Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej

Rozporządzenie określa

1)

sposób funkcjonowania określonych typów domów pomocy społecznej, zwanych dalej „domami”,

i obowiązujący standard podstawowych usług świadczonych przez domy;

2)

wzór wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie domu;

3)

tryb kierowania i przyjmowania osób ubiegających się o przyjęcie do domu.

1.

Dom funkcjonuje w sposób zapewniający właściwy zakres usług, zgodny ze standardami

określonymi dla danego typu domu, w oparciu o indywidualne potrzeby mieszkańca domu.

2.

W celu określenia indywidualnych potrzeb mieszkańca domu oraz zakresu usług, o których

mowa w ust. 1, dom powołuje zespoły terapeutyczno-opiekuńcze składające się w szczególności

z pracowników domu, którzy bezpośrednio zajmują się wspieraniem mieszkańców.

3.

Do podstawowych zadań zespołów terapeutyczno-opiekuńczych należy opracowywanie indywidualnych

planów wsparcia mieszkańców oraz wspólna realizacja tych planów z mieszkańcami.

4.

Indywidualny plan wsparcia powinien być przygotowany w terminie 6 miesięcy od dnia

przyjęcia mieszkańca do domu.

1.

Dom funkcjonuje w oparciu o indywidualne plany wsparcia mieszkańca domu, opracowywane

z jego udziałem, jeżeli udział ten jest możliwy ze względu na stan zdrowia i gotowość

uczestnictwa w nim mieszkańca.

2.

Działania wynikające z indywidualnego planu wsparcia mieszkańca domu koordynuje pracownik

domu, zwany dalej „pracownikiem pierwszego kontaktu”, wskazany przez mieszkańca domu,

jeżeli wybór ten jest możliwy ze względu na jego stan zdrowia i organizację pracy

domu.

3.

Pracownicy pierwszego kontaktu działają w ramach zespołów terapeutyczno-opiekuńczych.

1.

Strukturę organizacyjną i szczegółowy zakres zadań poszczególnych typów domów określa

opracowany przez dyrektora domu regulamin organizacyjny, przyjęty przez zarząd jednostki

samorządu terytorialnego, a w przypadku domu gminnego - przez wójta, burmistrza lub

prezydenta.

2.

W przypadku gdy prowadzącym dom jest podmiot niepubliczny, regulamin organizacyjny

ustala ten podmiot.

1.

Dom, niezależnie od typu, świadczy usługi

1)

w zakresie potrzeb bytowych, zapewniając

a)

miejsce zamieszkania,

b)

wyżywienie,

c)

odzież i obuwie,

d)

utrzymanie czystości;

2)

opiekuńcze, polegające na

a)

udzielaniu pomocy w podstawowych czynnościach życiowych,

b)

pielęgnacji,

c)

niezbędnej pomocy w załatwianiu spraw osobistych;

3)

wspomagające, polegające na

a)

umożliwieniu udziału w terapii zajęciowej,

b)

podnoszeniu sprawności i aktywizowaniu mieszkańców domu,

c)

umożliwieniu zaspokojenia potrzeb religijnych i kulturalnych,

d)

zapewnieniu warunków do rozwoju samorządności mieszkańców domu,

e)

stymulowaniu nawiązywania, utrzymywania i rozwijania kontaktu z rodziną i społecznością

lokalną,

f)

działaniu zmierzającym do usamodzielnienia mieszkańca domu, w miarę jego możliwości,

g)

pomocy usamodzielniającemu się mieszkańcowi domu w podjęciu pracy, szczególnie mającej

charakter terapeutyczny, jeżeli mieszkaniec spełnia warunki do takiego usamodzielnienia,

h)

zapewnieniu bezpiecznego przechowywania środków pieniężnych i przedmiotów wartościowych,

i)

finansowaniu mieszkańcowi domu nieposiadającemu własnego dochodu wydatków na niezbędne

przedmioty osobistego użytku, w kwocie nieprzekraczającej 30% zasiłku stałego, o którym

mowa w art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zwanej dalej „ustawą”,

j)

zapewnieniu przestrzegania praw mieszkańców domu oraz zapewnieniu mieszkańcom dostępności

do informacji o tych prawach,

k)

sprawnym wnoszeniu i załatwianiu skarg i wniosków mieszkańców domu.

2.

Dom dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, poza usługami, o których

mowa w ust. 1, w zakresie potrzeb edukacyjnych zapewnia

1)

pobieranie nauki;

2)

uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych;

3)

naukę i wychowanie przez doświadczenia życiowe.

3.

W domu dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie dopuszcza się pobyt

osób, które ukończyły 30 rok życia, jeżeli mają małą zdolność adaptacji do nowego

otoczenia i przebywają w tym domu ponad pięć lat.

4.

Dyrektor domu, w porozumieniu z osobą zainteresowaną, jej rodziną albo przedstawicielem

ustawowym, po zasięgnięciu opinii psychologa, wnioskuje o pozostawienie osoby, o której

mowa w ust. 3, w domu dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie.

1.

Dom uznaje się za spełniający warunki, jeżeli

1)

w zakresie usług bytowych

a)

budynek i jego otoczenie nie mają barier architektonicznych,

b)

budynek wielokondygnacyjny ma zainstalowaną windę dostosowaną do potrzeb osób niepełnosprawnych;

w przypadku domów, o których mowa w art. 56 pkt 3-5 ustawy, zalecana jest winda dostosowana

do potrzeb osób niepełnosprawnych,

c)

budynek jest wyposażony w system przyzywowo-alarmowy i system alarmu przeciwpożarowego,

d)

liczba miejsc w nowo powstającym domu jest nie większa niż 100;

2)

znajdują się w nim następujące pomieszczenia

a)

pokoje mieszkalne jednoosobowe i wieloosobowe,

b)

pokoje dziennego pobytu,

c)

jadalnia,

d)

gabinet medycznej pomocy doraźnej,

e)

pomieszczenia do terapii i rehabilitacji,

f)

kuchenka pomocnicza,

g)

pomieszczenie pomocnicze do prania i suszenia,

h)

palarnia, jeżeli wśród mieszkańców domu są osoby palące,

i)

pokój gościnny,

j)

miejsce kultu religijnego zgodne z wyznaniem mieszkańca domu, jeżeli nie ma on możliwości

uczestniczenia w nabożeństwach poza domem,

k)

inne pomieszczenia techniczne służące zaspokajaniu potrzeb sanitarnych mieszkańców

domu;

3)

pokój mieszkalny

a)

jednoosobowy ma powierzchnię nie mniejszą niż 9 m

b)

wieloosobowy ma powierzchnię nie mniejszą niż 6 m

-

w przypadku osób poruszających się samodzielnie - jest przeznaczony dla nie więcej

niż trzech osób,

-

w przypadku osób leżących - jest przeznaczony dla nie więcej niż czterech osób,

c)

jest wyposażony w łóżko lub tapczan, szafę, stół, krzesła, szafkę nocną dla każdego

mieszkańca domu oraz odpowiednią do liczby osób mieszkających w pokoju liczbę wyprowadzeń

elektrycznych; w domach, o których mowa w art. 56 pkt 5 ustawy, wyprowadzenia elektryczne

są zabezpieczone przed dostępem dzieci

- przy czym pokój uznaje się za spełniający wymagane normy, o których mowa w lit.

a i b, jeżeli odstępstwo od tych norm poniżej wymaganej wartości nie jest większe

niż 5%;

4)

w zakresie warunków sanitarnych

a)

liczba łazienek zapewnia możliwość korzystania z każdej przez nie więcej niż pięć

osób, a w przypadku toalet przez nie więcej niż cztery osoby; jeżeli liczba osób leżących

przekracza 50% ogólnej liczby mieszkańców domu, dopuszcza się zmniejszenie liczby

tych pomieszczeń o 25%,

b)

łazienki i toalety są przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych,

c)

w nowo powstającym domu na pokój przypadają jedna toaleta oraz łazienka, w której

wyposażeniu znajduje się wanna lub prysznic;

5)

pomieszczenia mieszkalne domu są czyste, sprzątane w miarę potrzeby, nie rzadziej

niż raz dziennie, estetyczne i wolne od nieprzyjemnych zapachów;

6)

w zakresie wyżywienia i organizacji posiłków

a)

mieszkańcom domu zapewnia się co najmniej 3 posiłki dziennie, a w przypadku domów,

o których mowa w art. 56 pkt 5 ustawy, co najmniej 4 posiłki dziennie,

b)

zapewnia się wybór zestawu posiłków lub możliwość otrzymania posiłku dodatkowego oraz

posiłku dietetycznego, zgodnie ze wskazaniem lekarza,

c)

dla każdego z posiłków czas wydawania wynosi 2 godziny, z tym że ostatni posiłek jest

podawany nie wcześniej niż o godz. 18

d)

podstawowe produkty żywnościowe oraz napoje są dostępne przez całą dobę,

e)

mieszkaniec może spożywać posiłki w pokoju mieszkalnym,

f)

w razie potrzeby mieszkaniec jest karmiony;

7)

mieszkańcom domu nieposiadającym własnej odzieży i obuwia oraz możliwości ich zakupienia

z własnych środków zapewnia się odzież i obuwie odpowiedniego rozmiaru, dostosowane

do ich potrzeb i pory roku, utrzymane w czystości i wymieniane w razie potrzeby, w

tym

a)

odzież całodzienną - co najmniej dwa zestawy,

b)

odzież zewnętrzną: płaszcz lub kurtkę - co najmniej jeden zestaw,

c)

bieliznę dzienną - co najmniej 4 komplety,

d)

bieliznę nocną - co najmniej 2 komplety,

e)

co najmniej jedną parę obuwia oraz pantofle domowe

- przy czym w przypadku mieszkańców leżących zaopatrywanie w odzież i obuwie dostosowuje

się do potrzeb wynikających z ich stanu zdrowia;

8)

mieszkańcom domu zapewnia się pomoc w utrzymaniu higieny osobistej, a w przypadku

gdy sami nie są w stanie zapewnić sobie środków czystości i środków higienicznych,

zapewnia się im w szczególności

a)

w miarę potrzeby: mydło, pastę i szczoteczkę do mycia zębów oraz środki piorące, szampon

do mycia włosów, a dla mężczyzn i starszych chłopców - przybory do golenia,

b)

co najmniej dwie sztuki ręczników, zmienianych w miarę potrzeby, nie rzadziej niż

raz na tydzień,

c)

pościel, zmienianą w miarę potrzeby, nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie;

9)

dzieci mają zapewnione zabawki odpowiednie do ich wieku i sprawności;

10)

w zakresie usług opiekuńczych i wspomagających zapewnia się mieszkańcom domu

a)

świadczenie pracy socjalnej,

b)

organizację terapii zajęciowej w pracowniach terapii, a w przypadku osób przebywających

w domach, o których mowa w art. 56 pkt 3 i 4 ustawy, również w warsztatach terapii

zajęciowej,

c)

możliwość korzystania z biblioteki lub punktu bibliotecznego oraz codziennej prasy,

a także możliwość zapoznania się z przepisami prawnymi dotyczącymi domów,

d)

organizację świąt i uroczystości okazjonalnych oraz umożliwia się udział w imprezach

kulturalnych i turystycznych,

e)

możliwość kontaktu z kapłanem i udział w praktykach religijnych, zgodnie z wyznaniem

mieszkańca domu,

f)

regularny kontakt z dyrektorem domu w określonych dniach tygodnia i godzinach, podanych

do wiadomości w dostępnym miejscu,

g)

sprawienie pogrzebu, zgodnie z wyznaniem zmarłego mieszkańca domu.

2.

Warunkiem efektywnej realizacji usług opiekuńczych i wspomagających jest

1)

zatrudnianie w pełnym wymiarze czasu pracy nie mniej niż dwóch pracowników socjalnych

na stu mieszkańców domu;

2)

zapewnianie mieszkańcom domu kontaktu z psychologiem, a w przypadku mieszkańców domu

przebywających w domach, o których mowa w art. 56 pkt 3 ustawy, również z psychiatrą;

3)

posiadanie wskaźnika zatrudnienia pracowników zespołu terapeutyczno-opiekuńczego,

zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy w odpowiednim typie domu dla

a)

osób w podeszłym wieku - nie mniej niż 0,4 na jednego mieszkańca domu,

b)

osób przewlekle somatycznie chorych - nie mniej niż 0,6 na jednego mieszkańca domu,

c)

osób przewlekle psychicznie chorych - nie mniej niż 0,5 na jednego mieszkańca domu,

d)

osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie - nie mniej niż 0,5 na jednego mieszkańca

domu,

e)

dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie - nie mniej niż 0,6 na jednego

mieszkańca domu,

f)

osób niepełnosprawnych fizycznie - nie mniej niż 0,5 na jednego mieszkańca domu

- przy czym przy ustalaniu wskaźników zatrudnienia uwzględnia się również wolontariuszy,

stażystów, praktykantów oraz osoby odbywające służbę zastępczą w domu, jeżeli pracują

bezpośrednio z mieszkańcami domu; przy wyliczaniu wskaźnika udział tych osób nie może

przekroczyć 30% ogólnej liczby osób zatrudnionych w zespole terapeutyczno-opiekuńczym;

4)

uczestniczenie pracowników zespołu terapeutyczno-opiekuńczego co najmniej raz na dwa

lata w organizowanych przez dyrektora domu szkoleniach na temat praw mieszkańca domu

oraz kierunków prowadzonej terapii, a także metod pracy z mieszkańcami.

Podmiot występujący o zezwolenie na prowadzenie domu składa wniosek o wydanie zezwolenia

na prowadzenie domu pomocy społecznej, którego wzór określa załącznik do rozporządzenia.

1.

Do domu kieruje się na podstawie

1)

pisemnego wniosku osoby ubiegającej się o skierowanie do domu, zwanej dalej „osobą

ubiegającą się”, złożonego do ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na jej

miejsce zamieszkania lub pobytu w dniu jej kierowania; za zgodą osoby ubiegającej

się lub jej przedstawiciela ustawowego wniosek może zgłosić inna osoba fizyczna lub

prawna, a także powiatowe centrum pomocy rodzinie lub ośrodek pomocy społecznej;

2)

rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego ośrodka

pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej

się w dniu jej kierowania, zawierającego w szczególności pisemne stwierdzenie braku

możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę.

2.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się

1)

decyzję o przyznaniu osobie ubiegającej się zasiłku stałego oraz jej pisemną zgodę

na ponoszenie opłaty za pobyt w domu;

2)

decyzję organu emerytalno-rentowego ustalającego wysokość emerytury lub renty oraz

pisemną zgodę na ponoszenie opłaty i na jej potrącanie przez właściwy organ emerytalno-rentowy

ze świadczenia emerytalnego lub rentowego, zgodnie z odrębnymi przepisami;

3)

oświadczenia o wysokości dochodu osoby ubiegającej się, małżonka, zstępnych przed

wstępnymi zobowiązanych do ponoszenia opłaty, oświadczenie o wysokości dochodu osoby

małoletniej, w przypadku gdy opłatę będzie ponosić przedstawiciel ustawowy;

4)

zaświadczenie, o którym mowa w art. 22 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących

ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

(Dz. U. z 2012 r. poz. 400);

5)

pisemną zgodę osoby ubiegającej się lub przedstawiciela ustawowego na potrącanie z

zasiłku stałego opłaty za pobyt w domu - w przypadku wyrażenia takiej zgody;

6)

pisemną zgodę ośrodka pomocy społecznej na potrącanie z zasiłku stałego osoby ubiegającej

się opłaty za pobyt w domu - w przypadku skierowania do domu ponadgmninnego.

3.

W przypadku gdy do domu kieruje się osobę na podstawie orzeczenia sądu, wydanie decyzji

o skierowaniu do domu nie wymaga przedłożenia dokumentów, o których mowa w ust. 1

i 2. Dokumenty te powinny zostać skompletowane w terminie nieprzekraczającym trzech

miesięcy od dnia wydania decyzji o skierowaniu do domu.

4.

Dokumenty określone w ust. 1 i 2 kompletuje ośrodek pomocy społecznej, o którym mowa

w ust. 1 pkt 1. Ośrodek ten wydaje decyzję o skierowaniu do domu, a w przypadku gdy

osobę ubiegającą się kieruje się do domu o zasięgu ponadgminnym, dokumenty te ośrodek

przekazuje do właściwego ze względu na siedzibę domu powiatowego centrum pomocy rodzinie.

W nagłych wypadkach, wynikających ze zdarzeń losowych, skierowanie i umieszczenie

osoby w domu może nastąpić poza kolejnością oraz bez przedłożenia dokumentów, o których

mowa w § 8 ust. 1 i 2. Dokumenty te powinny zostać skompletowane przez ośrodek pomocy

społecznej, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, w terminie trzech miesięcy od dnia przyjęcia

tej osoby do domu.

Osoba ubiegająca się jest kierowana do domu na czas nieokreślony, chyba że wystąpi

ona lub jej przedstawiciel ustawowy z wnioskiem o skierowanie do domu na czas określony.

Przed przyjęciem osoby do domu pracownik socjalny tego domu ustala jej aktualną sytuację

w miejscu zamieszkania lub pobytu, która stanowi podstawę indywidualnego planu wsparcia

po przyjęciu tej osoby do domu.

1.

Dyrektor domu zawiadamia pisemnie osobę ubiegającą się lub jej przedstawiciela ustawowego

o terminie przyjęcia do domu.

2.

Osobę, która przybyła do domu, przyjmuje dyrektor lub osoba przez niego wyznaczona.

3.

Dyrektor lub osoba przez niego wyznaczona przeprowadza rozmowę z osobą przyjmowaną

oraz z jej przedstawicielem ustawowym, podczas której ustala jej aktualną sytuację,

odnotowuje zmiany zaistniałe w jej sytuacji od momentu złożenia wniosku oraz ustala

wstępne warunki pobytu, a także informuje o zakresie świadczonych usług.

O przyjęciu do domu osoby skierowanej dyrektor domu zawiadamia niezwłocznie organ

lub podmiot prowadzący dom.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.