Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 września 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych
Table of Provisions (88)
Statutory Text (88 Articles)
1
Ustawa określa zasady wydawania i używania elektronicznych instrumentów płatniczych,
w tym instrumentów pieniądza elektronicznego, oraz prawa i obowiązki stron umów o
elektroniczny instrument płatniczy w zakresie nieuregulowanym w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych
(Dz. U. Nr 199, poz. 1175 i Nr 291, poz. 1707 oraz z 2012 r. poz. 1166).
1a
Ustawa określa również zasady tworzenia, organizacji, działalności oraz nadzoru, a
także likwidacji instytucji pieniądza elektronicznego.
2.
Przepisów ustawy nie stosuje się do elektronicznych instrumentów płatniczych używanych
przez banki w celu realizowania wzajemnych płatności w międzybankowych systemach rozliczeniowych.
3.
Jeśli wydawca kart płatniczych jest jednocześnie ich akceptantem i umowa nie przewiduje
możliwości akceptacji tych kart poza własną siecią wydawcy, przepisy ustawy stosuje
się tylko w zakresie ochrony posiadacza i wykonywania obowiązków informacyjnych wobec
Narodowego Banku Polskiego, zwanego dalej „NBP”.
Użyte w ustawie określenia oznaczają
1
agent rozliczeniowy - bank lub instytucję kredytową prowadzące działalność określoną
w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, albo instytucję płatniczą w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, która uzyskała zezwolenie na prowadzenie takiej działalności;
2)
akceptant - przedsiębiorcę, który zawarł z agentem rozliczeniowym umowę o przyjmowanie
zapłaty przy użyciu elektronicznych instrumentów płatniczych;
3)
bankomat - urządzenie umożliwiające posiadaczowi lub użytkownikowi karty płatniczej
podejmowanie gotówki lub dodatkowo dokonywanie innych operacji;
4
elektroniczny instrument płatniczy - każdy instrument płatniczy, w tym z dostępem
do środków pieniężnych na odległość, umożliwiający posiadaczowi dokonywanie operacji
przy użyciu informatycznych nośników danych lub elektroniczną identyfikację posiadacza
niezbędną do dokonania operacji, w szczególności kartę płatniczą lub instrument pieniądza
elektronicznego;
5
instytucja pieniądza elektronicznego - inną niż bank osobę prawną, utworzoną i działającą
na podstawie zezwolenia właściwych władz lub przepisów prawa, której przedmiotem działania
jest prowadzenie we własnym imieniu i na własny rachunek działalności polegającej
na wydawaniu do dyspozycji i wykupie pieniądza elektronicznego oraz rozliczanie transakcji
dokonywanych przy użyciu instrumentów pieniądza elektronicznego;
6)
instrument pieniądza elektronicznego - urządzenie elektroniczne, na którym jest przechowywany
pieniądz elektroniczny, w szczególności kartę elektroniczną zasilaną do określonej
wartości;
7
karta płatnicza - kartę identyfikującą wydawcę i upoważnionego posiadacza, uprawniającą
do wypłaty gotówki lub dokonywania zapłaty, a w przypadku karty wydanej przez bank
lub instytucję ustawowo upoważnioną do udzielania kredytu - także do dokonywania wypłaty
gotówki lub zapłaty z wykorzystaniem kredytu;
8)
(uchylony);
9)
operacja - wypłatę gotówki, wydanie polecenia przelewu lub polecenia zapłaty albo
dokonanie zapłaty przy użyciu elektronicznego instrumentu płatniczego;
10
pieniądz elektroniczny - wartość pieniężną stanowiącą elektroniczny odpowiednik znaków
pieniężnych, która spełnia łącznie następujące przesłanki
a)
jest przechowywana elektronicznie, w tym magnetycznie,
b)
jest wydawana do dyspozycji na podstawie umowy w zamian za środki pieniężne o nominalnej
wartości nie mniejszej niż ta wartość,
c)
jest przyjmowana jako środek płatniczy przez przedsiębiorców innych niż wydający ją
do dyspozycji,
d)
jest wyrażona w jednostkach pieniężnych;
11
posiadacz - osobę fizyczną, osobę prawną lub inny podmiot, który zawarł umowę o wydanie
pieniądza elektronicznego z wydawcą pieniądza elektronicznego;
12)
użytkownik karty płatniczej - osobę fizyczną upoważnioną przez posiadacza do dokonywania
w imieniu i na rzecz posiadacza operacji określonych w umowie, której dane identyfikacyjne
są umieszczone na karcie płatniczej;
13)
zestawienie operacji - wykaz operacji dokonanych przy użyciu elektronicznego instrumentu
płatniczego w okresie rozliczeniowym, przyjętym przez wydawcę do rozliczenia z posiadaczem
z tytułu dokonanych operacji oraz należnych wydawcy opłat i prowizji, udostępniany
posiadaczowi po zakończeniu okresu rozliczeniowego;
14)
krajowa instytucja pieniądza elektronicznego - instytucję pieniądza elektronicznego
mającą siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
15)
zagraniczna instytucja pieniądza elektronicznego - instytucję pieniądza elektronicznego
mającą siedzibę za granicą;
16)
oddział zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego - jednostkę organizacyjną
zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego wykonującą w jej imieniu i na jej
rzecz wszystkie lub niektóre rodzaje działalności wynikające z zezwolenia udzielonego
tej instytucji, przy czym wszystkie jednostki organizacyjne danej zagranicznej instytucji
pieniądza elektronicznego odpowiadające powyższym cechom, utworzone na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, uważa się za jeden oddział;
17)
system autoryzacji i rozliczeń - podlegające prawu polskiemu prawne powiązania pomiędzy
agentem rozliczeniowym, akceptantami i wydawcami elektronicznych instrumentów płatniczych,
w ramach których określa się wspólne zasady przyjmowania zapłaty przy użyciu elektronicznych
instrumentów płatniczych i rozliczeń z tego tytułu.
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
Roszczenia z tytułu umowy o elektroniczny instrument płatniczy przedawniają się z
upływem 2 lat.
(uchylony).
(uchylony).
Odmowa przyjęcia zapłaty przez akceptanta może nastąpić w szczególności w przypadku
1)
nieważności elektronicznego instrumentu płatniczego;
2)
zastrzeżenia elektronicznego instrumentu płatniczego;
3)
niezgodności podpisu na elektronicznym instrumencie płatniczym z podpisem na dokumencie
obciążeniowym;
4)
odmowy okazania dokumentu stwierdzającego tożsamość przez posiadacza lub użytkownika
w przypadku określonym w art. 10 ust. 1, albo stwierdzenia posługiwania się elektronicznym
instrumentem płatniczym przez osobę nieuprawnioną;
5)
niemożności uzyskania akceptacji dokonania operacji.
1.
Akceptant może żądać, aby posiadacz elektronicznego instrumentu płatniczego lub użytkownik
karty płatniczej okazał dokument stwierdzający tożsamość w razie uzasadnionych wątpliwości
co do jego tożsamości.
2.
Akceptant może zatrzymać elektroniczny instrument płatniczy w przypadku
1)
nieważności elektronicznego instrumentu płatniczego;
2)
zastrzeżenia elektronicznego instrumentu płatniczego;
3)
niezgodności podpisu na elektronicznym instrumencie płatniczym z podpisem na dokumencie
obciążeniowym;
4)
posługiwania się elektronicznym instrumentem płatniczym przez osobę nieuprawnioną;
5)
otrzymania polecenia zatrzymania elektronicznego instrumentu płatniczego od agenta
rozliczeniowego.
3
Akceptant i agent rozliczeniowy są obowiązani do ustalenia i przestrzegania procedur
bezpieczeństwa, w szczególności akceptant jest obowiązany do nieudostępniania danych
o posiadaczu lub użytkowniku osobom nieuprawnionym oraz do niedopuszczenia do nieprawidłowego
użycia lub do skopiowania elektronicznego instrumentu płatniczego.
Akceptant oznacza miejsce, w którym prowadzi działalność, w sposób umożliwiający jednoznaczne
określenie, przy użyciu jakich elektronicznych instrumentów płatniczych można dokonywać
u niego operacji.
Agent rozliczeniowy prowadzący system autoryzacji i rozliczeń rozpatruje reklamacje
dotyczące operacji kwestionowanych przez wydawcę. W przypadku operacji dokonanych
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpatrywanie reklamacji przez agenta rozliczeniowego
nie może trwać dłużej niż 90 dni.
1.
Agenci rozliczeniowi obowiązani są przekazywać do NBP następujące informacje o
1)
liczbie akceptantów;
2)
liczbie urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze;
3)
liczbie i wartości przeprowadzonych transakcji;
4)
zarejestrowanych próbach przeprowadzenia i przeprowadzonych transakcjach mających
na celu naruszenie lub obejście przepisów prawa albo reguł uczciwego obrotu.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii Prezesa
NBP, określi, w drodze rozporządzenia, sposób, szczegółowy zakres i terminy realizacji
obowiązku, o którym mowa w ust. 1, kierując się potrzebą zapewnienia NBP danych niezbędnych
do dokonywania okresowych ocen rozliczeń pieniężnych.
1.
Przez umowę o kartę płatniczą wydawca karty płatniczej zobowiązuje się wobec posiadacza
karty płatniczej do rozliczania operacji dokonanych przy użyciu karty płatniczej,
a posiadacz zobowiązuje się do zapłaty kwot operacji wraz z należnymi wydawcy kwotami
opłat i prowizji lub do spłaty swoich zobowiązań na rachunek wskazany przez wydawcę.
2.
(uchylony).
3.
(uchylony).
1.
(uchylony).
2.
(uchylony).
3.
(uchylony).
4.
Wydawcy kart płatniczych obowiązani są przekazywać do NBP następujące informacje o
wydawanych przez siebie kartach płatniczych
1)
rodzaje i liczbę wydawanych kart płatniczych;
2)
liczbę operacji dokonanych przy ich użyciu oraz ich wartość;
3)
liczbę udostępnianych bankomatów, liczbę przeprowadzonych za ich pośrednictwem operacji
i ich wartość;
4)
zarejestrowane próby przeprowadzenia i przeprowadzone transakcje zmierzające do naruszenia
lub obejścia przepisów prawa albo reguł uczciwego obrotu.
5.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii Prezesa
NBP, określi, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i terminy realizacji obowiązku,
o którym mowa w ust. 4, kierując się potrzebą zapewnienia NBP danych niezbędnych do
dokonywania okresowych ocen rozliczeń pieniężnych.
(uchylony).
Wydawca jest właścicielem wydanej przez siebie karty płatniczej.
Posiadacz może odstąpić od umowy o kartę płatniczą w terminie 14 dni od dnia otrzymania
pierwszej karty płatniczej, o ile nie dokonał żadnej operacji przy użyciu tej karty.
W takim przypadku wydawca zwraca posiadaczowi kwotę poniesionych opłat. Wydawca może
obciążyć posiadacza kosztami związanymi z wydaniem karty płatniczej, w zakresie przewidzianym
w umowie.
(uchylony).
1.
Karta płatnicza może być używana wyłącznie przez osobę, której dane identyfikacyjne
zostały umieszczone na karcie płatniczej.
2.
Umowa o kartę płatniczą może przewidywać, że karta płatnicza będzie używana przez
użytkownika karty płatniczej, określając jednocześnie sposób korzystania z niej.
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem art. 61, 71, 127 i art.
128 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.
(uchylony).
Wydawca informuje posiadacza o sposobie oznaczenia akceptantów oraz bankomatów i innych
miejsc, w których może dokonywać operacji przy użyciu karty płatniczej.
(uchylony).
(uchylony).
Posiadacz i użytkownik karty płatniczej, dokonując zapłaty przy użyciu karty płatniczej,
obowiązani są okazać, na żądanie akceptanta, dokument stwierdzający tożsamość.
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 12 pkt
5, art. 13, art. 17 pkt 2 oraz art. 28, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy
od dnia ogłoszenia.
(uchylony).
1.
Instytucja pieniądza elektronicznego może być utworzona i prowadzić działalność jako
osoba prawna, której udzielono zezwolenia na prowadzenie działalności w charakterze
instytucji pieniądza elektronicznego.
2.
Nadzór nad instytucjami pieniądza elektronicznego sprawuje KNF na zasadach określonych
w niniejszym rozdziale.
3.
Zezwolenie na utworzenie i prowadzenie działalności przez instytucję pieniądza elektronicznego
może ustalać warunki, na jakich ono obowiązuje.
4.
Wydając zezwolenie, o którym mowa w ust. 3, KNF kieruje się względami ochrony interesu
klientów zainteresowanej instytucji pieniądza elektronicznego lub oddziału zagranicznej
instytucji pieniądza elektronicznego, a w szczególności potrzebą zapewnienia bezpiecznego
i stabilnego zarządzania instytucją.
(uchylony).
1.
(uchylony).
2.
Obejmowane akcje muszą być w całości pokryte przed zarejestrowaniem spółki lub podwyższeniem
kapitału spółki.
3.
Przedstawiony przez założycieli plan działalności instytucji pieniądza elektronicznego
na okres co najmniej 3 lat powinien wskazywać, że instytucja ta będzie w stanie wywiązywać
się ze swoich zobowiązań wobec klientów.
W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do podejmowania i prowadzenia działalności
przez instytucję pieniądza elektronicznego stosuje się odpowiednio przepisy działu IV rozdziału 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.
Wnoszony przez założycieli instytucji pieniądza elektronicznego kapitał założycielski
nie może być niższy od równowartości w złotych 350 000 euro, obliczanej według średniego
kursu ogłaszanego przez NBP, obowiązującego w dniu wydania zezwolenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem
1)
art. 7, art. 8, art. 15, art. 17 i art. 18, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 4, który wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia.
Do podejmowania i prowadzenia działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
przez instytucje pieniądza elektronicznego mające siedzibę na terytorium państw członkowskich
Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu
(EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wykonywania nad tymi instytucjami
nadzoru oraz podejmowania i prowadzenia działalności przez krajowe instytucje pieniądza
elektronicznego w krajach będących członkami Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) - stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym stosuje
się odpowiednio przepisy Prawa bankowego odnoszące się do instytucji kredytowych.
Celem nadzoru nad instytucjami pieniądza elektronicznego jest zapewnienie
1)
wywiązywania się przez instytucje pieniądza elektronicznego z zobowiązań podjętych
w wyniku wydawania pieniądza elektronicznego;
2)
zgodności działalności instytucji pieniądza elektronicznego z przepisami ustawy, statutem,
decyzją o wydaniu zezwolenia na utworzenie i prowadzenie działalności oraz innymi
decyzjami i przepisami wydanymi na podstawie ustawy.
1.
W ramach nadzoru KNF
1)
podjęcie środków koniecznych do zapewnienia właściwego poziomu ochrony interesów klientów
instytucji pieniądza elektronicznego;
2)
podjęcie środków koniecznych do osiągnięcia i przestrzegania norm, o których mowa
w ustawie oraz w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 48;
3)
zwiększenie funduszy własnych.
2.
Czynności podejmowane w ramach nadzoru polegają w szczególności na
1)
badaniu wypłacalności, płynności płatniczej i wyników ekonomicznych osiąganych przez
instytucje pieniądza elektronicznego;
2)
dokonywaniu oceny finansowej instytucji pieniądza elektronicznego.
3
Czynności kontrolne podejmowane są przez pracowników Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego
po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia
kontroli wydanego przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego.
4
Czynności, o których mowa w ust. 3, mogą być wykonywane ponadto przez upoważnionych
biegłych rewidentów po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli wydanego
przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego.
5.
Instytucja pieniądza elektronicznego jest obowiązana
1)
zawiadomić KNF
2)
umożliwić upoważnionym osobom podejmowanie czynności, o których mowa w ust. 2;
3)
niezwłocznie zawiadamiać KNF
1.
W razie niewykonywania zaleceń dotyczących prowadzenia działalności z naruszeniem
prawa lub statutu, KNF może w drodze decyzji
1)
nałożyć na członka zarządu instytucji pieniądza elektronicznego bezpośrednio odpowiedzialnego
za stwierdzone nieprawidłowości karę pieniężną do wysokości trzykrotnego miesięcznego
wynagrodzenia brutto tego członka, wyliczonego na podstawie średniego wynagrodzenia
brutto za ostatnie 3 miesiące przed nałożeniem kary;
2)
nałożyć na instytucję pieniądza elektronicznego karę finansową w wysokości do 1 000 000
złotych.
2.
W razie niewykonywania zaleceń dotyczących prowadzenia działalności z naruszeniem
przepisów działów II lub III ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych przez oddział zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego prowadzącej działalność
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, KNF może
1)
nałożyć na osobę kierującą oddziałem zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego
bezpośrednio odpowiedzialną za stwierdzone nieprawidłowości karę pieniężną do wysokości
trzykrotnego miesięcznego wynagrodzenia brutto tej osoby, wyliczonego na podstawie
średniego wynagrodzenia brutto za ostatnie 3 miesiące przed nałożeniem kary;
2)
nałożyć na oddział zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego karę finansową,
o której mowa w ust. 1 pkt 2.
3.
Kara, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, nie może być nałożona, jeżeli od
uzyskania przez KNF wiadomości o prowadzeniu działalności z naruszeniem prawa lub
statutu upłynęło więcej niż 6 miesięcy albo jeżeli od popełnienia tego czynu upłynęło
więcej niż 2 lata.
4.
Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, stanowią dochód budżetu państwa i podlegają
egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 i 1166).
Instytucja pieniądza elektronicznego, w zakresie wykonywanej działalności gospodarczej
innej niż wydawanie pieniądza elektronicznego, może
1)
świadczyć ściśle powiązane z wydawaniem pieniądza elektronicznego usługi finansowe
i niefinansowe, takie jak wykonywanie funkcji operacyjnych i innych funkcji pomocniczych,
a także wydawać oraz administrować innymi środkami płatniczymi;
2)
świadczyć usługi płatnicze w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, z zachowaniem wymogów kapitałowych i ostrożnościowych, o których mowa w tej ustawie;
3)
przechowywać dane na informatycznych nośnikach danych w imieniu innych podmiotów lub
instytucji publicznych;
4
udzielać kredytów wyłącznie w celu świadczenia usług płatniczych, o których mowa w
art. 3 ust. 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, z zastrzeżeniem art. 74 ust. 3 tej ustawy;
5)
prowadzić inną działalność gospodarczą.
Instytucja pieniądza elektronicznego nie może przyjmować w celu zarobkowym pod tytułem
zwrotnym środków pieniężnych oraz gromadzić tych środków, w szczególności przyjmować
środków pieniężnych podlegających zwrotowi oraz prowadzić rachunków tych środków.
1.
Fundusze własne instytucji pieniądza elektronicznego obejmują
1)
w instytucji pieniądza elektronicznego w formie spółki akcyjnej - wpłacony i zarejestrowany
kapitał zakładowy oraz kapitał zapasowy i kapitały rezerwowe;
2)
w oddziale zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego - wpłacony i zarejestrowany
kapitał przeznaczony na działalność oddziału zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
niepodzielony zysk z lat ubiegłych;
4)
pozycje pomniejszające, które stanowią
a)
akcje własne posiadane przez instytucję pieniądza elektronicznego, wycenione według
cen nabycia, pomniejszone o odpisy spowodowane trwałą utratą ich wartości,
b)
wartości niematerialne i prawne,
c)
niepokryta strata z lat ubiegłych, w tym również strata w trakcie zatwierdzania,
d)
strata na koniec okresu sprawozdawczego, obliczona narastająco od początku roku obrotowego.
2.
Instytucja pieniądza elektronicznego jest obowiązana utrzymywać
1)
fundusze własne na poziomie nie niższym niż równowartość w złotych kwoty określonej
w art. 40, obliczonej w złotych według średniego kursu ogłaszanego przez NBP obowiązującego
w dniu sprawozdawczym;
2)
fundusze własne na poziomie nie niższym niż 2% wartości wydanego przez tę instytucję
pieniądza elektronicznego w obiegu;
3)
współczynnik wypłacalności na poziomie co najmniej 2%.
3.
Wartość pieniądza elektronicznego w obiegu oblicza się jako większą z wartości
1)
zobowiązań finansowych ogółem z tytułu pieniądza elektronicznego pozostającego w obiegu
na koniec okresu sprawozdawczego;
2)
średniej wartości zobowiązań z tytułu pieniądza elektronicznego na koniec ostatnich
6 miesięcy lub w przypadku instytucji pieniądza elektronicznego prowadzącej działalność
krócej niż 6 miesięcy - średniej wartości przewidywanych zobowiązań z tego tytułu
na koniec pierwszych 6 miesięcy działalności, ujętych w planie działalności, który
winien zostać skorygowany na żądanie KNF
4.
Współczynnik wypłacalności instytucji pieniądza elektronicznego oblicza się jako wyrażony
w procentach stosunek funduszy własnych instytucji pieniądza elektronicznego do wartości
pieniądza elektronicznego w obiegu.
5.
W przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w ust. 2, instytucja pieniądza elektronicznego
obowiązana jest niezwłocznie powiadomić o tym KNF
Kierując się potrzebą zapewnienia stabilnej i ostrożnej działalności instytucji pieniądza
elektronicznego oraz zabezpieczenia ich przed ryzykiem rynkowym wynikającym z wydawania
pieniądza elektronicznego, minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu
opinii KNF
1)
zasady ostrożnościowe, określające dopuszczalne ryzyko w działalności instytucji pieniądza
elektronicznego, oraz zakres ich stosowania;
2)
rodzaje instrumentów finansowych i zasady inwestowania w nie środków z tytułu zobowiązań
podjętych w wyniku wydawania pieniądza elektronicznego oraz inne zasady ograniczania
ryzyka.
1.
Instytucja pieniądza elektronicznego jest obowiązana przekazywać do organu nadzoru
2.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w przeprowadzonym na zlecenie instytucji
pieniądza elektronicznego badaniu sprawozdania finansowego, KNF
3.
Zlecenie badania określonego w ust. 1 może zostać udzielone także bezpośrednio przez
KNF
4.
Biegły rewident przeprowadzający badanie sprawozdań finansowych instytucji pieniądza
elektronicznego jest obowiązany niezwłocznie powiadomić KNF
1)
podejrzenie popełnienia przestępstwa;
2)
naruszenie przepisów regulujących działalność instytucji pieniądza elektronicznego;
3)
istnienie przesłanek dla wyrażenia opinii negatywnej na temat sprawozdania finansowego
instytucji pieniądza elektronicznego lub odmowy wyrażenia tej opinii.
Przepisów niniejszego rozdziału, w zakresie sprawowania nadzoru, nie stosuje się do
instytucji pieniądza elektronicznego, jeżeli maksymalna kwota umieszczona na instrumencie
pieniądza elektronicznego nie przekracza równowartości w złotych 75 euro, obliczanej
według średniego kursu ogłaszanego przez NBP obowiązującego w dniu jego wydania, całkowite
zobowiązania finansowe instytucji pieniądza elektronicznego z uwzględnieniem wydanego,
a niewykupionego przez nią pieniądza elektronicznego, w każdym czasie, nie przekraczają
równowartości w złotych 1 000 000 euro oraz spełniony jest jeden z poniższych warunków
1)
pieniądz elektroniczny służy jako środek płatniczy używany przez podmioty powiązane
ze sobą organizacyjnie;
2)
pieniądz elektroniczny służy jako środek płatniczy używany wyłącznie na obszarze gminy,
w której siedzibę ma instytucja pieniądza elektronicznego.
1.
Suma wierzytelności instytucji pieniądza elektronicznego oraz udzielonych przez tę
instytucję zobowiązań pozabilansowych obciążonych ryzykiem jednego podmiotu lub podmiotów
powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie nie może przekroczyć limitu koncentracji
wierzytelności, który wynosi
1)
20% funduszy własnych instytucji pieniądza elektronicznego - w przypadku gdy którykolwiek
z tych podmiotów jest w stosunku do tej instytucji podmiotem dominującym lub zależnym
albo jest podmiotem zależnym od podmiotu dominującego wobec tej instytucji;
2)
25% funduszy własnych instytucji pieniądza elektronicznego - w przypadku gdy podmioty
te nie są podmiotami powiązanymi z tą instytucją w sposób określony w pkt 1.
2.
Suma wierzytelności instytucji pieniądza elektronicznego oraz udzielonych przez tę
instytucję zobowiązań pozabilansowych, przekraczających 10% funduszy własnych tej
instytucji w stosunku do podmiotów, o których mowa w ust. 1, nie może być wyższa niż
800% tych funduszy.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli
1)
stroną zobowiązaną wobec instytucji pieniądza elektronicznego jest: Skarb Państwa,
NBP, Europejski Bank Centralny, rządy lub banki centralne państw członkowskich Unii
Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem państw,
które restrukturyzują lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich
5 lat;
2)
stroną zobowiązaną wobec instytucji pieniądza elektronicznego jest bank lub instytucja
pieniądza elektronicznego mająca siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej,
Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem państw, które restrukturyzują
lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich 5 lat;
3)
wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone gwarancją
lub poręczeniem udzielonym przez podmioty wymienione w pkt 1, do wysokości zabezpieczenia;
4)
wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone zastawem na
prawach wynikających z papierów wartościowych, których emitentami są podmioty wymienione
w pkt 1, do wysokości zabezpieczenia;
5)
wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone kwotą pieniężną,
która została przeniesiona na własność i na rachunek instytucji pieniądza elektronicznego
do wysokości tej kwoty.
4.
Zarząd instytucji pieniądza elektronicznego jest obowiązany niezwłocznie zgłosić do
KNF
5.
Instytucja pieniądza elektronicznego we własnym zakresie ustala i okresowo weryfikuje
wewnętrzne limity koncentracji wierzytelności według kryteriów uwzględniających specyfikę
ich działalności, a w szczególności sektor gospodarki i region geograficzny, z zachowaniem
obowiązujących limitów.
6.
W przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w ust. 1, instytucja pieniądza elektronicznego
obowiązana jest niezwłocznie powiadomić o tym KNF
Instytucja pieniądza elektronicznego opracuje wewnętrzne procedury zarządzania ryzykiem
działalności określające limity podejmowanego ryzyka rynkowego, w tym w szczególności
ryzyka walutowego, ryzyka cen dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych i stopy
procentowej oraz ryzyka płynności.
1.
Instytucja pieniądza elektronicznego i oddział zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego
mogą przetwarzać dane informatyczne za granicą na podstawie zezwolenia KNF
2.
Zezwolenie może ustalać warunki, na jakich obowiązuje, uzasadnione względami ochrony
interesu klientów zainteresowanej instytucji pieniądza elektronicznego lub oddziału
zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego.
1
Do postępowania naprawczego i likwidacji instytucji pieniądza elektronicznego i oddziałów
zagranicznych instytucji pieniądza elektronicznego stosuje się odpowiednio przepisy
art. 142 oraz art. 145-157e Prawa bankowego.
2.
Uprawnienie do żądania upadłości instytucji pieniądza elektronicznego przysługuje
wyłącznie KNF
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
1.
Środki pieniężne przyjęte przez bank od posiadacza nie są wkładem pieniężnym płatnym
na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego, jeżeli środki te są niezwłocznie wymienione na pieniądz elektroniczny.
2.
Od środków pieniężnych, o których mowa w ust. 1, banki nie odprowadzają rezerwy obowiązkowej,
o której mowa w art. 38 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim
(Dz. U. z 2005 r. Nr 1, poz. 2, z późn. zm..
1.
W okresie obowiązywania umowy o wydanie pieniądza elektronicznego, posiadacz może
żądać od wydawcy wykupienia posiadanego pieniądza elektronicznego w każdym czasie
i według wartości nominalnej.
2.
Umowa o wydanie pieniądza elektronicznego jednoznacznie i w sposób zrozumiały określa
warunki wykupu pieniądza elektronicznego, w tym wszelkie związane z tym koszty.
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
1.
Banki i instytucje pieniądza elektronicznego przekazują do NBP dane dotyczące
1)
wartości wydanego pieniądza elektronicznego;
2)
rodzajów i liczby wydanych instrumentów pieniądza elektronicznego;
3)
liczby i wartości operacji przeprowadzonych przy użyciu instrumentów pieniądza elektronicznego;
4)
liczby i wartości operacji zasilenia instrumentów pieniądza elektronicznego;
5)
zarejestrowanych prób przeprowadzenia i przeprowadzonych operacji zmierzających do
naruszenia lub obejścia przepisów prawa.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii Prezesa
NBP, określi, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i terminy wykonywania obowiązku
określonego w ust. 1, kierując się potrzebą zapewnienia NBP danych niezbędnych do
dokonywania okresowych ocen rozliczeń pieniężnych.
3.
Instytucje pieniądza elektronicznego przekazują do NBP dane niezbędne do oceny ich
sytuacji finansowej i ponoszonego przez nie ryzyka - w sposób, w zakresie i w terminach
ustalonych dla banków.
(uchylony).
Agent rozliczeniowy oraz instytucja pieniądza elektronicznego obowiązani są przeciwdziałać
wykorzystywaniu swojej działalności do celów mających związek z przestępstwem, o którym
mowa w art. 299 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm., lub w celu ukrycia działań przestępczych. Przepisy art. 107 i 108 Prawa bankowego stosuje się odpowiednio.
1.
System autoryzacji i rozliczeń może prowadzić wyłącznie agent rozliczeniowy.
2
Przepisy rozdziału 3, z wyjątkiem art. 17 ust. 3 i 4, oraz przepisy art. 20 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku w
systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru
nad tymi systemami
(Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 743, z późn. zm. w zakresie nadzoru sprawowanego przez Prezesa NBP nad systemami płatności stosuje
się odpowiednio do systemów autoryzacji i rozliczeń prowadzonych przez agentów rozliczeniowych
niebędących bankami.
3.
(uchylony).
4
Do wniosku, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy wymienionej w ust. 2, dołącza się
program działalności agenta rozliczeniowego na okres co najmniej 3 lat, wskazujący,
że będzie on w stanie wywiązywać się ze swoich zobowiązań wobec akceptantów.
4a
NBP prowadzi i ogłasza na swojej stronie internetowej listę podmiotów, które prowadzą
systemy autoryzacji i rozliczeń. Na liście tej umieszcza się nazwę i siedzibę każdego
z tych podmiotów oraz nazwę prowadzonego przez te podmioty systemu, jeżeli nazwa taka
istnieje.
4b
Przepisy ust. 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio do systemów autoryzacji i rozliczeń
prowadzonych przez unijną instytucję płatniczą w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, która posiada zezwolenie na prowadzenie działalności, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.
5.
(uchylony).
6.
(uchylony).
7.
(uchylony).
1.
Wydawcy elektronicznych instrumentów płatniczych mogą wymieniać pomiędzy sobą informacje
o posiadaczach nienależycie wykonujących umowy o elektroniczny instrument płatniczy.
2.
Informacje, o których mowa w ust. 1, w przypadku posiadaczy będących osobami fizycznymi
zawierają następujące dane
1)
imię i nazwisko;
2)
numer PESEL;
3)
adres zamieszkania;
4)
opis sposobu nienależytego wykonywania umowy.
3.
Informacje, o których mowa w ust. 1, w przypadku posiadaczy niebędących osobami fizycznymi
zawierają
1)
nazwę (firmę), siedzibę i adres;
2)
Numer Identyfikacji Podatkowej;
3)
opis sposobu nienależytego wykonania umowy.
4.
Informacje, o których mowa w ust. 1-3, może zbierać i udostępniać wydawcom instytucja,
o której mowa w art. 105 ust. 4 Prawa bankowego.
5.
Agenci rozliczeniowi są obowiązani wymieniać pomiędzy sobą informacje o akceptantach
nienależycie wykonujących umowy lub z którymi rozwiązali z tego powodu umowę.
6.
Agenci rozliczeniowi obowiązani są udostępniać informacje, o których mowa w ust. 5,
na żądanie wydawców.
7.
Informacje, o których mowa w ust. 5, zawierają
1)
w przypadku akceptantów będących osobami fizycznymi - dane, o których mowa w ust.
2,
2)
w przypadku akceptantów niebędących osobami fizycznymi - dane, o których mowa w ust.
3
- a także opis przyczyn rozwiązania umowy lub uznania jej wykonania za nienależyte.
8.
W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, wydawcy
i agenci rozliczeniowi zawiadamiają prokuratora lub inny organ powołany do ścigania
tych przestępstw. Do zawiadomienia dołącza się niezbędne informacje lub dokumenty,
w szczególności określone w ust. 1-3.
9.
W przypadku, o którym mowa w ust. 8, wydawcy i agenci rozliczeniowi powinni podjąć
współpracę z organami powołanymi do ścigania przestępstw lub przestępstw skarbowych.
(uchylony).
1.
Posiadacz albo akceptant może upoważnić odpowiednio wydawcę lub agenta rozliczeniowego
do reprezentowania jego interesów jako pokrzywdzonego w postępowaniu karnym.
2.
W przypadku określonym w ust. 1 upoważniony podmiot powinien działać z zachowaniem
najwyższej staranności.
3.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie upoważnienia tego samego podmiotu do reprezentowania
dwóch lub więcej pokrzywdzonych w postępowaniu karnym, których interesy są sprzeczne.
1.
Kto wydaje elektroniczny instrument płatniczy wbrew warunkom określonym w ustawie,
podlega grzywnie do 5 000 000 złotych lub karze pozbawienia wolności do lat 3 albo
obu tym karom łącznie.
2.
Jeżeli przedmiotem czynu określonego w ust. 1 jest instrument pieniądza elektronicznego,
sprawca podlega grzywnie do 5 000 000 złotych i karze pozbawienia wolności do lat
3.
3.
Karom przewidzianym w ust. 1 albo 2 podlega odpowiednio także ten, kto wydaje elektroniczny
instrument płatniczy wbrew warunkom określonym w ustawie, działając w imieniu lub
w interesie osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej
osobowości prawnej.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 1 pkt 2-4, art. 13, 14 i 17, art. 22 pkt 2, art. 24, art. 65-67 oraz art. 69
- które wchodzą w życie z dniem 31 marca 2009 r.;
2)
art. 68 - który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2011 r.
1.
Kto wbrew obowiązkom określonym w ustawie nie udziela NBP wymaganych informacji albo
udziela ich w sposób niezgodny z przepisami prawa, podlega grzywnie do 1 000 000 złotych.
2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w
imieniu lub w interesie osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
nieposiadającej osobowości prawnej.
Kto prowadzi system autoryzacji i rozliczeń bez wymaganej zgody na prowadzenie systemu
lub zgody na wprowadzenie zmian w zasadach prowadzenia systemu, podlega grzywnie do
5 000 000 złotych.
(uchylony).
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, Nr 126, poz. 1070, Nr 141, poz. 1178, Nr 144, poz. 1208 i Nr 153, poz. 1271) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 4
a)
w pkt 4 dwukrotnie użyte wyrazy „gotówki i” zastępuje się wyrazami „gotówki lub”,
b)
w pkt 5 dodaje się lit. e) w brzmieniu
„
e)
jest wyrażona w jednostkach pieniężnych,
”
;
2)
w art. 5 w ust. 1 w pkt 6a i w ust. 3 wyrazy „, rozliczanie i umarzanie pieniądza
elektronicznego” zastępuje się wyrazami „instrumentu pieniądza elektronicznego”;
3)
w art. 105 w ust. 1 w pkt 2 dodaje się lit. m) w brzmieniu
„
m)
wydawców elektronicznych instrumentów płatniczych niebędących bankami w zakresie określonym
ustawą z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1385).
”
.
(pominięte).
W ustawie z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego
wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł
(Dz. U. z 2000 r. Nr 116, poz. 1216, z 2001 r. Nr 63, poz. 641 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 32, poz. 299, Nr 41, poz. 365, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804, Nr 141, poz. 1178 i Nr 144, poz. 1204) w art. 2 w pkt 1 po wyrazach „oddziały banków zagranicznych” stawia się przecinek
i dodaje wyrazy „instytucje pieniądza elektronicznego, oddziały zagranicznych instytucji
pieniądza elektronicznego oraz agentów rozliczeniowych, prowadzący działalność na
podstawie ustawy z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1385)”.
Podmioty niebędące bankami, prowadzące działalność polegającą na wydawaniu kart płatniczych
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, obowiązane są do dokonania zgłoszenia
do NBP, o którym mowa w art. 15 ust. 1, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie
ustawy.
Agenci rozliczeniowi niebędący bankami i nieprowadzący systemu w rozumieniu ustawy,
o której mowa w art. 67 ust. 2, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy przekażą NBP dokumenty, o których mowa w art. 17 ust. 2 ustawy, o której mowa
w art. 67 ust. 2.
Do elektronicznych instrumentów płatniczych wydanych przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy
od dnia jej wejścia w życie.
1.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia
2.
Przepisy ustawy dotyczące instytucji pieniądza elektronicznego stosuje się od dnia
uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 79, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 25 pkt 1 lit. c i pkt 3 lit. a, art. 27-30, art. 33 pkt 1 i 5-10, art. 34, art.
35 pkt 1, 2 i 4-7, art. 41 pkt 1, art. 42, art. 45, art. 47, art. 49, art. 50 pkt
2 i art. 51, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2008 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem
1)
art. 42, art. 44, art. 70, art. 71 pkt 10, art. 74 pkt 5 i 6, art. 94 pkt 3, art.
97, art. 100, art. 101, art. 103 pkt 17 oraz art. 112, które wchodzą w życie z dniem
30 kwietnia 2004 r.;
2)
art. 85 pkt 7 w zakresie dotyczącym art. 456 ust. 1, który wchodzi w życie z dniem
2 maja 2004 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 159, który wchodzi w życie z dniem 18 grudnia 2011 r.;
2)
art. 167, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.