Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 4 lipca 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: technik awionik, technik budownictwa okrętowego, technik eksploatacji portów i terminali, technik logistyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik nawigator morski, technik spedytor i technik żeglugi śródlądowej

§ 1. 1. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją

zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji

zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124,

poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60,

poz. 374)

2) technik budownictwa okrętowego — symbol

cyfrowy 311[05];

1) technik awionik — symbol cyfrowy 314[06];

1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji

6) technik mechanik okrętowy — symbol cyfrowy

314[03];

7) technik nawigator morski — symbol cyfrowy

314[01];

8) technik spedytor — symbol cyfrowy 342[02];

9) technik żeglugi śródlądowej — symbol cyfrowy

314[02].

ww

w.

rcl

rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2

rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania

Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały

ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281,

poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122,

poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249,

poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532

i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542,

Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280

i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145,

poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r.

Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157,

poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705, z 2010 r. Nr 44, poz. 250,

Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991 oraz

z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 139, poz. 814

i Nr 149, poz. 887.

5) technik mechanik lotniczy — symbol cyfrowy

314[05];

2. Podstawy programowe, o których mowa

w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—9 do rozporządzenia.

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Edukacji Narodowej: K. Hall

v.p

l

Załącznik nr 2

v.p

l

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK BUDOWNICTWA OKRĘTOWEGO

SYMBOL CYFROWY 311[05]

23) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) posługiwać się terminologią stosowaną w okrętownictwie;

2) czytać dokumentację kadłubową i maszynową;

3) sporządzać dokumentację konstrukcyjną i technologiczną, z wykorzystaniem technik komputerowych;

24) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

5) planować procesy technologiczne remontu kadłuba;

1) planowania podstawowych procesów technologicznych;

6) planować procesy technologiczne montażu wyposażenia statku;

2) wykonywania i nadzorowania prac związanych

z trasowaniem, obróbką, prefabrykacją, montażem, wyposażeniem i remontem statku;

.go

4) projektować procesy technologiczne obróbki,

prefabrykacji sekcji i montażu kadłuba;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

budownictwa okrętowego powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

7) trasować metodami tradycyjnymi i numerycznymi;

8) posługiwać się narzędziami ręcznymi i oprzyrządowaniem technologicznym;

4) badania właściwości mechanicznych i technologicznych materiałów oraz wykonywania badań nieniszczących;

w.

rcl

9) wykonywać podstawowe pomiary kontrolne

konstrukcji kadłuba i części maszynowych;

3) przygotowania oprzyrządowania do transportu,

prefabrykacji sekcji i montażu kadłuba oraz jego

wyposażenia;

10) montować elementy sekcji kadłuba;

11) organizować i nadzorować budowę sekcji kadłuba;

12) organizować i nadzorować prace konserwacyjne podczas budowy i remontu statku;

13) wykonywać prace z zakresu prefabrykacji rurociągów oraz ślusarskiego wyposażenia okrętowego;

5) wykonywania i nadzorowania prac konserwacyjnych kadłuba i jego wyposażenia podczas

budowy i remontu statku;

6) organizowania, wykonywania i nadzorowania

prac prefabrykacyjnych rurociągów i instalacji

okrętowych;

15) kontrolować zgodność wykonania elementów

i podzespołów z dokumentacją techniczną;

8) wykonywania prac remontowych prostych mechanizmów i urządzeń okrętowych;

16) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

9) dozorowania pracy urządzeń okrętowych podczas próby statku na uwięzi i w morzu;

ww

14) organizować i nadzorować montaż rurociągów

okrętowych oraz innego wyposażenia statku;

7) organizowania, wykonywania i nadzorowania

prac montażowych wyposażenia kadłuba i instalacji okrętowych podczas budowy i remontu

statku;

17) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

10) korzystania z przepisów Towarzystw Klasyfikacyjnych w procesie budowy i remontu statku.

II. BLOKI PROGRAMOWE

19) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

20) kierować zespołem pracowników;

1) podstawy techniki i okrętownictwa;

21) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

2) konstrukcja i wyposażenie statku;

22) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

3) wytwarzanie i remont statku;

4) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY TECHNIKI I OKRĘTOWNICTWA

1. Cele kształcenia

Poz. 998

23) wykorzystywać podstawowe prawa i pojęcia

termodynamiki technicznej;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

24) projektować podstawowe części maszyn;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) charakteryzować podstawowe materiały metalowe i niemetalowe stosowane do budowy

okrętów;

2) wykonywać podstawowe badania właściwości

mechanicznych metali i ich stopów oraz interpretować wyniki;

25) dobierać rurociągi i ich elementy, z uwzględnieniem połączeń, armatury, aparatury kontrolnej

i pomiarowej oraz izolacji;

26) interpretować podstawowe pojęcia i prawa z zakresu elektrotechniki;

27) wykonywać podstawowe pomiary elektryczne;

28) rozróżniać działanie i budowę podstawowych

maszyn i urządzeń oraz instalacji elektrycznych

prądu stałego i zmiennego;

4) rozróżniać podstawowe materiały technologiczne stosowane w okrętownictwie;

29) klasyfikować i rozróżniać rodzaje zespołów

prądotwórczych;

.go

3) charakteryzować półprodukty konstrukcyjne

stosowane do budowy okrętów;

5) sporządzać szkice i rysunki maszynowe oraz

okrętowe w rzutach prostokątnych i aksonometrycznych;

30) określać wymagania stawiane elektrowniom

okrętowym oraz zasady rozdziału energii;

6) posługiwać się normami rysunku maszynowego i okrętowego oraz katalogami unifikacyjnymi;

32) rozróżniać podstawowe elementy automatyki

okrętowej;

7) wykonywać rysunki części maszyn, z uwzględnieniem przekrojów;

8) stosować zasady wymiarowania;

33) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska podczas wykonywania pomiarów.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

w.

rcl

9) stosować zasady uproszczeń w rysunku maszynowym;

31) czytać montażowe schematy elektryczne;

10) wykonywać rysunki, z wykorzystaniem programu komputerowego;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

11) czytać techniczne rysunki okrętowe i maszynowe;

1) materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i technologiczne, stosowane do budowy okrętów;

12) stosować podstawowe pojęcia i prawa statyki;

2) półprodukty konstrukcyjne kadłuba okrętowego, maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych;

13) określać moment bezwładności, warunki równowagi układu sił dla elementarnych belek i kratownic;

14) obliczać naprężenia dopuszczalne, zredukowane i krytyczne oraz dobierać współczynniki bezpieczeństwa przy statycznym i dynamicznym

charakterze obciążeń;

15) wyjaśniać istotę procesu zmęczenia i jego uwarunkowania;

16) wyjaśniać istotę wyboczenia elementów prostych i konstrukcji złożonych;

ww

17) wyjaśniać charakter i uwarunkowania kruchego

pękania konstrukcji;

3) rysunek techniczny maszynowy;

4) techniczny rysunek okrętowy kadłubowy, rysunek zbrojenia i wyposażenia statku;

5) podstawowe pojęcia i prawa statyki, kinematyki

i dynamiki;

6) stany naprężeń: osiowe, płaskie, przestrzenne,

wytrzymałość złożona, naprężenia zredukowane;

7) obliczanie statyczne prętów i belek;

8) stateczność konstrukcji;

9) działanie karbu;

18) stosować zasady i prawa kinematyki i dynamiki;

10) zmęczenie materiału, kruche pękanie materiałów i konstrukcji;

19) znać pojęcia: praca, energia, moc, sprawność

oraz określać zależności między nimi;

11) kinematyka i dynamika punktu i ciała sztywnego;

20) analizować ruch postępowy, obrotowy, płaski

i złożony;

12) praca, energia, moc, sprawność;

21) wyjaśniać zasady drgań swobodnych, tłumionych, rezonansowych oraz interpretować podstawowe ich parametry i równania;

14) wybrane zagadnienia termodynamiki technicznej;

22) interpretować podstawowe prawa i pojęcia

hydrostatyki i hydrodynamiki, wykorzystywane

w okrętownictwie;

13) podstawy hydrostatyki i hydrodynamiki;

15) podstawowe elementy, podzespoły i zespoły

konstrukcyjne maszyn (połączenia, napędy

i urządzenia), metodyka projektowania podstawowych części maszyn;

17) dobierać główne jednostki napędowe i układy

przenoszenia napędu;

17) automatyka okrętowa;

18) rozróżniać rodzaje i określać przeznaczenie: kotłów parowych, wymienników ciepła, sprężarek,

wentylatorów i pomp okrętowych, zbiorników

ciśnieniowych, instalacji rurociągowych i armatury, urządzeń oczyszczających oraz służących

do wytwarzania wody i neutralizacji ścieków;

18) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska.

BLOK: KONSTRUKCJA I WYPOSAŻENIE STATKU

1. Cele kształcenia

v.p

l

16) urządzenia, systemy i instalacje elektryczne statku;

19) dobierać elementy podstawowych instalacji

siłowni i ogólnookrętowych;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

20) analizować rozplanowanie i wyposażenie pomieszczeń użytkowych na statku;

1) rozróżniać typy statków i określać ich funkcje;

21) korzystać z dokumentacji technicznej statku.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

.go

2) rozróżniać główne elementy konstrukcyjne statku, napędy, urządzenia i systemy okrętowe;

3) stosować podstawowe prawa hydromechaniki,

pływalności, stateczności, niezatapialności, statyki i dynamiki w procesie budowy, wodowania

i eksploatacji statku;

4) interpretować skalę Bonjeana, krzywe hydrostatyczne, pantokareny, krzywe statyczne i dynamiczne ramion prostujących;

1) typy i funkcje statków;

2) systemy okrętowe, charakterystyka i terminologia konstrukcyjno-technologiczna;

3) hydromechanika, pływalność, stateczność i niezatapialność okrętu;

4) statyka statku w procesie budowy;

5) dynamika okrętu w procesie wodowania i eksploatacji;

w.

rcl

5) charakteryzować koncepcje niezatapialności

statku, stateczności awaryjnej, interpretować

krzywą grodziową;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

6) określać rodzaje stosowanych pędników, ich parametry, warunki pracy, uszkodzenia oraz

współpracę z kadłubem i układem napędowym;

7) charakteryzować rodzaje i etapy wodowania

oraz określać momenty niebezpieczne;

8) interpretować wykresy wodowania;

9) charakteryzować metody i etapy projektowania

statku;

10) określać siły i momenty działające na statek na

wodzie spokojnej i sfalowanej;

11) wyjaśniać zasady podziału pionowego i poziomego kadłuba statku oraz podstawowe systemy

wiązań statku;

ww

12) korzystać z przepisów i publikacji Polskiego Rejestru Statków (PRS);

6) pędniki okrętowe;

7) teoria wodowania, metody i niebezpieczeństwa;

8) elementy kształtu kadłuba;

9) zasady podziału konstrukcyjnego i funkcjonalnego różnych typów statków;

10) problemy ogólnej wytrzymałości kadłuba okrętowego;

11) konstrukcja sterów, ich elementów i systemów,

według przepisów Polskiego Rejestru Statków

(PRS);

12) elementy konstrukcji kadłuba według przepisów

Polskiego Rejestru Statków (PRS);

13) nadbudówki, zbiorniki, fundamenty w przepisach Polskiego Rejestru Statków (PRS);

14) siłownia okrętu, jej charakterystyka, parametry;

13) korzystać z przepisów towarzystw klasyfikacyjnych do analizy konstrukcji statku i jego węzłów

konstrukcyjnych, wymaganych prób materiałowych i zdawczo-odbiorczych;

15) systemy przenoszenia napędu głównego;

14) rozróżniać typy i konstrukcję sterów, zbiorników

okrętowych, nadbudówek, fundamentów;

18) pompy, wentylatory, sprężarki;

15) analizować konstrukcję kadłuba, jego elementy

oraz węzły konstrukcyjne, z wykorzystaniem

programów komputerowych;

20) urządzenia wyposażenia maszynowego ogólnookrętowego, pokładowego i pomocniczego;

16) charakteryzować typy siłowni okrętowych oraz

określać ich podział funkcjonalny, topografię

i lokalizację w kadłubie;

22) plan generalny statku;

16) główne jednostki napędowe;

17) kotły, wymienniki ciepła;

19) instalacje rurociągowe;

21) pomieszczenia użytkowe na statku;

23) dokumentacja techniczna statku.

BLOK: WYTWARZANIE I REMONT STATKU

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) charakteryzować strukturę stoczni produkcyjnej

i remontowej oraz określać zadania poszczególnych wydziałów i organizację produkcji;

2) ustalać na podstawie dokumentacji konstrukcyjnej kolejność operacji podstawowych procesów

technologicznych z zakresu obróbki, prefabrykacji i montażu kadłuba;

4) wykonywać podstawowe operacje technologiczne z zakresu obróbki ręcznej i mechanicznej;

5) wykonywać pomiary warsztatowe;

6) określać zakres prac traserskich;

7) wykonywać niezbędne rodzaje szablonów;

8) dobierać narzędzia i metody do realizacji zadań

traserskich na wydziałach obróbki, prefabrykacji

i montażu kadłuba;

9) rozwijać proste blachy poszycia;

20) wykonywać operacje monterskie w zakresie

sczepiania elementów konstrukcji kadłuba;

21) rozpisywać proces technologiczny montażu części skrajnych i kadłuba statku;

22) rozpisywać proces technologiczny budowy

i montażu tylnicy, dziobnicy, steru, montażu

trzonu sterowego, mechanizmów sterowania

oraz śruby i wyposażenia pokładowego;

23) charakteryzować proces technologiczny przygotowania i montażu linii wałów i innych elementów, ze szczególnym uwzględnieniem metod

i czynności kontrolno-pomiarowych;

24) charakteryzować procesy technologiczne obróbki, prefabrykacji i montażu systemów rurociągów okrętowych;

.go

3) posługiwać się przyrządami i sprzętem pomiarowym podczas obróbki, trasowania, montażu,

prostowania elementów konstrukcji kadłuba

i pomiarów kontrolnych;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

26) charakteryzować ramowy proces technologiczny montażu oraz prób głównych i pomocniczych okrętowych instalacji kotłowych;

27) projektować podstawowe procesy technologiczne remontu kadłuba statku, jego wyposażenia maszynowego i ogólnookrętowego oraz

systemów okrętowych;

28) charakteryzować urządzenia i sposoby wodowania statku po jego zbudowaniu i remoncie;

w.

rcl

10) stosować podstawowe techniki, metody, narzędzia i urządzenia oraz materiały technologiczne

do ręcznego, półautomatycznego i automatycznego cięcia, ukosowania i żłobienia;

25) charakteryzować proces technologiczny montażu i prób spalinowych silników okrętowych, ze

szczególnym uwzględnieniem metod i czynności pomiarowo-kontrolnych;

11) określać warunki stosowania sprzętu spawalniczego w procesie montażu i spawania konstrukcji okrętowych;

12) stosować podstawowe narzędzia, oprzyrządowanie, urządzenia elektryczne, materiały spawalnicze, niezbędne do spawania ręcznego, półautomatycznego i automatycznego;

13) rozróżniać rodzaje korozji oraz stosowane

w okrętownictwie metody i techniki prac konserwacyjno-malarskich;

14) rozpoznawać deformacje technologiczne konstrukcji kadłuba oraz określać przyczyny ich występowania, metody zapobiegania oraz warunki

i metody ich usuwania;

ww

15) dobierać elementarne procesy prostowania

konstrukcji;

16) określać rodzaje, przyczyny oraz metody eliminacji wad powstających w wyniku cięcia, żłobienia, prostowania i montażu konstrukcji oraz jej

elementów składowych;

17) charakteryzować metody badania, ujawniania

i usuwania wad technologicznych;

29) określić zakres odbiorów i prób kadłubowych

i maszynowych oraz metody ich realizacji w całym cyklu budowy jednostki;

30) oceniać stan zagrożenia podczas cięcia termicznego, spawania i montażu oraz prac konserwacyjno-malarskich w warsztacie i na statku;

31) stosować typowe nośniki danych wykorzystywane dla celów obróbki i montażu wyposażenia

kadłuba;

32) identyfikować niesprawności podstawowego

sprzętu i oprzyrządowania technologicznego;

33) postępować zgodnie z procedurą w sytuacji zagrożenia oraz wypadku przy pracy;

34) korzystać z Polskich Norm i dokumentacji

technologicznej;

35) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

wykonywania prac spawalniczych i monterskich

w warsztacie i na statku.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

18) projektować i wykonywać podstawowe operacje technologiczne obróbki mechanicznej;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

19) projektować procesy technologiczne prefabrykacji wstępnej oraz prefabrykacji i montażu sekcji płaskich oraz nieskomplikowanych sekcji

krzywoliniowych;

1) struktura organizacyjna stoczni produkcyjnej

i remontowej;

2) proces technologiczny budowy statku;

32) prefabrykacja elementów i podzespołów kadłuba okrętowego;

4) metrologia okrętowa;

33) metrologia okrętowa na etapie prefabrykacji;

5) pomiary warsztatowe;

34) technologiczne i transportowe zabezpieczenie

montażu;

6) obróbka wstępna materiałów hutniczych;

v.p

l

3) składowanie blach, profili, rur oraz podzespołów konstrukcyjnych kadłuba statku;

35) montaż, remont i konserwacja kadłuba oraz elementy metrologii;

7) metody trasowania;

8) procesy obróbki blach, profili i rur;

9) technologiczne i transportowe zabezpieczenie

obróbki;

36) montaż, remont i konserwacja wyposażenia

ogólnookrętowego, pokładowego i maszynowego;

37) montaż, remont i konserwacja systemu napędowego statku;

10) cięcie mechaniczne;

11) sprzęt i urządzenia do cięcia mechanicznego;

38) obróbka, prefabrykacja i montaż głównych

systemów rurociągowych;

.go

12) metody i techniki spawania i cięcia gazowego,

gazowo-elektrycznego i laserowego;

13) sprzęt i urządzenia do spawania i cięcia gazowego, gazowo-elektrycznego i laserowego;

14) spoina: klasyfikacja, zastosowanie, oznaczenia,

struktura;

15) podstawy spawania elektrycznego i gazowego;

16) sprzęt i urządzenia do spawania elektrycznego

i laserowego;

39) montaż kotłów i innych urządzeń systemu wytwarzania pary;

40) metody wodowania;

41) próby i odbiory okrętowe;

42) bazy i nośniki danych;

43) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

18) kontrola jakości spawania — standardy, wady;

1. Cele kształcenia

w.

rcl

17) metody i techniki spawania elektrycznego

w okrętownictwie;

19) naprężenia i odkształcenia spawalnicze;

20) prace konserwacyjno-malarskie;

21) prostowanie konstrukcji;

22) sczepianie elementów konstrukcji kadłuba;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

23) metody i techniki żłobienia;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

24) proces technologiczny montażu części skrajnych i kadłuba statku;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

25) proces technologiczny budowy i montażu tylnicy, dziobnicy, steru, montażu trzonu sterowego,

mechanizmów sterowania oraz śruby i wyposażenia pokładowego;

4) opracowywać plan marketingowy;

ww

26) proces technologiczny przygotowania i montażu linii wałów i innych elementów, ze szczególnym uwzględnieniem metod i czynności kontrolno-pomiarowych;

27) procesy technologiczne obróbki, prefabrykacji

i montażu systemów rurociągów okrętowych;

28) proces technologiczny montażu i prób spalinowych silników okrętowych;

29) proces technologiczny montażu oraz prób głównych i pomocniczych okrętowych instalacji kotłowych;

30) procesy technologiczne remontu kadłuba statku, jego wyposażenia maszynowego i ogólnookrętowego oraz systemów okrętowych;

31) technologiczne i transportowe zabezpieczenie

prefabrykacji;

5) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w języku obcym, związane z realizacją zadań zawodowych;

6) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

7) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

8) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

9) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

10) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

11) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

12) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

13) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

14) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

15) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

16) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

18) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

19) podejmować decyzje;

20) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

Minimalna liczba godzin

w okresie kształcenia w %*

podbudowa

podbudowa

programowa

programowa

zasadnicza

gimnazjum,

szkoła

liceum

ogólnokształcące, zawodowa;

zawód

liceum

monter

profilowane,

kadłubów

technikum,

okrętowych

liceum

uzupełniające,

technikum

uzupełniające

Podstawy techniki

i okrętownictwa

30

Konstrukcja

i wyposażenie

statku

25

35

Wytwarzanie

i remont statku

32

27

Podstawy

działalności

zawodowej

3

3

90**

90**

.go

21) korzystać z różnych źródeł informacji w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) gospodarka rynkowa;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku

programowego

17) prowadzić negocjacje;

22) przestrzegać zasad etyki.

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 10% godzin pozostaje do rozdysponowania

przez autorów programów na dostosowanie kształcenia

do potrzeb rynku pracy.

w.

rcl

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

Razem

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

6) strategie marketingowe;

25

7) język obcy zawodowy w zakresie czterech kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie);

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

8) metody poszukiwania pracy;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

9) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

TREŚCI

10) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

1) pracownia komputerowa;

11) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

2) pracownia konstrukcji i technologii budowy okrętu;

12) bezpieczeństwo i higiena pracy;

13) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

ww

14) elementy ergonomii;

15) środki ochrony indywidualnej;

16) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

17) elementy fizjologii i higieny pracy;

18) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

3) pracownia siłowni i wyposażenia statku;

4) pracownia elektrotechniki, elektroniki i automatyki;

5) pracownia techniczna i materiałoznawstwa;

6) warsztaty szkolne.

Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yp o sa żona w

19) zasady i metody komunikowania się;

1) stanowiska komputerowe (jedno dla dwóch uczniów);

20) elementy socjologii i psychologii pracy;

2) drukarki;

21) formy doskonalenia zawodowego;

3) pakiet programów biurowych;

22) źródła informacji zawodowej;

23) etyka.

4) programy do wspomagania projektowania typu

CAD.

Pr a cownia te chniczna i ma te r ia łozna ws t w a

powinna by ć wy posa żona w

1) stanowiska rysunkowe (jedno dla jednego ucznia);

1) próbki materiałów konstrukcyjnych i technologicznych;

2) zestaw modeli wspomagających kształtowanie

wyobraźni przestrzennej;

3) katalogi typowych części maszyn, podzespołów

i zespołów;

v.p

l

P ra c ow nia k onstru kcj i i tech n o l o g i i budowy

o k r ę t u pow inn a b yć wyp o saż o n a w

2) kolekcję połączeń spawanych, lutowanych, zgrzewanych;

3) mikroskopy metalograficzne (jeden mikroskop na

czterech uczniów);

4) zestaw norm rysunkowych;

5) eksponaty i modele części maszyn;

6) przykładowe rysunki konstrukcyjne i projekty;

7) przykładowe dokumentacje konstrukcyjne;

8) modele różnych typów statków;

4) zgłady metalograficzne;

5) typowe narzędzia i przyrządy pomiarowe stosowane w metrologii okrętowej;

6) rysunki i modele typowych półwyrobów stosowanych w okrętownictwie;

10) materiały dydaktyczne dotyczące statyki i dynamiki okrętu;

7) wykresy układów równowagi faz stopów metali;

.go

9) modele i materiały dydaktyczne, dotyczące typowych węzłów konstrukcyjnych kadłuba statku;

11) materiały dydaktyczne ilustrujące typowe krzywe

projektowe okrętu;

12) przepisy towarzystw klasyfikacyjnych;

13) modele i materiały dydaktyczne, dotyczące podstawowych systemów i urządzeń spawalniczych;

14) środki ochrony indywidualnej;

15) przykładowe schematy stoczniowych procesów

technologicznych;

9) podstawowe rodzaje defektoskopów ultradźwiękowych i magnetycznych.

Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w

1) stanowisko ślusarskie;

2) stanowisko do trasowania;

w.

rcl

16) dokumentację technologiczną.

8) normy dotyczące badania właściwości materiałów;

3) stanowisko do spawania i cięcia;

P ra c ow nia s iłown i i wyp o saż en i a statku pow i n na by ć w y po saż o n a w

4) obrabiarki: wiertarkę, tokarkę, frezarkę, strugarkę

pionową;

1) modele i eksponaty siłowni oraz innych systemów

okrętowych i ich schematy;

5) przyrządy pomiarowe;

2) plansze podstawowych systemów okrętowych

i ich ważniejszych elementów;

6) plansze obrazujące przebieg typowych operacji

technologicznych produkcji okrętowej;

3) zestawy rysunków wybranych elementów systemów okrętowych.

7) plansze obrazujące nieprawidłowości i wady

technologiczne;

P ra c ow nia e le k tro tech n i ki , el ektro n i ki i a utoma t y k i pow inn a b yć wyp o saż o n a w

8) przepisy i plansze z zakresu bezpieczeństwa

i higieny pracy;

1) podstawowe mierniki wielkości elektrycznych;

9) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń.

2) typowe elementy układów elektronicznych;

3) schematy układów elektrycznych i elektronicznych;

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

ww

4) modele maszyn i urządzeń elektrycznych;

5) podstawowe mechaniczne i elektryczne elementy

automatyki oraz układy automatyki stosowane

w okrętownictwie;

6) przykładowe zestawy pomiarowe właściwe technice tensometrycznej.

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla

nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla

uczniów.

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

Załącznik nr 3

v.p

l

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK EKSPLOATACJI PORTÓW I TERMINALI

SYMBOL CYFROWY 342[03]

I. OPIS ZAWODU

18) klasyfikować i opisywać magazyny oraz ich wyposażenie;

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) określać zadania realizowane w czasie eksploatacji portów i terminali;

2) opisywać budowę portów i terminali oraz ich

wyposażenie;

3) opisywać urządzenia transportu bliskiego;

20) obsługiwać regały magazynowe i obliczać wielkość powierzchni magazynowej oraz wskazywać miejsce składowania towarów, z wykorzystaniem oprogramowania specjalistycznego;

21) prowadzić gospodarkę opakowaniami i kontenerami;

.go

4) obsługiwać automatyczne systemy składowania i identyfikacji towarów;

19) montować, demontować i eksploatować regały

magazynowe niskiego i wysokiego składowania;

5) dokonywać doboru urządzeń transportu bliskiego do przeładunku towarów;

22) przeprowadzać

inwentaryzację

magazynu

i określać odpowiedzialność materialną, osobistą i wspólną, za powierzone mienie;

6) obsługiwać i eksploatować urządzenia przeładunkowe w portach i terminalach oraz posługiwać się statkowymi urządzeniami przeładunkowymi;

23) określać potrzeby i zakresy remontów infrastruktury portu, terminalu i magazynu;

7) posługiwać się dokumentacją statku i sporządzać plan jego załadunku;

25) obliczać koszty przeładunku, operacji magazynowych i obsługi podróżnych;

w.

rcl

8) rozmieszczać ładunki sypkie, sztuki ciężkie

i drobnicę luzem w ładowniach i na międzypokładach statku;

24) obsługiwać środki łączności przewodowej i bezprzewodowej;

9) sztauować i mocować ładunki na statkach;

10) organizować obsługę samochodów, wagonów

kolejowych, statków morskich, żeglugi śródlądowej oraz statków powietrznych w portach

i terminalach;

11) organizować i realizować obsługę podróżnych

w portach morskich i żeglugi śródlądowej oraz

w terminalach kolejowych i lotniczych;

12) charakteryzować właściwości oraz składować

ładunki masowe: płynne, gazowe i stałe oraz

drobnicę luzem i w kontenerach;

13) stosować przepisy prawa dotyczące pracy portów i terminali oraz składowania ładunków;

ww

14) opisywać zasady ruchu kolejowego i posługiwać się sygnalizacją kolejową;

15) organizować i dokonywać przeładunku towarów, w tym niebezpiecznych, ponadgabarytowych i żywych zwierząt, z wykorzystaniem infrastruktury portów i terminali;

16) eksploatować i oceniać stan techniczny urządzeń portowych i terminalowych oraz urządzeń

transportu bliskiego, zgodnie z dokumentacją

techniczną i warunkami technicznymi dozoru

technicznego;

17) dokonywać przeglądów bieżących i okresowych

urządzeń przeładunkowych i obsługowych

w portach i terminalach;

26) sporządzać oferty handlowe na wykonywanie

obsługi towarów i obsługi środków transportu

w portach i terminalach;

27) wykonywać czynności z zakresu konfekcjonowania, przepakowywania i magazynowania towarów;

28) prowadzić dokumentację magazynową i ekspedycyjną w portach i terminalach;

29) posługiwać się dwoma językami obcymi, w tym

językiem angielskim, w zakresie niezbędnym do

wykonywania zadań zawodowych;

30) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

31) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

32) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

33) kierować zespołem pracowników;

34) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

35) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

36) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

37) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

eksploatacji portów i terminali powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań

zawodowych

1) magazynowania ładunków, w tym ponadgabarytowych, materiałów niebezpiecznych i żywych

zwierząt, w portach i terminalach;

2) obsługiwania ładunków, w tym kontenerowych,

w portach i terminalach;

1) posługiwać się terminologią z zakresu eksploatacji portów i terminali;

2) klasyfikować i opisywać środki transportu;

3) identyfikować elementy składowe systemów

logistycznych w eksploatacji portów i terminali;

4) opisywać zasady bezpieczeństwa w terminalach

lotniskowych;

5) opisywać zasady funkcjonowania służb obsługi

statków powietrznych;

6) opisywać systemy i urządzenia do kontroli osób

oraz bagażu w portach lotniczych;

7) opisywać porty i terminale, w tym drogowe,

morskie, kolejowe, lotnicze i żeglugi śródlądowej;

.go

3) obsługiwania środków transportu w portach

morskich i rzecznych, terminalach samochodowych, kolejowych i lotniczych;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

4) sporządzania dokumentów związanych z przeładunkiem i magazynowaniem towarów;

5) dobierania środków transportu i urządzeń przeładunkowych do obsługi portów i terminali;

8) opisywać wykonywane zadania przy obsłudze

ładunków i podróżnych w portach i terminalach;

9) opisywać organizację transportu kolejowego

i zasady ruchu kolejowego;

6) dobierania opakowań jednostkowych i transportowych oraz prowadzenia gospodarki opakowaniami i kontenerami;

10) posługiwać się sygnalizacją w transporcie kolejowym;

7) obsługiwania zintegrowanych systemów informatycznych stosowanych w organizacji pracy

portów i terminali;

12) określać właściwości ładunków;

8) rozpatrywania reklamacji zgodnie z trybem

określonym w umowie, dotyczących obsługi ładunków lub osób w portach i terminalach;

14) określać podatność transportową ładunków;

w.

rcl

11) klasyfikować ładunki;

9) obliczania kosztów przeładunku, magazynowania towarów i obsługi pasażerów;

10) organizowania i prowadzenia eksploatacji urządzeń transportu bliskiego;

11) organizowania i wykonywania konserwacji,

przeglądów okresowych, napraw i badań diagnostycznych urządzeń transportu bliskiego.

13) przygotowywać ładunek do transportu;

15) zabezpieczać ładunki

w czasie transportu;

przed

uszkodzeniem

16) opracowywać plan załadunku statku morskiego

i żeglugi śródlądowej;

17) rozmieszczać ładunki sypkie, ciężkie i drobnicę

luzem oraz kontenery w ładowniach statku i na

jego międzypokładach;

18) sztauować i mocować ładunki na statku;

19) dobierać opakowania i kontenery oraz kompletować ładunki;

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

20) rozpatrywać reklamacje klientów dotyczące złej

jakości wykonywanych usług;

1) podstawy eksploatacji portów i terminali;

21) obliczać czas realizacji usług w portach i terminalach;

ww

II. BLOKI PROGRAMOWE

2) magazynowanie;

3) transport bliski w portach i terminalach;

4) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY EKSPLOATACJI PORTÓW I TERMINALI

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

22) przygotować przewóz materiałów niebezpiecznych i żywych zwierząt;

23) rozpoznawać oznakowania ładunków, w tym

niebezpiecznych;

24) prowadzić dokumentację ekspedycyjną w portach i terminalach;

25) posługiwać się technologiami informatycznymi

w realizacji zadań z zakresu obsługi ładunków

w portach i terminalach;

3) logistyka i podstawowe struktury systemów

logistycznych;

27) planować system transportowy ładunków

w portach i terminalach, z uwzględnieniem dróg

i ciągów transportowych oraz miejsc przeładunku towarów;

4) procesy logistyczne;

28) organizować

infrastrukturę

i transportu bliskiego;

magazynową

v.p

l

26) obsługiwać środki łączności przewodowej i bezprzewodowej;

5) funkcje i rodzaje portów i terminali;

6) zasady bezpieczeństwa w terminalach lotniskowych;

7) organizacja transportu powietrznego, zasady

obsługi statków powietrznych;

29) klasyfikować opakowania;

30) kalkulować ceny obsługi ładunków w portach

i terminalach;

31) obliczać koszty obsługi ładunków w portach

i terminalach;

9) infrastruktura, technika i technologia w procesach logistycznych;

10) obsługa ładunków i podróżnych w portach i terminalach;

.go

32) obliczać koszty eksploatacji urządzeń transportu

bliskiego i usług w portach i terminalach;

8) systemy i urządzenia do kontroli osób oraz bagażu w portach lotniczych;

33) stosować systemy identyfikacji ładunków oraz

znakować ładunki;

34) obsługiwać system automatycznej identyfikacji

towarów EAN.UCC;

11) organizacja transportu kolejowego;

12) zasady ruchu kolejowego;

13) sygnalizacja w transporcie kolejowym;

14) załadunek wagonów kolejowych i oznakowanie

przewożonych ładunków;

15) zasady pracy manewrowej w transporcie kolejowym;

36) wystawiać faktury VAT za wykonane usługi;

16) klasyfikacja ładunków;

37) obsługiwać statki morskie, żeglugi śródlądowej,

statki powietrzne i wagony kolejowe;

17) właściwości ładunków;

w.

rcl

35) optymalizować powierzchnię ładunkową środków transportu;

38) obsługiwać podróżnych w portach i terminalach;

18) zasady przygotowywania ładunków do transportu;

19) podatność transportowa ładunków;

39) przygotowywać ładunki do odpraw celnych, sanitarnych i fitosanitarnych;

20) zabezpieczanie ładunków przed uszkodzeniem

w czasie transportu;

40) posługiwać się dwoma językami obcymi, w tym

językiem angielskim, przy realizacji zadań zawodowych;

21) plan załadunku statku morskiego i żeglugi śródlądowej;

41) charakteryzować systemy gospodarowania odpadami i system ochrony środowiska;

42) wykonywać zadania w zakresie gospodarki odpadami, z zachowaniem zasad ekologistyki;

ww

43) wykonywać usługi recyklingowe odpadów po

opakowaniach i urządzeń transportu bliskiego

wycofanych z eksploatacji w portach i terminalach;

44) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska w portach

i terminalach.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) terminologia z zakresu eksploatacji portów i terminali;

2) środki transportu morskiego, lotniczego, kolejowego i żeglugi śródlądowej;

22) systemy informatyczne do sporządzania planu

załadunku;

23) rozmieszczenie ładunków na statkach morskich

i żeglugi śródlądowej;

24) sztauowanie i mocowanie ładunku;

25) procedury stosowane w razie uszkodzenia ładunku w transporcie;

26) systemy jakości — procedury ustalania krytycznych punktów kontroli (Hazard Analysis and Critical Control Point — HACCP);

27) certyfikaty jakości i usług;

28) reklamacje w sprawie złej jakości wykonywanych usług;

29) zasady określania terminów realizacji usług

w portach i terminalach;

30) technologia przewozów materiałów niebezpiecznych i żywych zwierząt;

31) technologie informatyczne wspomagające realizację zadań z zakresu obsługi ładunków w portach i terminalach;

3) opisywać magazyny celne i wolne obszary celne oraz zasady ich funkcjonowania;

33) obsługa zamówień przewozowych;

4) eksploatować regały magazynowe niskiego

i wysokiego składowania;

34) czas i koszty przeładunku towarów;

35) drogi i ciągi transportowe;

v.p

l

32) systemy elektronicznej wymiany dokumentów

(Electronic Data Interchange — EDI);

5) stosować zasady zarządzania magazynem;

36) miejsca przeładunku towarów;

6) określać rolę i zadania magazynów w obsłudze

portów i terminali;

37) urządzenia do składowania towarów;

7) realizować zadania magazynowe;

38) infrastruktura magazynowa;

8) obliczać i zagospodarowywać przestrzeń składową magazynów;

39) infrastruktura transportu bliskiego;

9) przygotowywać strefy przyjęć i wydawania towarów;

40) klasyfikacja opakowań;

10) przygotowywać strefy kompletacji towarów;

11) klasyfikować kontenery i opisywać ich budowę;

.go

41) opakowania jednostkowe, zbiorcze i transportowe;

42) cennik obsługi ładunków w portach i terminalach;

12) opisywać zasady składowania i mocowania

kontenerów;

43) rachunek kosztów obsługi ładunków w portach

i terminalach;

13) gospodarować opakowaniami transportowymi;

44) koszty eksploatacji urządzeń oraz obsługi towarów i podróżnych w portach i terminalach;

14) stosować systemy informatyczne i oprogramowanie wspomagające gospodarkę magazynową;

45) fakturowanie usług w portach i terminalach;

15) obliczać koszty magazynowania;

46) optymalizacja powierzchni załadunku środków

transportu;

16) przestrzegać norm obciążenia regałów magazynowych i przepisów bezpieczeństwa przy obsłudze magazynu;

17) magazynować materiały niebezpieczne, ładunki

ponadgabarytowe, żywe zwierzęta;

w.

rcl

47) obsługa statków morskich, żeglugi śródlądowej,

statków powietrznych i wagonów kolejowych;

48) obsługa podróżnych w portach i terminalach;

49) zarządzanie infrastrukturą logistyczną;

50) planowanie operacyjne w portach i terminalach;

51) odprawy celne, sanitarne i fitosanitarne ładunków;

18) kontrolować straty w procesach przemieszczania, magazynowania i przechowywania towarów;

19) przeprowadzać inwentaryzację magazynów;

20) określać odpowiedzialność materialną, osobistą

i wspólną, za powierzone mienie;

52) prowadzenie dokumentacji transportowej w językach obcych;

21) prowadzić dokumentację magazynową;

53) system ochrony środowiska w portach i terminalach;

22) wykonywać czynności z zakresu konfekcjonowania, przepakowywania i ładowania w opakowania zbiorcze;

54) ekologistyka w zarządzaniu odpadami stałymi;

55) ekologistyka w zarządzaniu odpadami opakowaniowymi;

ww

56) usługi recyklingowe odpadów po opakowaniach i urządzeń transportu bliskiego wycofanych z eksploatacji w portach i terminalach;

57) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska w portach i terminalach.

23) znakować i odczytywać oznakowania w językach obcych zamieszczone na ładunkach i opakowaniach.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) klasyfikacja, funkcje i rodzaje magazynów;

2) zadania i zabezpieczenie magazynów;

BLOK: MAGAZYNOWANIE

3) wyposażenie magazynów;

1. Cele kształcenia

4) przejścia graniczne;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) klasyfikować magazyny;

2) wyposażać magazyny;

5) procedury celne;

6) wolne obszary celne i magazyny celne;

7) wymogi Unii Europejskiej w zakresie procedur

odprawy celnej i granicznej;

8) procesy magazynowe — przyjmowanie, wydawanie, składowanie i kompletacja;

9) eksploatacja magazynów niskiego i wysokiego

składowania;

10) podział funkcjonalno-organizacyjny magazynu;

11) zarządzanie magazynem;

Poz. 998

3) organizować załadunek i wykonywać wyładunek towarów w portach i terminalach, z wykorzystaniem urządzeń transportu bliskiego;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

4) rozróżniać urządzenia transportu bliskiego stosowane w portach i terminalach, ze względu na

ich przeznaczenie i rozwiązania konstrukcyjne;

13) przestrzeń składowa magazynów;

5) charakteryzować

elementy

mechanizmów

w urządzeniach transportu bliskiego w portach

i terminalach oraz opisywać ich budowę i działanie;

14) zagospodarowanie strefy przyjęć i wydawania

towarów;

6) odczytywać rysunki mechanizmów urządzeń

transportu bliskiego;

15) gospodarowanie paletami i pojemnikami oraz

kontenerami;

7) odczytywać schematy instalacji elektrycznych

i elektronicznych oraz rozróżniać rodzaje obwodów występujących w instalacjach elektrycznych urządzeń transportu bliskiego w portach

i terminalach;

12) rola i zadania magazynów w portach i terminalach;

17) strefa kompletacji;

.go

16) obsługa zwrotów opakowań transportowych;

18) klasyfikacja i budowa kontenerów;

19) składowanie kontenerów;

20) mocowanie kontenerów na środkach transportu;

21) terminale RO-RO;

22) magazynowe systemy informatyczne;

23) automatyczna identyfikacja przepływu towarów

w obszarze magazynowania i dystrybucji;

9) rozróżniać podstawowe mechanizmy napędowe, części przesuwane oraz mechanizmy ruchu

postępowego i obrotowego urządzeń transportu bliskiego oraz wyjaśniać budowę, zasady

działania i przeznaczenie typowych urządzeń

transportu bliskiego stosowanych w portach

i terminalach;

10) kontrolować stan techniczny urządzeń transportu bliskiego w portach i terminalach oraz ich zespołów i elementów, stosując odpowiednie metody diagnozowania i weryfikacji;

w.

rcl

24) koszty magazynowania;

8) określać rolę i rodzaj elementów elektronicznych stosowanych w budowie urządzeń transportu bliskiego w portach i terminalach;

25) normy obciążenia i przepisy bezpieczeństwa

przy obsłudze magazynu;

26) magazynowanie materiałów niebezpiecznych;

27) magazynowanie

wych;

ładunków

ponadgabaryto-

28) magazynowanie żywych zwierząt;

29) straty w procesach przemieszczania, magazynowania i przechowywania towarów;

30) inwentaryzacja magazynów;

31) odpowiedzialność osobista i wspólna za powierzone mienie;

32) dokumentacja magazynowa;

ww

33) konfekcjonowanie, przepakowywanie i ładowanie towarów w opakowania zbiorcze;

34) znakowanie ładunków w językach obcych.

BLOK: TRANSPORT BLISKI W PORTACH I TERMINALACH

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) klasyfikować urządzenia transportu bliskiego

stosowane w portach i terminalach oraz w magazynach;

2) opisywać zasady doboru i eksploatacji urządzeń

transportu bliskiego;

11) posługiwać się dokumentacją techniczno-ruchową (DTR) urządzeń transportu bliskiego

stosowanych w portach i terminalach;

12) eksploatować urządzenia transportu bliskiego

zgodnie z dokumentacją techniczną;

13) wykonywać operacje obsługowe i eksploatacyjne urządzeń transportu bliskiego, zgodnie z wymaganiami dokumentacji techniczno-ruchowej

(DTR);

14) rozróżniać i charakteryzować podstawowe rodzaje materiałów eksploatacyjnych i dobierać je

do określonych warunków eksploatacji urządzeń transportu bliskiego;

15) charakteryzować procesy zużycia oraz starzenia

urządzeń transportu bliskiego oraz przeciwdziałać im;

16) charakteryzować procesy i czynniki mające

wpływ na uszkodzenia urządzeń transportu bliskiego w portach i terminalach;

17) dokonywać obsługi codziennej, przeglądów bieżących i okresowych urządzeń transportu bliskiego;

18) obsługiwać komputerowe urządzenia sterujące

urządzeniami transportu bliskiego w portach

i terminalach;

19) obliczać koszty usług transportu bliskiego;

20) obliczać koszty eksploatacji urządzeń transportu

bliskiego;

17) zasady rozpoznawania zużycia i uszkodzeń elementów i mechanizmów urządzeń transportu

bliskiego;

22) stosować umowne sygnały przy pracy urządzeń

dźwigowych;

18) dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) urządzeń transportu bliskiego;

23) zamawiać części zamienne i materiały eksploatacyjne do urządzeń transportu bliskiego;

19) dokumentacja eksploatacyjna urządzeń transportu bliskiego;

24) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

eksploatacji i remontów urządzeń transportu

bliskiego w portach i terminalach.

20) zasady napraw urządzeń;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

v.p

l

21) prowadzić dokumentację eksploatacyjną urządzeń transportu bliskiego w portach i terminalach;

21) ogólne zasady projektowania procesów technologicznych montażu;

22) zasady montażu i demontażu urządzeń transportu bliskiego;

23) materiały, gazy i płyny eksploatacyjne;

.go

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) klasyfikacja urządzeń transportu bliskiego stosowanych w portach i terminalach oraz w magazynach;

24) uszczelnienia techniczne;

25) fizykochemiczne podstawy eksploatacji maszyn

i urządzeń;

26) korozja metali i powłoki ochronne;

2) budowa i zasady działania urządzeń transportu

bliskiego;

27) obsługa codzienna, przeglądy bieżące i okresowe urządzeń transportu bliskiego;

3) eksploatacja urządzeń transportu bliskiego;

28) stanowiska i urządzenia obsługowo-naprawcze;

4) organizacja załadunku i wyładunku towarów

w portach i terminalach, z wykorzystaniem urządzeń transportu bliskiego;

29) organizacja prac eksploatacyjnych;

w.

rcl

30) komputerowe sterowanie urządzeniami transportu bliskiego;

5) mechanizmy i ich elementy w urządzeniach

transportu bliskiego;

6) zasady działania mechanizmów stosowanych

w urządzeniach transportu bliskiego;

7) budowa i zasady działania typowych urządzeń

transportu bliskiego poziomego i pionowego

w portach i terminalach;

8) czytanie rysunków technicznych mechanizmów

urządzeń transportu bliskiego;

9) czytanie schematów

i elektronicznej;

instalacji

elektrycznej

10) elementy elektroniczne i automatyki, stosowane

w budowie urządzeń transportu bliskiego;

ww

11) podstawowe mechanizmy napędowe w urządzeniach transportu bliskiego;

12) napędy i układy sterowania: hydrauliczne, pneumatyczne i elektryczne;

13) diagnostyka techniczna urządzeń transportu bliskiego;

14) podstawowe pojęcia eksploatacji urządzeń technicznych;

15) warunki techniczne eksploatacji urządzeń transportu bliskiego;

16) eksploatacja elementów jezdnych i roboczych

urządzeń transportu bliskiego;

31) kalkulacja kosztów usług transportu bliskiego;

32) koszty eksploatacji urządzeń transportu bliskiego;

33) dokumentacja eksploatacyjna urządzeń transportu bliskiego w portach i terminalach;

34) sygnały umowne przy pracy urządzeń dźwignicowych;

35) zamawianie części zamiennych oraz materiałów

eksploatacyjnych do urządzeń transportu bliskiego;

36) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska podczas eksploatacji i remontów urządzeń transportu bliskiego.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

4) opracowywać plan marketingowy;

10) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

6) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

12) bezpieczeństwo i higiena pracy;

7) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

8) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

v.p

l

5) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w językach obcych, w tym w języku angielskim, związane z realizacją zadań zawodowych;

11) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

13) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

14) elementy ergonomii;

15) środki ochrony indywidualnej;

9) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

16) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

10) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

17) elementy fizjologii i higieny pracy;

18) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

19) zasady i metody komunikowania się;

.go

11) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

12) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

13) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

14) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

15) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

21) formy doskonalenia zawodowego;

22) źródła informacji zawodowej;

23) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku programowego

17) prowadzić negocjacje;

18) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

19) podejmować decyzje;

20) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

21) korzystać z różnych źródeł informacji w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

22) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Minimalna liczba

godzin w okresie

kształcenia w %*

Podstawy eksploatacji portów

i terminali

w.

rcl

16) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

20) elementy socjologii i psychologii pracy;

40

Magazynowanie

20

Transport bliski w portach

i terminalach

27

Podstawy działalności

zawodowej

8

Razem

95**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 5% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

1) gospodarka rynkowa;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

ww

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

TREŚCI

1) pracownia urządzeń transportu bliskiego;

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

6) strategie marketingowe;

7) język obcy zawodowy w zakresie czterech kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie);

2) pracownia ładunkoznawstwa i towaroznawstwa;

3) laboratorium magazyn — port — terminal;

4) pracownia eksploatacji urządzeń transportu bliskiego.

8) metody poszukiwania pracy;

Pr a cownia ur zą dze ń tr a nspor tu bliskie g o p o winna by ć wy posa żona w

9) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

1) modele i plansze figur płaskich i brył;

2) zestawy norm dotyczących rysunku technicznego

maszynowego i elektrycznego;

3) przykładowe egzemplarze dokumentacji technicznych urządzeń transportu bliskiego oraz ich zespołów i podzespołów;

4) filmy dydaktyczne i foliogramy, przedstawiające

urządzenia transportu bliskiego poziomego i pionowego;

Poz. 998

j) dźwigów,

k) wyciągów towarowych,

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

l) wind towarowych,

m) przenośników taśmowych i rolkowych,

n) stołów hydraulicznych,

o) podestów ruchomych,

p) dźwignic linotorowych,

5) filmy dydaktyczne i foliogramy, przedstawiające

zasady bezpiecznej pracy urządzeń transportu bliskiego;

q) żurawi szynowych,

6) katalog środków transportu;

s) żurawi do przeładunku drobnicy,

t) przesuwnic,

u) mostowców,

.go

7) dokumentację obsługową i eksploatacyjną urządzeń transportu bliskiego poziomego i pionowego;

r) żurawi do przeładunku towarów masowych,

8) przepisy prawa z zakresu transportu;

v) żurawi samojezdnych;

19) osprzęt przeładunkowy

9) stanowisko komputerowe z oprogramowaniem

oraz z dostępem do Internetu;

a) trawery,

10) modele, plansze, filmy prezentujące poszczególne

rodzaje urządzeń i narzędzi do obróbki ręcznej

i maszynowej;

c) liny,

d) haki;

20) urządzenia do mocowania ładunków ciężkich

i drobnicy luzem na pokładach i w ładowniach

statków;

w.

rcl

11) dokumentacje procesów technologicznych montażu urządzeń transportu bliskiego;

b) rozpornice,

12) schematy instalacji elektrycznych urządzeń transportu bliskiego;

13) podstawowe mierniki wielkości elektrycznych;

14) narzędzia i przyrządy pomiarowe stosowane w naprawach i eksploatacji urządzeń transportu bliskiego;

15) dokumentacje procesów technologicznych napraw urządzeń transportu bliskiego;

16) elementy i układy elektryczne i elektroniczne sterujące urządzeniami transportu bliskiego;

17) elementy automatyki stosowane w urządzeniach

transportu bliskiego, układy mechaniczne i elektryczne;

ww

18) modele (eksponaty) różnych typów urządzeń

transportu bliskiego

a) wózków transportowych,

b) wózków magazynowych,

c) wózków widłowych,

21) stanowisko komputerowe wraz z oprogramowaniem do symulacji zjawisk i procesów zachodzących podczas eksploatacji w urządzeniach transportu bliskiego.

Pr a cownia ła dunkozna wstwa i towa r o z n aw stwa powinna by ć wy posa żona w

1) plansze i foliogramy przedstawiające

a) normy i standardy dotyczące przewożonych towarów,

b) opakowania w transporcie morskim i żegludze

śródlądowej,

c) przekroje ładowni z systemami wentylacyjnymi,

d) podstawowe typy statków, sztauplan,

e) magazyny ładunków niebezpiecznych,

f) magazyny ładunków masowych,

g) magazyny niskiego i wysokiego składowania;

2) modele

d) dźwignic,

a) ładowni statków, kontenerów i innych opakowań,

e) cięgników,

b) statków,

f) suwnic,

c) opakowań o małych gabarytach,

g) żurawi,

d) opakowań wielkogabarytowych,

h) układnic,

e) magazynów ładunków niebezpiecznych,

i) dźwigników,

f) magazynów masowych,

g) magazynów niskiego i wysokiego składowania,

5) drukarki komputerowe (jedna drukarka na trzy

komputery);

v.p

l

h) regałów magazynowych;

Poz. 998

6) kserokopiarki (dwie sztuki);

3) wzory dokumentów, takich jak

7) oprogramowanie wspomagające zarządzanie magazynem;

a) dokumentacja magazynowa,

b) dokumentacja ładunkowa,

8) drukarki kodów kreskowych;

c) dokumenty kontroli czystości;

9) skanery;

4) próbki towarów

a) płynnych,

10) czytniki kodów kreskowych;

b) sypkich,

11) modele (eksponaty) różnych urządzeń transportu

c) stałych;

a) samochodów wraz z naczepami,

5) katalogi towarów i opakowań;

.go

b) wagonów kolejowych,

6) przepisy dotyczące przewozów towarów, zwierząt

i materiałów niebezpiecznych;

c) statków morskich i żeglugi śródlądowej;

12) modele terminali

7) filmy dydaktyczne i foliogramy dotyczące zasad ładowania i przewozu towarów;

8) wzory znakowania opakowań ładunków i urządzeń

transportu;

9) stanowisko komputerowe z oprogramowaniem

specjalistycznym wspomagającym gospodarkę

magazynową oraz z dostępem do Internetu.

a) magazynowych i kontenerowych,

b) osobowych;

13) modele portów

a) morskich i śródlądowych,

b) lotniczych;

14) modele magazynów niskiego i wysokiego składowania;

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia), połączone w sieć, z dostępem do

Internetu;

15) urządzenia automatycznej identyfikacji towarów;

w.

rcl

L a bor a t or ium m ag az yn — p o rt — te r mina l

p o w inno by ć wyp o saż o n e w

2) oprogramowanie komputerowe użytkowe

16) jednostki logistyczne oznakowane w systemie globalnym EAN.UCC;

17) instrukcje przepływu towarów przez terminal;

a) edytor tekstu,

b) arkusz kalkulacyjny,

18) dokumentację magazynową;

c) programy graficzne,

19) dokumentację przeładunkową.

d) bazy danych,

Pr a cownia e ksploa ta cji ur zą dze ń tr a ns p o rt u

bliskie go powinna by ć wy posa żona w

e) program do prezentacji;

3) oprogramowanie komputerowe stosowane do optymalizacji

ww

a) rozmieszczenia ładunku w magazynie, w oparciu o ciągłe śledzenie stanu zapasów,

b) tras transportu bliskiego,

c) rozmieszczenia ładunków w środkach transportu;

4) oprogramowanie specjalistyczne w zakresie

a) inwentaryzowania towarów,

1) stanowisko ślusarskie do obróbki ręcznej i mechanicznej za pomocą elektronarzędzi;

2) stanowisko do demontażu i montażu podzespołów urządzeń transportu bliskiego;

3) stanowisko do wykonywania połączeń nierozłącznych i rozłącznych;

4) stanowisko do montażu podzespołów i urządzeń

mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych;

5) stanowisko do montażu układów i urządzeń sterowania urządzeniami transportu bliskiego.

b) kontroli stanów magazynowych,

c) przepływu materiałów w magazynie,

d) wprowadzania i wydawania towarów do i z magazynu,

e) znakowania opakowań towarów i przesyłek;

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla

nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla

uczniów.

v.p

l

Załącznik nr 4

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK LOGISTYK

SYMBOL CYFROWY 342[04]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) posługiwać się terminologią z zakresu logistyki;

2) stosować przepisy i normy dotyczące działalności logistycznej przedsiębiorstw;

22) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

23) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

24) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

.go

3) określać zadania realizowane w procesach logistycznych;

21) posługiwać się dwoma językami obcymi w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań

zawodowych;

4) stosować standardy logistycznej obsługi klienta;

5) planować i organizować proces zaopatrzenia

materiałowego w ramach produkcji i dystrybucji towarów;

6) stosować zasady optymalizacji zapasów magazynowych;

7) organizować prace związane z przyjęciem, składowaniem, kompletacją i wydawaniem towarów z magazynu;

26) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

27) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

28) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

29) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

w.

rcl

8) dobierać środki transportu wewnętrznego i zewnętrznego do określonych zadań logistycznych;

25) kierować zespołem pracowników;

9) planować i optymalizować trasy przewozu ładunków w ramach zadań logistycznych przedsiębiorstwa;

10) dobierać opakowania i przygotowywać towary

do dystrybucji;

11) stosować standardy gospodarki elektronicznej

w procesach logistycznych;

12) stosować technologie informacyjne w działaniach logistycznych;

13) organizować transport osób i ładunków w aglomeracji miejskiej;

14) organizować procesy logistyczne związane

z gospodarką odpadami i ekologistyką;

ww

15) stosować metody i narzędzia statystyczne do

sporządzania analiz procesów logistycznych;

16) dokonywać analizy rynku usług logistycznych

z wykorzystaniem narzędzi marketingowych;

17) kalkulować koszty

przedsiębiorstwa;

logistycznej

działalności

18) stosować standardy jakości w realizacji procesów logistycznych;

19) kontrolować realizację zaplanowanych zadań

logistycznych;

20) sporządzać dokumentację procesów logistycznych;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

logistyk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) planowania i organizowania procesów logistycznych w łańcuchu dostaw;

2) sporządzania dokumentów związanych z realizacją zadań logistycznych co najmniej w dwóch

językach obcych;

3) ustalania należności za usługi logistyczne, na

podstawie obowiązujących taryf lub poniesionych kosztów;

4) prowadzenia rozliczeń finansowych z klientami

krajowymi i zagranicznymi;

5) organizowania działań logistycznych w aglomeracjach miejskich;

6) oceniania jakości i efektywności świadczonych

usług logistycznych;

7) zarządzania zapasami oraz ustalania planu

dostaw materiałów i towarów;

8) planowania i organizowania gospodarki magazynowej;

9) planowania i organizowania działań transportowych w przedsiębiorstwie;

10) prowadzenia racjonalnej gospodarki opakowaniami w łańcuchu dostaw;

11) prowadzenia racjonalnej gospodarki odpadami.

18) określać rodzaje opakowań stosowanych w procesach logistycznych;

II. BLOKI PROGRAMOWE

19) dobierać opakowania przy formowaniu jednostek logistycznych;

1) logistyka;

20) określać cechy gospodarki elektronicznej;

2) podstawy transportu i spedycji;

21) organizować przepływ informacji wewnątrz i na

zewnątrz przedsiębiorstwa, z wykorzystaniem

technik informatycznych;

3) gospodarka zapasami, gospodarka magazynowa;

v.p

l

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

22) obsługiwać system automatycznej identyfikacji

towarów oparty na standardach GS1 (Global

Standards and Solutions);

4) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: LOGISTYKA

1. Cele kształcenia

.go

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

23) posługiwać się oprogramowaniem wspomagającym wykonywanie zadań logistycznych

w przedsiębiorstwie;

1) określać rolę i znaczenie logistyki w działalności

przedsiębiorstwa;

24) stosować podstawowe zasady rachunkowości;

25) obliczać koszty zadań i usług logistycznych;

2) charakteryzować elementy składowe systemów

logistycznych;

26) analizować strukturę kosztów działalności logistycznej przedsiębiorstwa;

3) rozpoznawać elementy łańcucha dostaw;

27) kalkulować koszty usług logistycznych;

4) planować i organizować przepływ materiałów

i towarów w łańcuchu dostaw;

28) charakteryzować procesy logistyczne w działalności produkcyjno-usługowej przedsiębiorstwa;

5) planować zadania logistyczne związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa;

29) charakteryzować proces planowania produkcji;

30) rozpoznawać i planować potrzeby materiałowe;

w.

rcl

6) identyfikować elementy infrastruktury logistycznej;

7) określać znaczenie i miejsce centrów logistycznych w łańcuchu dostaw;

8) korzystać z zasobów logistycznych przedsiębiorstwa;

9) określać miejsce logistyki w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa, funkcje i zakresy obowiązków pracowników jednostek organizacyjnych związanych z działalnością logistyczną

przedsiębiorstwa;

10) rozpoznawać problemy logistyczne miasta;

11) oceniać wykorzystanie infrastruktury logistycznej miasta;

ww

12) oceniać rozwiązania logistyczne stosowane

w aglomeracjach miejskich;

13) planować i realizować zadania logistyczne w zakresie gospodarki odpadami, z uwzględnieniem

zasad ekologistyki;

14) sporządzać analizy procesów logistycznych z zastosowaniem metod statystycznych;

15) opracowywać, interpretować i prezentować materiał statystyczny;

16) stosować wskaźniki i mierniki do analizy i oceny

poziomu obsługi klienta;

17) oceniać poziom świadczonych usług logistycznych;

31) stosować zasady racjonalnego gospodarowania

zasobami w przedsiębiorstwie;

32) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) rola i znaczenie logistyki w działalności przedsiębiorstwa, fazowy i funkcjonalny podział logistyki;

2) systemy logistyczne;

3) łańcuchy i sieci dostaw;

4) infrastruktura logistyczna;

5) centra logistyczne i ich znaczenie w sieciach

logistycznych;

6) zasoby logistyczne przedsiębiorstwa;

7) miejsce logistyki w strukturze organizacyjnej

przedsiębiorstwa;

8) logistyka miejska;

9) logistyczne aspekty gospodarki odpadami;

10) analiza statystyczna procesów logistycznych;

11) podstawy wnioskowania statystycznego;

12) logistyczna obsługa klienta;

13) opakowania w systemach logistycznych;

Poz. 998

15) stosować mierniki oceny efektywności środków

transportu;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

14) gospodarka elektroniczna;

16) oceniać jakość wykonywanych usług transportowych i spedycyjnych;

15) automatyczna identyfikacja towarów w logistyce;

17) dokonywać wyboru dostawców usług transportowych;

16) podstawy rachunkowości;

18) szacować koszty działalności transportowej

i spedycyjnej przedsiębiorstwa;

17) koszty działalności logistycznej przedsiębiorstwa;

18) procesy logistyczne w działalności produkcyjno-usługowej przedsiębiorstwa;

19) logistyka produkcji;

20) prowadzić badania rynku usług transportowych

i spedycyjnych z wykorzystaniem narzędzi marketingowych;

21) stosować przepisy i normy dotyczące działalności transportowej i spedycyjnej;

.go

20) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska.

19) dokonywać wyboru usług ubezpieczeniowych

dla transportu;

22) kontrolować czas pracy kierowców;

BLOK: PODSTAWY TRANSPORTU I SPEDYCJI

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

23) podejmować współpracę z krajowymi i zagranicznymi podmiotami, organizacjami i stowarzyszeniami w zakresie transportu i spedycji;

2) charakteryzować rodzaje i właściwości ładunków;

25) stosować procedury zarządzania jakością

w działalności transportowej i spedycyjnej;

w.

rcl

1) klasyfikować usługi transportowe i spedycyjne;

24) korzystać z oprogramowania wspomagającego

wykonywanie zadań transportowych i spedycyjnych;

3) klasyfikować środki transportu według ich przeznaczenia i oddziaływania na środowisko;

4) dobierać środki transportu w zależności od

rodzaju przewożonego ładunku;

26) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

5) określać koszty eksploatacji środków transportu;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

6) określać popyt i podaż na rynku usług transportowych i spedycyjnych;

1) klasyfikacja usług transportowych i spedycyjnych;

7) planować zadania transportowo-spedycyjne

z uwzględnieniem różnych gałęzi transportu

oraz obowiązujących przepisów;

2) rodzaje i właściwości ładunków;

8) stosować metody optymalizacji tras przewozu

ładunków;

ww

9) określać czynności związane z obsługą ładunków w różnych gałęziach transportu;

10) organizować czynności transportowe i spedycyjne;

11) stosować techniki informatyczne w procesach

transportowych i spedycyjnych;

12) dobierać technologie przewozu do różnych

systemów transportu intermodalnego;

13) kalkulować koszty usług transportowych i spedycyjnych na podstawie cenników i taryf przewozowych;

14) opracowywać dokumentację związaną z wykonywaniem zadań transportowych i spedycyjnych;

3) gałęzie transportu, infrastruktura transportu

i środki transportu;

4) zasady doboru środków transportu;

5) koszty eksploatacji środków transportu;

6) rynek usług transportowych i spedycyjnych;

7) zadania i czynności transportowe i spedycyjne;

8) obsługa ładunków w różnych gałęziach transportu;

9) przewozy intermodalne;

10) koszty usług transportowych i spedycyjnych,

cenniki i taryfy przewozowe;

11) dokumentacja związana z wykonywaniem

zadań transportowych i spedycyjnych;

12) mierniki oceny efektywności środków transportu i ocena jakości wykonywanych usług transportowo-spedycyjnych;

16) dobierać wyposażenie magazynu zgodnie z jego przeznaczeniem;

14) usługi ubezpieczeniowe dla transportu;

17) zaplanować optymalne zagospodarowanie

przestrzeni składowej magazynu;

15) narzędzia marketingowe służące do badania

rynku usług transportowych i spedycyjnych;

16) regulacje prawne działalności transportowej

i spedycyjnej;

17) czas pracy kierowców;

18) współpraca z krajowymi i zagranicznymi podmiotami, organizacjami i stowarzyszeniami

w zakresie transportu i spedycji;

v.p

l

13) koszty działalności transportowej i spedycyjnej

przedsiębiorstwa;

18) określać strefy i układy technologiczne magazynu;

19) organizować pracę w strefie przyjęć i wydań towarów w magazynie;

20) organizować pracę w strefie kompletacji towarów;

21) formować paletową jednostkę ładunkową;

19) oprogramowanie wspomagające wykonywanie

zadań transportowych i spedycyjnych;

22) gospodarować opakowaniami transportowymi;

20) procedury zarządzania jakością w działalności

transportowej i spedycyjnej;

24) sporządzać dokumentację magazynową;

.go

23) obliczać koszty procesów magazynowych;

21) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska.

25) dokonywać inwentaryzacji majątku trwałego

i obrotowego w magazynie;

26) stosować techniki identyfikacji materiałów i towarów w procesach magazynowania;

BLOK: GOSPODARKA ZAPASAMI, GOSPODARKA

MAGAZYNOWA

27) korzystać z oprogramowania wspomagającego

zarządzanie zapasami i magazynem;

1. Cele kształcenia

28) oceniać straty powstałe w procesach przemieszczania i przechowywania materiałów i towarów;

29) stosować mierniki oceny gospodarki zapasami

i gospodarki magazynowej;

w.

rcl

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) klasyfikować zapasy według różnych kryteriów;

2) rozpoznawać podstawowe problemy gospodarki zapasami;

3) stosować zasady zarządzania zapasami;

4) klasyfikować materiały i towary na podstawie

różnych kryteriów;

5) identyfikować składniki kosztów gospodarki zapasami;

6) prognozować zapotrzebowanie na materiały

i towary;

7) charakteryzować elementy cyklu uzupełniania

zapasów;

8) określać zależność wielkości zapasu od poziomu

obsługi klienta;

ww

9) obliczać poziom zapasu cyklicznego i zabezpieczającego;

10) ustalać ekonomiczną wielkość dostawy (EWD);

30) stosować procedury zarządzania jakością w procesach magazynowania materiałów i towarów;

31) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska w zarządzaniu zapasami i magazynem.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) klasyfikacja zapasów, podstawowe

i problemy gospodarki zapasami;

pojęcia

2) zasady zarządzania zapasami;

3) klasyfikacja materiałów i towarów;

4) koszty gospodarki zapasami;

5) zmienność i prognozowanie zapotrzebowania

na materiały i towary;

11) wyznaczać strukturę zapasu;

6) wskaźniki poziomu obsługi klienta w zarządzaniu zapasami;

12) stosować podstawowe metody odnawiania zapasów;

7) mierniki oceny gospodarki zapasami;

13) sporządzać harmonogramy dostaw materiałów

i towarów;

8) struktura zapasu materiałów i towarów;

9) metody odnawiania zapasów materiałów i towarów;

14) określać miejsce i rolę magazynu w łańcuchu

dostaw;

10) strategie gospodarki zapasami;

15) klasyfikować magazyny według różnych kryteriów;

11) podstawowe pojęcia z zakresu gospodarki magazynowej;

12) infrastruktura magazynowa;

13) procesy magazynowe — przyjmowanie, składowanie, kompletowanie oraz wydawanie materiałów i towarów;

Poz. 998

13) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

14) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

14) organizacja pracy w poszczególnych strefach

magazynu;

15) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

15) opakowania stosowane

i transporcie;

16) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

w

magazynowaniu

17) prowadzić negocjacje;

16) wydajność i koszty magazynowania;

17) dokumentacja magazynowa;

18) inwentaryzacja majątku trwałego i obrotowego

w magazynie;

19) podejmować decyzje;

20) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

21) korzystać z różnych źródeł informacji w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

.go

19) identyfikacja przepływu materiałów i towarów

w procesach magazynowania, w tym identyfikacja automatyczna;

18) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

20) mierniki oceny gospodarki zapasami i gospodarki magazynowej;

21) procedury zarządzania jakością w procesach

magazynowania;

22) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska w zarządzaniu zapasami

i magazynem.

22) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) gospodarka rynkowa;

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

w.

rcl

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

4) opracowywać plan marketingowy;

5) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w dwóch językach obcych, związane z realizacją zadań zawodowych;

ww

6) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

7) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

8) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

9) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

10) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

11) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

12) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

6) strategie marketingowe;

7) języki obce zawodowe w zakresie czterech kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie);

8) metody poszukiwania pracy;

9) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

10) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

11) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

12) bezpieczeństwo i higiena pracy;

13) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

14) elementy ergonomii;

15) środki ochrony indywidualnej;

16) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

17) elementy fizjologii i higieny pracy;

18) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

19) zasady i metody komunikowania się;

20) elementy socjologii i psychologii pracy;

21) formy doskonalenia zawodowego;

22) źródła informacji zawodowej;

23) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba

godzin w okresie

kształcenia w %*

Nazwa bloku

programowego

podbudowa

programowa

gimnazjum, liceum

ogólnokształcące,

liceum profilowane,

technikum,

liceum uzupełniające,

technikum

uzupełniające

40

Podstawy transportu

i spedycji

20

Gospodarka zapasami,

gospodarka magazynowa

Podstawy działalności

zawodowej

Razem

9) wzory dokumentacji stosowane w procesach logistycznych;

10) multimedialne mapy tras komunikacyjnych;

11) materiały i urządzenia biurowe;

12) multimedialne pomoce dydaktyczne do prezentacji przebiegu procesów logistycznych;

13) literaturę zawodową.

L a bor a tor ium ma ga zy nowe powinno być w yposa żone w

1) projektor multimedialny, ekran;

2) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia) z dostępem do Internetu;

.go

Logistyka

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

3) drukarkę kolorową;

25

4) pakiet programów użytkowych;

10

5) skaner;

95**

6) lokalną sieć komputerową;

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

7) modele lub katalogi magazynów;

8) oprogramowanie wspomagające zarządzanie zapasami i magazynem;

9) oprogramowanie i urządzenia do automatycznej

identyfikacji towarów;

w.

rcl

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 5% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

1) pracownia symulacyjna procesów logistycznych;

10) modele opakowań;

11) modele środków transportu wewnątrzzakładowego;

12) przykłady dokumentacji magazynowej;

2) laboratorium magazynowe;

13) multimedialne pomoce dydaktyczne do prezentacji przebiegu procesów magazynowych;

3) pracownia środków i systemów transportowych;

14) literaturę zawodową.

4) pracownia komputerowa.

Pr a cownia śr odków i sy ste mów tr a ns p o rt o wy ch powinna by ć wy posa żona w

P ra c ow nia s y mu l acyj n a p ro cesó w l o gisty czn y c h pow inna b yć wyp o saż o n a w

1) przenośny komputer i projektor multimedialny;

1) projektor multimedialny, ekran;

2) modele lub katalogi różnych środków transportu;

ww

2) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia) z dostępem do Internetu;

3) wzory dokumentacji transportowej;

4) mapy tras komunikacyjnych;

3) drukarkę kolorową;

5) cenniki i taryfy przewozowe;

4) pakiet programów użytkowych;

6) rozkłady jazdy;

5) skaner;

7) urządzenia GPS;

6) lokalną sieć komputerową;

8) tachografy;

7) programy komputerowe symulujące procesy logistyczne;

9) multimedialne pomoce dydaktyczne do prezentacji przebiegu procesów transportowo-spedycyjnych;

8) programy komputerowe z zakresu obsługi finansowej przedsiębiorstwa;

10) przepisy prawa dotyczące transportu i spedycji;

11) wzory oznakowania ładunków;

5) pakiet programów użytkowych: edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny, bazy danych, programy graficzne, programy statystyczne;

12) literaturę zawodową.

P ra c ow nia k om p u tero wa p o wi n n a b yć wy pos a ż ona w

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

6) drukarki;

7) skanery;

1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

8) literaturę zawodową.

2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela;

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

3) projektor multimedialny, ekran;

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla

nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla

uczniów.

.go

4) tablicę białą bezpyłową;

Załącznik nr 5

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK MECHANIK LOTNICZY

SYMBOL CYFROWY 314[05]

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

10) wykonywać proste operacje montażowe, obsługowe oraz naprawcze statku powietrznego i jego zespołów na podstawie dokumentacji technicznej;

1) interpretować zjawiska i prawa z zakresu mechaniki, termodynamiki, aerodynamiki, mechaniki lotu, elektrotechniki oraz automatyki lotniczej;

11) obsługiwać urządzenia mechaniczne, hydrauliczne, pneumatyczne, elektryczne, elektroniczne oraz układy automatyki statków powietrznych;

2) posługiwać się pojęciami z zakresu mechaniki

technicznej, materiałoznawstwa oraz elektrotechniki;

12) oceniać stan techniczny statków powietrznych

oraz ich instalacji i podzespołów z zastosowaniem urządzeń diagnostycznych;

3) posługiwać się podstawowymi technikami pomiarowymi wielkości fizycznych;

13) wykorzystywać zapisy rejestratorów parametrów lotu do diagnozowania instalacji i systemów statków powietrznych;

w.

rcl

I. OPIS ZAWODU

4) odczytywać i wykonywać schematy logiczne,

ideowe, blokowe, montażowe oraz szkice i rysunki techniczne układów mechanicznych,

hydraulicznych, pneumatycznych oraz instalacji

elektrycznych występujących w sprzęcie lotniczym;

5) klasyfikować statki powietrzne ze względu na

rozwiązania konstrukcyjne i przeznaczenie;

ww

6) klasyfikować elementy i podzespoły układów

mechanicznych, hydraulicznych i pneumatycznych oraz wyposażenia elektrycznego i awionicznego statków powietrznych według ich

przeznaczenia, zasady działania i budowy;

14) określać procesy zużycia i starzenia zachodzące

w sprzęcie lotniczym;

15) rozpoznawać rodzaje procesów korozyjnych zachodzących w sprzęcie lotniczym oraz usuwać

korozję i zapobiegać jej powstawaniu;

16) posługiwać się urządzeniami pomocniczymi

służącymi do obsługi statków powietrznych,

z zachowaniem zasad eksploatacji i bezpieczeństwa pracy;

17) użytkować i konserwować narzędzia uniwersalne i specjalistyczne służące do obsługi statków

powietrznych;

7) określać właściwości i zastosowanie materiałów

stosowanych do budowy i eksploatacji sprzętu

lotniczego;

18) korzystać ze specjalistycznych programów komputerowych stosowanych w lotnictwie;

8) wykonywać operacje obróbki ręcznej z użyciem

elektronarzędzi i narzędzi pneumatycznych;

19) czytać i opracowywać rysunki techniczne elementów konstrukcji, schematy logiczne, ideowe

i montażowe statków powietrznych;

9) wykonywać połączenia rozłączne i nierozłączne

elementów mechanicznych oraz prostych elementów elektrycznych;

20) korzystać z dokumentacji technicznej montażu,

użytkowania i obsługi technicznej statków powietrznych oraz ich podzespołów;

4) prowadzenia gospodarki narzędziami i sprzętem do obsługi naziemnej statków powietrznych;

22) posługiwać się dokumentacją techniczną określającą zasady eksploatacji i obsługi sprzętu lotniczego, sporządzoną w języku polskim i angielskim;

5) prowadzenia gospodarki materiałami eksploatacyjnymi i częściami zamiennymi statków powietrznych;

23) opracowywać harmonogramy procesów obsługowych statków powietrznych;

24) wypełniać dokumentację wykonawczą procesów produkcyjnych i obsługowych;

25) klasyfikować materiały pędne, smary i płyny odladzające oraz określać ich właściwości i zasady

doboru;

6) organizowania i nadzorowania procesów obsługi statków powietrznych;

7) udziału w przygotowaniach statków powietrznych do obsługi technicznej.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Podstawa programowa kształcenia w zawodzie technik mechanik lotniczy jest zgodna z rozporządzeniem

Komisji (WE) nr 2042/2003 z dnia 20 listopada 2003 r.

w sprawie nieprzerwanej zdatności do lotu statków

powietrznych oraz wyrobów lotniczych, części i wyposażenia, a także w sprawie zezwoleń udzielanych instytucjom i personelowi zaangażowanym w takie

działania (Dz. Urz. UE L 315 z 28.11.2003, str. 1, z późn.

zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7,

t. 7, str. 541, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 2042/2003/WE”, w zakresie przygotowania zawodowego personelu poświadczającego obsługę

statków powietrznych.

.go

26) rozróżniać materiały niebezpieczne używane

podczas obsługi statków powietrznych oraz

określać rodzaje zagrożeń dla ludzi i sprzętu,

spowodowanych ich stosowaniem;

v.p

l

21) korzystać z norm, katalogów oraz poradników

w celu wyszukiwania i stosowania informacji

potrzebnych do wykonywania zawodu;

27) posługiwać się językiem angielskim w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

28) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

gospodarczej;

29) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

w.

rcl

30) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

Treści kształcenia zawarte w blokach programowych

odpowiadają wymaganiom niezbędnym do uzyskania

licencji uprawniającej do poświadczania obsługi statków powietrznych, wprowadzonej załącznikiem III do

rozporządzenia nr 2042/2003/WE. Załącznik ten i wprowadzona na jego podstawie licencja zwane są dalej

odpowiednio „przepisem i licencją PART-66”. Dla zawodu technik mechanik lotniczy właściwą jest licencja

PART-66, kategorii B1.

31) kierować zespołem pracowników;

32) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

33) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

34) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

35) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

ww

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

mechanik lotniczy powinien być przygotowany do

wykonywania następujących zadań zawodowych

Zasady zatwierdzania standardów szkół i organizacji

prowadzących kształcenie osób ubiegających się

o wydanie licencji PART-66 określa załącznik IV do

rozporządzenia nr 2042/2003/WE, zwany dalej „przepisem PART-147”.

Zasady zatwierdzania standardów organizacji obsługi

technicznej statków powietrznych, mających także

uprawnienia do prowadzenia kształcenia praktycznego osób ubiegających się o wydanie licencji PART-66,

określają załączniki I i II do rozporządzenia

nr 2042/2003/WE, zwane dalej odpowiednio „przepisami PART-M i PART-145”.

1) wykonywania i dokumentowania planowej obsługi technicznej statków powietrznych oraz ich

instalacji i podzespołów;

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta zawierają następujące

bloki programowe

2) wykonywania i dokumentowania modyfikacji

i napraw statków powietrznych oraz ich instalacji i podzespołów;

1) podstawy wiedzy lotniczej;

3) stosowania procedur lokalizacji niesprawności

w instalacjach i podzespołach statków powietrznych, z wykorzystaniem dokumentacji technicznej przeznaczonej do tego celu, oraz dokumentowania tych procesów;

3) technologia obsługi statków powietrznych;

2) budowa i eksploatacja statków powietrznych;

4) środowisko pracy i przepisy lotnicze;

5) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY WIEDZY LOTNICZEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń w wyniku kształcenia powinien umieć

1) stosować systemy liczbowe dziesiętne, dwójkowe, ósemkowe, szesnastkowe oraz umieć przeliczać je z systemu dziesiętnego na dwójkowy,

ósemkowy, szesnastkowy i odwrotnie;

2) stosować logarytmy naturalne i dziesiętne;

3) wykorzystywać tablice trygonometryczne do

wykonywania obliczeń;

4) stosować i obliczać współrzędne prostokątne

i biegunowe;

22) określać rodzaje prędkości w odniesieniu do

prędkości dźwięku oraz liczby Macha;

23) określać podstawowe czynniki warunkujące stateczność i sterowność statku powietrznego;

24) interpretować i stosować pierwszą i drugą zasadę termodynamiki;

25) rozróżniać i przeliczać temperatury w skalach

Celsjusza, Fahrenheita i Kelvina;

26) wyjaśniać pojęcia ciepła, pojemności cieplnej,

ciepła właściwego, ciepła parowania, ciepła

spalania, wymiany ciepła, rozszerzalności objętościowej;

27) wyjaśniać prawa odbicia i załamania światła

w różnych ośrodkach;

.go

5) przeliczać jednostki miar między różnymi układami metrycznymi;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

6) opisywać struktury atomów, molekuł, jonów

i związków chemicznych;

7) określać zasady i parametry zmian stanów skupienia;

8) obliczać siły, momenty i pary sił oraz przedstawiać je jako wektory;

9) stosować prawa kinematyki i dynamiki ciał stałych;

29) posługiwać się terminologią z zakresu elektrotechniki i elektroniki;

30) stosować podstawowe prawa elektrotechniki do

obliczania obwodów elektrycznych prądu stałego, zmiennego i przemiennego, występujących

w statkach powietrznych;

31) wyjaśniać zjawiska zachodzące w polu elektrycznym, magnetycznym i elektromagnetycznym;

w.

rcl

10) wykonywać podstawowe obliczenia sił, prędkości, przyspieszeń, pracy, mocy i energii mechanicznej;

28) wyjaśniać zastosowania techniki światłowodowej w urządzeniach statków powietrznych;

11) wyjaśniać zjawisko tarcia oraz rozróżniać jego

rodzaje;

12) obliczać środek masy (ciężkości);

13) wykonywać proste obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn (zginanie, skręcanie,

rozciąganie, wyboczenie, wytrzymałość złożona, zmęczeniowa), również z wykorzystaniem

programów komputerowych;

32) wyjaśniać działanie maszyn prądu stałego

i przemiennego oraz sterowania parametrami

ich pracy;

33) rozróżniać elementy układów elektrycznych

i elektronicznych;

34) wyjaśniać zasady działania i bezpiecznego użytkowania maszyn i urządzeń elektrycznych oraz

ich zabezpieczeń;

35) projektować, czytać i interpretować schematy

logiczne;

14) stosować pojęcia z zakresu mechaniki technicznej, mechaniki płynów oraz termodynamiki;

36) wykonywać szkice części maszyn;

15) obliczać gęstość, ciężar właściwy oraz lepkość

płynów;

37) wykonywać i czytać rysunki części maszyn, wymiarować i stosować oznaczenia zgodne z obowiązującymi normami rysunku technicznego;

ww

16) interpretować i stosować prawa Bernoulliego

oraz Pascala dla cieczy i gazów;

17) obliczać ciśnienia statyczne, dynamiczne i całkowite;

18) wyjaśniać istotę powstawania sił aerodynamicznych oraz określać zależności zachodzące między nimi;

19) określać zasady i obliczać siły nośne i opory

opływu;

20) wyjaśniać współzależność siły nośnej, siły oporu, siły ciężkości oraz siły ciągu w typowych stanach lotu;

21) stosować podstawowe wzory mechaniki lotu do

obliczania sił działających na statek powietrzny;

38) czytać oraz wykorzystywać dokumentację techniczną statku powietrznego, jego zespołów

i podzespołów;

39) użytkować programy komputerowe w zakresie

wspomagania obsługi statków powietrznych

oraz pozyskiwania i archiwizacji danych;

40) określać pojęcia oraz parametry niezawodnościowe i wykorzystywać je do określania stanu

technicznego podzespołów i instalacji statków

powietrznych;

41) charakteryzować materiały metalowe i niemetalowe stosowane w lotnictwie;

42) dobierać materiały konstrukcyjne na części lotnicze, posługując się normami i katalogami;

43) określać metody badania właściwości metali

i ich stopów przeznaczonych do konstrukcji części lotniczych;

44) charakteryzować metody nieniszczące wykrywania wad w materiałach;

45) rozpoznawać zjawiska korozji oraz erozji w materiałach oraz określać ich skutki;

46) rozróżniać podstawowe procesy obróbki cieplnej, cieplno-chemicznej, chemicznej oraz materiałów stosowanych do budowy i naprawy statków powietrznych, oceniać ich wpływ na strukturę i właściwości mechaniczne metali;

47) dobierać rodzaje powłok ochronnych w zależności od rodzaju stosowanych materiałów oraz ich

przeznaczenia;

6) właściwości fizyczne materii, związki chemiczne

oraz stany skupienia;

7) podstawy teorii drgań;

8) siła, moment, para sił;

9) tarcie i jego rodzaje;

10) masa ciała, środek masy (ciężkości);

11) momenty giroskopowe;

12) elementy teorii naprężeń i odkształceń;

13) wytrzymałość złożona i zmęczeniowa;

14) podstawy kinematyki płynów;

15) prawo Bernoulli’ego, prawo Pascala;

16) ciśnienie statyczne, dynamiczne i całkowite;

.go

48) charakteryzować metody regeneracji i naprawy

części maszyn metodami galwanicznymi;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

49) charakteryzować metody nanoszenia powłok lakierniczych ochronnych i regeneracyjnych;

17) siła nośna, siła oporu, wypadkowa siła aerodynamiczna;

18) aerodynamika profili lotniczych;

50) określać cechy charakterystyczne połączeń lutowanych, klejonych, nitowanych oraz spawanych

elektrycznie i gazowo;

19) podstawy mechaniki lotu statków powietrznych;

51) określać zasady wykonywania i naprawy elementów z tworzyw przekładkowych (kompozytów);

21) loty z prędkościami poddźwiękowymi, okołodźwiękowymi i naddźwiękowymi;

22) stateczność i sterowność statku powietrznego;

23) elementy termodynamiki w statkach powietrznych;

w.

rcl

52) określać cel i zakres stosowania podstawowych

prac z zakresu obróbki ręcznej;

20) obciążenia statku powietrznego, siły działające

na statek powietrzny;

53) rozróżniać napędy stosowane w technice lotniczej;

54) określać budowę i zastosowanie osi, wałów, łożysk, sprzęgieł, hamulców i mechanizmów stosowanych w konstrukcjach lotniczych;

55) dobierać i stosować narzędzia i części zamienne

do wykonywania czynności obsługowych statków powietrznych;

56) rozróżniać materiały niebezpieczne używane

w obsłudze statków powietrznych i rodzaje powodowanych przez nie zagrożeń dla ludzi

i sprzętu;

57) stosować normy państwowe i międzynarodowe

oraz wykorzystywać czasopisma i inną literaturę

techniczną do wykonywania zadań zawodowych.

ww

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) systemy numeryczne: dwójkowy, ósemkowy

i szesnastkowy oraz wzajemne przeliczanie

z systemem dziesiętnym;

24) definicja ciepła, pojemność cieplna, ciepło właściwe, wymiana ciepła;

25) termometry i skale temperatur;

26) stosowanie w urządzeniach statków powietrznych techniki światłowodowej;

27) terminologia dotycząca elektryczności;

28) statyczna energia elektryczna i przewodnictwo;

29) obwody prądu stałego, prawo Ohma, pierwsze

i drugie prawo Kirchhoffa;

30) pole elektryczne, magnetyczne i elektromagnetyczne;

31) indukcja elektromagnetyczna;

32) maszyny prądu stałego i przemiennego;

33) podstawy elektroniki;

34) zasady działania i bezpiecznego użytkowania

maszyn i urządzeń elektrycznych oraz ich zabezpieczeń;

35) systemy lotniczych przyrządów elektronicznych

w statkach powietrznych;

2) logarytmy naturalne i dziesiętne;

36) rysunek techniczny maszynowy;

3) proste konstrukcje geometryczne i odwzorowania graficzne, związki trygonometryczne, współrzędne prostokątne i biegunowe;

37) programy komputerowe służące do wspomagania obsługi statków powietrznych oraz pozyskiwania, przetwarzania i archiwizacji danych;

4) jednostki miar wielkości fizycznych;

38) dokumentacja techniczna statku powietrznego;

5) podstawy molekularnej budowy materii;

39) podstawy metrologii;

8) wyjaśniać działanie urządzeń wyposażenia elektrycznego statków powietrznych;

41) materiały konstrukcyjne stosowane w technice

lotniczej;

9) wyjaśniać podstawowe zasady działania urządzeń awioniki statków powietrznych;

42) metody badania materiałów konstrukcyjnych;

10) klasyfikować napędy statków powietrznych;

43) korozja materiałów konstrukcyjnych statków

powietrznych i jej zapobieganie;

11) wyjaśniać budowę i zasadę działania silnika: tłokowego, turboodrzutowego i turbośmigłowego;

44) obróbka cieplna, cieplno-chemiczna i chemiczna materiałów stosowanych do budowy i naprawy statków powietrznych;

12) wyjaśniać zasadę działania śmigła i układów

automatyki śmigła;

45) galwaniczne i lakiernicze powłoki ochronne;

46) naprawa i regeneracja części maszyn metodami

galwanicznymi;

13) korzystać z dokumentacji technicznej statków

powietrznych podczas wykonywania obsługi;

14) kontrolować poprawność pracy instalacji i podzespołów statków powietrznych oraz urządzeń

do ich obsługi;

.go

47) połączenia rozłączne i nierozłączne;

v.p

l

40) podstawy eksploatacji maszyn i urządzeń,

w tym statków powietrznych;

48) techniki wytwarzania oraz naprawa elementów

statków powietrznych;

15) przeprowadzać regulację podstawowych parametrów pracy instalacji pokładowych;

50) narzędzia i wyposażenie do obsługi statków powietrznych;

16) określać prawdopodobne przyczyny niesprawności urządzeń i instalacji pokładowych na podstawie bezpośrednich objawów niesprawności

oraz badań diagnostycznych;

51) części zamienne i materiały do obsługi statków

powietrznych;

17) interpretować wpływ czynników eksploatacyjnych na sprawność statku powietrznego;

52) materiały niebezpieczne używane w obsłudze

statków powietrznych i rodzaje powodowanych

przez nie zagrożeń;

18) przeprowadzać konserwacje instalacji i podzespołów statków powietrznych oraz sprzętu do

ich obsługi;

53) normy państwowe i międzynarodowe oraz czasopisma i inna literatura techniczna.

19) określać rodzaje oraz właściwości gazów i płynów stosowanych w eksploatacji statków powietrznych;

w.

rcl

49) napędy stosowane w technice lotniczej;

BLOK: BUDOWA

POWIETRZNYCH

I

EKSPLOATACJA

STATKÓW

1. Cele kształcenia

Uczeń w wyniku kształcenia powinien umieć

1) klasyfikować statki powietrzne według rozwiązań konstrukcyjnych i przeznaczenia;

2) rozpoznawać rodzaje i części składowe struktury

nośnej statków powietrznych;

3) opisywać układy i elementy konstrukcyjne oraz

działanie podwozia stałego i chowanego statków powietrznych;

ww

4) wyjaśniać działanie urządzeń sterowych, urządzeń mechanizacji skrzydła i innych pomocniczych układów sterowania;

5) wyjaśniać zasady działania różnych typów wirników nośnych oraz zasady stabilizacji ruchu

śmigłowca;

6) wyjaśniać działanie układów sterowania wirnikiem nośnym;

7) wyjaśniać działanie instalacji pokładowych statków powietrznych: hydraulicznej, paliwowej,

powietrznej, tlenowej, wodnej, przeciwpożarowej, klimatyzacji i regulacji ciśnienia oraz urządzeń wyposażenia wnętrza i wyposażenia awaryjnego;

20) zaopatrywać pokładowe instalacje statków powietrznych w materiały eksploatacyjne;

21) obsługiwać układy automatyki oraz urządzenia

mechaniczne,

elektryczne,

elektroniczne,

hydrauliczne i pneumatyczne statków powietrznych;

22) stosować zasady zarządzania obsługą techniczną statków powietrznych;

23) korzystać z komputerowego oprogramowania

przeznaczonego do zarządzania eksploatacją

i obsługą techniczną statków powietrznych;

24) opracowywać dokumentację wykonawczą obsługi technicznej zgodnie z wymaganiami przepisów lotniczych;

25) wykonywać podstawowe pomiary wielkości

elektrycznych i mechanicznych;

26) dobierać i stosować przyrządy kontrolno-pomiarowe do badań diagnostycznych oraz interpretować wyniki badań;

27) wykonywać obsługę metrologiczną podstawowych przyrządów pomiarowych;

28) diagnozować pracę urządzeń i systemów awioniki, oceniać ich stan techniczny;

29) stosować zasady konserwacji i przechowywania

materiałów i części zamiennych;

30) określać zapotrzebowanie na materiały techniczne i części zamienne do obsługi statków powietrznych;

31) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

eksploatacji statków powietrznych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) klasyfikacja statków powietrznych;

2) struktury nośne statków powietrznych;

4) układy sterowania samolotami;

27) przyrządy kontrolno-pomiarowe

w diagnostyce lotniczej;

5) układy sterowania śmigłowcami;

6) wyposażenie wnętrza i wyposażenie awaryjne;

7) instalacje pokładowe statków powietrznych

hydrauliczna, paliwowa, powietrzna, tlenowa,

wodna, przeciwpożarowa, klimatyzacji i regulacji ciśnienia;

8) wyposażenie elektryczne statków powietrznych;

stosowane

28) obsługa metrologiczna podstawowych przyrządów pomiarowych;

29) konserwacja statków powietrznych, przechowywanie zespołów, materiałów i części zamiennych statków powietrznych;

30) ewidencja części zamiennych i materiałów eksploatacyjnych;

31) systemy i procedury dystrybucji części zamiennych i materiałów;

32) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony

środowiska podczas eksploatacji statków powietrznych.

.go

3) podwozia statków powietrznych;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

BLOK

TECHNOLOGIA

POWIETRZNYCH

OBSŁUGI

STATKÓW

1. Cele kształcenia

Uczeń w wyniku kształcenia powinien umieć

1) wykonywać podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej;

2) wykonywać połączenia elementów z zastosowaniem różnych metod;

10) tłokowe silniki lotnicze;

3) wykonywać pomiary warsztatowe;

w.

rcl

9) urządzenia awioniki statków powietrznych;

11) turbinowe silniki lotnicze;

12) śmigło samolotu i wirnik nośny śmigłowca;

4) oceniać stan techniczny urządzeń i systemów

statków powietrznych;

13) napędy śmigłowe statków powietrznych;

5) diagnozować instalacje statków powietrznych;

14) napędy odrzutowe statków powietrznych;

6) dobierać materiały, narzędzia i przyrządy do rodzaju wykonywanych prac naprawczych;

15) dokumentacja techniczna statków powietrznych;

16) pomiary, kontrola i regulacja parametrów pracy

instalacji statków powietrznych;

7) demontować, oceniać stan techniczny, naprawiać lub wymieniać niesprawne elementy oraz

przeprowadzać montaż i konserwację podzespołów statków powietrznych;

17) elementy teorii niezawodności maszyn i urządzeń statków powietrznych;

8) dobierać metody i przyrządy pomiarowe do

kontroli wykonanych napraw;

18) zdatność statku powietrznego do lotu;

9) korzystać z dokumentacji technicznej statków

powietrznych;

19) materiały eksploatacyjne oraz zasady właściwego ich doboru;

ww

20) zaopatrywanie pokładowych instalacji statków

powietrznych w materiały eksploatacyjne;

21) teoria eksploatacji, użytkowanie i obsługiwanie

statków powietrznych;

22) zasady projektowania i zarządzania obsługą

techniczną statków powietrznych;

10) prowadzić dokumentację obsługową i eksploatacyjną statków powietrznych;

11) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

obsługi statków powietrznych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

23) zasady planowania i realizacji obsługi technicznej statków powietrznych;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

24) komputerowe oprogramowanie przeznaczone

do zarządzania eksploatacją i obsługą techniczną statków powietrznych;

1) techniki prac warsztatowych;

25) dokumentacja wykonawcza obsługi technicznej;

2) technologie wykonywania połączeń rozłącznych

oraz nierozłącznych struktur i systemów statków powietrznych;

26) techniki pomiarowe stosowane w lotnictwie;

3) pomiary warsztatowe;

4) ocena stanu technicznego urządzeń i systemów

statków powietrznych;

5) diagnostyka urządzeń i systemów statków powietrznych;

6) technologie obsługi i naprawy instalacji i podzespołów statków powietrznych;

7) narzędzia i wyposażenie do obsługi oraz naprawy statków powietrznych i ich podzespołów;

8) części zamienne do obsługi oraz naprawy statków powietrznych i ich podzespołów;

9) dokumentacja techniczna obsługi i naprawy

urządzeń, instalacji i podzespołów statków powietrznych;

11) przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny

pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony

środowiska podczas obsługi statków powietrznych.

BLOK: ŚRODOWISKO PRACY I PRZEPISY LOTNICZE

1. Cele kształcenia

15) określać kompetencje personelu poświadczającego obsługę w oparciu o znajomość przepisów

PART-66;

16) rozróżniać rodzaje certyfikacji w lotnictwie;

17) wyjaśniać zasady certyfikowania użytkowników

statków powietrznych oraz zakresy ich odpowiedzialności;

18) rozpoznawać oznakowania i napisy na statku

powietrznym;

19) rozróżniać rodzaje wymaganej dokumentacji

statku powietrznego.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

.go

10) dokumentacja obsługowa i eksploatacyjna statków powietrznych i ich podzespołów;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

Uczeń w wyniku kształcenia powinien umieć

2) czynniki mające wpływ na wykonywanie zadań

zawodowych;

3) skutki niewłaściwie wykonanego zadania w lotnictwie;

4) środowisko pracy;

5) rodzaje błędów, przyczyny, rodzaje i skutki błędów w lotnictwie;

6) przewidywanie skutków błędów i ich unikanie;

w.

rcl

1) przewidywać zdarzenia w lotnictwie, na które

ma wpływ działanie człowieka;

1) możliwości i ograniczenia człowieka związane

z wykonywaniem zadań zawodowych w lotnictwie;

2) oceniać ograniczenia psychofizyczne człowieka;

3) określać negatywne czynniki mające wpływ na

wykonywanie zadań zawodowych;

4) stosować zasadę odpowiedzialności indywidualnej i zbiorowej;

5) definiować negatywne czynniki mające wpływ

na wykonywanie zadań zawodowych;

6) uwzględniać warunki panujące w środowisku

pracy;

7) historia uregulowań

cywilnego;

9) Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego

(EASA);

10) Urząd Lotnictwa Cywilnego (ULC);

11) przepisy PART-M;

12) przepisy PART-145;

8) przewidywać skutki błędów i podejmować działania dla ich uniknięcia;

14) przepisy PART-147;

ww

10) sporządzać meldunki o wypadkach i przesłankach do wypadków;

11) postępować w sytuacjach awaryjnych zgodnie

z procedurami;

12) rozróżniać władze i organizacje lotnicze, krajowe i międzynarodowe oraz ich zakresy kompetencji;

13) wyjaśniać wzajemne zależności między przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi obsługi

technicznej statków powietrznych: PART-M,

PART-145, PART-66, PART-147 i JAR-OPS;

14) wyjaśniać zakresy i zasady certyfikacji statków

powietrznych oraz organizacji ich projektowania i wytwarzania;

lotnictwa

8) Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego (ICAO);

7) klasyfikować rodzaje błędów w czynnościach

obsługowych;

9) przewidywać zagrożenia w miejscu pracy;

dotyczących

13) przepisy PART-66;

15) przepisy JAR-OPS;

16) zależności pomiędzy przepisami PART-M,

PART-145, PART-66, PART-147 i JAR-OPS;

17) certyfikacja lotniczych organizacji obsługowych;

18) certyfikacja lotniczych organizacji szkoleniowych;

19) certyfikacja organizacji użytkujących statki powietrzne;

20) certyfikacja organizacji projektujących i produkujących statki powietrzne;

21) certyfikowanie statków powietrznych;

22) znakowanie operatorów i statków powietrznych;

23) rodzaje wymaganej dokumentacji statku powietrznego.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Poz. 998

2) formy organizacyjno-prawne lotniczych przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne lotniczych przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

6) strategie marketingowe;

7) język angielski zawodowy w zakresie czterech

kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu,

mówienie, czytanie i pisanie);

8) metody poszukiwania pracy;

9) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

5) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w języku angielskim, związane z realizacją zadań zawodowych;

10) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

.go

4) opracowywać plan marketingowy;

6) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

7) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

8) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej

w lotnictwie;

9) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

12) bezpieczeństwo i higiena pracy;

13) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

14) elementy ergonomii;

15) środki ochrony indywidualnej;

16) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

17) elementy fizjologii i higieny pracy;

w.

rcl

10) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

11) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

11) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

18) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

12) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

20) elementy socjologii i psychologii pracy;

13) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

14) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

15) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

16) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

17) prowadzić negocjacje;

ww

18) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

19) podejmować decyzje;

20) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

21) korzystać z różnych źródeł informacji w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

22) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) gospodarka rynkowa;

19) zasady i metody komunikowania się;

21) formy doskonalenia zawodowego;

22) źródła informacji zawodowej;

23) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku

programowego

Minimalna liczba

godzin w okresie

kształcenia w %*

Podstawy wiedzy lotniczej

30

Budowa i eksploatacja

statków powietrznych

35

Technologia obsługi

statków powietrznych

25

Środowisko pracy i przepisy

lotnicze

5

Podstawy działalności

zawodowej

4

Razem

99**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy wyłącznie

kształcenia w szkołach dla młodzieży.

** Pozostały 1% godzin jest przeznaczony do rozdysponowa-

nia przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

1) pracownia komputerowa;

2) pracownia technologii mechanicznej i rysunku

technicznego;

3) laboratorium elektrotechniki i elektroniki;

4) pracownia języka angielskiego;

5) pracownia aerodynamiki i mechaniki lotu;

e) łożyska,

f) koła: zębate, pasowe, łańcuchowe oraz łańcuchy i pasy,

g) przewody elektryczne i złącza,

h) linki sterownicze i ich osprzęt,

i) elementy struktury płatowca — kształtowniki,

podłużnice, żebra, dźwigary, wręgi, okucia,

węzły mocowania;

5) zestaw warsztatowych przyrządów do pomiaru

wielkości geometrycznych, masy, siły, czasu,

o różnych zakresach pomiarowych i różnych dokładnościach;

6) mikroskop metalograficzny;

7) próbki do badań mikroskopowych;

.go

6) pracownia lotniczych zespołów napędowych;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

7) pracownia badań nieniszczących konstrukcji lotniczych;

8) laboratorium materiałoznawstwa i struktur kompozytowych;

9) pracownia awioniki, automatyki i wyposażenia

elektrycznego;

10) pracownia budowy i eksploatacji statków powietrznych.

9) programy do wspomagania projektowania typu

CAD;

10) model rzutni;

11) plansze figur płaskich i modele brył geometrycznych;

12) rysunki brył ściętych i przenikających się;

13) zestaw norm rysunkowych, katalogi typowych

części maszyn;

w.

rcl

P ra c ow nia k om p u tero wa p o wi n n a b yć wy pos a ż ona w

8) przykładowe dokumentacje techniczne;

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

2) drukarki;

3) ploter;

4) skaner;

14) przykładowe dokumentacje konstrukcyjne;

15) plansze, przeźrocza, prezentacje komputerowe, rysunki, zdjęcia urządzeń do wykonywania badań

wytrzymałościowych;

16) filmy dydaktyczne dotyczące wykonywania prób

wytrzymałościowych materiałów i elementów

konstrukcji mechanicznych.

5) rzutnik multimedialny;

6) pakiet programów biurowych;

7) programy komputerowe wspomagające realizację

zadań zawodowych.

P ra c ow nia t e c h n o l o g i i m ech an i cz n ej i r y sunk u t e c hnic z ne go p o wi n n a b yć wyp o sażona w

ww

1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

2) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

dwóch uczniów);

L a bor a tor ium e le ktr ote chniki

powinno by ć wy posa żone w

i

e le kt ro n i k i

1) stanowiska laboratoryjne do montażu i badania

układów elektronicznych (jedno stanowisko dla

trzech uczniów) wyposażone w

a) maty i opaski elektrostatyczne,

b) przyrządy do pomiaru podstawowych wielkości

elektrycznych: mierniki analogowe i cyfrowe

(po jednym mierniku każdego typu),

c) stanowiska do lutowania wyposażone w lutownice, stopy lutownicze (miękkie), pasty lutownicze i odsysacze,

3) próbki różnych materiałów konstrukcyjnych stosowanych w lotnictwie;

d) generator sygnałowy,

4) eksponaty elementów stosowanych w lotnictwie

e) oscyloskop,

b) podkładki, zawleczki, przeciwnakrętki, druty,

zamki szybkorozłączne, zatyczki,

f) zasilacz laboratoryjny o regulowanym napięciu

i natężeniu prądu stałego od 0 do 24 V i od 0 do

10 A oraz napięciu i natężeniu prądu przemiennego od 0 do 300 V i od 0 do 20 A,

c) nity,

g) tester diod i tranzystorów,

d) rury, przewody i złącza stosowane w instalacjach statków powietrznych,

h) zestawy elementów do budowy układów elektronicznych;

a) śruby, wkręty, kołki i nakrętki,

2) elementy obwodów elektrycznych: cewki, przełączniki, przekaźniki, transformatory;

3) elementy obwodów elektronicznych: rezystory,

kondensatory, diody, tranzystory, scalone układy

analogowe i cyfrowe;

4) układy prostownikowe;

5) katalogi elementów elektrycznych i elektronicznych;

6) instrukcje użytkowania wybranych urządzeń elektrycznych powszechnie stosowanych w lotnictwie;

Poz. 998

2) plansze, fotografie, rysunki i modele podzespołów, takich jak: wentylatory i sprężarki, komory

spalania, turbiny, odwracacze ciągu;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

3) wybrane elementy silników — łopatki sprężarek

i turbin, komory spalania, wtryskiwacze paliwa,

pompy paliwowe i olejowe;

4) plansze, fotografie, rysunki i modele śmigieł, wirników nośnych oraz reduktorów;

5) plansze, tablice i modele instalacji silnikowych

a) automatyki paliwowej,

7) filmy dydaktyczne i plansze dotyczące bezpiecznej

obsługi urządzeń elektrycznych.

b) olejowych,

P ra c ow nia ję z y ka an g i el ski eg o p o wi n na by ć

w y pos a ż ona w

d) zapłonowych,

e) przeciwpompażowych,

.go

1) podręczniki techniczne, czasopisma, katalogi i albumy o tematyce lotniczej;

2) dokumentację techniczną, planistyczną i obsługową;

3) specjalistyczne słowniki;

c) rozruchowych,

f) powietrznych,

g) hydraulicznych;

6) plansze, tablice i modele przyrządów do demontażu, montażu, obsługi i transportu silników lotniczych;

7) plansze i tablice ilustrujące parametry i ograniczenia eksploatacyjne silników oraz procedury przeprowadzania prób naziemnych;

P ra c ow nia a e r od yn am i ki i m ech an i ki l otu pow i n na by ć w y po saż o n a w

8) filmy dydaktyczne do prezentacji budowy, zasad

działania oraz obsługi lotniczych zespołów napędowych;

w.

rcl

4) plansze przedstawiające statki powietrzne, ich instalacje, zespoły, podzespoły i elementy z opisami

w języku angielskim.

1) modele profili lotniczych;

2) modele statków powietrznych: samolotów, śmigłowców i szybowców, odzwierciedlające różnorodność rozwiązań aerodynamicznych i konstrukcyjnych statków powietrznych;

3) aerodynamiczny tunel dymowy do wizualizacji

przepływów;

9) plansze, filmy dydaktyczne oraz instrukcje dotyczące przepisów bezpieczeństwa podczas obsługi

lotniczych zespołów napędowych.

Pr a cownia ba da ń nie niszczą cy ch konstru k c j i

lotniczy ch powinna by ć wy posa żona w

1) aparaturę do przeprowadzania badań różnymi metodami

4) stanowisko do badania rozkładu ciśnień i prędkości przepływu;

a) defektoskop do badań metodą prądów wirowych,

5) tablice i plansze ilustrujące

b) defektoskop ultradźwiękowy,

a) zmiany właściwości atmosfery związane ze

wzrostem wysokości,

b) charakterystyki geometryczne i aerodynamiczne wybranych profili aerodynamicznych,

c) urządzenie do badań metodą magnetyczną,

d) zestawy do boroskopii,

e) zestaw do badań metodą penetracyjną;

2) próbki badanych elementów statków powietrznych z wykrytymi wadami;

6) zestaw przeźroczy i filmów dydaktycznych ilustrujących

3) fotografie oraz inną dokumentację wykrytych wad;

ww

c) przykłady rozwiązań układów mechanizacji

skrzydła i efektów ich zastosowania;

a) rodzaje startów i lądowań różnych typów statków powietrznych,

b) rodzaje i fazy lotów, w tym figury akrobacyjne;

7) podręczniki, czasopisma specjalistyczne, poradniki, albumy, katalogi i instrukcje.

P ra c ow nia lot ni cz ych z esp o ł ó w n ap ędowy ch

p ow inna by ć wyp o saż o n a w

1) plansze, fotografie, rysunki, modele różnych typów i rodzajów silników lotniczych;

4) filmy dydaktyczne ilustrujące technologię wykonywania badań różnymi metodami.

L a bor a tor ium ma te r ia łozna wstwa i stru k t u r

kompozy towy ch powinno by ć wy posa żon e w

1) próbki różnych materiałów konstrukcyjnych stosowanych w lotnictwie: drewna, metali, strukturalnych materiałów kompozytowych, tkanin, żywic,

wypełniaczy, uszczelniaczy;

2) materiały technologiczne do wykonywania napraw struktur kompozytowych: tkaniny szklane

i węglowe, różne rodzaje wypełniaczy;

3) sprzęt do produkcji elementów i naprawy struktur

kompozytowych

Pr a cownia budowy i e ksploa ta cji sta tków p o wie tr zny ch powinna by ć wy posa żona w

b) koce grzewcze,

c) termometry różnych typów,

d) pompy próżniowe z wyposażeniem,

e) formy i wzorniki;

4) zestaw do anodowania elementów wykonanych

ze stopów aluminium;

5) próbki różnych rodzajów korozji;

v.p

l

1) modele redukcyjne samolotów, śmigłowców i szybowców różnych typów;

a) nagrzewnice,

2) makiety (dioramy), plansze i fotografie sprzętu naziemnej obsługi statków powietrznych: lotniskowych źródeł energii elektrycznej, hydraulicznej

i pneumatycznej, urządzeń do holowania i podnoszenia statków powietrznych, schodów, drabinek

oraz pomostów, dystrybutorów paliwowych, tlenowych, mieszanek hydraulicznych i wody, urządzeń do odladzania;

3) makiety, modele, plansze, tablice instalacji i podzespołów statków powietrznych;

6) próbki zabezpieczeń przed korozją;

4) stanowisko audiowizualne do nauki budowy, zasad działania, obsługi zespołów, instalacji oraz

wyposażenia statków powietrznych;

.go

7) mikroskop metalograficzny;

8) próbki do badań mikroskopowych;

Poz. 998

9) plansze i tablice ilustrujące oznaczenia i właściwości materiałów konstrukcyjnych;

10) plansze i tablice prezentujące zastosowanie materiałów kompozytowych w produkcji i naprawie

statków powietrznych;

11) przeźrocza lub prezentacje komputerowe przedstawiające uszkodzenia i wady struktur kompozytowych;

6) przeglądarkę z kompletem mikrofilmów lub stanowisko komputerowe do prezentacji wybranych

statków powietrznych;

7) plansze, filmy oraz instrukcje dotyczące przepisów

bezpieczeństwa podczas obsługi statków powietrznych;

8) przepisy Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa

Cywilnego (ICAO), Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) i Unii Europejskiej

oraz krajowe przepisy lotnicze, polecenia nadzorów lotniczych (AD), programy obsługi statków

powietrznych, typowe instrukcje obsługi, ilustrowane katalogi części zamiennych, schematy ideowe i montażowe, biuletyny serwisowe, przykłady

dokumentacji pokładowej i dokumentacji poświadczającej, procedur organizacyjnych, instrukcji wykonawczych, kart zadaniowych i innych dokumentów związanych z eksploatacją i obsługą

sprzętu lotniczego;

w.

rcl

12) filmy dydaktyczne przedstawiające technologie

napraw struktur kompozytowych.

5) stanowisko symulacji komputerowych działania

instalacji statków powietrznych i wykonywania

czynności obsługowych z oprogramowaniem

(Computer Based Training — CBT);

Pracownia awioniki, automatyki i wyposażenia

elektrycznego powinna być wyposażona w

1) makiety, plansze i fotografie tablic przyrządów

w kabinie pilotów;

2) zestaw prezentacyjny przyrządów pokładowego

wyposażenia awionicznego statków powietrznych

a) ciśnieniowych,

b) kontroli pracy silników i instalacji płatowcowych,

c) giroskopowych,

d) pilotażowo-nawigacyjnych;

9) certyfikaty statku powietrznego i organizacji lotniczych (kopie)

a) świadectwo typu,

b) świadectwo zdatności,

4) stanowiska i przyrządy do sprawdzania działania

d) certyfikat hałasu,

ww

3) plansze typowych systemów elektronicznych/

cyfrowych statku powietrznego;

a) paliwomierzy i przepływomierzy,

b) przyrządów ciśnieniowych,

c) obrotomierzy,

d) nadajników temperatury i ciśnienia,

c) świadectwo rejestracji,

e) protokół ważenia,

f) licencja radiostacji i jej homologacja,

g) certyfikat PART-M, PART-145, PART-147,

h) certyfikat przewoźnika lotniczego ze specyfikacjami.

e) wskaźników kątowego wychylenia i położenia

elementów sterowania i mechanizacji skrzydła;

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

5) stanowisko do określania charakterystyk maszyn

elektrycznych;

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla

nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla

uczniów.

6) plansze, filmy oraz instrukcje dotyczące przepisów

bezpieczeństwa podczas obsługi urządzeń wyposażenia elektrycznego i awionicznego.

Pracownie przedmiotowe powinny być odpowiednio

oświetlone, wyciszone, ogrzane i posiadać odpowiednią wilgotność.

Załącznik nr 6

v.p

l

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK MECHANIK OKRĘTOWY

SYMBOL CYFROWY 314[03]

20) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) wyjaśniać statykę i dynamikę statku na podstawie praw fizyki;

2) rozpoznawać podstawowe materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne oraz charakteryzować ich

właściwości;

22) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

23) kierować zespołem pracowników;

24) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

.go

3) rozpoznawać elementy kadłuba okrętowego;

21) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

4) rozpoznawać maszyny i urządzenia stosowane

w siłowni okrętowej;

25) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

5) posługiwać się dokumentacją techniczną;

6) przygotowywać do pracy, włączać, obsługiwać

i wyłączać maszyny, urządzenia i systemy okrętowe;

7) przygotowywać do pracy, włączać, obsługiwać

i wyłączać siłownię okrętową;

27) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

w.

rcl

8) lokalizować podstawowe usterki maszyn, urządzeń i systemów okrętowych oraz podejmować

działania zapobiegające uszkodzeniom;

26) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

9) posługiwać się narzędziami i przyrządami kontrolno-pomiarowymi;

10) wykonywać podstawowe operacje obróbki ręcznej i mechanicznej;

11) przeprowadzać podstawowe naprawy i remonty maszyn, urządzeń i systemów okrętowych;

Proces kształcenia powinien być realizowany zgodnie z wymaganiami Międzynarodowej konwencji

o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy,

wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht,

1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r.

(Dz. U. z 1984 r. Nr 39, poz. 201 oraz z 1999 r. Nr 30,

poz. 286).

12) wykonywać podstawowe prace konserwacyjne

w siłowni okrętowej;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

mechanik okrętowy powinien być przygotowany do

wykonywania następujących zadań zawodowych

13) stosować zasady organizacji pracy załóg na

statku w dziale maszynowym;

1) obsługi maszyn i urządzeń oraz systemów okrętowych;

14) stosować zasady obowiązujące podczas przejmowania, pełnienia i przekazywania wachty

maszynowej;

2) wykonywania konserwacji oraz podstawowych

remontów maszyn i urządzeń okrętowych;

3) pełnienia wachty maszynowej;

4) utrzymywania zdolności żeglugowej statku;

16) korzystać z komputerowych baz danych stosowanych w dziale maszynowym statku;

5) udziału w prowadzonych przez załogę statku akcjach ratunkowych i ratowniczych.

ww

15) stosować programy komputerowe do wspomagania projektowania;

17) postępować zgodnie z procedurami bezpieczeństwa w sytuacjach zagrożenia mienia, zdrowia

i życia na statku oraz na morzu;

18) posługiwać się językiem angielskim w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

19) przestrzegać przepisów konwencji międzynarodowych, administracji morskich, instytucji klasyfikacyjnych;

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

1) podstawy wiedzy technicznej;

2) podstawy wiedzy okrętowej;

3) budowa i obsługa maszyn i urządzeń okrętowych;

20) wykonywać podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej;

5) podstawy działalności zawodowej.

21) wykonywać podstawowe operacje obróbki mechanicznej skrawaniem, dobierać parametry obróbki, narzędzia i oprzyrządowanie;

BLOK: PODSTAWY WIEDZY TECHNICZNEJ

v.p

l

4) technologia remontów maszyn i urządzeń okrętowych;

22) charakteryzować rodzaje połączeń stosowanych

w budowie maszyn;

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wykonywać szkice części maszyn i urządzeń;

2) wykonywać rysunki techniczne w rzutach prostokątnych i aksonometrycznych;

24) planować przebieg montażu i demontażu maszyn i urządzeń;

25) stosować podstawowe metody regeneracji i naprawy części maszyn;

26) stosować komputerowe programy do wspomagania projektowania;

.go

3) wykonywać rysunki techniczne z uwzględnieniem zasad wykonywania przekrojów;

23) wykonywać połączenia spajane: lutowane, klejone, spawane elektrycznie i gazowo;

4) stosować zasady wymiarowania;

5) stosować zasady uproszczeń w rysunku technicznym;

6) stosować na rysunkach oznaczenia zgodne

z normami;

7) odczytywać rysunki techniczne części maszyn;

8) wykonywać rysunki techniczne z wykorzystaniem programów komputerowych;

28) posługiwać się dokumentacją techniczną, instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń, normami, procedurami i listami kontrolnymi;

29) korzystać z literatury technicznej;

30) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

wykonywania podstawowych operacji obróbki

metali, montażu i demontażu maszyn i urządzeń

oraz regeneracji i naprawy części maszyn.

w.

rcl

9) interpretować prawa mechaniki technicznej,

mechaniki płynów, wykorzystywane w budowie

maszyn i urządzeń okrętowych;

27) korzystać z komputerowych baz danych podczas nadzoru oraz dokumentowania i rozliczania prac prowadzonych na statku;

10) wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn, również z wykorzystaniem programów komputerowych;

11) rozróżniać połączenia stosowane w budowie

maszyn;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) szkice części maszyn;

12) charakteryzować osie i wały, łożyska, przekładnie, sprzęgła, hamulce i mechanizmy;

2) zasady wykonywania rzutów i przekrojów;

13) definiować podstawowe pojęcia i wskaźniki niezawodności oraz trwałości maszyn i urządzeń;

3) znormalizowany zapis informacji (wymiarów,

tolerancji, pasowań, stanu powierzchni i innych) na różnych rysunkach;

14) klasyfikować i charakteryzować materiały stosowane w budowie maszyn i urządzeń okrętowych;

4) zasady wykonywania rysunków z wykorzystaniem programów komputerowych;

ww

15) dobierać materiały konstrukcyjne wykorzystywane na statku na podstawie norm i katalogów,

z uwzględnieniem warunków pracy;

16) określać metody badania metali i stopów oraz

sposoby wykrywania wad;

17) rozpoznawać zjawiska korozyjne i ich skutki oraz

stosować środki zapobiegające korozji;

18) wyjaśniać istotę obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej oraz jej wpływ na strukturę i właściwości mechaniczne stali;

19) wykonywać podstawowe rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;

5) podstawy mechaniki technicznej, wytrzymałości

materiałów i mechaniki płynów;

6) rodzaje połączeń stosowanych w budowie maszyn;

7) obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn;

8) osie i wały, łożyska, przekładnie, sprzęgła, hamulce i mechanizmy;

9) podstawowe pojęcia i wskaźniki niezawodności

oraz trwałości maszyn i urządzeń;

10) materiały stosowane w budowie maszyn i urządzeń okrętowych;

9) charakteryzować podstawowe urządzenia nawigacyjne;

12) rodzaje i skutki korozji, zapobieganie korozji;

10) identyfikować podstawowe morskie znaki nawigacyjne;

13) podstawowe procesy obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej stali;

14) metody regeneracji i naprawy części maszyn;

15) podstawowe sposoby spajania: lutowanie, klejenie, spawanie elektryczne i gazowe;

16) podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej;

18) montaż i demontaż maszyn i urządzeń;

19) komputerowe bazy danych;

11) klasyfikować i charakteryzować pędniki okrętowe;

12) interpretować zjawiska zachodzące w procesie

spalania oraz rozwoju pożaru;

13) charakteryzować i stosować środki ochrony

przed pożarem na statku;

14) opisywać budowę i przeznaczenie instalacji do

wykrywania i gaszenia pożarów na statkach;

15) posługiwać się podstawowym sprzętem przeciwpożarowym;

.go

17) podstawowe operacje obróbki mechanicznej

skrawaniem, parametry obróbki, narzędzia

i oprzyrządowanie;

v.p

l

11) metody badania metali i stopów oraz sposoby

wykrywania wad;

20) programy komputerowe do wspomagania projektowania oraz programy do nadzoru, dokumentowania i rozliczania prac prowadzonych na

statku;

21) dokumentacja techniczna, instrukcje obsługi

maszyn i urządzeń, normy, procedury i listy

kontrolne;

17) stosować procedury zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska morskiego;

18) stosować techniki ratowania życia na morzu;

19) podejmować działania w przypadku choroby

lub wypadku na statku, korzystając z poradnika

medycznego lub informacji przekazywanych

drogą radiową (Medical Radio);

20) stosować procedury alarmowe opuszczenia

statku;

w.

rcl

22) przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny

pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska podczas wykonywania

podstawowych operacji obróbki metali, montażu i demontażu maszyn i urządzeń oraz regeneracji i naprawy części maszyn.

16) stosować środki zapobiegające zanieczyszczeniom środowiska morskiego;

BLOK: PODSTAWY WIEDZY OKRĘTOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) charakteryzować główne elementy konstrukcji

kadłuba okrętowego;

2) mierzyć poziom i określać ilość cieczy w zbiornikach okrętowych;

ww

3) interpretować podstawowe prawa z zakresu statyki i dynamiki statku;

4) określać stateczność, przegłębienie i naprężenia

kadłuba;

5) określać znaczenie wodoszczelności kadłuba dla

bezpieczeństwa statku;

6) wykonywać podstawowe czynności członków

załogi w przypadku utraty pływalności początkowej statku;

7) wyjaśniać zasady przeciwdziałania zatonięciu

statku;

8) charakteryzować wyposażenie pokładowe statku;

21) obsługiwać tratwę i łódź ratunkową oraz wyposażenie do ich opuszczania;

22) obsługiwać wyposażenie radiowe i osobisty

sprzęt ratunkowy;

23) posługiwać się sprzętem ratunkowym i ratowniczym;

24) stosować techniki ratunkowe i ratownicze;

25) wyjaśniać zasady prowadzenia akcji ratunkowych i ratowniczych na morzu;

26) określać podstawowe rodzaje alarmów i stosować sposoby ich ogłaszania;

27) stosować procedury obowiązujące w stanach

awaryjnych i zagrożenia, zgodnie z rozkładami

alarmowymi;

28) wykonywać komendy na ster i telegraf maszynowy;

29) określać i wykonywać obowiązki załogi;

30) stosować przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa na morzu i statku oraz przepisy dotyczące

ochrony środowiska morskiego.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) konstrukcja kadłuba okrętowego;

2) zbiorniki okrętowe;

3) podstawowe prawa z zakresu statyki i dynamiki

statku;

4) opory statku, stateczność, przegłębienie i naprężenia kadłuba;

Poz. 998

2) klasyfikować i charakteryzować silniki okrętowe;

3) klasyfikować i charakteryzować źródła prądu

elektrycznego stosowane na statku;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

5) wodoszczelność kadłuba, podstawowe przepisy

klasyfikacyjne;

4) klasyfikować i charakteryzować elementy oraz

systemy elektryczne i elektroniczne stosowane

na statku;

6) podstawowe czynności członków załogi statku

w przypadku utraty pływalności początkowej

statku;

5) klasyfikować i charakteryzować maszyny elektryczne stosowane na statku;

7) zasady przeciwdziałania zatonięciu statku;

6) klasyfikować i charakteryzować elementy i systemy hydrauliczne stosowane na statku;

8) wyposażenie pokładowe statku;

9) podstawowe urządzenia nawigacyjne;

11) pędniki okrętowe;

12) proces spalania i rozwoju pożaru;

13) zapobieganie pożarom na statkach;

14) środki ochrony przed pożarem;

8) klasyfikować i charakteryzować

i mechanizmy pomocnicze;

urządzenia

.go

10) podstawowe morskie znaki nawigacyjne;

7) klasyfikować i charakteryzować elementy i systemy pneumatyczne stosowane na statku;

15) instalacje do wykrywania i gaszenia pożarów na

statkach;

16) podstawowy sprzęt przeciwpożarowy na statku;

10) uruchamiać, obsługiwać i wyłączać z ruchu silnik okrętowy;

11) uruchamiać, obsługiwać i wyłączać elektryczne

maszyny i systemy okrętowe;

12) uruchamiać, obsługiwać i wyłączać systemy

hydrauliczne;

13) uruchamiać, obsługiwać i wyłączać systemy

pneumatyczne;

w.

rcl

17) ochrona środowiska morskiego przed zanieczyszczeniami;

9) uruchamiać, obsługiwać i wyłączać z ruchu

siłownię okrętową;

18) środki i procedury zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska morskiego;

19) techniki ratowania życia na morzu;

20) poradnik medyczny i Medical Radio;

21) procedury alarmowe opuszczenia statku;

22) obsługa tratwy i łodzi ratunkowej, wyposażenie

do ich opuszczania, wyposażenie radiowe, osobisty sprzęt ratunkowy;

23) techniki ratunkowe i ratownicze;

24) zasady prowadzenia akcji ratunkowych i ratowniczych na morzu;

25) procedury postępowania w stanach awaryjnych

i zagrożenia, rozkłady alarmowe;

ww

26) komendy na ster i telegraf maszynowy;

27) obowiązki załogi na statku;

28) przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa na

morzu i statku oraz przepisy dotyczące ochrony

środowiska morskiego.

BLOK: BUDOWA I OBSŁUGA MASZYN I URZĄDZEŃ

OKRĘTOWYCH

1. Cele kształcenia

14) uruchamiać, obsługiwać i wyłączać urządzenia

i mechanizmy pomocnicze statku;

15) uruchamiać, obsługiwać i wyłączać systemy

okrętowe;

16) dobierać przyrządy kontrolno-pomiarowe oraz

odczytywać wyniki pomiarów;

17) oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń na

statku na podstawie parametrów pracy;

18) wykrywać i usuwać niesprawności systemów

okrętowych na podstawie parametrów pracy;

19) wykrywać oraz usuwać typowe niesprawności

w systemach sterowania i nadzoru maszyn

i urządzeń w siłowni okrętowej;

20) oceniać przydatność płynów eksploatacyjnych

stosowanych na statku;

21) posługiwać się dokumentacją techniczną statku;

22) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

użytkowania i obsługi maszyn i urządzeń okrętowych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) klasyfikować i charakteryzować siłownie okrętowe;

1) klasyfikacja i charakterystyka siłowni okrętowych;

BLOK: TECHNOLOGIA REMONTÓW MASZYN I URZĄDZEŃ OKRĘTOWYCH

3) klasyfikacja i charakterystyka źródeł prądu na

statku;

1. Cele kształcenia

4) klasyfikacja i charakterystyka elementów oraz

systemów elektrycznych i elektronicznych stosowanych na statku;

5) klasyfikacja i charakterystyka maszyn elektrycznych stosowanych na statku;

6) klasyfikacja i charakterystyka elementów i systemów hydraulicznych na statku;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) obsługiwać maszyny, urządzenia i systemy

okrętowe;

2) podejmować decyzje dotyczące remontu maszyn i urządzeń okrętowych oraz kierować załogą statku;

3) stosować technologie demontażu i montażu

maszyn, urządzeń i systemów okrętowych;

4) oceniać stan techniczny maszyn, urządzeń i elementów systemów okrętowych;

.go

7) klasyfikacja i charakterystyka elementów i systemów pneumatycznych na statku;

v.p

l

2) klasyfikacja i charakterystyka silników okrętowych;

8) klasyfikacja i charakterystyka urządzeń i mechanizmów pomocniczych na statku;

9) budowa, typowe parametry i obsługa siłowni

okrętowej;

10) budowa, zasada działania, parametry pracy

i obsługa silników okrętowych;

11) budowa, zasada działania, parametry pracy

i obsługa elektrycznych maszyn i systemów

okrętowych;

6) dobierać i stosować narzędzia do prac remontowych i konserwacyjnych na statku;

7) wykonywać podstawowe prace ślusarskie i operacje obróbki mechanicznej skrawaniem;

8) stosować podstawowe techniki spajania;

9) stosować techniki regeneracji części maszyn

i urządzeń okrętowych;

w.

rcl

12) budowa, zasada działania, parametry pracy

i obsługa systemów hydraulicznych;

5) dobierać technologie naprawy maszyn i urządzeń okrętowych;

13) budowa, zasada działania, parametry pracy

i obsługa systemów pneumatycznych;

14) budowa, zasada działania, parametry pracy

i obsługa urządzeń i mechanizmów pomocniczych statku;

15) budowa, zasada działania, parametry pracy

i obsługa systemów okrętowych: zęzowego, balastowego, parowego, transportu, oczyszczania

i zasilania paliwa, wody sanitarnej i pitnej,

ochrony przeciwpożarowej, sprężonego powietrza, chłodniczych i klimatyzacji, wentylacji,

oczyszczania wód zaolejonych, oczyszczania

ścieków sanitarnych, otwierania ładowni;

ww

16) budowa, zasada działania, zakres stosowania,

dokładność i obsługa przyrządów kontrolno-pomiarowych;

17) diagnostyka maszyn i urządzeń na statku;

18) diagnostyka systemów siłowni okrętowej;

19) podstawy automatyki siłowni okrętowej;

20) płyny eksploatacyjne stosowane na statku;

21) dokumentacja techniczna statku;

22) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska podczas użytkowania i obsługi maszyn i urządzeń okrętowych.

10) posługiwać się przyrządami kontrolno-pomiarowymi;

11) usuwać nieszczelności występujące w maszynach, urządzeniach i systemach okrętowych;

12) dobierać metody konserwacji i ochrony przed

korozją, nakładać powłoki ochronne;

13) posługiwać się dokumentacją techniczną;

14) sprawować nadzór nad wykonywaniem napraw

i remontów;

15) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania prac konserwacyjno-remontowych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) obsługa maszyn, urządzeń i systemów okrętowych;

2) demontaż i montaż maszyn, urządzeń i systemów okrętowych;

3) ocena stanu technicznego maszyn i urządzeń

systemów okrętowych;

4) technologia napraw maszyn i urządzeń okrętowych;

5) narzędzia i przyrządy stosowane do prac remontowych i konserwacyjnych;

6) podstawowe prace ślusarskie;

7) obróbka mechaniczna skrawaniem;

8) podstawowe techniki spajania stosowane na

statku;

9) techniki regeneracji części maszyn i urządzeń

okrętowych;

Poz. 998

14) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

15) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

16) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

17) prowadzić negocjacje;

10) przyrządy kontrolno-pomiarowe stosowane na

statku;

18) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

11) uszczelnienia maszyn i urządzeń okrętowych;

19) podejmować decyzje;

12) uszczelnienia systemów okrętowych;

20) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

13) korozja i ochrona przeciwkorozyjna;

15) organizacja prac związanych z remontem maszyn i urządzeń okrętowych;

16) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska podczas wykonywania

prac konserwacyjno-remontowych.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

21) korzystać z różnych źródeł informacji w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

.go

14) dokumentacja techniczna;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) gospodarka rynkowa;

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

w.

rcl

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

22) przestrzegać zasad etyki.

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

4) opracowywać plan marketingowy;

5) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w języku angielskim, związane z realizacją zadań zawodowych;

6) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

7) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

ww

8) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

9) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

10) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

6) strategie marketingowe;

7) język angielski zawodowy w zakresie czterech

kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu,

mówienie, czytanie i pisanie);

8) metody poszukiwania pracy;

9) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

10) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

11) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

12) bezpieczeństwo i higiena pracy;

13) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

14) elementy ergonomii;

15) środki ochrony indywidualnej;

16) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach;

17) wpływ zmęczenia na efektywność pracy;

11) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej;

18) profilaktyka zagrożeń w środowisku pracy;

12) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

20) formy doskonalenia zawodowego;

13) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

19) zasady i metody komunikowania się;

21) źródła informacji zawodowej;

22) zasady etyki.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Poz. 998

Pr a cownia r y sunku te chniczne go i komp u t er owe go wspoma ga nia pr oje ktowa nia p o w i n na by ć wy posa żona w

Minimalna liczba

godzin w okresie

kształcenia w %*

Podstawy wiedzy technicznej

10

Podstawy wiedzy okrętowej

15

Budowa i obsługa maszyn

i urządzeń okrętowych

35

3) zestaw modeli wspomagających kształtowanie

wyobraźni przestrzennej;

Technologia remontów maszyn

i urządzeń okrętowych

30

4) eksponaty i modele części maszyn;

Podstawy działalności

zawodowej

5

5) zestaw norm rysunkowych;

v.p

l

Nazwa bloku programowego

1) stanowiska rysunkowe (jedno dla jednego ucznia);

2) stanowiska komputerowe (jedno dla jednego ucznia);

6) przykładową dokumentację techniczną;

95**

Razem

w szkołach dla młodzieży.

** Pozostałe 5% godzin jest przeznaczone do rozdysponowa-

nia przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

L a bor a tor ium silników okr ę towy ch pow i n n o

by ć wy posa żone w

1) stanowisko z silnikiem okrętowym obciążonym

prądnicą lub hamulcem wodnym, wyposażone w

a) przyrządy kontrolno-pomiarowe do analizy pracy silnika i oceny jego stanu technicznego,

b) urządzenie do indykowania silnika, także elektroniczne,

c) urządzenie do pomiaru średniego ciśnienia indykowanego;

w.

rcl

1) pracownia komputerowa;

7) programy do wspomagania projektowania typu

CAD.

.go

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

2) pracownia rysunku technicznego i komputerowego wspomagania projektowania;

3) laboratorium silników okrętowych;

4) laboratorium maszyn i urządzeń pomocniczych;

5) laboratorium elektrotechniki i elektroniki;

6) laboratorium automatyki okrętowej;

2) stanowisko z silnikiem okrętowym przeznaczonym

do przeglądu i remontu;

3) stanowisko do sprawdzania wtryskiwaczy;

4) narzędzia do demontażu i montażu urządzeń;

5) stanowisko do mycia części maszyn;

6) plansze z przekrojami

7) laboratorium chemii technicznej;

a) dwusuwowego silnika okrętowego,

8) pracownia materiałoznawstwa;

b) czterosuwowego silnika okrętowego,

9) laboratorium remontów i badań nieniszczących;

c) turbodoładowarki,

10) symulator siłowni okrętowej;

d) pomp wtryskowych;

11) warsztaty szkolne;

ww

12) ośrodek szkoleniowy ratownictwa morskiego;

13) statek do celów szkoleniowych.

7) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

L a bor a tor ium ma szy n i ur zą dze ń pom o c n i czy ch powinno by ć wy posa żone w

P ra c ow nia k om p u tero wa p o wi n n a b yć wy pos a ż ona w

1) stanowisko pomp;

1) stanowiska komputerowe (jedno dla jednego ucznia);

3) stanowisko urządzeń oczyszczających (wirówek);

2) drukarki;

3) zestaw audiowizualny;

4) pakiet programów biurowych;

5) oprogramowanie specjalistyczne.

2) stanowisko sprężarek;

4) stanowisko z przemysłowym urządzeniem chłodniczym;

5) narzędzia do montażu i demontażu urządzeń;

6) stanowisko do mycia części maszyn;

7) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

L a bor a t or ium el ektro tech n i ki

p o w inno by ć wyp o saż o n e w

i

el ektr oniki

Poz. 998

L a bor a tor ium r e montów i ba da ń nie nis z c z ący ch powinno by ć wy posa żone w

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

1) stanowisko do pomiaru podstawowych wielkości

elektrycznych, z wykorzystaniem mierników analogowych i cyfrowych;

1) stanowisko do demontażu i montażu urządzeń;

2) stanowisko do badania transformatorów;

3) stanowisko do pomiarów;

3) stanowisko do badania akumulatorów;

4) stanowiska do badań nieniszczących

2) stanowisko do mycia części;

4) stanowisko do badania silników elektrycznych;

a) ultradźwiękowych,

5) stanowisko do badania prądnicy;

b) magnetyczno-proszkowych,

6) stanowisko do badania zasilaczy energoelektronicznych;

c) radiograficznych,

d) elektrycznych;

5) stanowisko do diagnostyki wibroakustycznej;

8) stanowisko do pomiaru stanu izolacji;

6) przyrządy do endoskopii;

.go

7) stanowisko do badania układów i elementów elektronicznych;

9) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

L a bor a t or ium au to m atyki o kręto wej p owinno

b y ć w y pos a ż on e w

1) stanowisko do badania regulatorów proporcjonalnych (P);

2) stanowisko do badania regulatorów proporcjonalno-całkujących (PI);

8) stanowisko z urządzeniem do hydraulicznego napinania śrub;

9) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

Sy mula tor siłowni okr ę towe j powinie n b yć

wy posa żony w

1) symulator operacyjny

w.

rcl

3) stanowisko do badania regulatorów proporcjonalno-całkująco-różniczkujących (PID);

7) stanowisko do hydraulicznych prób ciśnieniowych;

4) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

L a bor a t or ium ch em i i

b y ć w y pos a ż on e w

tech n i cz n ej

p owinno

1) stanowisko do badania wody kotłowej i chłodzącej

a) centralę manewrowo-kontrolną

i główną tablicą rozdzielczą,

z

pulpitem

b) siłownię z lokalnymi stanowiskami sterowania,

c) oprogramowanie do symulacji wszystkich stanów siłowni;

2) stanowisko instruktorskie;

a) przenośny zestaw statkowy do badania wody

kotłowej,

3) schematy systemów;

b) przenośny zestaw statkowy do badania wody

chłodzącej;

4) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

2) stanowisko lub przenośny zestaw statkowy do badania olejów oraz podstawowych właściwości olejów smarowych;

Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy posaż o n e

w

ww

3) stanowisko lub zestaw przenośny do badania podstawowych właściwości paliw okrętowych;

4) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

P ra c ow nia m a teri ał o z n awstwa p o wi n na by ć

w y pos a ż ona w

1) próbki materiałów stosowanych w okrętownictwie;

2) mikroskop metalograficzny;

3) zgłady metalograficzne;

4) przyrządy do pomiaru twardości;

5) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

1) stanowisko ślusarskie;

2) podstawowe przyrządy pomiarowe

a) suwmiarki,

b) mikrometry,

c) średnicówki,

d) szczelinomierze,

e) macki pomiarowe,

f) wysokościomierze,

g) głębokościomierze,

h) czujniki zegarowe,

i) wzorce zarysu gwintu;

3) wiertarkę ręczną;

v.p

l

b) ochrony przeciwpożarowej stopnia podstawowego,

4) szlifierkę ręczną;

c) elementarnych zasad udzielania pierwszej pomocy

medycznej,

5) szlifierkę stołową;

6) tokarkę;

d) bezpieczeństwa

wspólnej.

7) wiertarkę stołową;

8) strugarkę;

9) frezarkę;

10) stanowisko do cięcia i spawania gazowego;

11) stanowisko do cięcia i spawania elektrycznego;

12) stanowisko do lutowania;

własnego

i

odpowiedzialności

Sta te k do ce lów szkole niowy ch, jego urządzenia, systemy i wyposażenie powinny spełniać wszystkie wymagania określone dla statków o danej pojemności brutto, uprawiających odpowiedni rodzaj żeglugi, zgodnie z przepisami o żegludze śródlądowej lub

zgodnie z Kodeksem morskim, a także wypełniać wymagania konwencji międzynarodowych, w tym dotyczących bezpieczeństwa życia na morzu oraz o zapobieganiu zanieczyszczeniom morza przez statki.

Wyposażenie statku powinno umożliwiać nabycie

praktycznych umiejętności zawodowych określonych

w blokach podstawy programowej.

.go

13) stanowisko do klejenia;

14) stanowisko do prac elektrycznych;

Poz. 998

15) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

O ś r ode k s z k ole n i o wy rato wn i ctwa m o rskie go

powinien posiadać certyfikat uznania ośrodka, wydany na podstawie przepisów o bezpieczeństwie morskim przez właściwy terytorialnie organ administracji

morskiej do prowadzenia szkoleń w zakresie

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla

nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla

uczniów.

w.

rcl

a) indywidualnych technik ratunkowych,

Wszystkie pomieszczenia powinny składać się z sali

lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

Załącznik nr 7

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK NAWIGATOR MORSKI

SYMBOL CYFROWY 314[01]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) pełnić wachtę morską i portową w dziale pokładowym zgodnie z obowiązującymi zasadami

i procedurami;

2) wydawać i wykonywać, w języku polskim i angielskim, komendy na ster i do maszyny oraz

podczas manewrów cumowniczych, kotwicznych i holowania;

ww

3) sterować statkiem, prowadzić obserwację słuchową i wzrokową;

4) podawać namiary sygnałów dźwiękowych,

świetlnych i znaków nawigacyjnych;

5) porozumiewać się z oficerami, pilotem i marynarzami w języku polskim i angielskim;

6) planować podróż statku w żegludze krajowej,

z uwzględnieniem wymagań bezpieczeństwa

żeglugi, bezpieczeństwa statku oraz kosztów

eksploatacyjnych;

7) prowadzić nawigację statku zgodnie z przepisami ruchu i postoju statków, zasadami praktyki

morskiej, z uwzględnieniem warunków nawigacyjnych i hydrometeorologicznych;

8) identyfikować oznakowanie nawigacyjne, światła i znaki dzienne statków;

9) określać pozycję statku wszystkimi dostępnymi

metodami oraz prowadzić obliczenia i pomiary nawigacyjne z wymaganą dokładnością,

w określonych odstępach czasu;

10) prowadzić prace na mapach nawigacyjnych

oraz korzystać z wydawnictw nawigacyjnych

polskojęzycznych i anglojęzycznych;

11) dobierać nastawy urządzeń nawigacyjnych zapewniające optymalną ich pracę oraz wykrywać

i interpretować błędy działania;

12) dobierać sposób sterowania statkiem do aktualnych warunków oraz przewidywać i zapobiegać

niebezpiecznym zjawiskom towarzyszącym

żegludze na fali i w warunkach zalodzenia;

13) określać cechy manewrowe statków i oddziaływanie czynników wewnętrznych i zewnętrznych

na dynamikę statku;

14) postępować zgodnie z procedurami w sytuacjach zagrożenia;

15) wykonywać manewry statkiem, łodzią ratunkową i ratowniczą w akcji poszukiwawczo-ratowniczej;

16) prowadzić pomiary instrumentami meteorologicznymi;

17) interpretować wyniki pomiarów meteorologicznych i obserwacji warunków pogodowych oraz

komunikaty i ostrzeżenia meteorologiczne w języku polskim i angielskim;

18) korzystać z Międzynarodowego Kodu Sygnałowego, nadawać i odbierać świetlne sygnały

Morse’a oraz nawiązywać i utrzymywać łączność foniczną w języku polskim i angielskim;

31) planować prace remontowe na statku;

32) stosować Międzynarodowy kodeks zarządzania

bezpieczną eksploatacją statków i zapobieganiem zanieczyszczaniu (Kodeks ISM) oraz Międzynarodowy kodeks ochrony statku i obiektów

portowych (Kodeks ISPS);

33) posługiwać się językiem angielskim w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

34) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

35) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

36) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

.go

19) rozpoznawać sygnały wzywania pomocy oraz

stosować procedury alarmowe zgodnie z zatwierdzonymi planami i instrukcjami;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

20) klasyfikować napędy, stery i urządzenia pokładowe statków oraz eksploatować je zgodnie

z wymaganiami bezpiecznej żeglugi;

21) oceniać statek, jego urządzenia i wyposażenie

pod względem technicznym, warunków bezpieczeństwa i higieny pracy, warunków sanitarnych oraz ochrony środowiska i posiadanych

dokumentów warunkujących jego zdolność

żeglugową;

38) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

39) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach;

40) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego;

41) prowadzić działalność gospodarczą.

w.

rcl

22) korzystać z dokumentacji statecznościowej statku;

37) kierować zespołem pracowników;

23) sprawdzać stateczność statyczną i dynamiczną

statku oraz kąty przechyłu i przegłębienia kadłuba;

24) charakteryzować ładunki i ich opakowania, korzystać z kodeksów i poradników dotyczących

bezpiecznego przeładunku, mocowania i przewozu ładunków;

25) planować i przeprowadzać operacje ładunkowe

oraz mocowanie ładunków w sposób zapewniający stateczność statku, zgodnie z planem ładunkowym i obowiązującymi procedurami

i wymaganiami;

26) kontrolować oraz utrzymywać wymagane warunki w pomieszczeniach ładunkowych i podejmować działania w sytuacji stwierdzenia odchyleń od wymaganego stanu;

ww

27) realizować przewozy pasażerskie zgodnie z obowiązującymi procedurami;

28) prowadzić, w języku polskim i angielskim, wymaganą dokumentację związaną z prowadzeniem nawigacji, postojem statku w porcie, przewozem ładunków, eksploatacją statku oraz wypadkami morskimi;

29) planować wydatki i prowadzić rozliczenia finansowe oraz sporządzać, w języku polskim i angielskim, korespondencję dotyczącą zamówień

i zaopatrzenia statku;

30) wykonywać i nadzorować prace pokładowe

i konserwacyjne urządzeń oraz wyposażenia pokładowego;

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

Proces kształcenia powinien być realizowany zgodnie z wymaganiami Międzynarodowej konwencji

o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy,

wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht,

1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r.

(Dz. U. z 1984 r. Nr 39, poz. 201 oraz z 1999 r. Nr 30,

poz. 286).

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

nawigator morski powinien być przygotowany do

wykonywania następujących zadań zawodowych

1) pełnienia wacht morskich i portowych w dziale

pokładowym w żegludze międzynarodowej,

przybrzeżnej i krajowej;

2) planowania podróży statku;

3) prowadzenia nawigacji i manewrowania statkiem w żegludze krajowej;

4) planowania i przeprowadzania operacji przeładunkowych oraz mocowania ładunków na statku;

5) kontrolowania oraz utrzymywania wymaganych

warunków w pomieszczeniach ładunkowych

statku;

6) prowadzenia obliczeń statecznościowych i wytrzymałościowych;

7) realizowania przewozów pasażerskich zgodnie

z obowiązującymi procedurami;

8) prowadzenia wymaganej dokumentacji związanej z nawigacją, postojem w porcie, przewozem

ładunków i eksploatacją statku oraz wypadkami

morskimi;

Poz. 998

10) aktualizować mapy na podstawie danych

z „Wiadomości Żeglarskich” i innych wydawnictw nawigacyjnych w języku polskim i angielskim;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

11) oceniać wpływ wiatru i prądu na ruch statku

oraz określać pozycję zliczoną;

9) planowania wydatków i zaopatrzenia statku

oraz sporządzania zamówień i rozliczeń finansowych;

12) określać pozycję obserwowaną statku wszystkimi dostępnymi metodami, z wymaganą dokładnością, w odpowiednich odstępach czasu;

10) kierowania załogą statku;

13) określać wysokość wód oraz parametry prądów

pływowych;

11) wykonywania i nadzorowania prac pokładowych;

12) planowania prac remontowych na statku.

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta zawierają następujące

bloki programowe

1) nawigacja;

2) przewozy morskie i kontrola operacji statkowych;

3) bezpieczeństwo na morzu i statku;

4) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: NAWIGACJA

16) określać wpływ aktualnych warunków na rozchodzenie się fal radiowych oraz możliwości

wykrywcze urządzeń radarowych;

17) włączać i wyłączać radar nawigacyjny, ustawiać

zobrazowanie radarowe, interpretować obraz

radarowy;

18) wykonywać meldunek radarowy i ręczny nakres

radarowy;

19) wykorzystywać radar do celów antykolizyjnych

zgodnie z międzynarodowymi przepisami o zapobieganiu zderzeniom na morzu;

w.

rcl

1. Cele kształcenia

15) stosować zasady żeglugi po loksodromie oraz

określać zasady żeglugi oceanicznej po ortodromie;

.go

II. BLOKI PROGRAMOWE

14) określać pozycje statku z wykorzystaniem metod astronawigacyjnych;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) porozumiewać się, w języku polskim i angielskim, w sprawach związanych z bezpieczeństwem statku, manewrowaniem, nawigacją i ratownictwem;

2) przekazywać, w języku polskim i angielskim, komendy na ster, do maszyny oraz w czasie akcji

poszukiwawczo-ratowniczej, a także związane

z cumowaniem, holowaniem i kotwiczeniem;

3) stosować podstawowe określenia z zakresu nawigacji i kartografii;

4) określać: kurs i kąt drogi statku, prędkość po

wodzie i nad dnem oraz namiar i kąt kursowy;

ww

5) obliczać deklinację oraz określać dewiację i całkowitą poprawkę kompasu;

6) identyfikować oznakowania nawigacyjne międzynarodowego systemu oznakowania IALA;

7) interpretować informacje zawarte na mapach

nawigacyjnych oraz w publikacjach i ostrzeżeniach nawigacyjnych, w języku polskim i angielskim;

8) posługiwać się mapą nawigacyjną oraz korzystać z wydawnictw nawigacyjnych opracowanych w języku polskim i angielskim;

9) posługiwać się systemem map elektronicznych

(ECS) oraz systemem obrazowania elektronicznych map i informacji nawigacyjnej (ECDIS);

20) stosować reflektory radarowe, latarnie radarowe i wzmacniacze ech radarowych;

21) określać pozycję statku radarem, stosować technikę linii równoległych;

22) obsługiwać automatyczne pomoce nakresowe

oraz korzystać z ich wskazań;

23) charakteryzować systemy i urządzenia nawigacyjne, elektronawigacyjne i radionawigacyjne

stosowane na statkach morskich;

24) stosować statkowe urządzenia i systemy nawigacyjne, elektronawigacyjne i radionawigacyjne oraz interpretować ich wskazania;

25) dobierać nastawy urządzeń nawigacyjnych,

elektronawigacyjnych i radionawigacyjnych, zapewniające optymalną pracę w danych warunkach oraz sprawdzać i określać błędy ich wskazań, zgodnie z zaleceniami producenta i dobrą

praktyką morską;

26) posługiwać się zarówno polskojęzyczną, jak

i angielskojęzyczną dokumentacją techniczną

i instrukcjami obsługi urządzeń i systemów nawigacyjnych, elektronawigacyjnych, radiolokacyjnych oraz radionawigacyjnych;

27) stosować wymagania prawne dotyczące wyposażenia statków w mapy, wydawnictwa nawigacyjne oraz urządzenia nawigacyjne, zgodnie

z przepisami w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznego uprawiania żeglugi przez

statki morskie;

48) stosować procedury postępowania podczas

alarmu: człowiek za burtą;

29) wykonywać pomiary instrumentami meteorologicznymi;

49) korzystać z Międzynarodowego Kodu Sygnałowego oraz nadawać i odbierać świetlne sygnały

Morse’a;

30) odbierać i przekazywać informacje meteorologiczne w języku polskim i angielskim;

31) interpretować wyniki pomiarów, obserwacji warunków pogodowych oraz komunikaty i ostrzeżenia meteorologiczne;

32) posługiwać się określeniami stosowanymi

w międzynarodowych przepisach o zapobieganiu zderzeniom na morzu;

50) klasyfikować napędy, stery i urządzenia pokładowe statków;

51) sterować statkiem i dobierać sposób sterowania

odpowiedni do panujących warunków i zamierzonych manewrów;

52) charakteryzować zasady eksploatacji silników

spalinowych, turbin parowych i agregatów statkowych;

53) charakteryzować budowę, przeznaczenie i zasady wykorzystania podstawowych systemów

statkowych;

.go

33) prowadzić obserwację na morzu za pomocą

wszystkich dostępnych środków;

v.p

l

28) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu meteorologii i oceanografii;

34) identyfikować światła i znaki statków oraz sygnały dźwiękowe i świetlne;

35) identyfikować i stosować sygnały wzywania pomocy;

36) stosować zasady zachowania się statków wzajemnie widocznych oraz w warunkach ograniczonej widzialności;

37) stosować zasady dobrej praktyki morskiej oraz

przepisy dotyczące bezpieczeństwa żeglugi;

55) wyjaśniać zasadę działania śrub napędowych

stałych i nastawnych;

56) charakteryzować współpracę układu silnik —

śruba — kadłub oraz określać siły działające na

statek w czasie manewrowania;

57) określać cechy manewrowe statku oraz wpływ

czynników wewnętrznych i zewnętrznych na

manewrowanie i prowadzenie statku;

w.

rcl

38) planować podróż statku w żegludze krajowej,

z uwzględnieniem wymagań eksploatacyjnych,

bezpieczeństwa żeglugi i ochrony bezpieczeństwa statku;

54) stosować statkowe urządzenia sygnalizacyjne

i alarmowe;

39) przyjmować, pełnić i zdawać wachtę morską

i portową w dziale pokładowym, zgodnie

z określonymi zasadami i procedurami;

40) prowadzić żeglugę statkiem zgodnie z przepisami ruchu i postoju statków, zasadami dobrej

praktyki morskiej oraz z uwzględnieniem warunków nawigacyjnych i hydrometeorologicznych;

41) stosować procedury i zasady postępowania

w sytuacjach awaryjnych;

42) prowadzić zapisy manewrów i czynności związanych z wachtą nawigacyjną portową, w języku polskim i angielskim;

ww

43) korzystać z Międzynarodowego lotniczego

i morskiego poradnika poszukiwania i ratowania (IAMSAR);

44) określać zasady ratowania życia i mienia na morzu oraz organizację służb ratownictwa morskiego;

45) charakteryzować wyposażenie ratunkowe statku, stosować Międzynarodowy kodeks środków

ratunkowych (Kodeks LSA);

58) określać zasady wykonywania podstawowych

manewrów statkiem oraz manewrów awaryjnych;

59) wykonywać manewry statkiem, łodzią ratunkową i ratowniczą podczas akcji poszukiwawczo-ratowniczej ze szczególnym uwzględnieniem

akcji ratowania ludzi;

60) prowadzić żeglugę w lodach oraz w warunkach

sztormowych;

61) oceniać statek, jego urządzenia i wyposażenie

pod względem technicznym, warunków bezpieczeństwa i higieny pracy, warunków sanitarnych, przepisów ochrony środowiska oraz na

podstawie posiadanych dokumentów potwierdzających zdolność żeglugową statku.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) słownictwo i zwroty w języku polskim i angielskim zgodne z Morskim Słownikiem Frazeologicznym;

46) organizować i prowadzić akcję poszukiwawczo-ratowniczą;

2) podstawowe określenia dotyczące urządzeń, systemów i wyposażenia cumowniczego, kotwicznego, nawigacyjnego i ratowniczego, w języku

polskim i angielskim;

47) przygotowywać statek do zdania chorego i podjęcia rozbitków;

3) elementy nawigacji i kartografii, odwzorowanie

Merkatora;

4) trójkąt loksodromiczny, drogowy i Merkatora;

5) kurs i kąt drogi statku, prędkość po wodzie i nad

dnem, namiar i kąt kursowy;

6) magnetyzm Ziemi i statku, kompas magnetyczny i całkowita poprawka kompasu;

7) oznakowania nawigacyjne, międzynarodowy

system oznakowania IALA;

8) mapy nawigacyjne i publikacje oraz ostrzeżenia

nawigacyjne, w języku polskim i angielskim;

Poz. 998

26) wymagania prawne dotyczące wyposażenia

statków w mapy, wydawnictwa nawigacyjne

oraz urządzenia nawigacyjne;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

27) podstawy meteorologii i oceanografii;

28) obserwacje i pomiary meteorologiczne na statku;

29) systemy morskiej służby meteorologicznej —

zasady odbioru, przekazu i interpretacji informacji, w języku polskim i angielskim;

9) system map elektronicznych (ECS) i system

obrazowania elektronicznych map i informacji

nawigacyjnej (ECDIS);

30) międzynarodowe przepisy o zapobieganiu zderzeniom na morzu;

10) aktualizacja map na podstawie danych

z „Wiadomości Żeglarskich” i innych wydawnictw nawigacyjnych w języku polskim i angielskim;

32) światła i znaki statków, sygnały dźwiękowe

i świetlne;

11) pozycja zliczona z uwzględnieniem wiatru i prądu;

34) zasady zachowania się statków wzajemnie

widocznych oraz w warunkach ograniczonej

widzialności;

.go

12) pozycja obserwowana statku, zalecenia Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) dotyczące dokładności prowadzenia nawigacji;

13) pływy i prądy pływowe;

14) elementy astronawigacji;

31) metody prowadzenia obserwacji na morzu;

35) dobra praktyka morska, przepisy dotyczące bezpieczeństwa żeglugi;

36) planowanie podróży statku w żegludze krajowej

z uwzględnieniem wymagań eksploatacyjnych,

bezpieczeństwa żeglugi i ochrony bezpieczeństwa statku;

w.

rcl

15) żegluga przybrzeżna i oceaniczna, loksodroma

i ortodroma;

33) sygnały wzywania pomocy;

16) zasady rozchodzenia się fal radiowych;

17) radiolokacja i urządzenia radarowe;

18) zasada działania i obsługi radaru nawigacyjnego oraz zasady interpretacji obrazu radarowego;

19) meldunek radarowy i nakres radarowy, wykorzystanie radaru do celów antykolizyjnych, międzynarodowe przepisy o zapobieganiu zderzeniom na morzu;

20) reflektory radarowe, latarnie radarowe i wzmacniacze ech radarowych;

21) technika linii równoległych, określanie pozycji

statku radarem i nawigacyjne wykorzystanie radaru;

ww

22) budowa, zasada działania, błędy wskazań, wykorzystanie automatycznych pomocy nakresowych;

23) systemy i urządzenia nawigacyjne, elektronawigacyjne i radionawigacyjne, stosowane na

statkach morskich;

24) obsługa, wykorzystanie i interpretacja wskazań

statkowych urządzeń nawigacyjnych, elektronawigacyjnych i radionawigacyjnych;

25) dokumentacja techniczna, instrukcje obsługi

urządzeń i systemów nawigacyjnych, elektronawigacyjnych, radiolokacyjnych oraz radionawigacyjnych, w języku polskim i angielskim;

37) zasady organizacji i pełnienia wacht morskich

i portowych, procedury wachtowe;

38) bezpieczeństwo żeglugi w różnych warunkach

nawigacyjnych i hydrometeorologicznych;

39) procedury i zasady postępowania w sytuacjach

awaryjnych;

40) dokumentacja wacht nawigacyjnych i portowych, w języku polskim i angielskim;

41) Międzynarodowy lotniczy i morski poradnik poszukiwania i ratowania (IAMSAR);

42) ratownictwo życia i mienia na morzu, organizacja służb ratownictwa morskiego;

43) wyposażenie ratunkowe statku, Międzynarodowy kodeks środków ratunkowych (Kodeks LSA);

44) organizacja i prowadzenie akcji poszukiwawczo-ratowniczych;

45) zasady przygotowywania statku do zdania chorego i podjęcia rozbitków;

46) procedury postępowania podczas alarmu: człowiek za burtą;

47) Międzynarodowy Kod Sygnałowy;

48) sygnalizacja świetlna alfabetem Morse’a;

49) urządzenia sterowe, sterowanie statkiem w sposób odpowiedni do panujących warunków i zamierzonych manewrów;

50) urządzenia pokładowe;

51) urządzenia napędowe i elektroenergetyczne

statku, podstawy budowy i eksploatacji silników

spalinowych i turbin parowych;

Poz. 998

8) charakteryzować zasady przyjmowania ładunku

na statek oraz jego separacji i sztauowania;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

9) charakteryzować zasady balastowania statku

w czasie operacji przeładunkowych;

52) podstawowe systemy statkowe;

10) przygotowywać ładownię do przyjęcia ładunku;

53) statkowe urządzenia sygnalizacyjne i alarmowe;

11) określać technologie załadunku i przewozu wybranych ładunków;

54) śruby napędowe stałe i nastawne;

55) współpraca układu silnik — śruba — kadłub, siły

działające na statek w czasie manewrowania;

56) cechy manewrowe statku i sposoby ich określania;

13) planować załadunek i mocowanie ładunków na

statku w sposób zapewniający stateczność

i minimalizowanie naprężeń kadłuba podczas

całej podróży statku;

.go

57) zasady wykonywania podstawowych manewrów statkiem, manewry awaryjne;

12) przygotowywać plany ładunkowe na różne typy

statków z uwzględnieniem wymagań statecznościowych i wytrzymałościowych kadłuba oraz

ograniczeń zanurzeniowych;

58) zasady wykonywania manewrów statkiem oraz

łodzią ratunkową i ratowniczą podczas akcji poszukiwawczo-ratowniczej;

59) żegluga w lodach oraz w warunkach sztormowych;

15) planować i przeprowadzać operacje przeładunkowe i mocowania różnego typu ładunków

zgodnie z obowiązującymi procedurami i wymaganiami, możliwościami technicznymi statku

i jego wyposażenia oraz zasadami dobrej praktyki morskiej;

16) podejmować działania w sytuacji stwierdzenia

odchyleń od normalnego stanu i specyfikacji ładunku;

w.

rcl

60) ocena statku oraz jego urządzeń i wyposażenia

pod względem technicznym, warunków bezpieczeństwa i higieny pracy, warunków sanitarnych, przepisów ochrony środowiska oraz na

podstawie posiadanych dokumentów potwierdzających jego zdolność żeglugową.

14) planować separację poszczególnych partii ładunku zgodnie z wymaganiami dotyczącymi

bezpiecznego przewozu ładunków;

BLOK: PRZEWOZY MORSKIE I KONTROLA OPERACJI

STATKOWYCH

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) rozróżniać i charakteryzować systemy transportowe ładunków jednostkowych i masowych

oraz rodzaje statków i technologie ich przeładunku;

17) obliczać ilość ładunku na podstawie zanurzenia

statku;

18) przygotowywać raport ulażowy dla zbiornikowca;

19) wykorzystywać programy komputerowe oraz

tablice i diagramy do obliczeń statecznościowych i wytrzymałościowych;

3) określać mikroklimat ładowni oraz zasady wentylacji ładowni;

21) obsługiwać i konserwować urządzenia i osprzęt

przeładunkowy;

4) charakteryzować urządzenia i osprzęt przeładunkowy, sprzęt do mocowania ładunków i materiały sztauerskie, stosować odpowiednie nazewnictwo w języku polskim i angielskim;

22) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy podczas wykonywania prac

przeładunkowych;

ww

2) charakteryzować ładunki i ich opakowania;

20) utrzymywać właściwe warunki w pomieszczeniach ładunkowych oraz opiekować się ładunkiem w czasie transportu;

5) porozumiewać się w języku polskim i angielskim w sprawach związanych z ładunkiem, przeładunkiem i mocowaniem;

6) korzystać z Kodeksu morskiego oraz poradników, dokumentów i instrukcji opracowanych

w języku polskim i angielskim, dotyczących ładunków i sposobu ich przeładunku, mocowania

i przewozu;

7) identyfikować ładunki niebezpieczne, szkodliwe

i zanieczyszczające środowisko oraz stosować

zasady ich przeładunku, separacji, mocowania

i przewozu;

23) oceniać szkody ładunkowe i podejmować działania w przypadku ich wystąpienia;

24) prowadzić, w języku polskim i angielskim, dokumentację dotyczącą prac przeładunkowych oraz

transportu ładunków, w tym ładunków niebezpiecznych, szkodliwych i zanieczyszczających

środowisko;

25) charakteryzować zasady przewozu pasażerów

oraz realizować przewozy pasażerskie zgodnie

z obowiązującymi procedurami;

26) stosować przepisy dotyczące ochrony środowiska morskiego;

27) stosować obowiązujące procedury postępowania ze śmieciami, odpadami i zanieczyszczeniami pochodzącymi ze statku;

28) zapobiegać rozlewom nieczystości oraz obsługiwać sprzęt i urządzenia do przetwarzania, przechowywania i usuwania zanieczyszczeń;

29) sporządzać i wysyłać raporty w języku polskim

i angielskim dotyczące zanieczyszczenia środowiska morskiego;

30) określać rolę i zadania instytucji klasyfikacyjnych oraz wyjaśniać pojęcie klasy statku;

31) analizować plan ogólny statku oraz nazywać

w języku polskim i angielskim części i elementy

konstrukcyjne statku, jego sprzęt, osprzęt i urządzenia;

45) stosować przepisy i zasady dotyczące ubezpieczeń morskich;

46) stosować Międzynarodowy kodeks zarządzania

bezpieczną eksploatacją statków i zapobieganiem zanieczyszczaniu (Kodeks ISM), ze szczególnym uwzględnieniem procedur postępowania po wypadkach morskich;

47) stosować Międzynarodowy kodeks ochrony

statku i obiektów portowych (Kodeks ISPS);

48) charakteryzować, w języku polskim i angielskim,

formy eksploatacji statku oraz związane z nimi

dokumenty;

49) sporządzać, w języku polskim i angielskim, dokumentację statkową oraz dokumentację obsługi różnych typów statków w porcie;

.go

32) charakteryzować systemy balastowe, zęzowe,

paliwowe, ładunkowe i ochrony przeciwpożarowej oraz stosować ich nazwy w języku polskim

i angielskim;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

33) interpretować wymiary i parametry charakteryzujące statek oraz charakterystyki eksploatacyjne, posługując się językiem polskim i angielskim;

50) planować wydatki i zaopatrzenie statku oraz

prowadzić rozliczenia wydatków;

51) charakteryzować, w języku polskim i angielskim,

łańcuchy i liny stosowane na statkach;

52) określać przyczyny korozji kadłuba i sposoby jej

zapobiegania;

53) stosować procedury obsługi, konserwacji oraz

wykonywania prób sprzętu, osprzętu i elementów konstrukcyjnych statku;

35) stosować komputerowe programy do obliczania stateczności oraz posługiwać się dokumentacją statecznościową opracowaną w języku

polskim i angielskim;

54) posługiwać się dokumentacją techniczną statku

oraz instrukcjami obsługi maszyn, urządzeń, systemów i wyposażenia statkowego, opracowanymi w języku polskim i angielskim;

36) określać siły tnące i momenty gnące działające

na statek;

55) wykonywać i nadzorować prace pokładowe i remontowe w dziale pokładowym oraz prowadzić

ich dokumentację w języku polskim i angielskim;

w.

rcl

34) określać siły działające na statek wywierane

przez ładunek, balasty, paliwo, zapasy i wodę;

37) sprawdzać stateczność statyczną i dynamiczną

statku zgodnie z wymaganiami Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) i Polskiego Rejestru Statków (PRS);

38) obliczać kąt przechyłu, zanurzenia i przegłębienie statku;

39) określać wpływ przyjęcia, zdjęcia i przesunięcia

masy na warunki pływalności i stateczność statku;

40) stosować praktyczne metody kontroli stateczności;

ww

41) charakteryzować niezatapialność statku i jej kryteria;

42) obliczać stateczność statku podpartego oraz

w stanie uszkodzonym;

43) przewidywać niebezpieczne zjawiska towarzyszące zachowaniu się statku na fali i zapobiegać

ich wystąpieniu;

44) interpretować i stosować przepisy prawa morskiego oraz stosować wymagane dokumenty

regulujące żeglugę krajową i międzynarodową,

w języku polskim i angielskim, dotyczące

w szczególności: bezpieczeństwa żeglugi, bezpieczeństwa statku, odpraw portowych, inspekcji, ochrony zdrowia pasażerów i załogi, prawa

pracy i sytuacji awaryjnych;

56) przygotowywać statek do remontu i dokowania;

57) porozumiewać się w języku polskim i angielskim w sprawach związanych z bezpieczeństwem żeglugi, bezpieczeństwem i eksploatacją

statku z innymi członkami załogi, pasażerami,

inspektorami, operatorami, służbami kontroli

ruchu, pilotem, przedstawicielami władz portowych, granicznych i sanitarnych, armatorem,

załadowcą i sztauerami;

58) prowadzić korespondencję statkową w języku

polskim i angielskim.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) systemy transportowe ładunków jednostkowych

i masowych oraz rodzaje statków i technologie

ich przeładunku;

2) ładunki i ich opakowania;

3) mikroklimat ładowni, zasady wentylacji ładowni;

4) urządzenia i osprzęt przeładunkowy, sprzęt do

mocowania ładunków i materiały sztauerskie,

nazewnictwo w języku polskim i angielskim;

5) słownictwo polskie i angielskie dotyczące ładunku, przeładunku i mocowania;

6) Kodeks morski, poradniki, dokumenty i instrukcje, opracowane w języku polskim i angielskim,

dotyczące ładunków i sposobu ich przeładunku,

mocowania i przewozu;

7) ładunki niebezpieczne, szkodliwe i zanieczyszczające środowisko oraz zasady ich przeładunku, separacji, mocowania i przewozu;

Poz. 998

26) urządzenia, środki i sposoby przechowywania

oraz obróbki śmieci i ścieków, plan postępowania ze śmieciami, książka zapisów śmieciowych

(Garbage Record Book);

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

27) zdawanie wód zaolejonych, systemy i instalacje

do oczyszczania wód zaolejonych, książka zapisów olejowych (Oil Record Book), plan zwalczania zanieczyszczeń olejowych;

28) zgłaszanie zanieczyszczeń środowiska morskiego;

29) instytucje klasyfikacyjne, klasa statku;

9) zasady balastowania statku w czasie operacji

przeładunkowych;

30) plan ogólny statku, części i elementy konstrukcyjne statku, ich nazwy w języku polskim i angielskim;

10) zasady przygotowania ładowni do przyjęcia ładunku;

31) podział kadłuba, sprzęt, osprzęt i urządzenia

statkowe, ich nazwy w języku polskim i angielskim;

.go

8) zasady przyjmowania ładunku na statek oraz jego separacji i sztauowania;

11) technologie załadunku i przewozu wybranych

ładunków;

12) zasady przygotowywania planów ładunkowych

na różne typy statków, z uwzględnieniem wymagań dotyczących stateczności i wytrzymałości kadłuba oraz ograniczeń zanurzeniowych;

13) plany załadunku — ilość, dozwolone sąsiedztwo, kryteria stateczności i wytrzymałości kadłuba;

33) wymiary i parametry charakteryzujące statek,

charakterystyki eksploatacyjne oraz ich nazwy

w języku polskim i angielskim;

34) siły działające na statek wywierane przez ładunek, balasty, paliwo, zapasy, wodę;

35) komputerowe programy do obliczania stateczności, dokumentacja statecznościowa statku

w języku polskim i angielskim;

w.

rcl

14) przeładunek i mocowanie różnego typu ładunków zgodnie z obowiązującymi procedurami

i wymaganiami, możliwościami technicznymi

statku i jego wyposażenia oraz zasadami dobrej

praktyki morskiej;

32) systemy balastowe, zęzowe, paliwowe, ładunkowe i ochrony przeciwpożarowej, ich nazwy

w języku polskim i angielskim;

15) linie ładunkowe, znaki zanurzenia i obliczenia

statecznościowe;

16) raport ulażowy dla zbiornikowca;

17) programy komputerowe, tablice i diagramy do

obliczeń statecznościowych i wytrzymałościowych;

18) warunki w pomieszczeniach ładunkowych, opieka nad ładunkiem w czasie transportu;

36) siły tnące, momenty gnące działające na statek;

37) stateczność statyczna i dynamiczna statku, wymagania Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) i Polskiego Rejestru Statków (PRS);

38) stateczność wzdłużna, zanurzenie i przegłębienie statku, kąt przechyłu statku;

39) wpływ przyjęcia, zdjęcia i przesunięcia masy na

warunki pływalności i stateczność statku;

40) metody kontroli stateczności;

41) niezatapialność statku i jej kryteria;

42) stateczność statku podpartego oraz w stanie

uszkodzonym;

20) szkody ładunkowe — zasady oceniania i postępowanie zabezpieczające;

43) zachowanie się statku na fali, zasady sztormowania;

21) dokumentacja dotycząca prac przeładunkowych

oraz transportu ładunków, sporządzona w języku polskim i angielskim;

44) prawo morskie, Kodeks morski;

22) zasady i procedury przewozu pasażerów;

46) ubezpieczenia morskie;

23) przepisy prawa i konwencje dotyczące zapobiegania i zwalczania zanieczyszczeń środowiska

morskiego;

47) przepisy prawa i dokumenty związane z bezpieczeństwem i ochroną statku, ludzi i ładunku,

w języku polskim i angielskim;

24) środki, sprzęt i sposoby zapobiegania i zwalczania zanieczyszczeń środowiska morskiego;

48) Międzynarodowe kodeksy: zarządzania bezpieczną eksploatacją statków i zapobieganiem

zanieczyszczaniu (Kodeks ISM) oraz ochrony

statku i obiektów portowych (Kodeks ISPS);

ww

19) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania prac przeładunkowych;

25) bunkrowanie paliwa;

45) przepisy dotyczące zatrudnienia i warunków

pracy marynarzy;

49) formy eksploatacji statku, prowadzenie dokumentacji w języku polskim i angielskim;

50) dokumentacja statkowa i dokumentacja obsługi

różnych typów statków w porcie, w języku polskim i angielskim;

51) odprawy, inspekcje i obsługa statku w porcie,

prowadzenie dokumentacji w języku polskim

i angielskim;

52) planowanie wydatków i zaopatrzenie statku

oraz rozliczenia wydatków;

Poz. 998

8) stosować procedury zwiększające możliwości

przetrwania ludzi w zbiorowych środkach ratunkowych;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

9) stosować środki pirotechniczne i radiowe w sytuacji zagrożenia;

10) określać zasady prewencji pożarowej na statkach i nadzorować ich przestrzeganie;

11) przeprowadzać ćwiczenia w zakresie ochrony

przeciwpożarowej;

12) organizować walkę z pożarem na statku;

53) łańcuchy i liny stosowane na statku, nazewnictwo w języku polskim i angielskim;

54) korozja kadłuba i sposoby jej zapobiegania;

14) nadzorować użytkowanie sprzętu pożarniczego

oraz instalacji gaśniczych, wykrywczych i alarmowych;

.go

55) obsługa, konserwacja, próby sprzętu, osprzętu

i elementów konstrukcyjnych statku;

13) kierować akcją zwalczania pożaru;

15) badać przyczyny pożarów;

56) dokumentacja techniczna statku oraz instrukcje

obsługi maszyn, urządzeń, systemów i wyposażenia statkowego, w języku polskim i angielskim;

57) prace pokładowe i remontowe w dziale pokładowym oraz remonty i dokowanie statku;

58) dokumentacja prac pokładowych i remontowych, w języku polskim i angielskim;

17) wykorzystywać radiową służbę morską;

18) charakteryzować wyposażenie i dokumenty

radiostacji Światowego Morskiego Systemu

Łączności

Alarmowej

i

Bezpieczeństwa

(GMDSS);

19) obsługiwać statkowe wyposażenie GMDSS

zgodnie z uprawnieniami posiadacza Ograniczonego Świadectwa Operatora (ROC);

w.

rcl

59) porozumiewanie się w języku polskim i angielskim w zakresie spraw związanych z bezpieczeństwem żeglugi oraz bezpieczeństwem i eksploatacją statku z innymi członkami załogi, pasażerami, inspektorami, operatorami, służbami

kontroli ruchu, pilotem, przedstawicielami

władz portowych, granicznych i sanitarnych, armatorem, załadowcą i sztauerami;

16) prowadzić dokumentację działań prewencyjnych w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz

opracowywać odpowiednie raporty;

60) korespondencja statkowa, w języku polskim

i angielskim.

BLOK: BEZPIECZEŃSTWO NA MORZU I STATKU

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wodować statkowe środki ratunkowe i ratownicze;

20) nawiązywać i prowadzić łączność alarmową

i bezpieczeństwa, w języku polskim i angielskim;

21) odbierać morskie informacje bezpieczeństwa

(MSI), w języku polskim i angielskim;

22) prowadzić łączność w zakresie pomocy medycznej, w języku polskim i angielskim;

23) nawiązywać i prowadzić łączność publiczną,

w języku polskim i angielskim;

24) stosować regulaminy i procedury radiokomunikacji morskiej.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

ww

2) podnosić z wody statkową łódź ratunkową i ratowniczą;

3) korzystać z wyposażenia środków ratunkowych

i ratowniczych;

4) przeprowadzać ewakuację ludzi statkowymi systemami ewakuacyjnymi;

5) wykonywać manewry łodzią ratunkową i ratowniczą;

6) pełnić funkcję dowódcy środka ratunkowego

i ratowniczego;

7) korzystać z Poradnika Pierwszej Pomocy Medycznej (MFAG);

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) rodzaje, wyposażenie i zasady wykorzystywania

statkowych środków ratunkowych i ratowniczych oraz systemów ewakuacyjnych;

2) zasady przetrwania na morzu w zbiorowych

środkach ratunkowych;

3) Poradnik Pierwszej Pomocy Medycznej (MFAG);

4) sygnalizacja środkami pirotechnicznymi i radiowymi w sytuacji zagrożenia;

5) prewencja pożarowa na statkach;

6) organizacja i procedury walki z pożarem;

7) obsługa techniczna i użytkowanie sprzętu pożarniczego oraz instalacji gaśniczych, wykrywczych

i alarmowych;

Poz. 998

12) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

13) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

14) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

8) badanie przyczyny pożaru;

9) dokumentacja działań prewencyjnych, raporty;

15) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

10) radiowa służba morska;

11) wyposażenie i dokumenty statkowej radiostacji

Światowego Morskiego Systemu Łączności

Alarmowej i Bezpieczeństwa (GMDSS);

16) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

12) cyfrowe selektywne wywołanie (DSC);

18) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

13) budowa, zasady obsługi radiostacji statkowej

i przenośnej VHF, radiopława awaryjna EPIRB

i transponder radarowy SART;

19) podejmować decyzje;

.go

17) prowadzić negocjacje;

14) zasady łączności alarmowej, bezpieczeństwa

oraz w zakresie pomocy medycznej, w języku

polskim i angielskim;

15) morskie informacje bezpieczeństwa (MSI), w języku polskim i angielskim;

16) regulaminy i procedury radiokomunikacji morskiej.

21) korzystać z różnych źródeł informacji w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

22) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

w.

rcl

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

20) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

4) opracowywać plan marketingowy;

1) gospodarka rynkowa;

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

6) strategie marketingowe;

7) język angielski zawodowy w zakresie czterech

kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu,

mówienie, czytanie i pisanie);

8) metody poszukiwania pracy;

6) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

10) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

7) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

11) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

8) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

12) bezpieczeństwo i higiena pracy;

ww

5) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w języku angielskim, związane z realizacją zadań zawodowych;

9) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

10) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

11) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

9) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

13) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

14) elementy ergonomii;

15) środki ochrony indywidualnej;

16) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

17) elementy fizjologii i higieny pracy;

18) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

19) zasady i metody komunikowania się;

Poz. 998

13) poligon do ćwiczeń z zakresu indywidualnych

technik ratowniczych i ćwiczeń łodzią ratowniczą;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

14) statek do celów szkoleniowych.

20) elementy socjologii i psychologii pracy;

Pr a cownia na wiga cji powinna by ć wy po s aż o na w

21) formy doskonalenia zawodowego;

22) źródła informacji zawodowej;

1) mapy i publikacje nawigacyjne, niezbędne do planowania i prowadzenia podróży;

23) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

2) locje;

3) spisy świateł;

Nazwa bloku programowego

Minimalna liczba

godzin w okresie

kształcenia w %*

43

Przewozy morskie i kontrola

operacji statkowych

5) tablice nawigacyjne;

.go

Nawigacja

4) spisy sygnałów radiowych;

6) „Wiadomości Żeglarskie”;

24

7) przybory i przyrządy nawigacyjne.

Bezpieczeństwo na morzu

i statku

18

Podstawy działalności

zawodowej

Pr a cownia ur zą dze ń i sy ste mów na wig ac yj ny ch, e le ktr ona wiga cy jny ch i r a dionaw i g acy jny ch powinna by ć wy posa żona w

5

Razem

90**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży.

** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdyspono-

2) stanowisko żyrokompasów;

3) stanowisko autopilotów i systemów kontroli drogi;

w.

rcl

wania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

1) stanowisko kompasu magnetycznego z dewiaskopem;

4) stanowisko logów;

IV. ZALECANE WARUNKI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

REALIZACJI

TREŚCI

5) stanowisko echosond;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

6) stanowisko odbiorników naziemnych i satelitarnych systemów radionawigacyjnych klasycznych

i różnicowych;

1) pracownia nawigacji;

7) stanowisko systemu automatycznej identyfikacji

statków (AIS);

2) pracownia urządzeń i systemów nawigacyjnych,

elektronawigacyjnych i radionawigacyjnych;

3) pracownia elektrotechniki, elektroniki i automatyki;

4) pracownia komputerowa;

5) pracownia towaroznawstwa i ładunkoznawstwa;

6) pracownia języka angielskiego;

ww

7) warsztat prac bosmańskich;

8) pracownia symulatora manewrowego;

9) pracownia symulatora radarowego;

10) pracownia symulatora Światowego Morskiego

Systemu Łączności Alarmowej i Bezpieczeństwa

(GMDSS);

11) pracownia symulatora systemu obrazowania elektronicznych map i informacji nawigacyjnych

(ECDIS);

12) poligon pożarowy do prowadzenia podstawowego i wyższego szkolenia pożarowego;

8) stanowisko rejestratora danych z podróży VDR lub

uproszczonego rejestratora danych z podróży

S-VDR.

Pr a cownia e le ktr ote chniki, e le ktr oniki i au t o ma ty ki powinna by ć wy posa żona w

1) stanowisko do pomiaru podstawowych wielkości

elektrycznych z wykorzystaniem mierników analogowych i cyfrowych;

2) stanowisko do badania transformatorów, silnika

elektrycznego i prądnicy oraz akumulatorów;

3) stanowisko automatyki okrętowej z możliwością

badania regulatorów proporcjonalnych (P), proporcjonalno-całkujących (PI), proporcjonalno-całkująco-różniczkujących (PID), w szczególności regulatorów autopilota i pracy silnika głównego.

Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yp o sa żona w

1) stanowiska komputerowe (jedno dla jednego ucznia);

2) drukarkę z połączeniem sieciowym;

3) pakiet programów biurowych: edytor tekstu, edytor rysunku, arkusz kalkulacyjny, bazę danych;

4) programy specjalistyczne z zakresu nawigacji, stateczności i ładunków.

P ra c ow nia t owaro z n awstwa i ł ad u n kozna ws t w a pow inna b yć wyp o saż o n a w

1) próbki towarów płynnych, sypkich i stałych;

2) opakowania towarów o małych gabarytach;

3) modele opakowań wielkogabarytowych;

4) przykładowe dokumentacje ładunkowe;

2) stanowisko

ślusarsko-montażowe,

narzędzia

i urządzenia do wykonywania podstawowych operacji ślusarskich, głównie z użyciem elektronarzędzi (wiertarek, szlifierek, nożyc);

3) stanowisko prac konserwacyjno-malarskich, narzędzia i urządzenia do przygotowywania powierzchni metalowych i drewnianych do malowania oraz do nanoszenia powłok malarskich z użyciem pistoletów hydrodynamicznych i pneumatycznych;

4) stanowisko obróbki drewna z odpowiednimi narzędziami.

Pr a cownia sy mula tor a ma ne wr owe go p o w i n na by ć wy posa żona w sprzęt i oprogramowanie

do ćwiczenia prób manewrowych i manewrów modelami statków o różnych zdolnościach manewrowych

(w tym statku dwuśrubowego) na akwenie ograniczonym i nieograniczonym.

.go

5) Kodeksy: Kodeks bezpiecznego przewozu stałych

ładunków masowych (Kodeks BC), Kodeks bezpiecznego postępowania przy rozmieszczaniu

i mocowaniu ładunków (Kodeks CSS), Międzynarodowy kodeks budowy i wyposażenia statków

przewożących niebezpieczne chemikalia luzem

(Kodeks IBC), Międzynarodowy kodeks budowy

i wyposażenia statków przewożących skroplone

gazy luzem (Kodeks IGC) i Międzynarodowy morski kodeks towarów niebezpiecznych (Kodeks

IMDG);

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

6) Poradnik Pierwszej Pomocy Medycznej (MFAG);

7) poradniki i instrukcje mocowania ładunków;

1) nawigacyjny mostek szkolny z układami sterowania kursem i prędkością statku własnego, wskaźnikami radarowymi i pomocami do automatycznego

wykonywania nakresów radarowych (ARPA, ATA,

EPA), radiotelefonem oraz możliwością nadawania i odbioru sygnałów dźwiękowych;

2) oprogramowanie umożliwiające prezentację na

ekranach radarów i ARPA zakłóceń obrazu radarowego oraz ech linii brzegowej i co najmniej dwudziestu ech obcych statków;

w.

rcl

8) tablice i diagramy do obliczeń stateczności, przegłębień i naprężeń;

Pr a cownia sy mula tor a r a da r owe go po w i n n a

by ć wy posa żona w

9) przykładowe plany ładunkowe kontenerowca, masowca, statku drobnicowego i ro-ro oraz raporty

ulażowe dla zbiornikowca;

10) katalogi symboli towarów i opakowań;

11) foliogramy i filmy dydaktyczne przedstawiające

zasady pakowania towarów małogabarytowych

w opakowania zbiorcze;

3) mapy i pomoce nawigacyjne odpowiednie dla

akwenu ćwiczeń oraz pomoce do ręcznego wykonywania nakresów;

4) instrukcje do ćwiczeń.

Pracownia symulatora Światowego Morskiego

Systemu Łączności Alarmowej i Bezpieczeństwa (GMDSS) powinna być wyposażona w

13) wzory oznakowania ładunków;

14) foliogramy i filmy dydaktyczne przedstawiające

zasady separacji ładunków.

1) radiotelefon pasma VHF umożliwiający utrzymanie łączności radiotelefonicznej oraz cyfrowe selektywne wywołanie (DSC), z wbudowanym odbiornikiem nasłuchowym DSC na kanale 70;

P ra c ow nia ję z y ka an g i el ski eg o p o wi n na by ć

w y pos a ż ona w

2) radiotelefony przenośne VHF z urządzeniem do ładowania akumulatorów;

1) podręczniki techniczne, czasopisma, katalogi i albumy o tematyce zawodowej;

2) dokumentację techniczną i obsługową;

3) radiopławę satelitarną EPIRB na częstotliwość

406 MHz lub 1,6 GHz, wyposażoną w zwalniak

hydrostatyczny;

3) specjalistyczne słowniki;

4) transponder radarowy SART;

4) plansze statków morskich i ich wyposażenia, z opisami w języku angielskim.

5) odbiornik NAVTEX;

ww

12) foliogramy i filmy dydaktyczne przedstawiające

załadunek i wyładunek towarów ze statków morskich;

W a r s z t a t pr a c b o sm ań ski ch p o wi n i e n by ć

w y pos a ż ony w n astęp u j ące stan o wi ska

1) stanowisko prac taklarskich — urządzenia do przygotowywania i eksploatacji lin stalowych i włókiennych (łącznie z małogabarytową zaciskarką

hydrauliczną);

6) urządzenie do komputerowej symulacji obsługi

radiotelefonu VHF z przystawką DSC.

Pr a cownia sy mula tor a sy ste mu obr a zow an i a

e le ktr oniczny ch ma p i infor ma cji na wig ac yj ny ch (ECD IS) powinna by ć wy posa żona w

1) symulator mostka nawigacyjnego;

2) symulator systemu ECDIS;

3) elektroniczne mapy nawigacyjne (ENC) wektorowe;

4) nawigacyjne mapy rastrowe (RNC).

Poligon pożarowy powinien być wyposażony w

1) zespół pomieszczeń: kabinę instruktora, korytarz,

pomieszczenie tablicy rozdzielczej i pomieszczenie

imitujące przestrzeń siłowni statkowej z podłogą

gretingową oraz plac ćwiczeń pożarowych wraz

z szatnią, toaletą i prysznicem;

2) generator i zasysacz piany oraz wytwornicę piany

średniej;

4) generator dymu;

Poligon pożarowy powinien zapewniać zbliżone do

rzeczywistych warunki gaszenia dużych pożarów

w pomieszczeniach statkowych (siłowni, ładowni, pomieszczeniach mieszkalnych).

Poligon do ćwicze ń z za kr e su indy w i d u al ny ch te chnik r a towniczy ch i ćwicze ń ł o d z i ą

r a tunkową powinie n by ć wy posa żony w

1) basen o głębokości minimalnej 3,0 m (pod wieżą)

z wieżą do skoków o minimalnej wysokości 2,5 m;

2) stanowiska do opuszczania łodzi ratunkowo-ratowniczej oraz pneumatycznej tratwy ratunkowej;

3) pneumatyczne tratwy ratunkowe i łódź ratunkowo-ratowniczą;

.go

3) agregat gaśniczy pianowy oraz proszkowy;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

5) paleniska wannowe do ćwiczeń gaszenia pożarów;

6) stanowisko do demonstracji zapłonu i samozapłonu cieczy palnych;

4) kombinezony, pasy i koła ratunkowe;

5) pętlę ewakuacyjną i kosz ewakuacyjny;

6) komplet wyposażenia łodzi ratunkowej i ratowniczej oraz pneumatycznej tratwy ratunkowej;

7) radiopławę awaryjną i transponder radarowy;

7) hydranty z zasilaniem wodnym;

8) węże pożarnicze oraz prądownice mgłowe, uniwersalne i piany ciężkiej;

8) pirotechniczne środki do wzywania pomocy i nadawania sygnałów optycznych;

9) szalupową apteczkę pierwszej pomocy;

9) rozdzielacze i łącznik międzynarodowy;

w.

rcl

10) manekin;

10) gaśnice wodne, CO2 i proszkowe oraz ładunki do

wszystkich typów gaśnic;

11) nosze statkowe;

11) komplety ubrań ognioochronnych z hełmami i zestawami wyposażenia osobistego;

12) model haka łodziowego do praktycznej demonstracji;

12) eksplozymetr, linki ratownicze, topory ciężkie

i lampy bezpieczeństwa;

13) reflektor poszukiwawczy;

14) radiotelefon przenośny UKF.

13) aparaty oddechowe na sprężone powietrze (co

najmniej dwóch różnych typów) i aparat oddechowy ucieczkowy;

14) sprężarki do ładowania aparatów oddechowych

na sprężone powietrze;

15) radiotelefony do łączności dwukierunkowej;

16) manekin do nauki technik resuscytacyjnych;

ww

17) nosze statkowe, zestaw pierwszej pomocy i aparat

reanimacyjny;

18) plan ochrony przeciwpożarowej;

19) instrukcje ćwiczeń pożarowych;

20) modele (przekroje) wszystkich typów gaśnic;

21) karty informacyjne ładunków niebezpiecznych;

22) schematy aparatów oddechowych.

Sta te k do ce lów szkole niowy ch, jego urządzenia, systemy i wyposażenie powinny spełniać wszystkie wymagania określone dla statków o danej pojemności brutto, uprawiających odpowiedni rodzaj żeglugi, zgodnie z przepisami o żegludze śródlądowej lub

zgodnie z Kodeksem morskim, a także wypełniać wymagania konwencji międzynarodowych, w tym dotyczących bezpieczeństwa życia na morzu oraz o zapobieganiu zanieczyszczeniom morza przez statki.

Wyposażenie statku powinno umożliwiać nabycie

praktycznych umiejętności zawodowych określonych

w blokach podstawy programowej.

Wszystkie pomieszczenia powinny składać się z sali

lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla

nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla

uczniów.

Załącznik nr 8

v.p

l

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK SPEDYTOR

SYMBOL CYFROWY 342[02]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) posługiwać się terminologią z zakresu transportu i spedycji;

2) stosować przepisy i normy dotyczące organizacji procesów przewozowych;

23) posługiwać się dwoma językami obcymi w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

24) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

25) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

.go

3) określać zadania realizowane w procesach

transportowo-spedycyjnych;

22) stosować procedury rozpatrywania reklamacji

oraz roszczeń dotyczących wykonywanych

usług;

4) planować i organizować wykonywanie czynności transportowo-spedycyjnych;

5) określać rodzaje i właściwości ładunków;

6) dobierać środki transportu do realizacji zadań

przewozowych;

7) planować trasy przewozu ładunków;

8) obliczać i kontrolować czas pracy kierowców;

27) kierować zespołem pracowników;

28) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

29) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

30) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

w.

rcl

9) organizować obsługę ładunków w portach morskich, rzecznych oraz terminalach kolejowych,

samochodowych i lotniczych;

26) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii,

10) stosować technologie informacyjne do kontroli

i monitorowania procesów przewozowych

i podczas wykonywania czynności spedycyjnych;

11) organizować przewóz ładunków różnymi środkami transportu;

12) kalkulować koszty usług transportowo-spedycyjnych;

13) sporządzać dokumentację transportowo-spedycyjną;

14) stosować zasady ekonomii w działalności transportowo-spedycyjnej;

31) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

spedytor powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) planowania i organizowania procesów transportowo-spedycyjnych;

2) planowania i optymalizowania tras przewozu ładunków;

16) stosować standardy logistycznej obsługi klienta

w procesach transportowo-spedycyjnych;

3) prowadzenia dokumentacji przewozowej;

ww

15) organizować obsługę celną ładunków;

17) stosować strategie marketingowe w zarządzaniu przedsiębiorstwem transportowo-spedycyjnym;

4) wykonywania czynności związanych z ubezpieczaniem ładunków;

5) przygotowywania ładunków do odprawy celnej;

18) ubezpieczać obsługiwane ładunki;

6) monitorowania procesu przewozowego;

19) stosować metody i narzędzia statystyczne do

sporządzania analiz procesów transportowych

i spedycyjnych;

7) ustalania należności za usługi transportowo-spedycyjne;

20) stosować standardy zarządzania jakością w realizacji usług transportowo-spedycyjnych;

21) współpracować z krajowymi i zagranicznymi organizacjami oraz zrzeszeniami przedsiębiorstw

transportowo-spedycyjnych;

8) prowadzenia rozliczeń finansowych z klientami

krajowymi i zagranicznymi;

9) sporządzania dokumentacji na potrzeby postępowania reklamacyjnego;

10) prowadzenia negocjacji z kontrahentami.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

1) transportowo-spedycyjny;

Poz. 998

19) wykonywać czynności zgodnie ze standardami

logistycznej obsługi klienta;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

20) stosować narzędzia marketingowe w zarządzaniu przedsiębiorstwem transportowo-spedycyjnym;

21) stosować różne techniki negocjacji z klientami;

2) podstawy logistyki;

22) ubezpieczać ładunki i środki transportu;

3) prawno-ekonomiczny;

23) oceniać jakość świadczonych usług transportowo-spedycyjnych;

4) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: TRANSPORTOWO-SPEDYCYJNY

1. Cele kształcenia

25) stosować procedury postępowania dotyczące

reklamacji i roszczeń;

.go

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

24) wykorzystywać wskaźniki do oceny jakości

usług transportowo-spedycyjnych;

1) klasyfikować usługi transportowo-spedycyjne;

2) charakteryzować rodzaje i właściwości ładunków;

3) planować zadania transportowo-spedycyjne,

z uwzględnieniem różnych gałęzi transportu;

4) klasyfikować środki transportu według ich przeznaczenia i oddziaływania na środowisko;

27) stosować przepisy i normy dotyczące organizacji procesów przewozowych;

28) stosować przepisy i normy dotyczące działalności transportowej i spedycyjnej;

29) podejmować współpracę z krajowymi i zagranicznymi podmiotami w zakresie usług transportowo-spedycyjnych;

30) korzystać z doradztwa i poradnictwa specjalistycznego;

w.

rcl

5) dobierać środki transportu w zależności od rodzaju przewożonego ładunku;

26) stosować zasady racjonalnej gospodarki zasobami;

6) przestrzegać zasad eksploatacji środków transportu;

7) określać koszty eksploatacji środków transportu;

8) planować optymalne trasy przewozu ładunków;

9) obliczać i kontrolować czas pracy kierowców;

10) wykonywać czynności związane z obsługą ładunków w portach morskich, rzecznych oraz terminalach kolejowych, samochodowych i lotniczych;

31) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) klasyfikacja usług transportowo-spedycyjnych;

2) rodzaje i właściwości ładunków;

11) stosować technologie informatyczne w procesach transportowo-spedycyjnych;

3) zadania transportowo-spedycyjne w różnych

gałęziach transportu;

12) organizować czynności transportowo-spedycyjne;

4) kryteria klasyfikacji środków transportu;

ww

13) dobierać technologie przewozu do różnych systemów transportu intermodalnego;

14) szacować koszty usług transportowo-spedycyjnych;

5) zasady doboru środków transportu;

6) zasady eksploatacji środków transportu;

7) koszty eksploatacji środków transportu;

8) metody optymalizacji tras przewozu ładunków;

15) korzystać z cenników i taryf przewozowych przy

ustalaniu należności za wykonane usługi;

9) czas pracy kierowców;

16) opracowywać dokumentację transportowo-spedycyjną;

10) obsługa ładunków w portach morskich, rzecznych oraz terminalach kolejowych, samochodowych i lotniczych;

17) nadzorować wykonywanie czynności transportowo-spedycyjnych;

18) przygotowywać ładunki i dokumenty do odprawy celnej;

11) technologie informatyczne w procesach transportowo-spedycyjnych;

12) czynności transportowo-spedycyjne;

9) określać znaczenie i miejsce centrów logistycznych w łańcuchu dostaw;

14) koszty usług transportowo-spedycyjnych;

10) korzystać z zasobów logistycznych przedsiębiorstwa;

15) cenniki i taryfy przewozowe;

16) dokumentacja transportowo-spedycyjna;

17) nadzorowanie wykonywania czynności transportowo-spedycyjnych;

11) kalkulować koszty usług logistycznych;

12) wykorzystywać technologie informatyczne w logistyce;

13) dobierać opakowania do rodzajów przewożonych ładunków;

18) odprawa celna ładunków;

19) standardy logistycznej obsługi klienta;

20) marketing w zarządzaniu przedsiębiorstwem

transportowo-spedycyjnym;

14) korzystać z systemów automatycznej identyfikacji towarów;

15) oceniać poziom jakości świadczonych usług

logistycznych;

16) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

.go

21) techniki negocjacji z klientami;

22) formy ubezpieczenia ładunków i środków transportu;

23) ocena jakości usług transportowo-spedycyjnych;

24) reklamacje i roszczenia;

v.p

l

13) technologie przewozu stosowane w transporcie

intermodalnym;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

25) racjonalna gospodarka zasobami;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

26) przepisy i normy dotyczące organizacji procesów przewozowych;

1) rola i znaczenie logistyki w działalności transportowo-spedycyjnej;

27) regulacje prawne działalności transportowej

i spedycyjnej;

2) usługi logistyczne;

3) systemy logistyczne;

w.

rcl

28) współpraca z krajowymi i zagranicznymi podmiotami w zakresie usług transportowo-spedycyjnych;

4) elementy infrastruktury logistycznej;

5) łańcuch dostaw;

29) doradztwo i poradnictwo specjalistyczne;

30) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska.

6) rodzaje i wielkości zapasów materiałowych;

7) klasyfikacja magazynów i ich wyposażenie;

BLOK: PODSTAWY LOGISTYKI

8) zasady organizacji transportu ładunków w łańcuchu dostaw;

1. Cele kształcenia

9) centra logistyczne w łańcuchu dostaw;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) określać rolę i znaczenie logistyki w działalności

transportowo-spedycyjnej;

ww

2) charakteryzować cechy oraz rodzaje usług logistycznych;

10) zasoby logistyczne przedsiębiorstwa;

11) koszty usług logistycznych;

12) technologie informatyczne w logistyce;

13) rodzaje i funkcje opakowań;

14) systemy automatycznej identyfikacji towarów;

3) charakteryzować elementy systemów logistycznych;

15) ocena jakości usług logistycznych;

4) rozpoznawać elementy infrastruktury logistycznej;

16) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska.

5) rozpoznawać elementy łańcucha dostaw;

6) określać rodzaje i wielkości zapasów materiałowych;

BLOK: PRAWNO-EKONOMICZNY

1. Cele kształcenia

7) charakteryzować rodzaje magazynów i ich wyposażenie;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

8) organizować transport ładunków w łańcuchu

dostaw;

1) stosować zasady rachunkowości w przedsiębiorstwie transportowo-spedycyjnym;

2) klasyfikować składniki majątku przedsiębiorstwa;

3) dokonywać analizy

przedsiębiorstwa;

ekonomiczno-finansowej

4) podejmować decyzje dotyczące działalności

przedsiębiorstwa na podstawie wyników ekonomiczno-finansowych przedsiębiorstwa;

Poz. 998

10) oferty ubezpieczeniowe;

11) klasyfikacja kosztów przedsiębiorstwa;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

12) wynagrodzenia i wydajność pracy;

13) amortyzacja, ubytki, zapasy materiałowe oraz

ceny usług;

14) zasady ewidencji procesów gospodarczych;

5) prowadzić dokumentację związaną z usługami

i obrotem towarowym;

15) podatki, opłaty i ubezpieczenia społeczne;

6) stosować specjalistyczne programy komputerowe do prowadzenia rachunkowości w przedsiębiorstwie;

16) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

.go

7) opracowywać plan marketingowy przedsiębiorstwa;

8) opracowywać dane statystyczne dotyczące działalności przedsiębiorstwa, z wykorzystaniem

różnych źródeł informacji;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

9) określać zasady, formy i sposoby ubezpieczeń

obiektów i urządzeń;

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

10) dokonywać wyboru ofert ubezpieczeniowych;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

11) klasyfikować koszty przedsiębiorstwa;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

4) opracowywać plan marketingowy;

w.

rcl

12) obliczać wynagrodzenia, wydajność pracy,

amortyzację, ubytki, zapasy materiałowe oraz

określać ceny usług;

13) prowadzić ewidencję procesów gospodarczych;

14) prowadzić rozliczenia z tytułu podatków, opłat

i ubezpieczeń społecznych;

15) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) zasady rachunkowości w przedsiębiorstwie

transportowo-spedycyjnym;

5) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w dwóch językach obcych, związane z realizacją zadań zawodowych;

6) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

7) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

8) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

9) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

3) analiza ekonomiczno-finansowa przedsiębiorstwa;

11) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

4) wynik

stwa;

przedsiębior-

12) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

5) dokumentacja związana z usługami i obrotem

towarowym;

13) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

6) specjalistyczne programy komputerowe do prowadzenia rachunkowości w przedsiębiorstwie;

14) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

7) plan marketingowy przedsiębiorstwa;

15) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

ww

2) składniki majątku przedsiębiorstwa;

10) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

ekonomiczno-finansowy

8) dane statystyczne dotyczące działalności przedsiębiorstwa;

9) ubezpieczenia obiektów i urządzeń;

16) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

17) prowadzić negocjacje;

18) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

19) podejmować decyzje;

20) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

21) korzystać z różnych źródeł informacji w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

22) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

1) gospodarka rynkowa;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba godzin

w okresie kształcenia

w %*

Nazwa bloku

programowego

Transportowo-spedycyjny

45

Podstawy logistyki

20

Prawno-ekonomiczny

15

Podstawy działalności

zawodowej

10

Razem

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

6) strategie marketingowe;

Podbudowa

programowa

gimnazjum, liceum

ogólnokształcące, liceum

profilowane, technikum,

liceum uzupełniające,

technikum uzupełniające

.go

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

REALIZACJI

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

w.

rcl

7) języki obce zawodowe w zakresie czterech kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie);

90**

8) metody poszukiwania pracy;

9) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

10) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

11) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

12) bezpieczeństwo i higiena pracy;

13) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

14) elementy ergonomii;

15) środki ochrony indywidualnej;

1) laboratorium symulacyjne przedsiębiorstwa spedycyjnego;

2) pracownia środków transportu;

3) pracownia towaroznawstwa i ładunkoznawstwa;

4) pracownia komputerowa.

L a bor a tor ium sy mula cy jne pr ze dsię biors t w a

spe dy cy jne go powinno by ć wy posa żone w

1) stanowiska komputerowe (jedno dla jednego ucznia);

2) oprogramowanie komputerowe wspomagające

wykonywanie zadań zawodowych, w tym

a) optymalizację tras i czasu przejazdu,

17) elementy fizjologii i higieny pracy;

c) identyfikację i oznaczanie ładunków,

18) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

d) elektroniczną wymianę danych,

19) zasady i metody komunikowania się;

e) projektowanie etykiet,

ww

16) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

20) elementy socjologii i psychologii pracy;

21) formy doskonalenia zawodowego;

b) kalkulację kosztów przewozu,

f) prowadzenie księgowości elektronicznej;

3) czytnik kodów kreskowych;

22) źródła informacji zawodowej;

4) drukarki (jedna na trzy stanowiska komputerowe)

i skanery;

23) etyka.

5) materiały i urządzenia biurowe;

6) akty prawne dotyczące transportu krajowego

i międzynarodowego;

Poz. 998

2) opakowania towarów;

8) formularze druków stosowanych w działalności

transportowo-spedycyjnej;

9) dokumentację transportowo-spedycyjną;

v.p

l

3) katalogi towarów i opakowań;

7) cenniki i taryfy przewozowe;

4) akty prawne dotyczące przewozu ładunków;

5) multimedialne pomoce dydaktyczne dotyczące zasad załadunku, przewozu i wyładunku ładunków;

10) literaturę i czasopisma zawodowe.

6) multimedialne pomoce dydaktyczne dotyczące pakowania towarów;

P ra c ow nia ś r o d kó w tran sp o rtu p o wi n na by ć

w y pos a ż ona w

7) wzory oznakowań ładunków.

1) katalogi środków transportu;

Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yp o sa żona w

3) rozkłady jazdy;

4) urządzenia GPS;

5) tachografy;

1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

.go

2) mapy tras komunikacyjnych, krajowych i międzynarodowych;

2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela;

3) specjalistyczne programy komputerowe,

6) przykłady dokumentacji środków transportu;

4) projektor multimedialny, ekran;

7) modele różnych rodzajów środków transportu;

5) tablicę białą bezpyłową;

8) pomoce dydaktyczne dotyczące transportu intermodalnego;

6) oprogramowanie użytkowe;

9) multimedialne pomoce dydaktyczne dotyczące zasad bezpiecznego transportu i ochrony środowiska;

7) drukarki;

10) przepisy prawa dotyczące transportu i spedycji;

9) literaturę i czasopisma zawodowe.

11) literaturę i czasopisma zawodowe.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

w.

rcl

8) skanery;

P ra c ow nia t owaro z n awstwa i ł ad u n kozna ws t w a pow inna b yć wyp o saż o n a w

1) próbki towarów płynnych, stałych i sypkich;

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla

nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla

uczniów.

Załącznik nr 9

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ŻEGLUGI ŚRÓDLĄDOWEJ

SYMBOL CYFROWY 314[02]

ww

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) klasyfikować statki według przeznaczenia i rozwiązań konstrukcyjnych;

2) wskazywać i charakteryzować elementy kadłuba

statkowego;

3) oceniać statek śródlądowy oraz jego urządzenia

i wyposażenie pod względem technicznym, warunków bezpieczeństwa i higieny pracy, warunków sanitarnych, ochrony środowiska naturalnego i posiadanych dokumentów warunkujących jego zdolność żeglugową;

4) interpretować podstawowe prawa z zakresu statyki i dynamiki statku śródlądowego;

5) prowadzić żeglugę statkiem śródlądowym zgodnie z przepisami o żegludze śródlądowej,

z uwzględnieniem prawa wodnego, w szczególności w zakresie warunków nawigacyjnych,

hydrologicznych i meteorologicznych;

6) klasyfikować śródlądowe drogi wodne;

7) określać pozycję statku w każdych warunkach

pogodowych;

8) posługiwać się urządzeniami nawigacyjnymi

radarem nawigacyjnym, wskaźnikiem prędkości

kątowej oraz urządzeniami łączności radiokomunikacyjnej;

9) obsługiwać urządzenia nawigacyjne i pokładowe oraz sprzęt ratunkowy, ratowniczy i pozostały osprzęt statkowy;

10) posługiwać się pomocami nawigacyjnymi: mapami nawigacyjnymi, locjami dróg wodnych,

instrukcjami i ostrzeżeniami nawigacyjnymi;

Poz. 998

31) kierować zespołem pracowników;

32) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

33) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

11) wydawać i wykonywać komendy na ster i telegraf maszynowy oraz wykonywać komendy wydawane w czasie akcji ratunkowych i ratowniczych;

34) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

12) określać rodzaj i ilość ładunku statkowego oraz

materiałów pomocniczych;

Proces kształcenia powinien być realizowany zgodnie z wymaganiami Międzynarodowej konwencji

o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy,

wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht,

1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r.

(Dz. U. z 1984 r. Nr 39, poz. 201 oraz z 1999 r. Nr 30,

poz. 286).

14) wykonywać prace bosmańskie;

.go

13) prowadzić załadunek i wyładunek statku oraz

stosować procedury przewozu ładunków, w tym

ładunków niebezpiecznych;

35) prowadzić działalność gospodarczą.

15) prowadzić gospodarkę materiałową;

16) przygotować do pracy, włączać, obsługiwać

i wyłączać z pracy maszyny, urządzenia i systemy statkowe;

17) lokalizować typowe usterki maszyn, urządzeń

i systemów statkowych oraz podejmować działania zapobiegające awariom statku;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

żeglugi śródlądowej powinien być przygotowany do

wykonywania następujących zadań zawodowych

1) utrzymywania zdolności żeglugowej statku;

2) przygotowania statku śródlądowego do odbycia

podróży;

w.

rcl

18) wykonywać typowe naprawy i remonty maszyn,

urządzeń i systemów statkowych;

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie procesu kształcenia

zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

19) wykonywać prace konserwacyjne na pokładzie

i w siłowni statkowej;

20) posługiwać się dokumentacją techniczną;

21) stosować zasady obowiązujące przy przejmowaniu, pełnieniu i przekazywaniu wachty pokładowej i maszynowej;

22) prowadzić dokumentację statkową;

3) prowadzenia bezpiecznej żeglugi;

4) obsługi urządzeń pokładowych, nawigacyjnych

i radiokomunikacyjnych;

5) prowadzenia załadunku i wyładunku statku;

6) przewożenia ładunków, w tym materiałów niebezpiecznych;

23) organizować pracę własną i załogi statku, podejmować decyzje i kierować zespołem pracowników;

7) wykonywania przewozów specjalnych;

24) stosować zasady prawidłowego żywienia i zakwaterowania na statku żeglugi śródlądowej;

9) pełnienia dozoru statku, wacht morskich i portowych w dziale pokładowym i maszynowym;

25) opracowywać i stosować procedury w stanach

awaryjnych i stanach zagrożenia;

ww

26) wykorzystywać programy komputerowe do realizacji zadań zawodowych;

27) posługiwać się językami obcymi, w szczególności językiem angielskim i niemieckim w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

28) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

29) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

30) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

8) przewożenia pasażerów;

10) eksploatacji siłowni statkowej;

11) prowadzenia bieżących przeglądów, napraw

i remontów oraz konserwacji kadłuba i wyposażenia statku;

12) udziału w przygotowaniach statku do przeglądów i remontów wymaganych przez nadzór administracyjny i nadzór klasyfikacyjny;

13) udziału w pracach związanych z utrzymaniem

szlaku żeglugowego.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

1) podstawy wiedzy technicznej;

3) locja i nawigacja;

4) siłownie, mechanizmy i urządzenia pomocnicze

statków;

5) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY WIEDZY TECHNICZNEJ

v.p

l

19) wykonywać podstawowe rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;

2) podstawy wiedzy o statku;

20) stosować podstawowe metody regeneracji i naprawy części maszyn oraz nanoszenia powłok

ochronnych i regeneracyjnych;

21) charakteryzować rodzaje połączeń stosowanych

w budowie maszyn i urządzeń statkowych;

22) wykonywać połączenia spajane: lutowane, klejone, spawane elektrycznie i gazowo;

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

23) wykonywać podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej;

1) wykonywać szkice części maszyn;

24) wykonywać podstawowe operacje obróbki

mechanicznej skrawaniem, dobierać parametry

obróbki, narzędzia i oprzyrządowanie;

.go

2) wykonywać rysunki techniczne w rzutach prostokątnych i aksonometrycznych;

3) wykonywać rysunki techniczne, z uwzględnieniem przekrojów;

4) stosować zasady wymiarowania;

5) stosować zasady uproszczeń w rysunku technicznym;

6) stosować na rysunkach technicznych oznaczenia zgodne z normą;

26) stosować programy komputerowe do wspomagania projektowania;

27) korzystać z komputerowych baz danych podczas nadzoru oraz dokumentowania i rozliczania prac prowadzonych na statku;

28) posługiwać się dokumentacją techniczną, instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń, normami, procedurami i listami kontrolnymi oraz korzystać z literatury technicznej;

w.

rcl

7) sporządzać rysunki techniczne z wykorzystaniem programów komputerowych;

25) planować przebieg montażu i demontażu maszyn i urządzeń;

8) czytać rysunki techniczne części maszyn;

9) interpretować zasady i prawa mechaniki technicznej, wytrzymałości materiałów, mechaniki

płynów wykorzystywane w budowie maszyn

i urządzeń statkowych;

10) wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn, również z wykorzystaniem programów komputerowych;

11) rozróżniać połączenia stosowane w budowie

maszyn;

29) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

wykonywania podstawowych operacji obróbki

metali, montażu i demontażu maszyn i urządzeń

oraz regeneracji i naprawy części maszyn.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) szkice części maszyn;

12) charakteryzować osie i wały, łożyska, przekładnie, sprzęgła, hamulce i mechanizmy;

13) definiować podstawowe pojęcia i wskaźniki niezawodności oraz trwałości maszyn i urządzeń;

ww

14) klasyfikować i charakteryzować materiały stosowane w budowie maszyn i urządzeń statkowych;

15) dobierać z norm i katalogów materiały konstrukcyjne stosowane w budowie maszyn i urządzeń

statkowych;

16) określać metody badania metali i stopów oraz

sposoby wykrywania wad;

17) rozpoznawać zjawiska korozyjne i ich skutki oraz

stosować środki zapobiegające korozji;

18) wyjaśniać istotę obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej oraz wpływ na strukturę i właściwości mechaniczne stali;

2) zasady wykonywania rzutów i przekrojów stosowane w rysunku technicznym;

3) znormalizowany zapis informacji (wymiarów,

tolerancji, pasowań, stanu powierzchni i innych) na różnych rysunkach;

4) zasady sporządzania rysunków z wykorzystaniem programów komputerowych;

5) podstawowe zasady i prawa mechaniki technicznej, wytrzymałości materiałów, mechaniki

płynów;

6) rodzaje połączeń stosowanych w budowie maszyn;

7) osie i wały, łożyska, przekładnie, sprzęgła,

hamulce i mechanizmy;

8) podstawowe pojęcia i wskaźniki niezawodności

oraz trwałości maszyn i urządzeń;

9) materiały stosowane w budowie maszyn i urządzeń statkowych;

9) oceniać pod względem technicznym oraz obsługiwać urządzenia i wyposażenie pokładowe

statku;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

10) metody badania metali i stopów oraz sposoby

wykrywania wad;

10) klasyfikować i charakteryzować pędniki statkowe;

11) rodzaje i skutki korozji, zapobieganie korozji;

11) wydawać i wykonywać komendy na statku;

12) podstawowe procesy obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej stali;

12) określać obowiązki załogi;

13) metody regeneracji i naprawy części maszyn

oraz nanoszenia powłok ochronnych i regeneracyjnych;

14) pełnić wachtę pokładową i maszynową w czasie

rejsu i na postoju;

13) organizować pracę własną i załogi na statku;

15) stosować zasady eksploatacji statku;

16) określać podatność transportową ładunku;

15) podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej;

17) stosować zasady gospodarki materiałowej w zakresie dotyczącym eksploatacji statku;

.go

14) podstawowe sposoby spajania: lutowanie, klejenie, spawanie elektryczne i gazowe;

16) podstawowe operacje obróbki mechanicznej

skrawaniem, parametry obróbki, narzędzia

i oprzyrządowanie;

18) prowadzić załadunek, przeładunek i przewóz ładunku;

17) montaż i demontaż maszyn i urządzeń;

19) składować oraz zabezpieczać ładunek przed

uszkodzeniem;

18) programy komputerowe do wspomagania projektowania;

20) prowadzić zaokrętowanie, przewóz i wyokrętowanie pasażerów;

19) komputerowe bazy danych do nadzoru, dokumentowania i rozliczania prac prowadzonych na

statku;

21) prowadzić dokumentację statkową;

20) dokumentacja techniczna, instrukcje obsługi

maszyn i urządzeń, normy, procedury i listy

kontrolne, literatura techniczna;

23) identyfikować zagrożenia, ogłaszać alarmy oraz

postępować zgodnie z procedurami;

w.

rcl

22) wykonywać prace bosmańskie;

21) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska podczas wykonywania

podstawowych operacji obróbki metali, montażu i demontażu maszyn i urządzeń oraz regeneracji i naprawy części maszyn.

BLOK: PODSTAWY WIEDZY O STATKU

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśnić rozwój transportu wodnego;

2) klasyfikować statki żeglugi śródlądowej;

ww

3) wskazywać i charakteryzować główne elementy

konstrukcji i wyposażenia kadłuba statkowego;

4) interpretować podstawowe prawa z zakresu statyki i dynamiki statku;

5) określać znaczenie wodoszczelności kadłuba dla

bezpieczeństwa statku;

24) interpretować zjawiska zachodzące podczas

procesu spalania i rozwoju pożaru;

25) charakteryzować środki podjęte celem zapobieżenia pożarom na statkach;

26) obsługiwać sprzęt i instalacje do wykrywania

i gaszenia pożarów na statkach;

27) posługiwać się sprzętem ratowniczym i ratunkowym oraz awaryjnym;

28) stosować techniki ratunkowe i ratownicze;

29) wyjaśniać zasady prowadzenia akcji ratunkowych i ratowniczych;

30) udzielać podstawowej pomocy medycznej;

31) charakteryzować procedury i środki podejmowane w celu ograniczenia zanieczyszczenia środowiska;

32) przestrzegać przepisów i zasad dotyczących

bezpieczeństwa załogi, statku, ruchu żeglugowego i ochrony środowiska naturalnego

międzynarodowe konwencje, kodeksy, rozporządzenia i zarządzenia administracji żeglugowej.

6) interpretować przepisy klasyfikacyjne;

7) wyjaśniać i stosować zasady przeciwdziałania

zatonięciu statku;

8) charakteryzować podstawowe urządzenia nawigacyjne statku;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) transport wodny i jego rozwój;

BLOK: LOCJA I NAWIGACJA

3) budowa i wyposażenie statku;

1. Cele kształcenia

v.p

l

2) klasyfikacja statków żeglugi śródlądowej;

4) statyka i dynamika statku, opory statku, stateczność, przechył, przegłębienie i naprężenia kadłuba;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

5) wodoszczelność kadłuba i bezpieczeństwo statku;

1) określać i stosować zasady manewrowania statkiem, zestawem pchanym, sprzężonym i holowanym, z uwzględnieniem oddziaływania czynników wewnętrznych i zewnętrznych;

6) nadzór klasyfikacyjny statków;

7) zasady przeciwdziałania zatonięciu statku;

8) urządzenia nawigacyjne statku;

9) obsługa wyposażenia pokładowego statku;

2) prowadzić żeglugę statkiem i zestawem pchanym, sprzężonym lub holowanym na śródlądowych drogach wodnych;

3) prowadzić żeglugę statkiem i zestawem pchanym, sprzężonym lub holowanym na wodach

morskich;

11) komendy wydawane na statku;

4) posługiwać się urządzeniami nawigacyjnymi;

.go

10) klasyfikacja, budowa i zasada działania pędników statkowych;

12) skład, kwalifikacje i obowiązki załogi statku;

13) organizacja pracy załogi na statku;

14) zasady pełnienia wacht;

15) eksploatacja statku;

16) ładunkoznawstwo;

17) materiały eksploatacyjne statku;

6) wykorzystywać

informacje

hydrologiczno-meteorologiczne oraz komunikaty służb administracji drogi wodnej;

7) posługiwać się wzrokową i dźwiękową sygnalizacją statków;

8) stosować się do znaków nawigacyjnych regulujących ruch żeglugowy na drogach wodnych;

w.

rcl

18) załadunek, przeładunek i przewóz ładunku;

5) korzystać z pomocy i wydawnictw nawigacyjnych;

19) techniki składowania i zabezpieczania ładunku

przed uszkodzeniem;

9) posługiwać się środkami łączności na statku;

20) obsługa ruchu pasażerskiego;

10) prowadzić akcję ratunkową z wykorzystaniem

statku lub łodzi;

21) dokumentacja statkowa;

22) prace bosmańskie;

11) stosować tryb postępowania po wypadkach

żeglugowych;

23) procedury postępowania w stanach awaryjnych

i zagrożenia;

12) planować i prowadzić podróż w obrębie europejskich dróg wodnych;

24) zjawiska zachodzące podczas procesu spalania

i rozwoju pożaru;

13) oceniać parametry

żeglownego;

25) zapobieganie pożarom na statkach;

26) sprzęt i instalacje do wykrywania i gaszenia pożarów na statkach;

27) sprzęt ratowniczy i ratunkowy oraz awaryjny na

statkach;

eksploatacyjne

szlaku

14) określać jakość drogi wodnej na podstawie obowiązującej klasyfikacji;

15) korzystać z urządzeń wodnych;

16) korzystać z technicznego wyposażenia portów

i przeładowni;

ww

28) techniki ratunkowe i ratownicze;

29) zasady prowadzenia akcji ratunkowych i ratowniczych;

30) podstawowa pomoc medyczna;

31) ochrona środowiska wodnego przed zanieczyszczeniami;

32) środki, procedury i dokumenty związane z zapobieganiem zanieczyszczeniom środowiska;

33) przepisy oraz zasady dotyczące bezpieczeństwa

załogi, bezpieczeństwa statku, ruchu żeglugowego i ochrony środowiska naturalnego, w tym

konwencje międzynarodowe.

17) tworzyć bezpieczne systemy ruchu statków;

18) określać zasady bezpieczeństwa ruchu żeglugowego.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia ujęte są w następujących działach

programowych

1) teoria i praktyka manewrowania statkiem, zestawem pchanym, sprzężonym i holowanym;

2) nawigacja śródlądowa;

3) nawigacja morska;

12) obsługiwać systemy hydrauliczne;

5) przepisy dotyczące żeglugi na śródlądowych

drogach wodnych;

13) obsługiwać systemy pneumatyczne;

6) przepisy dotyczące żeglugi na wodach morskich;

7) locja śródlądowa i morska;

8) meteorologia i hydrologia;

9) wzrokowa i dźwiękowa sygnalizacja statków;

10) oznakowanie nawigacyjne na drogach wodnych;

15) obsługiwać systemy statkowe: zęzowy, balastowy, parowy, transportowy, oczyszczania i zasilania paliwa, wody sanitarnej i pitnej, ochrony

przeciwpożarowej,

sprężonego

powietrza,

chłodniczy, wentylacji i klimatyzacji, oczyszczania wód zaolejonych, oczyszczania ścieków sanitarnych, otwierania ładowni;

17) oceniać stan techniczny urządzeń na podstawie

parametrów pracy;

.go

12) ratownictwo wodne;

13) tryb postępowania powypadkowego;

14) planowanie podróży drogą wodną w obrębie

europejskich dróg wodnych;

15) klasyfikacja śródlądowych dróg wodnych;

17) budowle hydrotechniczne;

14) obsługiwać urządzenia oraz mechanizmy pomocnicze;

16) dobierać, obsługiwać i dokonywać odczytu

przyrządów kontrolno-pomiarowych;

11) środki łączności na statku;

16) utrzymanie szlaku żeglownego;

v.p

l

4) nawigacja techniczna;

18) techniczne wyposażenie portów i przeładowni;

19) wykrywać i usuwać typowe niesprawności

w systemach sterowania i nadzoru maszyn

i urządzeń w siłowni statkowej;

20) klasyfikować,

charakteryzować,

użytkować

i oceniać przydatność płynów eksploatacyjnych

stosowanych na statku;

21) stosować strategie obsługiwania maszyn, urządzeń i systemów statkowych;

w.

rcl

19) zasady bezpieczeństwa ruchu żeglugowego.

18) wykrywać i usuwać niesprawności systemów

siłowni statkowych na podstawie parametrów

pracy;

BLOK: SIŁOWNIE, MECHANIZMY I URZĄDZENIA

POMOCNICZE STATKÓW

22) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) charakteryzować i klasyfikować siłownie statkowe;

2) charakteryzować i klasyfikować silniki statkowe;

3) charakteryzować i klasyfikować źródła prądu

elektrycznego na statku;

23) stosować odpowiednie technologie montażu

i demontażu maszyn, urządzeń i systemów statkowych;

24) oceniać stan techniczny maszyn, urządzeń i elementów systemów statkowych;

25) dobierać technologie naprawy maszyn i urządzeń statkowych;

4) charakteryzować i klasyfikować systemy elektryczne i elektroniczne;

26) stosować narzędzia i przyrządy podczas remontu statku;

5) charakteryzować i klasyfikować maszyny elektryczne stosowane na statku;

27) stosować wybrane techniki warsztatowe w zakresie podstawowych prac ślusarskich i obróbki

mechanicznej skrawaniem;

ww

6) charakteryzować i klasyfikować elementy i systemy hydrauliczne stosowane na statku;

7) charakteryzować i klasyfikować elementy i systemy pneumatyczne stosowane na statku;

8) charakteryzować i klasyfikować

i mechanizmy pomocnicze;

urządzenia

28) stosować wybrane techniki warsztatowe w zakresie podstawowych sposobów spajania;

29) stosować wybrane techniki warsztatowe w zakresie regeneracji części maszyn i urządzeń;

30) stosować przyrządy kontrolno-pomiarowe;

9) uruchamiać, obsługiwać i wyłączać siłownię

statkową;

31) usuwać nieszczelności w maszynach, urządzeniach i systemach statkowych;

10) uruchamiać, obsługiwać i wyłączać silnik statkowy;

32) dobierać metody konserwacji i ochrony przed

korozją oraz nakładać powłoki ochronne;

11) obsługiwać źródła prądu elektrycznego na statku;

33) sprawować nadzór podczas wykonywania napraw i remontów;

34) uczestniczyć w przygotowaniu siłowni statkowej do remontu stoczniowego;

35) posługiwać się dokumentacją techniczną;

36) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

wykonywania prac konserwacyjno-remontowych siłowni statkowych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia ujęte są w następujących działach

programowych

1) charakterystyka i klasyfikacja siłowni statkowych;

18) diagnostyka systemów siłowni statkowych;

19) podstawy automatyki siłowni statkowej;

20) płyny eksploatacyjne stosowane w siłowniach

statkowych;

21) strategie obsługiwania maszyn, urządzeń i systemów statkowych;

22) ergonomia stanowiska pracy;

23) montaż i demontaż maszyn, urządzeń oraz systemów statkowych;

24) ocena stanu technicznego maszyn, urządzeń

i elementów systemów statkowych;

25) technologia naprawy maszyn i urządzeń statkowych;

.go

2) charakterystyka i klasyfikacja silników statkowych;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

3) charakterystyka i klasyfikacja źródeł prądu elektrycznego na statku;

26) narzędzia i przyrządy stosowane podczas remontu statku;

27) podstawowe prace ślusarskie i obróbka mechaniczna skrawaniem;

4) charakterystyka i klasyfikacja systemów elektrycznych i elektronicznych;

28) podstawowe sposoby spajania stosowane na

statku;

5) charakterystyka i klasyfikacja maszyn elektrycznych stosowanych na statku;

29) wybrane techniki regeneracji części maszyn

i urządzeń stosowane na statku;

6) charakterystyka i klasyfikacja elementów i systemów hydraulicznych stosowanych na statku;

30) przyrządy kontrolno-pomiarowe na statku;

31) uszczelnienia maszyn, urządzeń i systemów

statkowych;

w.

rcl

7) charakterystyka i klasyfikacja elementów i systemów pneumatycznych stosowanych na statku;

8) charakterystyka i klasyfikacja urządzeń i mechanizmów pomocniczych;

9) budowa, typowe parametry i obsługa siłowni

statkowej;

10) budowa, zasada działania, parametry pracy

i obsługa silników statkowych;

11) źródła prądu elektrycznego na statku;

12) budowa, zasada działania, parametry pracy

i obsługa systemów hydraulicznych;

13) budowa, zasada działania, parametry pracy

i obsługa systemów pneumatycznych;

ww

14) budowa, zasada działania, parametry pracy

i obsługa urządzeń i mechanizmów pomocniczych statku;

15) budowa, zasada działania, parametry pracy

i obsługa systemów statkowych: zęzowego, balastowego, parowego, transportu, oczyszczania

i zasilania paliwa, wody sanitarnej i pitnej,

ochrony przeciwpożarowej, sprężonego powietrza, chłodniczego, wentylacji i klimatyzacji,

oczyszczania wód zaolejonych, oczyszczania

ścieków sanitarnych, otwierania ładowni;

16) budowa, zasada działania, zakres stosowania

i obsługa przyrządów kontrolno-pomiarowych;

17) diagnostyka maszyn i urządzeń na statku;

32) korozja i ochrona przed korozją;

33) nadzór nad naprawami i remontami;

34) przygotowanie siłowni statkowej do remontu

stoczniowego;

35) dokumentacja techniczna;

36) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska podczas wykonywania

prac konserwacyjno-remontowych siłowni statkowych.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

4) opracowywać plan marketingowy;

5) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w językach obcych, w szczególności w języku angielskim i niemieckim, związane z realizacją zadań zawodowych;

10) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

7) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

11) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

8) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

12) bezpieczeństwo i higiena pracy;

9) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

10) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

11) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

13) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

14) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

15) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

16) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

17) prowadzić negocjacje;

13) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

14) elementy ergonomii;

15) środki ochrony indywidualnej;

16) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

17) elementy fizjologii i higieny pracy;

18) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

.go

12) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

v.p

l

6) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

20) elementy socjologii i psychologii pracy;

21) formy doskonalenia zawodowego;

22) źródła informacji zawodowej;

23) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku programowego

w.

rcl

18) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

19) zasady i metody komunikowania się;

Minimalna liczba

godzin w okresie

kształcenia w %*

Podstawy wiedzy technicznej

15

19) podejmować decyzje;

Podstawy wiedzy o statku

20

20) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

Locja i nawigacja

25

Siłownie, mechanizmy

i urządzenia pomocnicze

statków

25

Podstawy działalności

zawodowej

10

21) korzystać z różnych źródeł informacji w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

22) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) gospodarka rynkowa;

ww

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

Razem

95**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży.

** Pozostałe 5% godzin jest przeznaczone do rozdysponowa-

nia przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

III. ZALECANE WARUNKI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

REALIZACJI

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

1) pracownia locji i nawigacji;

6) strategie marketingowe;

7) języki obce, w szczególności język angielski

i niemiecki w zakresie czterech kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu, mówienie,

czytanie i pisanie);

8) metody poszukiwania pracy;

9) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

2) pracownia silników statkowych, maszyn i urządzeń

pomocniczych;

3) warsztat prac bosmańskich;

4) pracownia komputerowa;

5) pracownia rysunku technicznego i komputerowego wspomagania projektowania;

b) czterosuwowego silnika statkowego,

7) pracownia materiałoznawstwa;

c) turbodoładowarki,

8) pracownia remontów i badań nieniszczących;

d) pomp wtryskowych;

11) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

9) symulator siłowni statkowej;

10) warsztaty szkolne;

11) statek żeglugi śródlądowej do celów szkoleniowych.

P ra c ow nia loc ji i n awi g acj i p o wi n n a by ć wy p o s a ż ona w

1) modele statków i urządzeń wodnych;

3) przyrządy i przybory nawigacyjne;

4) mapy, informatory, zbiory przepisów, pomoce

i wydawnictwa nawigacyjne;

meteorologicznych

6) radiotelefony i środki łączności wewnętrznej na

statku;

7) radar i modele reflektorów radarowych;

8) kompas magnetyczny;

Stanowiska w pracowni powinny być wyposażone

w programy symulacyjne wymienionych urządzeń.

Wa r szta t pr a c bosma ńskich powinie n b yć

wy posa żony w

1) stanowisko do prac taklarskich (linowych);

2) stanowisko do prac ślusarsko-montażowych;

3) stanowisko do prac konserwacyjno-malarskich

(wyposażone w ręczne i mechaniczne narzędzia

oraz urządzenia do przygotowywania powierzchni

metalowych i drewnianych do malowania);

.go

2) znaki żeglugowe;

5) przyrządy do pomiarów

i hydrologicznych;

v.p

l

6) pracownia elektrotechniki, elektroniki i automatyki;

4) stanowisko do obróbki drewna i tworzyw sztucznych (wyposażone w elektronarzędzia do obróbki

drewna);

5) stanowisko do spawania gazowego;

6) stanowisko do spawania elektrycznego.

Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yp o sa żona w

1) stanowiska komputerowe (jedno dla jednego ucznia);

10) tablice do ćwiczeń ze światłami sygnalizacji statków w ruchu i na postoju.

2) drukarki;

w.

rcl

9) urządzenia do nadawania sygnałów dźwiękowych

i alarmowych;

P ra c ow nia s il n i kó w statko wych , ma szy n

i u r z ą dz e ń pom o cn i cz ych p o wi n n a b yć wy pos a ż ona w

1) stanowisko z silnikiem statkowym obciążonym

prądnicą lub hamulcem wodnym wyposażone w

a) przyrządy kontrolno-pomiarowe do analizy pracy silnika i oceny jego stanu technicznego,

b) urządzenie do indykowania silnika,

c) wyposażenie do pomiaru średniego ciśnienia

indykowanego;

ww

2) stanowisko z silnikiem statkowym przeznaczonym

do przeglądów i remontów;

3) rzutnik multimedialny;

4) oprogramowanie specjalistyczne.

Pr a cownia r y sunku te chniczne go i kom p u t er owe go wspoma ga nia pr oje ktowa nia po w i n na by ć wy posa żona w

1) stanowiska rysunkowe (jedno dla jednego ucznia);

2) stanowiska komputerowe (jedno dla jednego ucznia);

3) drukarki;

4) modele części maszyn;

5) eksponaty części maszyn;

3) stanowisko do sprawdzania wtryskiwaczy;

6) przykładową dokumentację techniczną;

4) stanowisko pomp;

5) stanowisko sprężarek;

6) stanowisko urządzeń oczyszczających — wirówek;

7) stanowisko chłodnicze;

8) narzędzia do demontażu i montażu urządzeń;

9) stanowisko do mycia części maszyn;

10) plansze z przekrojami

a) dwusuwowego silnika statkowego,

7) oprogramowanie do wspomagania projektowania

typu CAD.

Pr a cownia e le ktr ote chniki, e le ktr oniki i au t o ma ty ki powinna by ć wy posa żona w

1) stanowisko do pomiaru podstawowych wielkości

elektrycznych, z wykorzystaniem typowych przyrządów — mierników analogowych i cyfrowych;

2) stanowisko do badania transformatorów;

3) stanowisko do badania akumulatorów;

4) stanowisko do badania silników elektrycznych;

5) stanowisko do badania prądnicy;

6) stanowisko do badania zasilaczy energoelektronicznych;

7) stanowisko do badania układów i elementów elektronicznych;

8) stanowisko do pomiaru stanu izolacji;

Poz. 998

Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

1) stanowisko do prac ślusarskich;

2) podstawowe przyrządy pomiarowe

a) suwmiarki,

b) mikrometry,

c) średnicówki,

9) stanowisko do badania urządzeń radiokomunikacji;

10) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

d) macki pomiarowe,

e) wysokościomierze,

f) głębokościomierze,

g) czujniki zegarowe,

1) próbki materiałów stosowanych w okrętownictwie;

h) wzorce zarysu gwintu;

2) mikroskop metalograficzny;

3) zgłady metalograficzne;

4) przyrządy do pomiaru twardości;

.go

P ra c ow nia m a teri ał o z n awstwa p o wi n na by ć

w y pos a ż ona w

3) wiertarkę ręczną;

4) szlifierkę ręczną;

5) szlifierkę kątową;

5) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

6) tokarkę;

7) wiertarkę stołową;

8) strugarkę;

1) stanowisko do demontażu i montażu urządzeń;

9) frezarkę;

2) stanowisko do pomiarów;

10) szlifierkę stołową;

w.

rcl

P ra c ow nia r e mo n tó w i b ad ań n i en i sz c zą cy ch

p o w inna by ć wyp o saż o n a w

3) następujące stanowiska do badań nieniszczących

a) stanowisko do badań ultradźwiękowych,

b) stanowisko do badań magnetyczno-proszkowych,

c) stanowisko do badań radiograficznych,

11) stanowisko do cięcia i spawania gazowego;

12) stanowisko do cięcia i spawania elektrycznego;

13) stanowisko do lutowania;

14) stanowisko do klejenia;

d) stanowisko do badań elektrycznych;

4) stanowisko do diagnostyki wibroakustycznej;

16) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

5) przyrządy do endoskopii;

6) stanowisko do hydraulicznych prób ciśnieniowych;

7) stanowisko z urządzeniem do hydraulicznego napinania śrub;

8) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

ww

Sy m ula t or s iło wn i statko wej p o wi n i e n by ć

w y pos a ż ony w

1) symulator operacyjny

a) centralę manewrowo-kontrolną

i główną tablicą rozdzielczą,

15) stanowisko do prac elektrycznych;

z

pulpitem

b) siłownię z lokalnymi stanowiskami sterowania,

c) oprogramowanie do symulacji wszystkich stanów siłowni;

Sta te k że glugi śr ódlą dowe j do ce lów s z k o l eniowy ch, jego urządzenia, systemy i wyposażenie

powinny spełniać wszystkie wymagania określone dla

statków o danej pojemności brutto, uprawiających

odpowiedni rodzaj żeglugi, zgodnie z przepisami

o żegludze śródlądowej lub zgodnie z Kodeksem morskim, a także wypełniać wymagania konwencji

międzynarodowych, w tym dotyczących bezpieczeństwa życia na morzu oraz o zapobieganiu zanieczyszczeniom morza przez statki.

Wyposażenie statku powinno umożliwiać nabycie

praktycznych umiejętności zawodowych określonych

w blokach podstawy programowej.

Wszystkie pomieszczenia powinny składać się z sali

lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

3) schematy systemów;

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla

nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla

uczniów.

4) dokumentację techniczną i instrukcje stanowiskowe.

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

2) stanowisko instruktorskie;

ww

v.p

l

.go

w.

rcl

ww

w.

rcl

.go

v.p

l

— 9828 —

Dziennik Ustaw i Monitor Polski są dostępne w Internecie pod adresem www.wydawnictwa.cuw.gov.pl i www.rcl.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rządowe Centrum Legislacji — Departament Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego,

al. J.Ch. Szucha 2/4, 00-582 Warszawa, tel. 22 622-66-56

Skład, druk i kolportaż: Centrum Usług Wspólnych — Wydział Wydawnictw i Poligrafii,

ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 22 694-67-52, faks 22 694-60-48

www.wydawnictwa.cuw.gov.pl

e-mail: wydawnictwa@cuw.gov.pl

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Centrum Usług Wspólnych — Wydział Wydawnictw i Poligrafii,

ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 1994/W/C/2011

ISSN 0867-3411

Cena 10,90 zł (w tym VAT)

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2011.08.12

15:22:56 +02'00'

— 9745 —

Poz. 998

998

v.p

l

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1)

z dnia 4 lipca 2011 r.

w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: technik awionik, technik budownictwa

okrętowego, technik eksploatacji portów i terminali, technik logistyk, technik mechanik lotniczy,

technik mechanik okrętowy, technik nawigator morski, technik spedytor i technik żeglugi śródlądowej

Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia

7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r.

Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje

3) technik eksploatacji portów i terminali — symbol

cyfrowy 342[03];

4) technik logistyk — symbol cyfrowy 342[04];

.go

Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji

Narodowej z dnia 4 lipca 2011 r. (poz. 998)

Załącznik nr 1

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK AWIONIK

SYMBOL CYFROWY 314[06]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) interpretować zjawiska i prawa z zakresu elektrotechniki, elektroniki, techniki cyfrowej, automatyki lotniczej oraz mechaniki technicznej,

termodynamiki, aerodynamiki i mechaniki lotu;

18) dobierać i stosować środki bezpieczeństwa podczas wykonywania prac na statku powietrznym

i w warsztatach;

19) określać wpływ zjawisk elektromagnetycznych

na obsługę systemów elektronicznych statku

powietrznego;

.go

2) klasyfikować statki powietrzne według rozwiązań konstrukcyjnych i przeznaczenia;

17) wykonywać proste operacje montażowe, obsługowe i naprawcze awioniki statku powietrznego

na podstawie dokumentacji technicznej;

3) odczytywać i wykonywać schematy logiczne,

ideowe, blokowe, montażowe oraz szkice i rysunki techniczne układów oraz instalacji elektrycznych i elektronicznych występujących

w sprzęcie lotniczym;

4) określać właściwości oraz zastosowanie materiałów używanych w awionice;

5) mierzyć wielkości elektryczne i nieelektryczne

oraz interpretować i interpolować wyniki pomiarów;

21) wypełniać dokumentację wykonawczą procesów produkcyjnych i obsługowych;

22) korzystać ze specjalistycznych programów komputerowych stosowanych w lotnictwie;

23) oceniać wpływ środowiska pracy na jakość wykonywanej pracy zawodowej;

24) współdziałać w zespole oraz samodzielnie podejmować decyzje w warunkach izolacji i niepełnej informacji;

w.

rcl

6) wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej

i mechanicznej, z zastosowaniem elektronarzędzi i narzędzi pneumatycznych;

20) dobierać i stosować urządzenia pomiarowe oraz

oceniać ich stan techniczny;

7) wykonywać połączenia rozłączne i nierozłączne

elementów elektrycznych i elektronicznych oraz

prostych elementów mechanicznych;

8) posługiwać się dokumentacją technologiczną,

eksploatacyjną i obsługi sprzętu lotniczego,

sporządzoną w języku polskim i angielskim;

9) klasyfikować elementy i podzespoły wchodzące

w skład awioniki statków powietrznych według

ich przeznaczenia, zasady działania i budowy;

25) posługiwać się językiem angielskim w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

26) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

27) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

28) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

29) kierować zespołem pracowników;

11) korzystać z dokumentacji technicznej montażu,

użytkowania i obsługi technicznej awioniki statków powietrznych, opracowanej w języku polskim i angielskim;

31) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

ww

10) identyfikować procesy korozyjne zachodzące

w sprzęcie lotniczym oraz usuwać korozję i zapobiegać jej powstawaniu;

12) użytkować, konserwować i przechowywać urządzenia pomocnicze służące do obsługi statków

powietrznych;

13) określać elektroniczne, cyfrowe i analogowe

systemy statku powietrznego;

14) określać wyposażenie nawigacyjne statków powietrznych;

30) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

32) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego;

33) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

15) diagnozować stan elementów, układów i urządzeń wchodzących w skład awioniki statku powietrznego;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

awionik powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

16) posługiwać się aparaturą kontrolno-pomiarową

do oceny stanu technicznego awioniki;

1) realizacji i dokumentowania planowej obsługi

technicznej awioniki;

2) stosowania procedur lokalizacji niesprawności

w awionice i instalacjach elektrycznych statków

powietrznych, z wykorzystaniem dokumentacji

technicznej przeznaczonej do tego celu, oraz dokumentowania tych procesów;

3) określania zdatności do dalszej eksploatacji urządzeń i elementów wyposażenia awioniki statku

powietrznego;

4) montażu i demontażu elementów awioniki oraz

dokumentowania tych procesów;

5) udziału w przygotowaniach statków powietrznych do obsługi technicznej.

II. BLOKI PROGRAMOWE

BLOK: PODSTAWY WIEDZY LOTNICZEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) stosować systemy liczbowe dziesiętne, dwójkowe, ósemkowe, szesnastkowe oraz umieć przeliczać je z systemu dziesiętnego na dwójkowy,

ósemkowy, szesnastkowy i odwrotnie;

2) stosować logarytmy naturalne i dziesiętne;

3) obliczać równania liniowe i równania II stopnia;

4) obliczać współrzędne prostokątne i biegunowe;

5) rozróżniać stany skupienia i określać ich parametry i zmiany;

.go

Podstawa programowa kształcenia w zawodzie technik awionik jest zgodna z rozporządzeniem Komisji

(WE) nr 2042/2003 z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie nieprzerwanej zdatności do lotu statków powietrznych oraz wyrobów lotniczych, części i wyposażenia,

a także w sprawie zezwoleń udzielanych instytucjom

i personelowi zaangażowanym w takie zadania

(Dz. Urz. UE L 315 z 28.11.2003, str. 1, z późn. zm.;

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 7,

str. 541, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem

nr 2042/2003/WE”, w zakresie przygotowania zawodowego personelu poświadczającego obsługę statków

powietrznych.

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

7) obliczać środki masy (ciężkości);

8) obliczać naprężenia rozciągające, ściskające,

zginające, tnące i skręcające;

9) obliczać siłę tarcia;

10) obliczać gęstość i ciężar właściwy oraz lepkość

płynów;

11) interpretować i stosować prawo Bernoulliego;

12) obliczać ciśnienie statyczne, dynamiczne, całkowite oraz liczby Macha;

w.

rcl

Treści kształcenia zawarte w blokach programowych

odpowiadają wymaganiom niezbędnym do uzyskania

licencji uprawniającej do poświadczania obsługi statków powietrznych, wprowadzonej załącznikiem III do

rozporządzenia nr 2042/2003/WE. Załącznik ten i wprowadzona na jego podstawie licencja zwane są dalej

odpowiednio „przepisem i licencją PART-66”. Dla zawodu technik awionik właściwą jest licencja PART-66,

kategorii B2.

6) obliczać siły, momenty i pary sił oraz przedstawiać je jako wektory;

Zasady zatwierdzania standardów szkół i organizacji

prowadzących kształcenie osób ubiegających się

o wydanie licencji PART-66 określa załącznik IV do

rozporządzenia nr 2042/2003/WE, zwany dalej „przepisem PART-147”.

ww

Zasady zatwierdzania standardów organizacji obsługi

technicznej statków powietrznych, mających także

uprawnienia do prowadzenia kształcenia praktycznego osób ubiegających się o wydanie licencji PART-66,

określają załączniki I i II do rozporządzenia

nr 2042/2003/WE, zwane dalej odpowiednio „przepisami PART-M i PART-145”.

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

1) podstawy wiedzy lotniczej;

2) statki powietrzne i ich zespoły napędowe;

3) awionika statków powietrznych;

4) środowisko pracy i przepisy lotnicze;

5) podstawy działalności zawodowej.

13) wyjaśniać pojęcia: ciepło, pojemność cieplna,

ciepło właściwe, ciepło parowania, ciepło spalania, wymiana ciepła, rozszerzalność objętościowa;

14) stosować pierwsze i drugie prawo termodynamiki;

15) wyjaśniać pojęcia: ruch jednostajny prostoliniowy, ruch obrotowy, ruch okresowy, wahadłowy,

drgania harmoniczne, rezonans;

16) wyjaśniać pojęcie sprawności układów mechanicznych stosowanych w konstrukcjach lotniczych;

17) wyjaśniać pojęcia: ruch falowy, fale mechaniczne, sinusoidalny ruch falowy, zjawiska interferencji, fale stojące;

18) wyjaśniać pojęcia: dźwięk, prędkość dźwięku,

zjawisko Dopplera;

19) wyjaśniać prawa odbicia i załamania światła

w różnych ośrodkach;

20) przeliczać jednostki miar między różnymi układami metrycznymi;

21) stosować pojęcia matematyczne i fizyczne do

opisywania zjawisk dotyczących mechaniki lotu

statków powietrznych, budowy, działania oraz

obsługi urządzeń i podzespołów wchodzących

w skład awioniki;

22) posługiwać się terminologią z zakresu elektrotechniki w języku polskim i angielskim;

23) charakteryzować podstawowe zjawiska zachodzące w polu elektrycznym, magnetycznym

i elektromagnetycznym;

24) stosować podstawowe prawa elektrotechniki do

obliczania obwodów elektrycznych prądu stałego i przemiennego występujących na statkach

powietrznych;

25) wyjaśniać zasady działania i bezpiecznego użytkowania maszyn i urządzeń elektrycznych oraz

ich zabezpieczeń;

26) wyjaśniać działanie maszyn prądu stałego

i przemiennego oraz zasady sterowania parametrami ich pracy;

45) interpretować krzywą biegunową profilu skrzydła samolotu;

46) wyjaśniać zasady określania granicznych parametrów lotu statku powietrznego, a w szczególności przeciągnięcia i kryzysu falowego na powierzchni skrzydła;

47) określać wpływ zjawisk elektromagnetycznych

i wyładowań elektrostatycznych na użytkowanie

systemów elektronicznych statku powietrznego;

48) wyjaśniać współzależność siły nośnej, siły oporu, siły ciężkości oraz siły ciągu w typowych stanach lotu;

49) znać podstawowe wzory mechaniki lotu do obliczania sił działających na statek powietrzny;

50) rozróżniać rodzaje prędkości w odniesieniu do

prędkości dźwięku oraz liczby Macha;

.go

27) wyjaśniać działanie elementów elektronicznych

i charakteryzować ich parametry;

Poz. 998

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

28) wyjaśniać działanie i zastosowanie układów

scalonych;

29) wyjaśniać budowę i sprawdzać działanie serwomechanizmów elektrycznych;

30) wyjaśniać działanie przetworników: analogowo-cyfrowego i cyfrowo-analogowego;

51) określać rodzaje czynników warunkujących stateczność i sterowność statku powietrznego.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

31) identyfikować sygnały elektryczne na poszczególnych wyprowadzeniach analogowych układów scalonych;

1) systemy numeryczne: dwójkowy, ósemkowy

i szesnastkowy oraz wzajemne przeliczanie

z systemem dziesiętnym;

32) charakteryzować zasady propagacji fal elektromagnetycznych;

2) logarytmy naturalne i dziesiętne;

3) równania liniowe i równania II stopnia;

w.

rcl

33) charakteryzować schematy obwodów logicznych stosowanych na statkach powietrznych;

34) wyjaśniać zastosowanie oraz identyfikować

multipleksery w schematach logicznych;

35) wyjaśniać działanie i zastosowanie światłowodów w systemach statku powietrznego i w technice giroskopowej;

36) identyfikować podstawowe rodzaje wyświetlaczy stosowanych na statkach powietrznych

(CRT, LED, LCD);

37) wyjaśniać zastosowania laserów w giroskopach

lotniczych;

38) identyfikować typowe elektroniczne systemy

statku powietrznego;

ww

39) charakteryzować podstawowe właściwości oraz

identyfikować materiały stosowane do budowy

statków powietrznych;

40) charakteryzować właściwości kompozytów

i materiałów niemetalowych najczęściej stosowanych w lotnictwie;

41) wyjaśniać istotę i przyczyny korozji oraz podatność materiałów na korozję;

42) dobierać i posługiwać się narzędziami ręcznymi

i mechanicznymi;

43) dobierać i stosować materiały do obsługi urządzeń awioniki statku powietrznego;

44) wyjaśniać istotę powstawania sił aerodynamicznych i zależności między nimi;

4) proste konstrukcje geometryczne i odwzorowania graficzne, zależności trygonometryczne,

współrzędne prostokątne i biegunowe;

5) właściwości fizyczne materii, związki chemiczne

oraz stany skupienia;

6) siła, moment siły i para sił;

7) środek masy (ciężkości);

8) elementy teorii naprężeń i odkształceń: rozciąganie, ściskanie, ścinanie i skręcanie;

9) tarcie i jego rodzaje, współczynnik tarcia;

10) właściwości płynów: ciężar właściwy, gęstość,

lepkość, opór przepływu;

11) prawo Bernoulliego, ciśnienie statyczne, ciśnienie dynamiczne oraz całkowite;

12) ruch: jednostajny prostoliniowy, obrotowy,

okresowy i wahadłowy, podstawy teorii drgań;

13) pojęcie sprawności mechanicznej;

14) siła, praca, moc, energia (potencjalna, kinetyczna i całkowita), sprawność;

15) pęd, impuls siły, zachowanie pędu oraz zasada

stateczności;

16) definicja ciepła, pojemność cieplna, ciepło właściwe, wymiana ciepła i rozszerzalność objętościowa;

17) termometry i skale temperatur;

18) pierwsze i drugie prawo termodynamiki;

46) budowa i działanie tranzystorów PNP i NPN, testowanie i zastosowanie tranzystorów;

20) właściwości światła, prawa odbicia i załamania

światła;

47) obwody zintegrowane, działanie i funkcje

wzmacniacza operacyjnego, działanie i metody

łączenia stopni wzmacniacza;

21) istota ruchu falowego, fale mechaniczne, interferencja, fale stojące;

22) powstawanie dźwięku, prędkość dźwięku, natężenie i wysokość dźwięku, zjawisko Dopplera;

23) struktura atomów, molekuł, jonów i związków

chemicznych;

24) molekularna struktura przewodników, półprzewodników i izolatorów;

25) terminologia z zakresu elektrotechniki;

27) wytwarzanie energii elektrycznej, łączenie ogniw;

28) obwody prądu stałego i ich obliczanie, prawo

Ohma, pierwsze i drugie prawo Kirchhoffa;

29) potencjometry i reostaty;

48) opis i zastosowanie obwodów drukowanych;

49) stosowanie pojęć: obwód zamknięty, obwód otwarty, dalsza obróbka, serwomechanizm, analogowy przetwornik, zero, tłumienie, sprzężenie

zwrotne, strefa nieczułości;

50) rodzaje rysunków technicznych, wykresy i rzuty;

51) lotnicze i inne stosowane normy wraz z ISO, AN,

MS, NAS i MIL;

52) specyfikacja 100 amerykańskiego Stowarzyszenia Transportu Lotniczego (ATA);

.go

26) statyczna energia elektryczna, przewodzenie

energii elektrycznej;

v.p

l

19) prawa przemiany gazów i ich wykorzystanie

w lotnictwie;

30) rezystancja, rezystory stałe i nastawne, termistory i warystory, budowa i zastosowanie;

31) budowa i działanie mostka Wheatstone’a;

54) układy lotniczych przyrządów elektronicznych

w kabinie statków powietrznych;

55) dane analogowe i dane cyfrowe, działanie i zastosowanie konwertorów;

56) działanie i wykorzystanie magistrali danych

w systemach stosowanych na statkach powietrznych;

w.

rcl

32) obliczanie mocy, pracy i energii prądu elektrycznego, rozpraszanie mocy przez rezystor;

53) budowa, działanie i zastosowanie następujących części składowych łączy synchronicznych

przeliczniki, dyferencjały, transformatory E i I,

nadajnik indukcyjny, nadajnik kapacytacyjny,

nadajnik synchroniczny;

33) kapacytancja, działanie, budowa i testowanie

kondensatorów;

34) właściwości magnesu, magnetyzacja i demagnetyzacja, budowa i działanie elektromagnesów;

57) obwody logiczne, interpretacja schematów logicznych, określenie powszechnie stosowanych

symboli;

35) siła magnetoelektryczna, reluktancja natężenia

komercyjnego, prądy wirowe;

58) działanie, układ i interfejsy głównych części

składowych mikrokomputera wraz z systemami

magistrali, działanie systemów archiwizacji danych;

36) indukcyjność, prawo Faradaya, prawo Lenza,

podstawowe zastosowania cewki indukcyjnej;

59) działanie i funkcje mikroprocesorów oraz ich

elementów składowych;

37) teoria silnika prądu stałego i prądnicy;

60) działanie i funkcje koderów i dekoderów;

38) teoria prądu przemiennego;

61) działanie, stosowanie i identyfikacja multiplekserów i demultiplekserów;

39) obwody rezystancyjne (R), pojemnościowe (C)

i indukcyjne (L);

ww

40) budowa i zasada działania transformatorów, obliczanie mocy, autotransformatory;

41) działanie i zastosowanie filtrów dolnoprzepustowych, górnoprzepustowych, środkowoprzepustowych i środkowozaporowych;

42) prądnice prądu przemiennego, alternatory

jednofazowe, dwufazowe i trójfazowe;

43) silniki prądu przemiennego, metody sterowania

prędkością i kierunkiem obrotów;

44) właściwości, budowa, oznaczenie i zastosowanie diod w obwodach, parametry diod;

45) części składowe, właściwości i symbole tranzystorów;

62) stosowanie techniki światłowodowej na statkach powietrznych;

63) zasady działania elektronicznych monitorów

ekranowych stosowanych na statkach powietrznych;

64) typowe elektroniczne i cyfrowe systemy stosowane na statkach powietrznych;

65) zasady postępowania z urządzeniami wrażliwymi na wyładowania elektrostatyczne;

66) oprogramowania do lotów i możliwe katastroficzne skutki wprowadzania niezatwierdzonych

zmian;

67) wpływ środowiska elektromagnetycznego na

obsługę techniczną systemów elektronicznych

statków powietrznych;

68) charakterystyka, właściwości i identyfikacja stopów żelaza oraz metali nieżelaznych i ich stopów stosowanych do budowy statków powietrznych oraz badanie wyrobów żelaznych

i metali nieżelaznych w celu określenia: twardości, wytrzymałości na rozciąganie, zmęczenie

i udarność;

69) kompozyty i niemetale stosowane do budowy

statków powietrznych, charakterystyka, właściwości i identyfikacja powszechnych kompozytów i niemetali, innych niż drewno, używanych

do budowy statków powietrznych, spoiwa

i uszczelniacze;

Poz. 998

1) klasyfikować statki powietrzne według rozwiązań konstrukcyjnych i przeznaczenia;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

2) wyjaśniać systemy identyfikacyjne przekroju

konstrukcyjnego i strefowego statku powietrznego;

3) wyjaśniać działanie układu sterowania w kanale

poprzecznym, podłużnym i kierunkowym statku

powietrznego;

4) charakteryzować układy konstrukcyjne oraz wyjaśniać zasady działania silnika turboodrzutowego i turbośmigłowego;

5) charakteryzować cechy statku powietrznego jako obiektu automatycznej regulacji, wyjaśniać

działanie urządzeń mechanizacji skrzydła;

71) elementy połączeń i ich stosowanie na statkach

powietrznych: śruby, śruby dwustronne, wkręty, zatrzaski, nity;

6) wyjaśniać zasadę pracy wirnika nośnego (wiropłatu) i stabilizacji ruchu śmigłowca;

.go

70) rodzaje, przyczyny korozji i ich identyfikacja, podatność na korozję, zapobieganie korozji;

72) rodzaje rur sztywnych i giętkich oraz ich złączy

stosowanych na statkach powietrznych;

7) wyjaśniać działanie układu automatycznego sterowania wirnikiem nośnym;

73) rodzaje sprężyn, materiały, właściwości i ich zastosowanie na statkach powietrznych;

8) rozróżniać rodzaje lotniczych przewodów sztywnych i miękkich oraz ich złączy;

74) rodzaje łożysk, ich budowa i zastosowanie;

9) rozróżniać stosowane na statku powietrznym

przewody elektryczne, łącza i ich kody identyfikacyjne;

75) rodzaje przekładni i ich zastosowanie na statkach powietrznych;

10) wyjaśniać zasady działania zintegrowanych magistrali danych w systemach statku powietrznego;

w.

rcl

76) linki sterowe, budowa, części składowe i zastosowanie na statkach powietrznych;

77) wymiary graniczne, luzy, tolerancje;

78) wykresy instalacji elektrycznej i schematy ideowe;

79) rodzaje, budowa i zastosowanie przewodów

elektrycznych oraz ich złączy, techniki ochrony

instalacji elektrycznej: wiązanie przewodów

i wsparcie wiązki przewodów, techniki koszulek

ochronnych wraz z obwojem obkurczania cieplnego, ekranowanie;

80) techniki badania nieniszczącego wraz z metodami penetrantu, radiograficzną, prądów wirowych, ultradźwiękową i boroskopową, techniki

wykrywania i usuwania usterek;

81) właściwości atmosfery;

82) zdarzenia nadzwyczajne, badanie po uderzeniu

pioruna oraz penetracja HIRF;

ww

83) podstawy aerodynamiki;

11) dobierać przyrządy do wykonywania pomiarów

elektrycznych;

12) korzystać z rysunków i schematów awioniki;

13) odczytywać i interpretować dane zawarte w tabelach rysunków;

14) łączyć, izolować i testować ciągłość przewodzenia instalacji elektrycznej statku powietrznego;

15) sprawdzać zabezpieczenie przewodów i wiązek

oraz ich mocowanie na statku powietrznym;

16) łączyć przewody elektryczne techniką połączeń

termokurczliwych, obciskaniem na gorąco,

oplotów oraz ekranować;

17) lutować przewody (lutowanie miękkie) i dokonywać kontroli złącz lutowanych;

18) określać ogólne zasady obsługi statku powietrznego i jego konserwacji podczas postoju;

84) mechanika lotu statku powietrznego;

19) stosować kontrolę wykonanej obsługi;

85) sterowanie statkiem powietrznym;

20) stosować normy lotnicze przy doborze śrub,

kołków i wkrętów stosowanych na statkach powietrznych;

86) loty z dużymi prędkościami;

87) stateczność i sterowność statków powietrznych;

88) aerodynamika wiropłatu.

BLOK: STATKI POWIETRZNE I ICH ZESPOŁY NAPĘDOWE

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

21) korzystać z norm lotniczych, a w szczególności

ISO, AN, MS, NAS i MIL, w tym w języku angielskim;

22) wyjaśniać ogólne zasady działania systemów

sterowania statkiem powietrznym w locie

(ATA 27);

23) stosować środki bezpieczeństwa przy wykonywaniu prac w obsłudze statków powietrznych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

Poz. 998

6) dobierać i posługiwać się sprzętem podstawowym do sprawdzania awioniki;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

7) opisywać rozmieszczenie i układ oraz funkcje

przyrządów w kabinie pilotów;

1) klasyfikacja statków powietrznych według konstrukcji i przeznaczenia;

8) stosować procedurę testowania autopilota;

2) systemy i instalacje statków powietrznych;

9) wyjaśniać działanie systemu automatycznej regulacji mocy silnika;

3) układy sterowania statków powietrznych;

4) zespoły napędowe statków powietrznych;

5) silniki turbinowe;

10) wyjaśniać połączenie systemów nawigacyjnych

z autopilotem i działanie układów zarządzania

lotem (FMS);

11) określać systemy automatycznego lądowania

i ich elementy;

6) przyrządy silnikowe;

12) wyjaśniać działanie systemów łączności VHF,

HF i ACARS;

.go

7) przewody i połączenia elektryczne stosowane

w statkach powietrznych;

8) lutowanie i badanie złącz lutowanych;

13) wyjaśniać działanie radiolatarni znakujących

(MKB);

9) urządzenia do ogólnej kontroli elektroniki lotniczej;

14) wyjaśniać działanie urządzeń i systemów radionawigacyjnych: VOR, ADF, DME, RNAV;

10) elementy teorii eksploatacji i obsługi technicznej;

11) obsługa i przechowywanie statku powietrznego;

15) wyjaśniać działanie antykolizyjnego systemu

ostrzeżeń w ruchu lotniczym (TCAS);

16) wyjaśniać działanie transpondera i wtórnego radaru nadzoru ruchu lotniczego;

12) ważenie i określanie położenia środka ciężkości

statku powietrznego;

17) wyjaśniać działanie radaru dopplerowskiego;

13) techniki montażu, demontażu elementów statku

powietrznego;

19) wyjaśniać zasady działania i wykorzystania

systemów GPS i GLONASS;

14) badanie i naprawa uszkodzonych elementów;

20) testować radiowysokościomierz (LRRA);

15) rodzaje korozji, zabezpieczania przeciwkorozyjne, usuwanie korozji;

21) testować radiokompas;

16) dokumentacja eksploatacyjna i obsługowa statków powietrznych;

23) montować akumulator na statku powietrznym

i oceniać jego działanie;

17) procedury i realizacja obsługi technicznej statków powietrznych;

24) testować instalacje zasilania prądem stałym

(DC) i prądem przemiennym (AC) oraz zasilania

awaryjnego;

w.

rcl

18) diagnozować działanie radaru pogodowego;

18) środki bezpieczeństwa w obsłudze statków powietrznych.

BLOK: AWIONIKA STATKÓW POWIETRZNYCH

1. Cele kształcenia

ww

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) odczytywać rysunki techniczne elementów konstrukcji i podzespołów statków powietrznych

oraz opisy w języku angielskim;

22) diagnozować działanie radiostacji pokładowych;

25) testować przetwornice, transformatory, prostowniki i regulatory napięć;

26) sprawdzać elementy zabezpieczenia obwodów;

27) wyjaśniać wymagania dotyczące elektronicznego sprzętu awaryjnego;

28) klasyfikować przyrządy pokładowe (ATA 31);

29) diagnozować działanie systemów pomiarowych: Pitota i Prandtla;

2) odczytywać schematy blokowe, logiczne, ideowe i montażowe instalacji i podzespołów wchodzących w skład awioniki;

30) diagnozować działanie przyrządów zasilanych

z instalacji powietrznych (wysokościomierz,

prędkościomierz, wariometr, machometr, ciśnieniomierz);

3) sprawdzać łączenia instalacji elektrycznej statku

powietrznego;

31) testować przyrządy giroskopowe (wskaźnik ślizgu, girobusola, sztuczny horyzont);

4) stosować technikę wykrywania i usuwania usterek awioniki;

32) obsługiwać rejestrator parametrów lotu;

5) określać rodzaje kanałów sterowania automatycznego (kierunku, przechylenia, pochylenia);

33) testować systemy ostrzegania o niesprawnościach elementów statku powietrznego oraz centralny system ostrzegawczy;

34) testować systemy oświetlenia statku powietrznego;

35) wyjaśniać działanie oraz funkcje centralnego

pokładowego komputera obsługowego;

Poz. 998

12) radiolatarnie ogólnokierunkowe VOR;

13) radiokompas (ADF);

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

14) przyrządowy system lądowania (ILS);

36) wyjaśniać działanie systemu wprowadzania danych do komputera pokładowego zarządzania

lotem oraz wykorzystanie biblioteki elektronicznej danych nawigacyjnych;

15) system pomiaru odległości (DME);

37) wyjaśniać zasady monitorowania stanu technicznego statku powietrznego;

18) system nawigacji RNAV;

38) wyjaśniać działanie elektronicznego sterowania

zespołem napędowym i systemami paliwowymi (FADEC);

20) radiowysokościomierz (LRRA);

39) testować system wskazań parametrów pracy

silnika;

22) inercyjny system nawigacyjny;

16) system nawigacyjny (VLF/Omega);

17) systemy dopplerowskie;

19) system GPS oraz GLONASS;

21) transponder;

23) układ antykolizyjny (TCAS);

.go

40) wyjaśniać zasadę działania urządzeń: nawigacyjnych, kontroli ruchu lotniczego, antykolizyjnych;

41) wyjaśniać zasadę działania radarów i systemów

radarowych;

42) wyjaśniać technikę demontażu i ponownego

montażu elementów awioniki;

43) stosować procedury obsługowe awioniki statku

powietrznego;

25) system komunikacji ARINC;

26) źródła, regulacja, obwody zasilania energią

elektryczną instalacji i awioniki statku powietrznego (ATA 24);

27) sprzęt i wyposażenie statku powietrznego

(ATA 25);

28) sterowanie lotem (ATA 27);

29) systemy przyrządów pokładowych (ATA 31);

w.

rcl

44) planować obsługę techniczną awioniki;

24) radar pogodowy;

45) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) rysunki techniczne elementów konstrukcji i podzespołów statków powietrznych oraz opisy w języku angielskim;

30) urządzenia i układy pomiaru ciśnienia;

31) układy pomiarowe Pitota i Prandtla;

32) wysokościomierze, mierniki prędkości pionowej;

33) mierniki prędkości lotu i machometry;

34) układy ostrzegawcze wysokościowe;

35) komputery pokładowe z danymi przebiegu lotu;

36) zasady pracy przyrządów giroskopowych;

2) schematy blokowe, logiczne, ideowe i montażowe instalacji i podzespołów wchodzących

w skład awioniki;

37) sztuczne horyzonty;

3) struktury systemów awioniki;

39) busole giroskopowe;

4) podstawy automatycznego sterowania lotem

statku powietrznego;

40) pokładowe przyrządy elektroniczne;

ww

5) systemy automatycznej regulacji mocy silników

samolotu;

6) systemy automatycznego lądowania, tryby podejścia i przyziemienia oraz monitorowania

przebiegu lotu;

7) automatyczne sterowanie statkiem powietrznym (ATA 22);

8) odbiorniki i nadajniki VHF, HF i ACARS;

38) zakrętomierze;

41) systemy wskazań kątów natarcia i sygnalizacji

o stanie przeciągnięcia;

42) układy pomiaru i wskazań ilości paliwa;

43) układy przyrządów kontroli działania zespołów

napędowych;

44) oświetlenie statku powietrznego (ATA 33);

45) światła zewnętrzne pozycyjne, reflektory lądowania i kołowania;

10) pokładowe rejestratory parametrów lotu;

46) światła w kabinie załogi statku powietrznego,

światła użytkowe w kabinie pasażerskiej i w ładowni;

11) rejestratory korespondencji i komunikacji na pokładzie statku powietrznego;

47) światła antykolizyjne (błyskowe, stroboskopowe);

9) awaryjne nadajniki lokalizacyjne (ELT);

48) centralny komputer pokładowy;

Poz. 998

49) biblioteki elektroniczne;

50) systemy obsługowe na pokładzie (ATA 45);

51) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

BLOK: ŚRODOWISKO PRACY I PRZEPISY LOTNICZE

obsługową

v.p

l

18) posługiwać się dokumentacją

i książkami pokładowymi;

19) sporządzać meldunki o wypadkach i przesłankach do wypadków.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) możliwości i ograniczenia człowieka związane

z wykonywaniem zadań zawodowych;

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

3) środowisko pracy;

4) przyczyny, rodzaje i skutki błędów;

.go

1) przewidywać zdarzenia, na które ma wpływ

działanie człowieka, i zapobiegać błędom ludzkim;

2) czynniki mające wpływ na wykonywanie zadań

zawodowych;

2) oceniać ograniczenia psychofizyczne człowieka;

5) przewidywanie błędów i ich unikanie;

3) określać negatywne czynniki mające wpływ na

wykonywanie zadań zawodowych;

6) rola Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa

Cywilnego (ICAO);

4) stosować zasadę odpowiedzialności indywidualnej i zbiorowej;

7) rola Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA);

5) uwzględniać warunki panujące w środowisku

pracy przy wykonywaniu zadań zawodowych

oraz przewidywać zagrożenia w miejscu pracy;

8) rola władz lotniczych państw członkowskich

Unii Europejskiej;

6) wyjaśniać modele i teorie błędów;

10) przepisy PART-145;

w.

rcl

9) przepisy PART-M;

7) określać rodzaje błędów w czynnościach obsługowych;

8) przewidywać skutki błędów i podejmować działania w celu ich uniknięcia;

9) postępować w sytuacjach awaryjnych zgodnie

z procedurami;

10) rozróżniać władze lotnicze krajowe i międzynarodowe oraz organizacje lotnicze, określać zakresy ich kompetencji;

11) wyjaśniać wzajemne zależności między przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi obsługi

technicznej statków powietrznych: PART-M,

PART-145, PART-66, PART-147 i JAR-OPS;

ww

12) określać kompetencje personelu poświadczającego obsługę w oparciu o znajomość przepisów

PART-66;

13) rozróżniać zatwierdzone organizacje obsługowe

w oparciu o znajomość przepisów PART-145;

14) rozpoznawać oznakowania i napisy na statku

powietrznym;

15) wyjaśniać zasady certyfikowania użytkowników

statków powietrznych oraz zakresy ich odpowiedzialności;

11) przepisy PART-66;

12) przepisy PART-147;

13) przepisy JAR-OPS;

14) zależności pomiędzy przepisami PART-M,

PART-145, PART-66, PART-147 i JAR-OPS;

15) certyfikacja podmiotów gospodarczych prowadzących działalność lotniczą według JAR-OPS;

16) wymagana dokumentacja do prowadzenia działalności gospodarczej według JAR-OPS;

17) znakowanie statków powietrznych;

18) dokumentacja statku powietrznego;

19) certyfikacja użytkowników statków powietrznych;

20) odpowiedzialność użytkowników statków powietrznych;

21) programy obsługi technicznej;

22) dyrektywy zdatności do lotów;

23) biuletyny i informacja obsługowa producenta.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

16) określać rodzaje wymaganej dokumentacji statku powietrznego;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

17) realizować program obsługi statku powietrznego;

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne lotniczych przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych;

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

6) strategie marketingowe;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

7) język angielski zawodowy w zakresie czterech

kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu,

mówienie, czytanie i pisanie);

4) opracowywać plan marketingowy;

8) metody poszukiwania pracy;

5) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w języku angielskim, związane z realizacją zadań zawodowych;

9) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

10) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

11) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

7) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

12) bezpieczeństwo i higiena pracy;

8) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej

w lotnictwie;

13) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

9) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

15) środki ochrony indywidualnej;

.go

6) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

10) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

11) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

12) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

14) elementy ergonomii;

16) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

17) elementy fizjologii i higieny pracy;

18) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

19) zasady i metody komunikowania się;

20) elementy socjologii i psychologii pracy;

21) formy doskonalenia zawodowego;

14) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

23) etyka.

w.

rcl

13) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

15) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

22) źródła informacji zawodowej;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

16) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

17) prowadzić negocjacje;

Nazwa bloku programowego

Minimalna

liczba godzin

w okresie

kształcenia

w %*

Podstawy wiedzy lotniczej

30

19) podejmować decyzje;

Statki powietrzne i ich zespoły napędowe

15

20) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

Awionika statków powietrznych

45

Środowisko pracy i przepisy lotnicze

5

21) korzystać z różnych źródeł informacji w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

Podstawy działalności zawodowej

4

22) przestrzegać zasad etyki.

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

ww

18) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) gospodarka rynkowa;

2) formy organizacyjno-prawne lotniczych przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych;

Razem

99**

w szkołach dla młodzieży.

** Pozostały 1% godzin jest przeznaczony do rozdysponowa-

nia przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

1) pracownia komputerowa;

7) zestaw norm rysunkowych;

3) pracownia technologii mechanicznej;

8) katalogi typowych części maszyn;

4) pracownia budowy i obsługi statków powietrznych oraz aerodynamiki i mechaniki lotu;

9) przykładowe dokumentacje techniczne.

5) laboratorium elektrotechniki, elektroniki analogowej i cyfrowej;

6) pracownia wyposażenia elektrycznego, serwomechanizmów i napędów automatyki lotniczej;

7) pracownia przyrządów pokładowych, systemów

pilotażowych, nawigacyjnych oraz komunikacyjnych statków powietrznych.

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

2) skaner i drukarki;

3) pakiet programów biurowych;

4) programy specjalistyczne;

5) rzutnik multimedialny.

Pr a cownia budowy i obsługi sta tków p o wie tr zny ch or a z a e r ody na miki i me c h an i k i

lotu powinna by ć wy posa żona w

1) modele różnych typów i rodzajów statków powietrznych: samolotów, śmigłowców i szybowców;

2) modele profili lotniczych;

3) eksponaty typowych półwyrobów i wyrobów stosowanych w lotnictwie, a w szczególności

a) śruby, wkręty, kołki i nakrętki,

.go

P ra c ow nia k om p u tero wa p o wi n n a b yć wy pos a ż ona w

v.p

l

2) pracownia języka angielskiego;

c) nity lotnicze,

d) przewody rurowe sztywne i miękkie oraz złącza

stosowane w instalacjach statków powietrznych,

e) sprężyny,

f) łożyska, koła zębate, pasowe, łańcuchowe oraz

łańcuchy, pasy, linki sterownicze;

w.

rcl

P ra c ow nia ję z y ka an g i el ski eg o p o wi n na by ć

w y pos a ż ona w

b) podkładki, zawleczki, przeciwnakrętki, druty, zamki szybkorozłączne, pierścienie sprężyste, zatyczki,

1) podręczniki techniki lotniczej, czasopisma, katalogi i albumy o tematyce lotniczej;

2) dokumentację techniczną, planistyczną i obsługową;

4) tunel dymowy do wizualizacji przepływów;

5) stanowisko do badania rozkładu ciśnień wzdłuż

profilu lotniczego w funkcji prędkości przepływu

powietrza;

5) foliogramy i plansze z frazeologią lotniczą i terminologią lotniczo-techniczną;

6) makiety (dioramy), plansze i fotografie sprzętu naziemnej obsługi statków powietrznych, a w szczególności: lotniskowych źródeł energii elektrycznej,

urządzeń do holowania i podnoszenia samolotów,

schodów, drabinek, pomostów, dystrybutorów

paliwowych, tlenowych, mieszanek hydraulicznych, wody oraz urządzeń do odladzania;

6) wykazy skrótów angielskich stosowanych w technice lotniczej.

7) makiety, modele, plansze, foliogramy i tablice instalacji samolotowych;

P ra c ow nia t e c h n o l o g i i m ech an i cz n ej powinn a by ć w y pos a ż o n a w

8) eksponaty i modele układów sterowania statków

powietrznych;

1) próbki różnych materiałów konstrukcyjnych stosowanych w lotnictwie;

9) eksponaty i modele elementów instalacji elektrycznych statków powietrznych;

2) próbki różnych rodzajów korozji i zabezpieczeń

przed korozją;

10) eksponaty i modele urządzeń wchodzących

w skład systemów łączności i radionawigacji;

3) specjalistyczne słowniki lotnicze;

ww

4) plansze statków powietrznych, ich instalacji, zespołów i części, z opisami w języku angielskim;

3) zestaw warsztatowych przyrządów pomiarowych;

4) stanowisko do wykonywania połączeń nitowanych, spawanych, lutowanych i klejonych;

11) modele i eksponaty instalacji pomiaru paliwa;

12) przeglądarkę z kompletem mikrofilmów dotyczących wybranych statków powietrznych;

5) stanowisko do wykonywania podstawowych prac

ślusarskich;

13) plansze, filmy oraz instrukcje dotyczące przepisów

bezpieczeństwa podczas obsługi statków powietrznych;

6) zestaw modeli wspomagających kształtowanie

wyobraźni przestrzennej;

14) dokumenty lotnicze: przepisy Międzynarodowej

Organizacji Lotnictwa Cywilnego (ICAO), Europej-

skiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA),

Unii Europejskiej i krajowe przepisy lotnicze, polecenia nadzorów lotniczych (AD), programy obsługi statków powietrznych, typowe instrukcje obsługi, ilustrowane katalogi części zamiennych, schematy ideowe i montażowe, biuletyny serwisowe,

dokumentację pokładową, dokumentację poświadczającą, procedury organizacyjne, instrukcje

wykonawcze, karty zadaniowe;

15) przykładowe kopie certyfikatów statku powietrznego

Poz. 998

20) przeglądarkę z kompletem mikrofilmów (lub stanowisko komputerowe do prezentacji CD-ROM)

dotyczących wybranych statków powietrznych;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

21) plansze, filmy oraz instrukcje dotyczące przepisów

bezpieczeństwa podczas obsługi statków powietrznych.

L a bor a tor ium

e le ktr ote chniki,

e le ktro n i k i

a na logowe j i cy fr owe j powinno by ć wyp o s ażone w

1) stanowisko pomiarowe wyposażone w

a) świadectwo typu,

a) zasilacz stabilizowany napięcia stałego 0—30 V,

b) świadectwo sprawności,

b) zasilacz napięcia przemiennego ze stabilizowaną częstotliwością,

d) certyfikat hałasu,

c) generator funkcji i sygnałowy,

e) protokół ważenia,

.go

c) świadectwo rejestracji,

f) licencję radiostacji i jej homologację,

g) certyfikaty — świadectwa typu urządzeń awioniki,

h) certyfikat PART-M, PART-145, PART-147,

i) certyfikat przewoźnika lotniczego ze specyfikacjami;

e) mierniki analogowe i cyfrowe;

2) układy do badania i pomiaru: napięcia i natężenia

prądu, rezystancji, pojemności, indukcyjności,

mocy, obwodów z elementami RLC, transformatorów jednofazowych i silników elektrycznych małej

mocy, instalacji elektrycznej, parametrów przyrządów półprzewodnikowych, prostowników i filtrów, wzmacniaczy, układów przerzutnikowych;

3) stanowisko do montażu i badania układów elektronicznych wyposażone w

a) maty i opaski elektrostatyczne,

b) stacje lutownicze,

c) generator sygnałowy,

d) tester diod i tranzystorów,

e) zestawy elementów do budowy układów elektronicznych,

f) materiały i narzędzia do wykonywania obwodów drukowanych;

w.

rcl

16) modele i eksponaty lotniczych zespołów napędowych wraz z systemami wskazań parametrów pracy silnika i monitorowanie jego stanu;

d) oscyloskopy jedno- i dwupętlicowe,

17) tablice, plansze i foliogramy ilustrujące

a) parametry Międzynarodowej Atmosfery Wzorcowej w funkcji wysokości,

b) przykłady rozwiązań układów mechanizacji

skrzydła i efektów ich zastosowania,

c) systemy łączności VHF, HF i ACARS,

d) urządzenia i systemy radionawigacyjne: VOR,

ADF, DME, RNAV,

e) systemy automatycznego sterowania,

f) systemy lądowania według przyrządów ILS

i GPS,

g) systemy GPS i GLONASS;

18) zestawy przeźroczy i filmów wideo ilustrujących

ww

a) rodzaje typowych stanów lotu statków powietrznych,

b) rozkłady sił w typowych stanach lotu statków

powietrznych,

c) działanie radiolatarni znakujących (MKB);

19) stanowisko symulacji komputerowych działania

układów i instalacji statków powietrznych oraz wykonywania czynności obsługowych z oprogramowaniem (Computer Based Training — CBT) — jedno stanowisko dla dwóch uczniów do nauki

4) stanowisko do obsługi akumulatorów;

5) elementy obwodów elektrycznych: rezystory, kondensatory, cewki, przełączniki, transformatory;

6) elementy obwodów elektronicznych: diody, tranzystory, scalone układy analogowe i cyfrowe;

7) katalogi elementów elektrycznych i elektronicznych;

8) instrukcje użytkowania wybranych i powszechnie

stosowanych urządzeń elektrycznych.

Pracownia wyposażenia elektrycznego, serwome cha nizmów i na pę dów a utoma ty ki l o t n i cze j powinna by ć wy posa żona w

1) mierniki uniwersalne wskaźnikowe i cyfrowe;

2) momentomierz;

3) prądnice lotnicze prądu stałego i przemiennego;

a) budowy statków powietrznych, ich zespołów

oraz instalacji,

4) elektryczne silniki lotnicze: szeregowy, bocznikowy, synchroniczny i asynchroniczny;

b) wykonywania procedur obsługowych;

5) zasilacz laboratoryjny;

6) prostownik;

7) przetwornice maszynowe i statyczne;

8) akumulator lotniczy kwasowy i zasadowy;

Poz. 998

d) bezpośredniego pomiaru temperatury i ciśnienia,

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 167

e) pilotażowo-nawigacyjnych,

f) systemów automatycznego sterowania,

9) zestaw rezystorów suwakowych;

g) rurki pomiarowe: Pitota i Prandtla;

10) zestaw naczyń do przygotowania elektrolitu;

3) stanowisko do sprawdzania

11) stanowisko do sprawdzania

a) przyrządów ciśnieniowych,

a) paliwomierzy i przepływomierzy,

b) obrotomierzy,

c) nadajników temperatury i ciśnienia,

d) wskaźników kątowego wychylenia i położenia

elementów sterowania i mechanizacji skrzydła,

c) pokładowych rejestratorów lotu,

d) urządzeń radionawigacyjnych,

e) urządzeń radiolokacyjnych;

4) stanowisko do sprawdzania urządzeń łączności

oraz anten;

.go

e) pracy silników i instalacji płatowca;

b) przyrządów giroskopowych,

12) stanowisko do sprawdzania maszyn elektrycznych

montowanych na statkach powietrznych;

13) stanowisko do sprawdzania lotniczych prądnic

i lotniczych silników elektrycznych;

14) stanowisko do sprawdzania naprawy i obróbki lotniczych przewodów elektrycznych;

15) stanowisko do sprawdzania przyrządów podciśnieniowych;

6) stanowisko do sprawdzania radiokompasów;

7) plansze, filmy oraz instrukcje dotyczące budowy

i zasad użytkowania radaru pogodowego oraz radaru dopplerowskiego;

8) plansze, filmy oraz instrukcje dotyczące budowy

i zasad wykorzystania radiowysokościomierza

(LRRA);

w.

rcl

16) działającą makietę oświetlenia statku powietrznego, świateł ostrzegawczych i awaryjnych;

5) stanowisko do sprawdzania radiowysokościomierzy, transponderów i radarów pokładowych;

17) plansze, filmy oraz instrukcje dotyczące przepisów

bezpieczeństwa podczas obsługi urządzeń wyposażenia elektrycznego statków powietrznych.

P ra c ow nia pr zyrz ąd ó w p o kł ad o wych , sy ste mów pilot a ż owych , n awi g acyj n ych o r a z komunik a c y jny c h statkó w p o wi etrz n ych powinn a by ć w y pos a ż o n a w

1) makiety, plansze i fotografie tablic przyrządów

w kabinie pilotów różnych typów i rodzajów statków powietrznych;

2) zestawy przyrządów pokładowego wyposażenia

awionicznego statków powietrznych

ww

a) ciśnieniowych: wysokościomierz, wariometry

zwykłe i energii całkowitej, prędkościomierz,

machometr, barometr, sygnalizator ciśnienia,

b) giroskopowych: sztuczny horyzont, zakrętomierz, giroskopowy wskaźnik kursu, platformy

giroskopowe,

c) magnetycznych: busole, układy magnetyczno-giroskopowe,

9) stanowisko audiowizualne z zestawem slajdów

i kaset magnetofonowych, płyt CD i DVD do nauki

budowy, zasad działania i obsługi zespołów i instalacji oraz wyposażenia statków powietrznych;

10) plansze i foliogramy typowych elementów awioniki statku powietrznego;

11) stanowiska komputerowe (jedno dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem (Computer Based

Training — CBT) dotyczącym awioniki oraz realizacji procedur obsługowych;

12) przeglądarkę z kompletem mikrofilmów dotyczących awioniki wybranych statków powietrznych.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla

nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla

uczniów.

Pracownie przedmiotowe powinny być odpowiednio

oświetlone, wyciszone, ogrzane i posiadać odpowiednią wilgotność.