Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie dokonywania przez fundusz inwestycyjny zamknięty lokat, których przedmiotem są instrumenty pochodne oraz niektóre prawa majątkowe

Rozporządzenie określa

1)

warunki lokowania przez fundusz inwestycyjny zamknięty aktywów w niewystandaryzowane

instrumenty pochodne;

2)

warunki zajmowania przez fundusz inwestycyjny zamknięty pozycji w lokatach, o których

mowa w art. 145 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych, zwanej dalej „ustawą”;

3)

sposób ustalenia oraz maksymalną wartość ryzyka kontrahenta wynikającą z transakcji,

których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty pochodne;

4)

sposób wyznaczenia oraz wartość maksymalnego zaangażowania funduszu inwestycyjnego

zamkniętego w lokaty, o których mowa w art. 145 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy;

5)

sposób zarządzania ryzykiem inwestycyjnym związanym z lokatami, o których mowa w art.

145 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy;

6)

warunki, jakie muszą spełniać indeksy stanowiące bazę instrumentów pochodnych, w tym

niewystandaryzowanych instrumentów pochodnych.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

funduszu - rozumie się przez to fundusz inwestycyjny zamknięty, a w przypadku funduszu

inwestycyjnego zamkniętego z wydzielonymi subfunduszami - subfundusz funduszu inwestycyjnego

zamkniętego;

2)

kontrahencie - rozumie się przez to podmiot będący stroną umowy z funduszem, której

przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty pochodne.

Fundusz może zawierać transakcje, których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty

pochodne, pod warunkiem że utrzymuje część aktywów na poziomie zapewniającym realizację

tych transakcji.

Ryzyka związane z lokatami, o których mowa w art. 145 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy, powinny

być uwzględnione w procesach zarządzania ryzykiem funduszu.

1.

Jeżeli fundusz zawiera transakcje, których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty

pochodne, jest on zobowiązany do ustalania wartości ryzyka kontrahenta.

2.

Wartość ryzyka kontrahenta stanowi wartość ustalonego przez fundusz niezrealizowanego

zysku na transakcjach z tym kontrahentem, których przedmiotem są niewystandaryzowane

instrumenty pochodne.

3.

Dla potrzeb wyznaczania wartości ryzyka kontrahenta, przy ustalaniu niezrealizowanego

zysku, o którym mowa w ust. 2, nie uwzględnia się opłat bądź świadczeń ponoszonych

przez fundusz przy zawarciu transakcji, w szczególności wartości zapłaconej premii

przy zakupie opcji.

4.

Jeżeli fundusz posiada otwarte pozycje w instrumentach pochodnych z tytułu kilku transakcji

z tym samym kontrahentem, wartość ryzyka kontrahenta może być wyznaczana jako dodatnia

różnica niezrealizowanych zysków i strat na wszystkich takich transakcjach, o ile

1)

transakcje te zostały zawarte na podstawie umowy ramowej spełniającej kryteria wskazane

w art. 85 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

(Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, z późn. zm.;

2)

umowa ramowa przewiduje, że w przypadku jej rozwiązania zostanie wypłacona tylko jedna

kwota stanowiąca równoważność salda wartości rynkowych wszystkich tych transakcji,

niezależnie od tego, czy wynikające z nich zobowiązania są już wymagalne;

3)

niewypłacalność jednej ze stron umowy ramowej powoduje lub może powodować rozwiązanie

tej umowy;

4)

warunki, o których mowa w pkt 1-3, nie naruszają przepisów prawa właściwego dla każdej

ze stron umowy ramowej.

1.

Wartość maksymalnego ryzyka danego kontrahenta w odniesieniu do wszystkich transakcji,

których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty pochodne, zawartych z tym kontrahentem

nie może przekroczyć 10% wartości aktywów funduszu, a jeżeli kontrahentem jest instytucja

kredytowa, bank krajowy lub bank zagraniczny - 20% wartości aktywów funduszu.

2.

Wartość maksymalnego ryzyka kontrahenta może podlegać redukcji o wielkość odpowiadającą

wartości ryzyka kontrahenta w danej transakcji, o ile zostaną spełnione łącznie następujące

warunki

1)

kontrahent ustanowi na rzecz funduszu, w związku z tą transakcją, zabezpieczenie w

środkach pieniężnych, zbywalnych papierach wartościowych lub instrumentach rynku pieniężnego;

2)

suma wartości rynkowej zbywalnych papierów wartościowych, instrumentów rynku pieniężnego

i wartości środków pieniężnych przyjętych przez fundusz jako zabezpieczenie będzie

ustalana w każdym dniu roboczym i będzie stanowić co najmniej równowartość wartości

ryzyka kontrahenta w tej transakcji.

3.

Papier wartościowy lub instrument rynku pieniężnego, stanowiący zabezpieczenie, powinien

spełniać łącznie następujące warunki

1)

jego emitentem jest Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, państwo członkowskie, państwo

należące do OECD, bank centralny innego państwa członkowskiego lub Europejski Bank

Centralny;

2)

istnieją podaż i popyt umożliwiające jego nabywanie i zbywanie w sposób ciągły;

3)

jest zapisany na rachunku prowadzonym przez podmiot

a)

nienależący do grupy kapitałowej kontrahenta albo

b)

należący do grupy kapitałowej kontrahenta, pod warunkiem że zabezpieczenia przed skutkami

niewypłacalności tego podmiotu kształtują ryzyko posiadacza tego papieru wartościowego

lub instrumentu rynku pieniężnego na takim samym poziomie, jak w przypadku gdyby papier

wartościowy lub instrument rynku pieniężnego był zapisany na rachunku prowadzonym

przez podmiot, o którym mowa w lit. a.

1.

Fundusz jest obowiązany ustalać w każdym dniu wyceny aktywów funduszu wartość pozycji

w bazie danego instrumentu pochodnego w ten sposób, że od wartości zajętych pozycji

długich w bazie, wynikających z instrumentu pochodnego, odejmuje wartość zajmowanych

pozycji krótkich w takiej samej bazie, wynikających z instrumentu pochodnego o takim

samym terminie rozliczenia lub płatności w pełni kompensującego ryzyka wynikające

z zajętych pozycji.

2.

W przypadku instrumentów pochodnych, których bazę stanowią stopy procentowe, za wartość

odpowiednio pozycji długich lub krótkich w instrumencie bazowym przyjmuje się wartość

nominalną instrumentów pochodnych, na podstawie której są kalkulowane przepływy pieniężne

podlegające wymianie, a w przypadku gdy do ustalenia przepływów pieniężnych z tytułu

instrumentu pochodnego zastosowano dodatkowo mnożniki - wartość nominalną tych instrumentów

pochodnych skorygowaną o odpowiedni mnożnik.

3.

W przypadku opcji wartość pozycji w bazie instrumentu pochodnego ustala się jako iloczyn

wartości nominalnej transakcji i prawdopodobieństwa realizacji opcji, pod warunkiem

opracowania i wdrożenia metodologii wyznaczania tego prawdopodobieństwa, stanowiącej

składnik procedury, o której mowa w art. 65a ust. 1 ustawy, oraz dokumentowania wyznaczanych

wielkości tego prawdopodobieństwa.

4.

W przypadku gdy integralną część konstrukcji danego instrumentu pochodnego stanowi

mnożnik lub mnożniki, wartość nominalna instrumentu pochodnego wyznaczana jest przy

zastosowaniu tego mnożnika bądź mnożników.

5.

Przepisy ust. 1, 3 i 4 stosuje się odpowiednio do lokat, o których mowa w art. 145

ust. 1 pkt 6 ustawy, przy czym odniesienie do takiej samej bazy instrumentu pochodnego

należy rozumieć jako odniesienie do tego samego gatunku rzeczy, tego samego rodzaju

energii, miernika albo limitu wielkości produkcji bądź emisji zanieczyszczeń.

1.

Suma wartości ryzyka kontrahenta wynikającego z zawartych umów, których przedmiotem

są niewystandaryzowane instrumenty pochodne, wartości bezwzględnych pozycji wyznaczonych

w sposób określony w § 7 w odniesieniu do każdego z instrumentów pochodnych i prawa

majątkowego, o którym mowa w art. 145 ust. 1 pkt 6 ustawy, oraz wartości instrumentów

będących przedmiotem krótkiej sprzedaży, o której mowa art. 107 ust. 1 pkt 2 ustawy,

nie może przekroczyć 300% wartości aktywów netto funduszu.

2.

Suma wartości lokat funduszu, z wyłączeniem tych, o których mowa w art. 145 ust. 1

pkt 5 i 6 ustawy, oraz wartości ustalonej zgodnie z ust. 1, z uwzględnieniem art.

151a ust. 2 ustawy, nie może przekroczyć 400% wartości aktywów netto funduszu.

1.

Przy stosowaniu limitów inwestycyjnych, o których mowa w art. 145 ust. 3 i 4 oraz

art. 146 ustawy, z uwzględnieniem art. 151a ust. 2 ustawy, fundusz obowiązany jest

uwzględniać wartość papierów wartościowych i instrumentów rynku pieniężnego, stanowiących

bazę instrumentów pochodnych w ten sposób, że

1)

w przypadku zajęcia przez fundusz pozycji w instrumentach pochodnych skutkującej powstaniem

po stronie funduszu zobowiązania do sprzedaży papierów wartościowych lub instrumentów

rynku pieniężnego albo do spełnienia świadczenia pieniężnego wynikającego z zajętej

pozycji - od wartości papierów wartościowych lub instrumentów rynku pieniężnego danego

emitenta znajdujących się w portfelu inwestycyjnym funduszu należy odjąć wartość papierów

wartościowych lub instrumentów rynku pieniężnego tego emitenta stanowiących bazę instrumentu

pochodnego;

2)

w przypadku zajęcia przez fundusz pozycji w instrumentach pochodnych skutkującej powstaniem

po stronie funduszu zobowiązania do zakupu papierów wartościowych lub instrumentów

rynku pieniężnego albo do spełnienia świadczenia pieniężnego wynikającego z zajętej

pozycji - do wartości papierów wartościowych lub instrumentów rynku pieniężnego danego

emitenta znajdujących się w portfelu inwestycyjnym funduszu należy dodać wartość papierów

wartościowych lub instrumentów rynku pieniężnego tego emitenta stanowiących bazę instrumentu

pochodnego.

2.

Przez wartość papierów wartościowych i instrumentów rynku pieniężnego, stanowiących

bazę instrumentów pochodnych, rozumie się wartość godziwą ustaloną zgodnie z zasadami

zawartymi w przepisach określających szczególne zasady rachunkowości funduszy inwestycyjnych.

3.

W przypadku opcji § 7 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Bazę instrumentu pochodnego, w tym niewystandaryzowanego instrumentu pochodnego, mogą

stanowić indeksy będące przedmiotem obrotu na rynku zorganizowanym zlokalizowanym

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, państwa członkowskiego, Stanów Zjednoczonych

Ameryki, Szwajcarii, Japonii, Kanady albo na terytorium państwa należącego do EEA,

a także indeksy spełniające łącznie następujące warunki

1)

skład indeksu spełnia odpowiednio zasady rozproszenia ryzyka inwestycyjnego, przy

czym w szczególności

a)

zmiany ceny lub aktywność transakcyjna w odniesieniu do jednego składnika indeksu

nie wpływa w sposób istotny na wartość indeksu,

b)

indeks składa się co najmniej z 15 składników;

2)

indeks stanowi miarodajny wskaźnik charakteryzujący rynek, do którego się odnosi,

przy czym w szczególności

a)

indeks w odpowiedni i właściwy sposób odzwierciedla wyniki reprezentatywnej grupy

składników będących przedmiotem obrotu na rynku, do którego się odnosi,

b)

dokonywana jest regularna weryfikacja składu indeksu, która może skutkować zmianami

tego składu dokonywanymi zgodnie z ustalonymi kryteriami, w celu zapewnienia, że przedstawia

on sytuację na rynku, do którego się odnosi,

c)

składniki indeksu charakteryzują się płynnością, która w razie potrzeby umożliwia

odzwierciedlenie składu indeksu w stopniu wystarczającym dla zastosowania przez fundusz

strategii zabezpieczającej przed zmianami wartości indeksu;

3)

wartość oraz ogólne zasady konstrukcji indeksu są udostępniane do publicznej wiadomości.

Fundusze inwestycyjne zamknięte prowadzące działalność przed dniem wejścia w życie

niniejszego rozporządzenia dostosują prowadzoną działalność do przepisów rozporządzenia

w terminie do dnia 4 czerwca 2012 r.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.