Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 czerwca 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary
Table of Provisions (76)
Statutory Text (76 Articles)
Ustawa określa zasady odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod
groźbą kary jako przestępstwa lub przestępstwa skarbowe oraz zasady postępowania w
przedmiocie takiej odpowiedzialności.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1
Podmiotem zbiorowym w rozumieniu ustawy jest osoba prawna oraz jednostka organizacyjna
niemająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną, z
wyłączeniem Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego i ich związków.
2.
Podmiotem zbiorowym w rozumieniu ustawy jest również spółka handlowa z udziałem Skarbu
Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub związku takich jednostek, spółka kapitałowa
w organizacji, podmiot w stanie likwidacji oraz przedsiębiorca niebędący osobą fizyczną,
a także zagraniczna jednostka organizacyjna.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności za czyn zabroniony, którym jest zachowanie
osoby fizycznej
1)
działającej w imieniu lub w interesie podmiotu zbiorowego w ramach uprawnienia lub
obowiązku do jego reprezentowania, podejmowania w jego imieniu decyzji lub wykonywania
kontroli wewnętrznej albo przy przekroczeniu tego uprawnienia lub niedopełnieniu tego
obowiązku,
2)
dopuszczonej do działania w wyniku przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków
przez osobę, o której mowa w pkt 1,
3)
działającej w imieniu lub w interesie podmiotu zbiorowego, za zgodą lub wiedzą osoby,
o której mowa w pkt 1,
3a
będącej przedsiębiorcą, który bezpośrednio współdziała z podmiotem zbiorowym w realizacji
celu prawnie dopuszczalnego,
4)
(uchylony)
- jeżeli zachowanie to przyniosło lub mogło przynieść podmiotowi zbiorowemu korzyść,
chociażby niemajątkową.
Podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności, jeżeli fakt popełnienia czynu zabronionego,
wymienionego w art. 16, przez osobę, o której mowa w art. 3, został potwierdzony prawomocnym
wyrokiem skazującym tę osobę, wyrokiem warunkowo umarzającym wobec niej postępowanie
karne albo postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, orzeczeniem o udzielenie
tej osobie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności albo orzeczeniem
sądu o umorzeniu przeciwko niej postępowania z powodu okoliczności wyłączającej ukaranie
sprawcy.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności, jeżeli do popełnienia czynu zabronionego
doszło w następstwie
1)
co najmniej braku należytej staranności w wyborze osoby fizycznej, o której mowa w
art. 3 pkt 2 lub 3, lub co najmniej braku należytego nadzoru nad tą osobą - ze strony
organu lub przedstawiciela podmiotu zbiorowego;
2)
organizacji działalności podmiotu zbiorowego, która nie zapewniała uniknięcia popełnienia
czynu zabronionego przez osobę, o której mowa w art. 3 pkt 1 lub 3a, podczas gdy mogło
je zapewnić zachowanie należytej staranności, wymaganej w danych okolicznościach,
przez organ lub przedstawiciela podmiotu zbiorowego.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Odpowiedzialność albo brak odpowiedzialności podmiotu zbiorowego na zasadach określonych
w niniejszej ustawie nie wyłącza odpowiedzialności cywilnej za wyrządzoną szkodę,
odpowiedzialności administracyjnej ani indywidualnej odpowiedzialności prawnej sprawcy
czynu zabronionego.
Wobec podmiotu zbiorowego sąd orzeka karę pieniężną w wysokości od 1000 do 5 000 000
złotych, nie wyższą jednak niż 3% przychodu osiągniętego w roku obrotowym, w którym
popełniono czyn zabroniony będący podstawą odpowiedzialności podmiotu zbiorowego.
1.
Wobec podmiotu zbiorowego orzeka się przepadek
1)
przedmiotów pochodzących chociażby pośrednio z czynu zabronionego lub które służyły
lub były przeznaczone do popełnienia czynu zabronionego;
2)
korzyści majątkowej pochodzącej chociażby pośrednio z czynu zabronionego;
3)
równowartości przedmiotów lub korzyści majątkowej pochodzących chociażby pośrednio
z czynu zabronionego.
2.
Przepadku wymienionego w ust. 1 nie orzeka się, jeżeli przedmiot, korzyść majątkowa
lub ich równowartość podlega zwrotowi innemu uprawnionemu podmiotowi.
1.
Wobec podmiotu zbiorowego można orzec
1)
zakaz promocji lub reklamy prowadzonej działalności, wytwarzanych lub sprzedawanych
wyrobów, świadczonych usług lub udzielanych świadczeń;
2)
zakaz korzystania z dotacji, subwencji lub innych form wsparcia finansowego środkami
publicznymi;
3)
zakaz korzystania z pomocy organizacji międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska
jest członkiem;
4)
zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne;
5)
(uchylony);
6)
podanie wyroku do publicznej wiadomości.
2
Zakazy, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, orzeka się na okres od 1 roku do lat 5; orzeka
się je w latach.
3.
(uchylony).
Orzekając karę pieniężną, zakazy lub podanie wyroku do publicznej wiadomości, sąd
uwzględnia w szczególności wagę nieprawidłowości w wyborze lub nadzorze, o których
mowa w art. 5, rozmiary korzyści uzyskanej lub możliwej do uzyskania przez podmiot
zbiorowy, jego sytuację majątkową, społeczne następstwa ukarania oraz wpływ ukarania
na dalsze funkcjonowanie podmiotu zbiorowego.
1
Orzekając karę pieniężną lub przepadek, sąd uwzględnia prawomocne orzeczenie o nałożeniu
na podmiot zbiorowy odpowiedzialności posiłkowej za karę grzywny lub ściągnięcie równowartości
pieniężnej przepadku przedmiotów orzeczone wobec osoby fizycznej, o której mowa w
art. 3, za przestępstwo skarbowe.
2.
Orzekając przepadek korzyści majątkowej lub jej równowartości, sąd uwzględnia prawomocne
orzeczenie wydane na podstawie art. 52 Kodeksu karnego lub art. 24 § 5 Kodeksu karnego skarbowego, nakładające na podmiot zbiorowy obowiązek zwrotu korzyści majątkowej osiągniętej
w wyniku przestępstwa osoby fizycznej, o której mowa w art. 3.
W szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy czyn zabroniony stanowiący podstawę odpowiedzialności
podmiotu zbiorowego nie przyniósł temu podmiotowi korzyści, sąd może odstąpić od orzeczenia
kary pieniężnej, poprzestając na orzeczeniu przepadku, zakazu lub podania wyroku do
publicznej wiadomości, z zastrzeżeniem przepisów art. 8 ust. 2 i art. 11.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
18 i 28, art. 3 oraz art. 6, które wchodzą w życie z dniem 1 czerwca 2009 r.
Jeżeli przed upływem 5 lat od orzeczenia kary pieniężnej zostanie ponownie popełniony
czyn zabroniony stanowiący podstawę odpowiedzialności podmiotu zbiorowego, wobec tego
podmiotu można orzec karę pieniężną w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia
zwiększonego o połowę.
Kary pieniężnej, przepadku, zakazów ani podania wyroku do publicznej wiadomości nie
orzeka się wobec podmiotu zbiorowego, jeżeli od dnia wydania orzeczenia, o którym
mowa w art. 4, upłynęło 10 lat.
Kary pieniężnej, przepadku, zakazów ani podania wyroku do publicznej wiadomości nie
wykonuje się, jeżeli od uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego odpowiedzialność
podmiotu zbiorowego za czyn zabroniony pod groźbą kary upłynęło 10 lat.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2007 r., z wyjątkiem
1)
art. 54 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w
zakresie dotyczącym informacji o przyznanej kategorii dostępności, o cenie urzędowej
detalicznej oraz o maksymalnej kwocie dopłaty ponoszonej przez pacjenta, oraz art.
55 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w zakresie
dotyczącym osób znanych publicznie, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od
dnia ogłoszenia;
2)
art. 132e ustawy zmienianej w art. 1, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy
od dnia ogłoszenia.
1.
Podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności na podstawie ustawy, jeżeli osoba, o której
mowa w art. 3, popełniła przestępstwo
1)
przeciwko obrotowi gospodarczemu, określone w
a
art. 296, art. 297-306 oraz art. 308 Kodeksu karnego,
b
art. 224-232 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej
(Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66, z późn. zm.,
c)
art. 38-43a ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach
(Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1300, z późn. zm.,
d)
art. 171 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z późn. zm.,
e
art. 303-305 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej
(Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.,
f)
art. 585-592 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
(Dz. U. Nr 94, poz. 1037, z późn. zm.,
g
art. 33 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami
i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania
międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa
(Dz. U. z 2004 r. Nr 229, poz. 2315, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 oraz z 2012 r. poz. 707),
h)
art. 36 oraz art. 37 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej
w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami
i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym
(Dz. U. Nr 67, poz. 679, z późn. zm.,
i
art. 58 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
(Dz. U. Nr 126, poz. 715, Nr 165, poz. 984 i Nr 201, poz. 1181);
2)
przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, określone w
a)
art. 310-314 Kodeksu karnego,
b
art. 178-180 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
(Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384, z późn. zm.,
c)
art. 37 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych
(Dz. U. z 2003 r. Nr 99, poz. 919, z późn. zm.;
d
art. 99-101 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych
(Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129);
3
łapownictwa i płatnej protekcji, określone w
a
art. 228-230a, art. 250a i art. 296a Kodeksu karnego,
b)
art. 192b i art. 192c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych
(Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.,
c
art. 46-48 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie
(Dz. U. Nr 127, poz. 857, z późn. zm.;
4
przeciwko ochronie informacji, określone w art. 267-269b Kodeksu karnego;
5)
przeciwko wiarygodności dokumentów, określone w art. 270-273 Kodeksu karnego;
6)
przeciwko mieniu, określone w art. 286 i 287 oraz w art. 291-293 Kodeksu karnego;
7
przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, określone w art. 199-200, art. 202 § 3-4b i art. 203-204 Kodeksu karnego;
8)
przeciwko środowisku, określone w
a)
art. 181-184 oraz art. 186-188 Kodeksu karnego,
b
art. 31-34 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach
(Dz. U. Nr 63, poz. 322),
c)
(uchylona),
d)
art. 58-64 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych
(Dz. U. z 2007 r. Nr 36, poz. 233 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97),
e
art. 37b ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
(Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 oraz z 2012 r. poz. 460),
f
art. 127a i art. 128a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
(Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.,
g
art. 47a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową
(Dz. U. Nr 121, poz. 1263, z późn. zm.,
h
art. 35a ustawy z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez
statki
(Dz. U. z 2006 r. Nr 99, poz. 692, z późn. zm.;
9
przeciwko ludzkości określone w art. 119 Kodeksu karnego oraz przeciwko wolności i porządkowi publicznemu, określone w art. 189a i w art. 252, art. 255, art. 256-258, art. 263 oraz w art. 264 Kodeksu karnego;
10
określone w art. 23-24b ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
(Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z późn. zm.;
11)
przeciwko własności intelektualnej, określone w art. 115-118
(Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631, z późn. zm.;
12
o charakterze terrorystycznym oraz określone w art. 165a i art. 255a Kodeksu karnego;
13
określone w art. 53, art. 55 ust. 1 i 3, art. 56 ust. 1 i 3, art. 57, art. 58, art. 59 ust. 1
i 2, art. 61, art. 62 ust. 1 i 2, art. 63, art. 64 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii
(Dz. U. z 2012 r. poz. 124);
14
określone w art. 124, 124a, 126, 130 i 132d ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne
(Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.;
15
określone w art. 58 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych
(Dz. U. Nr 62, poz. 504, z późn. zm.;
16
określone w art. 45-51 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych
i wymianie danych gospodarczych
(Dz. U. Nr 81, poz. 530, z późn. zm..
2
Podmiot zbiorowy podlega również odpowiedzialności na podstawie ustawy, jeżeli osoba,
o której mowa w art. 3, popełniła przestępstwo skarbowe
1)
przeciwko obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji lub subwencji, określone
w art. 54 § 1 i 2, art. 55 § 1 i 2, art. 56 § 1 i 2, art. 58 § 2 i 3, art. 59 § 1-3, art. 60 § 1-3, art. 61 § 1, art. 62 § 1-4, art. 63 § 1-4, art. 64 § 1, art. 65 §
1-3, art. 66 § 1, art. 67 § 1 i 2, art. 68 § 1, art. 69 § 1-3, art. 70 § 1-4, art.
71-72, art. 73 § 1, art. 73a § 1 i 2, art. 74 § 1-3, art. 75 § 1 i 2, art. 76 § 1 i 2, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i 2, art. 80 § 1-3, art. 80a § 1,
art. 82 § 1 oraz art. 83 § 1 Kodeksu karnego skarbowego;
2)
przeciwko obowiązkom celnym oraz zasadom obrotu z zagranicą towarami i usługami, określone
w art. 85 § 1 i 2, art. 86 § 1-3, art. 87 § 1-3, art. 88 § 1 i 2, art. 89 § 1 i 2, art.
90 § 1 i 2, art. 91 § 1-3, art. 92 § 1 i 2, art. 93, 94 § 1 i 2 oraz art. 95 § 1 Kodeksu
karnego skarbowego;
3)
przeciwko obrotowi dewizowemu, określone w art. 97 § 1-3, art. 98 § 1, art. 99 § 1 i 2, art. 101 § 1, art. 102 § 1, art. 103 § 1, art. 104 § 1, art. 105 § 1, art. 106 § 1, art. 106a § 1, art. 106b § 1, art. 106c § 1, art. 106d § 1, art. 106i § 1 oraz art. 106j § 1 Kodeksu karnego skarbowego;
4
przeciwko organizacji gier hazardowych, określone w art. 107 § 1-3, art. 107a § 1, art. 108, art. 109, art. 110 i art. 110a Kodeksu karnego
skarbowego.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, warunki, w tym techniczne
i organizacyjne, sposób oraz tryb gromadzenia danych osobowych oraz danych o podmiotach
zbiorowych w Rejestrze oraz usuwania tych danych z Rejestru, mając na uwadze konieczność
zapewnienia sprawnego funkcjonowania Rejestru oraz zabezpieczenia gromadzonych w nim
danych osobowych oraz danych o podmiotach zbiorowych przed dostępem osób nieuprawnionych,
wykorzystywaniem przez osoby nieuprawnione, uszkodzeniem lub zniszczeniem.
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 1 pkt 48 lit. c, pkt 60 w zakresie art. 118 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a i b,
pkt 2 i ust. 3-6, pkt 63 w zakresie art. 124 ust. 1-9, pkt 66 w zakresie art. 129
ust. 1-4 i 6, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 48 lit. d, pkt 60 w zakresie art. 118 ust. 2 pkt 1 lit. c, pkt 63 w zakresie
art. 124 ust. 10 i 11, pkt 66 w zakresie art. 129 ust. 5, oraz art. 11, które wchodzą
w życie z dniem 1 października 2007 r.;
3)
art. 1 pkt 70, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy;
4)
art. 1 pkt 13-15, 41, 42 lit. b i c, pkt 48 lit. a, pkt 58, 59 i 88 lit. d, które
wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2008 r.;
5)
art. 1 pkt 35 lit. b, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2009 r.
(uchylony).
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, warunki, sposób i tryb
udzielania informacji o osobach oraz informacji o podmiotach zbiorowych na podstawie
danych zgromadzonych w Rejestrze, mając na uwadze potrzebę przekazywania takich informacji
w określonych przypadkach, także za pomocą urządzeń służących do automatycznego ich
przekazywania, a także określi wzór zapytania o udzielenie informacji o osobie, o
którym mowa w art. 19 ust. 2, wzór zapytania o udzielenie informacji o podmiocie zbiorowym,
o którym mowa w art. 19 ust. 2a, wzór formularza informacji o osobie, o której mowa
w art. 20 ust. 1, oraz wzór formularza informacji o podmiocie zbiorowym, o której
mowa w art. 20 ust. 2.
1.
W postępowaniu karnym albo w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe przeciwko
osobie, o której mowa w art. 3, o czyn zabroniony określony w art. 16, jeżeli zachodzi
uzasadnione podejrzenie, że przyniósł on lub mógł przynieść podmiotowi zbiorowemu
korzyść, chociażby niemajątkową, podmiot ten może zgłosić udział swojego przedstawiciela
w postępowaniu przed sądem, nie później niż przed zamknięciem przewodu sądowego w
pierwszej instancji.
2.
Przedstawicielem podmiotu zbiorowego nie może być osoba, o której mowa w art. 3, przeciwko
której toczy się postępowanie karne albo postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe.
3.
Zgłoszenie udziału przedstawiciela podmiotu zbiorowego następuje w formie pisemnej.
Przepisy art. 119 i 120 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.
4.
Jeżeli w postępowaniu przygotowawczym zostanie ustalony podmiot, o którym mowa w ust.
1, należy niezwłocznie powiadomić ten podmiot o przysługujących mu uprawnieniach i
obowiązkach, o których mowa w ust. 1-3 oraz w art. 21a.
5.
Jeżeli podmiot, o którym mowa w ust. 1, zostanie ustalony w postępowaniu przed sądem
pierwszej instancji, przed zamknięciem przewodu sądowego, przepis ust. 4 stosuje się
odpowiednio.
1.
W postępowaniu sądowym, w którym bierze udział przedstawiciel podmiotu zbiorowego,
podmiotowi temu przysługują uprawnienia określone w art. 156, art. 167, art. 171 § 2, art. 350 § 1 pkt 3, art. 352, art. 406, art. 422
§ 1, art. 423 § 2, art. 425, art. 444 i art. 459 Kodeksu postępowania karnego.
2.
Sąd może przesłuchać przedstawiciela podmiotu zbiorowego w charakterze świadka. Osoba
ta może odmówić zeznań. Przepisy art. 72, art. 75, art. 87 i art. 89 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.
3.
W przypadku skorzystania z uprawnienia określonego w art. 171 § 2 lub art. 406 § 1 Kodeksu postępowania karnego przedstawiciel podmiotu zbiorowego może, uwzględniając kolejność wskazaną w art. 370 § 1 oraz w art. 406 § 1 Kodeksu postępowania karnego, odpowiednio zadawać pytania stronom lub zabrać głos po zamknięciu przewodu sądowego
przed wystąpieniem obrońcy oskarżonego.
Do postępowania w sprawie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione
pod groźbą kary stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Nie stosuje się jednak przepisów
Kodeksu postępowania karnego o oskarżycielu prywatnym, powodzie cywilnym, przedstawicielu społecznym, postępowaniu
przygotowawczym, postępowaniach szczególnych oraz o postępowaniu karnym w sprawach
podlegających orzecznictwu sądów wojskowych.
Informacja o osobie, o której mowa w art. 20 ust. 1, oraz informacja o podmiocie zbiorowym,
o którym mowa w art. 20 ust. 2, stanowi zaświadczenie w rozumieniu przepisów działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto dowód zgłasza.
1.
Za wydanie z Rejestru informacji o osobie pobiera się opłatę stanowiącą dochód budżetu
państwa. Od uiszczenia opłaty zwolnione są podmioty wymienione w art. 6 ust. 1 pkt
1-9 i 11.
2.
Za wydanie z Rejestru informacji o podmiocie zbiorowym pobiera się opłatę stanowiącą
dochód budżetu państwa. Od uiszczenia opłaty zwolnione są podmioty wymienione w art.
6 ust. 1 pkt 1, 4-9 i 11.
3.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat, o których
mowa w ust. 1 i 2, mając na uwadze faktyczne koszty wydania informacji.
1.
W sprawach odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary
orzeka w pierwszej instancji sąd rejonowy, w którego okręgu popełniono czyn zabroniony,
a jeżeli czyn taki popełniono w okręgu kilku sądów, na polskim statku wodnym lub powietrznym
albo za granicą - sąd rejonowy, w którego okręgu znajduje się siedziba podmiotu zbiorowego,
a w przypadku zagranicznej jednostki organizacyjnej - siedziba jej przedstawiciela
w Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Środki odwoławcze od wyroków oraz orzeczeń i zarządzeń zamykających drogę do wydania
wyroku rozpoznaje sąd okręgowy właściwy według przepisów Kodeksu postępowania karnego, a środki odwoławcze od pozostałych postanowień, zarządzeń i czynności - sąd rejonowy
w innym równorzędnym składzie.
Sąd apelacyjny, na wniosek sądu rejonowego, może przekazać do rozpoznania sądowi okręgowemu,
jako sądowi pierwszej instancji, sprawę ze względu na jej szczególną wagę lub zawiłość.
Przepis art. 24 ust. 2 stosuje się odpowiednio do sądu apelacyjnego lub okręgowego.
W celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, jeszcze przed jego wszczęciem,
można wystąpić do właściwego sądu o wydanie postanowienia o zabezpieczeniu na mieniu
podmiotu zbiorowego grożącej kary pieniężnej lub przepadku.
1.
Postępowanie wszczyna się na wniosek prokuratora lub pokrzywdzonego, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2.
W sprawach, w których podstawą odpowiedzialności podmiotu zbiorowego jest czyn zabroniony
uznany przez ustawę za czyn nieuczciwej konkurencji, postępowanie wszczyna się również
na wniosek Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Wniosek złożony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany przez osobę
uprawnioną do obrony według przepisów o ustroju adwokatury lub osobę uprawnioną do
świadczenia pomocy prawnej według przepisów o radcach prawnych.
Wniosek powinien zawierać
1)
oznaczenie wnioskodawcy oraz jego adres dla doręczeń;
2)
oznaczenie podmiotu zbiorowego oraz jego adres dla doręczeń;
3)
dokładne określenie czynu zabronionego stanowiącego podstawę odpowiedzialności podmiotu
zbiorowego, z uwzględnieniem okoliczności, o których mowa w art. 3 i 5;
4)
wskazanie prawomocnego wyroku lub innego orzeczenia, o którym mowa w art. 4, wraz
z oznaczeniem sądu lub organu, który wydał to orzeczenie;
5)
wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy;
6)
uzasadnienie;
7)
wykaz dowodów, których przeprowadzenia na rozprawie głównej domaga się wnioskodawca.
Z wnioskiem przesyła się sądowi odpis orzeczenia, o którym mowa w art. 4, wraz z uzasadnieniem,
jeżeli je sporządzono.
Wniosek podlega wstępnej kontroli sądu; przepisy Kodeksu postępowania karnego o wstępnej kontroli oskarżenia stosuje się odpowiednio, z tym że udział stron w posiedzeniu
nie jest obowiązkowy.
Jeżeli wniosek w tej samej sprawie złożyli prokurator i pokrzywdzony, rozpoznaniu
podlega wniosek prokuratora; sąd orzeka o dopuszczeniu pokrzywdzonego do udziału w
postępowaniu obok prokuratora, chyba że sprzeciwia się temu interes wymiaru sprawiedliwości;
art. 53 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.
1.
W imieniu podmiotu zbiorowego w postępowaniu występuje osoba wchodząca w skład organu
uprawnionego do reprezentowania tego podmiotu.
2.
Podmiot zbiorowy może ustanowić obrońcę spośród radców prawnych lub adwokatów.
3.
Osoba, o której mowa w ust. 1, ma prawo składania wyjaśnień, może jednak bez podania
powodów odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania lub odmówić składania wyjaśnień.
Osoba ta ma prawo składania wyjaśnień do każdego dowodu przeprowadzonego na rozprawie.
4.
W imieniu podmiotu zbiorowego w postępowaniu nie może występować osoba, o której mowa
w art. 3.
5.
W przypadku wyznaczenia przez podmiot zbiorowy osoby, o której mowa w art. 3, sąd
wzywa podmiot zbiorowy do wskazania, w terminie 30 dni, innej osoby, która będzie
występowała w postępowaniu w jego imieniu.
6.
W razie niewyznaczenia w terminie innej osoby, o której mowa w ust. 5, albo gdy nie
działają organy uprawnione do reprezentowania podmiotu zbiorowego, sąd wyznacza temu
podmiotowi obrońcę z urzędu, spośród osób wymienionych w ust. 2.
1.
W rozprawie mogą wziąć udział: wnioskodawca, pokrzywdzony dopuszczony do udziału w
postępowaniu obok prokuratora, przedstawiciel podmiotu zbiorowego i jego obrońca.
2.
Nieusprawiedliwione niestawiennictwo strony nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.
Dowody dopuszcza się na wniosek stron, a w uzasadnionych wypadkach także z urzędu;
niedopuszczalny jest dowód oczywiście zmierzający do przedłużenia postępowania.
1.
Sąd rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne w granicach wniosku; orzeczenia,
o których mowa w art. 4, są jednak wiążące.
2.
Powagę rzeczy osądzonej lub zawisłość sprawy ustala się wyłącznie według czynu zabronionego,
za który podmiot zbiorowy poniósł albo ma ponieść odpowiedzialność.
1.
Sąd może odczytywać na rozprawie głównej protokoły przesłuchań świadków, oskarżonych
i obwinionych, a także zawiadomienia o przestępstwie sporządzone w postępowaniu prowadzonym
na podstawie odrębnych przepisów.
2.
Wolno również odczytywać na rozprawie protokoły oględzin, przeszukania i zatrzymania
rzeczy, opinie biegłych, instytutów, zakładów lub instytucji oraz wszelkie dokumenty
urzędowe złożone w postępowaniu prowadzonym na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Jeżeli czynność procesowa była utrwalona za pomocą stenogramu lub urządzenia rejestrującego
dźwięk lub obraz, zapis taki można również odtworzyć na rozprawie.
1.
Protokoły i dokumenty podlegające odczytaniu na rozprawie można uznać bez ich odczytania
za ujawnione w całości lub części; należy je jednak odczytać, jeżeli którakolwiek
ze stron tego zażąda.
2.
Żądanie strony, której protokół lub dokument nie dotyczy, nie stoi na przeszkodzie
uznaniu tego protokołu lub dokumentu za ujawnione bez ich odczytania.
Od wyroku sądu pierwszej instancji wnioskodawcy i podmiotowi zbiorowemu przysługuje
apelacja.
Kasacja może być wniesiona przez strony oraz przez Prokuratora Generalnego lub Rzecznika
Praw Obywatelskich.
1.
W sprawach dotyczących odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione
pod groźbą kary sąd i prokurator udzielają pomocy prawnej na wniosek właściwego organu
państwa obcego.
2.
W sprawach, w których czynem zabronionym jest czyn uznany przez ustawę za czyn nieuczciwej
konkurencji, pomocy prawnej udziela również Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Do wykonania orzeczonej kary pieniężnej, przepadku, zakazów oraz podania wyroku do
publicznej wiadomości stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu karnego wykonawczego dotyczące wykonania grzywny, przepadku, zakazów oraz podania wyroku do publicznej
wiadomości, przy czym kara pieniężna jest płatna z przychodu podmiotu zbiorowego.
Zatarcie orzeczenia stwierdzającego odpowiedzialność podmiotu zbiorowego za czyn zabroniony
pod groźbą kary następuje z mocy prawa z upływem 10 lat od wykonania lub darowania
albo przedawnienia wykonania kary pieniężnej, przepadku, zakazów oraz podania wyroku
do publicznej wiadomości.
W ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
(Dz. U. Nr 47, poz. 211, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 29, poz. 356 i Nr 93, poz. 1027 oraz z 2002 r. Nr 126, poz. 1068 i 1071 i Nr 129, poz. 1102) skreśla się rozdział 3a „Odpowiedzialność przedsiębiorców za przekupstwo osoby pełniącej
funkcję publiczną”.
(pominięty).
W ustawie z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664 i Nr 113, poz. 984) w art. 19 w ust. 1 pkt 6 otrzymuje brzmienie
„
6)
podmioty zbiorowe, wobec których sąd orzekł zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne,
na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za
czyny zabronione pod groźbą kary
(Dz. U. Nr 197, poz. 1661),
”
.
(pominięty).
W ustawie z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym
(Dz. U. Nr 50, poz. 580, z 2001 r. Nr 56, poz. 579 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 1 dodaje się ust. 3 w brzmieniu
„
3.
W Rejestrze gromadzi się również dane o podmiotach zbiorowych, wobec których prawomocnie
orzeczono karę pieniężną, przepadek, zakaz lub podanie wyroku do publicznej wiadomości,
na podstawie ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za
czyny zabronione pod groźbą kary
(Dz. U. Nr 197, poz. 1661).
”
;
2)
w art. 4 w ust. 1 w pkt 1, 2 i 3 po wyrazach „danych osobowych” dodaje się wyrazy
„oraz danych o podmiotach zbiorowych”;
3)
w art. 5 po wyrazach „Dane osobowe” dodaje się wyrazy „oraz dane o podmiotach zbiorowych”;
4)
w art. 6 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 oraz dodaje się ust. 2 w brzmieniu
„
2.
Przepisy ust. 1 pkt 1, 4-9 i 11 stosuje się odpowiednio do uzyskiwania zgromadzonych
w Rejestrze informacji o podmiotach zbiorowych.
”
;
5)
w art. 7 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 oraz dodaje się ust. 2 w brzmieniu
„
2.
Każdemu podmiotowi zbiorowemu przysługuje prawo do uzyskania informacji, czy jego
dane są zgromadzone w Rejestrze. Podmiotowi, którego dane znajdują się w zbiorach
danych zgromadzonych w Rejestrze, na jego wniosek, udostępnia się informację o treści
wszystkich zapisów dotyczących tego podmiotu.
”
;
6)
w art. 10 w ust. 1 po wyrazach „o których mowa w art. 1 ust. 2,” dodaje się wyrazy
„oraz dane o podmiotach zbiorowych, o których mowa w art. 1 ust. 3,”;
7)
w art. 11
a)
w ust. 1
-
po wyrazach „dane osobowe” dodaje się wyrazy „lub dane o podmiotach zbiorowych”,
-
w pkt 2 kropkę zastępuje się przecinkiem oraz dodaje się pkt 3 w brzmieniu
„
3)
zawiadomienie dotyczące podmiotu zbiorowego.
”
,
b)
w ust. 2 po wyrazach „art. 1 ust. 2 pkt 1-7” dodaje się wyrazy „, lub wobec podmiotu
zbiorowego, o którym mowa w art. 1 ust. 3”;
c)
dodaje się ust. 4 w brzmieniu
„
4.
Zawiadomienie dotyczące podmiotu zbiorowego sporządza organ wykonujący orzeczenie
w postępowaniu karnym w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe.
”
;
8)
w art. 12
a)
w ust. 1 po wyrazie „rejestracyjnej” dodaje się wyrazy „dotyczącej osoby”,
b)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu
„
1a.
W karcie rejestracyjnej dotyczącej podmiotu zbiorowego umieszcza się
1)
oznaczenie podmiotu zbiorowego oraz jego siedziby,
2)
oznaczenie sądu, który wydał wyrok oraz sygnaturę akt sprawy,
3)
datę wydania oraz uprawomocnienia się wyroku,
4)
orzeczoną karę pieniężną, przepadek, zakaz oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości,
5)
kwalifikację prawną czynu zabronionego osoby fizycznej stanowiącego podstawę odpowiedzialności
podmiotu zbiorowego,
6)
nazwisko, imię, stanowisko oraz podpis osoby sporządzającej.
”
,
c)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu
„
2a.
Zawiadomienie dotyczące podmiotu zbiorowego zawiera dane, o których mowa w ust. 1a
pkt 1, 2 i 6, oraz informacje o
1)
wykonaniu kary pieniężnej, przepadków, zakazów oraz podania wyroku do publicznej wiadomości,
o których mowa w art. 7, 8 i 9 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów
zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary,
2)
zatarciu orzeczenia stwierdzającego odpowiedzialność podmiotu zbiorowego za czyn zabroniony
pod groźbą kary,
3)
likwidacji podmiotu zbiorowego, którego dane zgromadzono w Rejestrze.
”
;
9)
w art. 13 w pkt 3 kropkę zastępuje się przecinkiem oraz dodaje się pkt 4 w brzmieniu
„
4)
kart rejestracyjnych i zawiadomień, zawierających informacje o podmiotach zbiorowych
podlegających odpowiedzialności na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za
czyny zabronione pod groźbą kary.
”
;
10)
w art. 14 w ust. 1 po wyrazach „art. 1 ust. 2 pkt 1-4 i 7,” dodaje się wyrazy „oraz
dane o podmiotach zbiorowych, o których mowa w art. 1 ust. 3,”;
11)
art. 17 otrzymuje brzmienie
„
Art. 17.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, warunki, w tym techniczne
i organizacyjne, sposób oraz tryb gromadzenia danych osobowych oraz danych o podmiotach
zbiorowych w Rejestrze oraz usuwania tych danych z Rejestru, mając na uwadze konieczność
zapewnienia sprawnego funkcjonowania Rejestru oraz zabezpieczenia gromadzonych w nim
danych osobowych oraz danych o podmiotach zbiorowych przed dostępem osób nieuprawnionych,
wykorzystywaniem przez osoby nieuprawnione, uszkodzeniem lub zniszczeniem.
”
;
12)
w art. 18 w ust. 1 po wyrazach „danych osobowych” dodaje się wyrazy „lub danych o
podmiotach zbiorowych”;
13)
w art. 19
a)
w ust. 1 po wyrazach „art. 6” oraz po wyrazach „art. 7” dodaje się wyrazy „ust. 1”,
b)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu
„
1a.
Informacji o podmiocie zbiorowym na podstawie danych o tym podmiocie zgromadzonych
w Rejestrze udziela się na zapytanie podmiotów wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1,
4-9 i 11 lub na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 7 ust. 2.
”
,
c)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu
„
2a.
Zapytanie o udzielenie informacji o podmiocie zbiorowym powinno zawierać
1)
oznaczenie podmiotu zbiorowego oraz jego siedziby,
2)
określenie rodzaju i zakresu danych o podmiocie zbiorowym, które mają być przedmiotem
informacji,
3)
wskazanie postępowania, w związku z którym zachodzi potrzeba uzyskania danych o podmiocie
zbiorowym,
4)
nazwę podmiotu kierującego zapytanie,
5)
datę wystawienia,
6)
podpis sędziego, prokuratora albo uprawnionej osoby lub organu podmiotu kierującego
zapytanie.
”
,
d)
ust. 3 otrzymuje brzmienie
„
3.
Wniosek osoby, o której mowa w art. 7 ust. 1, o udzielenie informacji z Rejestru powinien
zawierać: nazwisko, w tym także przybrane, imiona, nazwisko rodowe, datę i miejsce
urodzenia, imiona rodziców, nazwisko rodowe matki, miejsce zamieszkania, obywatelstwo
oraz numer PESEL i podpis wnioskodawcy. Wniosek podmiotu zbiorowego, o którym mowa
w art. 7 ust. 2, powinien zawierać oznaczenie tego podmiotu i jego adres. Jeżeli we
wniosku nie określono rodzaju i zakresu danych, które mają być przedmiotem informacji,
informacja ta powinna zawierać odpis wszystkich zapisów dotyczących wnioskodawcy zamieszczonych
na kartach rejestracyjnych i zawiadomieniach.
”
;
14)
w art. 20 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 oraz dodaje się ust. 2 w brzmieniu
„
2.
Informacja o podmiocie zbiorowym, sporządzona na podstawie danych zgromadzonych w
Rejestrze, zawiera
1)
oznaczenie podmiotu zbiorowego wraz z jego siedzibą,
2)
dane o podmiocie zbiorowym w zakresie objętym zapytaniem lub wnioskiem albo stwierdzenie,
że podmiot zbiorowy nie figuruje w Rejestrze,
3)
datę wydania,
4)
nazwisko i imię osoby upoważnionej do jej wydania,
5)
pieczęć urzędową.
”
;
15)
art. 21 otrzymuje brzmienie
„
Art. 21.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, warunki, sposób i tryb
udzielania informacji o osobach oraz informacji o podmiotach zbiorowych na podstawie
danych zgromadzonych w Rejestrze, mając na uwadze potrzebę przekazywania takich informacji
w określonych przypadkach, także za pomocą urządzeń służących do automatycznego ich
przekazywania, a także określi wzór zapytania o udzielenie informacji o osobie, o
którym mowa w art. 19 ust. 2, wzór zapytania o udzielenie informacji o podmiocie zbiorowym,
o którym mowa w art. 19 ust. 2a, wzór formularza informacji o osobie, o której mowa
w art. 20 ust. 1, oraz wzór formularza informacji o podmiocie zbiorowym, o której
mowa w art. 20 ust. 2.
”
;
16)
art. 23 otrzymuje brzmienie
„
Art. 23.
Informacja o osobie, o której mowa w art. 20 ust. 1, oraz informacja o podmiocie zbiorowym,
o którym mowa w art. 20 ust. 2, stanowi zaświadczenie w rozumieniu przepisów działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego.
”
;
17)
art. 24 otrzymuje brzmienie
„
Art. 24.
1.
Za wydanie z Rejestru informacji o osobie pobiera się opłatę stanowiącą dochód budżetu
państwa. Od uiszczenia opłaty zwolnione są podmioty wymienione w art. 6 ust. 1 pkt
1-9 i 11.
2.
Za wydanie z Rejestru informacji o podmiocie zbiorowym pobiera się opłatę stanowiącą
dochód budżetu państwa. Od uiszczenia opłaty zwolnione są podmioty wymienione w art.
6 ust. 1 pkt 1, 4-9 i 11.
3.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat, o których
mowa w ust. 1 i 2, mając na uwadze faktyczne koszty wydania informacji.
”
;
18)
w art. 25 po wyrazach „informację o osobie” dodaje się wyrazy „albo informację o podmiocie
zbiorowym”.
(pominięty).
Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienionych niniejszą
ustawą zachowują moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są z nią sprzeczne.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 2009 r., z tym że art. 13 ust. 1 - w zakresie
dotyczącym meczów piłki nożnej organizowanych poza ramami ligi zawodowej - wchodzi
w życie z dniem 1 sierpnia 2010 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2011 r., z wyjątkiem
1)
art. 36 pkt 3 i 4, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 44 i art. 103, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2011 r.;
3)
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca
od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 95, w zakresie art. 21 ust. 1 pkt 6,
2)
art. 102, art. 106 pkt 1 i pkt 4 lit. a, art. 111 oraz art. 116 pkt 4
- które wchodzą w życie po upływie 6 lat od pierwszego dnia miesiąca następującego
po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.