Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych

Rozporządzenie określa szczegółowe zasady ustalania geotechnicznych warunków posadawiania

obiektów budowlanych, zwane dalej „geotechnicznymi warunkami posadawiania”.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o specjalistycznych robotach geotechnicznych, rozumie

się przez to zespół specjalistycznych robót budowlanych, mających na celu wzmocnienie

podłoża gruntowego, wzmocnienie istniejących fundamentów, wykonawstwo skomplikowanych

robót fundamentowych i ziemnych oraz zapewnienie bezpiecznej realizacji obiektu budowlanego,

w szczególności wykonywanie: iniekcji klasycznej i strumieniowej, kotw gruntowych,

pali, mikropali, kolumn konsolidacyjnych, gruntów zbrojonych, ścianek szczelnych,

ścian szczelinowych, tuneli, studni i kesonów oraz innych specjalistycznych metod

wykonawstwa robót ziemnych i fundamentowych.

1.

Ustalanie geotechnicznych warunków posadawiania polega na

1)

zaliczeniu obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej;

2)

zaprojektowaniu odwodnień budowlanych;

3)

przygotowaniu oceny przydatności gruntów stosowanych w budowlach ziemnych;

4)

zaprojektowaniu barier lub ekranów uszczelniających;

5)

określeniu nośności, przemieszczeń i ogólnej stateczności podłoża gruntowego;

6)

ustaleniu wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego i podłoża gruntowego w różnych

fazach budowy i eksploatacji, a także wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego

z obiektami sąsiadującymi;

7)

ocenie stateczności zboczy, skarp wykopów i nasypów;

8)

wyborze metody wzmacniania podłoża gruntowego i stabilizacji zboczy, skarp wykopów

i nasypów;

9)

ocenie wzajemnego oddziaływania wód gruntowych i obiektu budowlanego;

10)

ocenie stopnia zanieczyszczenia podłoża gruntowego i doboru metody oczyszczania gruntów.

2.

Zakres czynności wykonywanych przy ustalaniu geotechnicznych warunków posadawiania

powinien być uzależniony od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii

geotechnicznej.

3.

Geotechniczne warunki posadowienia przedstawia się w formie

1)

opinii geotechnicznej;

2)

dokumentacji badań podłoża gruntowego;

3)

projektu geotechnicznego.

4.

Forma przedstawienia geotechnicznych warunków posadawiania oraz zakres niezbędnych

badań powinny być uzależnione od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii

geotechnicznej.

1.

Kategorię geotechniczną ustala się w opinii geotechnicznej w zależności od stopnia

skomplikowania warunków gruntowych oraz konstrukcji obiektu budowlanego, charakteryzujących

możliwości przenoszenia odkształceń i drgań, stopnia złożoności oddziaływań, stopnia

zagrożenia życia i mienia awarią konstrukcji, jak również od wartości zabytkowej lub

technicznej obiektu budowlanego i możliwości znaczącego oddziaływania tego obiektu

na środowisko.

2.

Warunki gruntowe w zależności od stopnia ich skomplikowania dzieli się na

1)

proste - występujące w przypadku warstw gruntów jednorodnych genetycznie i litologicznie,

zalegających poziomo, nieobejmujących mineralnych gruntów słabonośnych, gruntów organicznych

i nasypów niekontrolowanych, przy zwierciadle wody poniżej projektowanego poziomu

posadowienia oraz braku występowania niekorzystnych zjawisk geologicznych;

2)

złożone - występujące w przypadku warstw gruntów niejednorodnych, nieciągłych, zmiennych

genetycznie i litologicznie, obejmujących mineralne grunty słabonośne, grunty organiczne

i nasypy niekontrolowane, przy zwierciadle wód gruntowych w poziomie projektowanego

posadawiania i powyżej tego poziomu oraz przy braku występowania niekorzystnych zjawisk

geologicznych;

3)

skomplikowane - występujące w przypadku warstw gruntów objętych występowaniem niekorzystnych

zjawisk geologicznych, zwłaszcza zjawisk i form krasowych, osuwiskowych, sufozyjnych,

kurzawkowych, glacitektonicznych, gruntów ekspansywnych i zapadowych, na obszarach

szkód górniczych, przy możliwych nieciągłych deformacjach górotworu, w obszarach dolin

i delt rzek oraz na obszarach morskich.

3.

Rozróżnia się następujące kategorie geotechniczne obiektu budowlanego

1)

pierwsza kategoria geotechniczna, która obejmuje posadawianie niewielkich obiektów

budowlanych, o statycznie wyznaczalnym schemacie obliczeniowym w prostych warunkach

gruntowych, w przypadku których możliwe jest zapewnienie minimalnych wymagań na podstawie

doświadczeń i jakościowych badań geotechnicznych, takich jak

a)

1- lub 2-kondygnacyjne budynki mieszkalne i gospodarcze,

b)

ściany oporowe i rozparcia wykopów, jeżeli różnica poziomów nie przekracza 2,0 m,

c)

wykopy do głębokości 1,2 m i nasypy budowlane do wysokości 3,0 m wykonywane w szczególności

przy budowie dróg, pracach drenażowych oraz układaniu rurociągów;

2)

druga kategoria geotechniczna, która obejmuje obiekty budowlane posadawiane w prostych

i złożonych warunkach gruntowych, wymagające ilościowej i jakościowej oceny danych

geotechnicznych i ich analizy, takie jak

a)

fundamenty bezpośrednie lub głębokie,

b)

ściany oporowe lub inne konstrukcje oporowe, z zastrzeżeniem pkt 1 lit. b, utrzymujące

grunt lub wodę,

c)

wykopy, nasypy budowlane, z zastrzeżeniem pkt 1 lit. c, oraz inne budowle ziemne,

d)

przyczółki i filary mostowe oraz nabrzeża,

e)

kotwy gruntowe i inne systemy kotwiące;

3)

trzecia kategoria geotechniczna, która obejmuje

a)

obiekty budowlane posadawiane w skomplikowanych warunkach gruntowych,

b)

nietypowe obiekty budowlane niezależnie od stopnia skomplikowania warunków gruntowych,

których wykonanie lub użytkowanie może stwarzać poważne zagrożenie dla użytkowników,

takie jak: obiekty energetyki, rafinerie, zakłady chemiczne, zapory wodne i inne budowle

hydrotechniczne o wysokości piętrzenia powyżej 5,0 m, budowle stoczniowe, wyspy morskie

i platformy wiertnicze oraz inne skomplikowane budowle morskie, lub których projekty

budowlane zawierają nieznajdujące podstaw w przepisach nowe niesprawdzone w krajowej

praktyce rozwiązania techniczne,

c)

obiekty budowlane zaliczane do inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na

środowisko, określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących

znacząco oddziaływać na środowisko

(Dz. U. Nr 213, poz. 1397),

d)

budynki wysokościowe projektowane w istniejącej zabudowie miejskiej,

e)

obiekty wysokie, których głębokość posadawiania bezpośredniego przekracza 5,0 m lub

które zawierają więcej niż jedną kondygnację zagłębioną w gruncie,

f)

tunele w twardych i niespękanych skałach, w warunkach niewymagających specjalnej szczelności,

g)

obiekty infrastruktury krytycznej,

h)

obiekty zabytkowe i monumentalne.

4.

Kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części

określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu,

których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych.

5.

Po stwierdzeniu innych od przyjętych w badaniach warunków geotechnicznych gruntu projektant

obiektu budowlanego zmienia jego kategorię geotechniczną.

Geotechniczne warunki posadawiania ustala się w szczególności w oparciu o bieżące

wyniki badań geotechnicznych gruntu, analizę danych archiwalnych, w tym analizę i

ocenę dokumentacji geotechnicznej, geologiczno-inżynierskiej i hydrogeologicznej,

obserwacji geodezyjnych zachowania się obiektów sąsiednich oraz innych danych dotyczących

podłoża badanego terenu i jego otoczenia.

1.

Zakres badań geotechnicznych gruntu ustala się w zależności od kategorii geotechnicznej

obiektu budowlanego.

2.

Dla obiektów budowlanych pierwszej kategorii geotechnicznej zakres badań geotechnicznych

może być ograniczony do wierceń i sondowań oraz określenia rodzaju gruntu na podstawie

analizy makroskopowej. Wartości parametrów geotechnicznych można określać przy wykorzystaniu

lokalnych zależności korelacyjnych.

3.

Dla obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej zakres badań,

poza badaniami, o których mowa w ust. 2, powinien być zależny od przewidywanego stopnia

skomplikowania warunków gruntowych oraz specyfiki i charakteru obiektu budowlanego

lub rodzaju planowanych robót geotechnicznych oraz określać

1)

rodzaj gruntów;

2)

fizyczne i mechaniczne parametry gruntu takie jak: kąt tarcia wewnętrznego, spójność,

wytrzymałość na ścinanie bez odpływu, moduł ściśliwości lub odkształcenia, uzyskane

w badaniach laboratoryjnych lub w terenie, w szczególności za pomocą takich metod

jak

a)

sondowania statyczne i dynamiczne,

b)

badania presjometryczne i dylatometryczne,

c)

badania sondą krzyżakową,

d)

badania próbnych obciążeń gruntu;

3)

w zależności od potrzeb fizykochemicznych - właściwość wód gruntowych.

4.

Dla obiektów budowlanych trzeciej kategorii geotechnicznej zakres badań poza badaniami,

o których mowa w ust. 2 i 3, należy dodatkowo uzupełnić badaniami niezbędnymi do przeprowadzenia

obliczeń analitycznych i numerycznych dla przyjętego modelu geotechnicznego podłoża,

w uzgodnieniu z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych.

5.

W przypadku budowli ziemnych i składowisk odpadów, zaliczanych do drugiej i trzeciej

kategorii geotechnicznej, zakres badań poza badaniami, o których mowa w ust. 2 i 3,

należy dodatkowo uzupełnić o badania

1)

przepuszczalności hydraulicznej gruntów wykonane w terenie i laboratorium;

2)

zagęszczalności podłoża gruntowego i gruntów stosowanych do budowy;

3)

materiałów stosowanych do uszczelnień;

4)

materiałów stosowanych w konstrukcjach drenażowych.

6.

W przypadku wzmacniania podłoża gruntowego dla obiektów zaliczanych do drugiej i trzeciej

kategorii geotechnicznej, poza badaniami, o których mowa w ust. 2 i 3, zakres badań

należy dodatkowo uzupełnić o badania

1)

efektów wzmocnienia gruntów;

2)

materiałów stosowanych do wzmocnienia gruntów.

7.

Zakres badań wymienionych w ust. 2-6, w zależności od potrzeb, może być rozszerzony

o dodatkowe badania gruntu, takie jak

1)

badania geofizyczne;

2)

badania na poletkach doświadczalnych;

3)

odkrywki fundamentów;

4)

badania zanieczyszczenia gruntu i wód gruntowych;

5)

badania właściwości dynamicznych gruntu;

6)

badania teledetekcyjne.

8.

Próbki do badań laboratoryjnych powinny mieć jakość zgodną z Polską Normą PN-EN 1997-2 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne - Część 2: Rozpoznanie

i badanie podłoża gruntowego i powinny być pobierane w trakcie wierceń, z wykopów badawczych, za pomocą odpowiednich

próbników.

1.

W przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się

opinię geotechniczną.

2.

W przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje

się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny.

3.

W przypadku obiektów budowlanych trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych

warunkach gruntowych drugiej kategorii wykonuje się dodatkowo dokumentację geologiczno-inżynierską,

zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

(Dz. U. Nr 163, poz. 981).

Opinia geotechniczna powinna ustalać przydatność gruntów na potrzeby budownictwa oraz

wskazywać kategorię geotechniczną obiektu budowlanego.

Dokumentacja badań podłoża gruntowego, zgodnie z Polskimi Normami PN-EN 1997-1: Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne - Część 1: Zasady

ogólne i PN-EN 1997-2: Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne - Część 2: Rozpoznanie i badanie

podłoża gruntowego powinna zawierać opis metodyki polowych i laboratoryjnych badań gruntów, ich wyniki

i interpretację, model geologiczny oraz zestawienie wyprowadzonych wartości danych

geotechnicznych dla każdej warstwy.

Projekt geotechniczny zgodnie z Polskimi Normami PN-EN 1997-1: Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne - Część 1: Zasady

ogólne. PN-EN 1997-2: Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne - Część 2: Rozpoznanie

i badanie podłoża gruntowego powinien zawierać

1)

prognozę zmian właściwości podłoża gruntowego w czasie;

2)

określenie obliczeniowych parametrów geotechnicznych;

3)

określenie częściowych współczynników bezpieczeństwa do obliczeń geotechnicznych;

4)

określenie oddziaływań od gruntu;

5)

przyjęcie modelu obliczeniowego podłoża gruntowego, a w prostych przypadkach projektowego

przekroju geotechnicznego;

6)

obliczenie nośności i osiadania podłoża gruntowego oraz ogólnej stateczności;

7)

ustalenie danych niezbędnych do zaprojektowania fundamentów;

8)

specyfikację badań niezbędnych do zapewnienia wymaganej jakości robót ziemnych i specjalistycznych

robót geotechnicznych;

9)

określenie szkodliwości oddziaływań wód gruntowych na obiekt budowlany i sposobów

przeciwdziałania tym zagrożeniom;

10)

określenie zakresu niezbędnego monitorowania wybudowanego obiektu budowlanego, obiektów

sąsiadujących i otaczającego gruntu, niezbędnego do rozpoznania zagrożeń mogących

wystąpić w trakcie robót budowlanych lub w ich wyniku oraz w czasie użytkowania obiektu

budowlanego.

Do obiektów budowlanych, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie niniejszego

rozporządzenia

1)

został złożony wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębny wniosek

o zatwierdzenie projektu budowlanego lub

2)

zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy

nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, lub

3)

zostało dokonane zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego

części

- stosuje się przepisy dotychczasowe.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 29 kwietnia 2012 r.