Protokół w sprawie rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń do Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzony w Kijowie dnia 21 maja 2003 r.

Celem niniejszego Protokołu jest rozszerzenie dostępu społeczeństwa do informacji

poprzez utworzenie spójnych, zintegrowanych, ogólnokrajowych rejestrów uwalniania

i transferu zanieczyszczeń (PRTR), zgodnie z postanowieniami niniejszego Protokołu,

który mógłby ułatwić udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji w sprawach dotyczących

środowiska, jak również przyczynić się do zapobiegania i redukcji zanieczyszczenia

środowiska.

Do celów niniejszego Protokołu

1)

„Strona” oznacza, jeżeli z tekstu nie wynika inaczej, państwo albo regionalną organizację

integracji gospodarczej, o której mowa w artykule 24, która wyraziła zgodę na związanie

niniejszym Protokołem, i w stosunku do której Protokół wszedł w życie;

2)

„Konwencja” oznacza Konwencję o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu

decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzoną

w Aarhus w Danii w dniu 25 czerwca 1998 r.;

3)

„społeczeństwo” oznacza jedną lub więcej osób fizycznych lub prawnych oraz, zgodnie

z krajowym ustawodawstwem lub praktyką krajową, ich stowarzyszenia, organizacje lub

grupy;

4)

„zakład” oznacza jedną lub więcej instalacji w tym samym miejscu lub w miejscach przyległych,

należących lub obsługiwanych przez tę samą osobę fizyczną lub prawną;

5)

„właściwy organ” oznacza organ lub organy krajowe, lub jakikolwiek inny podmiot lub

podmioty właściwe, wyznaczone przez Stronę do zarządzania krajowym systemem rejestru

uwalniania i transferu zanieczyszczeń;

6)

„zanieczyszczenie” oznacza substancję lub grupę substancji, które mogą być szkodliwe

dla środowiska naturalnego lub zdrowia ludzkiego ze względu na ich własności i ich

wprowadzenie do środowiska naturalnego;

7)

„uwolnienie” oznacza każde wprowadzenie zanieczyszczeń do środowiska w wyniku dowolnej

działalności człowieka, zamierzonej lub przypadkowej, rutynowej lub nierutynowej,

w tym wycieki, emisje; odprowadzenia, wprowadzenia, unieszkodliwianie lub składowanie,

lub odprowadzenia poprzez układy kanalizacyjne bez końcowego oczyszczania ścieków;

8)

„transfer poza miejsce powstania” oznacza przemieszczenie poza granice zakładu zanieczyszczeń

albo odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia lub odzyska oraz zanieczyszczeń w

ściekach przeznaczonych do oczyszczenia;

9)

„źródła rozproszone” oznaczają wiele mniejszych lub rozrzuconych źródeł, z których

zanieczyszczenia mogą być uwalniane do gleby, powietrza lub wody, których łączne oddziaływanie

na te ośrodki może być znaczące i w wypadku których niepraktyczne jest zbieranie sprawozdań

z każdego z nich z osobna;

10)

pojęcia „krajowy” i „ogólnokrajowy” w odniesieniu do wynikających z niniejszego Protokołu

obowiązków Stron będących regionalnymi organizacjami integracji gospodarczej są interpretowane

jako odnoszące się do danego regionu, o ile nie wskazano inaczej;

11)

„odpady” oznaczają substancje lub przedmioty

a)

które są unieszkodliwiane lub odzyskiwane;

b)

których unieszkodliwienie lub odzysk są planowane; lub

c)

których unieszkodliwienie lub odzysk są wymagane przez przepisy prawa krajowego;

12)

„odpady niebezpieczne” oznaczają odpady zdefiniowane jako niebezpieczne w przepisach

prawa krajowego;

13)

„inne odpady” oznaczają odpady inne niż niebezpieczne;

14)

„ścieki” oznaczają zużytą wodę zawierającą substancje lub przedmioty, będącą przedmiotem

regulacji prawa krajowego.

1.

Każda ze Stron podejmuje konieczne środki ustawodawcze, administracyjne i inne, a

także odpowiednie środki egzekucji w celu wdrożenia przepisów niniejszego Protokołu,

2.

Przepisy niniejszego Protokołu nie naruszają prawa Strony do utrzymywania lub wprowadzenia

szerszego lub bardziej dostępnego publicznie rejestru uwalniania i transferu zanieczyszczeń,

niż wymagany na podstawie tego Protokołu.

3.

Każda ze Stron podejmuje środki niezbędne do zapewnienia, że osoby zatrudnione w zakładzie

oraz członkowie społeczeństwa przekazujący władzom publicznym informację o naruszeniu

przez zakład prawa krajowego implementującego niniejszy Protokół nie są za swoje działanie

karane, prześladowane lub nękane przez ten zakład lub władze publiczne.

4.

Podczas implementacji niniejszego Protokołu każda ze Stron kieruje się podejściem

opartym na przezorności wyrażonym w Zasadzie 15 Deklaracji z 1992 r. z Rio w sprawie

Środowiska i Rozwoju.

5.

W celu uniknięcia podwójnej sprawozdawczości, systemy rejestrów uwalniania i transferu

zanieczyszczeń mogą być integrowane, w takim stopniu, w jakim to możliwe, z istniejącymi

źródłami informacji, takimi jak mechanizmy sprawozdawczości wynikające z zezwoleń

lub pozwoleń na daną działalność.

6.

Strony dążą do ujednolicenia krajowych rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń.

Zgodnie z niniejszym Protokołem każda ze Stron tworzy i prowadzi publicznie dostępny

krajowy rejestr uwalniania i transferu zanieczyszczeń, który

a)

jest oparty na danych pochodzących z konkretnego zakładu w odniesieniu do sprawozdawczości

dotyczącej źródeł punktowych;

b)

zawiera sprawozdawczość dotyczącą źródeł rozproszonych;

c)

jest oparty na kryterium konkretnego zanieczyszczenia lub, odpowiednio, na kryterium

rodzaju odpadu;

d)

dotyczy wszystkich elementów środowiska, z wyszczególnieniem uwolnień do powietrza,

gleby i wody;

e)

zawiera informacje o transferach;

f)

jest oparty na obowiązkowej sprawozdawczości okresowej;

g)

zawiera ujednolicone i dostarczane terminowo dane, przewiduje ograniczoną liczbę ujednoliconych

wartości progowych wprowadzających obowiązek sprawozdawania oraz ewentualne ograniczone

możliwości traktowania danych jako poufne;

h)

jest spójny i tak skonstruowany, aby był łatwy w obsłudze i publicznie dostępny, w

tym w formie elektronicznej;

i)

pozwala na udział społeczeństwa w rozwoju i modyfikacji rejestru; oraz

j)

istnieje w postaci usystematyzowanej komputerowej bazy danych lub w postaci kilku

połączonych baz danych prowadzonych przez organ właściwy.

1.

Każda ze Stron zapewnia, że dane znajdujące się w rejestrze, o którym mowa w art.

4, są prezentowane zarówno w formie zagregowanej, jak i niezagregowanej, tak aby informacje

o uwolnieniach i transferach mogły być wyszukiwane i dały się zidentyfikować według

kryterium

a)

zakładu i jego geograficznego położenia;

b)

rodzaju działalności;

c)

właściciela lub operatora oraz, tam, gdzie to stosowne, przedsiębiorstwa;

d)

odpowiednio, rodzaju zanieczyszczenia lub odpadu;

e)

każdego z elementów środowiska, do którego zanieczyszczenie jest uwalniane; oraz

f)

zgodnie ze wskazaniami artykułu 7 ustęp 5, miejsca przeznaczenia transferu oraz, odpowiednio,

procesów unieszkodliwiania lub odzysku odpadów.

2.

Każda ze Stron zapewnia ponadto, że dane mogą być wyszukiwane i identyfikowane według

kryterium włączonych do rejestru źródeł rozproszonych.

3.

Każda ze Stron konstruuje swój rejestr, biorąc pod uwagę możliwość jego przyszłego

rozszerzania oraz zapewniając publiczny dostęp do danych sprawozdanych za co najmniej

dziesięć ostatnich lat sprawozdawczych.

4.

Rejestr jest skonstruowany w taki sposób, aby publiczny dostęp do niego za pomocą

środków elektronicznych, takich jak Internet, był maksymalnie ułatwiony. Konstrukcja

rejestru ma pozwolić, aby, w normalnych warunkach, informacje zawarte w nim były stale

i natychmiast dostępne za pomocą środków elektronicznych.

5.

Każda ze Stron umieszcza w swoim rejestrze odesłania do swoich odpowiednich istniejących,

publicznie dostępnych baz danych związanych tematycznie z ochroną środowiska.

6.

Każda ze Stron umieszcza w swoim rejestrze odesłania do rejestrów uwalniania i transferu

zanieczyszczeń innych Stron Protokołu oraz, tam, gdzie to wykonalne, do rejestrów

innych państw.

1.

Każda ze Stron zapewnia, że utworzony przez nią rejestr zawiera informacje o

a)

uwolnieniach zanieczyszczeń objętych obowiązkiem sprawozdawczości na mocy artykułu

7 ustęp 2;

b)

transferach poza miejsce powstania objętych obowiązkiem sprawozdawczości na mocy artykułu

7 ustęp 2; oraz

c)

uwolnieniach zanieczyszczeń ze źródeł rozproszonych wymaganych na mocy artykułu 7

ustęp 4.

2.

Po dokonaniu oceny doświadczeń zdobytych podczas rozwijania krajowych rejestrów uwalniania

i transferu zanieczyszczeń i podczas implementacji niniejszego Protokołu, oraz biorąc

pod uwagę odpowiednie procesy międzynarodowe, Posiedzenie Stron dokonuje przeglądu

przewidzianych w niniejszym Protokole wymagań dotyczących sprawozdawczości oraz rozważa

następujące kwestie w kontekście dalszego rozwijania Protokołu

a)

korektę listy rodzajów działalności wymienionych w załączniku I;

b)

korektę listy zanieczyszczeń wymienionych w załączniku II;

c)

korektę wartości progowych w załącznikach I i II; oraz

d)

włączenie innych odpowiednich aspektów, takich jak informacje o transferach poza miejsce

powstania, magazynowanie, specyfikacja wymogów dotyczących sprawozdawczości ze źródeł

rozproszonych lub rozwój kryteriów obejmowania zanieczyszczeń przepisami niniejszego

Protokołu.

1.

Każda ze Stron, według swojego wyboru

a)

wymaga od właściciela lub operatora każdego indywidualnego zakładu znajdującego się

w ramach jej jurysdykcji, prowadzącego jeden lub więcej rodzajów działalności wymienionych

w załączniku I z przekroczeniem stosownych wartości progowych wymienionych w załączniku

I, kolumna 1, oraz

i)

uwalniającego którekolwiek z zanieczyszczeń wymienionych w załączniku II w ilościach

przekraczających stosowne wartości progowe wymienione w załączniku II, kolumna 1;

ii)

transferującego poza miejsce powstania którekolwiek z zanieczyszczeń wymienionych

w załączniku II w ilościach przekraczających stosowne wartości progowe wymienione

w załączniku II, kolumna 2, w przypadku gdy Strona opowiedziała się za sprawozdawczością

w zakresie transferów opartą na kryterium konkretnego zanieczyszczenia zgodnie z ustępem

5 litera d);

iii)

transferującego poza miejsce powstania ponad 2 ton odpadów niebezpiecznych rocznie

lub ponad 2 000 ton innych odpadów rocznie, w przypadku gdy Strona opowiedziała się

za sprawozdawczością w zakresie transferów opartą na kryterium rodzaju odpadu zgodnie

z ustępem 5 litera d); lub

iv)

transferującego poza miejsce powstania którekolwiek z zanieczyszczeń wymienionych

w załączniku II w ściekach przeznaczonych do oczyszczalni ścieków, w ilościach przekraczających

stosowne wartości progowe wymienione w załączniku II, kolumna 1b;

wymaga przestrzegania obowiązków nałożonych na tego właściciela lub operatora zgodnie

z ustępem 2; lub

b)

wymaga od właściciela lub operatora każdego indywidualnego zakładu znajdującego się

w obrębie jej jurysdykcji, prowadzącego jeden lub więcej rodzajów działalności wymienionych

w załączniku I przy zatrudnieniu równym lub przekraczającym wartości progowe wymienione

w załączniku I, kolumna 2, oraz wytwarzającego, przetwarzającego lub używającego którekolwiek

z zanieczyszczeń wymienionych w załączniku II w ilościach przekraczających stosowane

wartości progowe wymienione w załączniku II, kolumna 3, aby przestrzegał obowiązków

nałożonych na tego właściciela lub operatora zgodnie z ustępem 2.

2.

Każda ze Stron wymaga od właściciela lub operatora zakładu, o którym mowa w ustępie

I, aby przedkładał informacje wymienione w ustępach 5 i 6 oraz, zgodnie z zawartymi

w nich wymaganiami, w odniesieniu do tych zanieczyszczeń i odpadów, dla których wartości

progowe zostały przekroczone.

3.

Do osiągnięcia celu niniejszego Protokołu, Strona może zdecydować, że w odniesieniu

do konkretnego zanieczyszczenia stosuje się wartość progową określającą poziom uwolnienia

albo wartość progową określającą poziom wytwarzania, przetwarzania lub używania, pod

warunkiem że powoduje to zwiększenie ilości odpowiednich informacji o uwolnieniach

lub transferach dostępnych w jej rejestrze.

4.

Każda ze Stron zapewnia, że jej właściwy organ zbiera informacje o uwolnieniach zanieczyszczeń

ze źródeł rozproszonych wymienionych w ustępach 7 i 8 lub wyznacza jedną lub więcej

władz publicznych lub właściwych podmiotów do zbierania tych informacji, w celu włączenia

ich do rejestru.

5.

Każda ze Stron będzie wymagać od właścicieli lub operatorów zakładów objętych obowiązkiem

sprawozdawczości na podstawie ustępu 2 kompletowania i przedkładania organowi właściwemu

następujących informacji dotyczących zakładu

a)

nazwa, adres, położenie geograficzne oraz rodzaj lub rodzaje działalności prowadzonej

w zakładzie objętym obowiązkiem sprawozdawczości, a także nazwisko lub nazwę właściciela

lub operatora oraz, tam, gdzie to stosowne, przedsiębiorstwa;

b)

nazwa i identyfikator numeryczny każdego z zanieczyszczeń objętych obowiązkiem sprawozdawczości

zgodnie z ustępem 2;

c)

ilość każdego zanieczyszczenia objętego obowiązkiem sprawozdawczości zgodnie z ustępem

2, uwalnianego z zakładu do środowiska w roku sprawozdawczym, zarówno w formie zagregowanej,

jak i stosownie do tego, czy uwolnienie nastąpiło do powietrza, wody czy do gleby,

włączając w to zatłaczanie pod powierzchnię ziemi;

d)

opcjonalnie

i)

ilość każdego zanieczyszczenia objętego obowiązkiem sprawozdawczości zgodnie z ustępem

2, które zostało transferowane poza miejsce powstania w roku sprawozdawczym, z wyszczególnieniem

ilości przemieszczonych w celu unieszkodliwienia i w celu odzysku, a także nazwa i

adres zakładu, do którego nastąpił transfer; albo

ii)

ilość odpadów objętych obowiązkiem sprawozdawczości zgodnie z ustępem 2, transferowanych

poza miejsce powstania w roku sprawozdawczym, z wyszczególnieniem odpadów niebezpiecznych

i innych odpadów, w celu poddania jakiemukolwiek procesowi odzysku lub unieszkodliwienia,

oznaczając odpowiednio literą „R” albo „D” w zależności od tego, czy odpady są przeznaczone

do odzysku czy do unieszkodliwienia zgodnie z załącznikiem III, a także, w odniesieniu

do transgranicznego przemieszczania odpadów niebezpiecznych, nazwa i adres podmiotu

unieszkodliwiającego lub prowadzącego odzysk odpadów oraz rzeczywiste miejsce unieszkodliwiania

lub odzysku odpadów, do którego nastąpił transfer;

e)

ilość każdego zanieczyszczenia w ściekach, objętego obowiązkiem sprawozdawczości zgodnie

z ustępem 2, transferowanego poza miejsce powstania w roku sprawozdawczym; oraz

f)

typ metodologii użytej do uzyskania informacji, o których mowa w literach c)-e), zgodnie

z artykułem 9 ustęp 2, ze wskazaniem, czy informacje oparte zostały na pomiarach,

obliczeniach, czy szacunkach.

6.

Informacje, o których mowa w ustępie 5 litery c)-e), zawierają informacje o uwolnieniach

będących rezultatem zarówno normalnej działalności, jak i wydarzeń nadzwyczajnych.

7.

Każda ze Stron przedstawia w swoim rejestrze, według odpowiedniego podziału przestrzennego,

informacje o uwolnieniach zanieczyszczeń ze źródeł rozproszonych, w odniesieniu do

których Strona ta postanowiła, że dane o nich są zbierane przez odpowiednie organy

i wykonalne jest włączenie tych danych. W przypadku gdy, zgodnie z postanowieniem

Strony, dane takie nie istnieją, Strona ta podejmie środki w celu zapoczątkowania

sprawozdawczości w zakresie uwolnień odpowiednich zanieczyszczeń z jednego lub większej

ilości źródeł rozproszonych, zgodnie ze swoimi priorytetami krajowymi.

8.

Informacje, o których mowa w ustępie 7, zawierają informacje o typie metodologii użytej

do uzyskania informacji

1.

Każda ze Stron zapewnia, że informacje; których włączenie do jej rejestru jest wymagane,

są publicznie dostępne, opracowywane i prezentowane w rejestrze w każdym roku kalendarzowym.

Rokiem sprawozdawczym jest rok kalendarzowy, którego dotyczą dane informacje. Dla

każdej ze Stron pierwszym rokiem sprawozdawczym jest rok kalendarzowy następujący

po wejściu w życie niniejszego Protokołu w stosunku do tej Strony. Sprawozdawczość

wymagana na mocy artykułu 7 następuje w cyklu rocznym. Drugi rok sprawozdawczy może

być jednak rokiem kalendarzowym następującym nie bezpośrednio po pierwszym roku sprawozdawczym,

lecz dopiero jako kolejny rok kalendarzowy.

2.

Każda ze Stron niebędąca regionalną organizacją integracji gospodarczej zapewnia,

że informacje są włączane do jej rejestru w terminie piętnastu miesięcy od zakończenia

każdego roku sprawozdawczego. Informacje dotyczące pierwszego roku sprawozdawczego

są jednak włączone do rejestru w terminie dwóch lat od zakończenia tego roku sprawozdawczego.

3.

Każda ze Stron będąca regionalną organizacją integracji gospodarczej zapewnia, że

informacje dotyczące poszczególnych lat sprawozdawczych są włączone do rejestru w

terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym Strony niebędące regionalnymi organizacjami

integracji gospodarczej mają obowiązek włączyć informacje do swoich rejestrów.

1.

Każda ze Stron wymaga od właścicieli lub operatorów zakładów będących przedmiotem

wymagań dotyczących sprawozdawczości określonych w artykule 7, aby ewidencjonowali

dane konieczne do określenia, zgodnie z ustępem 2 i z odpowiednią częstotliwością,

dokonywanych przez dany zakład uwolnień i transferów poza miejsce powstania, będących

przedmiotem sprawozdawczości na mocy artykułu 7, oraz aby przechowywali i udostępniali

właściwym władzom ewidencję danych, na podstawie których uzyskano przekazane w raporcie

informacje, za okres pięciu lat od zakończenia roku sprawozdawczego, którego dotyczą.

Ewidencje te przedstawiają również metodologię użytą do zebrania danych.

2.

Każda ze Stron wymaga od właścicieli lub operatorów zakładów będących przedmiotem

sprawozdawczości na mocy artykułu 7, aby posługiwali się najlepszymi dostępnymi informacjami,

które mogą zawierać dane o wynikach monitoringu, czynniki powodujące emisję; równania

bilansu masowego, wyniki monitoringu pośredniego lub innych obliczeń, wyniki ocen

technicznych i innych ocen. Tam, gdzie to stosowne, informacje powinny być zbierane

z zastosowaniem metodologii uznawanych na forum międzynarodowym.

1.

Każda ze Stron wymaga od właścicieli lub operatorów zakładów podlegających wymaganiom

dotyczącym sprawozdawczości określonym w artykule 7 ustęp 1, aby zapewnili jakość

danych zawartych w raportach.

2.

Każda ze Stron zapewnia, że dane zawarte w jej rejestrze są przedmiotem oceny jakości

przeprowadzanej przez organ właściwy, dotyczącej w szczególności ich kompletności,

spójności i wiarygodności, z uwzględnieniem wytycznych, które mogą zostać opracowane

przez Posiedzenie Stron.

1.

Każda ze Stron zapewnia publiczny dostęp do informacji zawartych w prowadzonym przez

nią rejestrze uwalniania i transferu zanieczyszczeń, bez konieczności wykazywania

jakiegokolwiek interesu i zgodnie z postanowieniami niniejszego Protokołu, w pierwszym

rzędzie przez zapewnienie bezpośredniego elektronicznego dostępu do rejestru za pomocą

publicznych sieci telekomunikacyjnych.

2.

W przypadku gdy informacje zawarte w prowadzonym przez Stronę rejestrze nie są łatwo

publicznie dostępne za pomocą środków elektronicznych, każda ze Stron zapewnia, że

jej organ właściwy udostępnia te informacje na żądanie, za pomocą innych skutecznych

środków, tak szybko, jak to możliwe, lecz nie później niż jeden miesiąc po złożeniu

wniosku.

3.

Z zastrzeżeniem ustępu 4, każda ze Stron zapewnia, że dostęp do informacji zawartych

w rejestrze jest bezpłatny.

4.

Każda ze Stron może zezwolić swojemu organowi właściwemu na pobieranie opłat za sporządzenie

kopii i przesłanie określonych informacji, o których mowa w ustępie 2, opłaty te nie

mogą jednak przekraczać uzasadnionych stawek.

5.

W przypadku gdy informacje zawarte w prowadzonym przez Stronę rejestrze nie są łatwo

publicznie dostępne za pomocą środków elektronicznych, każda ze Stron ułatwia elektroniczny

dostęp do swojego rejestru w miejscach publicznie dostępnych, na przykład w bibliotekach

publicznych, urzędach władz lokalnych lub innych odpowiednich miejscach.

1.

Każda ze Stron może upoważnić właściwy organ do uznania za poufną informację znajdującą

się w rejestrze, w przypadku gdy publiczne ujawnienie tej informacji miałoby szkodliwy

wpływ na

a)

stosunki międzynarodowe, obronę narodową lub bezpieczeństwo publiczne;

b)

wymiar sprawiedliwości, prawo do bezstronnego procesu lub zdolność prowadzenia przez

władzę publiczną dochodzenia w sprawach karnych lub dyscyplinarnych;

c)

tajemnicę handlową lub przemysłową, jeżeli tajemnica taka jest chroniona przez prawo

dla obrony uzasadnionych interesów gospodarczych;

d)

prawa własności intelektualnej; lub

e)

poufność danych lub akt osobowych dotyczących osoby fizycznej, tam, gdzie zachowanie

takiej poufności jest przewidziane przez prawo krajowe, a osoba ta nie zgadza się

na publiczne ujawnienie informacji.

Powyższe powody umożliwiające zachowanie poufności są interpretowane w sposób zawężający,

z uwzględnieniem interesu społecznego przemawiającego za ujawnieniem informacji oraz

tego, czy żądana informacja dotyczy uwolnień do środowiska.

2.

W ramach ustępu 1 litera c) informacje dotyczące uwolnień mające znaczenie dla ochrony

środowiska ujawnia się zgodnie z prawem krajowym.

3.

W każdym przypadku uznania informacji za poufną zgodnie z ustępem 1, w rejestrze wskazuje

się, jaki typ informacji został utajniony, na przykład poprzez dostarczenie, jeśli

to możliwe, ogólnych informacji chemicznych oraz wskazanie powodu utajnienia.

1.

Każda ze Stron zapewnia odpowiednie możliwości udziału społeczeństwa w rozwoju krajowych

rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń, w ramach swojego prawa krajowego.

2.

Do realizacji celu wyrażonego w ustępie 1 każda ze Stron zapewnia możliwość bezpłatnego

dostępu do informacji dotyczących proponowanych środków rozwoju krajowego rejestru

uwalniania i transferu zanieczyszczeń oraz możliwość składania wszelkich komentarzy,

informacji, analiz lub opinii odnoszących się do procesu podejmowania decyzji, a organ

właściwy Herze w należyty sposób pod uwagę taki wkład społeczny.

3.

Każda ze Stron zapewnia, aby po podjęciu decyzji o utworzeniu lub istotnej zmianie

rejestru informacja o decyzji i o uzasadniających ją okolicznościach została podana

do publicznej wiadomości w terminie.

1.

Każda ze Stron zapewnia, w ramach ustawodawstwa krajowego, aby każda osoba, która

stwierdza, że jej żądanie udostępnienia informacji na mocy artykułu 11 ustęp 2 pozostało

nierozpatrzone, niesłusznie odrzucone w całości lub w części, nieodpowiednio rozpatrzone

lub w inny sposób niepotraktowane zgodnie z postanowieniami tego ustępu, miała dostęp

do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem powołanym

z mocy ustawy.

2.

Wymagania określone w ustępie 1 nie naruszają odpowiednich praw i obowiązków Stron

wynikających z obowiązujących stosowanych między nimi traktatów, dotyczących spraw

uregulowanych w niniejszym artykule.

1.

Każda ze Stron wspiera społeczną świadomość w zakresie rejestru uwalniania i transferu

zanieczyszczeń oraz zapewnia udzielanie społeczeństwu pomocy i wskazówek w zakresie

dostępu do rejestru, w zrozumieniu zawartych w nim informacji oraz w zakresie korzystania

z tych informacji.

2.

Każda ze Stron powinna zapewnić odpowiedzialnym organom i podmiotom właściwe wzmocnienie

instytucjonalne oraz wskazówki pomocne przy wykonywaniu obowiązków wynikających z

niniejszego Protokołu.

1.

Tam, gdzie to stosowne, Strony współpracują i wspierają się wzajemnie

a)

w międzynarodowych działaniach służących realizacji celów niniejszego Protokołu;

b)

na podstawie wzajemnego porozumienia zainteresowanych Stron, we wdrażaniu krajowych

systemów zgodnie z niniejszym Protokołem;

c)

w przekazywaniu informacji objętych niniejszym Protokołem, dotyczących uwolnień i

transferów na obszarach przygranicznych; oraz

d)

w przekazywaniu informacji objętych niniejszym Protokołem, dotyczących transferów

między Stronami

2.

Tam, gdzie to stosowne, Strony popierają współpracę między sobą i z odpowiednimi organizacjami

międzynarodowymi w celu promowania

a)

społecznej świadomości na poziomie międzynarodowym;

b)

przepływu technologu; oraz

c)

zabezpieczenia pomocy technicznej w sprawach związanych z niniejszym Protokołem dla

Stron należących do krajów rozwijających się oraz dla Stron, których gospodarka znajduje

się w okresie transformacji

1.

Niniejszym ustanawia się Posiedzenie Stron. Jego pierwsza sesja zwołuje się nie później

niż w ciągu dwóch lat od daty wejścia w życie niniejszego Protokołu. Następnie zwykłe

sesje Posiedzenia Stron odbywają się łącznie albo równolegle ze zwykłymi Posiedzeniami

Stron Konwencji, chyba że Strony niniejszego Protokołu postanowią inaczej. Posiedzenie

Stron odbywa się na sesji nadzwyczajnej, jeśli samo tak zdecyduje podczas sesji zwykłej,

albo na pisemny wniosek którejkolwiek ze Stron, pod warunkiem że w terminie sześciu

miesięcy od zakomunikowania go wszystkim Stronom przez Sekretarza Wykonawczego Europejskiej

Komisji Gospodarczej wniosek taki uzyska poparcie co najmniej jednej trzeciej Stron.

2.

Posiedzenie Stron dokonuje w sposób ciągły przeglądu wdrażania i rozwoju niniejszego

Protokołu, opierając się na okresowych sprawozdaniach Stron oraz, mając ten cel na

uwadze

a)

dokonuje przeglądu rozwoju rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń i popiera

ich stałe wzmacnianie i ujednolicanie;

b)

opracowuje wytyczne ułatwiające ich Stronom sprawozdawczość, unikając przy tym dublowania

wysiłków w tym zakresie;

c)

opracowuje plan prac;

d)

rozpatruje i, tam, gdzie to stosowne, przyjmuje środki w celu zwiększenia współpracy

międzynarodowej zgodnie z artykułem 16;

e)

tworzy instytucje pomocnicze, które uznaje za potrzebne;

f)

rozpatruje i przyjmuje propozycje zmian do niniejszego Protokołu i jego załączników,

które uznaje za potrzebne dla osiągnięcia celu Protokołu, zgodnie z postanowieniami

artykułu 20;

g)

podczas pierwszej sesji rozważa i przyjmuje w drodze konsensusu reguły proceduralne

dotyczące swoich sesji i sesji swoich instytucji pomocniczych, biorąc pod uwagę wszelkie

reguły proceduralne przyjęte przez Posiedzenie Stron Konwencji;

h)

rozpatruje ustanowienie rozwiązań finansowych w drodze konsensusu oraz mechanizmów

pomocy technicznej ułatwiających wdrażanie niniejszego Protokołu;

i)

tam, gdzie to stosowne, korzysta z usług innych odpowiednich instytucji międzynarodowych

dla osiągnięcia celów niniejszego Protokołu;

j)

rozpatruje i podejmuje wszelkie dodatkowe działania, które mogą być wymagane dla wsparcia

celów niniejszego Protokołu, takie jak przyjęcie wytycznych i zaleceń popierających

jego wdrażanie.

3.

Posiedzenie Stron ułatwia wymianę informacji dotyczących doświadczeń zdobytych podczas

sprawozdawczości w zakresie transferów z zastosowaniem podejścia opartego na kryterium

zanieczyszczenia i na kryterium rodzaju odpadu oraz dokonuje przeglądu tych doświadczeń

w celu zbadania możliwości ujednolicenia tych dwóch podejść, biorąc pod uwagę interes

społeczny w zakresie dostępu do informacji, zgodnie z artykułem 1, a także ogólną

skuteczność krajowych rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń.

4.

Organizacja Narodów Zjednoczonych, jej wyspecjalizowane agencje oraz Międzynarodowa

Agencja Energii Atomowej, jak również każde państwo lub regionalna organizacja integracji

gospodarczej uprawnione na mocy artykułu 24 do podpisania niniejszego Protokołu, lecz

niebędące jego Stronami, jak również każda organizacja międzynarodowa właściwa w dziedzinach,

których dotyczy Protokół, są uprawnione do uczestniczenia jako obserwatorzy w sesjach

Posiedzenia Stron. Ich wstęp i uczestnictwo podlega regułom proceduralnym przyjętym

przez Posiedzenie Stron.

5.

Każda organizacja pozarządowa właściwa w dziedzinach, których dotyczy Protokół, która

zawiadomiła Sekretarza Wykonawczego Europejskiej Komisji Gospodarczej o swojej chęci

uczestnictwa w sesji Posiedzenia Stron, jest uprawniona do uczestniczenia jako obserwator,

chyba że sprzeciwi się temu jedna trzecia obecnych. Jej wstęp i uczestnictwo podlega

regułom proceduralnym przyjętym przez Posiedzenie Stron.

1.

Z wyjątkiem przewidzianym w ustępie 2, każda ze Stron niniejszego Protokołu ma prawo

do jednego głosu.

2.

Regionalne organizacje integracji gospodarczej, w sprawach podlegających ich właściwości,

mają prawo do głosowania ilością głosów równą liczbie ich państw członkowskich, które

są Stronami. Organizacje te nie mogą korzystać z prawa do głosowania, jeżeli ich państwa

członkowskie korzystają ze swojego prawa do głosowania i odwrotnie.

Załączniki do niniejszego Protokołu stanowią jego integralną część i, o ile wyraźnie

nie stwierdzono inaczej, odwołanie do niniejszego Protokołu stanowi jednocześnie odwołanie

do jego załączników.

1.

Każda Strona może proponować zmiany do niniejszego Protokołu.

2.

Propozycje zmian do niniejszego Protokołu są rozpatrywane na sesji Posiedzenia Stron.

3.

Każdą proponowaną zmianę do niniejszego Protokołu składa się na piśmie do sekretariatu,

który przekazuje ją wszystkim Stronom, innym Państwom i regionalnym organizacjom integracji

gospodarczej, które zgodziły się na związanie niniejszym Protokołem, a w stosunku

do których nie wszedł on jeszcze w życie, oraz Sygnatariuszom, co najmniej na sześć

miesięcy przed sesją, na której zostanie zaproponowane przyjęcie tej zmiany.

4.

Strony dokładają wszelkich starań, aby porozumienie co do każdej proponowanej zmiany

zostało osiągnięte w drodze konsensusu. Jeżeli wszelkie środki do osiągnięcia konsensusu

zostaną wyczerpane, a porozumienie nie zostanie osiągnięte, zmiana może w ostateczności

zostać przyjęta większością trzech czwartych głosów Stron obecnych na sesji i głosujących.

5.

Do celów niniejszego artykułu, „Strony obecne i głosujące” oznacza Strony obecne i

oddające głos za lub przeciw.

6.

Każda zmiana do niniejszego Protokołu przyjęta zgodnie z ustępem 4 jest przekazywana

przez sekretariat Depozytariuszowi, który rozsyła ją wśród wszystkich Stron, innych

Państw i regionalnych organizacji integracji gospodarczej, które zgodziły się na związanie

niniejszym Protokołem, a w stosunku do których nie wszedł on jeszcze w życie, oraz

wśród Sygnatariuszy.

7.

Zmiana inna niż dotycząca załącznika wchodzi w życie w stosunku do Stron, które ją

ratyfikowały, przyjęły lub zatwierdziły dziewięćdziesiątego dnia od dnia otrzymania

przez Depozytariusza dokumentów potwierdzających ratyfikacje, przyjęcie lub zatwierdzenie

od co najmniej trzech czwartych Stron, które były nimi w czasie, kiedy zmiana była

przyjmowana. Następnie, zmiana wchodzi w życie w stosunku do każdej innej Strony dziewięćdziesiątego

dnia od dnia złożenia przez tę Stronę dokumentu potwierdzającego ratyfikacje, przyjęcie

lub zatwierdzenie zmiany.

8.

W przypadku zmiany do załącznika Strona, która jej nie akceptuje, zawiadamia o rym

Depozytariusza na piśmie w terminie dwunastu miesięcy od dnia rozesłania tej zmiany

przez Depozytariusza. Depozytariusz niezwłocznie informuje wszystkie Strony o otrzymaniu

takiego zawiadomienia. Strona może w dowolnej chwili wycofać zawiadomienie o braku

akceptacji, po czym zmiana do załącznika wchodzi w życie w stosunku do tej Strony.

9.

Po upływie dwunastu miesięcy od dnia rozesłania przez Depozytariusza zmiany do załącznika

zgodnie z ustępem 6, zmiana ta wchodzi w życie w stosunku do tych Stron, które nie

przedłożyły Depozytariuszowi zawiadomienia zgodnie z ustępem 8, pod warunkiem że w

tym czasie zawiadomienia takie złożyła nie więcej niż jedna trzecia Stron będących

nimi w czasie, kiedy zmiana do załącznika była przyjmowana.

10.

W przypadku gdy zmiana do załącznika jest bezpośrednio związana ze zmianą do Protokołu,

nie wchodzi ona w życie do czasu wejścia w życie zmiany do Protokołu.

Sekretarz Wykonawczy Europejskiej Komisji Gospodarczej spełnia następujące funkcje

sekretariatu

a)

przygotowywanie i obsługa sesji Posiedzenia Stron;

b)

przekazywanie Stronom sprawozdań i innych informacji otrzymywanych zgodnie z postanowieniami

niniejszego Protokołu;

c)

przekazywanie Posiedzeniu Stron sprawozdań o działalności sekretariatu; oraz

d)

wszelkie inne funkcje, które mogą zostać określone przez Posiedzenie Stron w oparciu

o dostępne środki.

Na swojej pierwszej sesji Posiedzenie Stron ustanawia w drodze konsensusu procedury

współpracy i mechanizmy instytucjonalne o charakterze niesądowym, niespornym i doradczym,

zajmujące się oceną i wspieraniem przestrzegania postanowień niniejszego Protokołu

oraz przypadkami nieprzestrzegania. Ustanawiając takie procedury i mechanizmy. Posiedzenie

Stron rozważa między innymi, czy zezwolić na przyjmowanie informacji dotyczących spraw

związanych z niniejszym Protokołem od członków społeczeństwa.

1.

W razie powstania sporu pomiędzy dwoma lub więcej Stronami dotyczącego wykładni lub

stosowania niniejszego Protokołu, poszukują one rozwiązania w drodze negocjacji lub

za pomocą jakiegokolwiek innego pokojowego sposobu rozstrzygania sporów uzgodnionego

przez strony sporu.

2.

Przy podpisywaniu, ratyfikacji, zatwierdzaniu, przyjęciu lub przystąpieniu do niniejszego

Protokołu, albo w późniejszym terminie, Państwo może oświadczyć Depozytariuszowi na

piśmie, że dla sporów nierozwiązanych zgodnie z postanowieniami ustępu 1 przyjmuje

ono jeden lub oba z następujących sposobów rozstrzygania sporów jako obowiązujące

w stosunku do każdej Strony przyjmującej takie samo zobowiązanie

a)

przedłożenie sporu Międzynarodowemu Trybunałowi Sprawiedliwości;

b)

arbitraż zgodnie z procedurą ustaloną w załączniku IV.

Regionalna organizacja integracji gospodarczej może złożyć skuteczną deklarację w

stosunku do arbitrażu zgodnie z procedurą, o której mowa w literze b).

3.

jeżeli strony sporu zgodziły się na oba sposoby rozstrzygania sporów, o których mowa

w ustępie 2, spór może zostać poddany tylko Międzynarodowemu Trybunałowi Sprawiedliwości,

chyba że strony sporu uzgodnią inaczej.

Niniejszy Protokół jest otwarty do podpisu w Kijowie (Ukraina) od dnia 21 do dnia

23 maja 2003 r. podczas piątej Konferencji Ministerialnej „Środowisko dla Europy”,

a następnie w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku do dnia 31

grudnia 2003 r., dla wszystkich państw będących członkami Organizacji Narodów Zjednoczonych

oraz dla regionalnych organizacji integracji gospodarczej utworzonych przez suwerenne

państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych, którym państwa członkowskie

przekazały kompetencje w sprawach regulowanych niniejszym Protokołem, włączając w

to kompetencję do zawierania traktatów w tych sprawach.

Funkcję Depozytariusza niniejszego Protokołu pełni Sekretarz Generalny Organizacji

Narodów Zjednoczonych.

1.

Niniejszy Protokół podlega ratyfikacji, zatwierdzeniu lub przyjęciu przez Państwa

sygnatariuszy lub przez regionalne organizacje integracji gospodarczej, o których

mowa w artykule 24.

2.

Niniejszy Protokół jest otwarty od dnia 1 stycznia 2004 r. dla przystąpienia przez

Państwa i regionalne organizacje integracji gospodarczej, o których mowa w artykule

24.

3.

Każda regionalna organizacja integracji gospodarczej, o której mowa w artykule 24,

stająca się Stroną, a której żadne z państw członkowskich nie jest Stroną, przyjmuje

na siebie wszystkie zobowiązania wynikające z niniejszego Protokołu. W przypadku organizacji,

której jedno lub więcej Państw członkowskich jest Stroną, organizacja ta i jej państwa

członkowskie decydują o podziale odpowiedzialności za wypełnienie zobowiązań wynikających

z niniejszego Protokołu. W takich przypadkach organizacja i jej państwa członkowskie

nie mogą równocześnie korzystać z uprawnień wynikających z niniejszego Protokołu.

4.

Regionalne organizacje integracji gospodarczej, o których mowa w artykule 24, w swoich

instrumentach ratyfikacji, przyjęcia, zatwierdzenia lub przystąpienia określą zakres

swoich kompetencji w odniesieniu do spraw uregulowanych niniejszym Protokołem. Organizacje

te informują także Depozytariusza o każdej istotnej zmianie w zakresie ich kompetencji.

1.

Niniejszy Protokół wchodzi w życie dziewięćdziesiątego dnia od dnia złożenia szesnastego

instrumentu ratyfikacji, przyjęcia, zatwierdzenia lub przystąpienia.

2.

Do celów ustępu 1 żadnego instrumentu złożonego przez regionalną organizację integracji

gospodarczej nie zalicza się jako dodatkowego w stosunku do złożonych przez państwa

członkowskie tej organizacji.

3.

Dla każdego Państwa lub regionalnej organizacji integracji gospodarczej, które ratyfikują,

przyjmą lub zatwierdzą niniejszy Protokół lub przystąpią do niego po złożeniu szesnastego

dokumentu potwierdzającego ratyfikację, przyjęcie, zatwierdzenie lub przystąpienie,

Protokół wchodzi w życie dziewięćdziesiątego dnia od dnia złożenia przez to Państwo

lub organizację instrumentu ratyfikacji, przyjęcia, zatwierdzenia lub przystąpienia.

W odniesieniu do Protokołu nie dopuszcza się składania żadnych zastrzeżeń.

W każdym czasie, po upływie trzech lat od daty wejścia w życie niniejszego Protokołu

w odniesieniu do danej Strony, Strona ta może wypowiedzieć Protokół poprzez złożenie

Depozytariuszowi pisemnego zawiadomienia. Każde takie zawiadomienie staje się skuteczne

dziewięćdziesiątego dnia od dnia otrzymania wypowiedzenia przez Depozytariusza.

Oryginał niniejszego Protokołu, którego teksty angielski, francuski i rosyjski są

jednakowo autentyczne, jest złożony u Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych.