Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 września 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
Table of Provisions (75)
Statutory Text (75 Articles)
1.
Przedsiębiorca, który proponuje konsumentowi zawarcie umowy poza lokalem przedsiębiorstwa,
okazuje przed zawarciem umowy dokument potwierdzający prowadzenie działalności gospodarczej
oraz dokument tożsamości. W razie zawierania umów w imieniu przedsiębiorcy zawierający
umowę okazuje ponadto dokument potwierdzający swoje umocowanie.
2.
Przez lokal przedsiębiorstwa rozumie się miejsce przeznaczone do obsługiwania publiczności
i oznaczone zgodnie z przepisami o działalności gospodarczej.
3.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się także do umowy zawartej w wyniku zorganizowanego
poza lokalem przedsiębiorstwa zbierania ofert konsumentów w czasie odwiedzin przedsiębiorcy
lub osoby działającej w jego imieniu w miejscu pracy konsumenta, w jego mieszkaniu
albo w innym miejscu jego prywatnego pobytu.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Do umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Do umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
1
Konsument, który zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, może od niej odstąpić
bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu
dni od zawarcia umowy. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia
przed jego upływem.
2.
Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą
oznaczonej sumy (odstępne).
3
W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań.
To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była
konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie
później niż w terminie czternastu dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat,
należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
Kto zawiera z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, powinien przed jej
zawarciem poinformować konsumenta na piśmie o prawie odstąpienia od umowy w terminie,
o którym mowa w art. 2 ust. 1, i wręczyć wzór oświadczenia o odstąpieniu, z oznaczeniem
swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby); obowiązany
jest także wręczyć konsumentowi pisemne potwierdzenie zawarcia umowy, stwierdzające
jej datę i rodzaj oraz przedmiot świadczenia i cenę.
2.
Konsument, na żądanie przedsiębiorcy, poświadcza na piśmie, że został poinformowany
o prawie odstąpienia i że otrzymał wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy.
Jeżeli konsument nie został poinformowany na piśmie o prawie odstąpienia od umowy,
bieg terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie rozpoczyna się. W takim wypadku konsument
może odstąpić od umowy w terminie dziesięciu dni od uzyskania informacji o prawie
odstąpienia. Konsument nie może jednak z tego powodu odstąpić od umowy po upływie
trzech miesięcy od jej wykonania.
Przepisów o umowach zawieranych z konsumentami poza lokalem przedsiębiorstwa nie stosuje
się do umów
1)
o charakterze ciągłym lub okresowym, zawieranych na podstawie oferty sprzedaży lub
przez odwołanie się do ogłoszeń, reklam, cenników i innych informacji skierowanych
do ogółu albo do poszczególnych osób, jeżeli konsument mógł uprzednio zapoznać się
z treścią otrzymanej oferty lub informacji pod nieobecność drugiej strony umowy, a
zarazem w tej ofercie lub informacji, jak i w umowie zastrzeżono prawo konsumenta
do odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni od dnia jej zawarcia;
2)
sprzedaży artykułów spożywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawcę do miejsca
zamieszkania konsumenta;
3)
powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, o wartości
przedmiotu umowy do równowartości 10 euro;
4)
o prace budowlane;
5)
dotyczących nieruchomości, z wyłączeniem usług remontowych;
6)
ubezpieczenia, w tym o członkostwo w otwartych funduszach emerytalnych, oraz reasekuracji;
7)
dotyczących papierów wartościowych oraz jednostek uczestnictwa w funduszach powierniczych
i inwestycyjnych (usługi inwestycyjne).
1
Umowy zawierane z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu
środków porozumiewania się na odległość, w szczególności drukowanego lub elektronicznego
formularza zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego w postaci
drukowanej lub elektronicznej, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem zamówienia,
reklamy w postaci elektronicznej, katalogu, telefonu, telefaksu, radia, telewizji,
automatycznego urządzenia wywołującego, wizjofonu, wideotekstu, poczty elektronicznej
lub innych środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną
(Dz. U. Nr 144, poz. 1204, z późn. zm., są umowami na odległość, jeżeli kontrahentem konsumenta jest przedsiębiorca, który
w taki sposób zorganizował swoją działalność.
2.
Propozycja zawarcia umowy w postaci oferty, zaproszenia do składania ofert lub zamówień
albo do podjęcia rokowań powinna jednoznacznie i w sposób zrozumiały informować o
zamiarze zawarcia umowy przez tego, kto ją składa.
3
Posłużenie się telefonem, wizjofonem, telefaksem, pocztą elektroniczną, automatycznym
urządzeniem wywołującym lub innym środkiem komunikacji elektronicznej w celu złożenia
propozycji zawarcia umowy może nastąpić wyłącznie za uprzednią zgodą konsumenta.
4
Posłużenie się środkami porozumiewania się na odległość w celu złożenia propozycji
zawarcia umowy nie może odbywać się na koszt konsumenta.
1
Konsument, który zawarł umowę na odległość, może od niej odstąpić bez podania przyczyn,
składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni, ustalonym w sposób
określony w art. 10 ust. 1. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia
przed jego upływem.
2.
Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą
oznaczonej sumy (odstępne).
3
W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań.
To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była
konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie
później niż w terminie czternastu dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat,
należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.
1.
Umowa o świadczenie ciągłe lub okresowe może być zawarta na czas oznaczony albo nieoznaczony.
2.
Umowę zawartą na czas dłuższy niż rok poczytuje się po upływie tego terminu za zawartą
na czas nieoznaczony.
3.
Jeżeli czas trwania umowy nie jest oznaczony, każda ze stron może ją wypowiedzieć
bez wskazania przyczyn, z zachowaniem terminu miesięcznego, chyba że strony zastrzegły
krótszy termin wypowiedzenia.
1.
Konsument powinien być poinformowany, przy użyciu środka porozumiewania się na odległość,
najpóźniej w chwili złożenia mu propozycji zawarcia umowy, o
1)
imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) przedsiębiorcy oraz organie,
który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a także numerze, pod którym
przedsiębiorca został zarejestrowany;
2)
istotnych właściwościach świadczenia i jego przedmiotu;
3)
cenie lub wynagrodzeniu obejmujących wszystkie ich składniki, a w szczególności cła
i podatki;
4)
zasadach zapłaty ceny lub wynagrodzenia;
5)
kosztach oraz terminie i sposobie dostawy;
6)
prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, ze wskazaniem wyjątków, o których
mowa w art. 10 ust. 3;
7)
kosztach wynikających z korzystania ze środków porozumiewania się na odległość, jeżeli
są one skalkulowane inaczej niż wedle normalnej taryfy;
8)
terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu mają charakter
wiążący;
9)
minimalnym okresie, na jaki ma być zawarta umowa o świadczenia ciągłe lub okresowe;
10)
miejscu i sposobie składania reklamacji;
11)
prawie wypowiedzenia umowy, o którym mowa w art. 8 ust. 3.
2.
Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny być sformułowane jednoznacznie, w sposób
zrozumiały i łatwy do odczytania.
3.
Przedsiębiorca jest obowiązany do potwierdzenia konsumentowi na piśmie informacji,
o których mowa w ust. 1, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia.
4.
Obowiązek określony w ust. 3 nie dotyczy jednorazowych świadczeń, które same są spełniane
przy użyciu środków porozumiewania się na odległość i za które rachunek wystawia osoba
fizyczna lub prawna, która w ramach swojego przedsiębiorstwa udostępnia co najmniej
jeden środek porozumiewania się na odległość, dostępny dla konsumenta i przedsiębiorcy
(operator środków porozumiewania się), z wyjątkiem jednak informacji, o których mowa
w ust. 1 pkt 1.
1.
Termin dziesięciodniowy, w którym konsument może odstąpić od umowy, liczy się od dnia
wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy świadczenia usługi - od dnia jej zawarcia.
2.
W razie braku potwierdzenia informacji, o których mowa w art. 9 ust. 1, termin, w
którym konsument może odstąpić od umowy, wynosi trzy miesiące i liczy się od dnia
wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy świadczenia usługi - od dnia jej zawarcia. Jeżeli
jednak konsument po rozpoczęciu biegu tego terminu otrzyma potwierdzenie, termin ulega
skróceniu do dziesięciu dni od tej daty.
3.
Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość
nie przysługuje konsumentowi w wypadkach
1)
świadczenia usług rozpoczętego, za zgodą konsumenta, przed upływem terminu, o którym
mowa w art. 7 ust. 1;
2
dotyczących nagrań audialnych i wizualnych oraz zapisanych na informatycznych nośnikach
danych po usunięciu przez konsumenta ich oryginalnego opakowania;
3)
umów dotyczących świadczeń, za które cena lub wynagrodzenie zależy wyłącznie od ruchu
cen na rynku finansowym;
4)
świadczeń o właściwościach określonych przez konsumenta w złożonym przez niego zamówieniu
lub ściśle związanych z jego osobą;
5)
świadczeń, które z uwagi na ich charakter nie mogą zostać zwrócone lub których przedmiot
ulega szybkiemu zepsuciu;
6)
dostarczania prasy;
7
usług w zakresie gier hazardowych.
1.
Umowa nie może nakładać na konsumenta obowiązku zapłaty ceny lub wynagrodzenia przed
otrzymaniem świadczenia.
2.
Umowa powinna określać miejsce i sposób składania reklamacji, niepowodujące nadmiernych
trudności lub kosztów po stronie konsumenta.
1.
Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, przedsiębiorca powinien wykonać umowę zawartą
na odległość najpóźniej w terminie trzydziestu dni po złożeniu przez konsumenta oświadczenia
woli o zawarciu umowy.
2.
Jeżeli przedsiębiorca nie może spełnić świadczenia z tego powodu, że przedmiot świadczenia
nie jest dostępny, powinien niezwłocznie, najpóźniej jednak w terminie trzydziestu
dni od zawarcia umowy, zawiadomić o tym konsumenta i zwrócić całą otrzymaną od niego
sumę pieniężną.
3.
W wypadku gdy przedsiębiorca nie może wykonać zobowiązania z powodu choćby przejściowej
niemożności spełnienia świadczenia o właściwościach zamówionych przez konsumenta,
przedsiębiorca może, jeżeli zawarto takie zastrzeżenie w umowie, zwolnić się z zobowiązania
przez spełnienie świadczenia zastępczego, odpowiadającego tej samej jakości i przeznaczeniu
oraz za tę samą cenę lub wynagrodzenie, informując zarazem konsumenta na piśmie o
jego prawie nieprzyjęcia tego świadczenia i odstąpienia od umowy, ze zwrotem rzeczy
na koszt przedsiębiorcy.
4.
W wypadku, o którym mowa w ust. 3, konsument ma prawo odstąpić od umowy w sposób i
na zasadach określonych w art. 7. Zwrot rzeczy następuje w takim wypadku na koszt
przedsiębiorcy.
1.
W wypadku odstąpienia od umowy przez konsumenta przedsiębiorca ma obowiązek poświadczyć
na piśmie zwrot świadczenia.
2.
Jeżeli świadczenie konsumenta ma być spełnione z wykorzystaniem kredytu lub pożyczki
udzielonych przez przedsiębiorcę albo gdy umowa przewidywała wykorzystanie kredytu
udzielonego na podstawie porozumienia kredytodawcy z przedsiębiorcą, odstąpienie od
umowy zawartej na odległość jest skuteczne także wobec umowy kredytu lub pożyczki
zawartej przez konsumenta.
(uchylony).
Spełnienie świadczenia niezamówionego przez konsumenta następuje na ryzyko przedsiębiorcy
i nie nakłada na konsumenta żadnych zobowiązań.
1.
Przepisów o umowach zawieranych na odległość nie stosuje się do umów
1)
z wykorzystaniem automatów sprzedających;
2)
z wykorzystaniem innych automatów umieszczonych w miejscach prowadzenia handlu;
3)
(uchylony);
4)
(uchylony);
5)
(uchylony);
6)
rent;
7)
(uchylony);
8)
zawartych z operatorami telekomunikacji przy wykorzystaniu publicznych automatów telefonicznych;
9)
dotyczących nieruchomości, z wyjątkiem najmu;
10)
sprzedaży z licytacji.
2.
Przepisów art. 7, 9 i art. 12 ust. 1 nie stosuje się do
1)
sprzedaży artykułów spożywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawcę do mieszkania
lub miejsca pracy konsumenta;
2)
świadczenia, w ściśle oznaczonym okresie, usług w zakresie zakwaterowania, transportu,
rozrywek, gastronomii; w wypadku rozrywek na świeżym powietrzu przedsiębiorca może
zastrzec także wyłączenie obowiązku zawiadomienia o niemożności spełnienia świadczenia,
o którym mowa w art. 12 ust. 2, jednak tylko we wskazanych w umowie okolicznościach.
1.
Usługami finansowymi w rozumieniu ustawy są w szczególności
1)
czynności bankowe;
2)
umowy kredytu konsumenckiego;
3)
czynności ubezpieczeniowe;
4)
umowy uczestnictwa w: funduszu inwestycyjnym otwartym, specjalistycznym funduszu inwestycyjnym
otwartym, funduszu inwestycyjnym zamkniętym, specjalistycznym funduszu inwestycyjnym
zamkniętym i funduszu inwestycyjnym mieszanym.
2.
Przepisów ustawy nie stosuje się do usług polegających na gromadzeniu środków pieniężnych
i ich lokowaniu, z przeznaczeniem na wypłatę członkom otwartego funduszu emerytalnego
lub uczestnikom pracowniczego funduszu emerytalnego po osiągnięciu przez nich wieku
emerytalnego w rozumieniu ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
(Dz. U. z 2010 r. Nr 34, poz. 189, z późn. zm. i ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o pracowniczych programach emerytalnych
(Dz. U. z 2001 r. Nr 60, poz. 623 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253 i Nr 141, poz. 1178)
3
Przepisów ustawy nie stosuje się do odstąpienia od umowy o kredyt konsumencki zawartej
na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa.
4
Przepisów art. 16b ust. 1 pkt 1-5, 12, 14, 15 oraz 17-19 nie stosuje się do usług
płatniczych w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych
(Dz. U. Nr 199, poz. 1175 i Nr 291, poz. 1707 oraz z 2012 r. poz. 1166).
1.
Konsument powinien być poinformowany, przy użyciu środka porozumiewania się na odległość,
najpóźniej w chwili złożenia mu propozycji zawarcia umowy, o
1)
imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) przedsiębiorcy, organie,
który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a także numerze, pod którym
przedsiębiorca został zarejestrowany, a w przypadku gdy działalność przedsiębiorcy
wymaga uzyskania zezwolenia, danych dotyczących instytucji udzielającej zezwolenia;
2)
imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) na obszarze Rzeczypospolitej
Polskiej przedstawiciela przedsiębiorcy, o ile taki występuje;
3)
imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) podmiotu innego niż przedsiębiorca
świadczący usługi finansowe na odległość, w tym operatora środków porozumiewania się
na odległość, oraz charakterze, w jakim podmiot ten występuje wobec konsumenta;
4)
istotnych właściwościach świadczenia i jego przedmiotu;
5)
cenie lub wynagrodzeniu obejmujących wszystkie ich składniki, w tym opłaty i podatki,
a w przypadku niemożności określenia dokładnej ceny, podstawie obliczenia ceny umożliwiającej
konsumentowi dokonanie jej weryfikacji;
6)
ryzyku związanym z usługą finansową, jeżeli wynika ono z jej szczególnych cech lub
charakteru czynności, które mają być wykonane, lub jeżeli cena bądź wynagrodzenie
zależą wyłącznie od ruchu cen na rynku finansowym;
7)
zasadach zapłaty ceny lub wynagrodzenia;
8)
kosztach oraz terminie i sposobie świadczenia usługi;
9)
prawie oraz sposobie odstąpienia od umowy, o którym mowa w art. 16c ust. 1 i ust.
2, albo wskazaniu, że prawo takie nie przysługuje, oraz wysokości ceny, którą konsument
jest obowiązany zapłacić w przypadku, o którym mowa w art. 16c ust. 5;
10)
dodatkowych kosztach ponoszonych przez konsumenta wynikających z korzystania ze środków
porozumiewania się na odległość, jeżeli mogą one wystąpić;
11)
terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu mają charakter
wiążący;
12)
minimalnym okresie, na jaki ma być zawarta umowa o świadczenia ciągłe lub okresowe;
13)
miejscu i sposobie składania reklamacji;
14)
możliwości pozasądowego rozstrzygania sporów wynikających z umowy;
15
prawie wypowiedzenia umowy, o którym mowa w art. 8 ust. 3, oraz skutkach tego wypowiedzenia,
w tym o karach umownych;
16)
istnieniu funduszu gwarancyjnego lub innych systemów gwarancyjnych, jeżeli takie istnieją;
17)
języku stosowanym w relacjach przedsiębiorcy z konsumentem;
18)
prawie właściwym państwa, które stanowi podstawę stosunków przedsiębiorcy z konsumentem
przed zawarciem umowy na odległość, oraz prawie właściwym do zawarcia i wykonania
umowy;
19
sądzie właściwym dla rozstrzygania sporów związanych z wykonywaniem umowy;
20
pobieraniu od konsumenta oświadczenia o poddaniu się egzekucji, stanowiącego podstawę
do wystawienia przez bank bankowego tytułu egzekucyjnego stosownie do przepisów Prawa bankowego.
2
W wypadku przekazywania konsumentowi informacji w formie głosowych komunikatów telefonicznych
nie stosuje się przepisów ust. 1 pkt 6-8 oraz pkt 10-20. Przedsiębiorca jest obowiązany
zamieścić w komunikacie informację o prawie konsumenta do żądania przedstawienia pozostałych
informacji, o których mowa w ust. 1, oraz o sposobie uzyskania tych informacji.
3.
Przed zawarciem umowy lub gdy umowa jest na życzenie konsumenta zawierana z zastosowaniem
środka porozumiewania się na odległość, który nie pozwala na doręczenie warunków umowy,
niezwłocznie po jej zawarciu, przedsiębiorca jest obowiązany do potwierdzenia konsumentowi
na piśmie lub za pomocą innego statycznego nośnika informacji dostępnego dla konsumenta,
w szczególności dyskietki, CD-ROM-u, DVD, informacji, o których mowa w ust. 1.
4.
W czasie trwania umowy konsument ma prawo żądać doręczenia jej warunków na piśmie.
Konsument ma także prawo żądać zmiany środka porozumiewania się na odległość, chyba
że stosowanie takiego środka nie jest przewidziane umową lub nie odpowiada on charakterowi
świadczonej usługi.
5.
Obowiązek określony w ust. 1 nie dotyczy jednorazowych świadczeń, które same są spełniane
przy użyciu środków porozumiewania się na odległość i za które rachunek wystawia osoba
fizyczna lub prawna, która w ramach swojego przedsiębiorstwa udostępnia co najmniej
jeden środek porozumiewania się na odległość, dostępny dla konsumenta i przedsiębiorcy
(operator środków porozumiewania się), z wyjątkiem jednak informacji, o których mowa
w ust. 1 pkt 1.
6
Obowiązek określony w ust. 1 nie dotyczy poszczególnych czynności (umów szczegółowych)
wynikających z umowy (umowy ramowej).
7
W wypadku wykonywania poszczególnych czynności o tym samym charakterze pomiędzy tymi
samymi stronami, jeżeli czynności te nie wynikają z wcześniej zawartej umowy (umowy
ramowej), obowiązek określony w ust. 1 dotyczy tylko pierwszej z tych czynności. Jeżeli
w ciągu roku od dnia wykonania pierwszej czynności nie wykonano żadnej czynności o
tym samym charakterze pomiędzy tymi samymi stronami, to do pierwszej czynności wykonanej
po tym czasie stosuje się ust. 1.
8
Obowiązek określony w ust. 1 uważa się za spełniony, jeżeli przedsiębiorca przekazał konsumentowi właściwy
formularz informacyjny, o którym mowa odpowiednio w art. 14 lub art. 19 ustawy z dnia
12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
(Dz. U. Nr 126, poz. 715, z późn. zm..
1.
Konsument, który zawarł na odległość umowę o usługi finansowe, może od niej odstąpić
bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie, w terminie czternastu
dni od dnia zawarcia umowy lub od dnia potwierdzenia informacji, o którym mowa w art.
16b ust. 3, jeżeli jest to termin późniejszy.
2
W wypadku umów, o których mowa w art. 16a ust. 1 pkt 3, termin, w którym konsument
może odstąpić od umowy, wynosi trzydzieści dni od dnia poinformowania go o zawarciu
umowy lub od dnia potwierdzenia informacji, o którym mowa w art. 16b ust. 3, jeżeli
jest to termin późniejszy.
3.
Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą
oznaczonej sumy (odstępne).
4
W wypadku odstąpienia od umowy, umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest
zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie
niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu, w terminie
trzydziestu dni
1)
od dnia odstąpienia od umowy - w przypadku świadczeń konsumenta albo
2)
od dnia otrzymania oświadczenia o odstąpieniu od umowy - w przypadku świadczeń przedsiębiorcy.
5.
W wypadku rozpoczętego za zgodą konsumenta świadczenia usług przed upływem terminów,
o których mowa w ust. 1 lub ust. 2, przedsiębiorca może żądać zapłaty ceny za usługę
rzeczywiście wykonaną.
6.
Przedsiębiorca nie może żądać zapłaty, o której mowa w ust. 5, jeżeli rozpoczął świadczenie
usług bez zgody konsumenta, a także jeżeli nie wskazał, zgodnie z art. 16b ust. 1
pkt 9, wysokości ceny, którą konsument jest obowiązany zapłacić w wypadku, o którym
mowa w ust. 5.
7.
Prawo do odstąpienia od umowy nie przysługuje konsumentowi w wypadkach
1)
umów całkowicie wykonanych na żądanie konsumenta, przed upływem terminów, o których
mowa w ust. 1 i ust. 2;
2)
umów dotyczących instrumentów rynku pieniężnego, zbywalnych papierów wartościowych,
tytułów uczestnictwa w instytucjach zbiorowego inwestowania, sprzedaży papierów wartościowych
z zobowiązaniem do ich odkupu oraz terminowych operacji finansowych; przez terminowe
operacje finansowe rozumie się operacje, w których ustalono cenę, kurs, stopę procentową
lub indeks - a w szczególności nabywanie walut, papierów wartościowych, złota lub
innych metali szlachetnych, towarów lub praw, w tym umowy obliczone tylko na różnicę
cen, opcje i prawa pochodne - zawarte na umówioną datę lub umówiony termin, w obrocie
rynkowym;
3)
umów ubezpieczenia dotyczących podróży i bagażu lub innych podobnych, jeżeli zawarte
zostały na okres krótszy niż trzydzieści dni.
8
Jeżeli do umowy jest dołączona kolejna umowa zawarta na odległość dotycząca usług
świadczonych przez przedsiębiorcę lub podmiot inny niż przedsiębiorca na podstawie
porozumienia pomiędzy tym podmiotem a przedsiębiorcą, odstąpienie od umowy zawartej
na odległość dotyczącej usług finansowych jest skuteczne także wobec tej kolejnej
umowy.
Jeżeli przedsiębiorca nie dopełni obowiązków określonych w art. 16b ust. 1-3, konsument
ma prawo odstąpić od umowy w każdym czasie bez konieczności ponoszenia kosztów należnych
przedsiębiorcy.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do umów zawieranych na odległość
dotyczących usług finansowych stosuje się przepisy rozdziału 2.
Nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć praw konsumenta określonych w art.
1-16e.
W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. Nr 16, poz. 93, z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139, poz. 646 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 115, poz. 741, Nr 117, poz. 751 i Nr 157, poz. 1040, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 758 oraz z 1999 r. Nr 52, poz. 532) wprowadza się następujące zmiany
1)
art. 384 otrzymuje brzmienie
„
Art. 384.
§ 1.
Ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki umów,
wzory umów, regulaminy wiążą drugą stronę, jeżeli zostały jej doręczone przy zawarciu
umowy.
§ 2.
W razie gdy posługiwanie się wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju zwyczajowo przyjęte,
wiąże on także wtedy, gdy druga strona mogła się z łatwością dowiedzieć o jego treści.
Nie dotyczy to jednak umów zawieranych z udziałem konsumentów, z wyjątkiem umów powszechnie
zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego.
§ 3.
Za konsumenta uważa się osobę, która zawiera umowę z przedsiębiorcą w celu bezpośrednio
niezwiązanym z działalnością gospodarczą.
”
;
2)
po art. 384 dodaje się art. 384
„
Art. 384
Wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym wiąże drugą
stronę, jeżeli zostały zachowane wymagania określone w art. 384, a strona nie wypowiedziała
umowy w najbliższym terminie wypowiedzenia.
”
;
3)
art. 385 otrzymuje brzmienie
„
Art. 385.
§ 1.
W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową.
§ 2.
Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia
niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta.
”
;
4)
art. 385
„
Art. 385
§ 1.
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą
go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami,
rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to
postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie,
jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
§ 2.
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane
umową w pozostałym zakresie.
§ 3.
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument
nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy
przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
§ 4.
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym,
kto się na to powołuje.
Art. 385
Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu
z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając
umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.
”
;
5)
po art. 385
„
Art. 385
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które
w szczególności
1)
wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie,
2)
wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie
lub nienależyte wykonanie zobowiązania,
3)
wyłączają lub istotnie ograniczają potrącenie wierzytelności konsumenta z wierzytelnością
drugiej strony,
4)
przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed
zawarciem umowy,
5)
zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków
wynikających z umowy bez zgody konsumenta,
6)
uzależniają zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przyszłości
dalszych umów podobnego rodzaju,
7)
uzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, niemającej
bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie,
8)
uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta
konsumenta,
9)
przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji
umowy,
10)
uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny
wskazanej w tej umowie,
11)
przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodności świadczenia
z umową,
12)
wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie niespełnione
w całości lub części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania,
13)
przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego wcześniej
niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub odstępują od umowy,
14)
pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej
lub jej wypowiedzenia,
15)
zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na
czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia,
16)
nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji
z zawarcia lub wykonania umowy,
17)
nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek
zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego,
18)
stanowią, że umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu, o ile konsument,
dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego oświadczenia,
19)
przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany,
bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia,
20)
przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny
lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia
od umowy,
21)
uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez
osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których
pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę odpowiedzialność od spełnienia
przez konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności,
22)
przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub
nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta,
23)
wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego
polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy
przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy.
Art. 385
§ 1.
Umowa między przedsiębiorcami stosującymi różne wzorce umów nie obejmuje tych postanowień
wzorców, które są ze sobą sprzeczne.
§ 2.
Umowa nie jest zawarta, gdy po otrzymaniu oferty strona niezwłocznie zawiadomi, że
nie zamierza zawierać umowy na warunkach przewidzianych w § 1.
”
;
6)
po tytule VI księgi trzeciej dodaje się tytuł VI
„
Tytuł VI
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.
Art. 449
§ 1.
Kto wytwarza w zakresie swojej działalności gospodarczej (producent) produkt niebezpieczny,
odpowiada za szkodę wyrządzoną komukolwiek przez ten produkt.
§ 2.
Przez produkt rozumie się rzecz ruchomą, choćby została ona połączona z inną rzeczą.
Za produkt uważa się także zwierzęta i energię elektryczną.
§ 3.
Niebezpieczny jest produkt niezapewniający bezpieczeństwa, jakiego można oczekiwać,
uwzględniając normalne użycie produktu. O tym, czy produkt jest bezpieczny, decydują
okoliczności z chwili wprowadzenia go do obrotu, a zwłaszcza sposób zaprezentowania
go na rynku oraz podane konsumentowi informacje o właściwościach produktu. Produkt
nie może być uznany za niezapewniający bezpieczeństwa tylko dlatego, że później wprowadzono
do obrotu podobny produkt ulepszony.
Art. 449
Producent odpowiada za szkodę na mieniu tylko wówczas, gdy rzecz zniszczona lub uszkodzona
należy do rzeczy zwykle przeznaczanych do osobistego użytku i w taki przede wszystkim
sposób korzystał z niej poszkodowany.
Art. 449
§ 1.
Producent nie odpowiada za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, jeżeli produktu
nie wprowadził do obrotu albo gdy wprowadzenie produktu do obrotu nastąpiło poza zakresem
jego działalności gospodarczej.
§ 2.
Producent nie odpowiada również wtedy, gdy właściwości niebezpieczne produktu ujawniły
się po wprowadzeniu go do obrotu, chyba że wynikały one z przyczyny tkwiącej poprzednio
w produkcie. Nie odpowiada on także wtedy, gdy nie można było przewidzieć niebezpiecznych
właściwości produktu, uwzględniając stan nauki i techniki w chwili wprowadzenia produktu
do obrotu, albo gdy właściwości te wynikały z zastosowania przepisów prawa.
Art. 449
Domniemywa się, że produkt niebezpieczny, który spowodował szkodę, został wytworzony
i wprowadzony do obrotu w zakresie działalności gospodarczej producenta.
Art. 449
§ 1.
Wytwórca materiału, surowca albo części składowej produktu odpowiada tak jak producent,
chyba że wyłączną przyczyną szkody była wadliwa konstrukcja produktu lub wskazówki
producenta.
§ 2.
Kto przez umieszczenie na produkcie swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia
odróżniającego podaje się za producenta, odpowiada jak producent. Tak samo odpowiada
ten, kto produkt pochodzenia zagranicznego wprowadza do obrotu krajowego w zakresie
swojej działalności gospodarczej (importer).
§ 3.
Producent oraz osoby wymienione w paragrafach poprzedzających odpowiadają solidarnie.
§ 4.
Jeżeli nie wiadomo, kto jest producentem lub osobą określoną w § 2, odpowiada ten,
kto w zakresie swojej działalności gospodarczej zbył produkt niebezpieczny, chyba
że w ciągu miesiąca od daty zawiadomienia o szkodzie wskaże poszkodowanemu osobę i
adres producenta lub osoby określonej w § 2 zdanie pierwsze, a w wypadku towaru importowanego
- osobę i adres importera.
§ 5.
Jeżeli zbywca produktu nie może wskazać producenta ani osób określonych w § 4, zwalnia
go od odpowiedzialności wskazanie osoby, od której sam nabył produkt.
Art. 449
Jeżeli za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny odpowiada także osoba trzecia,
odpowiedzialność tej osoby i osób wymienionych w artykułach poprzedzających jest solidarna.
Przepisy art. 441 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 449
§ 1.
Odszkodowanie za szkodę na mieniu nie obejmuje uszkodzenia samego produktu ani korzyści,
jakie poszkodowany mógłby osiągnąć w związku z jego używaniem.
§ 2.
Odszkodowanie na podstawie art. 449
Art. 449
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez produkt niebezpieczny ulega przedawnieniu
z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie
obowiązanej do jej naprawienia. Jednak w każdym wypadku roszczenie przedawnia się
z upływem lat dziesięciu od wprowadzenia produktu do obrotu.
Art. 449
Odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny nie można wyłączyć
ani ograniczyć.
Art. 449
Przepisy o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny nie
wyłączają odpowiedzialności za szkody na zasadach ogólnych, za szkody wynikłe z niewykonania
lub nienależytego wykonania zobowiązania oraz odpowiedzialności z tytułu rękojmi za
wady i gwarancji jakości.
Art. 449
Nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialności określonej w przepisach
niniejszego tytułu, także w razie dokonania wyboru prawa obcego.
”
;
7)
po art. 555 dodaje się art. 555
„
Art. 555
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowe warunki zawierania i
wykonywania umów sprzedaży między przedsiębiorcami a konsumentami, mając na uwadze
ochronę interesów konsumentów przed działaniami przedsiębiorców sprzecznymi z dobrymi
obyczajami.
”
(pominięte).
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr 73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr 75, poz. 471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770, Nr 133, poz. 882, Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532 oraz z 2000 r. Nr 22, poz. 269) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 111 w § 1 w pkt 6 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu
„
7)
strona wnosząca o uznanie postanowień umownych za niedozwolone.
”
;
2)
w art. 479
„
4)
przeciwko przedsiębiorcom o uznanie postanowień umownych za niedozwolone.
”
;
3)
po rozdziale 2 działu IVa tytułu VII księgi pierwszej części pierwszej dodaje się
rozdział 3 w brzmieniu
„
Rozdział 3
Postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone
Art. 479
Sprawy o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone należą do właściwości Sądu
Okręgowego w Warszawie - sądu antymonopolowego.
Art. 479
W sprawach rozpoznawanych według przepisów niniejszego rozdziału art. 479
Art. 479
Powództwo w sprawach rozpoznawanych według przepisów niniejszego rozdziału może wytoczyć
każdy, kto według oferty pozwanego mógłby zawrzeć z nim umowę zawierającą postanowienie,
którego uznania za niedozwolone żąda się pozwem. Powództwo może wytoczyć także organizacja
społeczna, do której zadań statutowych należy ochrona interesów konsumentów, powiatowy
(miejski) rzecznik konsumentów oraz Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Art. 479
Z żądaniem uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone można wystąpić również
wtedy, gdy pozwany zaniechał jego stosowania, jeżeli od tego zaniechania nie minęło
sześć miesięcy.
Art. 479
Zaniechanie przez pozwanego, po wytoczeniu powództwa, stosowania zaskarżonego postanowienia
wzorca umownego nie ma wpływu na bieg postępowania.
Art. 479
W sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone sąd nie może wydać wyroku
tylko na podstawie uznania powództwa. Niedopuszczalne jest też zawarcie ugody.
Art. 479
§ 1.
W razie uwzględnienia powództwa sąd w sentencji wyroku przytacza treść postanowień
wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazuje ich wykorzystywania.
§ 2.
Od wyroku sądu drugiej instancji przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego.
Art. 479
Wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone
postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 479
Art. 479
§ 1.
Sąd zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
§ 2.
Koszty opublikowania wyroku, o którym mowa w § 1, są zaliczane do kosztów procesu.
Art. 479
§ 1.
Odpis prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo sąd przesyła Prezesowi Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
§ 2.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi, na podstawie wyroków, o
których mowa w § 1, rejestr postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone.
§ 3.
Rejestr, o którym mowa w § 2, jest jawny.
§ 4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór rejestru postanowień wzorców
umowy uznanych za niedozwolone.
”
W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń
(Dz. U. Nr 12, poz. 114, z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29, Nr 60, poz. 310 i Nr 95, poz. 475, z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369, Nr 85, poz. 539, Nr 98, poz. 602, Nr 104, poz. 661, Nr 106, poz. 667, Nr 111, poz. 724, Nr 123, poz. 779, Nr 133, poz. 884 i Nr 141, poz. 942, z 1998 r. Nr 113, poz. 717 oraz z 1999 r. Nr 83, poz. 931 i Nr 101, poz. 1178) po art. 138 dodaje się art. 138a i art. 138b w brzmieniu
„
Art. 138a.
§ 1.
Kto, zawierając umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, nie okazuje konsumentowi dokumentu
potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej oraz dokumentu tożsamości,
podlega karze grzywny.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto zawierając umowę w cudzym imieniu poza lokalem przedsiębiorstwa,
nie okazuje ponadto dokumentu potwierdzającego swoje umocowanie.
Art. 138b.
§ 1.
Kto, będąc zobowiązany na mocy orzeczenia sądu do zaniechania wykorzystywania lub
do odwołania zalecenia stosowania ogólnych warunków umów albo wzoru umowy, nie stosuje
się do tego obowiązku, zawierając w umowie niedozwolone postanowienia umowne, podlega
karze grzywny.
§ 2.
Jeżeli orzeczenie sądu, o którym mowa w § 1, dotyczy przedsiębiorcy niebędącego osobą
fizyczną, odpowiedzialność przewidzianą w § 1 ponosi osoba kierująca przedsiębiorstwem
lub osoba upoważniona do zawierania umów z konsumentami.
””
Przepisy art. 1-17 oraz art. 18 pkt 1-5 stosuje się do umów zawartych i niewykonanych
w dniu wejścia w życie ustawy.
Przepisów Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny nie stosuje
się, jeżeli produkt został wprowadzony do obrotu krajowego przed dniem wejścia w życie
ustawy.
Do czasu wydania rozporządzenia, o którym mowa w art. 18 pkt 7, zachowuje moc rozporządzenie
wydane na podstawie art. 384 Kodeksu cywilnego, nie dłużej jednak niż przez 2 lata.
(pominięty).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
5 ust. 5, który stosuje się od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa
w Unii Europejskiej.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 12 pkt
5, art. 13, art. 17 pkt 2 oraz art. 28, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy
od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 63,
który wchodzi w życie z dniem 18 czerwca 2011 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem
1)
art. 42, art. 44, art. 70, art. 71 pkt 10, art. 74 pkt 5 i 6, art. 94 pkt 3, art.
97, art. 100, art. 101, art. 103 pkt 17 oraz art. 112, które wchodzą w życie z dniem
30 kwietnia 2004 r.;
2)
art. 85 pkt 7 w zakresie dotyczącym art. 456 ust. 1, który wchodzi w życie z dniem
2 maja 2004 r.
Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje
się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
§ 1.
Kto, zawierając umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, nie okazuje konsumentowi dokumentu
potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej oraz dokumentu tożsamości,
podlega karze grzywny.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto zawierając umowę w cudzym imieniu poza lokalem przedsiębiorstwa,
nie okazuje ponadto dokumentu potwierdzającego swoje umocowanie.
§ 1.
Kto, będąc zobowiązany na mocy orzeczenia sądu do zaniechania wykorzystywania lub
do odwołania zalecenia stosowania ogólnych warunków umów albo wzoru umowy, nie stosuje
się do tego obowiązku, zawierając w umowie niedozwolone postanowienia umowne, podlega
karze grzywny.
§ 2.
Jeżeli orzeczenie sądu, o którym mowa w § 1, dotyczy przedsiębiorcy niebędącego osobą
fizyczną, odpowiedzialność przewidzianą w § 1 ponosi osoba kierująca przedsiębiorstwem
lub osoba upoważniona do zawierania umów z konsumentami.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca
od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 95, w zakresie art. 21 ust. 1 pkt 6,
2)
art. 102, art. 106 pkt 1 i pkt 4 lit. a, art. 111 oraz art. 116 pkt 4
- które wchodzą w życie po upływie 6 lat od pierwszego dnia miesiąca następującego
po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 159, który wchodzi w życie z dniem 18 grudnia 2011 r.;
2)
art. 167, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.
§ 1.
Ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki umów,
wzory umów, regulaminy wiążą drugą stronę, jeżeli zostały jej doręczone przy zawarciu
umowy.
§ 2.
W razie gdy posługiwanie się wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju zwyczajowo przyjęte,
wiąże on także wtedy, gdy druga strona mogła się z łatwością dowiedzieć o jego treści.
Nie dotyczy to jednak umów zawieranych z udziałem konsumentów, z wyjątkiem umów powszechnie
zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego.
§ 3.
Za konsumenta uważa się osobę, która zawiera umowę z przedsiębiorcą w celu bezpośrednio
niezwiązanym z działalnością gospodarczą.
Wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym wiąże drugą
stronę, jeżeli zostały zachowane wymagania określone w art. 384, a strona nie wypowiedziała
umowy w najbliższym terminie wypowiedzenia.
§ 1.
W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową.
§ 2.
Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia
niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta.
§ 1.
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą
go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami,
rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to
postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie,
jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
§ 2.
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane
umową w pozostałym zakresie.
§ 3.
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument
nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy
przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
§ 4.
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym,
kto się na to powołuje.
Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu
z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając
umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które
w szczególności
1)
wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie,
2)
wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie
lub nienależyte wykonanie zobowiązania,
3)
wyłączają lub istotnie ograniczają potrącenie wierzytelności konsumenta z wierzytelnością
drugiej strony,
4)
przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed
zawarciem umowy,
5)
zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków
wynikających z umowy bez zgody konsumenta,
6)
uzależniają zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przyszłości
dalszych umów podobnego rodzaju,
7)
uzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, niemającej
bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie,
8)
uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta
konsumenta,
9)
przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji
umowy,
10)
uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny
wskazanej w tej umowie,
11)
przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodności świadczenia
z umową,
12)
wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie niespełnione
w całości lub części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania,
13)
przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego wcześniej
niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub odstępują od umowy,
14)
pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej
lub jej wypowiedzenia,
15)
zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na
czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia,
16)
nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji
z zawarcia lub wykonania umowy,
17)
nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek
zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego,
18)
stanowią, że umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu, o ile konsument,
dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego oświadczenia,
19)
przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany,
bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia,
20)
przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny
lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia
od umowy,
21)
uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez
osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których
pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę odpowiedzialność od spełnienia
przez konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności,
22)
przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub
nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta,
23)
wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego
polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy
przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy.
§ 1.
Umowa między przedsiębiorcami stosującymi różne wzorce umów nie obejmuje tych postanowień
wzorców, które są ze sobą sprzeczne.
§ 2.
Umowa nie jest zawarta, gdy po otrzymaniu oferty strona niezwłocznie zawiadomi, że
nie zamierza zawierać umowy na warunkach przewidzianych w § 1.
§ 1.
Kto wytwarza w zakresie swojej działalności gospodarczej (producent) produkt niebezpieczny,
odpowiada za szkodę wyrządzoną komukolwiek przez ten produkt.
§ 2.
Przez produkt rozumie się rzecz ruchomą, choćby została ona połączona z inną rzeczą.
Za produkt uważa się także zwierzęta i energię elektryczną.
§ 3.
Niebezpieczny jest produkt niezapewniający bezpieczeństwa, jakiego można oczekiwać,
uwzględniając normalne użycie produktu. O tym, czy produkt jest bezpieczny, decydują
okoliczności z chwili wprowadzenia go do obrotu, a zwłaszcza sposób zaprezentowania
go na rynku oraz podane konsumentowi informacje o właściwościach produktu. Produkt
nie może być uznany za niezapewniający bezpieczeństwa tylko dlatego, że później wprowadzono
do obrotu podobny produkt ulepszony.
Przepisy o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny nie
wyłączają odpowiedzialności za szkody na zasadach ogólnych, za szkody wynikłe z niewykonania
lub nienależytego wykonania zobowiązania oraz odpowiedzialności z tytułu rękojmi za
wady i gwarancji jakości.
Nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialności określonej w przepisach
niniejszego tytułu, także w razie dokonania wyboru prawa obcego.
Producent odpowiada za szkodę na mieniu tylko wówczas, gdy rzecz zniszczona lub uszkodzona
należy do rzeczy zwykle przeznaczanych do osobistego użytku i w taki przede wszystkim
sposób korzystał z niej poszkodowany.
§ 1.
Producent nie odpowiada za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, jeżeli produktu
nie wprowadził do obrotu albo gdy wprowadzenie produktu do obrotu nastąpiło poza zakresem
jego działalności gospodarczej.
§ 2.
Producent nie odpowiada również wtedy, gdy właściwości niebezpieczne produktu ujawniły
się po wprowadzeniu go do obrotu, chyba że wynikały one z przyczyny tkwiącej poprzednio
w produkcie. Nie odpowiada on także wtedy, gdy nie można było przewidzieć niebezpiecznych
właściwości produktu, uwzględniając stan nauki i techniki w chwili wprowadzenia produktu
do obrotu, albo gdy właściwości te wynikały z zastosowania przepisów prawa.
Domniemywa się, że produkt niebezpieczny, który spowodował szkodę, został wytworzony
i wprowadzony do obrotu w zakresie działalności gospodarczej producenta.
§ 1.
Wytwórca materiału, surowca albo części składowej produktu odpowiada tak jak producent,
chyba że wyłączną przyczyną szkody była wadliwa konstrukcja produktu lub wskazówki
producenta.
§ 2.
Kto przez umieszczenie na produkcie swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia
odróżniającego podaje się za producenta, odpowiada jak producent. Tak samo odpowiada
ten, kto produkt pochodzenia zagranicznego wprowadza do obrotu krajowego w zakresie
swojej działalności gospodarczej (importer).
§ 3.
Producent oraz osoby wymienione w paragrafach poprzedzających odpowiadają solidarnie.
§ 4.
Jeżeli nie wiadomo, kto jest producentem lub osobą określoną w § 2, odpowiada ten,
kto w zakresie swojej działalności gospodarczej zbył produkt niebezpieczny, chyba
że w ciągu miesiąca od daty zawiadomienia o szkodzie wskaże poszkodowanemu osobę i
adres producenta lub osoby określonej w § 2 zdanie pierwsze, a w wypadku towaru importowanego
- osobę i adres importera.
§ 5.
Jeżeli zbywca produktu nie może wskazać producenta ani osób określonych w § 4, zwalnia
go od odpowiedzialności wskazanie osoby, od której sam nabył produkt.
Jeżeli za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny odpowiada także osoba trzecia,
odpowiedzialność tej osoby i osób wymienionych w artykułach poprzedzających jest solidarna.
Przepisy art. 441 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
§ 1.
Odszkodowanie za szkodę na mieniu nie obejmuje uszkodzenia samego produktu ani korzyści,
jakie poszkodowany mógłby osiągnąć w związku z jego używaniem.
§ 2.
Odszkodowanie na podstawie art. 449
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez produkt niebezpieczny ulega przedawnieniu
z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie
obowiązanej do jej naprawienia. Jednak w każdym wypadku roszczenie przedawnia się
z upływem lat dziesięciu od wprowadzenia produktu do obrotu.
Odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny nie można wyłączyć
ani ograniczyć.
Sprawy o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone należą do właściwości Sądu
Okręgowego w Warszawie - sądu antymonopolowego.
§ 1.
Odpis prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo sąd przesyła Prezesowi Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
§ 2.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi, na podstawie wyroków, o
których mowa w § 1, rejestr postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone.
§ 3.
Rejestr, o którym mowa w § 2, jest jawny.
§ 4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór rejestru postanowień wzorców
umowy uznanych za niedozwolone.
W sprawach rozpoznawanych według przepisów niniejszego rozdziału art. 479
Powództwo w sprawach rozpoznawanych według przepisów niniejszego rozdziału może wytoczyć
każdy, kto według oferty pozwanego mógłby zawrzeć z nim umowę zawierającą postanowienie,
którego uznania za niedozwolone żąda się pozwem. Powództwo może wytoczyć także organizacja
społeczna, do której zadań statutowych należy ochrona interesów konsumentów, powiatowy
(miejski) rzecznik konsumentów oraz Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Z żądaniem uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone można wystąpić również
wtedy, gdy pozwany zaniechał jego stosowania, jeżeli od tego zaniechania nie minęło
sześć miesięcy.
Zaniechanie przez pozwanego, po wytoczeniu powództwa, stosowania zaskarżonego postanowienia
wzorca umownego nie ma wpływu na bieg postępowania.
W sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone sąd nie może wydać wyroku
tylko na podstawie uznania powództwa. Niedopuszczalne jest też zawarcie ugody.
§ 1.
W razie uwzględnienia powództwa sąd w sentencji wyroku przytacza treść postanowień
wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazuje ich wykorzystywania.
§ 2.
Od wyroku sądu drugiej instancji przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego.
Wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone
postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 479
§ 1.
Sąd zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
§ 2.
Koszty opublikowania wyroku, o którym mowa w § 1, są zaliczane do kosztów procesu.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowe warunki zawierania i
wykonywania umów sprzedaży między przedsiębiorcami a konsumentami, mając na uwadze
ochronę interesów konsumentów przed działaniami przedsiębiorców sprzecznymi z dobrymi
obyczajami.