Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 marca 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Table of Provisions (360)
Statutory Text (360 Articles)
Obrona Ojczyzny jest sprawą i obowiązkiem wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej.
Umacnianie obronności Rzeczypospolitej Polskiej, przygotowanie ludności i mienia narodowego
na wypadek wojny oraz wykonywanie innych zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony
należy do wszystkich organów władzy i administracji rządowej oraz innych organów i
instytucji państwowych, organów samorządu terytorialnego, przedsiębiorców i innych
jednostek organizacyjnych, organizacji społecznych, a także do każdego obywatela w
zakresie określonym w ustawach.
Postępowania w sprawach o uznanie poborowych i żołnierzy za sprawujących bezpośrednią
opiekę nad członkiem rodziny, zwolnienia z czynnej służby wojskowej lub udzielenia
odroczenia zasadniczej służby wojskowej z tego tytułu, wszczęte i niezakończone do
dnia wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznym orzeczeniem lub decyzją, prowadzi
się w dalszym ciągu na dotychczasowych zasadach.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 76 ust. 14 oraz art. 95
ust. 3 i 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, zachowują moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych
wydanych na podstawie art. 76 ust. 14 oraz art. 95 ust. 6 i 7 ustawy zmienianej w
art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy
od dnia jej wejścia w życie.
1.
Edukację dla bezpieczeństwa prowadzi się w
1)
gimnazjum od roku szkolnego 2009/2010;
2)
zasadniczej szkole zawodowej, liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym i technikum
od roku szkolnego 2012/2013.
2.
W roku szkolnym 2009/2010 przepis ust. 1 pkt 1 nie dotyczy uczniów klas drugich i
trzecich gimnazjum, a w roku szkolnym 2010/2011 - uczniów klas trzecich gimnazjum.
3.
W latach szkolnych
1)
2009/2010-2011/2012 uczniowie klas pierwszych i drugich szkół, o których mowa w ust.
1 pkt 2,
2)
2012/2013 uczniowie klas drugich szkół, o których mowa w ust. 1 pkt 2
- podlegają obowiązkowi edukacji w zakresie przysposobienia obronnego na zasadach
dotychczasowych.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Na straży suwerenności i niepodległości Narodu Polskiego oraz jego bezpieczeństwa
i pokoju stoją Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „Siłami Zbrojnymi”.
2
Siły Zbrojne mogą ponadto brać udział w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji
ich skutków, działaniach antyterrorystycznych i z zakresu ochrony mienia, akcjach
poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, oczyszczaniu
terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich
unieszkodliwianiu, a także w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego.
2a
Siły Zbrojne, realizując zadania konstytucyjne, w zakresie ochrony niepodległości
państwa, niepodzielności jego terytorium oraz zapewnienia bezpieczeństwa i nienaruszalności
jego granic, mają prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego, użycia broni i
innego uzbrojenia, z uwzględnieniem konieczności i celu wykonania tych zadań, w sposób
adekwatny do zagrożenia oraz w granicach zasad określonych w wiążących Rzeczpospolitą
Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych oraz międzynarodowym prawie zwyczajowym.
2b
Siły Zbrojne użyte w celu określonym w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa
(Dz. U. Nr 162, poz. 1117, z późn. zm. mają prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego, użycia broni i innego uzbrojenia
na warunkach określonych w tej ustawie, w granicach zasad określonych w wiążących
Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych oraz międzynarodowym
prawie zwyczajowym, a także z uwzględnieniem celu użycia Sił Zbrojnych poza granicami
państwa.
3
W skład Sił Zbrojnych wchodzą jako ich rodzaje
1)
Wojska Lądowe;
2)
Siły Powietrzne;
3)
Marynarka Wojenna;
4)
Wojska Specjalne.
4
Siły Zbrojne składają się z jednostek wojskowych i związków organizacyjnych.
4a
Dowódcami rodzajów Sił Zbrojnych są: Dowódca Wojsk Lądowych, Dowódca Sił Powietrznych,
Dowódca Marynarki Wojennej oraz Dowódca Wojsk Specjalnych.
5.
Przez jednostkę wojskową rozumie się jednostkę organizacyjną Sił Zbrojnych, funkcjonującą
na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu określającego jej strukturę
wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących
w tej jednostce, jak również liczbę i rodzaje uzbrojenia, środków transportu i innego
wyposażenia należnego jednostce, oraz posługującą się pieczęcią urzędową z godłem
Rzeczypospolitej Polskiej i nazwą (numerem) jednostki.
6.
Przez związek organizacyjny rozumie się jednostki wojskowe zorganizowane w określoną
strukturę, w szczególności w korpus, dywizję lub brygadę, funkcjonującą samodzielnie
albo w składzie rodzaju Sił Zbrojnych.
7
W skład Sił Zbrojnych wchodzi również Żandarmeria Wojskowa, jako ich wyodrębniona
i wyspecjalizowana służba.
8
W razie ogłoszenia powszechnej lub częściowej mobilizacji oraz w czasie wojny Służba
Kontrwywiadu Wojskowego i Służba Wywiadu Wojskowego stają się, z mocy prawa, częścią
Sił Zbrojnych.
9
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, tryb i sposób przygotowania
Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego do włączenia w skład Sił
Zbrojnych, w przypadku o którym mowa w ust. 8, mając na uwadze zapewnienie sprawnego
włączenia tych służb w skład Sił Zbrojnych, w tym przebiegu operacyjnego i mobilizacyjnego
rozwinięcia jednostek wojskowych oraz koniecznych rezerw osobowych dla tych służb.
1.
Jednostki wojskowe i ich związki organizacyjne są rozmieszczone w garnizonach.
2.
Minister Obrony Narodowej powierza pełnienie funkcji dowódcy garnizonu żołnierzowi
zawodowemu zajmującemu stanowisko służbowe w tym garnizonie, a także zwalnia z tej
funkcji.
3.
Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca i znosi garnizony,
określa zadania ich dowódców oraz siedziby i terytorialny zasięg właściwości, z uwzględnieniem
w szczególności podziału terytorialnego państwa.
1.
Obywatele polscy, którzy przed wejściem w życie niniejszej ustawy przyjęli i pełnią
służbę w wojsku lub organizacjach wojskowych państw członkowskich Organizacji Traktatu
Północnoatlantyckiego albo państw członkowskich Unii Europejskiej bez wymaganej zgody,
są obowiązani pisemnie zawiadomić o tym fakcie w ciągu roku od dnia wejścia w życie
ustawy organ właściwy w sprawach udzielania zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej
organizacji wojskowej, za pośrednictwem polskiego urzędu konsularnego w tym państwie.
W zawiadomieniu należy wskazać nazwę obcego wojska lub obcej organizacji wojskowej,
w której obywatel polski pełni służbę, oraz czas rozpoczęcia i termin jej zakończenia,
a także przynależność ewidencyjną do wojskowej komendy uzupełnień na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej. Do zawiadomienia należy dołączyć dokument zawierający tytuł prawny stanowiący
podstawę przyjęcia i pełnienia służby, z którego wynika nazwa obcego wojska lub obcej
organizacji wojskowej, w której jest pełniona służba, oraz termin jej rozpoczęcia
i zakończenia.
2.
Spełnienie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne z uzyskaniem przez
obywatela polskiego zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej,
do czasu zakończenia tej służby.
3.
Nie podlega karze określonej w art. 141 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm. obywatel polski, który spełnił obowiązek określony w ust. 1.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2009 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1, który
wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
Powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu
na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. Obywatel polski będący równocześnie
obywatelem innego państwa nie podlega powszechnemu obowiązkowi obrony, jeżeli stale
zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
2
W ramach powszechnego obowiązku obrony obywatele polscy są obowiązani do
1)
pełnienia służby wojskowej,
2)
wykonywania obowiązków wynikających z nadanych przydziałów kryzysowych i przydziałów
mobilizacyjnych,
3)
świadczenia pracy w ramach pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych,
4)
pełnienia służby w obronie cywilnej,
5)
odbywania edukacji dla bezpieczeństwa,
6)
uczestniczenia w samoobronie ludności,
7)
odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełnienia służby
w jednostkach zmilitaryzowanych,
8)
wykonywania świadczeń na rzecz obrony
- na zasadach i w zakresie określonych w ustawie.
2a.
Przeznaczanie do służby zastępczej, kierowanie do jej odbywania oraz odbywanie służby
zastępczej następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej
(Dz. U. Nr 223, poz. 2217, z późn. zm..
3.
Ochotnicze spełnianie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony Rzeczypospolitej
Polskiej jest prawem wszystkich obywateli polskich.
1.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, stojąc na straży suwerenności i bezpieczeństwa
państwa, nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium, w szczególności
1)
zatwierdza, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, strategię bezpieczeństwa narodowego;
2)
wydaje, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, w drodze postanowienia, Polityczno-Strategiczną
Dyrektywę Obronną Rzeczypospolitej Polskiej oraz inne dokumenty wykonawcze do strategii
bezpieczeństwa narodowego;
3)
zatwierdza, na wniosek Rady Ministrów, plany krajowych ćwiczeń systemu obronnego i
kieruje ich przebiegiem;
4)
postanawia, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, o wprowadzeniu albo zmianie określonego
stanu gotowości obronnej państwa;
5)
może zwracać się do wszystkich organów władzy publicznej, administracji rządowej i
samorządowej, przedsiębiorców, kierowników innych jednostek organizacyjnych oraz organizacji
społecznych o informacje mające znaczenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa;
6)
inicjuje i patronuje przedsięwzięciom ukierunkowanym na kształtowanie postaw patriotycznych
i obronnych w społeczeństwie.
2.
Informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 5, przekazywane są bezzwłocznie.
1.
Poborowym, którzy w dniu wejścia w życie art. 1 pkt 21 niniejszej ustawy lub w ciągu
sześciu miesięcy po tym dniu podlegaliby przeniesieniu do rezerwy na podstawie art.
46 ustawy, o której mowa w art. 1, termin tego przeniesienia przedłuża się z mocy
prawa o okres dwunastu miesięcy.
2.
W okresie, o którym mowa w ust. 1, poborowi podlegają obowiązkowi odbycia zasadniczej
służby wojskowej na zasadach ogólnych.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do poborowych uznanych za niezdolnych do
czynnej służby wojskowej w czasie pokoju.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, sprawując zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi,
w szczególności
1)
określa, na wniosek Ministra Obrony Narodowej, główne kierunki rozwoju Sił Zbrojnych
oraz ich przygotowań do obrony państwa;
2)
może uczestniczyć w odprawach kierowniczej kadry Ministerstwa Obrony Narodowej i Sił
Zbrojnych.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy wymienionej
w art. 1, zmienianych niniejszą ustawą, zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów
wykonawczych na podstawie upoważnień w brzmieniu nadanym tą ustawą, nie dłużej jednak
niż przez sześć miesięcy.
1.
Do zadań Rady Ministrów wykonywanych w ramach zapewniania zewnętrznego bezpieczeństwa
państwa i sprawowania ogólnego kierownictwa w dziedzinie obronności kraju należy w
szczególności
1)
opracowywanie projektów strategii bezpieczeństwa narodowego;
2)
planowanie i realizacja przygotowań obronnych państwa zapewniających jego funkcjonowanie
w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny, w tym planowanie
przedsięwzięć gospodarczo-obronnych oraz zadań wykonywanych na rzecz Sił Zbrojnych
i wojsk sojuszniczych;
3)
przygotowywanie systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, w tym obroną państwa,
i organów władzy publicznej do funkcjonowania na stanowiskach kierowania;
4)
utrzymywanie stałej gotowości obronnej państwa, wnioskowanie do Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej o jej podwyższanie w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie
wojny oraz o jej obniżanie stosownie do zmniejszania stopnia zagrożenia;
5)
określanie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa państwa, w tym obronności,
oraz przygotowywanie ich szczególnej ochrony;
6)
przygotowanie na potrzeby obronne państwa i utrzymywanie w stałej gotowości jednolitych
systemów obserwacji, pomiarów, analiz, prognozowania i powiadamiania;
7)
przygotowanie systemu stałych dyżurów na czas zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa
państwa i wojny;
8)
określanie zasad wykorzystania służby zdrowia i infrastruktury technicznej państwa
na potrzeby obronne, w tym sposobu zabezpieczania przestrzeni powietrznej i wód terytorialnych
w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny;
9)
zapewnianie funkcjonowania systemu szkolenia obronnego w państwie;
10)
prowadzenie kontroli stanu przygotowań obronnych w państwie.
2.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, tryb realizacji zadań, o których
mowa w ust. 1, w szczególności
1)
warunki i tryb planowania i finansowania zadań wykonywanych w ramach przygotowań obronnych
państwa realizowanych przez organy administracji rządowej i organy samorządu terytorialnego,
sposób ich nakładania oraz właściwość organów w tych sprawach, w tym ujętych w planowaniu
operacyjnym i programach obronnych;
2)
organizację i tryb przygotowania systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, w tym
obroną państwa, oraz warunki funkcjonowania organów władzy publicznej na stanowiskach
kierowania;
3)
stany gotowości obronnej państwa, ich rodzaje, warunki wprowadzania, zadania związane
z podwyższaniem gotowości obronnej państwa i tryb ich realizacji, organizację i zadania
w zakresie tworzenia systemu stałych dyżurów na potrzeby podwyższania gotowości obronnej
państwa oraz właściwość organów w tych sprawach;
4)
obiekty szczególnie ważne dla bezpieczeństwa i obronności państwa, ich kategorie,
a także zadania w zakresie ich szczególnej ochrony oraz właściwość organów w tych
sprawach;
5
organizację i warunki przygotowania oraz sposób funkcjonowania systemów obserwacji,
pomiarów, analiz, prognozowania i powiadamiania o skażeniach na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej oraz właściwość organów w tych sprawach;
6)
warunki i sposób przygotowania i wykorzystania transportu morskiego, kolejowego, samochodowego,
lotniczego, żeglugi śródlądowej oraz infrastruktury drogowej i kolejowej na potrzeby
obronne państwa, a także ich ochrony w czasie wojny oraz właściwość organów w tych
sprawach;
7)
warunki i sposób przygotowania i wykorzystania systemów łączności na potrzeby obronne
państwa oraz właściwość organów w tych sprawach;
8
warunki i sposób przygotowania i wykorzystania podmiotów leczniczych w rozumieniu
przepisów o działalności leczniczej na potrzeby obronne państwa oraz właściwość organów
w tych sprawach;
9)
organizację szkolenia obronnego w państwie, podmioty objęte tym szkoleniem, zadania
w zakresie planowania i realizacji szkolenia obronnego oraz właściwość organów w tych
sprawach;
10)
zakres i sposób prowadzenia przez organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego
kontroli realizacji zadań obronnych wykonywanych przez jednostki organizacyjne i przedsiębiorców.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów
art. 1 pkt 14, pkt 20 lit. b, pkt 21, pkt 28, pkt 29 lit. a i d, pkt 31, pkt 32, pkt
33 lit. a i c, pkt 35 i pkt 36, art. 2 i 5, które wchodzą w życie z dniem 3 stycznia
2006 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2008 r.;
2)
art. 1 pkt 2 w zakresie art. 13b ust. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w art. 1, oraz
art. 2 i art. 5, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2008 r.
(uchylone).
„3. Wpis Spółki do rejestru przedsiębiorców oraz związane z tym wykreślenie staje
się skuteczne pierwszego dnia miesiąca przypadającego po dniu wydania postanowienia
o wpisie.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 27 ust.
7 ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, który wchodzi w
życie z dniem 1 stycznia 2009 r.
1.
Z dniem wejścia w życie ustawy znosi się okręgi wojskowe.
2.
Z dniem zniesienia okręgów wojskowych Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wstępuje
w prawa i obowiązki dowódcy okręgu wojskowego.
3.
Sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzone przez
dowódców okręgów wojskowych, przejmuje Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych.
„1. Przepisy ustaw, o których mowa w art. 1-10, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą
stosuje się do
1)
żołnierzy, którzy zmarli po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej,
2)
funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, którzy
zmarli po zwolnieniu ze służby
- po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy w następstwie wypadku, urazu lub choroby
pozostających w związku z pełnieniem odpowiednio czynnej służby wojskowej lub służby,
z zastrzeżeniem ust. 2.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 1, art.
2 pkt 4-6 i art. 3, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje zadania w zakresie bezpieczeństwa i obronności
przy pomocy Biura Bezpieczeństwa Narodowego.
2.
Do pracowników Biura Bezpieczeństwa Narodowego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Przewidziane w tych przepisach uprawnienia właściwych organów przysługują odpowiednio
Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej.
3.
Biurem Bezpieczeństwa Narodowego kieruje sekretarz stanu wyznaczony przez Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
Działalność Biura Bezpieczeństwa Narodowego jest finansowana ze środków budżetowych
Kancelarii Prezydenta.
5.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określa organizację oraz zakres działania Biura
Bezpieczeństwa Narodowego.
(utracił moc).
(uchylony).
1.
Do zakresu działania Dowódcy Wojsk Lądowych w szczególności należy
1)
dowodzenie związkami organizacyjnymi i jednostkami wojskowymi Wojsk Lądowych niewydzielonymi
w podporządkowanie Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych;
2)
planowanie oraz realizacja mobilizacyjnego i operacyjnego rozwinięcia Wojsk Lądowych;
3)
szkolenie podległych związków organizacyjnych i jednostek wojskowych;
4)
przygotowanie sił i środków Wojsk Lądowych do działań bojowych oraz w sytuacjach przewidzianych
w ustawach i ratyfikowanych umowach międzynarodowych;
5
zarządzanie i przeprowadzanie kontroli podległych związków organizacyjnych i jednostek
wojskowych na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli w administracji
rządowej.
2.
Do zakresu działania Dowódcy Sił Powietrznych w szczególności należy
1)
dowodzenie związkami organizacyjnymi i jednostkami wojskowymi Sił Powietrznych niewydzielonymi
w podporządkowanie Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych;
2)
planowanie oraz realizacja mobilizacyjnego i operacyjnego rozwinięcia Sił Powietrznych;
3)
szkolenie podległych związków organizacyjnych i jednostek wojskowych;
4)
przygotowanie sił i środków Sił Powietrznych do działań bojowych oraz w sytuacjach
przewidzianych w ustawach i ratyfikowanych umowach międzynarodowych;
5
zarządzanie i przeprowadzanie kontroli podległych związków organizacyjnych i jednostek
wojskowych na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli w administracji
rządowej.
3.
Do zakresu działania Dowódcy Marynarki Wojennej w szczególności należy
1)
dowodzenie związkami organizacyjnymi i jednostkami wojskowymi Marynarki Wojennej niewydzielonymi
w podporządkowanie Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych;
2)
planowanie oraz realizacja mobilizacyjnego i operacyjnego rozwinięcia Marynarki Wojennej;
3)
szkolenie podległych związków organizacyjnych i jednostek wojskowych;
4)
przygotowanie sił i środków Marynarki Wojennej do działań bojowych oraz w sytuacjach
przewidzianych w ustawach i ratyfikowanych umowach międzynarodowych;
5
zarządzanie i przeprowadzanie kontroli podległych związków organizacyjnych i jednostek
wojskowych na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli w administracji
rządowej;
6
przewodniczenie Radzie SAR, o której mowa w art. 121 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim
(Dz. U. Nr 228, poz. 1368).
4.
Do zakresu działania Dowódcy Wojsk Specjalnych w szczególności należy
1)
dowodzenie związkami organizacyjnymi i jednostkami wojskowymi Wojsk Specjalnych;
2)
planowanie oraz realizacja mobilizacyjnego i operacyjnego rozwinięcia oraz użycia
Wojsk Specjalnych;
3)
szkolenie podległych związków organizacyjnych i jednostek wojskowych;
4)
przygotowanie sił i środków Wojsk Specjalnych do działań bojowych oraz w sytuacjach
przewidzianych w ustawach i ratyfikowanych umowach międzynarodowych;
5
zarządzanie i przeprowadzanie kontroli podległych związków organizacyjnych i jednostek
wojskowych na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli w administracji
rządowej.
5.
Dowódcy, o których mowa w ust. 1-4, wykonują swoje zadania odpowiednio przy pomocy
Dowództwa Wojsk Lądowych, Dowództwa Sił Powietrznych, Dowództwa Marynarki Wojennej
i Dowództwa Wojsk Specjalnych.
6.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzeń, szczegółowe zakresy działania,
struktury organizacyjne oraz siedziby dowództw, o których mowa w ust. 5.
1.
W Siłach Zbrojnych tworzy się stanowisko Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych, równorzędne
stanowisku dowódcy rodzaju Sił Zbrojnych.
2.
Do zakresu działania Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych w szczególności należy
1)
planowanie operacyjne i dowodzenie operacyjne częścią Sił Zbrojnych, wydzieloną z
Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych oraz Marynarki Wojennej i przekazaną w jego podporządkowanie
decyzją Ministra Obrony Narodowej dla przeprowadzenia operacji;
2
wykonywanie zadań Ministra Obrony Narodowej w zakresie ochrony granicy państwowej
w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
określanie wymagań w zakresie zdolności bojowej dla związków organizacyjnych i jednostek
wojskowych przewidywanych do wydzielenia w jego podporządkowanie;
4)
szkolenie organów dowodzenia operacyjnego Sił Zbrojnych, a także ich zgrywanie z dowództwami
związków organizacyjnych i jednostek wojskowych przewidywanych do wydzielenia w jego
podporządkowanie;
5
zarządzanie i przeprowadzanie kontroli podległych związków organizacyjnych i jednostek
wojskowych na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli w administracji
rządowej.
3.
Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych wykonuje swoje zadania przy pomocy Dowództwa Operacyjnego
Sił Zbrojnych.
4.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, szczegółowy zakres działania,
strukturę organizacyjną oraz siedzibę Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych.
1.
W Siłach Zbrojnych tworzy się stanowisko Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych.
2.
Do zakresu działania Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w szczególności należy
1)
organizowanie i kierowanie systemem wsparcia logistycznego Sił Zbrojnych, w tym zabezpieczeniem
logistycznym jednostek wojskowych użytych lub przebywających poza granicami państwa;
2)
kierowanie procesem planowania i realizacji zadań wynikających z pełnienia funkcji
państwa-gospodarza (HNS) i państwa wysyłającego;
3)
zarządzanie obroną terytorialną, wydzielonymi siłami inżynierii wojskowej i obrony
przed bronią masowego rażenia;
4)
kierowanie terenowymi organami wykonawczymi Ministra Obrony Narodowej w sprawach operacyjno-obronnych
i rządowej administracji niezespolonej;
5
zarządzanie i przeprowadzanie kontroli w zakresie właściwości na zasadach i w trybie
określonych w przepisach o kontroli w administracji rządowej;
5
dowodzenie podległymi związkami organizacyjnymi i jednostkami wojskowymi;
6
planowanie oraz realizacja mobilizacyjnego i operacyjnego rozwinięcia podległych związków
organizacyjnych i jednostek wojskowych;
7
szkolenie podległych związków organizacyjnych i jednostek wojskowych;
8
wykonywanie zadań związanych z udziałem oddziałów i pododdziałów wojskowych w zwalczaniu
klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, ochrony mienia, akcjach poszukiwawczych
oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, a także w oczyszczaniu terenów
z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwianiu,
a także w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego;
9
zapewnianie uzupełnienia potrzeb osobowych jednostek wojskowych;
10
współpraca z innymi organami i podmiotami w sprawach związanych z obronnością państwa.
3.
Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wykonuje swoje zadania przy pomocy Inspektoratu
Wsparcia Sił Zbrojnych.
4.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, szczegółowy zakres działania,
strukturę organizacyjną oraz siedzibę Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych.
1.
Orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej, określonej w art. 30a ust. 1 pkt
1 ustawy zmienianej w art. 1, wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
zachowują moc i oznaczają również zdolność do pełnienia czynnej służby wojskowej i
służby w obronie cywilnej, określonej w tym przepisie, w brzmieniu nadanym w art.
1 pkt 7.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do orzeczeń wydanych wobec studentów i studentek
odbywających przed dniem wejścia w życie ustawy zajęcia wojskowe, określone w art.
95 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2009 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem art. 7, art. 8 i art. 12, które
wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Terenowymi organami wykonawczymi Ministra Obrony Narodowej w sprawach operacyjno-obronnych
i rządowej administracji niezespolonej są
1)
(uchylony);
2)
szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych;
3)
wojskowi komendanci uzupełnień.
2.
(uchylony).
3.
Szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych w sprawach, o których mowa w ust. 1, wykonują
w szczególności zadania z zakresu
1)
organu wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., w stosunku do wojskowych komendantów uzupełnień;
2)
zapewnienia operacyjnego i mobilizacyjnego rozwinięcia jednostek wojskowych;
3
koordynacji rozwijania i użycia oddziałów i pododdziałów wojskowych na potrzeby zwalczania
klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, ochrony mienia, akcji poszukiwawczych
oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego;
4
gromadzenia informacji na potrzeby realizacji przedsięwzięć wykonywanych w ramach
obowiązków państwa-gospodarza oraz planowania użycia przydzielonych sił i środków
do wsparcia wojsk sojuszniczych;
5
zapewniania uzupełnienia potrzeb osobowych jednostek wojskowych oraz innych jednostek
wykonujących zadania na rzecz obronności lub bezpieczeństwa państwa;
5a
koordynacji czynności realizowanych w ramach gromadzenia zasobów osobowych na potrzeby
Narodowych Sił Rezerwowych;
5b
udziału w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego w województwie;
5c
koordynacji przedsięwzięć prowadzonych w ramach pomocy w zakresie aktywizacji zawodowej
żołnierzy i osób zwolnionych z czynnej służby wojskowej oraz członków ich rodzin (rekonwersji);
6)
planowania wykorzystania sił układu pozamilitarnego na potrzeby obronne;
7)
administracji rezerw osobowych i świadczeń na rzecz obrony;
8)
udziału w planowaniu przestrzennego zagospodarowania, ze względu na potrzeby obronności
i bezpieczeństwa państwa;
9)
współpracy z innymi organami i podmiotami w sprawach związanych z obronnością państwa.
4.
Wojskowi komendanci uzupełnień w sprawach, o których mowa w ust. 1, wykonują w szczególności
zadania z zakresu
1)
zapewnienia mobilizacyjnego rozwinięcia jednostek wojskowych;
2)
administrowania rezerwami osobowymi;
3)
świadczeń na rzecz obrony;
4)
współpracy z innymi organami i podmiotami w sprawach związanych z obronnością państwa;
5
rekrutacji i naboru ochotników do czynnej służby wojskowej, w tym do zawodowej służby
wojskowej i służby kandydackiej;
6
udziału w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego w ramach terytorialnego
zasięgu działania wojskowych komend uzupełnień;
7
promocji obronności i służby wojskowej.
5.
(uchylony).
6.
Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca i znosi wojewódzkie
sztaby wojskowe i wojskowe komendy uzupełnień, określa szczegółowe zadania szefów
wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komendantów uzupełnień, jako organów
rządowej administracji niezespolonej, oraz określa siedziby i terytorialny zasięg
działania wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komend uzupełnień, z uwzględnieniem
w szczególności podziału terytorialnego państwa. W rozporządzeniu należy również określić
stanowiska kierownicze i komórki organizacyjne wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych
komend uzupełnień.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2008 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 3 lit. a
tiret drugie i trzecie, pkt 15, pkt 24-26, pkt 70-72, art. 7, art. 8 i art. 14 ust.
2, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Studenci i studentki odbywający przed dniem wejścia w życie ustawy zajęcia wojskowe,
o których mowa w art. 95 ust. 1 i 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym
do dnia 31 grudnia 2009 r., odbywają je nadal na dotychczasowych zasadach.
2.
Studium wojskowe, o którym mowa w art. 95 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
obowiązującym do dnia 31 grudnia 2009 r., może funkcjonować do dnia jego likwidacji,
która nastąpi nie później niż ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu zakończenia
zajęć wojskowych, określonego programem studiów uczelni morskiej.
3.
Dotacje z budżetu państwa związane ze szkoleniem wojskowym studentów w ramach studium
wojskowego, o którym mowa w art. 95 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
obowiązującym do dnia 31 grudnia 2009 r., uczelnia morska otrzymuje do czasu zlikwidowania
tego studium.
4.
Koszty związane z likwidacją studium wojskowego, w tym odprawy z tytułu zwolnienia
ze studium pracowników, pokrywa się z budżetu państwa z części, której dysponentem
jest minister właściwy do spraw gospodarki morskiej.
5.
Żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w studium wojskowym najpóźniej
z dniem likwidacji tego studium przenosi się do rezerwy kadrowej.
6.
Mienie przekazane lub zakupione ze środków budżetu państwa i znajdujące się w zarządzie
studium wojskowego staje się mieniem uczelni morskiej z dniem likwidacji studium wojskowego.
7.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
określi, w drodze rozporządzenia, termin likwidacji studium wojskowego oraz harmonogram
zasadniczych przedsięwzięć związanych z tą likwidacją, zapewniając możliwość przeprowadzenia
inwentaryzacji mienia, o którym mowa w ust. 6, i jego protokolarnego przekazania uczelni
morskiej.
(uchylony).
Zakres czynności realizowanych dotychczas przez organy prowadzące rejestrację, na
podstawie art. 31 ustawy zmienianej w art. 1, na potrzeby przeprowadzenia poboru,
w tym związane z ewidencją przedpoborowych, wykorzystuje się na potrzeby przeprowadzenia
kwalifikacji wojskowej, o której mowa w art. 32 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą.
1.
Osoby, które na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, były żołnierzami rezerwy,
ale dotychczas nie odbywały lub nie pełniły czynnej służby wojskowej, zachowują tytuł
żołnierza rezerwy w okresie podlegania obowiązkowi czynnej służby wojskowej.
2.
Żołnierze rezerwy, o których mowa w ust. 1, podlegają obowiązkom i posiadają uprawnienia
w zakresie odbywania służby wojskowej określone w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, na zasadach określonych dla osób przeniesionych do rezerwy
niebędących żołnierzami rezerwy.
3.
Osoby odbywające zajęcia wojskowe na podstawie art. 15 ust. 1 podlegają mianowaniu
na stopnie wojskowe, przeniesieniu do rezerwy oraz otrzymują tytuł żołnierza rezerwy
na dotychczasowych zasadach.
4.
Żołnierze rezerwy przeniesieni do rezerwy po odbyciu zajęć wojskowych, a przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają obowiązkom i posiadają uprawnienia w
zakresie odbywania służby wojskowej określone w ustawie zmienianej w art. 1, na zasadach
określonych dla żołnierzy rezerwy, o których mowa w art. 99 ust. 1 ustawy zmienianej
w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
(uchylony).
Zadania organów samorządu terytorialnego, realizowane w ramach i na potrzeby przeprowadzenia
kwalifikacji wojskowej, o której mowa w art. 32 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej.
Osoby, które na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym,
otrzymały stopień wojskowy szeregowego (marynarza) zachowują go do czasu mianowania
na wyższy stopień wojskowy.
1.
Centralnym organem administracji rządowej w sprawach obrony cywilnej jest Szef Obrony
Cywilnej Kraju.
2.
Szefa Obrony Cywilnej Kraju powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego
do spraw wewnętrznych.
3.
Szef Obrony Cywilnej Kraju podlega ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
4.
Do zakresu działania Szefa Obrony Cywilnej Kraju należy
1)
przygotowywanie projektów założeń i zasad działania obrony cywilnej;
2)
ustalanie ogólnych zasad realizacji zadań obrony cywilnej;
3)
koordynowanie określonych przedsięwzięć i sprawowanie kontroli realizacji przez organy
administracji rządowej i organy samorządu terytorialnego zadań obrony cywilnej;
4)
sprawowanie nadzoru nad odbywaniem zasadniczej służby w obronie cywilnej.
5.
Szef Obrony Cywilnej Kraju w sprawach należących do swojego zakresu działania wydaje
zarządzenia, wytyczne, instrukcje i regulaminy.
6.
Terenowymi organami obrony cywilnej są wojewodowie, starostowie, wójtowie lub burmistrzowie
(prezydenci miast).
7.
Do zakresu działania szefów obrony cywilnej województw, powiatów i gmin należy kierowanie
oraz koordynowanie przygotowań i realizacji przedsięwzięć obrony cywilnej przez instytucje
państwowe, przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne
działające na ich terenie.
8.
Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia szczegółowy zakres działania Szefa
Obrony Cywilnej Kraju oraz szefów obrony cywilnej województw, powiatów i gmin, jak
również zasady i tryb kierowania oraz koordynowania przez nich przygotowań i realizacji
przedsięwzięć obrony cywilnej.
(uchylony).
1.
Do spraw związanych z zaopatrzeniem określonym w art. 2 ustawy zmienianej w art. 2,
dotyczących osób, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy odbywały lub
po tym dniu odbywają nadterminową zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe
studentów szkół wyższych lub zajęcia wojskowe, a także członków ich rodzin, stosuje
się przepisy dotychczasowe.
2.
W przypadku zmian dotyczących zakresu i wysokości świadczeń określonych w ustawie,
o której mowa w art. 2, przysługują świadczenia w zmienionym zakresie i zmienionej
wysokości.
1.
Zadania wykonywane w ramach powszechnego obowiązku obrony przez organy, podmioty,
jednostki organizacyjne oraz organizacje wymienione w art. 2 określają ustawy i wydane
na ich podstawie akty prawne właściwych organów.
2.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, ogólne zasady wykonywania zadań w
ramach powszechnego obowiązku obrony przez ministrów, wojewodów, marszałków województw,
starostów i wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast) oraz przedsiębiorców i inne
jednostki organizacyjne, a także organizacje społeczne.
3.
Ministrowie organizują wykonywanie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony przez
podległe ministerstwa, podporządkowane i nadzorowane jednostki organizacyjne oraz
przedsiębiorców, dla których są organami założycielskimi.
4.
Wojewodowie organizują wykonywanie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony przez
urzędy wojewódzkie, podporządkowane i nadzorowane jednostki organizacyjne oraz przedsiębiorców,
dla których są organami założycielskimi, a ponadto przez organy samorządu terytorialnego,
organizacje społeczne oraz przedsiębiorców niebędących jednostkami organizacyjnymi
podporządkowanymi lub nadzorowanymi przez ministrów.
1.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze, wydane na podstawie przepisów ustawy zmienianej
w art. 1, które w niniejszej ustawie zostały uchylone lub zmienione, zachowują moc
do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie przepisów ustawy
zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez
12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.
2.
Przepisy wykonawcze, o których mowa w ust. 1, dotyczące poboru i poborowych stosuje
się odpowiednio do kwalifikacji wojskowej i osób podlegających kwalifikacji wojskowej.
1.
Do spraw o świadczenia należne z tytułu wypadków lub chorób na podstawie przepisów
ustawy zmienianej w art. 8, które spowodowały uszczerbek na zdrowiu albo śmierć
1)
studenta szkoły wyższej odbywającego przeszkolenie wojskowe w trakcie studiów,
2)
studenta lub studentki uczelni morskiej odbywających zajęcia wojskowe w trakcie studiów,
3)
żołnierza pełniącego nadterminową zasadniczą służbę wojskową
- wskutek wypadku lub choroby i pozostają w związku z odbywaniem przez niego tego
przeszkolenia, zajęć lub służby stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
W przypadku zmian zakresu i wysokości świadczeń określonych w ustawie, o której mowa
w art. 8, osobom, o których mowa w ust. 1, a także członkom ich rodzin, przysługują
świadczenia w zmienionym zakresie i zmienionej wysokości.
Organy administracji i kierownicy jednostek określonych w art. 18 uwzględniają w toku
wykonywania zadań w zakresie obronności postulaty dotyczące potrzeb Sił Zbrojnych,
przekazywane przez Ministra Obrony Narodowej lub organy wojskowe przez niego upoważnione,
oraz postulaty dotyczące potrzeb obrony cywilnej, przekazywane przez Szefa Obrony
Cywilnej Kraju lub terenowe organy obrony cywilnej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Studenci odbywający przed dniem wejścia w życie ustawy przysposobienie obronne, o
którym mowa w art. 166a ustawy zmienianej w art. 1, mogą kontynuować ten przedmiot
na dotychczasowych zasadach, nie dłużej jednak niż do końca roku akademickiego 2009/2010.
1.
Kierowanie sprawami obronności w województwie należy do wojewody.
2.
Wojewoda w ramach kierowania, o którym mowa w ust. 1, wykonuje zadania w zakresie
i na zasadach określonych w ustawach, a w szczególności
1)
określa szczegółowe kierunki działania dla kierowników zespolonych służb, inspekcji
i straży, organów administracji niezespolonej oraz jednostek samorządu terytorialnego
w zakresie realizacji zadań obronnych;
2)
kieruje realizacją przedsięwzięć związanych z podwyższaniem gotowości obronnej państwa
wykonywanych przez marszałków województw, starostów, wójtów lub burmistrzów (prezydentów
miast), przedsiębiorców oraz inne jednostki organizacyjne i organizacje społeczne
mające swoją siedzibę na terenie województwa;
3)
koordynuje przedsięwzięcia niezbędne dla zabezpieczenia mobilizacji jednostek wojskowych
i wykonywania świadczeń na rzecz obrony;
4)
kieruje realizacją przedsięwzięć związanych z przygotowaniem stanowisk kierowania
dla organów terenowych;
5)
organizuje wykorzystanie miejscowych sił i środków na potrzeby obronności państwa
i obszaru województwa, w tym ochrony ludności oraz dóbr materialnych i kultury przed
środkami rażenia, jak również niesienia pomocy poszkodowanym;
6)
kontroluje i ocenia wykonywanie zadań obronnych przez organy, podmioty, jednostki
organizacyjne i organizacje, o których mowa w pkt 1 i 2;
7)
organizuje edukację społeczeństwa dotyczącą przygotowania obronnego oraz prowadzi
szkolenia i ćwiczenia obronne.
1.
Z dniem 30 grudnia 2009 r. osoby odbywające służbę zastępczą zwalnia się z tej służby.
2.
Osoby, o których mowa w ust. 1, z dniem zwolnienia ze służby zastępczej, wojskowy
komendant uzupełnień przenosi do rezerwy.
(uchylony).
Dotychczasowe przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 70 ust. 1 i 2, art. 97a,
art. 106, art. 108 ust. 4 i 5 oraz art. 199f ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują moc do czasu
wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 70 ust. 6, art.
97a, art. 106, art. 108 ust. 13 i art. 199f ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy.
Przepisy ustawy dotyczące
1)
ministra - stosuje się odpowiednio również do przewodniczącego komitetu wchodzącego
w skład Rady Ministrów, centralnego organu administracji rządowej, kierownika innego
państwowego urzędu centralnego lub instytucji państwowej, prezesa lub zarządu banku
oraz zarządu głównego organizacji społecznej;
2)
przedsiębiorców - stosuje się do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych
nieposiadających osobowości prawnej, które prowadzą działalność gospodarczą;
3)
pracodawców - stosuje się do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych
nieposiadających osobowości prawnej, które zatrudniają pracowników.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2010 r., z wyjątkiem
1)
art. 1 pkt 36 lit. b, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 21, który wchodzi w życie z dniem 30 grudnia 2009 r.
Administrowanie rezerwami osobowymi dla celów powszechnego obowiązku obrony obejmuje
1
przeprowadzanie rejestracji i kwalifikacji wojskowej;
2)
określanie zdolności do służby wojskowej;
3)
przeznaczanie do
a)
służby wojskowej,
b)
służby w obronie cywilnej,
c)
służby w jednostkach zmilitaryzowanych;
4)
uzupełnianie Sił Zbrojnych;
5)
prowadzenie ewidencji wojskowej;
6)
wykonywanie innych czynności w tym zakresie.
1.
Administrowanie rezerwami osobowymi, z wyjątkiem czynności określonych w art. 23 pkt
1 i 2, należy do Ministra Obrony Narodowej.
2.
Terenowymi organami administracji wojskowej właściwymi w sprawach określonych w ust.
1 są szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych oraz wojskowi komendanci uzupełnień.
1.
Do przeprowadzania czynności związanych z wykonywaniem powszechnego obowiązku obrony
oraz do współdziałania z organami wojskowymi w zakresie określonym w art. 24 ust.
1 są właściwy wojewoda oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub starosta sprawujący
władzę administracji ogólnej oraz organy samorządu terytorialnego.
2.
W sprawach dotyczących spełniania powszechnego obowiązku obrony przez obywateli polskich
przebywających za granicą oraz współdziałania w tym zakresie z organami wojskowymi
są właściwe polskie urzędy konsularne.
3.
Instytucje państwowe, przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne oraz organizacje
społeczne są obowiązane do współdziałania z organami wojskowymi i właściwymi wojewodami
oraz wójtami (burmistrzami, prezydentami miast) lub starostami sprawującymi władzę
administracji ogólnej i organami samorządu terytorialnego w zakresie administracji
rezerw osobowych oraz do wykonywania związanych z tym czynności określonych w ustawie
i przepisach wydanych na jej podstawie.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2010 r., z wyjątkiem art. 19, który wchodzi
w życie z dniem ogłoszenia.
1
Określenie zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji
wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, z zastrzeżeniem
art. 29 ust. 1.
1a
W ramach czynności, o których mowa w ust. 1, osoby stawiające się do kwalifikacji
wojskowej, poddaje się obowiązkowym badaniom lekarskim, a także, stosownie do potrzeb
i według decyzji przewodniczącego komisji lekarskiej, badaniom specjalistycznym, w
tym psychologicznym, oraz obserwacji szpitalnej.
1b
Osoba stawiająca się do kwalifikacji wojskowej jest obowiązana przedstawić komisji
lekarskiej posiadaną dokumentację medyczną, w tym wyniki badań specjalistycznych,
przeprowadzonych w okresie dwunastu miesięcy przed dniem stawienia się do kwalifikacji
wojskowej.
1c
Osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, w stosunku do których
orzeczono stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie
ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
(Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, z późn. zm., osób całkowicie niezdolnych do pracy oraz niezdolnych do samodzielnej egzystencji
lub uznanych za całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z późn. zm., jak również osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej zaliczonych
do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności
w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm., można nie poddawać badaniom lekarskim, o których mowa w ust. 1a, jeżeli przedstawią
komisji orzeczenie albo wypis z treści orzeczenia stwierdzającego tę niezdolność lub
niepełnosprawność, na podstawie którego można określić zdolność tych osób do czynnej
służby wojskowej.
2
Powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie powołują wojewodowie w porozumieniu z szefami
wojewódzkich sztabów wojskowych.
2a.
Wojewódzka komisja lekarska sprawuje nadzór nad działalnością powiatowych komisji
lekarskich.
3.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, skład, tryb powoływania i postępowania
oraz terminy urzędowania powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich oraz zasady
przeprowadzania badań lekarskich, a także zasady współdziałania komisji z wojewodami
oraz wójtami (burmistrzami, prezydentami miast) lub starostami sprawującymi władzę
administracji ogólnej i organami samorządu terytorialnego.
4.
(uchylony).
(uchylony).
1
Orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej doręcza się osobie stawiającej się do kwalifikacji
wojskowej i wojskowemu komendantowi uzupełnień na piśmie wraz z uzasadnieniem.
2
Od orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej przysługuje osobie stawiającej się do
kwalifikacji wojskowej i wojskowemu komendantowi uzupełnień odwołanie do wojewódzkiej
komisji lekarskiej w terminie czternastu dni od dnia doręczenia orzeczenia. Orzeczenie
to może być zmienione przez wojewódzką komisję lekarską również z urzędu, jeżeli zostało
wydane z naruszeniem przepisów prawa.
3.
Członkom powiatowej komisji lekarskiej przysługuje prawo wnoszenia do wojewódzkiej
komisji lekarskiej sprzeciwów od orzeczeń powiatowej komisji lekarskiej w terminie
czternastu dni od dnia wydania orzeczenia.
4
Ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej ustalające kategorię
zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B może być zmienione przez powiatową komisję
lekarską z urzędu albo na pisemny wniosek osoby stawiającej się do kwalifikacji wojskowej
lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli stan zdrowia tej osoby uległ istotnej
zmianie.
4a
O wszczęciu z urzędu postępowania, o którym mowa w ust. 4, zawiadamia się wojskowego
komendanta uzupełnień oraz osobę stawiającą się do kwalifikacji wojskowej.
4b
Wniosek o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B składa się
za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień. Do wniosku osoba stawiająca się
do kwalifikacji wojskowej dołącza zaświadczenie lekarskie stwierdzające zmiany w jej
stanie zdrowia, jakie nastąpiły od dnia ostatniego orzeczenia ustalającego kategorię
zdolności do czynnej służby wojskowej.
4c
Do powiatowej komisji lekarskiej nie kieruje się osób, wobec których wydano ostateczne
orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E.
4d
Wobec osób, dla których ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D
lub E, przewodniczący powiatowej komisji lekarskiej wszczyna z urzędu postępowanie
w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, jeżeli ostateczne
orzeczenie o stopniu zdolności tych osób do czynnej służby wojskowej zostało wydane
z naruszeniem przepisów prawa. O wszczęciu tego postępowania powiadamia się wojskowego
komendanta uzupełnień oraz osobę, wobec której orzeczona została kategoria zdolności
do czynnej służby wojskowej D lub E.
5
Ostateczne orzeczenia komisji lekarskich są wiążące dla wojskowych komendantów uzupełnień.
1.
Wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby
wojskowej
1
osób o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej w okresie, kiedy nie urzęduje
powiatowa komisja lekarska;
2)
żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową;
3)
żołnierzy rezerwy;
4
osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy;
5
innych niż wymienione w pkt 1-4 osób, podlegających ze względu na wiek obowiązkowi
służby wojskowej, które zgłosiły się ochotniczo do jej odbywania.
1a
Niezależnie od orzekania, o którym mowa w ust. 1, wojskowe komisje lekarskie orzekają
również o
1)
zdolności do pełnienia służby poza granicami państwa;
2)
zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych
i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych;
3)
potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego;
4
ustaleniu związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową.
2
Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3-5, do wojskowej komisji lekarskiej kieruje
- z urzędu lub na wniosek tych osób - wojskowy komendant uzupełnień, a osoby, o których
mowa w ust. 1 pkt 2 - dowódca jednostki wojskowej. W celu ustalenia zdolności osób
do pełnienia służby poza granicami państwa wojskowy komendant uzupełnień lub dowódca
jednostki wojskowej kieruje te osoby, z urzędu lub na ich wniosek, do wojskowej komisji
lekarskiej.
2a
O skierowaniu osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lub 3-5, do wojskowej komisji lekarskiej
wojskowy komendant uzupełnień, a w przypadku skierowania do wojskowej komisji lekarskiej
osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2 - dowódca jednostki wojskowej, informuje przewodniczącego
tej komisji i przesyła w załączeniu posiadaną dokumentację medyczną dotyczącą stanu
zdrowia osoby skierowanej.
3.
Badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne dla potrzeb orzekania przez wojskowe
komisje lekarskie realizują placówki medyczne wybrane przez Ministra Obrony Narodowej.
3a
W czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której
wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej
D albo E.
3b
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej doręcza się na piśmie wraz z uzasadnieniem
osobie skierowanej do wojskowej komisji lekarskiej oraz organowi, który skierował
tę osobę do wojskowej komisji lekarskiej.
3c
Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej osobie skierowanej oraz organowi, który
skierował tę osobę do wojskowej komisji lekarskiej, przysługuje odwołanie do wojskowej
komisji lekarskiej będącej organem wyższego stopnia, w terminie czternastu dni od
dnia doręczenia orzeczenia.
3d
Przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej informuje organ, który skierował daną
osobę do wojskowej komisji lekarskiej, o niestawieniu się tej osoby przed wojskową
komisją lekarską.
3e
Ostateczne orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest wiążące dla wojskowych komendantów
uzupełnień i dowódców jednostek wojskowych.
4.
Do zamówień na realizację świadczeń, o których mowa w ust. 3, nie stosuje się przepisów
ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm..
5
Skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek osób, o których mowa w ust.
1 pkt 1 lub 3-5, może nastąpić wyłącznie w przypadku występowania uzupełnieniowych
potrzeb Sił Zbrojnych.
6.
(uchylony).
7.
Do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej osób, o których mowa w ust. 1
pkt 1, przez wojskowe komisje lekarskie przepisy art. 26 ust. 1a-1c stosuje się odpowiednio.
8.
Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia
1)
tworzy, przekształca i znosi wojskowe komisje lekarskie oraz określa ich siedziby,
zasięg działania, a także właściwość, z uwzględnieniem w szczególności podziału terytorialnego
państwa;
2)
określi tryb udzielania zamówień na badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne
dla potrzeb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie, uwzględniając równe traktowanie
placówek medycznych.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów
art. 21, 23 i 25-28, które wchodzą w życie w terminie, o którym mowa w art. 9 ust.
3.
1
Podmioty lecznicze udzielają zwolnienia od pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia,
lekarzom wchodzącym w skład powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich oraz pracownikom
średniego personelu medycznego wyznaczonym do powiatowych komisji lekarskich w razie
konieczności ich udziału w pracach komisji w godzinach pracy zawodowej.
2
Osobom wchodzącym w skład komisji lekarskich, o których mowa w ust. 1, orzekających
o stopniu zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji
wojskowej, oraz pracownikom średniego personelu medycznego, o których mowa w ust.
1, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za pracę związaną z określeniem zdolności tych
osób do czynnej służby wojskowej, wykonywaną poza godzinami pracy zawodowej, z zachowaniem
prawa do wynagrodzenia zgodnie z ust. 1.
3
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania dodatkowego wynagrodzenia
osób wchodzących w skład komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności do czynnej
służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej oraz pracowników
średniego personelu medycznego wyznaczonych do powiatowych komisji lekarskich. Wysokość
wynagrodzenia za każdy dzień pracy nie może przekraczać 10% przeciętnego wynagrodzenia
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski” na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych za kwartał poprzedzający wypłatę wynagrodzenia.
4
Wojewodowie zlecają podmiotom leczniczym przeprowadzanie na potrzeby powiatowych i
wojewódzkich komisji lekarskich badań specjalistycznych, w tym psychologicznych, oraz
obserwacji szpitalnej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej.
4a
W razie niemożności zlecenia przeprowadzania badań specjalistycznych lub badań psychologicznych
podmiotom leczniczym wojewodowie mogą zawierać umowy o przeprowadzanie takich badań
przez lekarzy prowadzących indywidualne specjalistyczne praktyki lekarskie lub grupowe
praktyki lekarskie oraz przez psychologów.
4b
Przy powoływaniu powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich oraz do zamówień na
realizację świadczeń, o których mowa w art. 30 ust. 4 i 4a oraz w art. 26 ust. 1a,
nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych.
5.
Koszty wynagrodzeń, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz badań specjalistycznych i obserwacji
szpitalnej, o których mowa w ust. 4, pokrywa się z budżetu państwa, z części, którą
dysponuje wojewoda.
1.
Ustala się następujące kategorie zdolności do czynnej służby wojskowej
1
kategoria A - zdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania
lub pełnienia określonego rodzaju czynnej służby wojskowej, o którym mowa w art. 59,
a także zdolność do odbywania służby w obronie cywilnej oraz służby zastępczej;
2)
kategoria B - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza przemijające
upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które
w okresie do dwudziestu czterech miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności
do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju;
3)
kategoria D - niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie
pokoju;
4)
kategoria E - trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której
mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
2.
Orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 1,
właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej
zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników
badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.
3.
W razie stwierdzenia kilku chorób i ułomności przy określaniu zdolności do czynnej
służby wojskowej rozpatruje się łącznie wszystkie ograniczenia spowodowane tymi chorobami
i ułomnościami. Osobę badaną można w takim wypadku zaliczyć do niższej kategorii zdolności
do czynnej służby wojskowej, niż wynikałoby to z kategorii zdolności ustalonej dla
poszczególnych chorób i ułomności; w takim wypadku decyduje ocena ogólnej sprawności
psychofizycznej badanego.
4.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych
i ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia
1)
wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do czynnej służby
wojskowej oraz do służby poza granicami państwa;
2)
wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby
w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających
szczególnych predyspozycji zdrowotnych;
3)
szczegółowe warunki orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej przez wojskowe
komisje lekarskie;
4)
szczegółowe warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa;
5)
tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich;
6)
sposób ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową przez te komisje;
7)
sposób orzekania o potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego.
5.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, należy wskazać kategorie zdolności do służby
orzekane w razie stwierdzenia poszczególnych chorób i ułomności, uwzględniając oznaczenie
tych chorób i ułomności według paragrafów i punktów w celu zapewnienia ochrony danych
osobowych w procesie orzeczniczym, a także określić tryb kierowania do wojskowych
komisji lekarskich i tryb ich postępowania, z uwzględnieniem prowadzenia dodatkowych
badań specjalistycznych wymaganych w poszczególnych rodzajach wojsk i służb, na poszczególnych
stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych oraz do służby poza granicami państwa,
tryb wydawania orzeczeń i ich zatwierdzania, niezbędne elementy orzeczenia, tryb rozpatrywania
odwołań i sprzeciwów od tych orzeczeń oraz ich uchylania w trybie nadzoru, niezbędną
dokumentację lekarską i inne dokumenty mogące stanowić podstawę orzeczenia wojskowej
komisji lekarskiej, wzór skierowania do wojskowych komisji lekarskich, jak również
wzory orzeczeń i certyfikatów wydawanych przez te komisje.
1.
Obywatele polscy, którzy ukończyli osiemnaście lat życia, podlegają rejestracji.
2.
Rejestrację prowadzi wójt lub burmistrz (prezydent miasta) właściwy ze względu na
miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące osoby objętej
rejestracją w dniu ukończenia przez nią osiemnastu lat życia. W pozostałych przypadkach
właściwość miejscową ustala się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
3.
Rejestrację prowadzi się na potrzeby założenia ewidencji wojskowej oraz prowadzenia
kwalifikacji wojskowej.
4
Rejestrację prowadzi się na podstawie danych osobowych określonych w art. 44a ust. 2 pkt 1-6, 8-10 i 13-17 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia
1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych
(Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm., o których mowa w art. 49 ust. 2b pkt 1, uzyskanych z ewidencji ludności prowadzonej
przez wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast).
4
Rejestrację prowadzi się na podstawie danych osobowych określonych w art. 8 pkt 1-5, 7, 9-11, 14, 17-21 i 26 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji
ludności
(Dz. U. Nr 217, poz. 1427, z późn. zm.), o których mowa w art. 49 ust. 2b pkt 1, uzyskanych z ewidencji ludności prowadzonej
przez wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast).
5.
Dane, o których mowa w ust. 4, ujmuje się w rejestrze osób objętych rejestracją oraz
w wykazach osób podlegających wezwaniu do kwalifikacji wojskowej.
6.
Jeden egzemplarz rejestru osób objętych rejestracją przekazuje się właściwemu wojskowemu
komendantowi uzupełnień na potrzeby założenia ewidencji wojskowej.
7.
Prowadzenie rejestracji nie wymaga zgłoszenia się, zgody lub powiadomienia osoby,
o której mowa w ust. 1.
1.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny rejestracją mogą zostać objęte również
inne, niż wymienione w art. 31 ust. 1, osoby.
2.
Osoby podlegające rejestracji mogą zostać obowiązane do zgłoszenia się do rejestracji
w określonym terminie i miejscu.
3.
Obowiązki, o których mowa w ust. 1 i 2, może wprowadzić, w drodze rozporządzenia,
Rada Ministrów, w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, a także w przypadku
dużej migracji ludności, wystąpienia zakłóceń w przekazywaniu na potrzeby rejestracji
danych z ewidencji ludności prowadzonej przez wójtów lub burmistrzów (prezydentów
miast) lub w razie potrzeby rozszerzenia zakresu osób objętych obowiązkiem zgłoszenia
się do kwalifikacji wojskowej, wskazując jednocześnie grupy osób objęte rejestracją
oraz obowiązkiem zgłoszenia się do rejestracji.
4.
Do prowadzenia rejestracji w przypadku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio
przepisy art. 3, z zastrzeżeniem ust. 5-9.
5.
Obowiązkowi zgłoszenia się do rejestracji w przypadku, o którym mowa w ust. 2, nie
podlegają osoby, w stosunku do których orzeczono stałą albo długotrwałą niezdolność
do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoby całkowicie niezdolne do pracy oraz niezdolne do samodzielnej egzystencji lub
uznane za całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak również osoby zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo o
umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych, jeżeli przedstawią wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta) dokument stwierdzający
tę niezdolność lub niepełnosprawność.
6.
Rejestrację w przypadku, o którym mowa w ust. 2, prowadzi wójt lub burmistrz (prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce
pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące osoby podlegającej
rejestracji. W pozostałych przypadkach właściwość miejscową ustala się według przepisów
Kodeksu postępowania administracyjnego.
7.
Do rejestracji w przypadku, o którym mowa w ust. 2, wzywa osobę podlegającą temu obowiązkowi
wójt lub burmistrz (prezydent miasta).
8.
Osoby podlegające obowiązkowi zgłoszenia się do rejestracji, które nie zgłosiły się
do tej rejestracji w przypadku, o którym mowa w ust. 2, w określonym terminie i miejscu,
są obowiązane to uczynić niezwłocznie po ustaniu przeszkody.
9.
W razie niezgłoszenia się bez uzasadnionej przyczyny do rejestracji w przypadku, o
którym mowa w ust. 2, osoby podlegającej temu obowiązkowi, wójt lub burmistrz (prezydent
miasta) nakłada grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza przymusowe doprowadzenie
przez Policję do urzędu gminy, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
określi, w drodze rozporządzenia, tryb prowadzenia rejestracji i wzory dokumentów
prowadzonych w ramach rejestracji, uwzględniając pisemny lub elektroniczny sposób
ich prowadzenia oraz wskazując szczegółowy zakres danych ujmowanych w poszczególnych
dokumentach. Rozporządzenie powinno zapewniać realizację celu prowadzenia rejestracji,
w tym wskazywać organy, którym mogą być udostępniane dokumenty związane z rejestracją.
2.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy również uwzględnić możliwość wprowadzenia
obowiązku osobistego zgłoszenia się osób do rejestracji, w tym wskazywać tryb i sposób
ich wzywania.
1.
Mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą dziewiętnaście lat życia, są obowiązani
stawić się, w określonym terminie i miejscu, do kwalifikacji wojskowej.
2
Osoby podlegające stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, które nie dopełniły tego
obowiązku w określonym terminie i miejscu, są obowiązane to uczynić niezwłocznie po
ustaniu przeszkody.
3
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 i 2, trwa do końca roku kalendarzowego, w którym
osoba objęta tym obowiązkiem kończy dwadzieścia cztery lata życia.
4
Do kwalifikacji wojskowej mogą się stawić również ochotnicy, w tym kobiety, do końca
roku kalendarzowego, w którym kończą dwadzieścia cztery lata życia, niezależnie od
posiadanych kwalifikacji i wykształcenia, jeżeli ukończyli co najmniej osiemnaście
lat życia. Ochotnicy, którzy stawili się do kwalifikacji wojskowej, z dniem tego stawienia
się, podlegają obowiązkowi czynnej służby wojskowej na zasadach ogólnych.
5.
Stawienie się do kwalifikacji wojskowej obejmuje stawienie się przed wójtem lub burmistrzem
(prezydentem miasta), powiatową komisją lekarską oraz wojskowym komendantem uzupełnień.
6.
W ramach kwalifikacji wojskowej wykonuje się czynności związane z
1)
sprawdzeniem tożsamości osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej;
2)
ustaleniem zdolności do czynnej służby wojskowej osób podlegających stawieniu się
do kwalifikacji wojskowej;
3
wstępnym przeznaczeniem osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej
do poszczególnych form powszechnego obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, określonych
w art. 4 ust. 2, oraz przyjęciem wniosków o przeznaczenie do służby zastępczej;
4)
założeniem lub aktualizacją ewidencji wojskowej i przetwarzaniem danych gromadzonych
w tej ewidencji;
5)
wydaniem wojskowych dokumentów osobistych;
6)
przeniesieniem osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej do rezerwy
i wydaniem na ich wniosek zaświadczeń o uregulowanym stosunku do służby wojskowej;
7)
przygotowaniem rekrutacji wojskowej do ochotniczych form służby wojskowej.
7.
Czynności, o których mowa w ust. 6, wymienione w
1)
pkt 1 - należą do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) albo upoważnionego pracownika
urzędu gminy (miasta);
2)
pkt 2 - należą do powiatowej komisji lekarskiej;
3)
pkt 3-7 - należą do wojskowego komendanta uzupełnień albo jego upoważnionego przedstawiciela.
8
Do stawienia się do kwalifikacji wojskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wzywa
wójt lub burmistrz (prezydent miasta), zapewniając planowe stawiennictwo osób do kwalifikacji
wojskowej.
9
W czasie kwalifikacji wojskowej wójt lub burmistrz (prezydent miasta)
1)
prowadzi listę stawiennictwa osób do kwalifikacji wojskowej, uwzględniając następujące
dane osobowe tych osób
a)
nazwisko,
b)
imię lub imiona,
c)
nazwisko rodowe,
d)
numer ewidencyjny PESEL,
e)
miejsce urodzenia,
f)
serię i numer dowodu osobistego,
g)
miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące,
h)
adres do korespondencji;
2)
wypłaca świadczenia, o których mowa w art. 52 ust. 2 i 3.
10.
W razie niestawienia się do kwalifikacji wojskowej bez uzasadnionej przyczyny, wójt
lub burmistrz (prezydent miasta) z urzędu albo na wniosek przewodniczącego powiatowej
komisji lekarskiej lub wojskowego komendanta uzupełnień nakłada na osobę podlegającą
kwalifikacji wojskowej grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza przymusowe doprowadzenie
przez Policję do kwalifikacji wojskowej w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
11.
Przepisy ust. 5 i 6 pkt 3-7 nie naruszają uprawnień wojskowego komendanta uzupełnień
związanych z wykonywaniem czynności, określonych w tych przepisach, niezależnie od
trwania kwalifikacji wojskowej oraz związanych z nią uprawnień osób podlegających
kwalifikacji wojskowej oraz tych, którzy się do niej stawili.
11a
W okresie trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia
wojskowego, w ramach kwalifikacji wojskowej
1)
wojskowy komendant uzupełnień może również wykonywać czynności związane z udzieleniem
odroczeń czynnej służby wojskowej oraz służby w obronie cywilnej;
2)
wójt lub burmistrz (prezydent miasta) może również wykonywać czynności związane z
przyjęciem wniosków o orzeczenie konieczności sprawowania przez osoby podlegające
stawieniu się do kwalifikacji wojskowej bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny.
12.
Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić w razie ogłoszenia mobilizacji
i w czasie wojny, obowiązek stawienia się do kwalifikacji wojskowej osób, które w
danym roku kalendarzowym kończą co najmniej osiemnaście lat życia, trwający do końca
roku kalendarzowego, w którym osoby te kończą pięćdziesiąt lat życia, uwzględniając
potrzeby Sił Zbrojnych, zagrożenie zewnętrznego i wewnętrznego bezpieczeństwa państwa
oraz wskazując granice wieku osób, których ten obowiązek dotyczy.
1
Starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) na potrzeby przeprowadzenia kwalifikacji
wojskowej
1)
zapewnia lokal dla wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), powiatowej komisji lekarskiej
i wojskowego komendanta uzupełnień wraz z wyposażeniem oraz przedmioty niezbędne do
pracy tych organów, a także pomieszczenia wraz z wyposażeniem, niezbędne przy wprowadzaniu
danych do ewidencji wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej;
2)
może zatrudnić, na podstawie umowy o pracę na czas określony lub umowę zlecenia, nie
więcej niż cztery osoby do prac związanych z wprowadzaniem danych do ewidencji wojskowej
osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej i wydawaniem wojskowych dokumentów
osobistych oraz osobę do prowadzenia zajęć z osobami zgłaszającymi się do kwalifikacji
wojskowej w lokalu, w którym jest prowadzona kwalifikacja wojskowa;
3)
zapewnia porządek w lokalu, w którym jest prowadzona kwalifikacja wojskowa oraz bezpieczeństwo
pracy organów, o których mowa w pkt 1, a także odpowiada za zabezpieczenie pomieszczeń
i dokumentacji po zakończeniu urzędowania tych organów;
4)
(uchylony).
2
Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 2, przysługuje wynagrodzenie nie niższe niż wynagrodzenie
referentów z wykształceniem średnim, określone w przepisach wydanych na podstawie
art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych
(Dz. U. Nr 223, poz. 1458, z późn. zm..
3
Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 2, wykonującym prace związane z wprowadzaniem
danych do ewidencji wojskowej i wydawaniem wojskowych dokumentów osobistych osobom
zgłaszającym się do kwalifikacji wojskowej, wojskowy komendant uzupełnień wydaje pisemne
upoważnienie do wykonywania tych prac na zasadach określonych w przepisach o ochronie
danych osobowych. Czynności te są wykonywane pod nadzorem wojskowego komendanta uzupełnień.
1.
Wojewoda zapewnia lokal dla wojewódzkiej komisji lekarskiej wraz z wyposażeniem oraz
przedmioty niezbędne do pracy tej komisji.
2
Wojewoda, w miarę potrzeby, zapewnia szkolenie osób wchodzących w skład wojewódzkich
i powiatowych komisji lekarskich, pracowników urzędów gmin (miast) prowadzących sprawy
kwalifikacji wojskowej, a także osób, o których mowa w art. 32a ust. 1 pkt 2.
3
Wojskowy komendant uzupełnień prowadzi szkolenie osób, o których mowa w art. 32a ust.
1 pkt 2.
1
Osoby podlegające kwalifikacji wojskowej stawiają się przed wójtem lub burmistrzem
(prezydentem miasta), powiatową komisją lekarską oraz wojskowym komendantem uzupełnień,
właściwymi ze względu na miejsce ich pobytu stałego. Osoby zameldowane na pobyt czasowy
trwający ponad trzy miesiące stawiają się przed wójtem lub burmistrzem (prezydentem
miasta), powiatową komisją lekarską oraz wojskowym komendantem uzupełnień, właściwymi
ze względu na miejsce tego pobytu.
2
Osoby podlegające stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, które w okresie od dnia
ogłoszenia kwalifikacji wojskowej do dnia jej rozpoczęcia zmieniły miejsce pobytu
stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące, zgłaszają się do wójta
lub burmistrza (prezydenta miasta), właściwego ze względu na ich nowe miejsce pobytu
stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące. Wójt lub burmistrz (prezydent
miasta) wyznacza im miejsce i termin stawienia się do kwalifikacji wojskowej.
3
Osoby podlegające stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, które po rozpoczęciu kwalifikacji
wojskowej na danym terenie zamierzają zmienić miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego
trwającego ponad trzy miesiące, stawiają się do kwalifikacji wojskowej przed opuszczeniem
miejsca dotychczasowego pobytu. W pozostałych przypadkach właściwość miejscową ustala
się według przepisów art. 21 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się również do ochotników.
Osoby, które podlegały obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej i z jakichkolwiek
powodów nie stawiły się do niej, są obowiązane zgłosić się do wojskowego komendanta
uzupełnień, właściwego ze względu na ich miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego
trwającego ponad trzy miesiące, w celu uregulowania stosunku do powszechnego obowiązku
obrony. Obowiązek ten trwa do czasu ukończenia pięćdziesięciu lat życia, a w razie
ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, do czasu ukończenia sześćdziesięciu lat życia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 12 pkt
5, art. 13, art. 17 pkt 2 oraz art. 28, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy
od dnia ogłoszenia.
1
Kwalifikację wojskową przeprowadzają wojewodowie przy współudziale szefów wojewódzkich
sztabów wojskowych, wojskowych komendantów uzupełnień i starostów, a także wójtów
lub burmistrzów (prezydentów miast).
2.
Za przeprowadzenie kwalifikacji wojskowej na terenie powiatu (miasta na prawach powiatu)
odpowiada starosta (prezydent miasta).
3.
Kwalifikację wojskową przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem, że jej przeprowadzenie
w kilku okresach danego roku kalendarzowego może nastąpić wyłącznie w razie ogłoszenia
mobilizacji i w czasie wojny.
4.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych i Minister Obrony Narodowej określają corocznie,
w drodze rozporządzenia, termin lub terminy ogłoszenia kwalifikacji wojskowej i czas
jej lub ich trwania na terytorium państwa oraz roczniki i grupy osób podlegających
obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej. Rozporządzenie powinno w szczególności
uwzględniać osoby, które mają obowiązek zgłosić się przed wójtem lub burmistrzem (prezydentem
miasta), powiatową komisją lekarską i wojskowym komendantem uzupełnień, a także przewidywać,
że termin lub terminy ogłoszenia kwalifikacji wojskowej będą wyprzedzać, co najmniej
o czternaście dni, dzień jej lub ich rozpoczęcia.
(uchylony).
1.
Zwierzchni nadzór nad przeprowadzaniem kwalifikacji wojskowej, w tym także kontrole,
sprawuje minister właściwy do spraw wewnętrznych.
2.
Bieżący nadzór nad przygotowaniem i przebiegiem kwalifikacji wojskowej sprawują wojewodowie.
3.
Kontrolę prowadzenia kwalifikacji wojskowej przez wojewódzkie i powiatowe komisje
lekarskie oraz wojskowych komendantów uzupełnień wykonuje Minister Obrony Narodowej
i szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych, a przez organy samorządowe Prezes Rady
Ministrów i wojewodowie.
(uchylony).
1.
Odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się osobie podlegającej obowiązkowi
odbycia tej służby na jej udokumentowany wniosek ze względu na
1)
wybór na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, lub senatora - na czas pełnienia
mandatu;
2)
kandydowanie do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
lub Parlamentu Europejskiego - do dnia ogłoszenia wyników wyborów;
3)
konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny wspólnie z nią
zamieszkałym, który nie ukończył szesnastego roku życia lub został uznany za całkowicie
niezdolnego do pracy i do samodzielnej egzystencji albo który ukończył siedemdziesiąty
piąty rok życia, jeżeli nie ma innego pełnoletniego członka rodziny bliższego lub
równego stopniem pokrewieństwa obowiązanego do sprawowania tej opieki, albo ze względu
na obowiązek sprawowania opieki wynikającej z prawomocnego orzeczenia sądu - na czas
sprawowania tej opieki, z zastrzeżeniem ust. 4;
4)
pobieranie nauki w szkole wyższej, jeżeli jest ona studentem - na czas pobierania
tej nauki;
5)
pobieranie nauki w zakładzie kształcenia nauczycieli - na czas pobierania tej nauki;
6)
pobieranie nauki w szkole ponadgimnazjalnej - na czas pobierania tej nauki;
7)
kształcenie w celu zdobycia kwalifikacji przydatnych w wojsku na podstawie umowy zawartej
z wojskowym komendantem uzupełnień, o której mowa w art. 132a ust. 3, albo skierowania
określonego w art. 132b ust. 2 - na czas tego kształcenia.
2.
Odroczenia ze względu na pobieranie nauki udziela się także osobom podlegającym obowiązkowi
odbycia zasadniczej służby wojskowej będącym alumnami wyższych seminariów duchownych,
osobami zakonnymi (po profesji czasowej), nowicjuszami w zakonach albo słuchaczami
szkół duchownych kościołów i związków wyznaniowych mających osobowość prawną - na
czas pobierania tej nauki.
3.
Odroczenia zasadniczej służby wojskowej można udzielić również ze względu na ważne
sprawy osobiste lub rodzinne osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby
wojskowej, a w szczególności związane z zaistnieniem trudnej sytuacji osobistej lub
rodzinnej, które nie upoważniają do udzielenia tej osobie odroczenia z tytułu sprawowania
bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny albo z powodu konieczności załatwienia
spraw związanych z prowadzeniem przez nią przedsiębiorstwa, gospodarstwa rolnego albo
innej działalności gospodarczej.
4.
Odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, udziela się każdorazowo na okres określony
w decyzji, o której mowa w art. 39a ust. 1.
5.
Odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 7 i w ust. 3, udziela się tylko jeden raz na
okres od trzech do dwunastu miesięcy.
6.
Skreślenie z listy studentów, słuchaczy lub uczniów albo wydalenie ze szkoły wyższej,
zakładu kształcenia nauczycieli lub szkoły ponadgimnazjalnej, a także niewywiązywanie
się osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej, z umowy,
o której mowa w art. 132a ust. 3, lub z obowiązku określonego w skierowaniu wskazanym
w art. 132b ust. 2, powodują utratę udzielonego odroczenia zasadniczej służby wojskowej
z tytułu pobierania nauki.
7.
Osoba podlegająca obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej, której udzielono
odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4-6, po zakończeniu roku szkolnego (studiów),
nie później jednak niż w terminie czternastu dni od dnia rozpoczęcia kolejnego roku
szkolnego (studiów), przedstawia wojskowemu komendantowi uzupełnień właściwemu ze
względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad
trzy miesiące zaświadczenie o ukończeniu poprzedniego i rozpoczęciu nowego roku szkolnego
(studiów).
8.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb udzielania
odroczeń zasadniczej służby wojskowej, uwzględniając wymóg, że odroczenia udziela
się osobie podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej na jej udokumentowany
wniosek. Rozporządzenie powinno określać również dokumenty, jakie należy dołączyć
do wniosku o udzielenie odroczenia.
1.
O konieczności sprawowania przez osobę podlegającą obowiązkowi odbycia zasadniczej
służby wojskowej bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny, o którym mowa w art.
39 ust. 1 pkt 3, orzeka wójt lub burmistrz (prezydent miasta), na uzasadniony wniosek
osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub członka jej
rodziny, określając zgodnie z wnioskiem okres sprawowania opieki, nie dłuższy jednak
niż dwanaście miesięcy.
2.
Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) doręcza się osobie podlegającej obowiązkowi
odbycia zasadniczej służby wojskowej i wojskowemu komendantowi uzupełnień na piśmie
wraz z uzasadnieniem.
3.
Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje osobie podlegającej
obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej i wojskowemu komendantowi uzupełnień
odwołanie do wojewody w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja
ta może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem
przepisów prawa. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje powołania do zasadniczej służby
wojskowej osoby podlegającej obowiązkowi odbycia tej służby.
4.
Ostateczne decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1, są wiążące dla wojskowych
komendantów uzupełnień.
5.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb orzekania o konieczności sprawowania
przez osobę podlegającą obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej bezpośredniej
opieki nad członkiem rodziny oraz dokumenty wymagane w tych sprawach, uwzględniając
wymóg, że orzekanie o konieczności sprawowania przez osobę podlegającą obowiązkowi
odbycia zasadniczej służby wojskowej bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny następuje
na uzasadniony wniosek osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej
lub członka jej rodziny.
Osoba podlegająca obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej korzystająca z
odroczenia zasadniczej służby wojskowej jest obowiązana stawić się przed wojskowym
komendantem uzupełnień niezwłocznie po upływie okresu odroczenia.
(uchylony).
1.
Orzekanie o udzieleniu osobom podlegającym obowiązkowi odbycia zasadniczej służby
wojskowej odroczeń tej służby należy do wojskowych komendantów uzupełnień.
2.
Decyzję o udzieleniu odroczenia można ogłosić ustnie, z zastrzeżeniem ust. 3. W takim
przypadku potwierdzenia wydanej decyzji administracyjnej dokonuje się w formie wpisu
lub zamieszczenia danych w wojskowym dokumencie osobistym i przez wprowadzenie danych
do ewidencji wojskowej.
3.
Odmowa udzielenia odroczenia lub udzielenie odroczenia w treści innej niż żądanie
osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej, określone w jej
wniosku o udzielenie tego odroczenia, a także udzielanie odroczeń, o których mowa
w art. 39 ust. 3, następuje w drodze decyzji administracyjnej, którą doręcza się osobie
podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej, na piśmie wraz z uzasadnieniem.
4.
Od orzeczenia wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje osobie podlegającej obowiązkowi
odbycia zasadniczej służby wojskowej odwołanie do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego
w terminie czternastu dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie odwołania nie
wstrzymuje powołania do zasadniczej służby wojskowej osoby podlegającej obowiązkowi
odbycia tej służby.
5.
Orzeczenie wojskowego komendanta uzupełnień może być zmienione przez szefa wojewódzkiego
sztabu wojskowego również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów
prawa.
6
Z dniem upływu okresu trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz
przeszkolenia wojskowego wygasają decyzje o udzieleniu osobom podlegającym obowiązkowi
odbywania zasadniczej służby wojskowej odroczenia tej służby.
7
Osoby, o których mowa w ust. 6, wojskowy komendant uzupełnień przenosi do rezerwy
z dniem następującym po dniu, w którym upłynął okres trwania obowiązku odbywania zasadniczej
służby wojskowej.
8
Przeniesienie do rezerwy, o którym mowa w ust. 7, następuje z urzędu i nie wymaga
zgody lub udziału osób, o których mowa w ust. 6.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych i Minister Obrony Narodowej w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw zdrowia określą, w drodze rozporządzenia, sposób wzywania
do kwalifikacji wojskowej oraz treść obwieszczeń i wzory wezwań w tych sprawach, sposób
organizacji i przebieg kwalifikacji wojskowej oraz dokumenty, jakie osoby podlegające
temu obowiązkowi powinny przedstawić przy kwalifikacji wojskowej, uwzględniając czynności
wojewodów, starostów, wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast) i wojskowych komendantów
uzupełnień w tym zakresie. Rozporządzenie powinno umożliwić współpracę organów wykonujących
zadania w czasie kwalifikacji wojskowej oraz zapewnić warunki do obsłużenia przez
te organy określonej liczby osób w danym dniu, w sposób jak najmniej uciążliwy dla
tych osób, a także uwzględnić możliwość stawiania się do kwalifikacji wojskowej ochotników,
w tym kobiet.
1.
Nie powołuje się do czynnej służby wojskowej osób podlegających obowiązkowi odbycia
zasadniczej służby wojskowej uznanych za zdolne do tej służby
1)
obywateli polskich, którzy stale zamieszkują za granicą i którzy nie posiadają miejsca
pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
2
absolwentów szkół i ośrodków szkolenia Państwowej Straży Pożarnej, którzy w terminie
do trzech miesięcy od dnia zakończenia studiów (nauki) podjęli służbę w Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego,
Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej lub Państwowej
Straży Pożarnej;
3
absolwentów szkół wyższych, którzy bezpośrednio po zakończeniu studiów podjęli służbę
w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Policji, Biurze Ochrony Rządu lub Straży Granicznej.
2.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, orzeka wojskowy komendant uzupełnień na wniosek
osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej. Decyzję wojskowego
komendanta uzupełnień doręcza się osobie podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej
służby wojskowej na piśmie wraz z uzasadnieniem.
3.
Od decyzji wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje osobie podlegającej obowiązkowi
odbycia zasadniczej służby wojskowej odwołanie do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego
w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta może być zmieniona
przez szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego również z urzędu, jeżeli została wydana
z naruszeniem przepisów prawa.
4.
Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, wygasają z dniem powrotu osoby
podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej do kraju i zameldowania
się na pobyt stały lub pobyt czasowy trwający ponad trzy miesiące. Przepis art. 46
ust. 3 pkt 4 stosuje się odpowiednio.
5.
Osobę, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wojskowy komendant uzupełnień na jej wniosek,
udokumentowany zaświadczeniem o podjęciu służby, wystawionym przez kierownika jednostki
organizacyjnej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu,
Służby Więziennej lub Państwowej Straży Pożarnej, przenosi do rezerwy z dniem poprzedzającym
dzień podjęcia służby.
6
Osobę, o której mowa w ust. 1 pkt 3, wojskowy komendant uzupełnień, na podstawie otrzymanego
od kierownika jednostki organizacyjnej Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Policji,
Biura Ochrony Rządu lub Straży Granicznej zawiadomienia o reklamowaniu z urzędu, przenosi
do rezerwy.
1.
Osobę powoływaną do czynnej służby wojskowej wojskowy komendant uzupełnień kieruje
do wojskowej pracowni psychologicznej w celu wydania orzeczenia psychologicznego w
zakresie braku przeciwwskazań do odbywania tej służby na stanowiskach, funkcjach wojskowych
lub w rodzajach oraz wyspecjalizowanych służbach Sił Zbrojnych wymagających szczególnych
predyspozycji.
2.
O skierowaniu osoby, o której mowa w ust. 1, do wojskowej pracowni psychologicznej
wojskowy komendant uzupełnień informuje kierownika tej pracowni.
3.
Kierownik wojskowej pracowni psychologicznej informuje wojskowego komendanta uzupełnień
o fakcie niestawienia się osoby, o której mowa w ust. 1, do wojskowej pracowni psychologicznej.
4.
Orzeczenie psychologiczne wojskowej pracowni psychologicznej wydaje psycholog tej
pracowni uprawniony do przeprowadzenia badań psychologicznych.
5.
Orzeczenie psychologiczne wojskowej pracowni psychologicznej doręcza się na piśmie
osobie, o której mowa w ust. 1, oraz wojskowemu komendantowi uzupełnień.
6.
Od orzeczenia psychologicznego wojskowej pracowni psychologicznej przysługuje osobie,
o której mowa w ust. 1, oraz wojskowemu komendantowi uzupełnień odwołanie do wojskowej
pracowni psychologicznej będącej organem wyższego stopnia.
7.
Ostateczne orzeczenia psychologiczne wojskowych pracowni psychologicznych są wiążące
dla wojskowego komendanta uzupełnień.
8.
Wydawanie orzeczeń psychologicznych przez wojskowe pracownie psychologiczne nie narusza
uprawnień psychologów tych pracowni i psychologów jednostek wojskowych do prowadzenia
innych badań psychologicznych i wydawania opinii psychologicznych w stosunku do kierowanych
na te badania osób, o których mowa w ust. 1, oraz żołnierzy czynnej służby wojskowej.
9.
W celu wydania opinii psychologicznej, o której mowa w ust. 8, na badania psychologiczne
kieruje wojskowy komendant uzupełnień w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, oraz
dowódca jednostki wojskowej w przypadku żołnierzy czynnej służby wojskowej.
10.
Wojskowe pracownie psychologiczne są również właściwe do wydawania orzeczeń psychologicznych
w zakresie braku przeciwwskazań do pełnienia zawodowej służby wojskowej przez osoby,
które zgłosiły chęć pełnienia tej służby na zasadach określonych w art. 5a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
(Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593, z późn. zm..
11.
Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca i znosi wojskowe
pracownie psychologiczne oraz określa ich siedziby i zasięg działania, z uwzględnieniem
w szczególności podziału terytorialnego państwa i różnych rodzajów oraz wyspecjalizowanych
służb Sił Zbrojnych.
12.
Minister Obrony Narodowej, uwzględniając stanowiska, funkcje wojskowe lub rodzaje
oraz wyspecjalizowane służby Sił Zbrojnych wymagające szczególnych predyspozycji,
określi, w drodze rozporządzenia
1)
zakres badań psychologicznych, którym jest obowiązana poddać się osoba, o której mowa
w ust. 1;
2)
tryb kierowania do wojskowych pracowni psychologicznych oraz sposób i tryb wydawania
orzeczeń psychologicznych;
3)
tryb odwoływania się od orzeczeń psychologicznych;
4)
tryb kontroli wykonywania i dokumentowania badań psychologicznych oraz wydawania orzeczeń
psychologicznych;
5)
sposób postępowania z dokumentacją związaną z badaniami psychologicznymi oraz wzory
stosowanych dokumentów i orzeczeń, z wyjątkiem wzorów orzeczeń dotyczących badań kierowców
i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę
na stanowisku kierowcy.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Osoby uznane za zdolne do czynnej służby wojskowej i podlegające obowiązkowi odbycia
zasadniczej służby wojskowej wojskowy komendant uzupełnień przeznacza do służby, uwzględniając
potrzeby Sił Zbrojnych, orzeczenie właściwej komisji lekarskiej oraz stosownie do
potrzeb orzeczenie lub opinię psychologiczną, kwalifikacje zawodowe, a także, w miarę
możliwości, życzenia tych osób.
2.
Osoby, o których mowa w ust. 1, powinny być powoływane do odbycia czynnej służby wojskowej,
w miarę możliwości, w jednostce wojskowej mającej siedzibę w pobliżu ich miejsca pobytu
stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące.
3.
Wojskowy komendant uzupełnień na wniosek osoby, o której mowa w ust. 1, udziela jej
informacji o przewidywanym terminie powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej.
4.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady przeznaczania
osób, o których mowa w ust. 1, do służby, z uwzględnieniem wymogów niezbędnych do
kierowania tych osób do poszczególnych rodzajów Sił Zbrojnych i rodzajów wojsk oraz
kryteriów ich kierowania na poszczególne stanowiska i funkcje wojskowe.
1
Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej i niepowołane do
jej odbycia w ciągu osiemnastu miesięcy od dnia stawienia się do kwalifikacji wojskowej
albo od dnia zgłoszenia się do wojskowego komendanta uzupełnień w celu uregulowania
stosunku do powszechnego obowiązku obrony w przypadku, o którym mowa w art. 34, przenosi
się do rezerwy w ostatnim dniu tego okresu, z zastrzeżeniem art. 47a ust. 3 i art.
93 ust. 2a.
2.
Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do osób, które
1)
nie mogły być powołane do odbycia zasadniczej służby wojskowej w okresie, o którym
mowa w ust. 1, z powodu odroczenia tej służby albo złożenia wniosku o przeznaczenie
do odbycia służby zastępczej;
2)
z przyczyn niezależnych od organów wojskowych nie mogły być powołane do odbycia zasadniczej
służby wojskowej w terminie określonym w ust. 1 ze względu na
a)
odbywanie kary pozbawienia wolności,
b)
orzeczenie środka karnego pozbawienia praw publicznych,
c)
czasowe przebywanie za granicą,
d)
niespełnienie wojskowego obowiązku meldunkowego,
e)
niestawienie się na wezwanie organów wojskowych w sprawach dotyczących powszechnego
obowiązku obrony lub niepoddanie się badaniom lekarskim lub psychologicznym;
3)
zostały uznane za czasowo niezdolne do czynnej służby wojskowej;
4)
zostały uznane za niezdolne do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju;
5)
spełniły obowiązek służby wojskowej w innym kraju, którego równocześnie były lub są
obywatelami.
3.
Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej i niepowołane do
jej odbycia z powodu
1)
odroczenia tej służby, z zastrzeżeniem ust. 4, przenosi się do rezerwy w ostatnim
dniu upływu osiemnastu miesięcy następujących po dniu uchylenia lub wygaśnięcia decyzji
o odroczeniu zasadniczej służby wojskowej albo powzięcia wiadomości przez wojskowego
komendanta uzupełnień o tym wygaśnięciu, a jeżeli odroczenie zostało udzielone ze
względu na pobieranie nauki, w przypadku skreślenia z listy uczniów lub studentów
albo wydalenia ze szkoły wyższej, zakładu kształcenia nauczycieli, szkoły ponadgimnazjalnej,
po dniu otrzymania zawiadomienia przez wojskowego komendanta uzupełnień o tym skreśleniu
lub wydaleniu;
2
złożenia wniosku o przeznaczenie do odbycia służby zastępczej przenosi się do rezerwy
w ostatnim dniu upływu trzydziestu sześciu miesięcy, a w przypadku absolwentów szkół
wyższych - osiemnastu miesięcy, następujących po dniu przeznaczenia do służby zastępczej,
jeżeli osoba ta nie została skierowana do odbycia tej służby, albo w ostatnim dniu
upływu okresu osiemnastu miesięcy następującego po dniu uchylenia orzeczenia o przeznaczeniu
do służby zastępczej;
3)
odbywania kary pozbawienia wolności lub orzeczenia środka karnego pozbawienia praw
publicznych przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu upływu osiemnastu miesięcy następujących
po dniu otrzymania zawiadomienia przez wojskowego komendanta uzupełnień o odbyciu
kary lub zakończenia obowiązywania środka karnego;
4)
czasowego przebywania za granicą albo niespełnienia wojskowego obowiązku meldunkowego,
niestawienia się na wezwanie organów wojskowych w sprawach dotyczących powszechnego
obowiązku obrony lub niepoddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym przenosi
się do rezerwy w ostatnim dniu upływu osiemnastu miesięcy następujących po dniu otrzymania
zawiadomienia przez wojskowego komendanta uzupełnień o powrocie z zagranicy albo spełnienia
wojskowego obowiązku meldunkowego, obowiązku stawienia się na wezwanie organów wojskowych
w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony lub poddania się badaniom lekarskim
lub psychologicznym;
5)
uznania za czasowo niezdolne do czynnej służby wojskowej przenosi się do rezerwy w
ostatnim dniu upływu osiemnastu miesięcy następujących po dniu, w którym orzeczenie
komisji lekarskiej stwierdzającej zdolność do czynnej służby wojskowej stało się ostateczne;
6)
uznania za niezdolne do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju przenosi się do rezerwy
z dniem uprawomocnienia się orzeczenia komisji lekarskiej;
7)
spełnienia obowiązku służby wojskowej w innym kraju, którego równocześnie były lub
są obywatelami, przenosi się do rezerwy z dniem otrzymania udokumentowanego zawiadomienia
przez wojskowego komendanta uzupełnień o spełnieniu obowiązku służby wojskowej w innym
kraju.
4.
Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej i niepowołane do
jej odbycia z powodu odroczenia tej służby, o którym mowa w art. 39 ust. 1 pkt 3,
przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu upływu łącznego okresu trzydziestu sześciu
miesięcy tych odroczeń.
5.
Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej i przeznaczone
do służby zastępczej, którym odroczono odbycie tej służby z przyczyn określonych w
art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej lub które zwolniono ze służby zastępczej przed jej odbyciem na podstawie art. 31
ust. 2 pkt 2 tej ustawy, przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu upływu łącznego okresu
trzydziestu sześciu miesięcy tych odroczeń lub zwolnień.
6.
Termin przeniesienia do rezerwy określony w ust. 3 pkt 2 nie ma zastosowania do osób
przeznaczonych do służby zastępczej, które nie mogły być skierowane do odbycia tej
służby lub jej nie rozpoczęły z powodu odroczenia tej służby, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 oraz ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie
zastępczej lub z przyczyn niezależnych od marszałka województwa, o których mowa w ust. 2 pkt
2 lit. a-e i pkt 3 i 4.
7
Osoby, o których mowa w ust. 6, przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu upływu okresu
trzydziestu sześciu miesięcy, a w przypadku absolwentów szkół wyższych - osiemnastu
miesięcy, następujących po dniu uchylenia lub wygaśnięcia decyzji o odroczeniu służby
zastępczej lub ustania przyczyn niezależnych od marszałka województwa, o których mowa
w ust. 2 pkt 2-4, uniemożliwiających ich skierowanie do służby zastępczej.
8.
Osoby, którym przerwano odbywanie służby zastępczej z przyczyn rozwiązania umowy z
podmiotem o wykonywanie pracy przez osobę skierowaną do odbycia tej służby, przenosi
się do rezerwy w ostatnim dniu upływu łącznego okresu trzydziestu sześciu miesięcy,
a w przypadku absolwentów szkół wyższych osiemnastu miesięcy, oczekiwania na skierowanie
do odbycia tej służby, następującego po dniu rozwiązania umowy z przyczyn leżących
po stronie podmiotu lub po ustaniu innych przyczyn, które uzasadniały przerwanie tej
służby.
9
Do okresu, o którym mowa w ust. 8, wlicza się czas liczony od dnia następującego po
dniu przeznaczenia do służby zastępczej do dnia jej rozpoczęcia, z wyjątkiem czasu
trwania odroczeń lub przyczyn określonych w ust. 2 pkt 2-4.
10.
Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej, wobec których
przeprowadzone postępowanie kwalifikacyjne do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego albo
Centralnym Biurze Antykorupcyjnym zakończyło się pozytywną oceną predyspozycji do
służby i które zamierza się przyjąć do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego albo
Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, wojskowy komendant uzupełnień, na wniosek kierownika
jednostki organizacyjnej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego albo Centralnego Biura Antykorupcyjnego
właściwej w sprawach kadr, przenosi do rezerwy.
11.
Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej i niepowołane do
odbycia tej służby lub przeszkolenia wojskowego przenosi do rezerwy wojskowy komendant
uzupełnień.
12.
Minister Obrony Narodowej może zarządzić, w drodze rozporządzenia, przeniesienie określonej
części osób podlegających obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej, w tym
również absolwentów szkół wyższych podlegających obowiązkowi odbycia przeszkolenia
wojskowego, do rezerwy, przed upływem okresu, w którym podlegają powołaniu do odbycia
służby wojskowej, uwzględniając potrzeby Sił Zbrojnych dotyczące uzupełnień. Rozporządzenie
w szczególności powinno określić grupę lub grupy osób podlegających przeniesieniu
do rezerwy oraz termin tego przeniesienia.
1
Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej, które zostały
duchownymi lub członkami zakonów (po profesji wieczystej), przenosi się do rezerwy.
2.
Przepisu ust. 1 oraz innych przepisów ustawy dotyczących duchownych lub członków zakonów
nie stosuje się do
1)
duchownych wybieranych na określoną kadencję;
2)
duchownych lub członków zakonów kościołów i innych związków wyznaniowych nieposiadających
osobowości prawnej.
1.
Osoby uznane za zdolne do czynnej służby wojskowej można powołać do odbycia zasadniczej
służby wojskowej, w tym również w trybie ochotniczym, wyłącznie w okresie trwania
obowiązku jej odbywania, nie później jednak niż do czasu przeniesienia ich do rezerwy
na podstawie art. 46.
2.
Osoby podlegające powołaniu, w tym również w trybie ochotniczym, do odbycia zasadniczej
służby wojskowej, po upływie okresu trwania obowiązku jej odbywania, wojskowy komendant
uzupełnień przenosi do rezerwy.
3.
W przypadku osób, o których mowa w ust. 2, ich przeniesienie do rezerwy następuje
z dniem następującym po dniu upływu okresu trwania obowiązku odbywania zasadniczej
służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego, a w przypadku osób podlegających poza
tym okresem kwalifikacji wojskowej lub zgłoszeniu się do wojskowego komendanta uzupełnień
w trybie art. 34 - z dniem, w którym orzeczenie o ich zdolności do czynnej służby
wojskowej stało się ostateczne.
4.
Przeniesienie do rezerwy osób, o których mowa w ust. 3, następuje z urzędu i nie wymaga
zgody lub udziału osoby przenoszonej do rezerwy.
1
Kobiety posiadające kwalifikacje przydatne do czynnej służby wojskowej oraz kobiety
pobierające naukę w celu uzyskania tych kwalifikacji, które w danym roku szkolnym
lub akademickim kończą naukę albo będące studentkami lub absolwentkami szkół wyższych,
mogą być poddane obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej, poczynając od
dnia 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą dziewiętnaście lat życia.
1a.
(uchylony).
2
Za kwalifikacje, o których mowa w ust. 1, uznaje się wykształcenie lub kwalifikacje
zawodowe wymagane do wykonywania zawodów medycznych, weterynaryjnych, morskich oraz
lotniczych, a także zawodów: psychologów, rehabilitantów, radiologów, diagnostyków
laboratoryjnych, informatyków, teleinformatyków, nawigatorów oraz tłumaczy.
3
W razie wprowadzenia obowiązku stawienia się do kwalifikacji wojskowej kobiet
1)
dyrektorzy szkół, o których mowa w ust. 1, przesyłają wojskowemu komendantowi uzupełnień,
właściwemu ze względu na siedzibę szkoły, imienny wykaz kobiet, które kończą naukę
w danym roku kalendarzowym;
2)
wojskowy komendant uzupełnień, właściwy ze względu na siedzibę szkoły, o której mowa
w ust. 1, przesyła wojskowym komendantom uzupełnień, właściwym ze względu na miejsce
pobytu stałego kobiet lub miejsce ich czasowego pobytu trwającego ponad trzy miesiące,
imienne wykazy kobiet, podlegających obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej;
3)
wojskowi komendanci uzupełnień po otrzymaniu wykazów, o których mowa w pkt 2, przesyłają
je wójtom lub burmistrzom (prezydentom miast) w celu wezwania kobiet do kwalifikacji
wojskowej. Wykazy te uzupełniają dodatkowym zestawieniem kobiet, o których mowa w
ust. 4.
3a
W imiennych wykazach kobiet, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 2, w zakresie danych
osobowych osób objętych tymi wykazami zamieszcza się następujące dane
1)
nazwisko;
2)
imię lub imiona;
3)
nazwisko rodowe;
4)
numer ewidencyjny PESEL;
5)
miejsce urodzenia;
6)
serię i numer dowodu osobistego;
7)
miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące;
8)
adres do korespondencji;
9)
rok i kierunek nauki oraz nazwę i siedzibę szkoły;
10)
kwalifikacje przydatne do czynnej służby wojskowej, których posiadanie skutkuje obowiązkiem
stawienia się do kwalifikacji wojskowej.
4
Do kwalifikacji wojskowej stawać również mogą, w terminie określonym w ust. 1, kobiety,
które ochotniczo zgłosiły się do pełnienia czynnej służby wojskowej.
5
Kobiety, które stawiły się do kwalifikacji wojskowej, podlegają obowiązkowi czynnej
służby wojskowej na zasadach ogólnych.
6.
(uchylony).
7.
(uchylony).
8.
(uchylony).
9.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, nakłada obowiązki, o których mowa w ust.
1, wskazując grupy kobiet poddane temu obowiązkowi oraz określa stanowiska służbowe
lub funkcje, na które przeznacza się kobiety do czynnej służby wojskowej, uwzględniając
przepisy w sprawie prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet
oraz potrzeby Sił Zbrojnych.
1
Ewidencję wojskową osób podlegających rejestracji, kwalifikacji wojskowej oraz podlegających
obowiązkowi czynnej służby wojskowej, a także podlegających innym rodzajom powszechnego
obowiązku obrony prowadzą
1)
na szczeblu centralnym - Minister Obrony Narodowej dla terytorium całego państwa;
2)
na szczeblu wojewódzkim - szef wojewódzkiego sztabu wojskowego dla obszaru województwa;
3)
na szczeblu terenowym - wojskowy komendant uzupełnień dla obszaru objętego terytorialnym
zasięgiem działania tego komendanta.
1a.
Wojskowi komendanci uzupełnień współpracują z Szefem Krajowego Centrum Informacji
Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.
1b.
Ewidencję wojskową, o której mowa w ust. 1, w zakresie osób odbywających w jednostkach
wojskowych czynną służbę wojskową oraz posiadających przydział mobilizacyjny lub pracowniczy
przydział mobilizacyjny do tych jednostek prowadzą również dowódcy tych jednostek.
1c
Organy prowadzące ewidencję wojskową są obowiązane do wzajemnego przekazywania danych
zgromadzonych w tej ewidencji.
1d
Dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej mogą być udostępniane
1)
dowódcom jednostek wojskowych oraz ich przełożonym - jeżeli wymagają tego ich zadania;
2)
przełożonym wojskowego komendanta uzupełnień;
3
sądom wojskowym, wojskowym jednostkom organizacyjnym prokuratury, Służbie Kontrwywiadu
Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego i Żandarmerii Wojskowej - jeżeli wymagają tego
ich zadania;
4
sądom powszechnym, powszechnym jednostkom organizacyjnym prokuratury, Policji, Straży
Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnemu Biuru
Antykorupcyjnemu i Biuru Ochrony Rządu - jeżeli wymagają tego ich zadania i jest to
niezbędne do prowadzonego przez nie postępowania;
5)
pracodawcom - w zakresie stosunku zatrudnianych przez nich pracowników do powszechnego
obowiązku obrony oraz rodzaju i terminu wykonania tego obowiązku;
6)
osobom, których dotyczą dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej;
7)
innym podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów.
1e
Udostępnianie danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej podmiotom wymienionym
w ust. 1d następuje nieodpłatnie.
1f
Podmioty, o których mowa w ust. 1d pkt 1 i 2, są uprawnione również do wglądu w dane
osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej.
2.
Organy administracji publicznej obowiązane są do bezpłatnego udostępniania danych
osobowych w celu ich przetwarzania w ewidencji wojskowej.
2a
Do ewidencji wojskowej prowadzonej na szczeblu centralnym, w ramach udostępniania
danych osobowych, niezbędnych do jej prowadzenia, przekazuje się na informatycznym
nośniku danych lub w drodze teletransmisji dane ze zbiorów Powszechnego Elektronicznego
Systemu Ewidencji Ludności, zwanego dalej „PESEL”, oraz centralnej ewidencji kierowców
i Krajowego Rejestru Karnego.
2b.
W ewidencji wojskowej prowadzonej na szczeblu centralnym w zakresie przekazywania
danych ze zbiorów, o których mowa w ust. 2a, gromadzi się następujące dane
1
ze zbioru danych osobowych PESEL - określone w art. 44a ust. 2 pkt 1-6, 8-10 i 13-17 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia
1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych;
1
z rejestru PESEL - określone w art. 8 pkt 1-5, 7, 9-11, 14, 17-21 i 26 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji
ludności;
2)
z centralnej ewidencji kierowców - określone w art. 100b ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.;
3)
z Krajowego Rejestru Karnego - określone w art. 20 ust. 1 pkt 1 (obejmujące nazwisko, imiona i numer ewidencyjny PESEL) i pkt
2 (obejmujące stwierdzenie czy dana osoba figuruje lub nie figuruje w Rejestrze) ustawy
z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym
(Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 292, z późn. zm..
2c
W ewidencji wojskowej mogą być gromadzone i przetwarzane następujące dane
1)
imię lub imiona oraz nazwisko, w tym nazwisko rodowe, oraz nazwiska i imiona poprzednie;
2)
data i miejsce urodzenia;
3)
numer ewidencyjny PESEL;
4)
imiona i nazwiska rodowe rodziców;
5)
stan cywilny i rodzinny, w tym imiona i nazwisko oraz data urodzenia małżonka i dzieci;
6)
obywatelstwo;
7)
płeć;
8)
seria i numer dowodu osobistego;
9
miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące oraz adres
do korespondencji, a także adres najbliższej rodziny;
10)
dotyczące wykształcenia i zawodu wyuczonego;
11)
dotyczące nauki, w tym miejsce jej pobierania, oraz posiadane kwalifikacje zawodowe,
w tym uprawnienia do wykonywania zawodów lub czynności;
12)
dotyczące zatrudnienia lub prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ich miejsce,
rodzaj i okres oraz zajmowane stanowisko;
13)
dotyczące zdolności do czynnej służby wojskowej;
13a
dotyczące szkodliwego używania alkoholu lub używania środków odurzających, substancji
psychotropowych lub środków zastępczych;
13b
dotyczące orzeczeń lub opinii psychologicznych;
14)
stopień wojskowy, specjalność wojskowa, klasa kwalifikacyjna, korpus osobowy i grupa
osobowa;
15
przeznaczenie do czynnej służby wojskowej lub jej form równorzędnych oraz służby zastępczej
lub innych form powszechnego obowiązku obrony;
16
przydział kryzysowy, przydział mobilizacyjny, pracowniczy przydział mobilizacyjny
lub przydział organizacyjno-mobilizacyjny albo reklamowanie od obowiązku pełnienia
czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;
17)
przebieg czynnej służby wojskowej lub jej form równorzędnych albo zastępczych;
18
cechy wojskowego dokumentu osobistego, karty przydziału kryzysowego, karty mobilizacyjnej
lub karty przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego oraz karty i tabliczki tożsamości;
19)
dotyczące prawomocnych orzeczeń w sprawach karnych oraz w sprawach o wykroczenia;
20)
o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, o osadzeniu w zakładzie karnym lub areszcie
śledczym lub o umieszczeniu w zakładzie poprawczym oraz o zwolnieniu z tych zakładów
lub aresztu;
21)
informacje o osobie z Krajowego Rejestru Karnego;
22)
data zgonu, numer aktu zgonu oraz oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który sporządził
akt zgonu.
2d
Przetwarzanie danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej może odbywać się
bez zgody i wiedzy osoby, której dotyczą te dane.
2e
Osoby podlegające ewidencji wojskowej są obowiązane do udzielania informacji organom
prowadzącym tę ewidencję w zakresie danych dotyczących tych osób i przetwarzanych
w ewidencji wojskowej.
2f
Do pozyskiwania danych ze zbiorów, o których mowa w ust. 2a, nie wymaga się odrębnego
żądania, zapytania lub wniosku w tej sprawie, a ich przekazywanie następuje bezpłatnie
w sposób ustalony w porozumieniu zawartym między Ministrem Obrony Narodowej i, w zakresie
zbiorów
1)
PESEL - z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych;
2)
centralnej ewidencji kierowców - z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej;
3)
Krajowego Rejestru Karnego - z Ministrem Sprawiedliwości.
3
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia ewidencji
wojskowej, szczegółowy zakres danych gromadzonych i przetwarzanych w ewidencji wojskowej,
dokumenty stanowiące ewidencję wojskową i dokumenty będące podstawą wprowadzenia danych
do tej ewidencji oraz okres prowadzenia ewidencji wojskowej i przechowywania danych
zgromadzonych w tej ewidencji, uwzględniając w szczególności kategorie osób objętych
ewidencją wojskową, formy spełniania powszechnego obowiązku obrony oraz zakres danych,
o których mowa w ust. 2c, gromadzonych i przetwarzanych w ewidencji wojskowej. Rozporządzenie
powinno zapewniać prawidłowe spełnianie przez obywateli polskich powszechnego obowiązku
obrony oraz niezbędną ochronę danych osobowych i informacji niejawnych gromadzonych
i przetwarzanych w ewidencji wojskowej.
4.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób odtwarzania
ewidencji wojskowej osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej, z uwzględnieniem
przypadków, kiedy następuje potrzeba odtworzenia ewidencji wojskowej oraz miejsca
odtworzenia tej ewidencji.
1
Pracodawcy są obowiązani zawiadomić, nie później niż przed upływem czternastu dni,
wojskowych komendantów uzupełnień, właściwych ze względu na miejsce pobytu stałego
(zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące pracownika, o jego
zatrudnieniu i zwolnieniu oraz o kwalifikacjach i zajmowanym stanowisku.
2
Rektorzy szkół wyższych, dyrektorzy zakładów kształcenia nauczycieli, dyrektorzy szkół
ponadgimnazjalnych są obowiązani zawiadomić, nie później niż przed upływem czternastu
dni od dnia zaistnienia zdarzenia, wojskowych komendantów uzupełnień właściwych ze
względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad
trzy miesiące studenta (ucznia) o przyjęciu go do szkoły, przewidywanym czasie studiów
(nauki), powtarzaniu roku lub semestru studiów (nauki), skreśleniu z listy studentów
(uczniów) lub wydaleniu ze szkoły wyższej oraz o uzyskaniu statusu absolwenta szkoły
wyższej albo o ukończeniu przez niego nauki w szkole.
3.
Zawiadomienia, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczą tylko określonych osób podlegających
obowiązkowi czynnej służby wojskowej.
4.
Pracodawcy, szkoły oraz inne jednostki organizacyjne są obowiązane wydawać zaświadczenia
w sprawach powszechnego obowiązku obrony na żądanie osób zainteresowanych i właściwych
organów wojskowych.
5.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres obowiązków i tryb postępowania
w sprawach, o których mowa w ust. 1-4, uwzględniając pisemną formę zawiadomień i dane,
jakie powinny zawierać zawiadomienia.
1.
Wojskowi komendanci uzupełnień, a w przypadku wprowadzenia obowiązku zgłoszenia się
określonych osób do rejestracji również organy przeprowadzające tę rejestrację, są
zawiadamiani
1)
przez sądy - o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec osób podlegających obowiązkowi
czynnej służby wojskowej i o prawomocnym skazaniu tych osób;
2)
przez zakłady karne i poprawcze oraz areszty śledcze - o osadzeniu w zakładzie karnym
lub areszcie śledczym osób podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej lub
o umieszczeniu takich osób w zakładzie poprawczym oraz o zwolnieniu z tych zakładów
lub aresztu;
3)
(uchylony).
2.
Minister Sprawiedliwości, Minister Obrony Narodowej i minister właściwy do spraw wewnętrznych
określą, w drodze rozporządzenia, zakres zawiadomień, o których mowa w ust. 1, oraz
sposób i terminy ich przesyłania, uwzględniając pisemną lub elektroniczną formę zawiadomienia.
1
Osoby podlegające powszechnemu obowiązkowi obrony są obowiązane do osobistego stawienia
się na wezwanie właściwych organów w sprawach dotyczących tego obowiązku w terminie
i miejscu określonym w wezwaniu oraz do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym.
2.
Pracownikom wezwanym do osobistego stawienia się przed właściwy organ w sprawach dotyczących
powszechnego obowiązku obrony, którzy nie otrzymali od pracodawcy wynagrodzenia za
czas opuszczony z powodu wezwania, przysługuje, na ich żądanie, zryczałtowana rekompensata
za utracone zarobki, za każdy dzień w wysokości 1/30 minimalnego wynagrodzenia za
pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalanego na podstawie przepisów
ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314). Rekompensatę wypłaca organ wzywający na podstawie zaświadczeń wydanych przez pracodawców.
3
Osobom wezwanym przez właściwy organ do osobistego stawienia się w sprawach dotyczących
powszechnego obowiązku obrony przysługuje, na ich żądanie, zwrot kosztów przejazdu
do miejsca stawienia się i powrotu do miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu
czasowego trwającego ponad trzy miesiące. Koszty te organ wzywający zwraca na podstawie
udokumentowanego oświadczenia osoby wezwanej, według zasad określonych w przepisach
o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym.
4.
Jeżeli wezwanie do stawienia się następuje wskutek niespełnienia lub nienależytego
spełnienia, z winy osoby wezwanej, obowiązków określonych w ustawie, przepisów ust.
2 i 3 nie stosuje się.
5.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których osoby
podlegające powszechnemu obowiązkowi obrony są obowiązane do osobistego stawienia
się na wezwanie organów wojskowych, tryb wzywania, organy wojskowe właściwe w tych
sprawach oraz wzór wezwania, uwzględniając przypadki, w których miejsce stawienia
się osoby wezwanej jest inne niż siedziba organu wzywającego.
1
Osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej są obowiązane do spełniania
wojskowego obowiązku meldunkowego, polegającego na zgłaszaniu wójtom lub burmistrzom
(prezydentom miast) albo właściwym organom wojskowym zmian miejsca pobytu (zamieszkania),
imienia, nazwiska, wykształcenia i zawodu, a także faktu wyjazdu za granicę na okres
dłuższy niż trzy miesiące oraz powrotu z tego wyjazdu.
2
Osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej, które
1)
nie stawiły się do kwalifikacji wojskowej - od dnia 1 stycznia roku kalendarzowego,
w którym kończą dziewiętnaście lat życia, albo
2)
zostały powołane do odbycia czynnej służby wojskowej, zasadniczej służby lub szkolenia
w obronie cywilnej albo służby zastępczej - od dnia doręczenia karty powołania (karty
skierowania) do tej służby
- są obowiązane uzyskać zezwolenie Ministra Obrony Narodowej lub organu wojskowego
przez niego upoważnionego na wyjazd i pobyt za granicą.
3
Wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast)
1)
dokonują zameldowania osób podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej po uprzednim
wymeldowaniu się ich z poprzedniego miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu
czasowego trwającego ponad trzy miesiące;
2)
zawiadamiają wojskowych komendantów uzupełnień oraz wójtów lub burmistrzów (prezydentów
miast) właściwych ze względu na poprzednie miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub
pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące osób podlegających obowiązkowi czynnej
służby wojskowej o zmianach zgłoszonych przy spełnianiu wojskowego obowiązku meldunkowego.
3a
Żołnierze rezerwy, którym nadano przydział mobilizacyjny, oraz osoby, którym nadano
pracowniczy przydział mobilizacyjny, a także osoby, którym wydano karty powołania,
z wyjątkiem żołnierzy rezerwy, mają obowiązek powiadomienia wojskowego komendanta
uzupełnień o
1)
zmianie miejsca pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące;
2)
wyjeździe za granicę z zamiarem pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące i
powrocie z tego pobytu;
3)
adresie do korespondencji, w przypadku wyjazdu z miejsca pobytu stałego na pobyt czasowy
trwający ponad trzy miesiące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
3b
Żołnierze rezerwy, którym nadano przydział kryzysowy, mają również obowiązek powiadamiania
dowódcy jednostki wojskowej, w sposób ustalony z tym dowódcą, o aktualnym adresie
korespondencyjnym lub sposobie ich zawiadamiania o sprawach związanych z nadanym przydziałem
kryzysowym.
4.
Żołnierze zwolnieni z zasadniczej służby wojskowej przedterminowo, w trybie określonym
w art. 90, są obowiązani do uzyskania zezwolenia dowódcy jednostki wojskowej na zmianę
miejsca pobytu; obowiązek ten trwa do czasu przeniesienia do rezerwy.
5.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb i zakres spełniania obowiązków,
o których mowa w ust. 1-3a, oraz organy właściwe w tych sprawach, uwzględniając wymóg
okazania dokumentów potwierdzających zgłaszane zmiany.
1.
Wojskowi komendanci uzupełnień wydają dla potrzeb powszechnego obowiązku obrony osobom
objętym ewidencją wojskową, wojskowe dokumenty osobiste.
1a.
Wpisów lub zamieszczenia danych w wojskowych dokumentach osobistych dokonują
1)
wojskowy komendant uzupełnień - w zakresie powszechnego obowiązku obrony;
2)
dowódca jednostki wojskowej lub wojskowy komendant uzupełnień - w zakresie przebiegu
czynnej służby wojskowej;
3)
wójt lub burmistrz (prezydent miasta) - w zakresie obowiązku meldunkowego.
1b.
Czynności, o których mowa w ust. 1a, można dokonywać pisemnie lub w formie elektronicznej.
1c.
Osoby będące żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, którym wydano wojskowe dokumenty
osobiste, są obowiązane do okazania tych dokumentów na żądanie
1)
przełożonych;
2)
starszych stopniem wojskowym;
3)
terenowych organów administracji wojskowej;
4)
dowódców jednostek wojskowych;
5)
żołnierzy Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organów porządkowych;
6)
sądów i jednostek organizacyjnych prokuratury;
7)
wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast);
8)
innych upoważnionych podmiotów.
1d.
Osoby niebędące żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, którym wydano wojskowe dokumenty
osobiste, są obowiązane do okazania tych dokumentów na żądanie
1)
terenowych organów administracji wojskowej;
2)
sądów i jednostek organizacyjnych prokuratury;
3)
wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast);
4)
starostów;
5)
marszałków województw;
6)
organów zatrudnienia i organów rentowych;
7)
pracodawców;
8)
rektorów (dyrektorów) szkół wyższych i wyższych szkół zawodowych oraz dyrektorów szkół
ponadgimnazjalnych;
9)
innych upoważnionych podmiotów.
1e.
Osoba, której wydano wojskowy dokument osobisty, nie może rozporządzać tym dokumentem
i na żądanie wojskowego komendanta uzupełnień, a w przypadku żołnierzy w czynnej służbie
wojskowej również dowódcy jednostki wojskowej, obowiązana jest zwrócić ten dokument
organom wojskowym.
1f.
Osoba, której wydano wojskowy dokument osobisty, jest obowiązana powiadomić wojskowego
komendanta uzupełnień, a będąca żołnierzem w czynnej służbie wojskowej dowódcę jednostki
wojskowej, w razie utraty lub zniszczenia tego dokumentu.
2.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, wzór wojskowego dokumentu
osobistego (książeczki wojskowej), jego przeznaczenie, sposób wydawania i ewidencjonowania
oraz zwrotu, zakres informacji dotyczących powszechnego obowiązku obrony i przebiegu
czynnej służby wojskowej oraz danych osobowych wpisywanych lub zamieszczonych w tych
dokumentach, uwzględniając, że dane osobowe, które powinien zawierać wojskowy dokument
osobisty, obejmują w szczególności imię (imiona), nazwisko, datę i miejsce urodzenia,
adres zameldowania oraz stopień wojskowy; wojskowy dokument osobisty powinien zawierać
również fotografię.
3.
Wojskowych dokumentów osobistych nie wolno przenosić, przewozić ani przesyłać za granicę.
4.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych
określa, w drodze rozporządzenia, sposób doręczania wojskowych dokumentów osobistych,
tryb postępowania w razie ich utraty, zniszczenia lub nieprzyjęcia oraz organ, któremu
osoba wyjeżdżająca za granicę jest obowiązana złożyć wojskowy dokument osobisty na
przechowanie.
1.
Organy wojskowe wyposażają żołnierzy w czynnej służbie wojskowej oraz osoby pełniące
służbę w jednostkach zmilitaryzowanych przydzielonych do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej, cywilny personel medyczno-sanitarny Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,
osoby cywilne towarzyszące Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej, personel organizacji
„Polski Czerwony Krzyż” i innych ochotniczych organizacji pomocy, osoby cywilne wykonujące
czynności duszpasterskie oraz inne osoby określone prawem międzynarodowym - w karty
i tabliczki tożsamości.
2.
Karty tożsamości, o których mowa w ust. 1, wydawane żołnierzom w czynnej służbie wojskowej
wyjeżdżającym w celach służbowych za granicę stanowią również dowód tożsamości, o
którym mowa w art. III ust. 2 lit. a Umowy między Państwami-Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego
dotyczącej statusu ich sił zbrojnych, sporządzonej w Londynie dnia 19 czerwca 1951 r.
(Dz. U. z 2000 r. Nr 21, poz. 257 oraz z 2008 r. Nr 170, poz. 1052).
3.
Żołnierzom, o których mowa w ust. 2, wydaje się również indywidualny lub zbiorowy
rozkaz wyjazdu.
4.
W kartach tożsamości, o których mowa w ust. 1, zamieszcza się odpowiednio
1)
nazwisko i imię (imiona) posiadacza karty;
2)
datę urodzenia posiadacza karty;
3)
stopień wojskowy i oznaczenie książeczki wojskowej posiadacza karty;
4)
numer PESEL posiadacza karty;
5)
rodzaj służby (status) posiadacza karty;
6)
grupę krwi posiadacza karty;
7)
fotografię i podpis posiadacza karty;
8)
suchy odcisk pieczęci urzędowej organu wystawiającego kartę;
9)
nazwę państwa wystawiającego kartę;
10)
serię i numer karty;
11)
elementy zabezpieczające kartę.
5.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje oraz wzory kart
i tabliczek tożsamości wydawanych osobom, o których mowa w ust. 1, organy wojskowe
właściwe do ich wydawania i ewidencjonowania, tryb ich ewidencjonowania, doręczania
i postępowania w razie ich zniszczenia lub utraty, z uwzględnieniem przeznaczenia
oraz wykorzystania kart i tabliczek tożsamości przez osoby, o których mowa w ust.
1, a także wzór rozkazu wyjazdu.
1.
Obowiązek służby wojskowej polega na
1)
odbywaniu ćwiczeń wojskowych przez
a)
żołnierzy rezerwy,
b)
osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy,
c)
ochotników, którzy zgłoszą się do ich odbycia i nie podlegają obowiązkowi odbycia
zasadniczej służby wojskowej;
2)
pełnieniu służby przygotowawczej przez
a)
osoby przeniesione do rezerwy, w tym żołnierzy rezerwy, którzy dotychczas nie odbywali
czynnej służby wojskowej,
b)
ochotników, którzy zgłoszą się do jej odbycia i nie podlegają obowiązkowi odbycia
zasadniczej służby wojskowej;
3)
pełnieniu okresowej służby wojskowej przez żołnierzy rezerwy.
2.
W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia
możliwości wykonywania zadań związanych z przeznaczeniem Sił Zbrojnych, obowiązek
służby wojskowej polega także na
1)
odbywaniu zasadniczej służby wojskowej przez osoby podlegające temu obowiązkowi;
2)
odbywaniu przeszkolenia wojskowego przez absolwentów szkół wyższych.
3.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Rady Ministrów, określa, w drodze
rozporządzenia, termin rozpoczęcia i okres trwania obowiązku odbywania zasadniczej
służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego, uwzględniając stopień zagrożenia bezpieczeństwa
państwa.
4.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny obowiązek służby wojskowej polega
na pełnieniu służby wojskowej przez
1)
osoby podlegające kwalifikacji wojskowej;
2)
osoby przeniesione do rezerwy, w tym żołnierzy rezerwy;
3)
żołnierzy pozostawionych w czynnej służbie wojskowej;
4)
inne osoby, które zgłoszą się do tej służby w ramach zaciągu ochotniczego.
5.
W ramach obowiązku służby wojskowej osoby podlegające kwalifikacji wojskowej - zamiast
do zasadniczej służby wojskowej - mogą być przeznaczone do odbycia zasadniczej służby
lub szkolenia w obronie cywilnej.
6.
Za spełnienie obowiązku służby wojskowej uznaje się również pełnienie, na zasadach
określonych w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, służby kandydackiej oraz zawodowej służby wojskowej.
1.
W przypadku, o którym mowa w art. 55 ust. 2 i 3, z mocy prawa powstaje również obowiązek
odbywania zasadniczej służby lub szkolenia w obronie cywilnej, służby w formacjach
uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych oraz służby zastępczej.
2.
Żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową lub przeszkolenie wojskowe w dniu
upływu okresu trwania obowiązku odbywania tej służby oraz przeszkolenia, podlegają
zwolnieniu z czynnej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy z tym dniem.
3.
Osoby odbywające zasadniczą służbę lub szkolenie w obronie cywilnej, służbę w formacjach
uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych lub służbę zastępczą w dniu upływu
okresu trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia
wojskowego, podlegają zwolnieniu z tych służb albo szkolenia z tym dniem.
4.
Osoby, o których mowa w ust. 3, z dniem zwolnienia ze służby albo szkolenia, wojskowy
komendant uzupełnień przenosi do rezerwy.
1.
Równoznaczne ze spełnianiem obowiązku zasadniczej służby wojskowej przez osoby podlegające
jej odbyciu jest pełnienie służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład
Sił Zbrojnych.
1a
Służbę w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych można pełnić
wyłącznie w okresie trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz
przeszkolenia wojskowego.
2.
Czas trwania służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych
wynosi dwanaście miesięcy.
3
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określa, w drodze rozporządzenia, terminy
kierowania osób, o których mowa w ust. 1, do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących
w skład Sił Zbrojnych i terminy zwalniania z tej służby, uwzględniając potrzeby uzupełnieniowe
tych formacji oraz okresy szkolenia w tych formacjach. Rozporządzenie wydaje się corocznie
w okresie trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia
wojskowego.
4.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może, w drodze rozporządzenia, ograniczać
czas trwania służby osób, o których mowa w ust. 1, w formacjach uzbrojonych niewchodzących
w skład Sił Zbrojnych, stosownie do potrzeb uzupełnieniowych tych formacji, jeżeli
nie zagraża to bezpieczeństwu państwa.
5.
W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia bezpieczeństwa państwa, Rada
Ministrów może przedłużyć, w drodze rozporządzenia, czas trwania służby osób, o których
mowa w ust. 1, w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych o okres
nieprzekraczający łącznie sześciu miesięcy.
6.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, formacje uzbrojone niewchodzące w
skład Sił Zbrojnych, w których pełnienie służby jest równoznaczne ze spełnieniem obowiązku
zasadniczej służby wojskowej.
7.
Osobom, o których mowa w ust. 1, pełniącym służbę w formacjach uzbrojonych niewchodzących
w skład Sił Zbrojnych i członkom ich rodzin, niezależnie od uprawnień określonych
dla tych osób w przepisach z tytułu tej służby, przysługują szczególne uprawnienia
przewidziane w niniejszej ustawie oraz w przepisach wydanych na jej podstawie dla
żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i ich rodzin w zakresie określonym przez Radę
Ministrów w drodze rozporządzenia.
8.
Skierowanie do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych
może nastąpić tylko za zgodą osoby, o której mowa w ust. 1.
9
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrami, którym są podporządkowane formacje,
o których mowa w ust. 6, określa, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawie
przeznaczania i kierowania osób, o których mowa w ust. 1, do służby w formacjach uzbrojonych
niewchodzących w skład Sił Zbrojnych, a także przebieg tej służby, zapewniając współdziałanie
w tych sprawach wojskowego komendanta uzupełnień i komendanta jednostki organizacyjnej
formacji uzbrojonej niewchodzącej w skład Sił Zbrojnych lub innego właściwego w tych
sprawach organu, a w zakresie przeznaczania i kierowania do tej służby uwzględniając
także konieczność uzupełniania Sił Zbrojnych w pierwszej kolejności.
Osoby, o których mowa w art. 56 ust. 1, pełniące służbę w formacjach uzbrojonych niewchodzących
w skład Sił Zbrojnych, określonych na podstawie art. 56 ust. 6, są objęte obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach określonych
w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych
(Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm..
1.
Osoby, o których mowa w art. 56a, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych, mają prawo wyboru
1)
lekarza i pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej,
2)
świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych,
3)
lekarza dentysty,
4)
szpitala
-
2
W przypadku gdy osoby, o których mowa w ust. 1, nie mogą uzyskać świadczenia opieki
zdrowotnej u świadczeniodawcy określonego w ust. 1, mają prawo wyboru innego świadczeniodawcy
spośród świadczeniodawców, którzy zawarli umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
3
Koszty częściowej lub całkowitej odpłatności za leki wydawane osobom, o których mowa
w art. 56a, na zasadach i w zakresie określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych, są finansowane z budżetu państwa, z części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego
do spraw wewnętrznych.
4.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb finansowania kosztów leków,
o których mowa w ust. 3, uwzględniając zasady i sposób wydatkowania środków publicznych.
1.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, liczbę osób, które mogą być powołane
w danym roku kalendarzowym do czynnej służby wojskowej, zasadniczej służby lub szkolenia
w obronie cywilnej oraz do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład
Sił Zbrojnych.
2.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy uwzględnić odpowiednio potrzeby uzupełnieniowe
Sił Zbrojnych, ze wskazaniem rodzajów czynnej służby wojskowej oraz poszczególnych
formacji, do których następowałoby powołanie, a także możliwość odbywania danego rodzaju
służby przez ochotników w ramach limitu osób określonego w tym rozporządzeniu.
1
Obowiązkowi służby wojskowej, w zakresie określonym w niniejszej ustawie, podlegają
obywatele polscy począwszy od dnia, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca
roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt lat życia, a posiadający stopień
podoficerski lub oficerski - sześćdziesiąt lat życia.
2.
Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają jednak osoby wymienione w ust. 1, które
zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby.
3.
Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają kobiety
1)
w ciąży oraz w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;
2)
sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;
3)
sprawujące opiekę nad
a)
dziećmi od lat ośmiu do szesnastu,
b)
osobami obłożnie chorymi,
c)
osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym
na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,
d)
osobami, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz samodzielnej
egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
e)
osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych, jeżeli osoby te wspólnie z nimi zamieszkują i opieki tej nie można powierzyć innym
osobom.
4
Osoby podlegające obowiązkowi służby wojskowej będące żołnierzami rezerwy i zdolne
do czynnej służby wojskowej, w tym do zawodowej służby wojskowej, do końca roku kalendarzowego,
w którym kończą pięćdziesiąt lat życia, a posiadające stopień podoficerski lub oficerski
- sześćdziesiąt lat życia, tworzą zasoby osobowe na potrzeby Narodowych Sił Rezerwowych.
Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, w rozumieniu niniejszej ustawy, są osoby,
które odbywają lub pełnią następujące jej rodzaje
1)
zasadniczą służbę wojskową;
2)
przeszkolenie wojskowe;
3)
ćwiczenia wojskowe;
4)
służbę przygotowawczą;
5)
okresową służbę wojskową;
6)
służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
1
Żołnierzy rezerwy, których w pierwszej kolejności przewiduje się powołać do czynnej
służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, przeznacza
się do tej służby przez nadanie w czasie pokoju przydziału mobilizacyjnego na stanowiska
służbowe lub do pełnienia funkcji wojskowych, które są określone w etacie jednostki
wojskowej i występują w czasie wojny.
2
Pracownikom zatrudnionym w jednostkach wojskowych, a w razie potrzeby również pracownikom
zatrudnionym u innych pracodawców oraz innym osobom niebędącym pracownikami, mogą
być nadawane w czasie pokoju pracownicze przydziały mobilizacyjne na stanowiska pracownicze,
które są określone w etacie jednostki wojskowej i występują w czasie wojny.
3.
Pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych nie nadaje się osobom, które
1)
nie ukończyły osiemnastu lat życia;
2
ukończyły sześćdziesiąt lat życia, z wyjątkiem osób zatrudnionych w jednostce wojskowej,
które wyraziły zgodę na nadanie im tego przydziału;
3)
(uchylony);
4
posiadają nadany przydział kryzysowy lub przydział mobilizacyjny;
5)
są sędziami lub prokuratorami;
6
są funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,
Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Służby
Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Ochrony Kolei lub pracownikami specjalistycznych
uzbrojonych formacji ochronnych w jednostkach organizacyjnych podległych, podporządkowanych
lub nadzorowanych przez ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów, Prezesa
Narodowego Banku Polskiego oraz Krajową Radę Radiofonii i Telewizji;
7)
są reklamowane od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia
mobilizacji i w czasie wojny;
8)
zostały uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym
na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie
niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu
niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych.
4.
Przydziały mobilizacyjne oraz pracownicze przydziały mobilizacyjne nadaje oraz unieważnia
wojskowy komendant uzupełnień, działając w porozumieniu z dowódcą jednostki wojskowej.
5.
Nadanie przydziału mobilizacyjnego oraz pracowniczego przydziału mobilizacyjnego następuje
w formie karty mobilizacyjnej. Osoba, której nadano przydział mobilizacyjny lub pracowniczy
przydział mobilizacyjny, jest obowiązana przyjąć kartę mobilizacyjną.
6
Kartę mobilizacyjną wojskowy komendant uzupełnień doręcza w trybie, o którym mowa
w art. 52. Kartę mobilizacyjną można także doręczyć w czasie ćwiczeń wojskowych żołnierzy
rezerwy, a w przypadku pracowników zatrudnionych w jednostkach wojskowych - w miejscu
pracy, a także w trybie określonym w art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
7.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia
1)
tryb nadawania przydziałów mobilizacyjnych oraz pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych,
uwzględniając w szczególności warunki, jakie powinni spełniać odpowiednio żołnierze
rezerwy, pracownicy lub inne osoby niebędące pracownikami, do przeznaczenia ich do
czynnej służby wojskowej lub pracy w jednostkach wojskowych w razie ogłoszenia mobilizacji
lub w czasie wojny, czynności wojskowego komendanta uzupełnień i dowódcy jednostki
wojskowej poprzedzające nadanie przydziałów, sposób ich nadawania, przypadki, w jakich
się je unieważnia;
2)
wzory kart mobilizacyjnych oraz ich przeznaczenie. Karta mobilizacyjna powinna zawierać
dane dotyczące daty wydania karty, organu wydającego, dane osobowe żołnierza rezerwy,
pracownika lub innej osoby niebędącej pracownikiem, w tym stopień wojskowy, imię i
nazwisko, dane jednostki wojskowej, w tym nazwę, adres, numer mobilizacyjny, pododdział,
odpowiednio przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, a także
termin i miejsce stawienia się do jednostki wojskowej. Karta mobilizacyjna powinna
zawierać również pouczenie o skutkach uchylania się odpowiednio od obowiązku czynnej
służby wojskowej lub pracy, sposób postępowania w razie utraty karty oraz w przypadku
niemożliwości stawienia się do miejsca określonego w tej karcie, a także wykaz przedmiotów
użytku osobistego, które żołnierz rezerwy, pracownik lub inna osoba niebędąca pracownikiem
powinna zabrać ze sobą, stawiając się do jednostki wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji
i w czasie wojny. W karcie mobilizacyjnej nie podaje się uzasadnienia.
1.
Żołnierzom rezerwy mogą być nadawane w czasie pokoju przydziały kryzysowe na stanowiska
służbowe, które są określone w etacie jednostki wojskowej.
2.
Warunkiem nadania przydziału kryzysowego jest zawarcie kontraktu na wykonywanie obowiązków
w ramach Narodowych Sił Rezerwowych, zwanego dalej „kontraktem”, między żołnierzem
rezerwy, który ochotniczo zgłosił się do wykonywania obowiązków w ramach Narodowych
Sił Rezerwowych i złożył pisemny wniosek do wojskowego komendanta uzupełnień o zawarcie
kontraktu oraz spełnia warunki jego zawarcia, a dowódcą jednostki wojskowej, w której
ma być nadany ten przydział.
3.
Kontrakt może być również zawarty z żołnierzem w czynnej służbie wojskowej, który
ochotniczo zgłosił się do wykonywania obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych
i złożył pisemny wniosek o zawarcie kontraktu oraz spełnia warunki jego zawarcia,
i który
1)
odbywa zasadniczą służbę wojskową - nie wcześniej niż w ostatnim dniu czasu trwania
tej służby;
2)
pełni służbę przygotowawczą i zdał egzamin, o którym mowa w art. 98b ust. 5 - nie
wcześniej niż na trzy dni przed dniem zwolnienia z tej służby;
3)
odbywa ćwiczenia wojskowe - nie wcześniej niż na trzy dni przed dniem zwolnienia z
tych ćwiczeń;
4)
pełni zawodową służbę wojskową lub służbę kandydacką - nie wcześniej niż w dniu, w
którym decyzja o jego zwolnieniu z czynnej służby wojskowej stała się ostateczna.
4.
Przydział kryzysowy nadaje się na okres od dwóch do sześciu lat z możliwością jego
ponownego nadania, nie dłużej jednak niż łącznie na okres piętnastu lat. Po upływie
okresu, na który nadano przydział kryzysowy, przydział ten wygasa z mocy prawa.
5.
Przydziały kryzysowe nadaje oraz unieważnia wojskowy komendant uzupełnień, działając
w porozumieniu z dowódcą jednostki wojskowej.
6.
Nadanie przydziału kryzysowego następuje w formie karty przydziału kryzysowego stanowiącej
decyzję administracyjną. W karcie przydziału kryzysowego nie podaje się uzasadnienia.
7.
Nadanie przydziału kryzysowego jest tożsame z nadaniem przydziału mobilizacyjnego
na to samo stanowisko służbowe występujące również w czasie wojny, o ile nie zostanie
nadany przydział mobilizacyjny na inne stanowisko służbowe.
8.
Kartę przydziału kryzysowego wojskowy komendant uzupełnień doręcza w trybie, o którym
mowa w art. 52.
9.
Do czasu wygaśnięcia lub unieważnienia przydziału kryzysowego żołnierz rezerwy jest
obowiązany do wykonywania obowiązków wynikających z tego przydziału.
10.
Unieważnienie przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy następuje w przypadku
1)
zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
2)
osiągnięcia wieku określonego w art. 58 ust. 4 - odpowiednio do posiadanego stopnia
wojskowego;
3)
wybrania na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, senatora, na kierownicze stanowisko
państwowe oraz do organów wykonawczych samorządu terytorialnego;
4)
uznania go ze względu na stan zdrowia za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej
lub niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju albo za trwale i całkowicie
niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji
i w czasie wojny;
5)
utraty stopnia wojskowego albo degradacji;
6)
zwolnienia z okresowej służby wojskowej w wyniku prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej
usunięcia z tej służby;
7)
prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych;
8)
skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności albo karę aresztu wojskowego,
bez warunkowego zawieszenia jej wykonania;
9)
powołania do zawodowej służby wojskowej lub przyjęcia do służby wojskowej w charakterze
kandydata na żołnierza zawodowego;
10)
niewyrażenia przez żołnierza rezerwy zgody na zmianę przydziału kryzysowego na stanowisko
służbowe w innej jednostce wojskowej, w przypadku rozformowania jednostki wojskowej,
w której posiadał dotychczasowy przydział kryzysowy;
11)
niewyrażenia przez żołnierza rezerwy zgody na zmianę przydziału kryzysowego na inne
stanowisko służbowe, w przypadku skreślenia w etacie jednostki wojskowej stanowiska
służbowego, na które posiadał dotychczasowy przydział kryzysowy.
11.
Unieważnienie przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy może nastąpić w przypadku
1)
odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub wojskowej pracowni
psychologicznej, niezgłoszenia się do tej komisji lub pracowni w określonym terminie
i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których żołnierz rezerwy został zobowiązany
przez tę komisję lub pracownię;
2)
odmowy przyjęcia lub nieodebrania karty powołania albo niestawienia się, w przypadku
powołania do czynnej służby wojskowej, w określonym terminie i miejscu do odbycia
ćwiczeń wojskowych lub okresowej służby wojskowej;
3)
skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności albo karę aresztu wojskowego,
z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary;
4)
odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi rezerwy wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa;
5)
w przypadkach, o których mowa w ust. 10 pkt 10 i 11, jeżeli brak jest możliwości zmiany
przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy na inne stanowisko służbowe w tej samej
lub innej jednostce wojskowej, odpowiadające jego przygotowaniu zawodowemu oraz kwalifikacjom
i umiejętnościom przydatnym w służbie wojskowej;
6)
wniosku żołnierza rezerwy, uzasadnionego szczególnie ważnymi względami osobistymi
lub rodzinnymi.
12.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia
1)
tryb nadawania i unieważniania przydziałów kryzysowych, uwzględniając zapewnienie
współdziałania wojskowego komendanta uzupełnień i dowódcy jednostki wojskowej przy
realizacji czynności związanych z nadawaniem i unieważnianiem przydziałów kryzysowych
oraz udokumentowanie okoliczności powodujących ich nadanie lub unieważnienie;
2)
wzór karty przydziału kryzysowego, biorąc pod uwagę w szczególności to, że karta ta
powinna zawierać dane dotyczące daty jej wydania, organu wydającego, dane osobowe
żołnierza rezerwy, w tym stopień wojskowy, imię i nazwisko, dane jednostki wojskowej,
w tym nazwę, adres, pododdział, przydział kryzysowy oraz informacje o sposobie postępowania
w razie utraty karty.
1.
Powołanie do czynnej służby wojskowej następuje za pomocą kart powołania, kart mobilizacyjnych
albo w drodze obwieszczeń lub w inny sposób określony przez Ministra Obrony Narodowej.
Karta powołania jest decyzją administracyjną.
2.
Powoływanie do czynnej służby wojskowej należy do wojskowego komendanta uzupełnień.
2a.
Od decyzji o powołaniu do czynnej służby wojskowej służy powołanemu odwołanie do szefa
wojewódzkiego sztabu wojskowego, składane za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień
w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje
wykonania decyzji. W razie ogłoszenia mobilizacji lub w czasie wojny odwołanie nie
przysługuje.
3
Dniem powołania do czynnej służby wojskowej jest określony w karcie powołania dzień
stawienia się do tej służby, a w przypadku ćwiczeń wojskowych rotacyjnych dzień stawienia
się do tych ćwiczeń w pierwszym dniu ich rozpoczęcia w danym roku kalendarzowym.
3a
Do karty powołania na ćwiczenia wojskowe rotacyjne dołącza się, jako załącznik, wykaz
dni, w których w danym roku kalendarzowym odbywają się te ćwiczenia, będący wyciągiem
z wykazu, o którym mowa w art. 101c ust. 1.
4
Zorganizowanie doręczania i doręczanie kart powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych
przeprowadzanych w trybie natychmiastowego stawiennictwa, okresowej służby wojskowej,
pełnionej w trybie natychmiastowego stawiennictwa, oraz do czynnej służby wojskowej
pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny należy
1)
w gminach - do wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast);
2)
w powiatach - do starostów (prezydentów miast na prawach powiatu).
5
W przypadkach, o których mowa w ust. 4, doręczenie kart powołania może nastąpić również
przez jednostki wojskowe, jednostki organizacyjne Poczty Polskiej Spółki Akcyjnej
lub Policję.
6.
Rozplakatowanie obwieszczeń o powołaniu osób do czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia
mobilizacji i w czasie wojny należy do wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast).
7
Karty powołania w uzasadnionych przypadkach mogą być doręczane również w dniach ustawowo
wolnych od pracy i o każdej porze doby. O potrzebie doręczenia kart powołania w dni
ustawowo wolne od pracy przez jednostki organizacyjne Poczty Polskiej Spółki Akcyjnej,
w celach określonych w ust. 8 pkt 1, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego powiadamia
każdorazowo Dyrektora Generalnego tego przedsiębiorstwa z co najmniej dwudniowym wyprzedzeniem
przed dniem ustawowo wolnym od pracy.
8.
Powołanie do odbycia ćwiczeń wojskowych, przeprowadzanych w trybie natychmiastowego
stawiennictwa, może nastąpić w celu
1)
sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej i bojowej jednostek wojskowych;
2)
udziału jednostek wojskowych w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków.
8a
Powołanie do okresowej służby wojskowej, pełnionej w trybie natychmiastowego stawiennictwa,
może nastąpić w celu udziału jednostek wojskowych w zwalczaniu klęsk żywiołowych i
likwidacji ich skutków, działaniach antyterrorystycznych i z zakresu ochrony mienia,
akcjach poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, oczyszczaniu
terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich
unieszkodliwiania, a także w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego.
9.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, wzory kart powołania i
ich przeznaczenie, a także wzory obwieszczeń. Wzory kart powołania powinny zawierać
pouczenie o skutkach uchylenia się od obowiązku czynnej służby wojskowej i o postępowaniu
w razie utraty karty oraz w przypadku niemożności stawienia się do czynnej służby
wojskowej, a także wykaz dokumentów i przedmiotów użytku osobistego, które osoba powołana
do czynnej służby wojskowej powinna zabrać ze sobą, stawiając się do tej służby.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2009 r., z tym że art. 45 pkt 3, art. 49
pkt 3 oraz art. 50 pkt 3 mają zastosowanie do kadencji następującej po kadencji, w
czasie której trwania ustawa weszła w życie.
1.
Powołani do czynnej służby wojskowej są obowiązani stawić się do tej służby w określonym
terminie i miejscu. Stają się oni żołnierzami w czynnej służbie wojskowej z chwilą
stawienia się do tej służby w określonym miejscu.
2
W razie niestawienia się powołanego do czynnej służby wojskowej bez uzasadnionej przyczyny,
z wyjątkiem ćwiczeń wojskowych rotacyjnych, starosta (prezydent miasta na prawach
powiatu) właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego
ponad trzy miesiące, na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień, zarządza przymusowe
doprowadzenie powołanego przez Policję do wskazanej jednostki wojskowej, w trybie
przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Obrony Narodowej oraz minister właściwy
do spraw łączności, określą, w drodze rozporządzenia, tryb doręczania kart powołania
i rozplakatowania obwieszczeń, uwzględniając w szczególności tryb postępowania organów
jednostek wojskowych, Policji i Poczty Polskiej Spółki Akcyjnej w tym zakresie oraz
sposób pokrywania kosztów związanych z doręczeniem dokumentów powołania, a także wzór
upoważnień dla kurierów akcji kurierskiej.
Sposób odbywania czynnej służby wojskowej oraz obowiązki i uprawnienia żołnierzy określa
ustawa oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia i zarządzenia, a także regulaminy
i rozkazy wydane przez Ministra Obrony Narodowej.
1.
Żołnierzom w czynnej służbie wojskowej dowódca jednostki wojskowej może nadawać klasy
kwalifikacyjne odpowiadające poziomowi ich wyszkolenia wojskowego i specjalistycznego,
zgodnie z zajmowanym stanowiskiem służbowym lub pełnioną funkcją wojskową, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2.
Klasę kwalifikacyjną nadaje się żołnierzom w czynnej służbie wojskowej po zdaniu egzaminu
przed komisją egzaminacyjną powołaną przez dowódcę jednostki wojskowej.
3.
Ustala się cztery rodzaje klas kwalifikacyjnych: trzecią, drugą, pierwszą i mistrzowską.
4.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób nadawania
klasy kwalifikacyjnej, tryb jej nadawania, potwierdzania, podwyższania i utraty, sposób
przeprowadzania i zdawania egzaminu oraz zakres wiedzy i umiejętności sprawdzanych
w czasie egzaminu, a także właściwość dowódców jednostek wojskowych i składy komisji
egzaminacyjnych, uwzględniając specyfikę służby oraz fakt, że nadanie klasy kwalifikacyjnej
następuje rozkazem dowódcy jednostki wojskowej.
(uchylony).
1.
Żołnierze są obowiązani do zachowania w tajemnicy wszystkich wiadomości, z którymi
zapoznali się bezpośrednio lub w związku z odbywaniem czynnej służby wojskowej, jeżeli
wiadomości te stanowią informacje niejawne.
2.
Obowiązek zachowania tajemnicy trwa zarówno w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej,
jak i po zwolnieniu z niej.
3.
Od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić żołnierza w czynnej służbie wojskowej
dowódca rodzaju Sił Zbrojnych, a żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej
Minister Obrony Narodowej, z zastrzeżeniem przypadków określonych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm..
3a.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej nie mogą bez zezwolenia Ministra Obrony Narodowej
rozpowszechniać rezultatów swej działalności naukowej, literackiej, artystycznej lub
publicystycznej, zawierających informacje niejawne. Zezwolenie stanowi decyzję administracyjną.
4.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania żołnierzom
w czynnej służbie wojskowej zezwoleń na rozpowszechnianie rezultatów ich działalności
naukowej, literackiej, artystycznej lub publicystycznej, zawierających informacje
niejawne, uwzględniając fakt, że zezwolenie wydaje się na wniosek żołnierza lub redaktora
naczelnego, redakcji, wydawcy, kierownika podmiotu gospodarczego albo dowódcy jednostki
wojskowej (instytucji wojskowej), zamierzającego rozpowszechniać rezultat działalności
żołnierza, wymagający zezwolenia.
5
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej i żołnierze rezerwy, którzy w związku z nadaniem
przydziałów kryzysowych lub przydziałów mobilizacyjnych mają lub będą mieć dostęp
do informacji niejawnych, podlegają, na zasadach określonych w przepisach o ochronie
informacji niejawnych, właściwemu postępowaniu sprawdzającemu. Zwykłe postępowanie
sprawdzające przeprowadza właściwy wojskowy komendant uzupełnień, natomiast poszerzone
postępowanie sprawdzające przeprowadza Służba Kontrwywiadu Wojskowego na pisemny wniosek
dowódcy jednostki wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień.
1.
W czasie pokoju dowódca jednostki wojskowej nadaje i unieważnia przydziały mobilizacyjne
na stanowiska służbowe lub funkcje wojskowe określone w etacie jednostki wojskowej
żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, którzy będą pełnili służbę wojskową w razie
ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny na stanowiskach służbowych lub funkcjach wojskowych
innych niż te, które zajmują w czasie pokoju.
2.
W przydziale mobilizacyjnym określa się stanowisko służbowe lub funkcję wojskową oraz
nazwę lub numer jednostki wojskowej, w której żołnierz będzie pełnił służbę wojskową
w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
3.
Fakt nadania lub unieważnienia przydziału mobilizacyjnego, o którym mowa w ust. 1,
stwierdza się w rozkazie dziennym.
4.
Z rozkazem, o którym mowa w ust. 3, zapoznaje się żołnierza.
5.
Żołnierzom pełniącym okresową służbę wojskową lub odbywającym ćwiczenia wojskowe przydziały
mobilizacyjne nadaje i je unieważnia, na zasadach określonych dla żołnierzy rezerwy,
wojskowy komendant uzupełnień, działając w porozumieniu z dowódcą jednostki wojskowej.
6.
Żołnierze pełniący okresową służbę wojskową lub odbywający ćwiczenia wojskowe, którzy
posiadali nadane przydziały mobilizacyjne przed powołaniem do tej służby, zachowują
je do czasu ich unieważnienia przez wojskowego komendanta uzupełnień.
7.
Przydział mobilizacyjny wygasa z mocy prawa z dniem zwolnienia żołnierza z czynnej
służby wojskowej, z wyjątkiem przydziału mobilizacyjnego nadanego żołnierzowi, o którym
mowa w ust. 5 lub 6.
8.
Żołnierzowi odbywającemu zasadniczą służbę wojskową lub przeszkolenie wojskowe albo
służbę przygotowawczą można nie nadawać imiennie oznaczonego przydziału mobilizacyjnego,
jeżeli dla stanowiska służbowego lub funkcji wojskowej, którą zajmuje lub pełni ten
żołnierz, dowódca jednostki wojskowej określił taki przydział.
9.
Wyznaczenie żołnierza w czasie pokoju na stanowisko służbowe lub funkcję wojskową,
na których również będzie pełnić służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i
w czasie wojny, jest równoznaczne z nadaniem temu żołnierzowi przydziału mobilizacyjnego
na to stanowisko lub funkcję.
10.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, warunki i tryb nadawania
oraz unieważniania przydziałów mobilizacyjnych żołnierzom w czynnej służbie wojskowej
pełnionej w czasie pokoju oraz właściwość organów wojskowych w tych sprawach, uwzględniając
niejawny charakter tego zarządzenia.
1.
W okresie odbywania czynnej służby wojskowej członkostwo żołnierzy w partiach politycznych
ulega zawieszeniu.
2.
W okresie odbywania czynnej służby wojskowej żołnierze nie mogą brać udziału w działalności
ruchów obywatelskich i innych ugrupowań obywateli o charakterze politycznym ani też
prowadzić żadnej działalności politycznej na terenie jednostki (instytucji) wojskowej,
w tym rozpowszechniać publikacji dotyczących zagadnień politycznych.
3.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej w umundurowaniu oraz odznakach i oznakach wojskowych
nie mogą brać udziału w zgromadzeniach o charakterze politycznym.
4
Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w przypadku kandydowania żołnierza w czynnej
służbie wojskowej do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej lub Senatu Rzeczypospolitej Polskiej,
Parlamentu Europejskiego lub organów samorządu terytorialnego.
5.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej nie mogą tworzyć i wstępować do związków zawodowych
ani brać udziału w działalności związków zawodowych, których byli członkami w chwili
powołania do tej służby.
6.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej mogą wstępować do stowarzyszeń i innych organizacji
działających poza wojskiem oraz brać udział w działalności stowarzyszeń i innych organizacji,
do których należeli w chwili powołania do tej służby, tylko za zezwoleniem przełożonego
o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku.
7.
Działalność partii politycznych oraz stowarzyszeń i innych organizacji na terenie
jednostek (instytucji) wojskowych określają odrębne ustawy, z tym że na terenie jednostek
(instytucji) wojskowych nie mogą być tworzone i nie mogą działać środowiskowe stowarzyszenia
i inne organizacje zrzeszające żołnierzy w czynnej służbie wojskowej.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej są obowiązani uzyskać zezwolenie Ministra Obrony
Narodowej lub organu wojskowego przez niego upoważnionego na wyjazd i pobyt za granicą
w trybie określonym przez Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.
1.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej są obowiązani w czasie wykonywania zadań służbowych
nosić umundurowanie oraz odznaki i oznaki wojskowe.
2.
Żołnierzom, którzy nie pełnią czynnej służby wojskowej, mogą być wydawane przedmioty
umundurowania i wyekwipowania wojskowego do celów związanych z wykonywaniem powszechnego
obowiązku obrony. Żołnierze ci są obowiązani stawić się w wydanym umundurowaniu i
z ekwipunkiem w razie powołania do służby.
3.
W innych przypadkach niż określone w ust. 1 i 2 żołnierze mogą nosić umundurowanie
oraz odznaki i oznaki wojskowe tylko w razie uzyskania zezwolenia w trybie i na zasadach
określonych przez Ministra Obrony Narodowej.
3a.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb
postępowania w sprawach o uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 3, z uwzględnieniem
w szczególności warunku uzyskania przez żołnierza pozytywnej opinii właściwego organu
wojskowego prowadzącego ewidencję żołnierza, wywiązywania się przez niego z powszechnego
obowiązku obrony, jeżeli jemu podlega, i zasadności motywów, jakie przytoczył żołnierz
w swojej prośbie o uzyskanie zezwolenia.
4.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia
1)
wzory, zasady i sposób noszenia umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych, jak
również zasady i sposób noszenia uzbrojenia,
2)
przypadki, w których żołnierze są zwolnieni od obowiązku noszenia umundurowania oraz
odznak i oznak wojskowych,
3)
zasady i sposób noszenia przez żołnierzy orderów, odznaczeń, medali i odznak innych
niż wojskowe,
4)
zasady wydawania przedmiotów umundurowania i wyekwipowania wojskowego w przypadkach,
o których mowa w ust. 2
- w szczególności z uwzględnieniem podziału mundurów na wyjściowe, ćwiczebne i polowe,
specyfiki związanej z oznakowaniem mundurów, zestawów ubiorczych dla żołnierzy poszczególnych
rodzajów wojsk i służb, sposobu oraz okoliczności noszenia umundurowania, odznak i
oznak wojskowych oraz charakteru wykonywanych zadań.
1.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej otrzymują
1)
bezpłatne wyżywienie lub równoważnik pieniężny;
2)
umundurowanie i wyekwipowanie wojskowe w naturze lub równoważnik pieniężny.
1a.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których żołnierze
otrzymują świadczenia, o których mowa w ust. 1, szczegółowe zasady oraz normy ich
otrzymywania z uwzględnieniem w szczególności warunków pełnionej służby, sposobów
realizacji dodatkowych norm wyżywienia oraz warunków, trybu i terminów wypłacania
równoważników pieniężnych.
2.
Uprawnienia żołnierzy do zakwaterowania, uposażenia, świadczeń odszkodowawczych i
emerytalnych oraz zaopatrzenia inwalidzkiego określają odrębne ustawy i akty prawne
wydane na ich podstawie.
Żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe lub ćwiczenia
wojskowe oraz żołnierze pełniący służbę przygotowawczą lub służbę wojskową w razie
ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny są objęci obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego
na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych.
Żołnierze pełniący okresową służbę wojskową są objęci obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego
na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych.
1.
Żołnierze, o których mowa w art. 69, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych, mają prawo wyboru
1)
lekarza i pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej,
2)
świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych,
3)
lekarza dentysty,
4)
szpitala
-
2.
W przypadku gdy żołnierze, o których mowa w ust. 1, nie mogą uzyskać świadczenia opieki
zdrowotnej u świadczeniodawcy określonego w ust. 1, mają prawo wyboru innego świadczeniodawcy
spośród świadczeniodawców, którzy zawarli umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
3
Żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia
wojskowe, kandydatom na żołnierzy zawodowych oraz pełniącym służbę przygotowawczą
lub służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przysługuje bezpłatne
zaopatrzenie w produkty lecznicze, wyroby medyczne i wyposażenie wyrobów medycznych,
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych
(Dz. U. Nr 107, poz. 679 oraz z 2011 r. Nr 102, poz. 586 i Nr 113, poz. 657), inne niż oznaczone znakiem „Rp”, finansowane z budżetu państwa, z części pozostającej
w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej.
4
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi,
w drodze rozporządzenia, wykaz produktów leczniczych oznaczonych symbolem OTC i wyrobów,
o których mowa w ust. 3, wydawanych bezpłatnie, oraz sposób i tryb finansowania ponoszonych
kosztów, uwzględniając zasady i sposób wydatkowania środków publicznych.
1.
W czasie odbywania czynnej służby wojskowej żołnierzom można udzielać następujących
urlopów
1)
wypoczynkowego - żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową, okresową służbę
wojskową, służbę przygotowawczą lub służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji
i w czasie wojny;
2)
dodatkowego - żołnierzom pełniącym okresową służbę wojskową lub służbę wojskową w
razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;
3)
zdrowotnego - żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową lub pełniącym okresową
służbę wojskową, służbę przygotowawczą oraz służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji
i w czasie wojny;
4)
okolicznościowego - żołnierzom w czynnej służbie wojskowej;
5)
nagrodowego - żołnierzom w czynnej służbie wojskowej;
6)
z tytułu honorowego krwiodawstwa - żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową.
2.
Żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową lub pełniącym okresową służbę wojskową
udziela się urlopu na czas trwania ich własnej kampanii wyborczej, w przypadku kandydowania
do organów, o których mowa w art. 65 ust. 4.
3.
Urlopów, o których mowa w ust. 1 i 2, udziela dowódca jednostki wojskowej, a urlopu,
o którym mowa w ust. 1 pkt 5, udziela również organ właściwy do wyróżniania żołnierza.
4.
Dowódca jednostki wojskowej może odwołać żołnierza z urlopu, o którym mowa w ust.
1, z ważnych względów służbowych. Żołnierz odwołany z urlopu jest obowiązany niezwłocznie
stawić się w miejscu odbywania czynnej służby wojskowej.
5.
Żołnierzom przebywającym na urlopie, o którym mowa w ust. 1, urlop ten może być przedłużony.
6.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb i warunki udzielania
urlopów żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, odwoływania z urlopu lub jego przedłużania
oraz wymiar tych urlopów. W rozporządzeniu należy uwzględnić możliwość zróżnicowania
wymiaru urlopów w zależności od rodzaju czynnej służby wojskowej lub charakteru wykonywanych
zadań na stanowisku służbowym lub w ramach pełnionej funkcji, wyjątkowy charakter
odwoływania żołnierzy z urlopu lub jego przedłużania.
1.
Zwolnienie z czynnej służby wojskowej następuje po upływie czasu trwania służby ustalonego
w ustawie lub powołaniu, a przed upływem tego czasu - w przypadkach określonych w
ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie.
2.
Zwolnienie przeprowadzają dowódcy jednostek wojskowych lub inne organy wojskowe.
3.
Żołnierza uważa się za zwolnionego z czynnej służby wojskowej z chwilą jego odejścia
z miejsca pełnienia służby, po zwolnieniu z niej stosownie do ust. 2.
4
Zwolnienie z czynnej służby wojskowej żołnierza odbywającego ćwiczenia wojskowe rotacyjne
następuje po upływie ustalonego łącznego czasu ich trwania.
5
Żołnierza, o którym mowa w ust. 4, uważa się również za zwolnionego z czynnej służby
wojskowej z chwilą jego odejścia z miejsca odbywania ćwiczeń wojskowych rotacyjnych,
po zwolnieniu z nich w danym dniu lub po okresie ich odbywania.
6
Zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej dowódca jednostki wojskowej stwierdza
w rozkazie dziennym oraz w wojskowym dokumencie osobistym tego żołnierza, z zastrzeżeniem,
że w przypadku ćwiczeń wojskowych rotacyjnych w wojskowym dokumencie osobistym dokonuje
się wpisu o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej następującym po upływie ustalonego
łącznego czasu trwania tych ćwiczeń.
1
Osobom powołanym do czynnej służby wojskowej oraz osobom zwalnianym z tej służby przysługuje
zwrot kosztów przejazdu do miejsca stawienia się i powrotu do miejsca pobytu stałego
albo pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące.
2.
Za koszty podróży uznaje się koszty przejazdu środkami publicznego transportu zbiorowego
kolejowego pociągiem osobowym lub pospiesznym w klasie drugiej albo autobusowego w
komunikacji zwykłej lub pospiesznej, a w przypadku braku takiego środka - koszty przejazdu
najtańszym dostępnym środkiem transportu zbiorowego.
3.
Zwrotu kosztów przejazdu dokonują dowódcy jednostek wojskowych na podstawie udokumentowanego
oświadczenia lub w drodze wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Wojskowy komendant uzupełnień, na udokumentowany wniosek osoby powołanej do czynnej
służby wojskowej, uzasadniony jej trudną sytuacją materialną, może dokonać, za pokwitowaniem,
wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w celu pokrycia kosztów przejazdu związanych ze stawieniem
się do tej służby, w wysokości i według zasad określonych w ust. 2 i 5.
5.
Zwrot kosztów przejazdu nie przysługuje w przypadku zapewnienia bezpłatnego przejazdu
lub gdy przejazd następuje w granicach miejscowości, w której znajduje się miejsce
odbywania czynnej służby wojskowej.
6.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przejazdy na podstawie kart mobilizacyjnych
i kart powołania są bezpłatne.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, tryb
i terminy powoływania do czynnej służby wojskowej i zwalniania z tej służby, uwzględniając
potrzeby uzupełnieniowe rodzajów Sił Zbrojnych oraz różne okresy szkolenia w wojskowych
ośrodkach szkolenia.
1.
Przełożeni ponoszą odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny służby żołnierzy
i są obowiązani zapewnić warunki ochrony ich życia i zdrowia przez zapewnienie bezpiecznych
i higienicznych warunków pracy.
2.
Żołnierz jest obowiązany do przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny
pracy.
3.
W zakresie wymienionym w ust. 1 i 2, do żołnierzy stosuje się odpowiednio przepisy
działu dziesiątego ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm., z wyjątkiem art. 209, art. 210, art. 230 § 2, art. 232, art. 234 § 2, art. 235,
art. 237, art. 237
4.
W zakresie szczegółowego stosowania przepisów Kodeksu pracy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy do żołnierzy, o których mowa w ust. 1-3,
mają zastosowanie przepisy wydane na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
1
Spełnienie obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego
albo zasadniczej służby lub szkolenia w obronie cywilnej, służby zastępczej lub służby
w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych przez osoby podlegające
obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej i przeniesienie ich do rezerwy uznaje
się za uregulowanie przez nie stosunku do służby wojskowej.
2
Za posiadające uregulowany stosunek do służby wojskowej uważa się również inne osoby,
które nie podlegają powszechnemu obowiązkowi obrony oraz w zakresie dotyczącym osób,
o których mowa w ust. 1, obowiązkowi odbycia służby wojskowej.
3.
Osobom, o których mowa w ust. 1 lub 2, wojskowy komendant uzupełnień na żądanie tych
osób wydaje zaświadczenie o ich stosunku do służby wojskowej.
1.
Ze względu na posiadany stopień wojskowy żołnierze są szeregowymi, podoficerami lub
oficerami.
2.
Stopniami wojskowymi są następujące stopnie, z zastrzeżeniem ust. 2a
1)
szeregowych
a)
szeregowy,
b)
starszy szeregowy;
2)
podoficerów
a)
kapral,
b)
starszy kapral,
c)
plutonowy,
d)
sierżant,
e)
starszy sierżant,
f)
młodszy chorąży,
g)
chorąży,
h)
starszy chorąży,
i)
starszy chorąży sztabowy;
3)
oficerów
a)
młodszych
-
podporucznik,
-
porucznik,
-
kapitan,
b)
starszych
-
major,
-
podpułkownik,
-
pułkownik,
c)
generałów
-
generał brygady,
-
generał dywizji,
-
generał broni,
-
generał.
2a.
W Marynarce Wojennej stopniami wojskowymi są odpowiednio stopnie
1)
szeregowych
a)
marynarz,
b)
starszy marynarz;
2)
podoficerów
a)
mat,
b)
starszy mat,
c)
bosmanmat,
d)
bosman,
e)
starszy bosman,
f)
młodszy chorąży marynarki,
g)
chorąży marynarki,
h)
starszy chorąży marynarki,
i)
starszy chorąży sztabowy marynarki;
3)
oficerów
a)
młodszych
-
podporucznik marynarki,
-
porucznik marynarki,
-
kapitan marynarki,
b)
starszych
-
komandor podporucznik,
-
komandor porucznik,
-
komandor,
c)
admirałów
-
kontradmirał,
-
wiceadmirał,
-
admirał floty,
-
admirał.
3.
Najwyższym stopniem wojskowym jest stopień Marszałka Polski.
4.
Minister Obrony Narodowej może ustalać również inne nazwy stopni wojskowych w poszczególnych
rodzajach wojsk lub służb równoznaczne ze stopniami wymienionymi w ust. 2 oraz ustanawiać
w drodze rozporządzenia nowe stopnie wojskowe.
„2. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie
1)
art. 99b pkt 2 ustawy wymienionej w art. 2,
2)
art. 125 pkt 4a ustawy wymienionej w art. 11,
3)
art. 37 ust. 5 ustawy wymienionej w art. 22,
4)
art. 17 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 25,
5)
art. 48 ust. 8 pkt 2 ustawy wymienionej w art. 29,
6)
art. 23 ust. 5 ustawy wymienionej w art. 30,
7)
art. 8 ust. 9, art. 33 ust. 5, art. 50 ust. 8 i art. 55 ustawy wymienionej w art.
42,
8)
art. 6 ust. 6 ustawy wymienionej w art. 44,
9)
art. 15 ust. 9 ustawy wymienionej w art. 52,
10)
art. 36 ust. 5 ustawy wymienionej w art. 56
- zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na
podstawie przepisów wymienionych w pkt 1-10.
1.
Stopnie wojskowe są dożywotnie.
2.
Stopień wojskowy jest tytułem żołnierza.
3.
Minister Obrony Narodowej może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić inne tytuły wojskowe
oraz określić zasady używania stopni i innych tytułów wojskowych, uwzględniając potrzeby
Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2011 r., z wyjątkiem
1)
art. 71 ust. 3, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 4 lit. a, b i e w zakresie ust. 6, pkt 5-7, pkt 9 lit. a-d, pkt 10, pkt
13 lit. b, pkt 15 w zakresie art. 14 ust. 4-7 i pkt 16 w zakresie art. 14b oraz art.
5, art. 6, art. 9, art. 18, art. 45, art. 58 i art. 59, które wchodzą w życie z dniem
1 stycznia 2012 r.
1
Stopień wojskowy szeregowego otrzymują bez szczególnego nadania osoby powołane po
raz pierwszy do czynnej służby wojskowej - z dniem stawienia się do tej służby.
2.
Nadanie wyższego stopnia wojskowego następuje w drodze mianowania.
3
Na stopnie wojskowe szeregowych i podoficerów mianuje Minister Obrony Narodowej lub
organy wojskowe, którymi są: Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódca rodzaju
Sił Zbrojnych, Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej, Dowódca Garnizonu Warszawa,
terenowe organy administracji wojskowej oraz inni dowódcy jednostek wojskowych, co
najmniej od szczebla pułku (równorzędni).
4.
Na pierwszy stopień oficerski (podporucznika) oraz na stopnie oficerskie generałów
i admirałów mianuje Prezydent na wniosek Ministra Obrony Narodowej.
5.
Na pozostałe stopnie oficerskie mianuje Minister Obrony Narodowej.
6.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Ministra Obrony Narodowej mianuje na
stopień wojskowy Marszałka Polski oficera posiadającego stopień wojskowy generała
(admirała) za wyjątkowe zasługi dla Sił Zbrojnych.
7.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny na wyższy stopień wojskowy mianuje
1)
w przypadku stopnia wojskowego podporucznika - w drodze postanowienia Naczelny Dowódca
Sił Zbrojnych;
2)
w przypadku stopni wojskowych generałów i admirałów - w drodze postanowienia Prezydent
Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych;
3
w pozostałych przypadkach - odpowiednio w drodze decyzji lub rozkazu Minister Obrony
Narodowej lub Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych, a także organy wojskowe, którymi są
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódca rodzaju Sił Zbrojnych, Szef Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Szef Służby Wywiadu Wojskowego, Komendant Główny Żandarmerii
Wojskowej, Dowódca Garnizonu Warszawa, terenowe organy administracji wojskowej oraz
inni dowódcy jednostek wojskowych, oddziałów lub pododdziałów.
8
Minister Obrony Narodowej, a w przypadkach, o których mowa w ust. 4, Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej, w czasie pokoju mogą mianować na wyższy stopień wojskowy również osoby,
które z racji ukończonego wieku lub stanu zdrowia nie podlegają obowiązkowi służby
wojskowej, oraz żołnierzy rezerwy
1)
w uznaniu ich zasług z tytułu udziału w walkach o niepodległość państwa polskiego;
2)
w uznaniu ich szczególnych zasług z tytułu działalności na rzecz suwerennej i demokratycznej
Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
w uznaniu ich zasług z tytułu udziału w misjach i operacjach poza granicami państwa;
4)
w uznaniu ich zasług za wykonywanie prac lub zadań na rzecz obronności państwa, w
tym tych, którzy
a)
działają lub działali w organizacjach pozarządowych, wykonujących działania o charakterze
obronnym, edukacyjno-wychowawczym lub w zakresie bezpieczeństwa publicznego,
b)
są zatrudnieni lub byli zatrudnieni w organach władzy publicznej albo w podmiotach
posiadających osobowość prawną,
c)
posiadają nadany pracowniczy przydział mobilizacyjny lub przydział organizacyjno-mobilizacyjny;
5)
jeżeli posiadają nadany przydział mobilizacyjny albo przewiduje się nadanie im takiego
przydziału i odbyli ćwiczenia wojskowe lub okresową służbę wojskową;
6)
w przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych, pomimo nieodbycia ćwiczeń wojskowych
lub okresowej służby wojskowej, jeżeli posiadają zawód lub wykształcenie przydatne
na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej.
8a
Mianowanie na wyższy stopień wojskowy może nastąpić
1
w przypadku, o którym mowa w ust. 8 pkt 1 i 2, w stosunku do
a)
osób posiadających stopnie wojskowe szeregowych lub podoficerów - na pierwszy stopień
oficerski (podporucznika),
b)
osób posiadających stopnie oficerskie - na wyższe stopnie oficerskie;
2)
w przypadkach, o których mowa w ust. 8 pkt 3, tylko jeden raz w ramach danego korpusu
kadry zawodowej Sił Zbrojnych;
3)
w przypadkach, o których mowa w ust. 8 pkt 4, tylko w ramach danego korpusu kadry
zawodowej Sił Zbrojnych, jeżeli od poprzedniego mianowania upłynęły co najmniej trzy
lata;
4)
w przypadkach, o których mowa w ust. 8 pkt 5, jeżeli w posiadanym stopniu wojskowym
pełnili okresową służbę wojskową lub odbyli odpowiednią liczbę dni ćwiczeń wojskowych;
5)
w przypadkach, o których mowa w ust. 8 pkt 6, jeżeli posiadają nadany przydział mobilizacyjny
przez okres co najmniej roku lub byli zamustrowani na statku żeglugi morskiej przewidzianym
na potrzeby mobilizacyjne i od poprzedniego mianowania upłynęły co najmniej trzy lata.
8b
W szczególnie uzasadnionych przypadkach za zasługi, o których mowa w ust. 8 pkt 1
lub 2, może nastąpić pośmiertne mianowanie na wyższy stopień wojskowy. Mianowanie
to może nastąpić tylko raz.
9.
Warunkiem mianowania żołnierza na pierwszy stopień wojskowy w czasie pokoju jest
1)
w korpusie podoficerów - posiadanie przez niego wykształcenia co najmniej na poziomie
szkoły ponadgimnazjalnej i zdanie egzaminu na podoficera;
2)
w korpusie oficerskim - posiadanie przez niego wykształcenia wyższego i zdanie egzaminu
na oficera.
10.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej mogą być mianowani w czasie pokoju na kolejny
wyższy stopień wojskowy, jeżeli spełniają łącznie następujące warunki
1)
uzyskają pozytywne wyniki w szkoleniu wojskowym;
2)
otrzymali pozytywną opinię służbową;
3)
są zdyscyplinowani;
4)
ukończyli kurs lub szkolenie wojskowe wymagane dla stopnia wojskowego, na który mają
być mianowani.
11.
(uchylony).
11a.
(uchylony).
12.
Mianowania na wyższy stopień wojskowy nie można dokonać wobec osób skazanych za przestępstwo
popełnione z winy umyślnej, z wyjątkiem przypadku, gdy w czasie wojny żołnierz zasłużył
się męstwem na polu walki.
13.
W razie śmierci żołnierza w czynnej służbie wojskowej, mającej związek z tą służbą,
za jego zasługi na rzecz obronności państwa, Minister Obrony Narodowej, a w przypadkach,
o których mowa w ust. 4, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, może mianować pośmiertnie
tego żołnierza na wyższy stopień wojskowy.
13a
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia, tryb nadawania
stopni wojskowych, o których mowa w ust. 4 i 6, uwzględniając potrzeby Sił Zbrojnych.
14
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, tryb
i sposób mianowania na stopnie wojskowe, na które mogą mianować Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej albo Minister Obrony Narodowej, oraz stopnie wojskowe, na które mogą mianować
organy wojskowe, o których mowa w ust. 3 i 7 pkt 3, a także wzór wniosku, uwzględniając
w szczególności różne rodzaje czynnej służby wojskowej, o której mowa w art. 55 ust.
1, przebieg służby wojskowej lub przeznaczenie żołnierza rezerwy na wypadek ogłoszenia
mobilizacji i czas wojny, a także potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych w zakresie
stanu osobowego.
15.
(uchylony).
1.
Osobę posiadającą stopień policyjny, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji
Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Więziennej lub Straży Granicznej, powołaną na jej
wniosek lub za jej zgodą do odbycia ćwiczeń wojskowych lub pełnienia służby przygotowawczej,
okresowej służby wojskowej lub służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w
czasie wojny, można mianować na stopień wojskowy określony dla stanowiska służbowego,
na które została wyznaczona, równorzędny z posiadanym stopniem w odpowiedniej służbie,
jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych.
2.
Osobę, o której mowa w ust. 1, powołaną na jej wniosek lub za jej zgodą do odbycia
ćwiczeń wojskowych lub pełnienia służby przygotowawczej, okresowej służby wojskowej
lub służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, mianuje się
na odpowiedni stopień wojskowy na zasadach określonych dla żołnierzy rezerwy w czasie
odbywania tych ćwiczeń lub pełnienia tej służby, jeśli spełnia warunki do tego mianowania.
3.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, stopnie policyjne, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Więziennej lub Straży Granicznej
odpowiadające poszczególnym stopniom wojskowym. Rozporządzenie powinno uwzględniać
równorzędność pierwszych stopni w poszczególnych korpusach.
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie trzech miesięcy
od dnia ogłoszenia.
1.
Żołnierz traci stopień wojskowy w razie
1)
zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
2)
uprawomocnienia się wyroku sądu orzekającego środek karny pozbawienia praw publicznych
albo degradacji;
3)
odmowy złożenia przysięgi wojskowej.
2.
W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 żołnierz zachowuje stopień wojskowy szeregowego
(marynarza).
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 5-56,
oraz art. 77 i art. 78, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2006 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
1.
Żołnierz odzyskuje stopień wojskowy w razie uchylenia prawomocnego wyroku sądu, w
którym został zastosowany środek karny pozbawienia praw publicznych albo degradacji
lub obniżenia stopnia wojskowego.
2.
W razie ponownego uzyskania obywatelstwa polskiego osoba pozbawiona stopnia wojskowego
odzyskuje stopień szeregowego, chyba że organ uprawniony do mianowania uzna za wskazane
przywrócić jej utracony wyższy stopień wojskowy. Przywrócenie stopnia wojskowego następuje
w drodze decyzji administracyjnej.
1.
Za szczególne osiągnięcia w pracy lub zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej można
żołnierzowi przywrócić stopień wojskowy.
2.
Przywrócenie stopnia wojskowego w razie jego utraty wskutek zastosowania środka karnego
pozbawienia praw publicznych nie może nastąpić przed upływem czasu, na który został
zastosowany ten środek karny.
3.
O przywróceniu stopnia wojskowego orzeka organ właściwy do mianowania na ten stopień.
O przywróceniu stopnia podporucznika orzeka Minister Obrony Narodowej. Przywrócenie
stopnia wojskowego następuje w drodze decyzji administracyjnej.
1.
Czas trwania zasadniczej służby wojskowej wynosi dziewięć miesięcy.
2.
Służbę określoną w ust. 1 odbywa się w jednym nieprzerwanym okresie.
3.
(uchylony).
4.
Minister Obrony Narodowej może, w drodze rozporządzenia, ograniczać czas trwania zasadniczej
służby wojskowej, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych i jeżeli nie zagraża to obronności
lub bezpieczeństwu Państwa.
5.
W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa,
Rada Ministrów może przedłużyć, w drodze rozporządzenia, czas trwania zasadniczej
służby wojskowej o okres nieprzekraczający łącznie sześciu miesięcy.
6.
(uchylony).
1
Do odbycia zasadniczej służby wojskowej powołuje się osoby przeznaczone zgodnie z
art. 45 do tej służby oraz osoby podlegające kwalifikacji wojskowej, które zgłosiły
się ochotniczo do jej odbycia.
2
Do odbycia zasadniczej służby wojskowej powołuje się również osoby uznane za zdolne
do służby wojskowej, które ukończyły osiemnaście lat życia i zgłosiły się ochotniczo
do tej służby.
3
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia
1)
tryb postępowania w sprawach ochotniczego zgłaszania się do odbycia zasadniczej służby
wojskowej, uwzględniając kwalifikacje ochotników przydatne w czynnej służbie wojskowej
oraz potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych;
2)
sposób odbywania zasadniczej służby wojskowej.
Rozporządzenie powinno w szczególności określać sposób i tryb postępowania organów
wojskowych w zakresie przyjmowania osób powołanych do zasadniczej służby wojskowej,
wyznaczania, zmiany i zwalniania żołnierzy ze stanowisk służbowych, przenoszenia do
innych jednostek wojskowych, delegowania i podróży służbowych, a także rodzaje i sposób
opiniowania służbowego, z uwzględnieniem prawa żołnierzy do składania zażaleń w tych
sprawach.
(uchylony).
Żołnierze przeniesieni w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej do jednostki
wojskowej, w której służba ta trwa dłużej lub krócej od okresu, na jaki ich powołano,
są obowiązani do odbywania służby przez czas ustalony dla żołnierzy tej jednostki.
(uchylony).
Do czasu trwania czynnej służby wojskowej nie zalicza się okresu samowolnego opuszczenia
jednostki wojskowej, w której żołnierz odbywa służbę, lub wyznaczonego miejsca przebywania
albo samowolnego pozostawania poza nimi. Jednakże okres ten można zaliczyć do czasu
trwania czynnej służby wojskowej, jeżeli w późniejszym okresie żołnierz wyróżnił się
wzorową służbą.
1.
Żołnierza, który odbył zasadniczą służbę wojskową, dowódca jednostki wojskowej przenosi
do rezerwy.
2.
Przed odbyciem zasadniczej służby wojskowej dowódca jednostki wojskowej zwalnia żołnierza
z tej służby w razie
1)
uznania go ze względu na stan zdrowia za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej
lub niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju albo za trwale i całkowicie
niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji
i w czasie wojny;
2)
konieczności sprawowania przez niego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny; przepis
art. 39 ust. 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio;
3
wybrania go na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, lub senatora;
4)
zarządzenia w stosunku do niego wykonania kary pozbawienia wolności, w tym również
kary zastępczej.
2a
W przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, wojskowy komendant uzupełnień z
urzędu udziela żołnierzom zwolnionym z zasadniczej służby wojskowej przed jej odbyciem
odroczenia zasadniczej służby wojskowej, określając zarazem okres jego trwania. Przepis
art. 40 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
3.
Po ustaniu przyczyn zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej, określonych w ust.
2, wojskowy komendant uzupełnień powołuje żołnierza do odbycia pozostałego okresu
tej służby, jeżeli nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie odroczenia z
innego tytułu, albo przenosi go do rezerwy w ostatnim dniu upływu trzech miesięcy
następujących po dniu, w którym ustały przyczyny lub okoliczności wyłączające możliwość
tego powołania.
3a
Żołnierz - kobieta, odbywający zasadniczą służbę wojskową i zwolniony z tej służby
z powodu uznania go za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej ze względu
na ciążę, nie podlega powołaniu do odbycia pozostałego okresu tej służby. Z dniem
zwolnienia ze służby dowódca jednostki wojskowej przenosi tego żołnierza do rezerwy.
4.
Odroczenia, o którym mowa w ust. 3, wojskowy komendant uzupełnień udziela w przypadkach,
o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1-6.
4a
Żołnierza, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, niepowołanego do odbycia pozostałego okresu
zasadniczej służby wojskowej z powodu odroczenia tej służby, w przypadku, o którym
mowa w art. 39 ust. 1 pkt 3, wojskowy komendant uzupełnień przenosi do rezerwy w ostatnim
dniu upływu łącznego okresu trzydziestu sześciu miesięcy tych odroczeń.
5.
Przeniesienie do rezerwy żołnierza zwolnionego przed odbyciem zasadniczej służby wojskowej,
w przypadku uznania tego żołnierza za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie
pokoju, należy do dowódcy jednostki wojskowej i następuje z dniem jego zwolnienia
z tej służby.
6.
Minister Obrony Narodowej może, w drodze decyzji administracyjnej, na udokumentowany
wniosek żołnierza uzasadniony szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi,
złożony drogą służbową, zwolnić go z czynnej służby wojskowej przed odbyciem zasadniczej
służby wojskowej i przenieść do rezerwy, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie potrzeby
uzupełnieniowe Sił Zbrojnych.
(uchylony).
1
O konieczności sprawowania przez żołnierza bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny,
o którym mowa w art. 39 ust. 1 pkt 3, orzeka na wniosek tego żołnierza wójt lub burmistrz
(prezydent miasta), określając każdorazowo zgodnie z jego wnioskiem okres sprawowania
tej opieki, jednorazowo nie dłuższy jednak niż dwanaście miesięcy.
2.
Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) doręcza się żołnierzowi i właściwemu
organowi wojskowemu na piśmie wraz z uzasadnieniem.
3.
Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje żołnierzowi oraz właściwemu
organowi wojskowemu odwołanie do wojewody w terminie czternastu dni od dnia doręczenia
decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została
wydana z naruszeniem przepisów prawa.
4.
Ostateczne decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1, są wiążące dla dowódców jednostek
wojskowych.
5
W sprawach orzekania o konieczności sprawowania przez żołnierza bezpośredniej opieki
nad członkiem rodziny stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 39a ust. 5.
(uchylony).
1.
Żołnierze mogą być zwolnieni z zasadniczej służby wojskowej przedterminowo z pozostawieniem
w dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej.
1a.
Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić z przyczyn służbowych uzasadniających
natychmiastowe dokonanie zmiany stanu ewidencyjnego żołnierzy odbywających czynną
służbę wojskową w jednostce wojskowej.
1b.
Zwolnienia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje dowódca jednostki wojskowej za zgodą
lub na polecenie Ministra Obrony Narodowej.
1c.
Żołnierzom, o których mowa w ust. 1, w okresie pozostawania w dyspozycji dowódcy jednostki
wojskowej, nie przysługują świadczenia z tytułu odbywania czynnej służby wojskowej,
określone w niniejszej ustawie.
2
Przeniesienie do rezerwy żołnierzy zwolnionych z zasadniczej służby wojskowej przedterminowo
należy do wojskowego komendanta uzupełnień i następuje z upływem ustawowego czasu
trwania tej służby, liczonego od dnia rozpoczęcia jej odbywania.
3
Przed przeniesieniem do rezerwy żołnierze zwolnieni z zasadniczej służby wojskowej
przedterminowo mogą być w każdym czasie wezwani przez dowódcę jednostki wojskowej
lub wojskowego komendanta uzupełnień do dalszego jej odbywania.
4.
Nie wzywa się do odbycia pozostałego okresu zasadniczej służby wojskowej tych żołnierzy,
którzy odbyli co najmniej osiem miesięcy czynnej służby wojskowej.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia
1
szczegółowy tryb postępowania w zakresie zwalniania żołnierzy z zasadniczej służby
wojskowej przed jej odbyciem, a także przenoszenia do rezerwy tych żołnierzy, ustalając
terminy, w których następuje zwolnienie ze służby i przeniesienie do rezerwy, uwzględniając
czynności podlegające wykonaniu przez poszczególne organy wojskowe, zróżnicowanie
postępowania w zależności od podstaw zwolnienia oraz niezbędny okres konieczny do
rozliczenia się żołnierza z jednostką wojskową;
2)
szczegółowe przypadki, warunki i sposób postępowania w zakresie wzywania żołnierzy
zwolnionych przedterminowo z zasadniczej służby wojskowej do odbycia pozostałego okresu
tej służby, mając na względzie, że wezwanie do odbycia pozostałego okresu zasadniczej
służby wojskowej doręcza się żołnierzowi na piśmie, co najmniej na trzy dni przed
dniem stawienia się do tej służby.
„1. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie
1)
art. 7a ust. 3, art. 12a ust. 2, art. 23a ust. 7, art. 23b ust. 1b i 2a, art. 28 ust.
2, art. 45 ust. 3, art. 54 ust. 3 i art. 55 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 93
pkt 1, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie
art. 4 ust. 8, art. 29 ust. 6, art. 32 ust. 7, art. 34 ust. 4, art. 35 ust. 4, art.
36 ust. 11, art. 39 ust. 5 i art. 40 ust. 4 niniejszej ustawy,
2)
art. 53a ust. 11 ustawy, o której mowa w art. 93 pkt 1, zachowują moc do dnia wejścia
w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 37a ust. 14 i 15 ustawy,
o której mowa w art. 67, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
3)
art. 29 ust. 4, art. 32 ust. 3, art. 34 ust. 7 i art. 37 ust. 3 ustawy, o której mowa
w art. 93 pkt 2, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych
na podstawie art. 29 ust. 6, art. 32 ust. 7, art. 34 ust. 4 i art. 37 ust. 2 niniejszej
ustawy,
4)
art. 132c ustawy, o której mowa w art. 53, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów
wykonawczych wydanych na podstawie art. 132c ustawy, o której mowa w art. 53, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą,
5)
art. 13
6)
art. 9 ust. 5 ustawy, o której mowa w art. 58, zachowują moc do dnia wejścia w życie
przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 9 ust. 5 ustawy, o której mowa w
art. 58, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
7)
art. 24a ustawy, o której mowa w art. 67, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów
wykonawczych wydanych na podstawie art. 24a ustawy, o której mowa w art. 67, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą,
8)
art. 27 ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 74, zachowują moc do dnia wejścia w życie
przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 27 ust. 4 ustawy, o której mowa
w art. 74, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą
- nie dłużej jednak niż przez 2 lata od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Ilekroć w ustawie jest mowa o „absolwentach szkół wyższych”, rozumie się przez to
osoby podlegające kwalifikacji wojskowej, które złożyły egzaminy wymagane planem studiów,
w tym egzamin dyplomowy, i uzyskały uprawnienia do otrzymania dyplomu.
1
Absolwenci szkół wyższych są obowiązani do odbycia przeszkolenia wojskowego.
2.
Obowiązkowi odbycia przeszkolenia wojskowego podlegają również absolwenci szkół wyższych,
którzy ukończyli studia za granicą.
2a
Absolwenci szkół wyższych zamiast przeszkolenia wojskowego mogą odbywać na własną
prośbę zasadniczą służbę wojskową.
3.
Absolwenci szkół wyższych będący żołnierzami rezerwy mogą odbyć przeszkolenie wojskowe
na własną prośbę.
4.
Rada Ministrów może nałożyć, w drodze rozporządzenia, obowiązek odbycia przeszkolenia
wojskowego również na absolwentki szkół wyższych posiadające kwalifikacje przydatne
do czynnej służby wojskowej. Przepis art. 48 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
1.
Przeszkolenie wojskowe absolwentów szkół wyższych odbywa się w jednostkach wojskowych
w wymiarze do trzech miesięcy.
2
Absolwentów szkół wyższych powołuje się do odbycia przeszkolenia wojskowego nie później
niż w terminie dwunastu miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia przez wojskowego
komendanta uzupełnień o tym, że stali się oni absolwentami szkół wyższych, a w przypadku
wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 46 ust. 2, nie później niż w terminie
dwunastu miesięcy od dnia zawiadomienia wojskowego komendanta uzupełnień o ustaniu
tych okoliczności. Przepisy art. 46 ust. 3 i 4 oraz 10 i 11 stosuje się odpowiednio.
2a
W ostatnim dniu upływu okresu, o którym mowa w ust. 2, absolwentów szkół wyższych
niepowołanych do odbycia przeszkolenia wojskowego przenosi się do rezerwy, o ile nie
zostaną oni wcześniej przeniesieni do rezerwy na podstawie art. 46.
3
W sprawach odroczenia przeszkolenia wojskowego absolwentom szkół wyższych stosuje
się odpowiednio art. 38-42.
4
Wojskowy komendant uzupełnień odracza absolwentowi szkoły wyższej, na jego wniosek,
przeszkolenie wojskowe również wtedy, gdy bezpośrednio po ukończeniu studiów podjął
on naukę na studiach doktoranckich prowadzonych w systemie studiów dziennych. W takim
przypadku absolwenta szkoły wyższej powołuje się do odbycia przeszkolenia wojskowego
nie później niż w ciągu dwunastu miesięcy od dnia uchylenia lub wygaśnięcia decyzji
o odroczeniu. Przepis art. 42 stosuje się odpowiednio.
5.
(uchylony).
6.
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
Przeszkolenie wojskowe, o którym mowa w art. 92 ust. 1, kończy się egzaminem.
Koszty związane z odbywaniem przeszkolenia wojskowego przez absolwentów szkół wyższych
pokrywa się z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
(uchylony).
2.
W sprawach zwalniania żołnierzy z przeszkolenia wojskowego przed jego odbyciem stosuje
się odpowiednio art. 87, 88 i 90a.
3.
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
1.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zwolnić absolwentów niektórych szkół
wyższych z obowiązku odbycia przeszkolenia wojskowego.
2.
Studenci, którzy nie stali się absolwentami szkół wyższych, podlegają obowiązkowi
odbycia czynnej służby wojskowej na zasadach ogólnych.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeznaczania i powoływania
absolwentów szkół wyższych do odbycia przeszkolenia wojskowego oraz zwalniania z niego,
a także jego przebieg. W rozporządzeniu należy w szczególności uwzględnić, aby przy
przeznaczaniu i powoływaniu absolwentów szkół wyższych do odbycia przeszkolenia wojskowego
dążyć do zapewnienia zgodności wykształcenia, kierunku studiów lub kwalifikacji zawodowych
posiadanych przez absolwentów szkół wyższych z potrzebami uzupełnieniowymi Sił Zbrojnych,
a w zakresie przebiegu przeszkolenia wojskowego przyjmowanie do jednostek wojskowych
w celu odbycia przeszkolenia wojskowego i zwalnianie z niego odbywało się sprawnie
i z zachowaniem indywidualnego charakteru przyjęcia każdego absolwenta, natomiast
wyznaczanie i zwalnianie żołnierzy ze stanowisk służbowych uwzględniało zróżnicowane
uwarunkowania służby.
W zakresie podlegania przez absolwentów szkół wyższych obowiązkowi odbywania przeszkolenia
wojskowego przepis art. 47a stosuje się odpowiednio.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.
(uchylony).
1.
Ochotnicy posiadający uregulowany stosunek do służby wojskowej, a także inne osoby
niepodlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia
wojskowego, mogą pełnić na ich wniosek lub za ich zgodą służbę przygotowawczą.
2.
Służby przygotowawczej nie pełni się w okresie trwania obowiązku odbywania zasadniczej
służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego.
3.
Stosunek służbowy służby przygotowawczej powstaje w drodze powołania, na podstawie
dobrowolnego zgłoszenia się do tej służby.
4.
Do służby przygotowawczej może być powołana osoba niekarana za przestępstwo umyślne,
posiadająca obywatelstwo polskie, odpowiednią zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia
czynnej służby wojskowej, wiek co najmniej osiemnastu lat i wykształcenie
1)
co najmniej wyższe - w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu oficerów;
2)
co najmniej średnie - w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu podoficerów;
3)
co najmniej gimnazjalne - w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu szeregowych.
1.
Żołnierzy służby przygotowawczej kształci się w szkołach wojskowych i ośrodkach szkolenia.
2.
Szkołami wojskowymi, o których mowa w ust. 1, są uczelnie wojskowe i szkoły podoficerskie.
3.
Żołnierzy służby przygotowawczej kształcą na potrzeby korpusu
1)
oficerów - uczelnie wojskowe;
2)
podoficerów - szkoły podoficerskie;
3)
szeregowych - ośrodki szkolenia.
4.
Żołnierzy służby przygotowawczej kształconych na potrzeby korpusu szeregowych w ramach
tego kształcenia można również szkolić w jednostkach wojskowych.
5.
Służba przygotowawcza kończy się egzaminem.
Z dniem rozpoczęcia pełnienia służby przygotowawczej żołnierze służby przygotowawczej
otrzymują bez szczególnego nadania tytuł
1)
podchorążego, jeżeli kształcą się na oficera;
2)
kadeta, jeżeli kształcą się na podoficera;
3)
elewa, jeżeli kształcą się na szeregowego.
1.
Czas trwania służby przygotowawczej wynosi
1)
dla żołnierza kształcącego się na oficera - do sześciu miesięcy;
2)
dla żołnierza kształcącego się na podoficera - do pięciu miesięcy;
3)
dla żołnierza kształcącego się na szeregowego - do czterech miesięcy.
2.
Służba przygotowawcza w przypadku studentów uczelni wyższych może być pełniona w kilku
okresach w czasie letnich przerw wakacyjnych.
1.
Żołnierza, który wcześniej nie pełnił czynnej służby wojskowej, w tym zawodowej służby
wojskowej lub służby kandydackiej, z dniem zwolnienia ze służby przygotowawczej komendant
szkoły wojskowej lub ośrodka szkolenia albo dowódca jednostki wojskowej przenosi do
rezerwy.
2.
Żołnierza pełniącego służbę przygotowawczą zwalnia się z tej służby, przed upływem
czasu jej trwania, w przypadku
1)
zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
2)
wybrania na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, lub senatora;
3)
uznania ze względu na stan zdrowia za trwale lub czasowo niezdolnego do czynnej służby
wojskowej;
4)
utraty stopnia wojskowego albo degradacji;
5)
prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej usunięcia ze służby przygotowawczej;
6)
prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych lub zakazu wykonywania
zawodu żołnierza;
7)
skazania prawomocnym wyrokiem na karę ograniczenia wolności lub karę pozbawienia wolności;
8)
złożenia wniosku w tej sprawie przez żołnierza.
3.
Zwolnienie ze służby przygotowawczej następuje decyzją komendanta szkoły wojskowej
lub ośrodka szkolenia albo decyzją dowódcy jednostki wojskowej.
4.
W przypadku zwolnienia żołnierza ze służby przygotowawczej lub odmowy przyjęcia przez
niego przydziału kryzysowego żołnierz ten nie ponosi kosztów, związanych z przebiegiem
tej służby, także w przypadku niepodjęcia przez niego innego rodzaju czynnej służby
wojskowej.
Okres pełnienia służby przygotowawczej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia
w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku pracy.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia
1)
szczegółowe warunki, tryb i terminy powoływania do służby przygotowawczej, w tym wzór
wniosku i dokumenty składane o powołanie do tej służby, oraz przypadki i terminy zwalniania
z tej służby, uwzględniając potrzeby uzupełnieniowe Narodowych Sił Rezerwowych i różne
okresy kształcenia;
2)
przebieg służby przygotowawczej, w tym przypadki, sposób i tryb opiniowania żołnierzy
pełniących służbę przygotowawczą oraz tryb składania zażaleń w sprawach przebiegu
służby przygotowawczej, uwzględniając cele i charakter tej służby;
3)
regulamin kształcenia żołnierzy służby przygotowawczej, przebieg i czas trwania kształcenia,
w zależności od korpusu, na którego potrzeby żołnierz będzie kształcony, uwzględniając
potrzebę optymalizacji efektów tego kształcenia.
1.
Żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona
do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej
lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej.
2.
Osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje tytuł żołnierza rezerwy.
1.
Żołnierze rezerwy, którym nadano przydziały kryzysowe, tworzą Narodowe Siły Rezerwowe.
2.
Żołnierza rezerwy, który ochotniczo zgłosił się do wykonywania obowiązków w ramach
Narodowych Sił Rezerwowych, spełniającego warunki do zawarcia kontraktu, wojskowy
komendant uzupełnień kieruje do dowódcy jednostki wojskowej, w której ma być nadany
przydział kryzysowy.
3.
Żołnierz rezerwy może w każdym czasie wycofać wniosek o zawarcie kontraktu, jednak
nie później niż do czasu jego zawarcia. Jako równoznaczną z wycofaniem wniosku traktuje
się odmowę poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, niestawienie się w
określonym terminie w wojskowej komisji lekarskiej, wojskowej pracowni psychologicznej
lub w jednostce wojskowej, a także odmowę zawarcia kontraktu.
4.
Kontrakt powinien zawierać
1
oznaczenie stron - stopień wojskowy, imię i nazwisko oraz nazwę stanowiska służbowego
dowódcy jednostki wojskowej, a także stopień wojskowy, imię i nazwisko, imię ojca,
adres zameldowania, serię i numer dowodu tożsamości oraz numer ewidencyjny PESEL żołnierza
rezerwy, który ochotniczo zgłosił się do wykonywania obowiązków w ramach Narodowych
Sił Rezerwowych;
2)
datę i miejsce podpisania;
3)
określenie dnia przyjęcia obowiązków, wynikających z nadania przydziału kryzysowego
oraz dnia, do którego kontrakt obowiązuje;
4)
określenie rodzaju stanowisk służbowych, na których będzie pełniona służba wojskowa
- w przypadku powołania do niej, oraz prognozowanego okresu pełnienia służby i trybu
powołania do służby;
5)
zobowiązanie dowódcy do informowania żołnierza o terminach odbywania ćwiczeń wojskowych,
z wyjątkiem ćwiczeń prowadzonych w trybie natychmiastowego stawiennictwa;
6)
zobowiązanie żołnierza rezerwy do odbycia ćwiczeń wojskowych przygotowujących do nadania
przydziału kryzysowego oraz ćwiczeń wojskowych odbywanych w ramach tego przydziału,
w tym ćwiczeń wojskowych rotacyjnych;
7)
zobowiązanie żołnierza rezerwy do przyjęcia przydziału kryzysowego w określonym terminie;
8)
zobowiązanie żołnierza rezerwy do pełnienia okresowej służby wojskowej, w tym poza
granicami państwa, oraz jego oświadczenie, że znane mu są zasady pełnienia tej służby.
5.
Kontrakt może być zawarty, jeżeli występują potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych
uzasadniające nadanie przydziału kryzysowego.
6.
Kontrakt może być zawarty wyłącznie z żołnierzem rezerwy, który ochotniczo zgłosił
się do jego zawarcia, a ponadto spełnia łącznie następujące warunki
1)
posiada orzeczenie wojskowej pracowni psychologicznej w zakresie braku przeciwwskazań
do pełnienia czynnej służby wojskowej;
2)
nie był przeznaczony do służby zastępczej;
3)
nie był karany za przestępstwo umyślne;
4)
posiada wykształcenie co najmniej gimnazjalne przewidziane dla stanowisk przeznaczonych
dla szeregowych lub co najmniej średnie przewidziane dla stanowisk przeznaczonych
dla podoficerów albo co najmniej wyższe przewidziane dla stanowisk przeznaczonych
dla oficerów;
5)
posiada przygotowanie zawodowe oraz kwalifikacje i umiejętności przydatne w służbie
wojskowej;
6)
zaliczył z oceną pozytywną sprawdzian z wychowania fizycznego zorganizowany przez
dowódcę jednostki wojskowej;
7)
pełnił służbę przygotowawczą i zdał egzamin, o którym mowa w art. 98b ust. 5, w przypadku
żołnierza rezerwy, który wcześniej nie odbywał czynnej służby wojskowej.
6a
Warunku wykształcenia, o którym mowa w ust. 6 pkt 4, przewidzianego dla stanowisk
przeznaczonych dla danego korpusu nie stosuje się do żołnierzy rezerwy posiadających
już w tym korpusie odpowiedni stopień wojskowy.
7.
Zawarcie kontraktu może być również uzależnione od posiadania przez żołnierza rezerwy
orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o jego zdolności do pełnienia służby poza
granicami państwa oraz poświadczenia bezpieczeństwa. Dowódca jednostki wojskowej lub
wojskowy komendant uzupełnień, przed zawarciem kontraktu, może wystąpić z wnioskiem
o wydanie przez odpowiedni organ poświadczenia bezpieczeństwa.
8.
Kontrakt wygasa w przypadku unieważnienia lub wygaśnięcia przydziału kryzysowego,
a także w przypadku pisemnej rezygnacji przez żołnierza rezerwy z zawartego kontraktu
dokonanej przed dniem, w którym decyzja o nadaniu przydziału kryzysowego stała się
ostateczna lub nieprzyjęcia przydziału kryzysowego w określonym terminie.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia
1)
tryb zawierania kontraktu, zapewniając współpracę wojskowych komendantów uzupełnień
i dowódców jednostek wojskowych oraz uwzględniając potrzebę sprawnego ustalania przydatności
do służby wojskowej osób ubiegających się o jego zawarcie;
2)
wzory wniosku i kontraktu, mając na uwadze to, że wzór wniosku powinien zawierać w
szczególności informację ochotnika o przygotowaniu zawodowym oraz szczególnych kwalifikacjach
i umiejętnościach przydatnych w służbie wojskowej oraz klauzulę, że złożenie wniosku
nie powoduje obowiązku zawarcia kontraktu, a wzór kontraktu powinien zawierać elementy
określone w art. 99a ust. 4 oraz obejmować w szczególności informację o możliwości
rezygnacji przez żołnierza rezerwy z zawartego kontraktu, wyłącznie do dnia, w którym
decyzja o nadaniu przydziału kryzysowego stała się ostateczna, a także pouczenie o
obowiązku stawienia się do czynnej służby wojskowej i jej pełnienia w przypadku powołania
do niej, z zachowaniem dla tego wzoru możliwie uproszczonej formy.
1.
Obowiązek służby wojskowej żołnierzy rezerwy w czasie pokoju polega na odbywaniu ćwiczeń
wojskowych oraz pełnieniu okresowej służby wojskowej.
2.
Na ćwiczenia wojskowe można powołać
1)
żołnierzy rezerwy posiadających nadane przydziały kryzysowe;
2)
żołnierzy rezerwy, na ich wniosek lub za ich zgodą, w drodze ochotniczego zgłoszenia
się na te ćwiczenia, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych;
3)
osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy, które ochotniczo zgłosiły
się do odbycia ćwiczeń wojskowych, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych.
3.
Na ćwiczenia wojskowe i do okresowej służby wojskowej nie powołuje się żołnierzy rezerwy,
którzy
1)
prowadzą własną kampanię wyborczą w przypadku kandydowania do organów, o których mowa
w art. 65 ust. 4 - w czasie jej trwania;
2)
zostali wybrani na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, albo senatora - w czasie
trwania kadencji;
3)
zostali przeznaczeni do odbycia służby zastępczej lub odbyli tę służbę.
1.
Ćwiczenia wojskowe mogą być odbywane jako
1)
jednodniowe;
2)
krótkotrwałe - trwające nieprzerwanie do trzydziestu dni;
3)
długotrwałe - trwające nieprzerwanie do dziewięćdziesięciu dni;
4)
rotacyjne - trwające łącznie do trzydziestu dni i odbywane z przerwami w określonych
dniach w ciągu danego roku kalendarzowego.
2.
Żołnierze rezerwy posiadający nadane przydziały kryzysowe
1)
odbywają corocznie ćwiczenia wojskowe rotacyjne;
2)
mogą odbywać ćwiczenia wojskowe w trybie natychmiastowego stawiennictwa, nie częściej
jednak niż jeden raz w ciągu roku kalendarzowego, a w razie powołania na te ćwiczenia
odbyty ich okres zalicza się do czasu trwania ćwiczeń wojskowych rotacyjnych;
3)
mogą zostać zobowiązani do odbycia, w okresie obowiązywania przydziału kryzysowego,
ćwiczeń wojskowych krótkotrwałych;
4)
na ich wniosek lub za ich zgodą mogą odbywać ćwiczenia wojskowe krótkotrwałe i długotrwałe,
jeżeli takie są potrzeby Sił Zbrojnych.
3.
Żołnierze rezerwy, za ich zgodą, w drodze ochotniczego zgłoszenia się na potrzeby
zawarcia kontraktu w celu nadania przydziału kryzysowego, mogą odbywać ćwiczenia wojskowe
krótkotrwałe albo długotrwałe.
4.
Na ćwiczenia wojskowe mogą zostać powołani żołnierze rezerwy i osoby przeniesione
do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy w wyniku ochotniczego zgłoszenia się.
5.
W przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i ust. 10, powołanie na ćwiczenie wojskowe
nie wymaga wniosku lub zgody żołnierzy rezerwy i osób przeniesionych do rezerwy niebędących
żołnierzami rezerwy.
6.
Żołnierzy rezerwy zwalnia się z ćwiczeń wojskowych po upływie czasu ich trwania określonego
w karcie powołania.
7.
Żołnierzy rezerwy powołanych na ćwiczenia wojskowe w trybie natychmiastowego stawiennictwa
zwalnia się z tych ćwiczeń po ustaniu przyczyn ich powołania.
8.
Żołnierzy rezerwy zwalnia się z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem w przypadku
unieważnienia ich przydziałów kryzysowych.
9.
Żołnierzy rezerwy można zwolnić z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem również w
przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających unieważnienie przydziału kryzysowego.
10.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zarządzić wprowadzenie obowiązkowych
ćwiczeń wojskowych dla żołnierzy rezerwy i osób, o których mowa w art. 100 ust. 2
pkt 3, w przypadkach zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub wystąpienia potrzeb Sił
Zbrojnych, a także w okresie trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej
oraz przeszkolenia wojskowego.
1.
Żołnierz rezerwy może ochotniczo zgłaszać się do odbycia ćwiczeń wojskowych, w tym
odbywanych w składzie jednostki wojskowej poza granicami państwa, przez złożenie wniosku
do wojskowego komendanta uzupełnień.
2.
Złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie powoduje obowiązku powołania żołnierza
rezerwy do odbycia ćwiczeń wojskowych i jest traktowane jako jego zgoda na powołanie
w każdym czasie, jednak nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia złożenia
wniosku.
3.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawach
ochotniczego zgłaszania się do odbycia ćwiczeń wojskowych, uwzględniając kwalifikacje
ochotników przydatne w czynnej służbie wojskowej oraz potrzeby uzupełnieniowe Sił
Zbrojnych.
1.
Żołnierze rezerwy odbywają ćwiczenia wojskowe w jednostkach wojskowych i związkach
organizacyjnych.
2.
Żołnierze rezerwy mogą odbywać ćwiczenia wojskowe również w innych niż określone w
ust. 1 jednostkach organizacyjnych podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej lub
przez niego nadzorowanych, wykonujących zadania w zakresie spraw mobilizacyjnych oraz
szkolenia żołnierzy rezerwy, jeżeli jednostkami tymi kierują lub w celu wykonywania
tych zadań w jednostkach tych pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi.
3.
W przypadku prowadzenia ćwiczeń wojskowych w jednostkach organizacyjnych, o których
mowa w ust. 2, właściwym do wykonywania czynności określonych dla dowódcy jednostki
wojskowej w zakresie ćwiczeń wojskowych żołnierzy rezerwy jest kierownik jednostki
organizacyjnej, jeżeli jest żołnierzem zawodowym, a w innym przypadku żołnierz zawodowy
pełniący czynną służbę wojskową w tej jednostce, wyznaczony do realizacji zadań w
zakresie spraw mobilizacyjnych oraz szkolenia żołnierzy rezerwy.
1.
Dowódca jednostki wojskowej, do której żołnierze rezerwy posiadają nadane przydziały
kryzysowe, ustala - w formie zbiorowego wykazu dla jednostki wojskowej - dni, w których
w danym roku kalendarzowym są odbywane przez nich ćwiczenia wojskowe rotacyjne. Wykaz
ten nie obejmuje ćwiczeń wojskowych prowadzonych w trybie natychmiastowego stawiennictwa.
2.
Wykaz, o którym mowa w ust. 1, sporządza się nie później niż na trzydzieści dni przed
upływem roku kalendarzowego poprzedzającego rok kalendarzowy, w którym będą odbywane
ćwiczenia wojskowe rotacyjne, i zapoznaje z nim, za pisemnym potwierdzeniem, żołnierzy
rezerwy, a wyciąg z tego wykazu przesyła wojskowemu komendantowi uzupełnień w celu
powołania tych żołnierzy na ćwiczenia wojskowe.
3.
Ustalenie dni, o których mowa w ust. 1, w pierwszym roku kalendarzowym, w którym nadano
żołnierzowi rezerwy przydział kryzysowy, może nastąpić w ciągu tego samego roku w
formie załącznika do wykazu.
4.
Wykaz, o którym mowa w ust. 1, może być zmieniany za zgodą żołnierza rezerwy, z wyjątkiem
zmian wynikających z przeprowadzenia ćwiczeń wojskowych w trybie natychmiastowego
stawiennictwa oraz pełnienia okresowej służby wojskowej.
5.
Żołnierz rezerwy, po zapoznaniu się z wykazem, o którym mowa w ust. 1, informuje niezwłocznie
swojego pracodawcę o dniach, w których będzie odbywał ćwiczenia wojskowe rotacyjne,
oraz o zmianach w wykazie, o których mowa w ust. 4, a także powiadamia go o powołaniu
na te ćwiczenia.
(uchylony).
1
Łączny czas trwania ćwiczeń wojskowych przez cały okres pozostawania żołnierza w rezerwie
nie może przekraczać
1)
dla szeregowych, którzy odbyli zasadniczą służbę wojskową - dwunastu miesięcy;
2)
dla szeregowych, którzy nie odbyli zasadniczej służby wojskowej - piętnastu miesięcy;
3)
dla podoficerów - osiemnastu miesięcy;
4)
dla oficerów - dwudziestu jeden miesięcy.
2.
Ćwiczenia wojskowe odbyte w stopniu szeregowego lub w stopniu podoficerskim zalicza
się do łącznego czasu ćwiczeń wojskowych ustalonego dla oficerów.
1.
Czas trwania ćwiczeń wojskowych nie może przekraczać łącznie dziewięćdziesięciu dni
w ciągu roku.
2.
Żołnierz rezerwy może odbywać ćwiczenia wojskowe trwające do dwudziestu czterech godzin
nie więcej niż trzy razy w roku, a pozostałe ćwiczenia raz w roku. Niezależnie od
tych ćwiczeń żołnierz rezerwy może odbywać nie więcej niż jeden raz w roku ćwiczenia
wojskowe prowadzone w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej i bojowej jednostek
wojskowych.
3.
W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa,
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może przedłużyć czas trwania ćwiczeń wojskowych
o okres nieprzekraczający łącznie sześciu miesięcy w ciągu roku.
Przepisów art. 103 i 104 nie stosuje się do ćwiczeń wojskowych związanych z udziałem
w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, akcjami poszukiwawczymi oraz
ratowania życia ludzkiego, a także ćwiczeń, na które powołanie nastąpiło w wyniku
ochotniczego zgłoszenia się żołnierza rezerwy.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb powoływania na ćwiczenia
wojskowe i zwalniania z tych ćwiczeń, sposób odbywania ćwiczeń wojskowych, a także
ich liczbę i czas trwania dla poszczególnych grup żołnierzy rezerwy, stosownie do
stopnia i rodzaju wyszkolenia wojskowego oraz wykształcenia, uwzględniając potrzeby
uzupełnieniowe Sił Zbrojnych, w tym Narodowych Sił Rezerwowych, oraz zróżnicowane
okresy szkolenia w jednostkach wojskowych. Rozporządzenie powinno w szczególności
uwzględniać sposób i tryb postępowania organów wojskowych podczas odbywania ćwiczeń
wojskowych w zakresie przyjmowania żołnierzy rezerwy i innych osób do służby wojskowej,
wyznaczania na stanowiska służbowe, zmiany stanowisk służbowych i zwalniania żołnierzy
ze stanowisk służbowych, przenoszenia do innych jednostek wojskowych, delegowania
i podróży służbowych, a także rodzaje i sposób opiniowania służbowego, z uwzględnieniem
prawa żołnierzy do składania zażaleń w tych sprawach.
Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, oraz członkowie zakonów mogą
być powoływani do odbywania ćwiczeń wojskowych tylko w celu przeszkolenia do pełnienia
funkcji kapelana wojskowego, za zgodą właściwego przełożonego kościelnego.
1.
Okresową służbę wojskową pełni się w przypadkach uzasadnionych potrzebami obrony państwa,
potrzebami Sił Zbrojnych lub zarządzania kryzysowego, zwalczania klęsk żywiołowych
i likwidacji ich skutków, działań antyterrorystycznych, ochrony mienia, akcji poszukiwawczych
oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, oczyszczania terenów z materiałów
wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwiania, a
także wykonywania zadań przez Siły Zbrojne poza granicami państwa.
2.
Okresową służbę wojskową pełni się w jednostkach wojskowych.
3.
Żołnierza rezerwy pełniącego okresową służbę wojskową wyznacza się na stanowiska służbowe
lub funkcje wojskowe określone w etacie jednostki wojskowej.
4.
Żołnierza rezerwy pełniącego okresową służbę wojskową można przenosić do innej jednostki
wojskowej, delegować lub kierować w podróż służbową, jeżeli przemawiają za tym względy
służbowe, w tym w szczególności szkoleniowe lub związane z wykonywaniem zadań przez
jednostki wojskowe, w tym o charakterze reprezentacyjnym.
5.
W ramach okresowej służby wojskowej żołnierz rezerwy może być wyznaczony lub skierowany
do pełnienia tej służby poza granicami państwa. Zobowiązanie żołnierza rezerwy do
pełnienia służby poza granicami państwa, o którym mowa w art. 99a ust. 4 pkt 8, stanowi
jednocześnie pisemną zgodę, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa.
6.
Czas trwania okresowej służby wojskowej w okresie posiadania przez żołnierza rezerwy
przydziału kryzysowego nie może przekraczać łącznie dwudziestu czterech miesięcy.
7.
Czas trwania okresowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 6, może zostać wydłużony
przez dowódcę jednostki wojskowej za zgodą żołnierza rezerwy do trzydziestu sześciu
miesięcy.
8.
Żołnierza rezerwy zwalnia się z okresowej służby wojskowej po ustaniu przyczyny powołania
go do tej służby, nie później jednak niż po upływie czasu, o którym mowa w ust. 6
lub 7.
9.
Żołnierza rezerwy zwalnia się z okresowej służby wojskowej przed upływem czasu, o
którym w ust. 6 lub 7, w przypadku unieważnienia jego przydziału kryzysowego.
10.
Żołnierza rezerwy można zwolnić z okresowej służby wojskowej przed upływem czasu,
o którym w ust. 6 lub 7, również w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających
unieważnienie przydziału kryzysowego.
11.
W roku kalendarzowym, w którym żołnierz rezerwy pełnił okresową służbę wojskową, dowódca
jednostki wojskowej może zwolnić tego żołnierza z odbywania ćwiczeń wojskowych, z
wyjątkiem ćwiczeń prowadzonych w trybie natychmiastowego stawiennictwa.
12.
Żołnierzom rezerwy pełniącym okresową służbę wojskową przysługują, odpowiednio do
posiadanego stopnia wojskowego, uprawnienia żołnierzy pełniących kontraktową zawodową
służbę wojskową, o której mowa w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
13.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób pełnienia
okresowej służby wojskowej oraz tryb postępowania organów wojskowych w zakresie
1)
przyjmowania żołnierzy rezerwy do okresowej służby wojskowej, zapewniając sprawne
przyjęcie osób powołanych do odbycia tej służby;
2)
wyznaczania na stanowiska służbowe, zmiany stanowisk służbowych i zwalniania żołnierzy
ze stanowisk służbowych, przenoszenia do innych jednostek wojskowych, delegowania
i podróży służbowych, w tym wyznaczania i kierowania do pełnienia służby poza granicami
państwa, uwzględniając cel dokonywania tych czynności;
3)
opiniowania służbowego, z uwzględnieniem prawa żołnierzy do składania zażaleń w tych
sprawach.
1
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osoby uznane za zdolne do służby wojskowej,
niezależnie od ich przeznaczenia, mogą być w każdym czasie powołane do czynnej służby
wojskowej.
2.
Do czynnej służby wojskowej mogą być powołane również inne osoby, które zgłosiły się
do pełnienia tej służby w drodze zaciągu ochotniczego.
2a
Zaciąg ochotniczy przeprowadza wojskowy komendant uzupełnień właściwy ze względu na
miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego ochotnika, trwającego ponad
trzy miesiące.
2b.
Obywatele polscy mający stałe miejsce zamieszkania za granicą w sprawach zaciągu ochotniczego
zgłaszają się do polskich przedstawicielstw dyplomatycznych.
2c.
W ramach zaciągu ochotniczego nie powołuje się do czynnej służby wojskowej osób, które
na podstawie odrębnych przepisów nie podlegają obowiązkowi tej służby w razie ogłoszenia
mobilizacji i w czasie wojny.
3.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady przeprowadzania
zaciągu ochotniczego, z uwzględnieniem sytuacji, w których przeprowadzany będzie zaciąg,
sposobu ogłaszania zaciągu, warunków, jakie muszą spełniać osoby podejmujące zaciąg,
oraz sposobu postępowania z osobami zgłaszającymi się w ramach zaciągu ochotniczego
bezpośrednio do dowódców jednostek wojskowych.
1.
Osoby posiadające przydział mobilizacyjny są obowiązane w razie ogłoszenia mobilizacji
i w czasie wojny stawić się w miejscu i czasie określonych w karcie mobilizacyjnej.
Osoby posiadające pracowniczy przydział mobilizacyjny są obowiązane stawić się w miejscu
i czasie określonych w karcie mobilizacyjnej, w razie ogłoszenia mobilizacji, w czasie
stanu wojennego oraz w czasie wojny.
2.
Żołnierze rezerwy, o których mowa w art. 59a ust. 1, stają się z mocy prawa po ogłoszeniu
mobilizacji lub w czasie wojny żołnierzami w czynnej służbie wojskowej z chwilą stawienia
się do tej służby w określonym miejscu i czasie.
3.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny dotychczasowy stosunek pracy pracownika,
któremu nadano pracowniczy przydział mobilizacyjny do jednostki wojskowej, z dniem
jego stawienia się do tej jednostki, określonym w karcie mobilizacyjnej, ulega zawieszeniu
na czas wykonywania zadań wynikających z przydziału nie dłużej niż na czas do dnia
ogłoszenia demobilizacji.
4.
W razie ogłoszenia mobilizacji lub wybuchu wojny dowódca jednostki wojskowej rozwiązuje
z tym dniem stosunek pracy z pracownikiem tej jednostki, któremu nie nadano pracowniczego
przydziału mobilizacyjnego. Pracownikowi temu wypłaca się świadczenia należne pracownikom
z tytułu rozwiązania z nimi stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy.
5.
Pracownik, o którym mowa w ust. 3, oraz inna osoba niebędąca pracownikiem po stawieniu
się w jednostce wojskowej w dniu określonym w karcie mobilizacyjnej, staje się z mocy
prawa osobą cywilną wchodzącą w skład personelu Sił Zbrojnych, w rozumieniu obowiązujących
Rzeczpospolitą Polską przepisów prawa międzynarodowego.
6.
Do osób świadczących po ogłoszeniu mobilizacji, w stanie wojennym lub po wybuchu wojny
pracę w jednostkach wojskowych na podstawie pracowniczego przydziału mobilizacyjnego,
w tym w zakresie ich obowiązków i uprawnień, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące
osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych. Do osób tych nie stosuje się
przepisów dotyczących powszechnego obowiązku wykonywania pracy, o którym mowa w przepisach
ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego
Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej
Polskiej
(Dz. U. Nr 156, poz. 1301, z 2003 r. Nr 228, poz. 2261, z 2004 r. Nr 107, poz. 1135 oraz z 2011 r. Nr 222, poz. 1323).
Żołnierze odbywający czynną służbę wojskową w chwili ogłoszenia mobilizacji i wybuchu
wojny oraz żołnierze powołani do tej służby na podstawie art. 109 i art. 109a ust.
2 pozostają w czynnej służbie wojskowej do czasu zwolnienia.
1.
Żołnierze powołani do czynnej służby wojskowej mogą być przeznaczeni do pełnienia
tej służby w obronie cywilnej lub w jednostkach zmilitaryzowanych.
2.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb
przeznaczania żołnierzy do służby w jednostkach zmilitaryzowanych, z uwzględnieniem
sytuacji i czasu, w których następuje nadanie przeznaczenia do służby, oraz określeniem
rodzajów jednostek, w których służba ta jest odbywana.
1.
Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, mogą być powołani do czynnej
służby wojskowej wyłącznie do pełnienia funkcji kapelanów wojskowych.
2.
Słuchacze seminariów i szkół duchownych oraz członkowie zakonów mogą być powołani
do czynnej służby wojskowej wyłącznie do służby sanitarnej lub służby w obronie cywilnej.
1.
Przeprowadzenie kwalifikacji wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny
zarządza Minister Obrony Narodowej.
2.
Do przeprowadzania kwalifikacji wojskowej są właściwi szefowie wojewódzkich sztabów
wojskowych.
3.
Szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych powołują powiatowe i wojewódzkie komisje
lekarskie.
4.
Orzeczenia powiatowych komisji lekarskich są ostateczne.
5.
Orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej może być zmienione lub uchylone przez wojewódzką
komisję lekarską tylko w trybie nadzoru, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów
prawa lub jest oczywiście błędne.
6.
Do przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie
wojny stosuje się odpowiednio przepisy art. 32-33 i art. 48 oraz przepisy wykonawcze
wydane na podstawie art. 43, z zastrzeżeniem, że przewidziane w tych przepisach kompetencje
starosty oraz wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługują wojskowemu komendantowi
uzupełnień.
(uchylony).
(uchylony).
Odroczenia czynnej służby wojskowej udziela się tylko ze względu na stan zdrowia,
na czas ustalony przez powiatową komisję lekarską, nie dłuższy jednak niż sześć miesięcy.
Po upływie tego okresu osoba, korzystająca z odroczenia, obowiązana jest stawić się
ponownie przed właściwą komisją lekarską.
1.
Nie powołuje się do czynnej służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji
i w czasie wojny osób, które zostały zwolnione z obowiązku pełnienia tej służby w
drodze reklamowania.
2.
Reklamowania, o którym mowa w ust. 1, dokonuje wojskowy komendant uzupełnień, a w
przypadku żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową dowódca jednostki wojskowej.
3.
Reklamowanie prowadzi się również w czasie pokoju.
4.
Reklamowanie następuje
1)
z urzędu i dotyczy osób, które
a)
wykonują mandat posła, senatora lub radnego,
b)
zajmują kierownicze stanowiska państwowe określone w art. 2 ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze
stanowiska państwowe
(Dz. U. z 2011 r. Nr 79, poz. 430 i Nr 112, poz. 654) lub stanowiska organów administracji publicznej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego,
c)
ze względu na posiadane kwalifikacje lub zajmowane stanowiska są niezbędne dla zapewnienia
obrony lub bezpieczeństwa państwa;
2)
na wniosek i dotyczy osób, których powołanie do czynnej służby wojskowej, o której
mowa w ust. 1, groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy urzędu państwowego
lub samorządowego albo działalności gospodarczej przedsiębiorcy, niezbędnej dla zapewnienia
obrony lub bezpieczeństwa państwa.
5.
Podstawę reklamowania z urzędu stanowi pisemne zawiadomienie (imienny wykaz osób)
przekazane przez Kancelarię Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarię Senatu Rzeczypospolitej
Polskiej oraz kierowników urzędów jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do
osób, o których mowa w ust. 4 pkt 1 lit. a, lub kierowników urzędów państwowych lub
urzędów jednostek samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców, pracodawców lub innych
podmiotów uprawnionych do zatrudnienia lub nawiązania stosunku służbowego w stosunku
do osób, o których mowa w ust. 4 pkt 1 lit. b i c.
6.
Podstawę reklamowania na wniosek stanowi pisemny udokumentowany wniosek kierowników
urzędów państwowych lub samorządowych albo przedsiębiorców w stosunku do osób, o których
mowa w ust. 4 pkt 2.
7.
Reklamowanie stanowi czynność materialno-techniczną podlegającą wpisowi lub zamieszczeniu
w ewidencji wojskowej.
8.
Odmowa dokonania reklamowania na wniosek lub jej uchylenie, w czasie pokoju stanowi
decyzję administracyjną, od której służy wnioskodawcy odwołanie do szefa wojewódzkiego
sztabu wojskowego.
9.
W przypadku ustania przyczyn reklamowania, wygasa ono z mocy prawa.
10.
Odmowa dokonania reklamowania, o którym mowa w ust. 8, może nastąpić w przypadku,
jeżeli istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji
wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego,
wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania, można nadać przydział
mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny.
11.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb reklamowania
od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej, szczegółowy wykaz kwalifikacji lub
stanowisk, których posiadanie lub zajmowanie powoduje reklamowanie z urzędu, wzory
zawiadomień i wniosków w sprawie reklamowania, uwzględniając obowiązek powiadamiania
organów wojskowych przez osoby reklamowane o wszelkich okolicznościach mających wpływ
na to reklamowanie, właściwość organów dokonujących zawiadomienia o osobach podlegających
reklamowaniu z urzędu lub wnioskujących o reklamowanie, a także priorytet uzupełnienia
Sił Zbrojnych stanem osobowym na wypadek ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny oraz
nakłady poniesione przez Siły Zbrojne na wyszkolenie żołnierzy rezerwy.
1.
Zwolnienie z czynnej służby wojskowej następuje
1)
w razie uznania żołnierza przez wojskową komisję lekarską za trwale niezdolnego do
służby wojskowej;
2)
w razie demobilizacji poszczególnych roczników lub grup żołnierzy określonych przez
Ministra Obrony Narodowej.
2.
Zwolnienie z czynnej służby wojskowej może nastąpić
1)
w razie uznania żołnierza przez wojskową komisję lekarską za czasowo niezdolnego do
służby wojskowej;
2)
w przypadku reklamowania.
3.
Żołnierze zwolnieni z czynnej służby wojskowej obowiązani są zgłosić się osobiście
w ciągu siedmiu dni od dnia zwolnienia ze służby do właściwej ze względu na miejsce
pobytu stałego (zamieszkania) wojskowej komendy uzupełnień w celu dokonania odpowiednich
zmian w ewidencji wojskowej.
1.
W okresie między dniem doręczenia pracownikowi karty powołania do czynnej służby wojskowej
a jej odbyciem stosunek pracy nie może być przez pracodawcę wypowiedziany ani rozwiązany.
2.
Jeżeli okres dokonanego przez pracodawcę lub przez pracownika wypowiedzenia stosunku
pracy upływa po dniu doręczenia pracownikowi karty powołania do czynnej służby wojskowej,
wypowiedzenie staje się bezskuteczne. W tym przypadku rozwiązanie stosunku pracy może
nastąpić tylko na żądanie pracownika.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również do umów o pracę zawartych na okres próbny.
W razie upływu okresu próbnego po powołaniu pracownika do czynnej służby wojskowej
umowę o pracę uważa się za zawartą na czas nieokreślony.
4.
Przepisy ust. 1-3 nie dotyczą pracowników powołanych do czynnej służby wojskowej,
która ma być odbywana w formie jednodniowych ćwiczeń.
5.
Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy ulega
jednakże rozwiązaniu z upływem terminu określonego w umowie.
6.
Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się, jeżeli pracodawca może rozwiązać umowę o pracę
bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji
zakładu pracy. W tych przypadkach rozwiązanie stosunku pracy następuje na zasadach
ogólnych.
1.
W okresie posiadania przydziału kryzysowego przez żołnierza rezerwy będącego pracownikiem
stosunek pracy z tym pracownikiem nie może być przez pracodawcę wypowiedziany ani
rozwiązany.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do umów o pracę zawartych na okres próbny, na czas
określony lub na czas wykonania określonej pracy, a także jeżeli pracodawca może rozwiązać
stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika (urzędnika) oraz w przypadku ogłoszenia
upadłości lub likwidacji zakładu pracy albo likwidacji stanowiska pracy, a także w
przypadkach określonych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania
z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
(Dz. U. Nr 90, poz. 844, z późn. zm.. W tych przypadkach rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić na ogólnych zasadach.
1.
Na wniosek pracownika, któremu doręczono kartę powołania do czynnej służby wojskowej,
pracodawca jest obowiązany udzielić mu zwolnienia od pracy bez zachowania prawa do
wynagrodzenia
1)
na dwa dni, jeżeli pracownikowi doręczono kartę powołania do zasadniczej lub okresowej
służby wojskowej;
2)
na jeden dzień, jeżeli pracownikowi doręczono kartę powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych
trwających powyżej trzydziestu dni.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli doręczona karta powołania zobowiązuje do natychmiastowego
stawiennictwa.
3.
Na wniosek pracownika, który odbył ćwiczenia wojskowe trwające powyżej trzydziestu
dni, pracodawca jest obowiązany udzielić mu zwolnienia od pracy po odbyciu tych ćwiczeń
na jeden dzień, bez zachowania prawa do wynagrodzenia.
4.
W przypadkach określonych w ust. 1 i 3 pracodawca może - na własny koszt - wypłacić
pracownikowi wynagrodzenie za czas zwolnienia od pracy.
1.
Żołnierzowi rezerwy, który odbył ćwiczenia wojskowe, z wyjątkiem ćwiczeń trwających
do dwudziestu czterech godzin odbywanych w czasie lub dniu wolnym od pracy, przysługuje
świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub
stosunku służbowego albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, które mógłby
uzyskać w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych.
2.
Świadczenie pieniężne za każdy dzień ćwiczeń wojskowych stanowi kwota 1/30 miesięcznego
wynagrodzenia lub dochodu, o których mowa w ust. 1, pomnożona przez liczbę dni odbytych
ćwiczeń wojskowych, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Kwota dziennego świadczenia pieniężnego nie może być wyższa od 1/30 dwuipółkrotnego
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, którego wysokość
ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego.
4.
Świadczenie pieniężne nie przysługuje żołnierzowi rezerwy powołanemu na ćwiczenia
wojskowe, jeżeli otrzymał od pracodawcy wynagrodzenie za okres odbywania ćwiczeń wojskowych.
5.
Świadczenie pieniężne ustala i wypłaca wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na udokumentowany
wniosek uprawnionego żołnierza rezerwy, złożony nie później niż w ciągu trzech miesięcy
od zakończenia ćwiczeń wojskowych, z zastrzeżeniem ust. 6.
6.
Świadczenie pieniężne wypłaca się w kwocie pomniejszonej o uposażenie, jakie żołnierz
rezerwy otrzymał z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych.
7.
Wydatki z tytułu wypłaty świadczeń pieniężnych pokrywane są z budżetu Ministerstwa
Obrony Narodowej.
8.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób ustalania i wypłacania
świadczenia pieniężnego, zwrotu wydatków z tego tytułu organom samorządu terytorialnego
oraz tryb postępowania i właściwość organów w tych sprawach.
1.
Pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej
podjął pracę u pracodawcy, u którego był zatrudniony w dniu powołania do tej służby,
czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia u tego pracodawcy
w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku pracy.
2.
Pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej
podjął pracę po raz pierwszy lub u innego pracodawcy niż ten, u którego był zatrudniony
w dniu powołania do tej służby, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu
zatrudnienia wymaganego do nabywania lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku
pracy, z wyjątkiem uprawnień przysługujących wyłącznie pracownikom u pracodawcy, u
którego podjął pracę.
3
Pracownikowi, który podjął pracę po upływie trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej
służby wojskowej, czas odbywania tej służby wlicza się do okresu zatrudnienia wymaganego
do nabycia lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem uprawnień
przysługujących wyłącznie pracownikom u pracodawcy, u którego podjęli pracę.
4.
Terminy przewidziane w ust. 1 i 2 uważa się za zachowane, jeżeli pracownik nie mógł
podjąć pracy z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy.
5.
Przepisy ust. 1-4 stosuje się, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują korzystniejszych
uprawnień.
6.
Przepisy ust. 1-3 nie naruszają uprawnień bezrobotnych, określonych w odrębnych przepisach.
1.
Żołnierze rezerwy, którzy w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby
wojskowej, z zastrzeżeniem art. 120 ust. 4, nie mogą podjąć pracy wskutek ogłoszenia
upadłości lub likwidacji pracodawcy, u którego byli zatrudnieni w dniu powołania do
tej służby, albo rozwiązania z nimi stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
a także którzy z innych przyczyn poszukują pracy - korzystają z pierwszeństwa w zakresie
pośrednictwa pracy.
2.
Minister właściwy do spraw pracy w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określa,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady prowadzenia pośrednictwa pracy w stosunku
do żołnierzy rezerwy, o których mowa w ust. 1.
1.
Pracodawca, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do czynnej służby wojskowej,
jest obowiązany zatrudnić go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku
równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz wynagrodzenia, jeżeli w ciągu trzydziestu
dni od dnia zwolnienia ze służby pracownik zgłosił się do tego zakładu w celu podjęcia
pracy. Niezachowanie tego terminu powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło
z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy.
2.
Jeżeli pracownik uzyskał podczas odbywania czynnej służby wojskowej inne lub wyższe
niż posiadane uprzednio kwalifikacje zawodowe, pracodawca jest obowiązany na wniosek
pracownika zatrudnić go w miarę możliwości na stanowisku, które odpowiada nabytym
w wojsku kwalifikacjom.
Pracownik, który podjął pracę po przedterminowym zwolnieniu z zasadniczej służby wojskowej
z pozostawieniem w dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej - w razie wezwania do dalszego
odbywania tej służby - jest obowiązany stawić się do pracy następnego dnia po zwolnieniu
ze służby.
1
Pracodawca udziela pracownikowi powołanemu do odbycia ćwiczeń wojskowych lub pełnienia
okresowej służby wojskowej urlopu bezpłatnego na okres trwania tych ćwiczeń lub służby.
2.
W czasie trwania urlopu bezpłatnego, o którym mowa w ust. 1, pracownik zachowuje wszystkie
uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.
Pracownik powołany do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy
odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych
dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego
powołania do tej samej służby.
W okresie odbywania przez żołnierza zasadniczej służby wojskowej rozwiązanie przez
pracodawcę stosunku pracy z żoną żołnierza może nastąpić wyłącznie z winy pracownicy
oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.
1
W okresie między dniem doręczenia studentowi lub uczniowi, który ochotniczo zgłosił
się do odbycia zasadniczej służby wojskowej, karty powołania do czynnej służby wojskowej
a dniem upływu okresu trzydziestu dni od dnia jego zwolnienia z tej służby, nie można
tego studenta lub ucznia skreślić z listy studentów lub uczniów oraz zwolnić lub wydalić
ze szkoły.
2.
W okresie, o którym mowa w ust. 1, do dnia zgłoszenia, o którym mowa w ust. 5, studentowi
lub uczniowi udziela się urlopu.
3.
W czasie urlopu, o którym mowa w ust. 2, student lub uczeń jest zwolniony z łożenia
wszelkich świadczeń na rzecz danej uczelni lub szkoły wynikających z tytułu pobierania
w niej nauki.
4.
Wojskowy komendant uzupełnień zawiadamia daną uczelnię lub szkołę o zwolnieniu żołnierza
będącego studentem lub uczniem, o którym mowa w ust. 1, z zasadniczej służby wojskowej.
5.
Studenta lub ucznia, który w terminie trzydziestu dni od dnia zwolnienia z zasadniczej
służby wojskowej zgłosi w szkole, w której pobierał naukę w dniu powołania do tej
służby, zamiar kontynuowania tej nauki, przywraca się w prawach studenta lub ucznia
i wpisuje na rok lub semestr nauki, który został przerwany z powodu odbywania zasadniczej
służby wojskowej. Niezachowanie tego terminu powoduje skreślenie tego studenta lub
ucznia z listy studentów lub uczniów oraz jego zwolnienie ze szkoły.
1
Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) uznaje osobę, której doręczono kartę powołania
do odbycia zasadniczej służby wojskowej, oraz żołnierza odbywającego tę służbę - na
ich wniosek lub uprawnionego członka rodziny - za posiadającego na wyłącznym utrzymaniu
członków rodziny. Przepis art. 128 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
1a
Wójt lub burmistrz (prezydent miasta), w drodze decyzji administracyjnej, uznaje osobę,
której doręczono kartę powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej, oraz żołnierza
odbywającego tę służbę, na jego udokumentowany wniosek za żołnierza samotnego.
1b
Decyzję, o której mowa w ust. 1 i 1a, wydaje wójt lub burmistrz (prezydent miasta)
właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego
trwającego ponad trzy miesiące w dniu doręczenia osobie karty powołania do zasadniczej
służby wojskowej, a w stosunku do żołnierza odbywającego zasadniczą służbę wojskową
- w dniu stawienia się do odbycia tej służby.
2.
(uchylony).
3.
Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) doręcza się osobie, która wniosła
podanie, wraz z uzasadnieniem.
4.
Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje osobie, która wniosła
podanie, odwołanie do wojewody w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji.
Decyzja może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana
z naruszeniem przepisów prawa.
5.
Żołnierzem samotnym w rozumieniu ustawy jest osoba niebędąca w związku małżeńskim,
prowadząca odrębne gospodarstwo domowe, samodzielnie zajmująca lokal mieszkalny lub
dom mieszkalny, w którym jest zameldowana na pobyt stały, jeżeli nie ma innych osób
zobowiązanych do pokrywania należności z tytułu zajmowania tego lokalu lub domu mieszkalnego.
1.
Żołnierzom zasadniczej służby wojskowej posiadającym na wyłącznym utrzymaniu członków
rodziny w czasie odbywania służby przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, zasiłek
w kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego,
ustalanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
2.
Członkami rodziny żołnierza odbywającego zasadniczą służbę wojskową, pozostającymi
na jego wyłącznym utrzymaniu, są jego żona, dzieci, rodzice oraz osoby, względem których
żołnierza obciąża obowiązek alimentacyjny, o ile, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, nie
uzyskują oni dochodu lub uzyskiwany przez nich dochód z jakiegokolwiek tytułu jest
niższy od minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego,
ustalanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do osób wymienionych w tym przepisie, jeśli utraciły
prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, z wyjątkiem
żony żołnierza.
4.
Jeżeli łączny miesięczny dochód uzyskiwany przez osoby, o których mowa w ust. 2, jest
niższy od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego,
ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, zasiłek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje
w wysokości stanowiącej różnicę między kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę a
wysokością tego dochodu. Za dochód nie uważa się zasiłku rodzinnego.
5.
Zasiłek nie przysługuje, jeżeli osoby, o których mowa w ust. 2, uzyskują łącznie dochód
równy kwocie minimalnego wynagrodzenia, o której mowa w ust. 1, lub wyższy od niej.
1
Żołnierzowi, z wyjątkiem żołnierza pełniącego okresową służbę wojskową, na którym
ciąży obowiązek alimentacyjny na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, wypłaca się
zasiłek w wysokości świadczenia alimentacyjnego, jednak nie wyższy niż kwota, o której
mowa w art. 128 ust. 1.
2.
Zasiłek, o którym mowa w ust. 1, może być wypłacony bezpośrednio osobie, której przysługuje
świadczenie alimentacyjne, lub jej pełnomocnikowi, na ich wniosek. Przepisy art. 128b
stosuje się odpowiednio.
3.
Łączna wysokość świadczeń, o których mowa w ust. 1 i w art. 128 ust. 1, nie może być
wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników.
1.
Decyzję o przyznaniu żołnierzowi zasiłku, o którym mowa w art. 128 ust. 1 i art. 128a,
wydaje dowódca jednostki wojskowej na podstawie udokumentowanego wniosku tego żołnierza.
2.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje żołnierzowi odwołanie do organu wojskowego
wyższego stopnia, określonego w odrębnych przepisach.
3.
Zasiłek, o którym mowa w art. 128 ust. 1 oraz w art. 128a, wypłaca dowódca jednostki
wojskowej, w której żołnierz odbywa służbę. Zasiłek wypłaca się za okres od dnia stawienia
się do zasadniczej służby wojskowej.
Żołnierz, który podał nieprawdziwe dane w celu uzyskania nienależnego zasiłku lub
uzyskania zasiłku w wyższej wysokości niż mu przysługuje albo nie zawiadomił o okolicznościach
powodujących zmianę wysokości zasiłku lub wygaśnięcie decyzji o jego przyznaniu, jest
obowiązany do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku lub jego części wraz z odsetkami
ustawowymi.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb przyznawania
i wypłacania zasiłków na utrzymanie członków rodziny, o których mowa w art. 128 ust.
1 i art. 128a ust. 1. Rozporządzenie powinno określać szczegółowy wykaz podmiotów
uprawnionych do pobierania zasiłku, organy upoważnione do wydania decyzji o przyznaniu
zasiłku, dokumenty wymagane do wydania decyzji o przyznaniu zasiłku, sposób postępowania
z dokumentacją przy przeniesieniu żołnierza do innej jednostki wojskowej lub osoby
odbywającej zasadniczą służbę w obronie cywilnej do innej jednostki organizacyjnej,
a także termin wypłaty oraz okres pobierania zasiłku.
(uchylony).
1.
Żołnierzowi przysługuje zwrot kosztów poniesionych na pomoc prawną, jeżeli postępowanie
przygotowawcze wszczęte przeciwko niemu o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem
obowiązków służbowych zostanie zakończone prawomocnym orzeczeniem o umorzeniu.
2.
Koszty w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego obrońcy, określone w przepisach
wydanych na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
(Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, z późn. zm., zwraca się ze środków części budżetu państwa, której dysponentem jest Minister Obrony
Narodowej.
3.
W zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 2 do zwrotu kosztów poniesionych na pomoc prawną
stosuje się przepisy działu XIV ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
1.
Członków rodziny żołnierza odbywającego czynną służbę wojskową, którzy zamieszkiwali
wspólnie z nim w dniu powołania go do tej służby, nie wolno usuwać przymusowo z lokali
mieszkalnych zajmowanych na podstawie tytułu prawnego, z zastrzeżeniem przepisu ust.
2.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli żołnierz nie został uznany za posiadającego
na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny i zwłoka z zapłatą należności z tytułu zajmowania
lokalu mieszkalnego wynosi co najmniej dwa pełne okresy płatności.
3.
Nie wolno również zajmować lokali mieszkalnych żołnierzy samotnych odbywających czynną
służbę wojskową.
1.
Żołnierzom uznanym za posiadających na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny i żołnierzom
uznanym za samotnych, w okresie odbywania przez nich czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem
okresowej służby wojskowej, na ich udokumentowany wniosek
1)
pokrywa się
a)
należności z tytułu najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej,
b)
należności z tytułu zajmowania spółdzielczego lokalu mieszkalnego typu lokatorskiego,
c)
bieżące opłaty eksploatacyjne z tytułu zajmowania spółdzielczego lokalu mieszkalnego
typu własnościowego,
d)
należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie umowy najmu, z wyjątkiem
sytuacji, w których przedmiotem umowy jest część tego lokalu, a jedna ze stron umowy
jest obciążona obowiązkiem alimentacyjnym względem drugiej strony,
e)
bieżące należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego, stanowiącego przedmiot
odrębnej własności w rozumieniu przepisów o własności lokali, albo domu mieszkalnego,
stanowiącego przedmiot własności żołnierza;
2)
zawiesza się spłatę
a)
pożyczki uzyskanej z zakładowego funduszu mieszkaniowego,
b)
kredytu lub pożyczki udzielonych przez banki lub instytucje uprawnione do udzielania
kredytów lub pożyczek, chyba że strony w umowie postanowiły inaczej.
2.
Pożyczka i kredyty, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w okresie zawieszenia ich spłaty
nie podlegają oprocentowaniu.
3.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują również małżonkom żołnierzy
odbywających zasadniczą służbę wojskową, jeżeli ze względu na nie żołnierze zostali
uznani za posiadających na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny.
3a
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 2, przysługują również innym niż
wymienieni w ust. 1 żołnierzom odbywającym czynną służbę wojskową, z wyjątkiem żołnierzy
pełniących okresową służbę wojskową, jeżeli wystąpią z żądaniem w tej sprawie odpowiednio
do pracodawcy, banku lub instytucji udzielającej kredytu lub pożyczki.
4.
Warunkiem korzystania z uprawnień wymienionych
1)
w ust. 1 pkt 1 lit. a-c i e - jest nieoddanie lokalu mieszkalnego albo domu mieszkalnego
do bezpłatnego używania albo w najem lub w podnajem;
2)
w ust. 1 w pkt 2 oraz w ust. 2 - jest zaciągnięcie kredytu lub pożyczki przed dniem
powołania żołnierza do czynnej służby wojskowej;
3)
w ust. 1 pkt 1 lit. d - oprócz warunku określonego w pkt 1 jest również zawarcie przez
żołnierza samotnego umowy najmu z właścicielem lokalu mieszkalnego oraz dopełnienie
obowiązku zameldowania się w tym lokalu na pobyt stały.
5.
Przepisów ust. 1, 2 i 4 nie stosuje się do żołnierzy samotnych odbywających ćwiczenia
wojskowe trwające poniżej trzydziestu dni.
5a.
Decyzję o pokrywaniu należności i opłat, o których mowa w ust. 1, wydaje wójt lub
burmistrz (prezydent miasta), właściwy dla miejsca położenia lokalu mieszkalnego albo
domu mieszkalnego żołnierza.
6.
Wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast) wypłacają należności i opłaty, o których
mowa w ust. 1 pkt 1, od dnia złożenia wniosku w tej sprawie.
7.
Należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d, wypłaca się w formie ryczałtu. Przy
określaniu wysokości ryczałtu nie uwzględnia się powierzchni przekraczającej normatywną
powierzchnię, o której mowa w art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
(Dz. U. Nr 71, poz. 734, z późn. zm..
8.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, ustali wysokość ryczałtu, o którym mowa w
ust. 7, jako wielokrotność stawki czynszu określonego przez właściwy zarząd jednostki
samorządu terytorialnego dla lokalu mieszkalnego o porównywalnej powierzchni użytkowej
z uwzględnieniem standardu tego lokalu oraz określi organy upoważnione do wydania
decyzji o przyznaniu ryczałtu, dokumenty wymagane do wydania decyzji o przyznaniu
ryczałtu, sposób przekazywania ryczałtu oraz tryb pokrywania poniesionych z tego tytułu
wydatków.
1.
Wydatki z tytułu zasiłków, należności i opłat, o których mowa w art. 128, art. 128a
i art. 131 ust. 1 pkt 1, są pokrywane z budżetu państwa z części, której dysponentem
jest Minister Obrony Narodowej.
2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa
1)
szczegółowe zasady i tryb pokrywania należności i opłat, o których mowa w art. 131
ust. 1 pkt 1;
2)
tryb zwrotu organom samorządu terytorialnego wydatków poniesionych na cele wymienione
w ust. 1;
3)
szczegółowe zasady i tryb zawieszania spłat pożyczek i kredytów, o których mowa w
art. 131 ust. 1 pkt 2.
1.
Żołnierzom, którzy odbyli zasadniczą służbę wojskową w ustalonym czasie jej trwania
na stanowiskach służbowych lub funkcjach wojskowych odpowiadających ich kwalifikacjom
nabytym przed powołaniem do tej służby, wypłaca się, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odpowiednio
zrewaloryzowany ekwiwalent pieniężny z tytułu poniesionych przed powołaniem do tej
służby kosztów związanych z uzyskaniem kwalifikacji przydatnych w wojsku.
2.
Ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w ust. 1, wypłaca na wniosek żołnierza wojskowy
komendant uzupełnień w ciągu czternastu dni od dnia złożenia wniosku, pod warunkiem
że wniosek został złożony nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia zwolnienia
żołnierza z zasadniczej służby wojskowej. Należności te są pokrywane z części budżetu
państwa, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.
3
Podstawę wypłaty należności z tytułu uzyskania kwalifikacji stanowi umowa zawarta
między wojskowym komendantem uzupełnień a osobą podlegającą obowiązkowi odbycia zasadniczej
służby wojskowej, na podstawie której osoba ta zobowiązała się do uzyskania przed
powołaniem do tej służby określonych kwalifikacji, a wojskowy komendant uzupełnień
zobowiązał się do powołania jej do tej służby na stanowisko służbowe lub funkcję wojskową
odpowiadające uzyskanym kwalifikacjom.
1
Osoby przeznaczone do odbycia zasadniczej służby wojskowej mogą być kierowane do odbycia
szkolenia (kursu) w celu uzyskania kwalifikacji przydatnych w wojsku.
2
Do odbycia szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, kieruje wojskowy komendant uzupełnień.
Skierowanie stanowi decyzję administracyjną.
3
Szkolenia (kursy), o których mowa w ust. 1, prowadzą osoby fizyczne, osoby prawne
lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, z którymi szef wojewódzkiego
sztabu wojskowego zawarł umowę na realizację tego szkolenia (kursu). Do wyłonienia
podmiotów realizujących szkolenie (kursy) stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych.
4.
Czas trwania szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, może wynosić do trzech miesięcy
i być realizowany w czasie wolnym od pracy lub w przerwie wakacyjnej.
5.
Uczestnikom szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, będącym pracownikami przysługuje
1)
zwolnienie z pracy na czas niezbędny do odbycia zajęć, z uwzględnieniem czasu koniecznego
na dojazd;
2)
wynagrodzenie w pełnej wysokości za czas zwolnienia z pracy z powodu odbywania zajęć.
6.
Koszty związane z realizacją szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, oraz wynikające
ze świadczeń określonych w ust. 5, pokrywa się z części budżetu państwa, której dysponentem
jest Minister Obrony Narodowej.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, kwalifikacje przydatne
w wojsku, o których mowa w art. 132a ust. 1 i art. 132b ust. 1, wzór umowy, o której
mowa w art. 132a ust. 3 i art. 132b ust. 3, oraz tryb naliczania i wypłacania ekwiwalentu
pieniężnego, o którym mowa w art. 132a ust. 1, uwzględniając w szczególności klasyfikację
zawodów i specjalności określoną na podstawie art. 36 ust. 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy
(Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm., a także w zakresie ekwiwalentu pieniężnego - prognozowany w ustawie budżetowej na
dany rok wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych obowiązujący w dniu zwolnienia
żołnierza z zasadniczej służby wojskowej.
1.
Żołnierzom rezerwy, posiadającym przydziały kryzysowe, niezależnie od uprawnień wynikających
z odbywania ćwiczeń wojskowych i pełnienia okresowej służby wojskowej
1)
których wynagrodzenie z tytułu stosunku pracy jest wyższe niż uposażenie zasadnicze
otrzymywane w czasie pełnienia okresowej służby wojskowej - przysługuje w tym czasie
rekompensata finansowa, w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem i uposażeniem;
2
skierowanym lub wyznaczonym do służby poza granicami państwa pełnionej w ramach okresowej
służby wojskowej - przysługują uprawnienia i świadczenia przewidziane dla żołnierzy
zawodowych, określone w art. 24 ust. 5-7 i art. 62 ust. 7a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej
żołnierzy zawodowych i w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 24 ust. 8 tej ustawy;
3)
zamieszkującym poza miejscem pełnienia służby - przysługuje prawo do zwrotu kosztów
dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia czynnej służby wojskowej i z
powrotem na zasadach określonych w art. 72;
4)
okres urlopu bezpłatnego udzielonego przez pracodawcę jest wliczany do okresu pracy,
od którego zależą uprawnienia pracownicze, w tym wymiar urlopu wypoczynkowego za dany
rok;
5)
okres pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach Narodowych Sił Rezerwowych dolicza
się do wysługi emerytalnej na zasadach określonych w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych
oraz ich rodzin
(Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66, z późn. zm.;
6)
przysługuje możliwość dofinansowania kosztów studiów lub nauki albo stażu, kursu lub
specjalizacji, zwłaszcza w specjalnościach wojskowych wymagających podwyższonych kwalifikacji,
w wymiarze proporcjonalnym do deklarowanego okresu pozostawania na przydziale kryzysowym,
na zasadach przewidzianych dla żołnierzy zawodowych, określonych w art. 54 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy;
7)
przysługuje prawo do
a)
odznaczeń, wyróżnień i nagród,
b)
wystąpień publicznych oraz udziału w uroczystościach państwowych, wojskowych i lokalnych
w mundurze, na zasadach określonych ustawie z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach
(Dz. U. Nr 31, poz. 130, z późn. zm.,
c)
używania tytułu honorowego nadanego w drodze wyróżnienia osobom wyróżniającym się
w służbie, w szkoleniu wojskowym lub w wykonywaniu zadań służbowych, w tym po zakończeniu
służby w Narodowych Siłach Rezerwowych,
d)
korzystania z pierwszeństwa w zatrudnieniu w urzędach administracji publicznej na
stanowiskach związanych z obronnością kraju, na zasadach przewidzianych dla żołnierzy
zawodowych, określonych w art. 119 ust. 1-1c ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy
zawodowych i w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 119 ust. 2 i 3 tej ustawy;
8)
przysługują świadczenia obejmujące
a)
bezpłatne wyżywienie lub równoważnik pieniężny, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt
1 - w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej,
b)
bezpłatne zakwaterowanie zbiorowe na zasadach określonych w art. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej
(Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 oraz z 2011 r. Nr 22, poz. 114 i Nr 185, poz. 1092) - w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej,
c)
umundurowanie i wyekwipowanie wojskowe w naturze lub równoważnik pieniężny, o których
mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2 - w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej,
d)
oznaki i odznaki przewidziane dla żołnierzy Narodowych Sił Rezerwowych,
e)
bezpłatne badania profilaktyczne, szczepienia profilaktyczne i turnusy leczniczo-profilaktyczne
- w czasie pełnienia okresowej służby wojskowej, na zasadach przewidzianych dla żołnierzy
zawodowych w art. 67 ust. 2-6 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i w przepisach wydanych na podstawie art. 67 ust. 7 tej ustawy.
2.
Koszty związane ze świadczeniami dla żołnierzy rezerwy z tytułu pozostawania na przydziale
kryzysowym pokrywa się z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Minister
Obrony Narodowej.
3.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb i zakres oraz warunki
przyznawania świadczeń, o których mowa w ust. 1, żołnierzom rezerwy posiadającym przydziały
kryzysowe. Rozporządzenie powinno w szczególności uwzględniać, aby warunki i zakres
przyznania poszczególnych uprawnień uwzględniały potrzebę różnicowania wysokości lub
zakresu tych świadczeń w zależności od okresu posiadania przydziału kryzysowego, a
tryb prowadzonego postępowania zapewniały możliwość udokumentowania zasadności przyznania
tych świadczeń oraz rozpatrzenie sprawy bez zbędnej zwłoki.
Żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą oraz członkom ich rodzin przysługują szczególne
uprawnienia przewidziane dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i członków ich
rodzin na zasadach określonych w art. 118-132.
1.
Żołnierz, który został zwolniony z czynnej służby wojskowej wskutek ustalenia przez
wojskową komisję lekarską trwałej lub czasowej niezdolności do służby wojskowej w
następstwie wypadku lub choroby pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby
wojskowej, może korzystać, w okresie dwóch lat od dnia zwolnienia z czynnej służby
wojskowej, z pomocy w zakresie podnoszenia kwalifikacji, przekwalifikowania, doradztwa
zawodowego lub pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy.
2.
Żołnierz, który został zwolniony z czynnej służby wojskowej z powodów, o których mowa
w ust. 1, w związku z pełnieniem służby wojskowej poza granicami państwa, związanej
z realizacją celów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, korzysta z pomocy, o której mowa w ust. 1, bezterminowo.
3
Z pomocy, o której mowa w ust. 1, mogą bezterminowo korzystać również małżonek oraz
dzieci pozostające na utrzymaniu żołnierza, który
a)
zaginął lub poniósł śmierć, w związku z wykonywaniem zadań służbowych;
b)
zmarł w okresie trzech lat po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej w następstwie
wypadku lub choroby pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej.
4.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i
tryb korzystania przez żołnierzy, o których mowa w ust. 1 i 2, a także małżonków oraz
dzieci pozostających na utrzymaniu żołnierzy, którzy zaginęli lub ponieśli śmierć,
w związku z wykonywaniem zadań służbowych, z pomocy wymienionej w ust. 1, z uwzględnieniem
szczególnego traktowania tych żołnierzy, którzy zostali inwalidami.
(uchylony).
Przepisy art. 118-132 stosuje się odpowiednio do absolwentów szkół wyższych odbywających
przeszkolenie wojskowe oraz członków ich rodzin.
1.
Pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany
przydział kryzysowy przysługuje świadczenie pieniężne, zwane dalej „świadczeniem”,
za okres odbywania ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej przez
tego żołnierza.
2.
Świadczenie obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot wynagrodzenia, poniesionych
przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony
nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza rezerwy, o którym mowa w ust. 1, lub
z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas
u tego pracodawcy, a także wypłaty żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art.
125.
3.
W przypadku, o którym mowa w art. 119a ust. 4, jeżeli żołnierz rezerwy, o którym mowa
w ust. 1, w okresie odbywania przez niego ćwiczeń wojskowych otrzymał wynagrodzenie
od pracodawcy, w kosztach, o których mowa w ust. 2, uwzględnia się również kwotę tego
wynagrodzenia.
4.
Świadczenie wypłaca się na udokumentowany wniosek pracodawcy.
5.
Podpisany wniosek, o którym mowa w ust. 4, pracodawca przesyła szefowi wojewódzkiego
sztabu wojskowego właściwemu ze względu na siedzibę jednostki wojskowej, do której
żołnierz rezerwy posiada nadany przydział kryzysowy, nie później niż przed upływem
trzydziestu dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z ćwiczeń wojskowych, a w przypadku
pełnienia przez żołnierza rezerwy okresowej służby wojskowej - nie później niż w ostatnim
dniu miesiąca następującego po miesiącu pełnienia tej służby.
6.
Kwotę świadczenia ustala właściwy szef wojewódzkiego sztabu wojskowego i przekazuje
w okresie miesiąca od dnia otrzymania wniosku na wskazany w nim rachunek bankowy.
7.
Odmowa wypłaty świadczenia lub ustalenie kwoty niższej niż wskazana we wniosku pracodawcy
następuje w drodze decyzji administracyjnej.
8.
Kwota świadczenia za każdy dzień odbywania ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej
służby wojskowej przez żołnierza rezerwy nie może być wyższa od 1/30 dwuipółkrotnego
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw obowiązującego
w miesiącu poprzedzającym termin powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych, którego
wysokość ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego.
9.
Kwotę świadczenia ustala się i wypłaca każdorazowo za czas odbywania danego rodzaju
ćwiczeń wojskowych, a w przypadku okresowej służby wojskowej za dany miesiąc jej pełnienia.
10.
Jeżeli żołnierz rezerwy posiadający nadany przydział kryzysowy jest zatrudniony u
dwóch lub więcej pracodawców, świadczenie przysługuje wszystkim zatrudniającym go
pracodawcom, proporcjonalnie do poniesionych przez nich kosztów, z uwzględnieniem,
że wysokość świadczenia dla jednego pracodawcy za każdy dzień odbytych ćwiczeń wojskowych
lub pełnionej okresowej służby wojskowej nie może przekraczać kwoty obliczonej na
podstawie ust. 8.
11.
Wydatki z tytułu wypłaty świadczeń, o których mowa w ust. 1, pokrywa się z budżetu
państwa z części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.
12.
Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi,
w drodze rozporządzenia, sposób obliczania poniesionych kosztów, o których mowa w
ust. 2 i 3, wzór wniosku o wypłatę świadczenia, o którym mowa w ust. 4, sposób dokumentowania
przez pracodawcę poniesionych kosztów, sposób i tryb ustalania oraz wypłacania świadczenia.
Rozporządzenie powinno uwzględniać możliwość weryfikacji przez właściwego szefa wojewódzkiego
sztabu wojskowego przedłożonych dokumentów przed dokonaniem wypłaty świadczenia.
1.
Przepisy art. 118, 119 ust. 1, 2 i 4, art. 120, 122, 124-126 oraz 129-132 stosuje
się do żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji
i w czasie wojny, jeżeli odpowiednie przepisy nie stanowią inaczej.
2.
Członkowie rodziny pozostający na wyłącznym utrzymaniu żołnierza pełniącego służbę
wojskową, o której mowa w ust. 1, zachowują prawo do wszystkich świadczeń od pracodawcy,
który zatrudniał żołnierza w dniu powołania go do służby, przysługujących członkom
rodziny innych pracowników zatrudnionych przez tego pracodawcę.
3.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa
1)
kategorie żołnierzy pełniących służbę wojskową określoną w ust. 1, których członkowie
rodziny pozostający na ich utrzymaniu uprawnieni są do zasiłków wojennych;
2)
wysokość, zasady i tryb przyznawania zasiłków wojennych.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może przyznać żołnierzom oraz członkom ich
rodzin inne szczególne uprawnienia lub ulgi, określając zasady i warunki korzystania
z nich.
Obrona cywilna ma na celu ochronę ludności, zakładów pracy i urządzeń użyteczności
publicznej, dóbr kultury, ratowanie i udzielanie pomocy poszkodowanym w czasie wojny
oraz współdziałanie w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu
ich skutków.
1.
Podstawowymi jednostkami organizacyjnymi przeznaczonymi do wykonywania zadań obrony
cywilnej są formacje obrony cywilnej.
2.
Formacje obrony cywilnej składają się z oddziałów obrony cywilnej przeznaczonych do
wykonywania zadań ogólnych lub specjalnych oraz innych jednostek tych formacji.
3.
Formacje obrony cywilnej tworzą, w drodze rozporządzenia, ministrowie, a wojewodowie,
starostowie, wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast) - w drodze zarządzenia,
uwzględniając w szczególności: skalę występujących zagrożeń, rodzaj formacji, ich
przeznaczenie oraz stan osobowy i organizację wewnętrzną.
4.
Formacje obrony cywilnej mogą tworzyć także pracodawcy.
Akt wykonawczy wydany na podstawie art. 69b ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 105,
zachowuje moc do dnia wejścia w życie aktu wykonawczego wydanego na podstawie art.
69b ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 105, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
jednakże nie dłużej niż do dnia 21 marca 2011 r.
1.
Obowiązek obywateli w zakresie obrony cywilnej polega na
1)
odbywaniu
a)
służby w obronie cywilnej,
b
edukacji dla bezpieczeństwa,
c)
szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony ludności;
2)
wykonywaniu innych zadań przewidzianych w ustawie.
2.
Służbę w obronie cywilnej odbywa się w formacjach obrony cywilnej.
3.
Służba w obronie cywilnej może być odbywana również w jednostkach organizacyjnych
niebędących formacjami obrony cywilnej, określonych przez Radę Ministrów.
4.
Osoby podlegające obowiązkowi służby w obronie cywilnej mogą być zobowiązane w ramach
tej służby do wykonywania prac niezbędnych dla potrzeb obrony cywilnej oraz do udziału
w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.
4a.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady zwalniania przez pracodawców
z obowiązku świadczenia pracy osób powołanych do służby w obronie cywilnej w związku
ze zwalczaniem klęsk żywiołowych, katastrof i zagrożeń środowiska, biorąc pod uwagę
zasady zrekompensowania utraconego wynagrodzenia i uwzględniając w szczególności profil
działania zakładu.
5.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, stanowiska w urzędach organów administracji
rządowej i innych organów państwowych, instytucjach państwowych, urzędach organów
samorządu terytorialnego oraz u przedsiębiorców i w innych jednostkach organizacyjnych,
uznawane za równorzędne z odbywaniem służby w obronie cywilnej, uwzględniając w szczególności
stanowiska związane z ochroną ludności i zwalczaniem klęsk żywiołowych.
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 90 ust. 3-5, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie
ustawy;
2)
art. 48 ust. 2, art. 64 ust. 2 i art. 83 ust. 1 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem
1 maja 2011 r.
1
Obowiązek służby w obronie cywilnej polega na
1)
odbywaniu w czasie pokoju
a
zasadniczej służby lub szkolenia,
b)
ćwiczeń;
2)
pełnieniu w czasie wojny czynnej służby.
2
Zasadniczą służbę lub szkolenie w obronie cywilnej w czasie pokoju odbywa się wyłącznie
w okresie trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia
wojskowego.
1.
Obowiązkowi służby w obronie cywilnej podlegają
1
osoby uznane za zdolne do służby wojskowej, przeznaczone zamiast zasadniczej służby
wojskowej do odbycia
a)
zasadniczej służby w oddziałach obrony cywilnej, jeżeli nie korzystają z odroczenia
zasadniczej służby wojskowej,
b)
szkolenia w oddziałach obrony cywilnej;
2)
przeznaczeni do tej służby
a)
żołnierze rezerwy nieprzewidziani do służby wojskowej albo do służby w jednostkach
zmilitaryzowanych,
b)
mężczyźni niepodlegający obowiązkowi służby wojskowej, do końca roku kalendarzowego,
w którym kończą sześćdziesiąt lat życia,
c)
kobiety począwszy od 1 stycznia roku, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca
roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt lat życia.
2.
(uchylony).
3.
Obowiązkowi służby w obronie cywilnej nie podlegają
1)
osoby uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym na
podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie
niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu
niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych;
2)
kobiety w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;
3)
osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;
4)
sprawujące opiekę nad
a)
dziećmi od lat ośmiu do szesnastu,
b)
osobami obłożnie chorymi,
c)
osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym
na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,
d)
osobami, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz samodzielnej
egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
e)
osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych, jeżeli osoby te wspólnie z nimi zamieszkują i opieki tej nie można powierzyć innym
osobom.
1
Do zasadniczej służby w obronie cywilnej przeznacza i powołuje wojskowy komendant
uzupełnień.
2
Osoby, o których mowa w art. 142 ust. 1 pkt 2, przeznacza do służby w obronie cywilnej
komendant formacji obrony cywilnej lub kierownik jednostki organizacyjnej, o której
mowa w art. 139 ust. 3, a na stanowisko komendanta formacji - pracodawca albo wójt
lub burmistrz (prezydent miasta), po zasięgnięciu, w uzasadnionych przypadkach, opinii
lekarza.
3.
Powołanie do zasadniczej służby w obronie cywilnej następuje za pomocą karty powołania
do tej służby.
4.
Przeznaczenie do służby w obronie cywilnej osób, o których mowa w ust. 2, następuje
w drodze nadania przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego do służby w określonej
1)
formacji obrony cywilnej lub
2)
jednostce organizacyjnej, o której mowa w art. 139 ust. 3.
5.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, kategorie żołnierzy rezerwy,
których przeznaczenie do służby w obronie cywilnej wymaga zgody wojskowego komendanta
uzupełnień, z uwzględnieniem celu powołania do służby w obronie cywilnej oraz zadań,
jakie mają tam wykonywać.
1
Osoby powołane do zasadniczej służby w obronie cywilnej są obowiązane zgłosić się
do tej służby w terminie i miejscu określonych w karcie powołania.
2.
Dniem powołania do zasadniczej służby w obronie cywilnej jest określony w karcie powołania
dzień stawienia się do tej służby.
3.
Osoby wymienione w art. 142 ust. 1 pkt 2 są obowiązane zgłaszać się do służby w terminie
i miejscu określonych w karcie przydziału do służby w formacji obrony cywilnej albo
w wezwaniu komendanta oddziału lub kierownika jednostki organizacyjnej, o której mowa
w art. 139 ust. 3; przepis art. 61 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
1
Zasadniczą służbę w obronie cywilnej odbywa się w jednym, nieprzerwanym okresie przez
dziewięć miesięcy.
2.
(uchylony).
3
Osoby powołane do zasadniczej służby w obronie cywilnej z dniem stawienia się do tej
służby otrzymują bez szczególnego nadania tytuł ratownika. Nadanie tytułu starszego
ratownika następuje w drodze mianowania.
4.
Ratownicy odbywają zasadniczą służbę w obronie cywilnej w formie skoszarowanej lub
nieskoszarowanej w oddziałach obrony cywilnej i przechodzą szkolenie praktyczne w
zakresie przygotowania obrony cywilnej. Formę odbywania służby określa organ, który
tworzy oddział obrony cywilnej w ramach formacji obrony cywilnej.
5.
W zakresie zwalniania ratowników z zasadniczej służby w obronie cywilnej przed jej
odbyciem stosuje się zasady określone w art. 87 ust. 2-6 oraz zasady i tryb określone
w art. 88.
1.
Szkolenie w obronie cywilnej polega na odbywaniu w jednostkach organizacyjnych obrony
cywilnej w okresie trzech lat
1)
zajęć szkoleniowych organizowanych w czasie wolnym od pracy;
2)
przeszkolenia na obozie szkoleniowym przez okres do trzydziestu dni.
2.
Łączny czas szkolenia w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej nie może przekraczać
sześćdziesięciu dni w roku, w tym dwudziestu dni ustawowo wolnych od pracy.
3.
Do czasu szkolenia nie wlicza się udziału w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń
środowiska oraz usuwaniu ich skutków. Zajęcia szkoleniowe w okresie zwalczania klęsk
żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwania ich skutków mogą być prowadzone w
czasie pracy.
4.
Szkoleniem w obronie cywilnej mogą być objęte również kobiety uznane za zdolne do
służby wojskowej. Powołanie kobiet do odbywania tego szkolenia może nastąpić do końca
roku kalendarzowego, w którym kończą dwadzieścia cztery lata życia.
1.
Szef Obrony Cywilnej Kraju może skrócić czas trwania zasadniczej służby lub szkolenia
w obronie cywilnej.
2.
Osoby, które odbyły zasadniczą służbę lub szkolenie w obronie cywilnej, wojskowy komendant
uzupełnień przenosi do rezerwy.
1.
Ćwiczenia odbywa się w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej lub w jednostkach
organizacyjnych, o których mowa w art. 139 ust. 3, w czasie wolnym od pracy w wymiarze
do piętnastu dni w roku, w tym nie więcej niż pięć dni ustawowo wolnych od pracy.
2.
Osoby przeznaczone do pełnienia funkcji instruktorskich i kierowniczych, niezależnie
od ćwiczeń określonych w ust. 1, mogą być wzywane raz na trzy lata do odbycia ćwiczeń
trwających w sposób ciągły do piętnastu dni.
3.
Łączny czas trwania ćwiczeń w obronie cywilnej przez cały okres podlegania obowiązkowi
służby w obronie cywilnej nie może przekraczać okresów ustalonych w art. 103.
4.
Do czasu trwania ćwiczeń w obronie cywilnej nie wlicza się okresów udziału w zwalczaniu
klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków. W okresie zwalczania
klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska lub usuwania ich skutków ćwiczenia mogą być
prowadzone w czasie pracy.
5.
W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony Państwa, Rada Ministrów
w drodze rozporządzenia może przedłużyć czas trwania ćwiczeń, o których mowa w ust.
1, o okres nieprzekraczający łącznie piętnastu dni oraz zarządzić przeprowadzenie
tych ćwiczeń w czasie pracy.
1.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osoby powołane i przeznaczone do służby
w obronie cywilnej są obowiązane do pełnienia czynnej służby przez czas i w zakresie
wynikającym z wykonywania zadań.
2.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, jednostki organizacyjne obrony
cywilnej, w których w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny czynna służba
jest pełniona bezterminowo, biorąc pod uwagę jednostki, do których zadań należy wykrywanie
zagrożeń, alarmowanie i prowadzenie akcji ratunkowych.
3.
Osoby pełniące czynną służbę w obronie cywilnej mogą być skoszarowane na zarządzenie
organu tworzącego jednostkę organizacyjną obrony cywilnej.
Osoby odbywające służbę w obronie cywilnej są zobowiązane do wykonywania poleceń przełożonych
w sprawach związanych z pełnieniem tej służby i wykonywaniem zadań obrony cywilnej.
Do ratowników odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej stosuje się odpowiednio
przepisy art. 65.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów
art. 70, które wchodzą w życie po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej za wzorową służbę oraz za osiągnięcia
w wykonywaniu zadań obrony cywilnej mogą być udzielane następujące wyróżnienia
1)
pochwała;
2)
pismo pochwalne;
3)
krótkoterminowy urlop;
4)
nagroda rzeczowa lub pieniężna;
5)
dyplom uznania;
6)
nadanie wyróżniającego tytułu i odznaki wzorowego ratownika;
7)
wpisanie nazwiska i zasług do kroniki oddziału jednostki organizacyjnej obrony cywilnej;
8)
wpisanie nazwiska i zasług do „Honorowej Księgi Obrony Cywilnej”.
2.
Wyróżnień, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 4 i 6, udziela się wyłącznie ratownikom
odbywającym zasadniczą służbę w obronie cywilnej.
3.
Wyróżnieniem jest także wcześniejsze skreślenie poprzednio wymierzonej kary dyscyplinarnej.
4.
Szef Obrony Cywilnej Kraju może wprowadzić również inne rodzaje wyróżnień.
Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej niezależnie od udzielanych wyróżnień
mogą być nadawane ordery lub odznaczenia oraz odznaka „Za Zasługi dla Obrony Cywilnej”
- w przypadkach i na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
1.
Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej za naruszenie obowiązków wynikających
z tej służby mogą być wymierzane następujące kary dyscyplinarne
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
nagana z ostrzeżeniem;
4)
wykonywanie czynności porządkowych poza kolejnością;
5)
zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania przez czas określony;
6)
pozbawienie wyróżniającego tytułu i odznaki wzorowego ratownika lub tytułu starszego
ratownika;
7)
zmniejszenie lub pozbawienie urlopu.
2.
Kary, o których mowa w ust. 1 pkt 3-7, wymierza się wyłącznie ratownikom odbywającym
zasadniczą służbę w obronie cywilnej.
3.
Nie można karać dyscyplinarnie po upływie sześciu miesięcy od popełnienia przewinienia.
1.
Wymierzoną karę dyscyplinarną uchyla się w razie
1)
ujawnienia nowych okoliczności, które wskazują, że brak było podstaw do ukarania;
2)
ukarania wbrew przepisom ustawy albo przepisom wydanym na jej podstawie.
2.
Uprawnionymi do uchylania kar dyscyplinarnych są przełożony, który karę wymierzył,
i jego przełożeni.
3.
Szef Obrony Cywilnej Kraju może uchylić każdą karę dyscyplinarną wymierzoną osobie
odbywającej służbę w obronie cywilnej.
Do czasu trwania zasadniczej służby w obronie cywilnej nie zalicza się okresu, na
który ratownik samowolnie opuścił jednostkę organizacyjną obrony cywilnej lub wyznaczone
miejsce przebywania albo przez który samowolnie poza nimi pozostawał. Jednakże okres
ten można zaliczyć do czasu trwania zasadniczej służby w obronie cywilnej, jeżeli
w późniejszym okresie ratownik wyróżnił się wzorową służbą i kara dyscyplinarna za
to przewinienie została skreślona w drodze wyróżnienia.
Do osób odbywających służbę w obronie cywilnej stosuje się odpowiednio przepisy art.
64.
1.
Osoby odbywające służbę w obronie cywilnej są obowiązane do noszenia w czasie odbywania
tej służby oznak i umundurowania, jeżeli zostały ustanowione dla tych osób.
2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór i kolor umundurowania osób odbywających
służbę w obronie cywilnej, uwzględniając w szczególności rodzaje służby oraz składniki
umundurowania.
1.
Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej mogą być przyznane, na zasadach określonych
przez Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia, zakwaterowanie i bezpłatne wyżywienie
lub równoważniki pieniężne oraz zwrot kosztów przejazdu.
2.
Ratownikom w czasie odbywania zasadniczej służby
1)
przysługuje umundurowanie lub równoważnik pieniężny i uposażenie w wysokości i na
zasadach przewidzianych dla szeregowych odbywających zasadniczą służbę wojskową;
2)
udziela się urlopów w wymiarze i na zasadach przewidzianych dla żołnierzy zasadniczej
służby wojskowej.
3.
Ratownicy mogą otrzymywać również inne należności pieniężne określone przez Radę Ministrów
w drodze rozporządzenia.
1.
Do pracowników odbywających przeszkolenie na obozie szkoleniowym lub ćwiczenia w obronie
cywilnej stosuje się odpowiednio zasady wynagradzania żołnierzy rezerwy odbywających
ćwiczenia wojskowe.
2.
Osoby pełniące czynną służbę w razie mobilizacji i w czasie wojny otrzymują wynagrodzenie
określone przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia; do członków rodzin pozostających
na utrzymaniu tych osób stosuje się odpowiednio przepis art. 135 ust. 2.
1.
Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej, które zachorowały lub doznały uszczerbku
na zdrowiu podczas lub w związku z odbywaniem tej służby albo w bezpośredniej drodze
do miejsca jej odbywania lub w drodze powrotnej, przysługuje prawo do bezpłatnego
korzystania ze świadczeń podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami w rozumieniu
przepisów o działalności leczniczej.
2.
Ministrowie właściwy do spraw wewnętrznych oraz właściwy do spraw zdrowia określają,
w drodze rozporządzenia, warunki korzystania ze świadczeń przewidzianych w ust. 1
oraz zakres i tryb ich udzielania, kierując się potrzebą zapewnienia odpowiedniej
opieki zdrowotnej.
1.
Osobie odbywającej służbę w obronie cywilnej, która doznała uszczerbku na zdrowiu
wskutek wypadku pozostającego w związku z odbywaniem tej służby, a w razie śmierci
tej osoby - członkom rodziny, przysługują, z zastrzeżeniem ust. 4-6, świadczenia na
zasadach i w trybie przewidzianych dla pracowników w przepisach o świadczeniach z
tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Postępowanie w sprawie ustalenia okoliczności
i przyczyn wypadku przeprowadza i odszkodowanie wypłaca pracodawca, organ administracji
rządowej lub inny organ, któremu jednostka organizacyjna obrony cywilnej jest podporządkowana,
albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 139 ust. 3.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do wypadków w drodze do miejsca lub z miejsca
pełnienia służby, z tym że prawo do świadczeń ustala i świadczenia wypłaca Zakład
Ubezpieczeń Społecznych.
3.
Od decyzji pracodawcy lub organu wymienionego w ust. 1 i 2 w sprawie odszkodowania
przysługuje odwołanie na zasadach i w trybie przewidzianych dla pracowników w przepisach
o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
4.
Ratownikowi odbywającemu zasadniczą służbę w jednostce organizacyjnej obrony cywilnej,
który doznał uszczerbku na zdrowiu w czasie odbywania tej służby, a w razie śmierci
ratownika - członkom rodziny, przysługują świadczenia odszkodowawcze i rentowe oraz
należności pośmiertne, na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach dla żołnierzy
odbywających zasadniczą służbę wojskową.
5.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa
1)
właściwość organów i tryb ustalania
a)
okoliczności i przyczyn wypadku, któremu uległ ratownik,
b)
związku choroby ratownika ze szczególnymi właściwościami lub warunkami zasadniczej
służby w obronie cywilnej;
2)
właściwość organów do orzekania o uszczerbku na zdrowiu ratownika oraz do przyznawania
i wypłacania świadczeń odszkodowawczych oraz należności pośmiertnych, o których mowa
w ust. 4.
6.
Od decyzji organu właściwego w sprawach świadczeń odszkodowawczych, o których mowa
w ust. 4, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń
społecznych w terminie określonym w przepisach o postępowaniu przed sądami pracy i
ubezpieczeń społecznych.
7.
Okres odbywania zasadniczej służby w obronie cywilnej jest okresem składkowym w rozumieniu
przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Do odpowiedzialności materialnej ratowników za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem
obowiązków wynikających z odbywania zasadniczej służby w obronie cywilnej stosuje
się odpowiednio zasady określone dla żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, z tym
że w razie odmowy dobrowolnego uiszczenia odszkodowania sprawę rozpoznaje sąd powszechny.
1
W zakresie uprawnień osób odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej i członków
ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy art. 118, art. 119 ust. 1 pkt 1 i ust.
4, art. 120-122, 124-126, 128-132 i 136.
2.
Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, przyznać osobom odbywającym służbę w
obronie cywilnej oraz członkom ich rodzin inne uprawnienia oprócz przewidzianych w
art. 159-162, określając zasady i warunki korzystania z nich.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określa, w drodze rozporządzenia
1)
szczegółową organizację i sposób odbywania służby w obronie cywilnej, uwzględniając
w szczególności zasady i tryb powoływania i przeznaczania do służby oraz zwalniania
ze służby, wzory kart powołania do zasadniczej służby w obronie cywilnej oraz karty
przydziału do formacji obrony cywilnej, zasady i tryb udzielania wyróżnień i wymierzania
kar dyscyplinarnych oraz uprawnienia przełożonych w tym zakresie, zasady wykonywania
i skreślania kar;
2)
wzór odznaki wzorowego ratownika, z uwzględnieniem także wzoru legitymacji do odznaki;
3)
wzory oznak oraz sposób noszenia tych oznak i umundurowania, uwzględniając w szczególności
międzynarodowe i krajowe oznaki obrony cywilnej;
4)
normy umundurowania przysługującego osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej,
uwzględniając potrzeby poszczególnych specjalistycznych formacji;
5)
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych wysokość równoważnika
pieniężnego w zamian za umundurowanie ratowników, z uwzględnieniem zasad jego wypłacania
oraz organów właściwych w tym zakresie.
1.
Uczniowie gimnazjów, zasadniczych szkół zawodowych, liceów ogólnokształcących, liceów
profilowanych i techników, z wyjątkiem uczniów szkół dla dorosłych, podlegają obowiązkowi
w zakresie edukacji dla bezpieczeństwa.
2.
Edukacja dla bezpieczeństwa jest obowiązkowym przedmiotem nauczania w szkołach wymienionych
w ust. 1, w wymiarze jednej godziny tygodniowo w cyklu kształcenia.
3.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej, określi, w drodze rozporządzenia,
sposób realizacji edukacji dla bezpieczeństwa, z uwzględnieniem możliwości organizowania
obozów specjalistycznych.
(uchylony).
(uchylony).
1.
Osoby posiadające obywatelstwo polskie, zdolne ze względu na stan zdrowia, podlegają
obowiązkowi szkolenia ludności w zakresie powszechnej samoobrony.
2.
Szkolenie ludności w zakresie powszechnej samoobrony ma na celu przygotowanie do samoobrony
przed środkami masowego rażenia oraz innymi działaniami nieprzyjaciela.
3.
Szkolenie ludności w zakresie powszechnej samoobrony przeprowadza się w formie zajęć
podstawowych lub ćwiczeń praktycznych.
4.
Ćwiczenia praktyczne mogą polegać również na udziale w zwalczaniu klęsk żywiołowych
i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.
1.
Obowiązkowi szkolenia nie podlegają
1)
osoby, które ukończyły sześćdziesiąt lat życia;
2)
osoby uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym na
podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie
niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu
niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych;
3)
kobiety w ciąży oraz w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;
4)
osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;
5)
osoby sprawujące opiekę nad
a)
dziećmi od lat ośmiu do szesnastu,
b)
osobami obłożnie chorymi,
c)
osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym
na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,
d)
osobami, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz samodzielnej
egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
e)
osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych, jeżeli osoby te wspólnie z nimi zamieszkują i opieki tej nie można powierzyć innym
osobom;
6)
osoby pobierające naukę lub odbywające studia w szkołach wszystkich typów;
7
osoby odbywające zasadniczą służbę lub szkolenie w obronie cywilnej oraz służbę zastępczą;
8
żołnierze w czynnej służbie wojskowej oraz funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Policji, Straży
Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej.
2.
Od obowiązku odbywania szkolenia mogą być zwolnieni
1)
żołnierze rezerwy posiadający karty mobilizacyjne do jednostek Sił Zbrojnych;
2)
osoby posiadające karty przydziału do jednostek zmilitaryzowanych;
3)
osoby posiadające karty przydziału do służby w obronie cywilnej.
3.
Zwolnienie od obowiązku szkolenia w formie ćwiczeń praktycznych polegających na udziale
w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków nie
dotyczy osób, o których mowa w ust. 1 pkt 6 i 7.
1
Osobom wykonującym obowiązek szkolenia ludności w zakresie powszechnej samoobrony,
które zachorowały lub doznały uszczerbku na zdrowiu podczas lub w związku z wykonywaniem
tego obowiązku albo w bezpośredniej drodze do miejsca jego wykonywania lub w drodze
powrotnej, przysługuje prawo do bezpłatnego korzystania ze świadczeń podmiotów leczniczych
niebędących przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej.
2.
Ministrowie właściwy do spraw wewnętrznych oraz właściwy do spraw zdrowia określają,
w drodze rozporządzenia, zasady korzystania ze świadczeń przewidzianych w ust. 1 oraz
zakres i tryb ich udzielania.
3.
Osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku powstałego podczas lub
w związku z wykonywaniem obowiązku szkolenia ludności w zakresie powszechnej samoobrony
albo w bezpośredniej drodze do miejsca wykonywania tego obowiązku lub w drodze powrotnej,
oraz członkom rodzin osób zmarłych wskutek takiego wypadku przysługują świadczenia
na zasadach i w trybie przewidzianym dla pracowników w przepisach o świadczeniach
z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z tym że prawo do świadczeń ustala
i świadczenia wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
1.
Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia organizację, zasady i wymiar szkolenia
ludności w zakresie powszechnej samoobrony, zasady i tryb zwalniania od obowiązku
szkolenia oraz właściwość organów w tych sprawach.
2.
Ćwiczenia praktyczne w zakresie powszechnej samoobrony zarządza Rada Ministrów, w
drodze rozporządzenia, określając każdorazowo kategorie osób zobowiązane do udziału
w tych ćwiczeniach, obszar, na którym będą one przeprowadzane, oraz ich zakres.
1.
Osoby posiadające obywatelstwo polskie mogą być zobowiązane do zaopatrzenia się w
sprzęt ochrony indywidualnej oraz w inne artykuły i przedmioty niezbędne w razie zagrożenia.
2.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, może wprowadzić Rada Ministrów w drodze rozporządzenia,
określając równocześnie zasady i warunki zaopatrzenia.
1.
W ramach przygotowania do samoobrony osoby posiadające obywatelstwo polskie mogą być
zobowiązane do
1)
przygotowania ochrony budynku lub lokalu mieszkalnego oraz mienia osobistego i indywidualnego;
2)
zabezpieczenia własnych źródeł wody pitnej i środków spożywczych przed zanieczyszczeniem
lub skażeniem;
3)
utrzymywania i konserwacji posiadanego oraz przydzielonego sprzętu i środków ochrony;
4)
utrzymywania i konserwacji domowych pomieszczeń ochronnych;
5)
wykonywania innych przedsięwzięć mających na celu ochronę własnego życia, zdrowia
i mienia oraz udzielania pomocy poszkodowanym.
2.
Obowiązki określone w ust. 1 nakładają wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast).
3.
Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia zasady i tryb postępowania w sprawach,
o których mowa w ust. 2.
1.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny Rada Ministrów może objąć militaryzacją
jednostki organizacyjne, które wykonują zadania szczególnie ważne dla obronności lub
bezpieczeństwa Państwa, a także jednostki organizacyjne specjalnie tworzone do wykonywania
takich zadań.
2.
Rada Ministrów, na wniosek ministrów i wojewodów po uprzednim zaopiniowaniu przez
Ministra Obrony Narodowej, ustala istniejące i specjalnie tworzone jednostki organizacyjne,
które przewiduje się objąć militaryzacją (jednostki przewidziane do militaryzacji)
oraz jednostki organizacyjne stanowiące bazę formowania specjalnie tworzonych jednostek
zmilitaryzowanych, a także limity osób, które przewiduje się powołać do służby w jednostkach
zmilitaryzowanych.
3.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, kategorie zadań uzasadniających militaryzację
oraz tryb ustalania jednostek organizacyjnych i limitów osób, o których mowa w ust.
2, a także wzór wniosku o objęcie poszczególnych jednostek organizacyjnych przygotowaniami
do militaryzacji. Rozporządzenie uwzględni w szczególności potrzeby związane z rozwinięciem
systemu obronności i funkcjonowaniem jego elementów w warunkach zewnętrznego zagrożenia
państwa i w czasie wojny, w tym mobilizacyjne i wojenne potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej oraz zapewnienia wsparcia wojskom sojuszniczym na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, z wyszczególnieniem we wzorze wniosku przeznaczenia tych jednostek, ich
siedzib, organów, o których mowa w art. 187 ust. 3, oraz organów, według których ustaleń
będą przygotowywane poszczególne jednostki, jak również specyfikacji przewidywanych
wydatków z tym związanych.
4.
Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 i 2, Rada Ministrów może objąć militaryzacją
również w razie wprowadzenia stanu wyjątkowego na całym terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
1.
Do służby w jednostkach zmilitaryzowanych mogą być przeznaczone osoby spełniające
wymagania określone w ust. 3, o ile nie spełniają przesłanek wskazanych w ust. 4.
2.
Przeznaczenie osób do służby w jednostkach zmilitaryzowanych następuje w drodze nadania
im przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych do tych jednostek. Przydziały nadaje
się również po objęciu militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych.
3.
W czasie pokoju przydziały organizacyjno-mobilizacyjne mogą być nadawane mężczyznom,
którzy nie ukończyli sześćdziesięciu lat życia, i kobietom, które nie ukończyły pięćdziesięciu
lat życia. Po objęciu militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych przydziały
do tych jednostek nadaje się również osobom, które nie osiągnęły wieku określonego
w odpowiednich przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym.
4.
Przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych nie nadaje się osobom, które
1)
przekroczyły wiek określony w ust. 3;
2)
nie ukończyły osiemnastu lat życia;
3
są osobami o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej;
4
mają nadane przydziały kryzysowe lub przydziały mobilizacyjne albo pracownicze przydziały
mobilizacyjne do jednostek wojskowych;
5
są funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,
Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby
Więziennej, Straży Ochrony Kolei i Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli osoby te na
mocy odrębnych przepisów mogą pełnić służbę w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie
wojny i są przeznaczone do pełnienia tej służby;
6)
zostały uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym
na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie
niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu
niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych;
7
zostały skazane na karę pozbawienia wolności i oczekują na jej odbycie albo ją odbywają.
5.
Osobom zatrudnionym w istniejących jednostkach przewidzianych do militaryzacji oraz
jednostkach organizacyjnych stanowiących bazę formowania specjalnie tworzonych jednostek
przewidzianych do militaryzacji, przydziały organizacyjno-moblizacyjne nadaje się
w formie zbiorowej listy imiennej. Pozostałym osobom, o których mowa w ust. 1, przydziały
organizacyjno-mobilizacyjne nadaje się w formie kart przydziału.
6.
Przydziały organizacyjno-mobilizacyjne nadają
1)
kierownicy istniejących jednostek przewidzianych do militaryzacji oraz jednostek organizacyjnych
stanowiących bazę formowania specjalnie tworzonych jednostek przewidzianych do militaryzacji,
a także kierownicy jednostek zmilitaryzowanych - osobom zatrudnionym w tych jednostkach,
z tym że osobom będącym żołnierzami rezerwy przydziały nadaje się w uzgodnieniu z
wojskowym komendantem uzupełnień właściwym ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania)
osoby, której ma być nadany przydział;
2)
wojskowi komendanci uzupełnień właściwi ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania)
- pozostałym osobom, na wniosek kierownika jednostki przewidzianej do militaryzacji.
7.
Przydział organizacyjno-mobilizacyjny nadany w czasie pokoju podlega unieważnieniu,
jeżeli osoba, której nadano przydział
1)
otrzymała kartę mobilizacyjną do jednostki wojskowej;
2)
została powołana do czynnej służby wojskowej;
3
zrzekła się obywatelstwa polskiego;
4)
zamieszkała na stałe poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej;
5
osiągnęła wiek określony w ust. 3 albo spełniła przesłanki określone w ust. 4 pkt
5-7;
6)
(uchylony);
7
otrzymała wypowiedzenie stosunku pracy albo rozwiązała stosunek pracy lub służby z
pracodawcą, który nadał przydział organizacyjno-mobilizacyjny.
8.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania związanego z nadawaniem
przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych, a także wzory zbiorowej listy imiennej
oraz karty przydziału, o których mowa w ust. 5, z uwzględnieniem we wzorach danych
osobowych i danych o miejscu pełnienia służby oraz poświadczenia przyjęcia do wiadomości
faktu przeznaczenia do służby w jednostce zmilitaryzowanej. W rozporządzeniu należy
uwzględnić także sposób kwalifikowania osób, którym przewiduje się nadać przydział
organizacyjno-mobilizacyjny do jednostek zmilitaryzowanych oraz sporządzania zapotrzebowania
na uzupełnienie potrzeb specjalnie tworzonych jednostek przewidzianych do militaryzacji
żołnierzami rezerwy, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb jednostek podległych Ministrowi
Obrony Narodowej, Ministrowi Sprawiedliwości oraz ministrom właściwym do spraw wewnętrznych
i transportu.
1.
Osoby, którym nadano przydziały organizacyjno-mobilizacyjne, są obowiązane do odbywania
ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji w czasie wolnym od pracy w wymiarze
do piętnastu dni w roku, w tym nie więcej niż pięć dni ustawowo wolnych od pracy,
z zastrzeżeniem przepisu ust. 2. Przepisy art. 148 ust. 3-5 stosuje się odpowiednio.
1a
Osoby, o których mowa w ust. 1, które mają lub mogą mieć dostęp do informacji niejawnych,
podlegają, na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych,
właściwemu postępowaniu sprawdzającemu. Postępowanie sprawdzające przeprowadza Agencja
Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Służba Kontrwywiadu Wojskowego, zgodnie z właściwością
określoną w przepisach o ochronie informacji niejawnych, na pisemny wniosek kierownika
jednostki organizacyjnej przewidzianej do militaryzacji, do której nadano przydziały
organizacyjno-mobilizacyjne.
2.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, jednostki przewidziane do militaryzacji,
do których osoby posiadające przydziały organizacyjno-mobilizacyjne mogą być powoływane
do odbywania ćwiczeń w wymiarze przewidzianym w art. 104.
3.
Rada Ministrów określi corocznie, w drodze rozporządzenia, liczbę osób powoływanych
w roku kalendarzowym do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji,
z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia realizacji zadań przewidzianych dla tych jednostek
na czas mobilizacji oraz wojny.
4.
Przeprowadzenie ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji zarządza Prezes
Rady Ministrów.
5.
Powołanie do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji następuje
1)
w stosunku do osób zatrudnionych w istniejących jednostkach przewidzianych do militaryzacji
oraz jednostkach stanowiących bazę formowania specjalnie tworzonych jednostek przewidzianych
do militaryzacji - w formie zbiorowych list imiennych sporządzanych przez kierowników
tych jednostek;
2)
w stosunku do pozostałych osób - w formie wezwania wystawionego przez wojskowego komendanta
uzupełnień właściwego ze względu na miejsce pobytu stałego tych osób, na wniosek kierownika
jednostki przewidzianej do militaryzacji.
6.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania związanego z powoływaniem
do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji oraz wzór wezwania,
o którym mowa w ust. 5 pkt 2, uwzględniając w szczególności sposób wzywania osób,
które przewiduje się powołać do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji
organizowanych w związku ze zwalczaniem klęsk żywiołowych lub usuwaniem ich skutków,
a także ćwiczeń przeprowadzanych w trybie natychmiastowego stawiennictwa. Wzór wezwania
powinien uwzględniać dane osobowe, przewidywany czas trwania ćwiczeń oraz termin i
miejsce stawienia się, a także poświadczenie przyjęcia do wiadomości faktu powołania
na ćwiczenia.
1.
Do osób odbywających ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji stosuje
się przepisy prawa pracy obowiązujące pracowników tych jednostek.
1a.
Do osób odbywających ćwiczenia jednostek przewidzianych do militaryzacji stosuje się
wymiar i rozkład czasu pracy obowiązujące w jednostce przewidzianej do militaryzacji.
1b.
Przedłużenie czasu pracy osób odbywających ćwiczenia w jednostce przewidzianej do
militaryzacji poza normalne godziny pracy może nastąpić na zasadach i w trybie przewidzianych
w przepisach prawa pracy obowiązujących w jednostce przewidzianej do militaryzacji,
z tym że nie stosuje się określonej w tych przepisach dopuszczalnej liczby godzin
nadliczbowych oraz dozwolona jest praca w dniach ustawowo wolnych od pracy.
1c.
Osobie odbywającej ćwiczenia w jednostce przewidzianej do militaryzacji można powierzyć
wykonywanie pracy innego rodzaju niż wynikająca z nawiązanego stosunku pracy lub stosunku
służbowego, jeżeli odpowiada ona jej kwalifikacjom. Osobie tej przysługuje wówczas
wynagrodzenie odpowiadające rodzajowi powierzonej pracy, nie niższe jednak niż ostatnio
otrzymywane przed dniem powierzenia innego rodzaju pracy. W takim przypadku wypowiedzenie
dotychczasowych warunków pracy i płacy nie jest wymagane.
2.
Osobom odbywającym ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji, niezatrudnionym
w tych jednostkach, przysługują uprawnienia żołnierzy rezerwy odbywających ćwiczenia
wojskowe.
2a.
Osobom, o których mowa w ust. 2, przysługuje wynagrodzenie określone dla żołnierzy
rezerwy odbywających ćwiczenia wojskowe, według stopnia wojskowego posiadanego przez
te osoby, a jeżeli nie posiadają one stopnia wojskowego - według stopnia wojskowego
szeregowego.
3.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, stawki wynagrodzenia osób odbywających
ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji niezatrudnionych w tych jednostkach
oraz tryb wypłacania przez jednostkę przewidzianą do militaryzacji przysługującego
im wynagrodzenia, z uwzględnieniem, że dzienną stawkę wynagrodzenia nalicza się, jeżeli
czas odbywanych ćwiczeń jest nie krótszy niż osiem godzin.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
zadania związane z przygotowaniem jednostek organizacyjnych przewidzianych do objęcia
ich militaryzacją oraz organy zobowiązane do realizacji tych zadań, z uwzględnieniem
zakresu przedsięwzięć, trybu ich wykonania, terminów gotowości do działania, zabezpieczenia
potrzeb, zapewnienia środków finansowych;
2)
zasady wyposażania jednostek przewidzianych do militaryzacji i jednostek zmilitaryzowanych
w środki transportowe, maszyny i urządzenia oraz w sprzęt wojskowy, z uwzględnieniem
źródeł ich pochodzenia;
3)
zasady i tryb przeprowadzania kontroli stanu przygotowania jednostek organizacyjnych
przewidzianych do objęcia ich militaryzacją oraz organy właściwe w tych sprawach,
z uwzględnieniem przedmiotu kontroli i podmiotów objętych kontrolą.
1.
Z dniem objęcia militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych jednostki te stają
się jednostkami zmilitaryzowanymi, a osoby, którym nadano przydziały organizacyjno-mobilizacyjne
do tych jednostek, są osobami pełniącymi służbę w jednostce zmilitaryzowanej.
2.
Po objęciu militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych do służby w tych jednostkach
mogą być powoływane, w drodze nadania przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych, również
inne osoby niż określone w ust. 1, jeżeli posiadają kwalifikacje przydatne do tej
służby.
1.
Kierownik jednostki zmilitaryzowanej zwalnia ze służby w tej jednostce
1)
osoby, które osiągnęły wiek określony w odpowiednich przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym;
2)
osoby, które utraciły zdolność do wykonywania zawodu.
2.
Kierownik jednostki zmilitaryzowanej może zwolnić ze służby w tej jednostce inne osoby
niż określone w ust. 1, jeżeli wykonują one czynności niezwiązane bezpośrednio z przedmiotem
działania tej jednostki.
3.
Osoby zwolnione ze służby w jednostce zmilitaryzowanej oraz osoby, które nie zostały
powołane do tej służby, pozostają pracownikami jednostki zmilitaryzowanej.
1.
Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej nie mogą rozwiązać stosunku pracy
z tą jednostką.
2.
Rozwiązanie stosunku pracy z osobą pełniącą służbę w jednostce zmilitaryzowanej może
nastąpić tylko po uprzednim zwolnieniu tej osoby ze służby.
1.
Dotychczasowy stosunek pracy osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych
ulega zawieszeniu z dniem powołania ich do tej służby; jednocześnie powstaje z mocy
prawa stosunek służbowy militaryzacji, uregulowany przepisami niniejszego działu.
2.
Do osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych stosuje się ogólnie obowiązujące
przepisy prawa pracy oraz przepisy szczególne, jeżeli obowiązują w tych jednostkach,
ze zmianami i uzupełnieniami wynikającymi z przepisów niniejszego działu.
2a.
Kierownicy jednostek zmilitaryzowanych ponoszą odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa
i higieny służby osób pełniących służbę w tych jednostkach i są obowiązani zapewnić
warunki ochrony ich życia i zdrowia przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych
warunków pracy.
2b.
Osobom pełniącym służbę w jednostkach zmilitaryzowanych w razie ogłoszenia mobilizacji,
ogłoszenia stanu wojennego i w czasie wojny przysługują bezpłatne świadczenia zdrowotne.
Koszty tych świadczeń pokrywa się z części budżetu państwa, której dysponentem jest
organ, któremu podlega jednostka zmilitaryzowana.
3.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może określić szczegółowe zasady pełnienia
służby w jednostkach zmilitaryzowanych, uwzględniając specyfikę służby w jednostkach
przydzielonych Siłom Zbrojnym oraz podlegających Ministrowi Obrony Narodowej, Ministrowi
Sprawiedliwości, a także ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
3a.
W zakresie uprawnień osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych i członków
ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy art. 118, 119 ust. 1, 2 i 4, art. 120,
122, 124-126, 130-132 oraz art. 136.
4.
Stosunek służbowy militaryzacji, o którym mowa w ust. 1, oraz jego skutki prawne wygasają
z mocy prawa z dniem zwolnienia ze służby w jednostce zmilitaryzowanej.
5.
Okres pełnienia służby w jednostce zmilitaryzowanej wlicza się do okresu zatrudnienia
w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku pracy.
1.
Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej są obowiązane do wykonywania poleceń
przełożonych, wydanych w sprawach służbowych.
2.
Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej mogą być wyznaczane przez kierownika
jednostki na inne stanowiska pracy, niż zajmowały w dniu powołania do tej służby.
3.
Wyznaczenie na niższe stanowisko pracy może nastąpić tylko
1)
w razie naruszenia dyscypliny służby w jednostce zmilitaryzowanej;
2)
ze względu na potrzeby organizacyjne jednostki zmilitaryzowanej;
3)
na wniosek osoby zainteresowanej.
4.
Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej mogą być przenoszone do innej jednostki.
Przeniesienie następuje w drodze nadania przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego.
5.
Jeżeli przeniesienie, o którym mowa w ust. 4, miałoby nastąpić do jednostki zmilitaryzowanej
mającej siedzibę w innej miejscowości, przepisu ust. 4 nie stosuje się do
1)
kobiet w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;
2)
(uchylony);
3)
osób sprawujących opiekę nad
a)
dziećmi do lat szesnastu,
b)
wspólnie z nimi zamieszkałymi osobami obłożnie chorymi lub osobami, wobec których
orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, lub uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji na podstawie
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, lub zaliczonymi do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych, jeżeli opieki tej nie można powierzyć innej osobie.
1.
Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej otrzymują w razie ogłoszenia mobilizacji,
ogłoszenia stanu wojennego i w czasie wojny, z zastrzeżeniem ust. 2, wynagrodzenie
według zajmowanego stanowiska służbowego.
2.
Wynagrodzenie osób pełniących służbę w jednostce zmilitaryzowanej nie może być niższe
od otrzymywanego w dniu powołania do tej służby.
3
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, inne niż określone w ust. 1
stawki wynagrodzenia osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych, uwzględniając
zakres zadań powierzonych na poszczególnych stanowiskach.
1.
Służba w jednostkach zmilitaryzowanych jest wykonywana w wymiarze i rozkładzie czasu
określonym w ogólnie obowiązujących przepisach prawa pracy.
2.
Minister (wojewoda), któremu podlega jednostka zmilitaryzowana, może ustalać inny
niż określony w ust. 1 wymiar i rozkład czasu służby, z zachowaniem prawa do wypoczynku.
3.
Czas służby ustalony przez właściwe organy na podstawie ust. 2 nie może naruszać ogólnie
obowiązujących przepisów prawa pracy dotyczących ochrony pracy kobiet i zatrudnienia
młodocianych, a także dotyczących czasu pracy pracowników zatrudnionych w warunkach
szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia oraz pracowników uznanych za osoby
niepełnosprawne w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
1.
Osoby odbywające ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełniące
służbę w jednostkach zmilitaryzowanych są obowiązane do noszenia w czasie ćwiczeń
albo służby umundurowania i oznak, jeżeli umundurowanie i oznaki zostały ustanowione
dla jednostki organizacyjnej, w której są odbywane ćwiczenia lub jest pełniona służba.
2.
Osoby odbywające ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełniących
służbę w jednostkach zmilitaryzowanych są obowiązane do noszenia, w czasie ćwiczeń
albo służby, uzbrojenia i innego wyposażenia specjalnego przewidzianego w odrębnych
przepisach dla jednostek organizacyjnych, w których są odbywane ćwiczenia lub jest
pełniona służba.
1.
Kierownikiem jednostki przewidzianej do militaryzacji jest kierownik jednostki organizacyjnej,
którą przewiduje się objąć militaryzacją, albo kierownik jednostki organizacyjnej
stanowiącej bazę formowania specjalnie tworzonej jednostki zmilitaryzowanej.
2.
Kierownikiem jednostki zmilitaryzowanej jest kierownik jednostki organizacyjnej objętej
militaryzacją.
3.
Jednostki przewidziane do militaryzacji w sprawach przygotowania ich objęcia militaryzacją
podlegają właściwym ministrom (wojewodom) zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami.
4.
Jednostki zmilitaryzowane podlegają ministrom właściwym ze względu na przedmiot ich
działania albo właściwym miejscowo wojewodom, zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami.
5.
Jednostki zmilitaryzowane wykonują zadania ustalone przez organy, którym podlegają.
1.
Rada Ministrów może przydzielić jednostki zmilitaryzowane ministrom (wojewodom) innym
niż określeni w art. 187 ust. 3 i 4 albo organom obrony cywilnej.
2.
Rada Ministrów może przydzielić jednostki zmilitaryzowane do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej.
3.
W wypadkach, o których mowa w ust. 2, jednostka zmilitaryzowana podlega organowi wojskowemu
określonemu przez Ministra Obrony Narodowej.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb postępowania
w sprawach, o których mowa w ust. 1-3, z uwzględnieniem w szczególności potrzeb organizacyjnych
Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz struktury dowodzenia tymi Siłami Zbrojnymi
w czasie pokoju i na wypadek wojny.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia z wyjątkiem art. 131,
który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
1.
Obywatel polski może przyjąć służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej
za zgodą organu, o którym mowa w art. 199d.
2.
Zgody nie udziela się w razie ogłoszenia mobilizacji, w czasie wojny oraz w razie
wprowadzenia na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu wojennego lub stanu
wyjątkowego.
3.
Obywatele polscy, którzy przed ogłoszeniem, zaistnieniem lub wprowadzeniem stanów,
o których mowa w ust. 2, uzyskali zgodę na przyjęcie służby w obcym wojsku lub obcej
organizacji wojskowej, mogą pełnić tę służbę przez okres, na jaki zgoda została im
udzielona, o ile rozpoczęli już pełnienie tej służby.
4.
Obowiązek uzyskiwania zgody, o której mowa w ust. 1, nie dotyczy obywateli polskich
będących jednocześnie obywatelami innego państwa, jeżeli stale zamieszkują na jego
terytorium i zamierzają przyjąć służbę w siłach zbrojnych lub organizacji wojskowej
tego państwa.
5.
Zgody udziela się wyłącznie na pisemny wniosek obywatela polskiego, który zamierza
przyjąć służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej, złożony do właściwego
organu, o którym mowa w art. 199d.
6
Do wniosku, o którym mowa w ust. 5, dołącza się
1)
zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego;
2)
zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego o braku zaległości podatkowych;
3)
zaświadczenie właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego o braku zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
i ubezpieczenia zdrowotne;
4)
zaświadczenie z Krajowego Rejestru Sądowego o niefigurowaniu w rejestrze dłużników
niewypłacalnych.
Obywatelowi polskiemu podlegającemu powszechnemu obowiązkowi obrony może być udzielona
zgoda na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej tylko w przypadku,
gdy ma uregulowany stosunek do służby wojskowej i nie posiada przydziału kryzysowego,
przydziału mobilizacyjnego, pracowniczego przydziału mobilizacyjnego lub przydziału
organizacyjno-mobilizacyjnego, a właściwy wojskowy komendant uzupełnień nie prowadzi
postępowania w sprawie nadania temu obywatelowi któregokolwiek z tych przydziałów.
1.
Zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej można udzielić, z zastrzeżeniem
ust. 2, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki
1)
służba ta nie narusza interesów Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
służba nie jest zakazana przez prawo międzynarodowe;
3)
służba nie wpłynie na zadania wykonywane przez Siły Zbrojne;
4)
nie zachodzi przeszkoda, o której mowa w art. 199b.
2.
Nie udziela się zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej pomimo
spełnienia warunków określonych w ust. 1, jeżeli obywatel polski, ubiegający się o
zgodę
1)
został przeniesiony do rezerwy wskutek uznania przez właściwą komisję lekarską za
niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria „D” zdolności do
czynnej służby wojskowej);
2
nie spełnił choćby jednego z obowiązków określonych w art. 31a ust. 2, art. 32 ust.
1 i 4, art. 34, art. 40, art. 48 ust. 1, art. 52 ust. 1 oraz art. 53 ust. 1 i 3a-4,
jeżeli do ich spełnienia był zobowiązany;
3
nie został powołany i nie odbył zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego,
ćwiczeń wojskowych, ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji lub służby
w obronie cywilnej, z przyczyn leżących po stronie obywatela;
4)
został uznany przez właściwą komisję lekarską za trwale i całkowicie niezdolnego do
czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie
wojny (kategoria „E” zdolności do czynnej służby wojskowej);
5)
złożył wniosek o przeznaczenie go do służby zastępczej, został przeznaczony do służby
zastępczej, został skierowany do odbycia służby zastępczej, odbywał służbę zastępczą,
został przeniesiony do rezerwy po odbyciu służby zastępczej lub bez jej odbycia;
6)
został skazany prawomocnym wyrokiem sądu na karę co najmniej jednego roku pozbawienia
wolności, w tym także z warunkowym zawieszeniem jej wykonania;
7)
odbywa karę pozbawienia wolności lub oczekuje na jej wykonanie;
8)
znajduje się w okresie próby w wykonywaniu warunkowo zawieszonej kary pozbawienia
wolności;
9)
odbywa karę ograniczenia wolności;
10
ma zaległości podatkowe lub zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne
lub zdrowotne;
11
jest wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych.
3.
Złożenie wniosku, o którym mowa w art. 199a ust. 5, nie powoduje obowiązku skierowania
obywatela polskiego ubiegającego się o zgodę do właściwej wojskowej komisji lekarskiej
w celu określenia zdolności do czynnej służby wojskowej.
1
Zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej udziela albo odmawia
jej udzielenia, z zastrzeżeniem ust. 2, minister właściwy do spraw wewnętrznych, po
zasięgnięciu opinii Ministra Obrony Narodowej i ministra właściwego do spraw zagranicznych
lub organów przez nich upoważnionych.
2
Obywatelom polskim będącym byłymi żołnierzami zawodowymi zgody udziela albo odmawia
jej udzielenia Minister Obrony Narodowej, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego
do spraw zagranicznych lub organu przez niego upoważnionego.
3.
Obywatele polscy zamieszkujący lub przebywający czasowo powyżej trzech miesięcy za
granicą składają wniosek o udzielenie zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji
wojskowej do organu określonego w ust. 1 lub 2, za pośrednictwem polskiego urzędu
konsularnego.
4.
Udzielenie zgody i odmowa jej udzielenia następuje w drodze decyzji administracyjnej.
5.
Osobom, którym została udzielona zgoda na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji
wojskowej, nie nadaje się przydziałów wymienionych w art. 199b przez okres, na jaki
zgoda ta została udzielona.
6.
Organ udzielający zgody zawiadamia właściwego wojskowego komendanta uzupełnień o każdym
przypadku udzielenia obywatelowi polskiemu zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej
organizacji wojskowej.
Udzielenie zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej nie rodzi
odpowiedzialności organów Rzeczypospolitej Polskiej za następstwa podjęcia tej służby.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
tryb udzielania obywatelom polskim zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji
wojskowej, mając na uwadze, że w udzielanej zgodzie należy podać nazwę obcego wojska
lub obcej organizacji wojskowej, w której może być pełniona służba, okres, na jaki
udziela się zgody, a także wymóg zawiadomienia polskiego urzędu konsularnego o terminie
i miejscu rozpoczęcia służby oraz jej zakończenia;
2)
wzór wniosku o udzielenie zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej;
3
zakres informacji, o które występują do ministra właściwego do spraw zagranicznych
lub organu przez niego upoważnionego organy udzielające zgody, jak również zakres
informacji, o które występuje do Ministra Obrony Narodowej lub organu przez niego
upoważnionego minister właściwy do spraw wewnętrznych, mając każdorazowo na uwadze
obowiązek zabezpieczania interesów Rzeczypospolitej Polskiej oraz możliwości wykonywania
zadań przez Siły Zbrojne.
1.
Na osoby posiadające obywatelstwo polskie, które ukończyły szesnaście, a nie przekroczyły
sześćdziesięciu lat życia, może być nałożony obowiązek świadczeń osobistych, polegających
na wykonywaniu różnego rodzaju prac doraźnych na rzecz przygotowania obrony państwa
albo zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków.
2.
Obowiązek świadczeń osobistych może obejmować również obowiązek użycia posiadanych
narzędzi prostych, a w stosunku do osób wykonujących świadczenia polegające na doręczaniu
dokumentów powołania do czynnej służby wojskowej oraz wezwań do wykonania świadczeń,
zwanych dalej „kurierami” - także posiadanych środków transportowych.
3.
Obowiązek świadczeń osobistych może być nałożony w związku z ćwiczeniami wojskowymi,
ćwiczeniami w jednostkach przewidzianych do militaryzacji, ćwiczeniami w obronie cywilnej
oraz ćwiczeniami praktycznymi w zakresie powszechnej samoobrony, a także w celu dostarczenia
i obsługi przedmiotów świadczeń rzeczowych, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
W stosunku do kurierów obowiązek świadczeń osobistych może być nałożony tylko w celu
sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych.
1.
Czas wykonywania świadczeń osobistych nie może przekraczać jednorazowo dwunastu godzin,
a w stosunku do kurierów oraz osób dostarczających i obsługujących przedmioty świadczeń
rzeczowych - czterdziestu ośmiu godzin.
2.
Nałożenie obowiązku wykonania świadczenia osobistego może nastąpić najwyżej trzy razy
w roku.
3.
Do czasu wykonywania świadczeń osobistych, o których mowa w ust. 1, wlicza się
1
czas dojazdu do miejsca wykonywania świadczenia osobistego i powrotu do miejsca pobytu
stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące, nie więcej jednak niż
łącznie dwie godziny;
2)
czas przeznaczony na wypoczynek, nie więcej jednak niż osiem godzin, jeżeli świadczenie
jest wykonywane dłużej niż dwanaście godzin.
1.
Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) nakłada, w drodze decyzji administracyjnej,
obowiązek świadczeń osobistych na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień, kierownika
jednostki organizacyjnej stanowiącej bazę formowania specjalnie tworzonej jednostki
zmilitaryzowanej, kierownika jednostki organizacyjnej wykonującej zadania na potrzeby
obrony państwa, o której mowa w art. 208 ust. 2, albo właściwego organu obrony cywilnej.
2.
Decyzję o nałożeniu obowiązku wykonania świadczenia osobistego doręcza się osobie
zobowiązanej i wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem, na czternaście dni przed
terminem stawienia się do wykonania świadczenia.
3.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie zobowiązanej i wnioskodawcy
odwołanie do wojewody, w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta może
być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem
przepisów prawa.
4.
Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności w terminie
w niej określonym.
5.
Osoba, na którą nałożono obowiązek wykonania świadczenia osobistego, jest obowiązana
stawić się do wykonania tego świadczenia w terminie i miejscu wskazanym w decyzji.
6.
Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.
7.
Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do kurierów.
1.
Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) wydaje w czasie pokoju decyzję administracyjną
o przeznaczeniu osoby do wykonania świadczeń osobistych, w tym planowanych do wykonania
w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na wniosek organów i jednostek organizacyjnych,
o których mowa w art. 202 ust. 1.
2.
Przeznaczenie osób do funkcji kuriera następuje z urzędu lub na wniosek wojskowego
komendanta uzupełnień.
3.
Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się osobie przeznaczonej do wykonywania świadczeń
osobistych oraz wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem.
4.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie przeznaczonej do wykonywania
świadczeń osobistych i wnioskodawcy odwołanie do wojewody, w terminie czternastu dni
od dnia doręczenia decyzji.
5.
Osoby, którym wydano ostateczne decyzje administracyjne o przeznaczeniu ich do wykonania
świadczeń osobistych, mogą być z urzędu lub na wniosek organów i kierowników jednostek
organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1, wzywane przez wójta lub burmistrza
(prezydenta miasta) do wykonania tych świadczeń.
6.
Wezwanie osób przeznaczonych do funkcji kuriera do wykonania świadczenia osobistego
polegającego na doręczeniu dokumentów, o których mowa w art. 200 ust. 2, może nastąpić
z urzędu lub na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień.
7.
Wezwania, o których mowa w ust. 5 i 6, mogą zobowiązywać do wykonania świadczeń osobistych
w trybie natychmiastowego stawiennictwa.
8.
Od wezwań, o których mowa w ust. 5 i 6, odwołanie nie przysługuje.
9.
Osoby, o których mowa w ust. 5 i 6, są obowiązane stawić się do wykonania świadczenia
osobistego w terminie i miejscu wskazanych w wezwaniu.
10.
Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.
1.
Za wykonanie świadczenia osobistego przysługuje ryczałt godzinowy w wysokości 1/178
kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego,
ustalanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, za każdą godzinę czasu, o którym mowa w art. 201 ust. 1 i 3, z zastrzeżeniem ust.
2 i 3.
2.
Jeżeli świadczenie osobiste jest wykonywane przez pracownika w czasie pracy i pracodawca
nie wypłacił wynagrodzenia za czas pracy opuszczony z powodu świadczenia osobistego,
osobie wykonującej świadczenie przysługuje za opuszczony czas pracy należność pieniężna
- zamiast ryczałtu, o którym mowa w ust. 1, w wysokości odpowiadającej utraconemu
wynagrodzeniu za pracę. Należność tę wypłaca się na podstawie zaświadczenia pracodawcy.
3.
Jeżeli świadczenie osobiste jest wykonywane przez pracownika w czasie urlopu wypoczynkowego,
osobie wykonującej świadczenie przysługuje za czas wykonywania świadczenia, równy
średniemu dziennemu wymiarowi czasu pracy, należność pieniężna, zamiast ryczałtu,
o którym mowa w ust. 1, obliczona według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia
za urlop wypoczynkowy. Należność tę wypłaca się na podstawie zaświadczenia pracodawcy.
4.
Ryczałt i należność, o których mowa w ust. 1-3, wypłaca jednostka organizacyjna, na
której rzecz jest wykonywane świadczenie osobiste.
5
Osobom wykonującym świadczenia osobiste przysługuje bezpłatne wyżywienie na zasadach
określonych dla żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową lub ryczałt odpowiadający
stawkom tego wyżywienia, o ile czas wykonywania świadczenia osobistego jest dłuższy
niż osiem godzin. Do tego czasu nie wlicza się czasu, o którym mowa w art. 201 ust.
3 pkt 1.
6
Koszty przejazdu do miejsca wykonywania świadczenia osobistego i powrotu do miejsca
pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące ponosi jednostka
organizacyjna, na której rzecz jest wykonywane świadczenie.
1.
Pracodawca jest obowiązany zwolnić (usprawiedliwić nieobecność w pracy) pracownika
na czas niezbędny do wykonywania świadczenia osobistego.
2.
Czas zwolnienia od pracy (nieobecności w pracy) z powodu wykonywania świadczenia osobistego
wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych.
1
Osobom wykonującym świadczenia osobiste, które zachorowały lub doznały uszczerbku
na zdrowiu podczas lub w związku z udzielaniem tych świadczeń albo w bezpośredniej
drodze do miejsca ich wykonywania lub w drodze powrotnej, przysługuje prawo do bezpłatnego
korzystania ze świadczeń podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami w rozumieniu
przepisów o działalności leczniczej.
2.
(uchylony).
3.
Osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku powstałego podczas lub
w związku z wykonywaniem świadczeń osobistych albo w bezpośredniej drodze do miejsca
wykonywania tych świadczeń lub w drodze powrotnej, oraz członkom rodzin osób zmarłych
wskutek takiego wypadku przysługują świadczenia na zasadach i w trybie przewidzianym
dla pracowników w przepisach o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób
zawodowych, z tym że prawo do świadczeń ustala i świadczenia wypłaca Zakład Ubezpieczeń
Społecznych.
1.
Obowiązkowi świadczeń osobistych nie podlegają, z zastrzeżeniem ust. 2
1)
osoby wybrane do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej lub organów samorządu terytorialnego
na czas pełnienia mandatu;
2)
żołnierze pełniący czynną służbę wojskową oraz osoby, którym doręczono kartę powołania
do tej służby, jeżeli termin stawienia się do służby koliduje z terminem wykonania
świadczenia;
3
osoby odbywające zasadniczą służbę w obronie cywilnej lub służbę zastępczą;
4)
osoby, wobec których orzeczono stałą lub długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie
rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoby uznane za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo
całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak również osoby zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym
stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych;
5
sędziowie, prokuratorzy, funkcjonariusze Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Służby Więziennej,
Państwowej Straży Pożarnej, Straży Ochrony Kolei oraz pracownicy specjalistycznych
uzbrojonych formacji ochronnych w jednostkach organizacyjnych podległych, podporządkowanych
lub nadzorowanych przez ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów, Prezesa
Narodowego Banku Polskiego oraz Krajową Radę Radiofonii i Telewizji;
6)
kobiety w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu oraz osoby sprawujące
opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;
7)
osoby sprawujące opiekę nad wspólnie z nimi zamieszkałymi dziećmi od lat ośmiu do
szesnastu, osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie
rolnym lub uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji
albo zaliczonymi do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na podstawie ustaw,
o których mowa w pkt 4, a także osobami obłożnie chorymi, jeżeli opieki tej nie można
powierzyć innym osobom;
8
osoby zatrudnione na stanowiskach kierowników podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami
w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej oraz na stanowiskach w opiece społecznej
i placówkach opiekuńczo-wychowawczych.
2.
Zwolnienie osób, o których mowa w ust. 1, od obowiązku świadczeń osobistych następuje
na podstawie dokumentów potwierdzających przyczynę zwolnienia i przedstawionych wójtowi
lub burmistrzowi (prezydentowi miasta) przez zainteresowane osoby.
1.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
tryb i zakres planowania i nakładania obowiązku świadczeń osobistych, przeznaczania
do tych świadczeń i zwalniania z nich oraz ich wykonywania;
2)
wzory planów i wykazów świadczeń osobistych prowadzonych przez wojewodę, terenowe
organy administracji wojskowej, organy samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne,
na rzecz których może być wykonywane świadczenie osobiste;
3)
wzory decyzji administracyjnych, wniosków, wezwań i obwieszczeń oraz zaświadczeń wydawanych
w sprawach świadczeń osobistych;
4)
tryb wypłacania ryczałtu i należności pieniężnych za wykonanie świadczeń osobistych
oraz dokumenty składane w celu ich wypłacenia.
2.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy uwzględnić w szczególności priorytet
zadań realizowanych przez Siły Zbrojne lub zadań realizowanych na ich rzecz, obowiązek
informowania się tych organów oraz ich powiadamiania przez osoby przeznaczone lub
zobowiązane do wykonania świadczeń osobistych o sytuacjach i okolicznościach mających
wpływ na ich wykonanie, sposób i miejsce przechowywania dokumentów oraz zakres udostępniania
lub doręczania planów i wykazów świadczeń osobistych, bądź ich wyciągów, lub innych
dokumentów sporządzanych w tych sprawach, możliwość wypłacania ryczałtu i należności
pieniężnych nie wcześniej niż po wykonaniu świadczenia osobistego oraz obowiązek ich
zwrotu w przypadku nienależnej wypłaty.
Wojewoda koordynuje na obszarze województwa działalność organów samorządu terytorialnego
w zakresie planowania i nakładania obowiązku świadczeń osobistych, w tym
1)
prowadzi zbiorczy wykaz świadczeń osobistych przewidzianych do realizacji na obszarze
województwa;
2)
planuje wydatki finansowe związane z nakładaniem obowiązku świadczeń osobistych na
obszarze województwa;
3)
nadzoruje zadania związane z planowaniem, typowaniem i nakładaniem świadczeń osobistych
na obszarze województwa;
4)
analizuje potrzeby i możliwości realizacji świadczeń osobistych przez organy gminy
na obszarze województwa, a w razie potrzeby wskazuje wójta lub burmistrza (prezydenta
miasta), który może zrealizować zadania nałożenia tych świadczeń.
1.
Na urzędy i instytucje państwowe oraz przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne,
a także osoby fizyczne może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegających
na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania
obrony Państwa.
2.
Świadczenia rzeczowe mogą być wykonywane na rzecz Sił Zbrojnych, jednostek organizacyjnych
stanowiących bazy formowania specjalnie tworzonych jednostek zmilitaryzowanych, jednostek
organizacyjnych obrony cywilnej oraz jednostek organizacyjnych wykonujących zadania
na potrzeby obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków.
2a
Jednostkami organizacyjnymi wykonującymi zadania na potrzeby obrony państwa są jednostki
organizacyjne Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży
Pożarnej, Służby Więziennej, jednostki organizacyjne podległe i nadzorowane przez
Ministra Obrony Narodowej, niewchodzące w skład Sił Zbrojnych, a także państwowe jednostki
organizacyjne, o których mowa w art. 221 ust. 1 i 2.
3.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do zakwaterowania przejściowego Sił Zbrojnych.
4.
Przedmiotem świadczeń rzeczowych nie mogą być
1)
tereny, pomieszczenia, środki transportowe, maszyny i inny sprzęt, znajdujące się
w posiadaniu
a)
jednostek organizacyjnych służących bezpośrednio działalności Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej
Polskiej, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów, ministerstw i urzędów wojewódzkich oraz Narodowego Banku Polskiego i banków,
a także Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych i Mennicy Państwowej,
b
jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych odpowiednio
przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości, ministra właściwego do
spraw wewnętrznych, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu
oraz Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
c)
przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych oraz innych
przedstawicielstw i instytucji zrównanych z nimi w zakresie przywilejów i immunitetów
na mocy ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, jak również
członków tych przedstawicielstw, urzędów i instytucji oraz członków ich rodzin, a
także innych osób zrównanych z nimi w zakresie przywilejów i immunitetów, jeżeli nie
posiadają obywatelstwa polskiego;
2)
biblioteki, muzea, archiwa i zabytki uznane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
za pomniki historii oraz dobra kulturalne, o których mowa w art. 218 ustawy, oraz
obiekty wpisane na „listę dziedzictwa światowego” na podstawie Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, przyjętej
w Paryżu dnia 16 listopada 1972 r.
(Dz. U. z 1976 r. Nr 32, poz. 190 i 191);
3)
zbiory naukowe i artystyczne mające charakter publiczny;
4)
świątynie, domy modlitwy oraz pomieszczenia kościołów i innych związków wyznaniowych
mających osobowość prawną, wraz ze znajdującymi się w nich przedmiotami przeznaczonymi
do wykonywania kultu religijnego;
5)
przedmioty wyłączone spod egzekucji stosownie do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm., z wyjątkiem narzędzi prostych oraz środków transportowych;
6)
parki narodowe i rezerwaty przyrody;
7)
przedszkola, domy dziecka, zakłady opiekuńczo-wychowawcze, szkoły specjalne i internaty
tych szkół, specjalne ośrodki wychowawcze i szkolno-wychowawcze oraz poradnie psychologiczno-pedagogiczne;
8)
urządzenia i sieci telekomunikacyjne
a)
ujęte w planach działania operatorów publicznych na wypadek sytuacji szczególnych
zagrożeń, sporządzonych w trybie określonym w art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. - Prawo telekomunikacyjne
(Dz. U. Nr 73, poz. 852, z późn. zm.)
b)
niezbędne do wykonania decyzji nałożonych na operatorów telekomunikacyjnych przez
ministra właściwego do spraw łączności w trybie określonym w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. - Prawo telekomunikacyjne
9)
pojazdy samochodowe niedopuszczone do ruchu po drogach publicznych oraz używane wyłącznie
do przewozu wewnątrz zakładu, po przedstawieniu przez posiadacza odpowiednich dokumentów.
5
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, dla wykonania niezbędnych świadczeń
rzeczowych
1)
rodzaj i liczbę nieruchomości, które mogą być w tym celu w użytkowaniu w danym roku
kalendarzowym,
2)
rodzaj i liczbę rzeczy ruchomych, które w danym roku kalendarzowym mogą być w tym
celu pobrane,
uwzględniając w szczególności potrzeby związane z prowadzeniem kwalifikacji wojskowej,
przeprowadzaniem ćwiczeń wojskowych, w tym organizowanych z zastosowaniem natychmiastowego
stawiennictwa żołnierzy rezerwy i sprawdzaniem gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych.
1.
Czas wykonywania świadczeń rzeczowych nie może przekraczać jednorazowo w przypadku
pobrania przedmiotu świadczenia
1)
w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych - czterdziestu ośmiu godzin;
2)
w związku z ćwiczeniami wojskowymi lub ćwiczeniami w jednostkach przewidzianych do
militaryzacji - siedmiu dni;
3)
w związku z ćwiczeniami w obronie cywilnej lub ćwiczeniami praktycznymi w zakresie
powszechnej samoobrony - dwudziestu czterech godzin.
2.
Nałożenie obowiązku świadczenia rzeczowego może nastąpić najwyżej trzy razy w roku,
z tym że w wymiarze określonym w ust. 1 pkt 2 - tylko jeden raz.
3.
Do czasu wykonywania świadczeń rzeczowych, o którym mowa w ust. 1, wlicza się czas
niezbędny do dostarczenia przedmiotu świadczenia do wskazanego miejsca oraz jego powrotu
do miejsca postoju (przechowywania), nie więcej jednak niż dwie godziny.
4
Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy używania nieruchomości udostępnianych
na czas przeprowadzenia rejestracji oraz kwalifikacji wojskowej.
5.
Ograniczeń, o których mowa w ust. 1 i 2 oraz w art. 210 i 211, nie stosuje się do
używania nieruchomości i rzeczy ruchomych udostępnionych w celu zwalczania klęsk żywiołowych
i likwidacji ich skutków.
1.
Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu
nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych
do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na wniosek organów i
kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1.
1a
Wniosek o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 1, o przeznaczeniu nieruchomości lub
rzeczy ruchomej na cele świadczeń w związku z użyciem ich w czasie kwalifikacji wojskowej
składa odpowiednio do zadań wojewoda lub starosta.
2.
Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się posiadaczowi nieruchomości lub rzeczy
ruchomej oraz wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem.
3.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje posiadaczowi nieruchomości lub rzeczy
ruchomej oraz wnioskodawcy odwołanie do wojewody, w terminie czternastu dni od dnia
doręczenia decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu,
jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
4.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, można zobowiązać posiadaczy nieruchomości lub rzeczy
ruchomych do wykonania tych świadczeń bez odrębnego wezwania.
1.
Posiadacz nieruchomości lub rzeczy ruchomej, wobec którego wydano ostateczną decyzję
administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń
rzeczowych, może być, na wniosek organów i kierowników jednostek organizacyjnych,
o których mowa w art. 202 ust. 1, wezwany przez wójta lub burmistrza (prezydenta miasta)
do wykonania tego świadczenia.
2.
Wezwanie, o którym mowa w ust. 1, doręcza się na czternaście dni przed terminem wykonania
świadczenia, z wyjątkiem przypadków, w których wykonanie świadczenia następuje w celu
sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych.
3.
Od wezwania, o którym mowa w ust. 1, odwołanie nie przysługuje.
4.
Wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności w
terminie w nim określonym.
5.
Posiadacz, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany oddać do używania przedmiot świadczenia
w terminie i miejscu wskazanym w wezwaniu.
6.
Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.
1.
Posiadacze nieruchomości i rzeczy ruchomych, wobec których wydano ostateczną decyzję
o przeznaczeniu tych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele świadczeń rzeczowych,
są obowiązani informować wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) o rozporządzeniu
tą nieruchomością lub rzeczą ruchomą.
2.
Organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorcy
są obowiązani, na żądanie wojskowych komendantów uzupełnień oraz właściwych organów
obrony cywilnej, do udzielania informacji, według posiadanych ewidencji, o stanie
nieruchomości i rzeczy ruchomych mogących być przedmiotem świadczeń rzeczowych.
1.
Posiadacz przedmiotu świadczenia wezwany do wykonania świadczenia jest obowiązany
oddać go do używania w stanie przydatnym do użytku wraz z dotyczącymi go dokumentami.
2.
Biorący przedmiot świadczenia jest obowiązany używać go w sposób odpowiadający jego
właściwościom i przeznaczeniu. Biorący ponosi zwykłe koszty i inne ciężary związane
z utrzymaniem przedmiotu świadczenia, a poczynione przez niego wydatki lub nakłady
na przedmiot świadczenia nie podlegają zwrotowi.
3.
Biorący przedmiot świadczenia jest odpowiedzialny za jego utratę lub uszkodzenia oraz
za szkody wynikłe z używania go w sposób sprzeczny z jego właściwościami lub przeznaczeniem.
4.
Biorący jest obowiązany zwrócić posiadaczowi przedmiot świadczenia w stanie niepogorszonym.
Biorący nie ponosi odpowiedzialności za zużycie przedmiotu świadczenia będące następstwem
prawidłowego używania.
5.
Biorący przedmiot świadczenia jest odpowiedzialny za szkody wynikłe z niezwrócenia
go w terminie oraz z tytułu napraw wykonywanych po tym terminie wskutek uszkodzeń
powstałych w czasie używania go przez biorącego.
6.
Roszczenia posiadacza przeciwko biorącemu, o których mowa w ust. 3-5, przedawniają
się z upływem roku od dnia zwrotu przedmiotu świadczenia.
1.
Za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego przysługuje jego posiadaczowi ryczałt
w wysokości odpowiadającej szkodzie poniesionej wskutek jego dostarczenia oraz stawce
jego amortyzacji.
2.
Ryczałt za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego wypłaca jednostka organizacyjna,
na której rzecz świadczenie zostało wykonane.
1.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
tryb i zakres planowania i nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych, przeznaczania
do tych świadczeń i zwalniania z nich oraz ich wykonywania;
2)
rodzaje planów, zestawień i wykazów świadczeń rzeczowych prowadzonych przez wojewodę,
terenowe organy administracji wojskowej, organy samorządu terytorialnego i jednostki
organizacyjne, na rzecz których może być wykonywane świadczenie rzeczowe;
3)
wzory decyzji administracyjnych, wniosków, wezwań w sprawach świadczeń rzeczowych;
4)
tryb i zakres żądania oraz przekazywania informacji, o których mowa w art. 212;
5)
tryb oddania, przyjęcia i zwrotu przedmiotu świadczeń rzeczowych oraz tryb dochodzenia
roszczeń, o których mowa w art. 213;
6)
wykaz dobowych stawek ryczałtu za używanie poszczególnych przedmiotów świadczeń rzeczowych,
o których mowa w art. 214.
2.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy uwzględnić w szczególności priorytet
zadań realizowanych przez Siły Zbrojne lub zadań realizowanych na ich rzecz; obowiązek
informowania się organów i jednostek organizacyjnych właściwych w sprawach świadczeń
rzeczowych oraz ich powiadamiania przez osoby zobowiązane do wykonywania tych świadczeń
o sytuacjach i okolicznościach mających wpływ na ich wykonanie; sposób i miejsce przechowywania
dokumentów oraz zakres udostępniania lub doręczania planów, zestawień i wykazów świadczeń
rzeczowych, bądź ich wyciągów, lub innych dokumentów sporządzanych w tych sprawach;
możliwość przechowywania i doręczania wezwań w sprawach świadczeń rzeczowych przez
organy lub jednostki organizacyjne, na rzecz których będzie wykonywane świadczenie
rzeczowe; możliwość dokonywania oględzin nieruchomości i rzeczy ruchomych, które mogą
być lub są przedmiotem świadczeń rzeczowych; dopuszczenie drogi postępowania sądowego
w dochodzeniu roszczeń, o których mowa w art. 213, a także fakt, że ryczałt za używanie
poszczególnych przedmiotów świadczeń rzeczowych podlega corocznej waloryzacji.
Wojewoda koordynuje na obszarze województwa działalność organów samorządu terytorialnego
w zakresie planowania i nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych, w tym
1)
prowadzi zbiorczy wykaz świadczeń rzeczowych przewidzianych do realizacji na obszarze
województwa;
2)
planuje wydatki finansowe związane z nakładaniem obowiązku świadczeń rzeczowych na
obszarze województwa;
3)
nadzoruje zadania związane z planowaniem, typowaniem i nakładaniem świadczeń rzeczowych
na obszarze województwa;
4)
analizuje potrzeby i możliwości realizacji świadczeń rzeczowych przez organy gminy
na obszarze województwa, a w razie potrzeby wskazuje wójta lub burmistrza (prezydenta
miasta), który może zrealizować zadania nałożenia tych świadczeń;
5)
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 197
pkt 1, który wchodzi w życie po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia, oraz art.
214, który wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Osoby podlegające obowiązkowi świadczeń osobistych mogą być w każdym czasie w razie
ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny powołane do wykonania różnego rodzaju prac
doraźnych na rzecz Sił Zbrojnych, obrony cywilnej lub jednostek organizacyjnych wykonujących
zadania na potrzeby obrony państwa.
2.
Czas wykonywania świadczeń osobistych nie może przekraczać jednorazowo siedmiu dni.
1.
Organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy i inne
jednostki organizacyjne, organizacje społeczne oraz osoby fizyczne mogą być w razie
ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny zobowiązane do wykonania świadczeń rzeczowych,
polegających na oddaniu posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych do używania przez
Siły Zbrojne, jednostki organizacyjne obrony cywilnej lub jednostki organizacyjne
wykonujące zadania na potrzeby obrony państwa.
2.
Przedmioty świadczeń rzeczowych podlegają zwrotowi po ustaniu potrzeby ich używania.
Dobra kultury objęte ochroną specjalną w rozumieniu Konwencji haskiej z dnia 14 maja 1954 r. o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu
zbrojnego
(Dz. U. z 1957 r. Nr 46, poz. 212) lub ochroną wzmocnioną w rozumieniu Drugiego Protokołu do tej Konwencji z dnia 26
marca 1999 r. nie mogą być przedmiotem świadczeń rzeczowych. Dobra kultury podlegające
w rozumieniu tej Konwencji ochronie ogólnej mogą być przedmiotem świadczeń rzeczowych
jedynie za zgodą wojewódzkiego konserwatora zabytków.
„1. Akty wykonawcze wydane na podstawie
1)
art. 25d i art. 26 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 147,
2)
art. 50b ust. 3 i 7 ustawy, o której mowa w art. 148,
3)
art. 9 ust. 2 i 3, art. 10 ust. 4, art. 13 ust. 5, art. 17, art. 21a ust. 2, art.
25a ust. 2, art. 44a ust. 8, art. 66 ust. 4 i art. 69 ust. 3 ustawy, o której mowa
w art. 220 pkt 1
- zachowują moc do dnia wejścia w życie odpowiednich aktów wykonawczych wydanych na
podstawie art. 22 ust. 3-5, art. 25 ust. 5, art. 28 ust. 7, art. 36 ust. 6, art. 39,
art. 49 ust. 8, art. 50 ust. 2 i 5, art. 88 ust. 9, art. 105 ust. 4 i 5 oraz art.
122 ust. 6 niniejszej ustawy, jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy;
4)
art. 6 ust. 2 i art. 161 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 125,
5)
art. 22 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 129,
6)
art. 18 ust. 7 ustawy, o której mowa w art. 139,
7)
art. 16 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 148,
8)
art. 19 ust. 5 ustawy, o której mowa w art. 151,
9)
art. 115 § 9 i 10 ustawy, o której mowa w art. 153,
10)
art. 54 ustawy, o której mowa w art. 157,
11)
art. 21 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 158,
12)
art. 118 ust. 5 i 6 ustawy, o której mowa w art. 164,
13)
art. 22 ust. 6 ustawy, o której mowa w art. 167,
14)
art. 34a ust. 3 ustawy, której mowa w art. 220 pkt 1
- zachowują moc do dnia wejścia w życie odpowiednich aktów wykonawczych wydanych na
podstawie art. 6 ust. 2 i art. 161 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 125, art. 22
ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 129, art. 18 ust. 11 ustawy, o której mowa w art.
139, art. 16 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 148, art. 19 ust. 5 ustawy, o której
mowa w art. 151, art. 115 § 9 i 10 ustawy, o której mowa w art. 153, art. 54 ustawy,
o której mowa w art. 157, art. 21 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 158, art. 118
ust. 5 i 6 ustawy, o której mowa w art. 164, art. 22 ust. 6 ustawy, o której mowa
w art. 167, art. 33a ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 172, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy.
1.
Obowiązek świadczeń osobistych i rzeczowych nakłada wójt lub burmistrz (prezydent
miasta) na podstawie doraźnie zgłoszonych wniosków przez organy i kierowników jednostek
organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1, a także dowódców jednostek wojskowych.
2.
Decyzji o nałożeniu obowiązku świadczenia nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności
w terminie w niej określonym.
3.
Wójt, burmistrz (prezydent miasta) w szczególnych sytuacjach, może nakładać obowiązek
świadczeń osobistych lub rzeczowych również w drodze obwieszczeń lub w inny sposób.
4.
Obowiązkowi świadczeń osobistych nie podlegają osoby reklamowane od obowiązku pełnienia
czynnej służby wojskowej.
5.
Do świadczeń osobistych wykonywanych w czasie mobilizacji i wojny stosuje się odpowiednio
przepisy art. 200 ust. 1 i 2, art. 201 ust. 3, art. 204-206a i art. 207a.
6.
Do świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie mobilizacji i wojny stosuje się odpowiednio
przepisy art. 208 ust. 4, art. 209 ust. 3, art. 211-214 i art. 215a.
7.
Osoby przeznaczone w czasie pokoju do wykonania świadczeń osobistych lub rzeczowych
są obowiązane do ich wykonania w terminie i miejscu określonym w decyzji o przeznaczeniu
lub w wezwaniu do wykonania tych świadczeń.
8.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia
1)
tryb i zakres nakładania obowiązku świadczeń osobistych i rzeczowych;
2)
wzory decyzji administracyjnych, wniosków i obwieszczeń oraz zaświadczeń wydawanych
w sprawach świadczeń osobistych i rzeczowych;
3)
szczegółowe zasady i tryb odpłatności za używanie przedmiotów świadczeń rzeczowych;
4)
tryb i sposób ustalania i wypłacania odszkodowań za szkody w nich powstałe;
5)
tryb wypłacania ryczałtu i należności pieniężnych za wykonanie świadczeń osobistych,
a także dokumenty składane w celu ich wypłacania.
9.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 8, należy uwzględnić w szczególności priorytet
zadań realizowanych przez Siły Zbrojne lub zadań realizowanych na ich rzecz; obowiązek
informowania się tych organów oraz ich powiadamiania przez osoby zobowiązane do wykonywania
świadczeń o sytuacjach i okolicznościach mających wpływ na ich wykonanie; możliwość
dokonania odpłatności za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego lub wypłacenia
ryczałtu i należności pieniężnych za wykonanie świadczenia osobistego nie wcześniej
niż po wykonaniu tego świadczenia oraz obowiązek ich zwrotu w przypadku nienależnej
wypłaty.
Osobom obowiązanym do wykonywania świadczeń osobistych i członkom ich rodzin przysługują
uprawnienia określone w art. 206.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2011 r., z wyjątkiem art. 17 ust. 2 i 3, art.
25, art. 88 ust. 3, art. 106 ust. 2 zdanie trzecie, ust. 3 pkt 13, ust. 4 pkt 11 i
ust. 5, art. 148 pkt 6 oraz art. 172 pkt 10, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2012 r.
1.
Terenowe organy administracji rządowej, instytucje państwowe, organy samorządu terytorialnego
oraz przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne mogą być zobowiązane do odpłatnego
1)
dostosowania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych do potrzeb obrony Państwa,
w sposób niezmieniający ich właściwości i przeznaczenia;
2)
przystosowania budowanych (przebudowywanych i rozbudowywanych) obiektów budowlanych
oraz wytwarzanych rzeczy ruchomych do potrzeb obrony Państwa, w sposób niezmieniający
ich właściwości i przeznaczenia;
3)
gromadzenia, przechowywania i konserwacji przedmiotów niezbędnych do wykonania czynności,
o których mowa w pkt 1 i 2.
2.
Terenowe organy administracji rządowej, instytucje państwowe, organy samorządu terytorialnego
oraz przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne mogą być zobowiązane do odpłatnego
wykonania zadań mobilizacyjnych na rzecz Sił Zbrojnych.
3.
Obowiązki i zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, są finansowane z budżetu państwa.
1.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa organy właściwe do nakładania obowiązków
i zadań, o których mowa w art. 221 ust. 1 i 2.
2.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
3.
Wykonanie obowiązku lub zadania następuje na podstawie umowy zawartej z wykonawcą
przez właściwy organ.
1.
(uchylony).
2.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb nakładania i wykonywania
obowiązków i zadań, o których mowa w art. 221 ust. 1 i 2, zasady odpłatności za ich
wykonanie oraz zasady przeprowadzania przez właściwe organy kontroli ich wykonywania.
1.
Wojskowi komendanci uzupełnień prowadzą z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej ewidencję
wojskową osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających
osobowości prawnej podlegających obowiązkowi świadczeń na rzecz obrony oraz rzeczy
ruchomych i nieruchomości będących lub mogących być przedmiotem świadczeń rzeczowych,
których świadczeniobiorcą są lub mogą być Siły Zbrojne.
2.
Ewidencję wojskową, o której mowa w ust. 1, w zakresie osób fizycznych, osób prawnych
i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej przeznaczonych do
wykonania świadczeń na rzecz obrony wykonywanych na rzecz jednostek wojskowych oraz
rzeczy ruchomych i nieruchomości będących przedmiotem świadczeń rzeczowych w jednostkach
wojskowych prowadzą również dowódcy tych jednostek.
3.
Wojskowi komendanci uzupełnień udostępniają dowódcom jednostek wojskowych dane z ewidencji
wojskowej, o której mowa w ust. 1, w tym ewidencję osób fizycznych, osób prawnych
i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej przeznaczonych do
wykonania świadczeń na rzecz obrony wykonywanych na rzecz tych jednostek oraz rzeczy
ruchomych i nieruchomości będących przedmiotem świadczeń rzeczowych w tych jednostkach.
4.
Ewidencję wojskową, o której mowa w ust. 1, na szczeblu centralnym prowadzi w systemie
informatycznym szef komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwy
w sprawach zarządzania zasobami osobowymi.
5.
Organy administracji publicznej i przedsiębiorcy obowiązani są do bezpłatnego udostępniania
niezbędnych danych w celu ich przetwarzania w ewidencji wojskowej, o której mowa w
ust. 1.
6
Do ewidencji wojskowej prowadzonej na szczeblu centralnym, w ramach udostępniania
danych, niezbędnych do jej prowadzenia, przekazuje się na informatycznym nośniku danych
lub w drodze teletransmisji dane z centralnej ewidencji pojazdów i gromadzi się dane
określone w art. 80b ust. 1 pkt 1 lit. a-c, f i h, pkt 5 lit. a-c i pkt 6 lit. b ustawy z dnia
20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
7.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje rzeczy ruchomych
i nieruchomości podlegających ewidencji wojskowej, zakres i sposób prowadzenia ewidencji,
z uwzględnieniem w szczególności danych osobowych osób podlegających obowiązkowi świadczeń
na rzecz obrony, w tym właścicieli, posiadaczy lub użytkowników rzeczy ruchomych i
nieruchomości objętych ewidencją, sposób zbierania, utrwalania i przechowywania danych,
a także tryb i zakres ich udostępniania.
Kto wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy lub przepisów wydanych na jej podstawie
1
nie stawia się do kwalifikacji wojskowej przed wójtem lub burmistrzem (prezydentem
miasta), przed właściwą komisją lekarską lub przed wojskowym komendantem uzupełnień
w określonym terminie i miejscu, nie stawia się do wojskowej pracowni psychologicznej
albo nie przedstawia dokumentów, których przedstawienie zostało nakazane,
2)
nie zgłasza się w celu uregulowania stosunku do powszechnego obowiązku obrony,
3)
nie zgłasza się w określonym terminie i miejscu na wezwanie właściwych organów w sprawach
dotyczących powszechnego obowiązku obrony oraz odmawia poddania się badaniom lekarskim,
3a
nie zawiadamia wojskowego komendanta uzupełnień właściwego ze względu na miejsce pobytu
stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące pracownika
o jego zatrudnieniu i zwolnieniu oraz o kwalifikacjach i zajmowanym stanowisku,
3b
nie zawiadamia wojskowego komendanta uzupełnień właściwego ze względu na miejsce pobytu
stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące studenta
(ucznia) o przyjęciu go do szkoły, skreśleniu z listy studentów (uczniów), wydaleniu,
udzieleniu mu urlopu w nauce oraz o ukończeniu przez niego studiów (nauki),
4)
nie dopełnia w określonym terminie wojskowego obowiązku meldunkowego,
5)
zmienia miejsce pobytu bez uzyskania zezwolenia dowódcy jednostki wojskowej,
6)
opuszcza terytorium Państwa lub przebywa za granicą bez zezwolenia organów wojskowych,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
1.
Kto bez usprawiedliwionej przyczyny
1)
będąc żołnierzem rezerwy nie zgłasza się w określonym terminie i miejscu na ćwiczenia
wojskowe trwające do dwudziestu czterech godzin,
2
będąc przeznaczony do szkolenia lub ćwiczeń w obronie cywilnej nie zgłasza się w określonym
terminie i miejscu do tej służby,
3)
posiadając przydział organizacyjno-mobilizacyjny do jednostki przewidzianej do militaryzacji
nie zgłasza się w określonym terminie i miejscu do odbycia ćwiczeń w tej jednostce,
podlega karze aresztu do 30 dni albo karze grzywny.
2.
Tej samej karze podlega, kto
1
uporczywie uchyla się od wykonywania poleceń służbowych w czasie odbywania szkolenia
lub ćwiczeń w obronie cywilnej albo w czasie odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych
do militaryzacji;
2)
w czasie odbywania ćwiczeń w jednostce przewidzianej do militaryzacji samowolnie opuszcza
wyznaczone miejsce przebywania.
Kto uporczywie uchyla się od wykonania obowiązków w zakresie powszechnej samoobrony
ludności,
podlega karze grzywny.
1.
Kto wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy lub przepisów wydanych na jej podstawie
1)
uchyla się od wykonania obowiązku świadczenia osobistego lub rzeczowego,
2)
nie zawiadamia właściwego organu o rozporządzeniu nieruchomością lub rzeczą ruchomą
przeznaczoną na cele świadczeń rzeczowych,
podlega karze aresztu do 30 dni albo karze grzywny.
2.
Tej samej karze podlega, kto umyślnie utrudnia lub uniemożliwia wykonanie świadczenia
osobistego lub rzeczowego.
Kto w celu trwałego uchylenia się od obowiązku służby wojskowej albo innej służby
przewidzianej w ustawie dopuszcza się czynu określonego w art. 224,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 2.
(utraciły moc).
Kto będąc przeznaczony do szkolenia lub ćwiczeń w obronie cywilnej uchyla się od ich
odbywania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności
do roku.
(utracił moc).
(utracił moc).
Obywatel polski, który - w celu uchylenia się od obowiązku służby wojskowej lub innej
służby przewidzianej w ustawie - w czasie mobilizacji lub wojny przebywając czasowo
za granicą nie zgłasza niezwłocznie swego adresu w najbliższym polskim urzędzie konsularnym
(przedstawicielstwie dyplomatycznym) lub nie spełnia wydanych przez ten urząd (przedstawicielstwo)
nakazów dotyczących wykonania obowiązku służby,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Kto w czasie mobilizacji lub wojny będąc powołany do czynnej służby wojskowej nie
zgłasza się do tej służby w określonym terminie i miejscu,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 2.
1.
Kto w czasie mobilizacji lub wojny w celu trwałego uchylenia się od obowiązku służby
wojskowej
1
nie zgłasza się do rejestracji będąc zobowiązanym do tego zgłoszenia lub nie stawia
się do kwalifikacji wojskowej w określonym terminie i miejscu albo nie przedstawia
dokumentów, których przedstawienie zostało nakazane,
2)
nie zgłasza się w celu uregulowania stosunku do powszechnego obowiązku obrony,
3)
nie zgłasza się w określonym terminie i miejscu na wezwanie właściwych organów w sprawach
dotyczących powszechnego obowiązku obrony,
4)
nie dopełnia w określonym terminie wojskowego obowiązku meldunkowego,
5)
zmienia miejsce pobytu bez uzyskania zezwolenia dowódcy jednostki wojskowej,
6)
opuszcza terytorium Państwa lub przebywa za granicą bez zezwolenia organów wojskowych,
7)
powoduje u siebie lub dopuszcza, by kto inny spowodował u niego, uszkodzenie ciała
lub rozstrój zdrowia,
8)
wprowadza w błąd właściwy organ,
9)
będąc powołany do czynnej służby wojskowej nie zgłasza się do tej służby w określonym
terminie i miejscu,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5.
2.
Tej samej karze podlega, kto w czasie mobilizacji lub wojny powoduje u innej osoby
uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia albo wprowadza w błąd właściwy organ w celu
uzyskania dla niej zwolnienia od obowiązku służby wojskowej lub odroczenia tej służby.
1.
Kto, w czasie mobilizacji lub wojny, wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy lub przepisów
wydanych na jej podstawie
1)
uchyla się od wykonania obowiązku świadczenia osobistego lub rzeczowego,
2)
nie zawiadamia właściwego organu o rozporządzeniu nieruchomością lub rzeczą ruchomą
przeznaczoną na cele świadczeń rzeczowych,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
2.
Tej samej karze podlega, kto w czasie mobilizacji lub wojny utrudnia lub uniemożliwia
wykonanie świadczenia osobistego lub rzeczowego.
1.
W sprawach o czyny określone w art. 224-242, jeżeli czyn polega na nieuczynieniu zadość
obowiązkowi stawienia się do służby lub zgłoszenia do właściwego organu, przedawnienie
ścigania i wyrokowania biegnie od chwili uczynienia zadość temu obowiązkowi lub od
chwili, w której na sprawcy obowiązek przestał ciążyć.
2.
Przedawnienie ścigania i wyrokowania w sprawach o czyny określone w art. 228 i 239-241
nie biegnie w czasie samowolnego przebywania sprawcy za granicą.
1.
W czasie mobilizacji lub wojny osoby pełniące służbę w obronie cywilnej lub w jednostkach
zmilitaryzowanych albo do niej powołane ponoszą odpowiedzialność karną za przestępstwa
popełnione w związku z tą służbą, według przepisów odnoszących się do żołnierzy w
czynnej służbie wojskowej.
2.
Sprawy o przestępstwa określone w ust. 1 należą do właściwości sądów wojskowych.
3.
W rozumieniu przepisów karnych w czasie mobilizacji lub wojny
1)
niezgłoszenie się do służby w obronie cywilnej lub w jednostkach zmilitaryzowanych
w określonym terminie i miejscu jest równoznaczne z niezgłoszeniem się do pełnienia
służby wojskowej;
2)
obowiązek służby w obronie cywilnej i w jednostkach zmilitaryzowanych jest równoznaczny
z obowiązkiem służby wojskowej;
3)
służba w obronie cywilnej i w jednostkach zmilitaryzowanych jest równoznaczna z czynną
służbą wojskową;
4)
niewykonanie lub odmowa wykonania polecenia przełożonego, wydanego w sprawach służbowych
osobie pełniącej służbę w obronie cywilnej lub w jednostce zmilitaryzowanej, jest
równoznaczna z niewykonaniem lub odmową wykonania rozkazu.
Sprawy o przestępstwa określone w art. 239-241 należą do właściwości sądów wojskowych.
Przewidzianym w ustawie obowiązkom służby wojskowej, służby w obronie cywilnej i służby
w jednostkach zmilitaryzowanych oraz świadczeń osobistych nie podlegają osoby pełniące
służbę wojskową z mocy szczególnego obowiązku określonego w przepisach o służbie wojskowej
żołnierzy zawodowych.
1.
W czasie obowiązywania stanu wojennego stosuje się w zakresie obowiązku służby wojskowej,
służby w obronie cywilnej i służby w jednostkach zmilitaryzowanych oraz świadczeń
na rzecz obrony przepisy obowiązujące w czasie wojny, jeżeli Prezydent wprowadzając
stan wojenny nie postanowi inaczej.
2.
W czasie obowiązywania stanu wyjątkowego stosuje się w zakresie obowiązku służby w
jednostkach zmilitaryzowanych oraz w zakresie świadczeń na rzecz obrony przepisy obowiązujące
w czasie wojny, jeżeli organ wprowadzający stan wyjątkowy nie postanowi inaczej.
(uchylony).
1.
Tracą moc wszelkie dotychczasowe przepisy dotyczące przedmiotów unormowanych w ustawie.
2.
W szczególności tracą moc
1)
ustawa z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym
(Dz. U. z 1963 r. Nr 20, poz. 108);
2)
ustawa z dnia 26 lutego 1951 r. o terenowej obronie przeciwlotniczej
(Dz. U. Nr 14, poz. 109);
3)
dekret z dnia 24 czerwca 1953 r. o dostarczaniu środków transportowych dla potrzeb
obrony Państwa
(Dz. U. z 1953 r. Nr 34, poz. 142 oraz z 1956 r. Nr 58, poz. 270);
4)
rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o świadczeniach
osobistych
(Dz. U. z 1939 r. Nr 55, poz. 354);
5)
ustawa z dnia 30 marca 1939 r. o komunikacjach w służbie obrony Państwa
(Dz. U. Nr 29, poz. 195, z późniejszymi zmianami);
6)
ustawa z dnia 30 marca 1939 r. o powszechnym obowiązku świadczeń rzeczowych
(Dz. U. Nr 30, poz. 200).