tych dziedzinach również na poziomie regionalnym.

uwzględniając i w pełni korzystając z innych inicjatyw istniejących odpowiednio w

tym obszarze.

Współpraca w zakresie powyższych kwestii opiera się na wzajemnych konsultacjach i

bliskiej współpracy między Stronami i powinna obejmować pomoc techniczną i administracyjną

przy

a)

wymianie informacji i danych statystycznych w zakresie ustawodawstwa i praktyk;

b)

opracowaniu ustawodawstwa;

c)

zwiększaniu potencjału i wydajności instytucji;

d)

szkoleniu personelu;

e)

bezpieczeństwie dokumentów podróży i wykrywaniu sfałszowanych dokumentów;

f)

zarządzaniu granicami.

Współpraca koncentruje się w szczególności

a)

w kwestii azylu - na wdrożeniu krajowego ustawodawstwa w celu spełnienia norm Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej dnia 18 lipca 1951 r. w Genewie i Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia

1967 r., zapewniając w ten sposób poszanowanie zasady non-refoulement oraz innych praw osób ubiegających się o azyl i uchodźców;

b)

w kwestii legalnej migracji - na zasadach przyjmowania na teren kraju oraz prawach i statusie osób wpuszczonych

na teren kraju. W odniesieniu do migracji. Strony zgadzają się na uczciwe traktowanie

obywateli innych państw, którzy legalnie przebywają na ich terytorium oraz do promowania

polityki integracyjnej, której celem jest doprowadzenie do lego. że ich prawa i obowiązki

będą porównywalne z prawami i obowiązkami ich własnych obywateli.

Artykuł 83

Zapobieganie nielegalnej imigracji i jej kontrolowanie; readmisja

1.

Strony współpracują w celu zapobiegania nielegalnej imigracji i jej kontrolowania.

W tym celu Serbia i państwa członkowskie dokonują readmisji wszystkich swoich obywateli

przebywających na ich terytoriach oraz zgadzają się w pełni wdrożyć umowę o readmisji

między Wspólnotą a Serbią jak również dwustronne umowy między państwami członkowskimi

i Serbią, o ile postanowienia tych dwustronnych umów są zgodne z postanowieniami umowy

o readmisji między Wspólnotą a Serbią, w tym ze zobowiązaniem do readmisji obywateli

innych państw oraz bezpaństwowców.

Państwa członkowskie oraz Serbia dostarczają swoim obywatelom odpowiednie dokumenty

tożsamości i zapewniają im konieczne w tym celu udogodnienia administracyjne.

Szczegółowe procedury dotyczące readmisji obywateli i obywateli krajów trzecich oraz

bezpaństwowców określone są w ramach umowy o readmisji między Wspólnotą Europejską

a Serbią oraz w dwustronnych umowach między państwami członkowskimi a Serbią, o ile

postanowienia tych umów są zgodne z postanowieniami umowy o readmisji między Wspólnotą

a Serbią.

2.

Serbia wyraża zgodę na zawarcie umów w sprawie readmisji z innymi państwami procesu

stabilizacji i stowarzyszenia. Serbia zobowiązuje się podjąć wszelkie niezbędne środki

w celu zapewnienia elastycznego i szybkiego wdrożenia wszystkich umów w sprawie readmisji,

o których mowa w niniejszym artykule.

3.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia określa inne wspólne wysiłki, które można podjąć

w celu zapobiegania i kontroli nielegalnej imigracji, w tym sieci nielegalnego handlu

ludźmi i nielegalnej migracji.

Artykuł 84

Pranie pieniędzy i finansowanie działalności terrorystycznej

1.

Strony współpracują w celu uniemożliwienia wykorzystywania ich systemów finansowych

i właściwych sektorów nie finansowych do prania zysków pochodzących z ogólnie rozumianej

działalności przestępczej, a w szczególności z przestępstw związanych z narkotykami,

jak również do finansowania działalności terrorystycznej.

2.

Współpraca w tym obszarze może obejmować pomoc administracyjną i techniczną mającą

na celu przyspieszenie wdrażania przepisów i skutecznego funkcjonowania stosownych

norm oraz mechanizmów zwalczania prania brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu,

równoważnych tym przyjętym przez Wspólnotę oraz inne gremia międzynarodowe w tej dziedzinie,

a w szczególności przez Grupę Roboczą ds. Działań Finansowych (FATF).

Artykuł 85

Współpraca w zakresie narkotyków

1.

W granicach swoich uprawnień i kompetencji Strony współpracują w celu zapewnienia

zrównoważonego i zintegrowanego podejścia do zagadnień związanych z narkotykami. Polityka

i działania antynarkotykowe będą miały na celu wzmocnienie struktur antynarkotykowych,

zmniejszenie dostaw, handlu i popytu na narkotyki, radzenie sobie ze skutkami zdrowotnymi

i społecznymi nadużywania narkotyków, jak i bardziej skuteczną kontrolę prekursorów.

2.

Strony uzgadniają metody współpracy niezbędne do osiągnięcia tych celów. Działania

opierają się na wspólnie uzgodnionych zasadach zgodnie ze strategią kontroli antynarkotykowej

UE.

Artykuł 86

Zapobieganie i zwalczanie zorganizowanej działalności przestępczej i pozostałej działalności

nielegalnej

Strony współpracują w zakresie zwalczania i zapobiegania działalności przestępczej

i nielegalnej, zorganizowanej lub innej, takiej jak

a)

przemyt ludzi i handel ludźmi;

b)

nielegalna działalność gospodarcza, zwłaszcza fałszowanie pieniędzy i bezgotówkowych

środków płatniczych, nielegalne transakcje dotyczące produktów takich jak odpady przemysłowe,

materiały radioaktywne i transakcje dotyczące produktów nielegalnych, podrobionych

lub pirackich;

c)

korupcja, zarówno w sektorze prywatnym jak i publicznym, w szczególności związana

z nieprzejrzystymi praktykami administracyjnymi;

d)

oszustwa podatkowe'

e)

kradzież tożsamości;

f)

nielegalny handel narkotykami i substancjami psychotropowymi;

g)

nielegalny handel bronią;

h)

fałszowanie dokumentów;

i)

przemyt towarów i nielegalny handel towarami, w tym samochodami;

j)

cyberprzestępczość.

Promuje się współpracę regionalną i przestrzeganie uznanych norm międzynarodowych.

Artykuł 87

Zwalczanie terroryzmu

Strony zgadzają się na współpracę w celu zapobiegania atakom terrorystycznym i ich

finansowaniu oraz zwalczaniu tych ataków i ich finansowania, zgodnie z międzynarodowymi

konwencjami, których są stronami oraz zgodnie ze swoimi przepisami ustawowymi i wykonawczymi

a)

w ramach pełnego wdrożenia rezolucji 1373 (2001) Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów

Zjednoczonych oraz, innych stosownych rezolucji ONZ. konwencji międzynarodowych i

instrumentów;

b)

poprzez wymianę informacji na temat grup terrorystycznych oraz ich sieci wsparcia

zgodnie z prawem międzynarodowym i krajowym;

c)

poprzez wymianę doświadczeń w zakresie środków i metod zwalczania terroryzmu, jeżeli

chodzi o sprawy techniczne i szkolenia, oraz poprzez wymianę doświadczeń w dziedzinie

zapobiegania terroryzmowi.

Z chwilą wejścia w życie niniejszego układu Serbia harmonizuje ustawodawstwo dotyczące

ochrony danych osobowych z prawem wspólnotowym oraz innym prawodawstwem europejskim

i międzynarodowym dotyczącym ochrony prywatności. Serbia ustanawia jeden lub kilka

niezależnych organów nadzoru z wystarczającymi zasobami finansowymi i ludzkimi, aby

skutecznie monitorować i gwarantować egzekwowanie krajowego ustawodawstwa dotyczącego

ochrony danych osobowych. Strony współpracują na rzecz osiągnięcia tego celu.

Strony współpracują w dziedzinach takich jak wizy. kontrola granic, azyl i migracja

oraz ustanawiają ramy do współpracy w tych dziedzinach również na poziomie regionalnym.

uwzględniając i w pełni korzystając z innych inicjatyw istniejących odpowiednio w

tym obszarze.

Współpraca w zakresie powyższych kwestii opiera się na wzajemnych konsultacjach i

bliskiej współpracy między Stronami i powinna obejmować pomoc techniczną i administracyjną

przy

a)

wymianie informacji i danych statystycznych w zakresie ustawodawstwa i praktyk;

b)

opracowaniu ustawodawstwa;

c)

zwiększaniu potencjału i wydajności instytucji;

d)

szkoleniu personelu;

e)

bezpieczeństwie dokumentów podróży i wykrywaniu sfałszowanych dokumentów;

f)

zarządzaniu granicami.

Współpraca koncentruje się w szczególności

a)

w kwestii azylu - na wdrożeniu krajowego ustawodawstwa w celu spełnienia norm Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej dnia 18 lipca 1951 r. w Genewie i Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia

1967 r., zapewniając w ten sposób poszanowanie zasady non-refoulement oraz innych praw osób ubiegających się o azyl i uchodźców;

b)

w kwestii legalnej migracji - na zasadach przyjmowania na teren kraju oraz prawach i statusie osób wpuszczonych

na teren kraju. W odniesieniu do migracji. Strony zgadzają się na uczciwe traktowanie

obywateli innych państw, którzy legalnie przebywają na ich terytorium oraz do promowania

polityki integracyjnej, której celem jest doprowadzenie do lego. że ich prawa i obowiązki

będą porównywalne z prawami i obowiązkami ich własnych obywateli.

1.

Strony współpracują w celu zapobiegania nielegalnej imigracji i jej kontrolowania.

W tym celu Serbia i państwa członkowskie dokonują readmisji wszystkich swoich obywateli

przebywających na ich terytoriach oraz zgadzają się w pełni wdrożyć umowę o readmisji

między Wspólnotą a Serbią jak również dwustronne umowy między państwami członkowskimi

i Serbią, o ile postanowienia tych dwustronnych umów są zgodne z postanowieniami umowy

o readmisji między Wspólnotą a Serbią, w tym ze zobowiązaniem do readmisji obywateli

innych państw oraz bezpaństwowców.

Państwa członkowskie oraz Serbia dostarczają swoim obywatelom odpowiednie dokumenty

tożsamości i zapewniają im konieczne w tym celu udogodnienia administracyjne.

Szczegółowe procedury dotyczące readmisji obywateli i obywateli krajów trzecich oraz

bezpaństwowców określone są w ramach umowy o readmisji między Wspólnotą Europejską

a Serbią oraz w dwustronnych umowach między państwami członkowskimi a Serbią, o ile

postanowienia tych umów są zgodne z postanowieniami umowy o readmisji między Wspólnotą

a Serbią.

2.

Serbia wyraża zgodę na zawarcie umów w sprawie readmisji z innymi państwami procesu

stabilizacji i stowarzyszenia. Serbia zobowiązuje się podjąć wszelkie niezbędne środki

w celu zapewnienia elastycznego i szybkiego wdrożenia wszystkich umów w sprawie readmisji,

o których mowa w niniejszym artykule.

3.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia określa inne wspólne wysiłki, które można podjąć

w celu zapobiegania i kontroli nielegalnej imigracji, w tym sieci nielegalnego handlu

ludźmi i nielegalnej migracji.

1.

Strony współpracują w celu uniemożliwienia wykorzystywania ich systemów finansowych

i właściwych sektorów nie finansowych do prania zysków pochodzących z ogólnie rozumianej

działalności przestępczej, a w szczególności z przestępstw związanych z narkotykami,

jak również do finansowania działalności terrorystycznej.

2.

Współpraca w tym obszarze może obejmować pomoc administracyjną i techniczną mającą

na celu przyspieszenie wdrażania przepisów i skutecznego funkcjonowania stosownych

norm oraz mechanizmów zwalczania prania brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu,

równoważnych tym przyjętym przez Wspólnotę oraz inne gremia międzynarodowe w tej dziedzinie,

a w szczególności przez Grupę Roboczą ds. Działań Finansowych (FATF).

1.

W granicach swoich uprawnień i kompetencji Strony współpracują w celu zapewnienia

zrównoważonego i zintegrowanego podejścia do zagadnień związanych z narkotykami. Polityka

i działania antynarkotykowe będą miały na celu wzmocnienie struktur antynarkotykowych,

zmniejszenie dostaw, handlu i popytu na narkotyki, radzenie sobie ze skutkami zdrowotnymi

i społecznymi nadużywania narkotyków, jak i bardziej skuteczną kontrolę prekursorów.

2.

Strony uzgadniają metody współpracy niezbędne do osiągnięcia tych celów. Działania

opierają się na wspólnie uzgodnionych zasadach zgodnie ze strategią kontroli antynarkotykowej

UE.

Strony współpracują w zakresie zwalczania i zapobiegania działalności przestępczej

i nielegalnej, zorganizowanej lub innej, takiej jak

a)

przemyt ludzi i handel ludźmi;

b)

nielegalna działalność gospodarcza, zwłaszcza fałszowanie pieniędzy i bezgotówkowych

środków płatniczych, nielegalne transakcje dotyczące produktów takich jak odpady przemysłowe,

materiały radioaktywne i transakcje dotyczące produktów nielegalnych, podrobionych

lub pirackich;

c)

korupcja, zarówno w sektorze prywatnym jak i publicznym, w szczególności związana

z nieprzejrzystymi praktykami administracyjnymi;

d)

oszustwa podatkowe'

e)

kradzież tożsamości;

f)

nielegalny handel narkotykami i substancjami psychotropowymi;

g)

nielegalny handel bronią;

h)

fałszowanie dokumentów;

i)

przemyt towarów i nielegalny handel towarami, w tym samochodami;

j)

cyberprzestępczość.

Promuje się współpracę regionalną i przestrzeganie uznanych norm międzynarodowych.

Strony zgadzają się na współpracę w celu zapobiegania atakom terrorystycznym i ich

finansowaniu oraz zwalczaniu tych ataków i ich finansowania, zgodnie z międzynarodowymi

konwencjami, których są stronami oraz zgodnie ze swoimi przepisami ustawowymi i wykonawczymi

a)

w ramach pełnego wdrożenia rezolucji 1373 (2001) Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów

Zjednoczonych oraz, innych stosownych rezolucji ONZ. konwencji międzynarodowych i

instrumentów;

b)

poprzez wymianę informacji na temat grup terrorystycznych oraz ich sieci wsparcia

zgodnie z prawem międzynarodowym i krajowym;

c)

poprzez wymianę doświadczeń w zakresie środków i metod zwalczania terroryzmu, jeżeli

chodzi o sprawy techniczne i szkolenia, oraz poprzez wymianę doświadczeń w dziedzinie

zapobiegania terroryzmowi.

1.

Wspólnota i Serbia ustanawiają ścisłą współpracę mającą na celu przyczynianie się

do rozwoju i potencjału wzrostu Serbii. Współpraca taka wzmacnia istniejące powiązania

gospodarcze w jak najszerszym zakresie, z korzyścią dla obu Stron.

2.

Polityki i inne środki są planowane w taki sposób, aby umożliwić osiągnięcie zrównoważonego

rozwoju gospodarczego i społecznego Serbii. Polityki te powinny zagwarantować od początku

pełne uwzględnianie kwestii ochrony środowiska i powinny być powiązane z wymogami harmonijnego rozwoju społecznego.

3.

Polityki współpracy zostają włączone do regionalnych ram współpracy. Szczególna uwaga

zostanie poświęcona środkom wspomagającym współpracę pomiędzy Serbią a sąsiadującymi

z nią państwami, w tym państwami członkowskimi, przyczyniając się w ten sposób do

stabilizacji regionalnej. Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia określa priorytety pomiędzy

obszarami współpracy oraz w ramach nich. zgodnie z partnerstwem europejskim.

Artykuł 89

Polityka handlowa i gospodarcza

Wspólnota i Serbia ułatwiają proces reform gospodarczych poprzez współprace mającą

na celu lepsze zrozumienie podstaw zasad rządzących ich systemami gospodarczymi i

sformułowanie oraz wdrożenie polityki gospodarczej w gospodarkach rynkowych.

W tym celu Wspólnota i Serbia współpracują w zakresie

a)

wymiany danych dotyczących wyników i prognoz makroekonomicznych oraz strategii rozwoju;

b)

wspólnej analizy kwestii ekonomicznych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania,

w tym określania polityki gospodarczej oraz instrumentów jej wdrażania; oraz

c)

promowania szerszej współpracy w celu przyspieszenia napływu know-how i zwiększenia

dostępu do nowych technologii.

Serbia dąży do stworzenia sprawnie działającej gospodarki rynkowej oraz stopniowego

zbliżenia swojej polityki do zorientowanych na stabilizację polityk Unii Gospodarczej

i Walutowej. Na wniosek władz serbskich Wspólnota może udzielić pomocy przeznaczonej

na wsparcie wysiłków Serbii w tym względzie.

Współpraca ma również na celu wzmocnienie praworządności w dziedzinie przedsiębiorczości

poprzez stabilne i niedyskryminujące ramy prawne dotyczące handlu.

Współpraca w tej dziedzinie obejmuje również wymianę informacji dotyczących zasad

i funkcjonowania Europejskiej Unii Gospodarczej i Walutowej.

Artykuł 90

Współpraca w dziedzinie statystyki

Współpraca między Stronami koncentruje się przede wszystkim na obszarach priorytetowych

związanych z wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie statystyki. Ma ona na celu

przede wszystkim stworzenie wydajnego i trwałego systemu statystycznego zdolnego do

dostarczania wiarygodnych, obiektywnych i dokładnych danych niezbędnych do planowania

i monitorowania procesu przekształcania i reform w Serbii. Powinna ona również umożliwić

serbskiemu urzędowi statystycznemu lepsze zaspokajanie potrzeb jego klientów w kraju

(zarówno administracji publicznej jak i sektora prywatnego). System statystyczny powinien

przestrzegać podstawowych zasad statystki wydanych przez ONZ, przepisów europejskiego

kodeksu postępowania w zakresie statystyki i przepisów europejskiego prawa statystycznego

oraz rozwijać się w kierunku osiągnięcia zgodności ze wspólnotowym dorobkiem prawnym.

Strony współpracują szczególnie w celu zapewnienia poufności danych indywidualnych,

stopniowego zwiększonego gromadzenia danych i przekazywania ich do europejskiego systemu

statystycznego.

Artykuł 91

Bankowość, ubezpieczenia i pozostałe usługi finansowe

Współpraca między Serbią a Wspólnotą koncentruje się na obszarach priorytetowych związanych

z wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie bankowości, ubezpieczeń i usług finansowych.

Strony współpracują w celu ustanowienia i opracowania stosownych ram wsparcia dla

sektorów bankowości, ubezpieczeń i usług finansowych w Serbii, opartych na uczciwej

konkurencji i konieczności zapewnienia wszystkim równych szans.

Artykuł 92

Współpraca w dziedzinie wewnętrznej kontroli finansowej i audytu zewnętrznego

Współpraca między Stronami koncentruje się na obszarach priorytetowych związanych

ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie publicznej wewnętrznej kontroli finansowej

(PIFC) i audytu zewnętrznego. Strony współpracują w szczególności - poprzez opracowanie

i przyjęcie odpowiednich przepisów - w celu utworzenia wydajnej i rentownej PIFC (w

tym zarządzania finansowego i kontroli oraz niezależnie działającego audytu wewnętrznego)

i zewnętrznego systemu audytu w Serbii, zgodnie z uznanymi międzynarodowymi standardami

i metodami oraz najlepszymi praktykami UE. Współpraca koncentruje się również na budowaniu

zdolności instytucjonalnych najwyższego urzędu kontroli w Serbii. W celu wypełnienia

zobowiązań dotyczących współpracy i harmonizacji wynikających z powyższych wymogów

współpraca powinna koncentrować się na stworzeniu i wzmocnieniu centralnych jednostek

harmonizacyjnych ds. zarządzania finansowego i kontroli oraz audytu wewnętrznego,

Artykuł 93

Promowanie i ochrona inwestycji

Współpraca między Stronami, w granicach ich stosownych kompetencji, w dziedzinie promowania

i ochrony inwestycji ma na celu stworzenie klimatu sprzyjającego inwestycjom prywatnym,

zarówno krajowym jak i zagranicznym, które są istotne dla ożywienia gospodarczego

i przemysłowego w Serbii. Serbia powinna za szczególny cel współpracy uznać poprawę

ram prawnych, aby sprzyjały inwestycjom i je chroniły.

Artykuł 94

Współpraca przemysłowa

Współpraca ma na celu promowanie modernizacji i restrukturyzacji przemysłu Serbii

oraz jego poszczególnych sektorów. Powinna również obejmować współpracę przemysłową

pomiędzy podmiotami gospodarczymi celem wzmocnienia sektora prywatnego na warunkach

gwarantujących ochronę środowiska.

Inicjatywy współpracy przemysłowej odzwierciedlają priorytety określone przez obie

Strony. Uwzględniają one regionalne aspekty rozwoju przemysłowego, promując, w odpowiednich

przypadkach, partnerstwa transgraniczne. Inicjatywy powinny mieć na celu w szczególności

stworzenie odpowiednich ram prawnych dla przedsiębiorstw, poprawę zarządzania, wzrost

wiedzy fachowej i wspieranie rynków, przejrzystości rynku i otoczenia biznesowego.

Szczególną wagę przywiązuje się do stworzenia w Serbii skutecznych działań wspierających

wywóz.

Współpraca uwzględnia wspólnotowy dorobek prawny w dziedzinie polityki przemysłowej.

Artykuł 95

Małe i średnie przedsiębiorstwa

Współpraca między Stronami ma na celu rozwinięcie i wzmocnienie sektora prywatnego

małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), utworzenie nowych przedsiębiorstw w obszarach

o znacznym potencjale wzrostu oraz współpracę między wspólnotowymi i serbskimi MŚP.

Współpraca uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem prawnym

w dziedzinie MŚP, jak również zasady zapisane w Europejskiej karcie małych przedsiębiorstw,

Artykuł 96

Turystyka

Współpraca między Stronami w dziedzinie turystyki ma na celu głównie wzmocnienie przepływu

informacji w dziedzinie turystyki (poprzez sieci międzynarodowe, bazy danych itp.);

wspieranie tworzenia infrastruktury sprzyjającej inwestycjom w sektorze turystyki

i członkostwo Serbii w ważnych europejskich organizacjach turystycznych. Jej celem

jest również badanie możliwości prowadzenia wspólnych działań i wzmocnienia współpracy

między przedsiębiorstwami z branży turystycznej, ekspertami i rządami oraz ich odpowiednimi

agencjami turystycznymi, jak również przekazanie wiedzy fachowej (poprzez szkolenia,

wymiany czy seminaria). Współpraca należycie uwzględnia wspólnotowy dorobek prawny

związany z tym sektorem.

Współpraca może zostać włączona do regionalnych ram współpracy.

Artykuł 97

Rolnictwo oraz sektor rolno-przemysłowy

Współpraca między Stronami jest prowadzona we wszystkich obszarach priorytetowych

związanych ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie rolnictwa, weterynarii i

kwestii fitosanitarnych. Współpraca ma na celu przede wszystkim modernizację i restrukturyzację

rolnictwa oraz sektora rolno-przemysłowego w Serbii, a zwłaszcza wypełnienie wspólnotowych

wymogów sanitarnych, poprawę zarządzania zasobami wodnymi oraz rozwój obszarów wiejskich

i sektora leśnictwa, a także wsparcie stopniowego zbliżenia serbskiego ustawodawstwa

i praktyk do zasad i norm wspólnotowych.

Artykuł 98

Rybołówstwo

Strony badają możliwość określenia wzajemnie korzystnych obszarów będących przedmiotem

wspólnego zainteresowania w sektorze rybołówstwa. Współpraca należycie uwzględnia

również priorytetowe obszary związane ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie

rybołówstwa, w tym przestrzeganie międzynarodowych zobowiązań wynikających z zasad

zarządzania zasobami połowowymi i ich zachowania opracowanych przez międzynarodowe

i regionalne organizacje rybołówstwa.

Artykuł 99

Cła

Strony ustanawiają współpracę w tym obszarze w celu zagwarantowania zgodności z postanowieniami,

które zostaną przyjęte w dziedzinie handlu oraz zbliżenia systemu celnego Serbii do

systemu wspólnotowego, pomagając tym samym w utorowaniu drogi dla środków liberalizacji

zaplanowanych zgodnie z niniejszym układem oraz w stopniowym zbliżaniu ustawodawstwa

celnego Serbii do wspólnotowego dorobku prawnego.

Współpraca należycie uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym w dziedzinie ceł.

Zasady wzajemnej pomocy administracyjnej między Stronami w sprawach celnych są ustanowione

w protokole 6.

Artykuł 100

Opodatkowanie

Strony ustanawiają współprace w dziedzinie opodatkowania włącznie ze środkami mającymi

na celu dalsze zreformowanie systemu podatkowego Serbii oraz restrukturyzację administracji

podatkowej po to. aby zagwarantować skuteczne ściąganie podatków i wzmocnić walkę

z nadużyciami podatkowymi.

Współpraca uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem prawnym

w dziedzinie opodatkowania i walki ze szkodliwą konkurencją podatkową. Zniesienie

szkodliwej konkurencji podatkowej powinno zostać wykonane na podstawie zasad Kodeksu

postępowania w dziedzinie opodatkowania biznesu uzgodnionego przez Radę w dniu 1 grudnia

1997 r.

Współpraca służy również zwiększeniu przejrzystości i zwalczaniu korupcji, w tym wymianie

informacji z państwami członkowskimi w ramach dążenia do skuteczniejszego egzekwowania

środków mających zapobiegać nadużyciom podatkowym, uchylaniu się od płacenia podatków

oraz unikaniu ich płacenia. Serbia uzupełni sieć porozumień dwustronnych z państwami

członkowskimi zgodnie z najnowszą zaktualizowaną wersją modelowej konwencji OECD o

podatkach dochodowych i kapitałowych oraz na podstawie modelowej umowy OECD w sprawie

wymiany informacji w sprawach podatkowych, o ile przystąpiło do nich państwo członkowskie-wnioskodawca.

Artykuł 101

Współpraca społeczna

Współpraca między Stronami w zakresie zatrudnienia skupia się szczególnie na poprawie

usług pośrednictwa pracy i doradztwa zawodowego, środków wspomagających te usługi

oraz wspieraniu rozwoju regionalnego w celu wsparcia restrukturyzacji sektora przemysłu

i rynku pracy. Obejmuje ona również środki takie jak badania, pomoc oddelegowanych

ekspertów oraz działania informacyjne i szkoleniowe.

Strony współpracują w celu ułatwienia reformy polityki zatrudnienia w Serbii w kontekście

wzmocnionej reformy gospodarczej i integracji. Współpraca ma również na celu wspieranie

dostosowania systemów zabezpieczenia społecznego Serbii do nowych wymogów gospodarczych

i społecznych i obejmuje dostosowanie serbskiego ustawodawstwa dotyczącego warunków

pracy oraz równości szans kobiet i mężczyzn, osób niepełnosprawnych oraz osób należących

do mniejszości oraz innych szczególnie narażonych grup, jak i lepszą ochronę zdrowia

i bezpieczeństwo dla pracowników, przyjmując jako odniesienie poziom ochrony we Wspólnocie.

Współpraca należycie uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym w tej dziedzinie.

Artykuł 102

Edukacja i szkolenia

Strony współpracują w celu podwyższenia poziomu wykształcenia ogólnego i zawodowego

oraz szkolenia w Serbii, a także polityki dotyczącej młodzieży i pracy wykonywanej

przez młodzież, w tym kształcenia nieformalnego. Priorytetem dla systemów szkolnictwa

wyższego jest osiągnięcie celów deklaracji bolońskiej w międzyrządowym procesie bolońskim.

Strony współpracują również w tym celu, by dostęp do wszystkich szczebli edukacji

i szkolenia w Serbii był nieograniczony ze względu na płeć. kolor skóry, pochodzenie

etniczne lub wyznanie.

Odpowiednie programy i instrumenty wspólnotowe przyczyniają się do podwyższania poziomu

struktur i działań w zakresie edukacji i szkoleń w Serbii.

Współpraca należycie uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym w tej dziedzinie.

Artykuł 103

Współpraca kulturalna

Strony zobowiązują się do promowania współpracy kulturalnej. Współpraca ta służy między

innymi zwiększeniu wzajemnego zrozumienia i poszanowania między obywatelami, wspólnotami

i narodami. Strony zobowiązują się również do współpracy w zakresie promowania różnorodności

kulturowej, zwłaszcza w ramach Konwencji UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności

form wyrazu kulturowego.

Artykuł 104

Współpraca w sektorze audiowizualnym

Strony współpracują w celu promowania przemysłu audiowizualnego w Europie i zachęcają

do koprodukcji w obszarach takich jak kinematografia i telewizja.

Współpraca mogłaby obejmować między innymi programy i fundusze na rzecz szkoleń dla

dziennikarzy i innych osób zatrudnionych w sektorze mediów, jak również pomoc techniczną

dla mediów publicznych i prywatnych w celu wzmocnienia ich niezależności, profesjonalizmu

i powiązań z mediami europejskimi.

Serbia dostosowuje swoją politykę w dziedzinie uregulowania treści przy nadawaniu

transgranicznym do polityki WE i harmonizuje swoje ustawodawstwo ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym. Serbia zwraca szczególną uwagę na kwestie związane z nabywaniem praw własności

intelektualnej dla programów i transmisji nadawanych drogą satelitarną, naziemną i

kablową.

Artykuł 105

Społeczeństwo informacyjne

Współpraca prowadzona jest przede wszystkim na obszarach związanych ze wspólnotowym

dorobkiem prawnym dotyczącym społeczeństwa informacyjnego. Jej celem jest głównie

wspieranie stopniowego dostosowania polityki i ustawodawstwa Serbii w tym sektorze

do polityki i prawodawstwa Wspólnoty.

Strony współpracują również w celu dalszego rozwoju społeczeństwa informacyjnego w

Serbii. Do ogólnych celów zaliczają się przygotowanie ogółu społeczeństwa do ery cyfrowej,

przyciąganie inwestycji i zapewnienie interoperacyjności sieci i usług.

Artykuł 106

Sieci i usługi łączności elektronicznej

Współpraca koncentruje się przede wszystkim na obszarach priorytetowych związanych

ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w tej dziedzinie.

Strony wzmacniają zwłaszcza współpracę w dziedzinie sieci łączności elektronicznej

i związanych z nimi usług, przy czym ostatecznym celem będzie przyjęcie przez Serbię

wspólnotowego dorobku prawnego w tych sektorach w ciągu trzech lat od wejścia w życie

niniejszego układu.

Artykuł 107

Informacja i komunikacja

Wspólnota i Serbia podejmują środki niezbędne do stymulowania wzajemnej wymiany informacji.

Pierwszeństwo jest przyznawane programom mającym na celu dostarczanie społeczeństwu

podstawowych informacji na temat Wspólnoty, a środowiskom zawodowym w Serbii -bardziej

specjalistycznych informacji.

Artykuł 108

Transport

Współpraca między Stronami koncentruje się na obszarach priorytetowych związanych

ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie transportu.

Współpraca może w szczególności mieć na celu restrukturyzację i modernizację różnych

środków transportu w Serbii, poprawę swobodnego przepływu osób i towarów oraz zwiększenie

dostępu do rynku oraz infrastruktury, w tym do portów morskich i lotniczych. Ponadto

współpraca może wspierać rozwoju infrastruktur multimodalnych w powiązaniu z głównymi

sieciami transeuropejskimi, w szczególności poprzez wzmocnienie powiązań regionalnych

z Europą Południowo-Wschodnią, zgodnie z protokołem ustaleń w sprawie głównej regionalnej

sieci transportowej. Celem współpracy jest osiągnięcie norm działania porównywalnych

z normami wspólnotowymi oraz rozwój systemu transportowego w Serbii zgodnego z systemem

wspólnotowym i do niego dostosowanego, a także lepsza ochrona środowiska w sektorze

transportu.

Artykuł 109

Energia

Współpraca koncentruje się przede wszystkim na obszarach priorytetowych związanych

ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie energii. Opiera się ona na Traktacie

ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej i jest rozwijana w celu stopniowej

integracji Serbii z europejskimi rynkami energii. Współpraca może obejmować w szczególności

a)

formułowanie i planowanie strategii w dziedzinie energii, w tym modernizację infrastruktury,

poprawę i dywersyfikację dostaw oraz lepszy dostęp do rynku energii, w tym łatwiejszy

tranzyt, przesyłanie i dystrybucję oraz renowację sieci połączeń przesyłowych o regionalnym

znaczeniu, wraz z krajami sąsiadującymi;

b)

promowanie oszczędności energii, efektywności energetycznej, odnawialnych źródeł energii

oraz badanie wpływu produkcji i zużycia energii na środowisko;

c)

formułowanie ramowych warunków restrukturyzacji przedsiębiorstw energetycznych oraz

wzajemnej współpracy przedsiębiorstw w tym sektorze.

Artykuł 110

Bezpieczeństwo jądrowe

Strony współpracują w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i zabezpieczeń. Współpraca

może obejmować następujące zagadnienia

a)

modernizacja przepisów i regulacji Stron w zakresie ochrony przed promieniowaniem,

bezpieczeństwa jądrowego, księgowania materiałów jądrowych i kontroli oraz wzmocnienie

organów nadzorczych i ich zasobów;

b)

zachęcanie do wspierania porozumień między państwami członkowskimi lub Europejską

Wspólnotą Energii Atomowej a Serbią dotyczących, w zależności od przypadku, wczesnego

informowania o awariach jądrowych i wymiany informacji w takich przypadkach oraz porozumień

dotyczących przygotowania na wypadek awarii i ogólnie kwestii bezpieczeństwa jądrowego;

c)

odpowiedzialność jądrowa osób trzecich.

Artykuł 111

Środowisko

Strony rozwijają i zacieśniają współpracę w dziedzinie środowiska, w ramach której

podstawowym zadaniem będzie zwalczanie dalszej jego degradacji oraz rozpoczęcie działań

na rzecz poprawy stanu środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.

W szczególności strony podejmują współpracę w celu wzmocnienia struktur i procedur

administracyjnych, aby zapewnić planowanie strategiczne w kwestiach środowiska naturalnego

oraz koordynację działań odpowiednich podmiotów. Współpraca ta skupia się na dostosowaniu

ustawodawstwa Serbii do prawodawstwa Wspólnoty. Współpraca może również koncentrować

się na rozwijaniu strategii mających na celu znaczne obniżenie zanieczyszczenia powietrza

i wody na poziomie lokalnym, regionalnym i międzynarodowym, ustanowienie ram dla wydajnej,

czystej, zrównoważonej i odnawialnej produkcji energii i jej zużycia oraz strategii

służących przeprowadzaniu ocen wpływu na środowisko i strategicznych ocen oddziaływania

na środowisko. Szczególna uwaga zostaje poświęcona ratyfikacji i wdrożeniu protokołu

z Kioto.

Artykuł 112

Współpraca w dziedzinie badań naukowych i rozwoju technologicznego

Strony zachęcają do współpracy w dziedzinie cywilnych badań naukowych i rozwoju technologicznego

(BRT) na bazie wspólnych korzyści oraz z uwzględnieniem dostępności zasobów i odpowiedniego

dostępu do swoich programów, z zastrzeżeniem odpowiedniego poziomu skutecznej ochrony

praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej.

Współpraca należycie uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym w dziedzinie badań i rozwoju technicznego.

Artykuł 113

Współpraca w zakresie rozwoju regionalnego i lokalnego

Strony pracują nad wzmocnieniem współpracy w zakresie rozwoju regionalnego i lokalnego

w celu wsparcia rozwoju gospodarczego i obniżenia nierówności regionalnych. Szczególna

uwaga zostaje poświęcona współpracy transgranicznej, międzynarodowej i międzyregionalnej.

Współpraca należycie uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym w dziedzinie rozwoju regionalnego.

Artykuł 114

Administracja publiczna

Współpraca ma na celu stworzenie wydajnej i odpowiedzialnej administracji publicznej

w Serbii, zwłaszcza po to, aby wspierać wdrażanie zasad praworządności i właściwe

funkcjonowanie instytucji państwowych z korzyścią dla społeczeństwa Serbii jako całości

oraz w celu pomyślnego budowania stosunków pomiędzy UE a Serbią.

Współpraca w tej dziedzinie koncentruje się głównie na tworzeniu instytucji, w tym

na rozwijaniu i wdrażaniu przejrzystych i bezstronnych procedur rekrutacji, zarządzania

zasobami ludzkimi i rozwoju kariery dla służb publicznych, szkoleń ustawicznych i

promowania etyki w ramach administracji publicznej. Współpraca obejmuje wszystkie

szczeble administracji publicznej, w tym administrację lokalną.

Wspólnota i Serbia ułatwiają proces reform gospodarczych poprzez współprace mającą

na celu lepsze zrozumienie podstaw zasad rządzących ich systemami gospodarczymi i

sformułowanie oraz wdrożenie polityki gospodarczej w gospodarkach rynkowych.

W tym celu Wspólnota i Serbia współpracują w zakresie

a)

wymiany danych dotyczących wyników i prognoz makroekonomicznych oraz strategii rozwoju;

b)

wspólnej analizy kwestii ekonomicznych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania,

w tym określania polityki gospodarczej oraz instrumentów jej wdrażania; oraz

c)

promowania szerszej współpracy w celu przyspieszenia napływu know-how i zwiększenia

dostępu do nowych technologii.

Serbia dąży do stworzenia sprawnie działającej gospodarki rynkowej oraz stopniowego

zbliżenia swojej polityki do zorientowanych na stabilizację polityk Unii Gospodarczej

i Walutowej. Na wniosek władz serbskich Wspólnota może udzielić pomocy przeznaczonej

na wsparcie wysiłków Serbii w tym względzie.

Współpraca ma również na celu wzmocnienie praworządności w dziedzinie przedsiębiorczości

poprzez stabilne i niedyskryminujące ramy prawne dotyczące handlu.

Współpraca w tej dziedzinie obejmuje również wymianę informacji dotyczących zasad

i funkcjonowania Europejskiej Unii Gospodarczej i Walutowej.

Współpraca między Stronami koncentruje się przede wszystkim na obszarach priorytetowych

związanych z wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie statystyki. Ma ona na celu

przede wszystkim stworzenie wydajnego i trwałego systemu statystycznego zdolnego do

dostarczania wiarygodnych, obiektywnych i dokładnych danych niezbędnych do planowania

i monitorowania procesu przekształcania i reform w Serbii. Powinna ona również umożliwić

serbskiemu urzędowi statystycznemu lepsze zaspokajanie potrzeb jego klientów w kraju

(zarówno administracji publicznej jak i sektora prywatnego). System statystyczny powinien

przestrzegać podstawowych zasad statystki wydanych przez ONZ, przepisów europejskiego

kodeksu postępowania w zakresie statystyki i przepisów europejskiego prawa statystycznego

oraz rozwijać się w kierunku osiągnięcia zgodności ze wspólnotowym dorobkiem prawnym.

Strony współpracują szczególnie w celu zapewnienia poufności danych indywidualnych,

stopniowego zwiększonego gromadzenia danych i przekazywania ich do europejskiego systemu

statystycznego.

Współpraca między Serbią a Wspólnotą koncentruje się na obszarach priorytetowych związanych

z wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie bankowości, ubezpieczeń i usług finansowych.

Strony współpracują w celu ustanowienia i opracowania stosownych ram wsparcia dla

sektorów bankowości, ubezpieczeń i usług finansowych w Serbii, opartych na uczciwej

konkurencji i konieczności zapewnienia wszystkim równych szans.

Współpraca między Stronami koncentruje się na obszarach priorytetowych związanych

ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie publicznej wewnętrznej kontroli finansowej

(PIFC) i audytu zewnętrznego. Strony współpracują w szczególności - poprzez opracowanie

i przyjęcie odpowiednich przepisów - w celu utworzenia wydajnej i rentownej PIFC (w

tym zarządzania finansowego i kontroli oraz niezależnie działającego audytu wewnętrznego)

i zewnętrznego systemu audytu w Serbii, zgodnie z uznanymi międzynarodowymi standardami

i metodami oraz najlepszymi praktykami UE. Współpraca koncentruje się również na budowaniu

zdolności instytucjonalnych najwyższego urzędu kontroli w Serbii. W celu wypełnienia

zobowiązań dotyczących współpracy i harmonizacji wynikających z powyższych wymogów

współpraca powinna koncentrować się na stworzeniu i wzmocnieniu centralnych jednostek

harmonizacyjnych ds. zarządzania finansowego i kontroli oraz audytu wewnętrznego,

Współpraca między Stronami, w granicach ich stosownych kompetencji, w dziedzinie promowania

i ochrony inwestycji ma na celu stworzenie klimatu sprzyjającego inwestycjom prywatnym,

zarówno krajowym jak i zagranicznym, które są istotne dla ożywienia gospodarczego

i przemysłowego w Serbii. Serbia powinna za szczególny cel współpracy uznać poprawę

ram prawnych, aby sprzyjały inwestycjom i je chroniły.

Współpraca ma na celu promowanie modernizacji i restrukturyzacji przemysłu Serbii

oraz jego poszczególnych sektorów. Powinna również obejmować współpracę przemysłową

pomiędzy podmiotami gospodarczymi celem wzmocnienia sektora prywatnego na warunkach

gwarantujących ochronę środowiska.

Inicjatywy współpracy przemysłowej odzwierciedlają priorytety określone przez obie

Strony. Uwzględniają one regionalne aspekty rozwoju przemysłowego, promując, w odpowiednich

przypadkach, partnerstwa transgraniczne. Inicjatywy powinny mieć na celu w szczególności

stworzenie odpowiednich ram prawnych dla przedsiębiorstw, poprawę zarządzania, wzrost

wiedzy fachowej i wspieranie rynków, przejrzystości rynku i otoczenia biznesowego.

Szczególną wagę przywiązuje się do stworzenia w Serbii skutecznych działań wspierających

wywóz.

Współpraca uwzględnia wspólnotowy dorobek prawny w dziedzinie polityki przemysłowej.

Współpraca między Stronami ma na celu rozwinięcie i wzmocnienie sektora prywatnego

małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), utworzenie nowych przedsiębiorstw w obszarach

o znacznym potencjale wzrostu oraz współpracę między wspólnotowymi i serbskimi MŚP.

Współpraca uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem prawnym

w dziedzinie MŚP, jak również zasady zapisane w Europejskiej karcie małych przedsiębiorstw,

Współpraca między Stronami w dziedzinie turystyki ma na celu głównie wzmocnienie przepływu

informacji w dziedzinie turystyki (poprzez sieci międzynarodowe, bazy danych itp.);

wspieranie tworzenia infrastruktury sprzyjającej inwestycjom w sektorze turystyki

i członkostwo Serbii w ważnych europejskich organizacjach turystycznych. Jej celem

jest również badanie możliwości prowadzenia wspólnych działań i wzmocnienia współpracy

między przedsiębiorstwami z branży turystycznej, ekspertami i rządami oraz ich odpowiednimi

agencjami turystycznymi, jak również przekazanie wiedzy fachowej (poprzez szkolenia,

wymiany czy seminaria). Współpraca należycie uwzględnia wspólnotowy dorobek prawny

związany z tym sektorem.

Współpraca może zostać włączona do regionalnych ram współpracy.

Współpraca między Stronami jest prowadzona we wszystkich obszarach priorytetowych

związanych ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie rolnictwa, weterynarii i

kwestii fitosanitarnych. Współpraca ma na celu przede wszystkim modernizację i restrukturyzację

rolnictwa oraz sektora rolno-przemysłowego w Serbii, a zwłaszcza wypełnienie wspólnotowych

wymogów sanitarnych, poprawę zarządzania zasobami wodnymi oraz rozwój obszarów wiejskich

i sektora leśnictwa, a także wsparcie stopniowego zbliżenia serbskiego ustawodawstwa

i praktyk do zasad i norm wspólnotowych.

Strony badają możliwość określenia wzajemnie korzystnych obszarów będących przedmiotem

wspólnego zainteresowania w sektorze rybołówstwa. Współpraca należycie uwzględnia

również priorytetowe obszary związane ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie

rybołówstwa, w tym przestrzeganie międzynarodowych zobowiązań wynikających z zasad

zarządzania zasobami połowowymi i ich zachowania opracowanych przez międzynarodowe

i regionalne organizacje rybołówstwa.

Strony ustanawiają współpracę w tym obszarze w celu zagwarantowania zgodności z postanowieniami,

które zostaną przyjęte w dziedzinie handlu oraz zbliżenia systemu celnego Serbii do

systemu wspólnotowego, pomagając tym samym w utorowaniu drogi dla środków liberalizacji

zaplanowanych zgodnie z niniejszym układem oraz w stopniowym zbliżaniu ustawodawstwa

celnego Serbii do wspólnotowego dorobku prawnego.

Współpraca należycie uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym w dziedzinie ceł.

Zasady wzajemnej pomocy administracyjnej między Stronami w sprawach celnych są ustanowione

w protokole 6.

Strony ustanawiają współprace w dziedzinie opodatkowania włącznie ze środkami mającymi

na celu dalsze zreformowanie systemu podatkowego Serbii oraz restrukturyzację administracji

podatkowej po to. aby zagwarantować skuteczne ściąganie podatków i wzmocnić walkę

z nadużyciami podatkowymi.

Współpraca uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem prawnym

w dziedzinie opodatkowania i walki ze szkodliwą konkurencją podatkową. Zniesienie

szkodliwej konkurencji podatkowej powinno zostać wykonane na podstawie zasad Kodeksu

postępowania w dziedzinie opodatkowania biznesu uzgodnionego przez Radę w dniu 1 grudnia

1997 r.

Współpraca służy również zwiększeniu przejrzystości i zwalczaniu korupcji, w tym wymianie

informacji z państwami członkowskimi w ramach dążenia do skuteczniejszego egzekwowania

środków mających zapobiegać nadużyciom podatkowym, uchylaniu się od płacenia podatków

oraz unikaniu ich płacenia. Serbia uzupełni sieć porozumień dwustronnych z państwami

członkowskimi zgodnie z najnowszą zaktualizowaną wersją modelowej konwencji OECD o

podatkach dochodowych i kapitałowych oraz na podstawie modelowej umowy OECD w sprawie

wymiany informacji w sprawach podatkowych, o ile przystąpiło do nich państwo członkowskie-wnioskodawca.

Współpraca między Stronami w zakresie zatrudnienia skupia się szczególnie na poprawie

usług pośrednictwa pracy i doradztwa zawodowego, środków wspomagających te usługi

oraz wspieraniu rozwoju regionalnego w celu wsparcia restrukturyzacji sektora przemysłu

i rynku pracy. Obejmuje ona również środki takie jak badania, pomoc oddelegowanych

ekspertów oraz działania informacyjne i szkoleniowe.

Strony współpracują w celu ułatwienia reformy polityki zatrudnienia w Serbii w kontekście

wzmocnionej reformy gospodarczej i integracji. Współpraca ma również na celu wspieranie

dostosowania systemów zabezpieczenia społecznego Serbii do nowych wymogów gospodarczych

i społecznych i obejmuje dostosowanie serbskiego ustawodawstwa dotyczącego warunków

pracy oraz równości szans kobiet i mężczyzn, osób niepełnosprawnych oraz osób należących

do mniejszości oraz innych szczególnie narażonych grup, jak i lepszą ochronę zdrowia

i bezpieczeństwo dla pracowników, przyjmując jako odniesienie poziom ochrony we Wspólnocie.

Współpraca należycie uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym w tej dziedzinie.

Strony współpracują w celu podwyższenia poziomu wykształcenia ogólnego i zawodowego

oraz szkolenia w Serbii, a także polityki dotyczącej młodzieży i pracy wykonywanej

przez młodzież, w tym kształcenia nieformalnego. Priorytetem dla systemów szkolnictwa

wyższego jest osiągnięcie celów deklaracji bolońskiej w międzyrządowym procesie bolońskim.

Strony współpracują również w tym celu, by dostęp do wszystkich szczebli edukacji

i szkolenia w Serbii był nieograniczony ze względu na płeć. kolor skóry, pochodzenie

etniczne lub wyznanie.

Odpowiednie programy i instrumenty wspólnotowe przyczyniają się do podwyższania poziomu

struktur i działań w zakresie edukacji i szkoleń w Serbii.

Współpraca należycie uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym w tej dziedzinie.

Strony zobowiązują się do promowania współpracy kulturalnej. Współpraca ta służy między

innymi zwiększeniu wzajemnego zrozumienia i poszanowania między obywatelami, wspólnotami

i narodami. Strony zobowiązują się również do współpracy w zakresie promowania różnorodności

kulturowej, zwłaszcza w ramach Konwencji UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności

form wyrazu kulturowego.

Strony współpracują w celu promowania przemysłu audiowizualnego w Europie i zachęcają

do koprodukcji w obszarach takich jak kinematografia i telewizja.

Współpraca mogłaby obejmować między innymi programy i fundusze na rzecz szkoleń dla

dziennikarzy i innych osób zatrudnionych w sektorze mediów, jak również pomoc techniczną

dla mediów publicznych i prywatnych w celu wzmocnienia ich niezależności, profesjonalizmu

i powiązań z mediami europejskimi.

Serbia dostosowuje swoją politykę w dziedzinie uregulowania treści przy nadawaniu

transgranicznym do polityki WE i harmonizuje swoje ustawodawstwo ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym. Serbia zwraca szczególną uwagę na kwestie związane z nabywaniem praw własności

intelektualnej dla programów i transmisji nadawanych drogą satelitarną, naziemną i

kablową.

Współpraca prowadzona jest przede wszystkim na obszarach związanych ze wspólnotowym

dorobkiem prawnym dotyczącym społeczeństwa informacyjnego. Jej celem jest głównie

wspieranie stopniowego dostosowania polityki i ustawodawstwa Serbii w tym sektorze

do polityki i prawodawstwa Wspólnoty.

Strony współpracują również w celu dalszego rozwoju społeczeństwa informacyjnego w

Serbii. Do ogólnych celów zaliczają się przygotowanie ogółu społeczeństwa do ery cyfrowej,

przyciąganie inwestycji i zapewnienie interoperacyjności sieci i usług.

Współpraca koncentruje się przede wszystkim na obszarach priorytetowych związanych

ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w tej dziedzinie.

Strony wzmacniają zwłaszcza współpracę w dziedzinie sieci łączności elektronicznej

i związanych z nimi usług, przy czym ostatecznym celem będzie przyjęcie przez Serbię

wspólnotowego dorobku prawnego w tych sektorach w ciągu trzech lat od wejścia w życie

niniejszego układu.

Wspólnota i Serbia podejmują środki niezbędne do stymulowania wzajemnej wymiany informacji.

Pierwszeństwo jest przyznawane programom mającym na celu dostarczanie społeczeństwu

podstawowych informacji na temat Wspólnoty, a środowiskom zawodowym w Serbii -bardziej

specjalistycznych informacji.

Współpraca między Stronami koncentruje się na obszarach priorytetowych związanych

ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie transportu.

Współpraca może w szczególności mieć na celu restrukturyzację i modernizację różnych

środków transportu w Serbii, poprawę swobodnego przepływu osób i towarów oraz zwiększenie

dostępu do rynku oraz infrastruktury, w tym do portów morskich i lotniczych. Ponadto

współpraca może wspierać rozwoju infrastruktur multimodalnych w powiązaniu z głównymi

sieciami transeuropejskimi, w szczególności poprzez wzmocnienie powiązań regionalnych

z Europą Południowo-Wschodnią, zgodnie z protokołem ustaleń w sprawie głównej regionalnej

sieci transportowej. Celem współpracy jest osiągnięcie norm działania porównywalnych

z normami wspólnotowymi oraz rozwój systemu transportowego w Serbii zgodnego z systemem

wspólnotowym i do niego dostosowanego, a także lepsza ochrona środowiska w sektorze

transportu.

Współpraca koncentruje się przede wszystkim na obszarach priorytetowych związanych

ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinie energii. Opiera się ona na Traktacie

ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej i jest rozwijana w celu stopniowej

integracji Serbii z europejskimi rynkami energii. Współpraca może obejmować w szczególności

a)

formułowanie i planowanie strategii w dziedzinie energii, w tym modernizację infrastruktury,

poprawę i dywersyfikację dostaw oraz lepszy dostęp do rynku energii, w tym łatwiejszy

tranzyt, przesyłanie i dystrybucję oraz renowację sieci połączeń przesyłowych o regionalnym

znaczeniu, wraz z krajami sąsiadującymi;

b)

promowanie oszczędności energii, efektywności energetycznej, odnawialnych źródeł energii

oraz badanie wpływu produkcji i zużycia energii na środowisko;

c)

formułowanie ramowych warunków restrukturyzacji przedsiębiorstw energetycznych oraz

wzajemnej współpracy przedsiębiorstw w tym sektorze.

Strony współpracują w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i zabezpieczeń. Współpraca

może obejmować następujące zagadnienia

a)

modernizacja przepisów i regulacji Stron w zakresie ochrony przed promieniowaniem,

bezpieczeństwa jądrowego, księgowania materiałów jądrowych i kontroli oraz wzmocnienie

organów nadzorczych i ich zasobów;

b)

zachęcanie do wspierania porozumień między państwami członkowskimi lub Europejską

Wspólnotą Energii Atomowej a Serbią dotyczących, w zależności od przypadku, wczesnego

informowania o awariach jądrowych i wymiany informacji w takich przypadkach oraz porozumień

dotyczących przygotowania na wypadek awarii i ogólnie kwestii bezpieczeństwa jądrowego;

c)

odpowiedzialność jądrowa osób trzecich.

Strony rozwijają i zacieśniają współpracę w dziedzinie środowiska, w ramach której

podstawowym zadaniem będzie zwalczanie dalszej jego degradacji oraz rozpoczęcie działań

na rzecz poprawy stanu środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.

W szczególności strony podejmują współpracę w celu wzmocnienia struktur i procedur

administracyjnych, aby zapewnić planowanie strategiczne w kwestiach środowiska naturalnego

oraz koordynację działań odpowiednich podmiotów. Współpraca ta skupia się na dostosowaniu

ustawodawstwa Serbii do prawodawstwa Wspólnoty. Współpraca może również koncentrować

się na rozwijaniu strategii mających na celu znaczne obniżenie zanieczyszczenia powietrza

i wody na poziomie lokalnym, regionalnym i międzynarodowym, ustanowienie ram dla wydajnej,

czystej, zrównoważonej i odnawialnej produkcji energii i jej zużycia oraz strategii

służących przeprowadzaniu ocen wpływu na środowisko i strategicznych ocen oddziaływania

na środowisko. Szczególna uwaga zostaje poświęcona ratyfikacji i wdrożeniu protokołu

z Kioto.

Strony zachęcają do współpracy w dziedzinie cywilnych badań naukowych i rozwoju technologicznego

(BRT) na bazie wspólnych korzyści oraz z uwzględnieniem dostępności zasobów i odpowiedniego

dostępu do swoich programów, z zastrzeżeniem odpowiedniego poziomu skutecznej ochrony

praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej.

Współpraca należycie uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym w dziedzinie badań i rozwoju technicznego.

Strony pracują nad wzmocnieniem współpracy w zakresie rozwoju regionalnego i lokalnego

w celu wsparcia rozwoju gospodarczego i obniżenia nierówności regionalnych. Szczególna

uwaga zostaje poświęcona współpracy transgranicznej, międzynarodowej i międzyregionalnej.

Współpraca należycie uwzględnia obszary priorytetowe związane ze wspólnotowym dorobkiem

prawnym w dziedzinie rozwoju regionalnego.

Współpraca ma na celu stworzenie wydajnej i odpowiedzialnej administracji publicznej

w Serbii, zwłaszcza po to, aby wspierać wdrażanie zasad praworządności i właściwe

funkcjonowanie instytucji państwowych z korzyścią dla społeczeństwa Serbii jako całości

oraz w celu pomyślnego budowania stosunków pomiędzy UE a Serbią.

Współpraca w tej dziedzinie koncentruje się głównie na tworzeniu instytucji, w tym

na rozwijaniu i wdrażaniu przejrzystych i bezstronnych procedur rekrutacji, zarządzania

zasobami ludzkimi i rozwoju kariery dla służb publicznych, szkoleń ustawicznych i

promowania etyki w ramach administracji publicznej. Współpraca obejmuje wszystkie

szczeble administracji publicznej, w tym administrację lokalną.

Aby osiągnąć cele niniejszego układu oraz zgodnie z artykułami 5, 116 i 118, Serbia

może otrzymywać pomoc finansową od Wspólnoty w formie dotacji i pożyczek, w tym pożyczek

od Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Pomoc Wspólnoty jest uzależniona od dalszych

postępów w wypełnianiu politycznych kryteriów kopenhaskich, w szczególności od postępów

w osiąganiu konkretnych priorytetów partnerstwa europejskiego. Pod uwagę są brane

wyniki rocznych przeglądów w krajach uczestniczących w procesie stabilizacji i stowarzyszenia,

szczególnie te dotyczące działań podejmowanych przez beneficjentów pomocy w celu przeprowadzenia

demokratycznych, gospodarczych i instytucjonalnych reform. Uwzględnione zostaną również

inne wnioski Rady dotyczące szczególnie realizacji programów dostosowawczych. Pomoc

przyznana Serbii jest skierowana na zaspokojenie potrzeb, wybranych priorytetów, odzwierciedlenie

zdolności absorpcji i zwrotu oraz wdrożenie środków w celu zreformowania i restrukturyzacji

gospodarki.

Artykuł 116

Pomoc finansowa w postaci dotacji jest pokrywana ze środków operacyjnych określonych

w stosownym rozporządzeniu Rady w ramach wieloletniego indykatywnego dokumentu planowania

i rocznych przeglądów, ustanowionych przez Wspólnotę po konsultacjach z Serbią.

Pomoc finansowa może obejmować wszystkie sektory współpracy, ze szczególnym naciskiem

na obszar sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa, zbliżenie prawodawstwa, zrównoważony

rozwój, zmniejszenie ubóstwa i ochronę środowiska.

Artykuł 117

Na wniosek Serbii oraz w przypadku wystąpienia szczególnej potrzeby, Wspólnota może

w porozumieniu z międzynarodowymi instytucjami finansowymi zbadać możliwość udzielenia

w drodze wyjątku pomocy makrofinansowej, podlegającej określonym warunkom i przy uwzględnieniu

dostępności wszystkich zasobów finansowych. Pomoc ta byłaby udostępniana tylko w przypadku

spełniania warunków, które zostaną określone w kontekście programu uzgodnionego między

Serbią a Międzynarodowym Funduszem Walutowym.

Artykuł 118

W celu umożliwienia optymalnego wykorzystania dostępnych zasobów Strony zapewniają,

że wkład Wspólnoty będzie ściśle skoordynowany z pomocą pochodzącą z innych źródeł,

takich jak państwa członkowskie, inne państwa i międzynarodowe instytucje finansowe.

W tym celu Strony regularnie wymieniają informacje dotyczące wszystkich źródeł pomocy.

Pomoc finansowa w postaci dotacji jest pokrywana ze środków operacyjnych określonych

w stosownym rozporządzeniu Rady w ramach wieloletniego indykatywnego dokumentu planowania

i rocznych przeglądów, ustanowionych przez Wspólnotę po konsultacjach z Serbią.

Pomoc finansowa może obejmować wszystkie sektory współpracy, ze szczególnym naciskiem

na obszar sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa, zbliżenie prawodawstwa, zrównoważony

rozwój, zmniejszenie ubóstwa i ochronę środowiska.

Na wniosek Serbii oraz w przypadku wystąpienia szczególnej potrzeby, Wspólnota może

w porozumieniu z międzynarodowymi instytucjami finansowymi zbadać możliwość udzielenia

w drodze wyjątku pomocy makrofinansowej, podlegającej określonym warunkom i przy uwzględnieniu

dostępności wszystkich zasobów finansowych. Pomoc ta byłaby udostępniana tylko w przypadku

spełniania warunków, które zostaną określone w kontekście programu uzgodnionego między

Serbią a Międzynarodowym Funduszem Walutowym.

W celu umożliwienia optymalnego wykorzystania dostępnych zasobów Strony zapewniają,

że wkład Wspólnoty będzie ściśle skoordynowany z pomocą pochodzącą z innych źródeł,

takich jak państwa członkowskie, inne państwa i międzynarodowe instytucje finansowe.

W tym celu Strony regularnie wymieniają informacje dotyczące wszystkich źródeł pomocy.

Niniejszym powołuje się Radę Stabilizacji i Stowarzyszenia, która nadzoruje stosowanie

i wykonanie niniejszego układu. Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia zbiera się na odpowiednim

szczeblu na posiedzenia regularnie oraz gdy wymagają tego okoliczności. Bada wszelkie

istotne kwestie związane z niniejszym układem, jak również wszelkie inne kwestie dwustronne

lub międzynarodowe leżące we wspólnym interesie Stron.

Artykuł 120

1.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia składa się z jednej strony z członków Rady Unii

Europejskiej i członków Komisji Europejskiej, a z drugiej strony z członków rządu

Serbii.

2.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.

Członkowie Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia mogą być reprezentowani zgodnie z warunkami,

które zostaną określone w regulaminie wewnętrznym.

4.

Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia przewodniczą kolejno przedstawiciel Komisji Wspólnot

oraz przedstawiciel Serbii, zgodnie z zasadami które zostaną określone w jej regulaminie

wewnętrznym.

5.

Europejski Bank Inwestycyjny uczestniczy jako obserwator w pracach Rady Stabilizacji

i Stowarzyszenia, w kwestiach, które go dotyczą.

Artykuł 121

Dla osiągnięcia celów niniejszego układu Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia ma prawo

podejmowania decyzji w ramach niniejszego układu w przypadkach w nim przewidzianych.

Podjęte decyzje są wiążące dla Stron, które są zobowiązane do podjęcia środków niezbędnych

do wykonania takich decyzji. Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może również formułować

odpowiednie zalecenia. Opracowuje ona swoje decyzje i zalecenia za zgodą obu Stron.

Artykuł 122

1.

W pełnieniu swoich zadań Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia jest wspierana przez Komitet

Stabilizacji i Stowarzyszenia składający się z jednej strony z przedstawicieli Rady

Unii Europejskiej i przedstawicieli Komisji Europejskiej, a z drugiej strony z przedstawicieli

Serbii.

2.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia określa w swoim regulaminie zadania Komitetu Stabilizacji

i Stowarzyszenia, obejmujące w szczególności przygotowywanie posiedzeń Rady Stabilizacji

i Stowarzyszenia oraz zasady funkcjonowania tego Komitetu.

3.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może przekazać Komitetowi Stabilizacji i Stowarzyszenia

wszystkie swoje uprawnienia. W takim przypadku Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia

podejmuje swoje decyzje zgodnie z warunkami ustanowionymi w artykule 121.

Artykuł 123

Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia może tworzyć podkomitety. Przed końcem pierwszego

roku po dniu wejścia w życie niniejszego układu Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia

tworzy podkomitety niezbędne do właściwego wdrażania niniejszego układu.

Stworzony zostanie podkomitet zajmujący się kwestią migracji.

Artykuł 124

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może podjąć decyzję o powołaniu wszelkich innych

komitetów lub organów, które będą pomagać jej w pełnieniu zadań. W swoim regulaminie

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia określa skład i obowiązki takich komitetów lub

ich organów oraz zasady ich funkcjonowania.

Artykuł 125

Niniejszym powołany zostaje Parlamentarny Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia. Stanowi

on forum spotkań i wymiany poglądów między członkami parlamentu serbskiego i Parlamentu

Europejskiego. Zbiera się z częstotliwością, którą sam określa.

Parlamentarny Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia składa się z członków Parlamentu

Europejskiego oraz z członków parlamentu serbskiego,

Parlamentarny Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

Parlamentarnemu Komitetowi Stabilizacji i Stowarzyszenia przewodniczy kolejno członek

Parlamentu Europejskiego i członek parlamentu serbskiego zgodnie z zasadami, które

zostaną określone w jego regulaminie wewnętrznym.

Artykuł 126

W zakresie niniejszego układu każda ze Stron zobowiązuje się zagwarantować osobom

fizycznym i prawnym drugiej Strony wolny od dyskryminacji w stosunku do swoich własnych

obywateli dostęp do właściwych sądów i władz administracyjnych, aby mogły przed nimi

dochodzić swoich praw osobistych i rzeczowych.

Artykuł 127

Żadne z postanowień niniejszego układu nie stanowi przeszkody dla podjęcia przez Stronę

jakichkolwiek środków, które

a)

uważa za niezbędne w celu zapobiegania ujawnieniu informacji szkodzących jej podstawowym

interesom bezpieczeństwa;

b)

odnoszą się do produkcji lub handlu bronią, amunicją lub materiałami wojskowymi lub

też do badań, rozwoju lub produkcji niezbędnej do celów obronnych, o ile środki te

nie osłabiają warunków konkurencji w zakresie produktów nieprzeznaczonych do celów

ściśle wojskowych;

c)

uznaje za istotne dla zapewnienia własnego bezpieczeństwa w przypadku poważnych niepokojów

wewnętrznych naruszających utrzymanie porządku publicznego, w czasie wojny lub poważnych

napięć międzynarodowych grożących wybuchem wojny, lub w celu wywiązania się z obowiązków,

jakie na siebie przyjęła, aby zapewnić utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego.

Artykuł 128

1.

W dziedzinach objętych niniejszym układem oraz nie naruszając jakichkolwiek zawartych

w nim postanowień szczególnych

a)

uregulowania stosowane przez Serbię w stosunku do Wspólnoty nie mogą prowadzić do

powstania jakiejkolwiek dyskryminacji między państwami członkowskimi, ich obywatelami

czy też przedsiębiorstwami lub spółkami;

b)

uregulowania stosowane przez Wspólnotę w odniesieniu do Serbii nie mogą prowadzić

do powstania jakiejkolwiek dyskryminacji obywateli Serbii lub też jej przedsiębiorstw

czy spółek.

2.

Postanowienia ustępu 1 pozostają bez uszczerbku dla prawa Stron do stosowania właściwych

postanowień ich ustawodawstwa podatkowego wobec podatników, którzy nie znajdują się

w sytuacji identycznej ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę.

Artykuł 129

1.

Strony podejmują wszelkie niezbędne środki o charakterze ogólnym lub szczególnym wymagane

do wypełnienia swoich zobowiązań wynikających z niniejszego układu. Zapewniają one

osiągnięcie celów określonych w niniejszym układzie.

2.

Strony zgadzają się prowadzić w trybie pilnym i właściwymi sposobami, na wniosek jednej

ze Stron, konsultacje mające na celu rozpatrzenie wszelkich kwestii związanych z interpretacją

lub wdrażaniem niniejszego układu oraz innymi istotnymi aspektami wzajemnych stosunków.

3.

Każda ze Stron odwołuje się do Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia w przypadku sporu

dotyczącego stosowania lub interpretacji niniejszego układu. W takim wypadku stosuje

się artykuł 130 oraz w odpowiednich przypadkach, protokół 7.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może rozstrzygać spory w drodze wiążących decyzji.

4.

Jeżeli jedna ze Stron uważa, że druga Strona nie wypełniła zobowiązania, jakie nakłada

na nią niniejszy układ, może podjąć odpowiednie środki. Przedtem jednak, z wyjątkiem

szczególnie nagłych przypadków, powinna przekazać Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia

wszelkie informacje niezbędne do dokładnego zbadania sytuacji w celu znalezienia rozwiązania

zadowalającego obie Strony. W wyborze środków pierwszeństwo należy przyznać tym, które

w najmniejszym stopniu zakłócają funkcjonowanie niniejszego układu. Rada Stabilizacji

i Stowarzyszenia jest niezwłocznie powiadamiana o podjęciu tych środków i jeżeli druga

Strona wystąpi z takim wnioskiem, stanowią one przedmiot konsultacji w Radzie Stabilizacji

i Stowarzyszenia, Komitecie Stabilizacji i Stowarzyszenia lub dowolnym innym organie

utworzonym na podstawie artykułów 123 lub 124.

5.

Postanowienia ustępów 2, 3 i 4 nie wpływają w żaden sposób na postanowienia artykułów

32, 40, 41, 42. 46 i protokołu 3 (definicja pojęcia „produktów pochodzących” oraz

metod współpracy administracyjnej) i pozostają bez uszczerbku dla tych postanowień.

Artykuł 130

1.

W przypadku powstania sporu między Stronami dotyczącego wykładni lub stosowania niniejszego

układu jedna ze Stron przekazuje drugiej stronie oraz Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia

formalny wniosek o rozstrzygnięcie spornej kwestii.

Jeżeli Strona uzna. że środki przyjęte przez drugą Stronę lub brak działań drugiej

Strony stanowią naruszenie zobowiązań wynikających z niniejszego układu, formalny

wniosek o rozstrzygnięcie spornej kwestii powinien zawierać uzasadnienie takiego stanowiska,

a w stosownych przypadkach informację, że Strona może podjąć środki przewidziane w

artykule 129 ustęp 4,

2.

Strony dokładają wszelkich starań, aby rozstrzygnąć spór poprzez prowadzone w dobrej

wierze konsultacje w ramach Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia oraz innych organów

przewidzianych w ustępie 3 w celu jak najszybszego znalezienia rozwiązań możliwych

do przyjęcia przez obie Strony.

3.

Strony przekazują Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia wszelkie istotne informacje

wymagane w celu dokładnego zbadania sytuacji.

Do czasu znalezienia rozwiązania sporna kwestia jest przedmiotem dyskusji podczas

każdego spotkania Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia, chyba że możliwe jest wszczęcie

postępowania arbitrażowego przewidzianego w protokole 7. Spór uznaje się za rozstrzygnięty,

jeżeli Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia podjęła wiążącą decyzję rozstrzygającą zgodnie

z artykułem 129 ustęp 3 lub jeżeli oświadczyła, że spór już nie istnieje.

Konsultacje w sprawie sporu mogą również toczyć się na spotkaniach Komitetu Stabilizacji

i Stowarzyszenia lub innych odpowiednich komitetów i organów ustanowionych na podstawie

artykułów 123 lub 124. jak uzgodniono między Stronami oraz na wniosek jednej ze Stron.

Konsultacje mogą być również prowadzone w formie pisemnej.

Wszystkie informacje ujawnione podczas konsultacji są poufne.

4.

W kwestiach wchodzących w zakres stosowania protokołu 7 każda ze Stron może przedłożyć

sporną kwestię do rozstrzygnięcia w ramach arbitrażu zgodnie z tym protokołem, jeżeli

Stronom nie udało się rozstrzygnąć sporu w ciągu dwóch miesięcy od rozpoczęcia procedury

rozstrzygania sporu zgodnie z ustępem 1.

Artykuł 131

Do czasu przyznania równoważnych praw osobom i podmiotom gospodarczym na mocy niniejszego

układu, pozostaje on bez wpływu na prawa gwarantowane tym osobom i podmiotom postanowieniami

obowiązujących umów wiążących jedno lub kilka państw członkowskich z jednej strony

i Serbię, z drugiej strony.

Artykuł 132

Załączniki I-VII oraz protokoły 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7 stanowią integralną część niniejszego

układu. Umowa ramowa między Wspólnotą Europejską i Serbią w sprawie ogólnych zasad

uczestnictwa Serbii i Czarnogóry w programach wspólnotowych podpisana w dniu 21 listopada

2004 r. oraz załącznik do tej umowy stanowią integralną część niniejszego układu.

Przegląd przewidziany w art. 8 tej umowy ramowej prowadzony jest w ramach Rady Stabilizacji

i Stowarzyszenia, która może wprowadzać zmiany w umowie ramowej, w razie potrzeby.

Artykuł 133

Układ zostaje zawarty na czas nieokreślony.

Każda ze Stron może wypowiedzieć niniejszy układ poprzez powiadomienie drugiej Strony.

Niniejszy układ przestaje obowiązywać po upływie sześciu miesięcy od daty takiego

powiadomienia.

Każda ze Stron może zawiesić niniejszy układ ze skutkiem natychmiastowym w przypadku

niezastosowania się przez drugą ze Stron do zasadniczych elementów niniejszego układu.

Artykuł 134

Do celów niniejszego układu określenie „Strony” oznacza z jednej strony Wspólnotę

lub jej państwa członkowskie, lub Wspólnotę i jej państwa członkowskie, zgodnie z

ich stosownymi uprawnieniami, a z drugiej strony Serbię,

Artykuł 135

Niniejszy układ stosuje się z jednej strony do terytoriów, na których obowiązują Traktaty

ustanawiające Wspólnotę Europejską oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, zgodnie

z warunkami określonymi w tych Traktatach, a z drugiej strony do terytorium Serbii.

Niniejszy układ nie stosuje się do Kosowa, które znajduje się obecnie pod międzynarodową

administracją na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych

1244 z dnia 10 czerwca 1999 r. Nie narusza to obecnego statusu Kosowa lub ustalenia

jego ostatecznego statusu na mocy tej rezolucji.

Artykuł 136

Depozytariuszem niniejszego układu jest Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej.

Artykuł 137

Niniejszy układ sporządza się w dwóch egzemplarzach w językach: angielskim, bułgarskim,

czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim,

łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, rumuńskim,

słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim, włoskim oraz serbskim, przy czym każdy

z tych tekstów jest na równi autentyczny.

Artykuł 138

Strony zatwierdzają niniejszy układ zgodnie z ich procedurami wewnętrznymi.

Niniejszy układ wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po

dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu procedur określonych

w akapicie pierwszym.

Artykuł 139

Umowa przejściowa

W przypadku gdy przed zakończeniem procedur niezbędnych dla wejścia w życie niniejszego

układu, postanowienia pewnych części tego układu, zwłaszcza postanowienia dotyczące

swobodnego przepływu towarów, jak również istotne postanowienia dotyczące transportu,

są stosowane na mocy umów przejściowych między Wspólnotą a Serbią, Strony uzgadniają,

iż w tych okolicznościach, do celów postanowień tytułu IV, artykułów 73, 74 i 75 niniejszego

układu, protokołów 1, 2, 3, 5, 6 i 7 oraz stosownych postanowień protokołu 4 do niniejszego

układu, przez „datę wejścia w życie niniejszego układu” rozumie się datę wejścia w

życie stosownej umowy przejściowej w odniesieniu do obowiązków zawartych w postanowieniach,

o których mowa powyżej.

Sporządzono w Luksemburgu dnia dwudziestego dziewiątego kwietnia roku dwa tysiące

ósmego.

1.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia składa się z jednej strony z członków Rady Unii

Europejskiej i członków Komisji Europejskiej, a z drugiej strony z członków rządu

Serbii.

2.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.

Członkowie Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia mogą być reprezentowani zgodnie z warunkami,

które zostaną określone w regulaminie wewnętrznym.

4.

Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia przewodniczą kolejno przedstawiciel Komisji Wspólnot

oraz przedstawiciel Serbii, zgodnie z zasadami które zostaną określone w jej regulaminie

wewnętrznym.

5.

Europejski Bank Inwestycyjny uczestniczy jako obserwator w pracach Rady Stabilizacji

i Stowarzyszenia, w kwestiach, które go dotyczą.

Dla osiągnięcia celów niniejszego układu Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia ma prawo

podejmowania decyzji w ramach niniejszego układu w przypadkach w nim przewidzianych.

Podjęte decyzje są wiążące dla Stron, które są zobowiązane do podjęcia środków niezbędnych

do wykonania takich decyzji. Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może również formułować

odpowiednie zalecenia. Opracowuje ona swoje decyzje i zalecenia za zgodą obu Stron.

1.

W pełnieniu swoich zadań Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia jest wspierana przez Komitet

Stabilizacji i Stowarzyszenia składający się z jednej strony z przedstawicieli Rady

Unii Europejskiej i przedstawicieli Komisji Europejskiej, a z drugiej strony z przedstawicieli

Serbii.

2.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia określa w swoim regulaminie zadania Komitetu Stabilizacji

i Stowarzyszenia, obejmujące w szczególności przygotowywanie posiedzeń Rady Stabilizacji

i Stowarzyszenia oraz zasady funkcjonowania tego Komitetu.

3.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może przekazać Komitetowi Stabilizacji i Stowarzyszenia

wszystkie swoje uprawnienia. W takim przypadku Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia

podejmuje swoje decyzje zgodnie z warunkami ustanowionymi w artykule 121.

Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia może tworzyć podkomitety. Przed końcem pierwszego

roku po dniu wejścia w życie niniejszego układu Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia

tworzy podkomitety niezbędne do właściwego wdrażania niniejszego układu.

Stworzony zostanie podkomitet zajmujący się kwestią migracji.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może podjąć decyzję o powołaniu wszelkich innych

komitetów lub organów, które będą pomagać jej w pełnieniu zadań. W swoim regulaminie

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia określa skład i obowiązki takich komitetów lub

ich organów oraz zasady ich funkcjonowania.

Niniejszym powołany zostaje Parlamentarny Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia. Stanowi

on forum spotkań i wymiany poglądów między członkami parlamentu serbskiego i Parlamentu

Europejskiego. Zbiera się z częstotliwością, którą sam określa.

Parlamentarny Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia składa się z członków Parlamentu

Europejskiego oraz z członków parlamentu serbskiego,

Parlamentarny Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

Parlamentarnemu Komitetowi Stabilizacji i Stowarzyszenia przewodniczy kolejno członek

Parlamentu Europejskiego i członek parlamentu serbskiego zgodnie z zasadami, które

zostaną określone w jego regulaminie wewnętrznym.

W zakresie niniejszego układu każda ze Stron zobowiązuje się zagwarantować osobom

fizycznym i prawnym drugiej Strony wolny od dyskryminacji w stosunku do swoich własnych

obywateli dostęp do właściwych sądów i władz administracyjnych, aby mogły przed nimi

dochodzić swoich praw osobistych i rzeczowych.

Żadne z postanowień niniejszego układu nie stanowi przeszkody dla podjęcia przez Stronę

jakichkolwiek środków, które

a)

uważa za niezbędne w celu zapobiegania ujawnieniu informacji szkodzących jej podstawowym

interesom bezpieczeństwa;

b)

odnoszą się do produkcji lub handlu bronią, amunicją lub materiałami wojskowymi lub

też do badań, rozwoju lub produkcji niezbędnej do celów obronnych, o ile środki te

nie osłabiają warunków konkurencji w zakresie produktów nieprzeznaczonych do celów

ściśle wojskowych;

c)

uznaje za istotne dla zapewnienia własnego bezpieczeństwa w przypadku poważnych niepokojów

wewnętrznych naruszających utrzymanie porządku publicznego, w czasie wojny lub poważnych

napięć międzynarodowych grożących wybuchem wojny, lub w celu wywiązania się z obowiązków,

jakie na siebie przyjęła, aby zapewnić utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego.

1.

W dziedzinach objętych niniejszym układem oraz nie naruszając jakichkolwiek zawartych

w nim postanowień szczególnych

a)

uregulowania stosowane przez Serbię w stosunku do Wspólnoty nie mogą prowadzić do

powstania jakiejkolwiek dyskryminacji między państwami członkowskimi, ich obywatelami

czy też przedsiębiorstwami lub spółkami;

b)

uregulowania stosowane przez Wspólnotę w odniesieniu do Serbii nie mogą prowadzić

do powstania jakiejkolwiek dyskryminacji obywateli Serbii lub też jej przedsiębiorstw

czy spółek.

2.

Postanowienia ustępu 1 pozostają bez uszczerbku dla prawa Stron do stosowania właściwych

postanowień ich ustawodawstwa podatkowego wobec podatników, którzy nie znajdują się

w sytuacji identycznej ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę.

1.

Strony podejmują wszelkie niezbędne środki o charakterze ogólnym lub szczególnym wymagane

do wypełnienia swoich zobowiązań wynikających z niniejszego układu. Zapewniają one

osiągnięcie celów określonych w niniejszym układzie.

2.

Strony zgadzają się prowadzić w trybie pilnym i właściwymi sposobami, na wniosek jednej

ze Stron, konsultacje mające na celu rozpatrzenie wszelkich kwestii związanych z interpretacją

lub wdrażaniem niniejszego układu oraz innymi istotnymi aspektami wzajemnych stosunków.

3.

Każda ze Stron odwołuje się do Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia w przypadku sporu

dotyczącego stosowania lub interpretacji niniejszego układu. W takim wypadku stosuje

się artykuł 130 oraz w odpowiednich przypadkach, protokół 7.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może rozstrzygać spory w drodze wiążących decyzji.

4.

Jeżeli jedna ze Stron uważa, że druga Strona nie wypełniła zobowiązania, jakie nakłada

na nią niniejszy układ, może podjąć odpowiednie środki. Przedtem jednak, z wyjątkiem

szczególnie nagłych przypadków, powinna przekazać Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia

wszelkie informacje niezbędne do dokładnego zbadania sytuacji w celu znalezienia rozwiązania

zadowalającego obie Strony. W wyborze środków pierwszeństwo należy przyznać tym, które

w najmniejszym stopniu zakłócają funkcjonowanie niniejszego układu. Rada Stabilizacji

i Stowarzyszenia jest niezwłocznie powiadamiana o podjęciu tych środków i jeżeli druga

Strona wystąpi z takim wnioskiem, stanowią one przedmiot konsultacji w Radzie Stabilizacji

i Stowarzyszenia, Komitecie Stabilizacji i Stowarzyszenia lub dowolnym innym organie

utworzonym na podstawie artykułów 123 lub 124.

5.

Postanowienia ustępów 2, 3 i 4 nie wpływają w żaden sposób na postanowienia artykułów

32, 40, 41, 42. 46 i protokołu 3 (definicja pojęcia „produktów pochodzących” oraz

metod współpracy administracyjnej) i pozostają bez uszczerbku dla tych postanowień.

1.

W przypadku powstania sporu między Stronami dotyczącego wykładni lub stosowania niniejszego

układu jedna ze Stron przekazuje drugiej stronie oraz Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia

formalny wniosek o rozstrzygnięcie spornej kwestii.

Jeżeli Strona uzna. że środki przyjęte przez drugą Stronę lub brak działań drugiej

Strony stanowią naruszenie zobowiązań wynikających z niniejszego układu, formalny

wniosek o rozstrzygnięcie spornej kwestii powinien zawierać uzasadnienie takiego stanowiska,

a w stosownych przypadkach informację, że Strona może podjąć środki przewidziane w

artykule 129 ustęp 4,

2.

Strony dokładają wszelkich starań, aby rozstrzygnąć spór poprzez prowadzone w dobrej

wierze konsultacje w ramach Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia oraz innych organów

przewidzianych w ustępie 3 w celu jak najszybszego znalezienia rozwiązań możliwych

do przyjęcia przez obie Strony.

3.

Strony przekazują Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia wszelkie istotne informacje

wymagane w celu dokładnego zbadania sytuacji.

Do czasu znalezienia rozwiązania sporna kwestia jest przedmiotem dyskusji podczas

każdego spotkania Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia, chyba że możliwe jest wszczęcie

postępowania arbitrażowego przewidzianego w protokole 7. Spór uznaje się za rozstrzygnięty,

jeżeli Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia podjęła wiążącą decyzję rozstrzygającą zgodnie

z artykułem 129 ustęp 3 lub jeżeli oświadczyła, że spór już nie istnieje.

Konsultacje w sprawie sporu mogą również toczyć się na spotkaniach Komitetu Stabilizacji

i Stowarzyszenia lub innych odpowiednich komitetów i organów ustanowionych na podstawie

artykułów 123 lub 124. jak uzgodniono między Stronami oraz na wniosek jednej ze Stron.

Konsultacje mogą być również prowadzone w formie pisemnej.

Wszystkie informacje ujawnione podczas konsultacji są poufne.

4.

W kwestiach wchodzących w zakres stosowania protokołu 7 każda ze Stron może przedłożyć

sporną kwestię do rozstrzygnięcia w ramach arbitrażu zgodnie z tym protokołem, jeżeli

Stronom nie udało się rozstrzygnąć sporu w ciągu dwóch miesięcy od rozpoczęcia procedury

rozstrzygania sporu zgodnie z ustępem 1.

Do czasu przyznania równoważnych praw osobom i podmiotom gospodarczym na mocy niniejszego

układu, pozostaje on bez wpływu na prawa gwarantowane tym osobom i podmiotom postanowieniami

obowiązujących umów wiążących jedno lub kilka państw członkowskich z jednej strony

i Serbię, z drugiej strony.

Załączniki I-VII oraz protokoły 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7 stanowią integralną część niniejszego

układu. Umowa ramowa między Wspólnotą Europejską i Serbią w sprawie ogólnych zasad

uczestnictwa Serbii i Czarnogóry w programach wspólnotowych podpisana w dniu 21 listopada

2004 r. oraz załącznik do tej umowy stanowią integralną część niniejszego układu.

Przegląd przewidziany w art. 8 tej umowy ramowej prowadzony jest w ramach Rady Stabilizacji

i Stowarzyszenia, która może wprowadzać zmiany w umowie ramowej, w razie potrzeby.

Układ zostaje zawarty na czas nieokreślony.

Każda ze Stron może wypowiedzieć niniejszy układ poprzez powiadomienie drugiej Strony.

Niniejszy układ przestaje obowiązywać po upływie sześciu miesięcy od daty takiego

powiadomienia.

Każda ze Stron może zawiesić niniejszy układ ze skutkiem natychmiastowym w przypadku

niezastosowania się przez drugą ze Stron do zasadniczych elementów niniejszego układu.

Do celów niniejszego układu określenie „Strony” oznacza z jednej strony Wspólnotę

lub jej państwa członkowskie, lub Wspólnotę i jej państwa członkowskie, zgodnie z

ich stosownymi uprawnieniami, a z drugiej strony Serbię,

Niniejszy układ stosuje się z jednej strony do terytoriów, na których obowiązują Traktaty

ustanawiające Wspólnotę Europejską oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, zgodnie

z warunkami określonymi w tych Traktatach, a z drugiej strony do terytorium Serbii.

Niniejszy układ nie stosuje się do Kosowa, które znajduje się obecnie pod międzynarodową

administracją na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych

1244 z dnia 10 czerwca 1999 r. Nie narusza to obecnego statusu Kosowa lub ustalenia

jego ostatecznego statusu na mocy tej rezolucji.

Depozytariuszem niniejszego układu jest Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej.

Niniejszy układ sporządza się w dwóch egzemplarzach w językach: angielskim, bułgarskim,

czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim,

łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, rumuńskim,

słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim, włoskim oraz serbskim, przy czym każdy

z tych tekstów jest na równi autentyczny.

Strony zatwierdzają niniejszy układ zgodnie z ich procedurami wewnętrznymi.

Niniejszy układ wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po

dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu procedur określonych

w akapicie pierwszym.

W przypadku gdy przed zakończeniem procedur niezbędnych dla wejścia w życie niniejszego

układu, postanowienia pewnych części tego układu, zwłaszcza postanowienia dotyczące

swobodnego przepływu towarów, jak również istotne postanowienia dotyczące transportu,

są stosowane na mocy umów przejściowych między Wspólnotą a Serbią, Strony uzgadniają,

iż w tych okolicznościach, do celów postanowień tytułu IV, artykułów 73, 74 i 75 niniejszego

układu, protokołów 1, 2, 3, 5, 6 i 7 oraz stosownych postanowień protokołu 4 do niniejszego

układu, przez „datę wejścia w życie niniejszego układu” rozumie się datę wejścia w

życie stosownej umowy przejściowej w odniesieniu do obowiązków zawartych w postanowieniach,

o których mowa powyżej.

Sporządzono w Luksemburgu dnia dwudziestego dziewiątego kwietnia roku dwa tysiące

ósmego.