Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 maja 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia

§ 1. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury

z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wy-

posażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262, z późn.

zm.4)) załącznik nr 9 otrzymuje brzmienie określone

w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Minister Infrastruktury: C. Grabarczyk

1) Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia

w.

rcl

Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury

(Dz. U. Nr 216, poz. 1594).

2) Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 4 listopada 2010 r., pod numerem 2010/0706/PL,

zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego

systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę

nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337,

z późn. zm.).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 109, poz. 925, Nr 175, poz. 1462,

Nr 179, poz. 1486 i Nr 180, poz. 1494 i 1497, z 2006 r. Nr 17, poz. 141, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 190, poz. 1400, Nr 191,

poz. 1410 i Nr 235, poz. 1701, z 2007 r. Nr 52, poz. 343, Nr 57, poz. 381, Nr 99, poz. 661, Nr 123, poz. 845 i Nr 176, poz. 1238,

z 2008 r. Nr 37, poz. 214, Nr 100, poz. 649, Nr 163, poz. 1015, Nr 209, poz. 1320, Nr 220, poz. 1411 i 1426, Nr 223, poz. 1461

i 1462 i Nr 234, poz. 1573 i 1574, z 2009 r. Nr 3, poz. 11, Nr 18, poz. 97, Nr 79, poz. 663, Nr 91, poz. 739, Nr 92, poz. 753,

Nr 97, poz. 802 i 803, Nr 98, poz. 817 i Nr 168, poz. 1323, z 2010 r. Nr 40, poz. 230, Nr 43, poz. 246, Nr 122, poz. 827, Nr 151,

poz. 1013, Nr 152, poz. 1018, Nr 182, poz. 1228, Nr 219, poz. 1443, Nr 225, poz. 1466 i Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 30,

poz. 151, Nr 92, poz. 530 i Nr 102, poz. 585.

4) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 34, poz. 300, Nr 103, poz. 1085 i Nr 169,

poz. 1773, z 2007 r. Nr 90, poz. 604 i Nr 192, poz. 1393, z 2009 r. Nr 75, poz. 639 oraz z 2011 r. Nr 47, poz. 242.

§ 3. 1. Instalacja zasilania gazem powinna być projektowana na ciśnienie wynoszące: 26 MPa — gazem

CNG, 3,0 MPa — gazem LPG, 2,7 MPa — gazem LNG.

2. Złącza instalacji, przez które przepływa gaz, powinny znajdować się w miejscach łatwo dostępnych

dla kontroli ich szczelności.

3. Przełączanie zasilania powinno być możliwe

z pozycji kierującego pojazdem bez konieczności wyłączania silnika.

4. W pojeździe z silnikiem o zapłonie samoczynnym instalacja powinna zagwarantować odcięcie dopływu gazu do silnika po osiągnięciu jego maksymalnej prędkości obrotowej.

§ 4. 1. Zbiorniki powinny spełniać wymagania określone w warunkach technicznych dozoru technicznego.

Zbiorniki powinny być zbadane i dopuszczone do eksploatacji przez Transportowy Dozór Techniczny.

2. Zbiorniki powinny być tak zainstalowane, aby

były maksymalnie chronione przed skutkami zderzeń,

w tym głównie od przodu i tyłu pojazdu, a w przypadku ich umieszczenia w przestrzeni ładunkowej samochodu ciężarowego powinny być zabezpieczone przed

uszkodzeniem ładunkiem oraz przez operacje załadunkowo-wyładunkowe.

3. Zbiorniki na gaz LPG powinny być skutecznie

osłonięte przed działaniem promieni słonecznych; nie

stosuje się do zbiorników homologowanych według

serii poprawek 01 do Regulaminu nr 67 EKG ONZ.

5. Kompletację instalacji oraz sposób jej połączenia i umieszczenia w pojeździe określa podmiot, który

uzyskał świadectwo homologacji na podstawie danych określonych w świadectwie homologacji sposobu montażu instalacji przystosowującej pojazd do zasilania gazowego.

4. Mocowanie zbiorników do pojazdu powinno zabezpieczać przed ich przemieszczeniem przy działaniu

na pojazd przyspieszenia wyrażonego iloczynem liczby i przyspieszenia ziemskiego — „g”

6. Instalacja powinna być zabezpieczona przed korozją.

a) w kierunku wzdłużnym do przodu — 20 g,

rcl

1) w przypadku pojazdów kategorii M1 i N1

7. Budowa instalacji powinna umożliwiać przeprowadzanie badań okresowych.

8. Elementy i zespoły instalacji narażone na mechaniczne uszkodzenia powinny być odpowiednio zabezpieczone.

w.

9. Elementy instalacji nie mogą wystawać poza

obrys pojazdu; nie stosuje się to do wlewów paliwa,

które mogą wystawać, lecz nie więcej niż o 10 mm.

10. Instalacja nie może utrudniać w sposób istotny

dostępu do silnika i innych zespołów.

11. Rozłączenie złącz gazowych instalacji nie powinno być możliwe bez użycia narzędzi.

ww

12. Elementy instalacji, w których znajduje się lub

przez które przepływa gaz, nie mogą bez pełnego osłonięcia być umieszczone w pomieszczeniu przeznaczonym do przewozu osób.

13. Dopływ gazu do układu dolotowego, gdy silnik

nie pracuje, oraz po przełączeniu na inne paliwo powinien być zatrzymany; dopuszczalna zwłoka — 2 sekundy.

14. Przez żaden element instalacji, w którym znajduje się gaz, nie może płynąć prąd elektryczny.

15. Układ elektryczny wchodzący w skład instalacji

powinien być zabezpieczony przed przeciążeniem

i wyposażony co najmniej w jeden bezpiecznik dostępny bez użycia narzędzi.

b) w kierunku poprzecznym — 8 g;

2) w przypadku pojazdów kategorii M2 i N2

a) w kierunku wzdłużnym do przodu — 10 g,

b) w kierunku poprzecznym — 5 g;

3) w przypadku pojazdów kategorii M3 i N3

a) w kierunku wzdłużnym do przodu — 6,6 g,

b) w kierunku poprzecznym — 5 g.

5. Elementy mocowania oraz części pojazdu przylegające do zbiornika powinny być oddzielone od niego przekładką elastyczną i nieabsorbującą wilgoci.

6. Zbiorniki powinny być tak umieszczone, aby była możliwość łatwego

1) odczytu stanu napełnienia;

2) odczytu danych dotyczących oznakowań identyfikacyjnych oraz cech legalizacji.

7. Zbiorniki na gaz LPG powinny być tak umieszczone, aby w pozycji roboczej wypływ gazu następował w stanie ciekłym.

8. Zabrania się instalowania zbiorników w części

przedniej pojazdu, w komorze silnika oraz w przestrzeni pasażerskiej.

9. W pobliżu zbiorników nie powinny znajdować

się sztywne elementy o ostrych krawędziach.

4. W przypadku braku możliwości spełnienia

wymagań określonych w ust. 3 pkt 1, 2 i 5 dopuszcza

się odstępstwo dla przewodu łączącego zbiornik z reduktorem, pod warunkiem dodatkowego zabezpieczenia go przed korozją i mechanicznymi uszkodzeniami oraz wentylacji przestrzeni, w której jest umieszczony.

.go

v.p

l

10. Odległość zbiorników od układu wydechowego nie może być mniejsza niż 0,1 m, jeśli nie jest zastosowana osłona termiczna.

Poz. 607

11. Nie dopuszcza się jakichkolwiek przeróbek

zbiornika oraz instalacji.

12. Każdy zbiornik na gaz LPG łączony w zespoły

i połączony z jednym przewodem zasilającym powinien być wyposażony w zawór jednokierunkowy

umieszczony za samoczynnym zaworem odcinającym

zbiornika, a w przewodzie zasilającym powinien być

zainstalowany zawór bezpieczeństwa przewodu,

umieszczony za zaworem jednokierunkowym. Przed

zaworem(-ami) jednokierunkowym(-i) należy umieścić odpowiedni układ filtrujący, w celu zabezpieczenia

tych zaworów przed zanieczyszczeniem. Nie wymaga

się stosowania zaworu jednokierunkowego i nadciśnieniowego zaworu bezpieczeństwa przewodu gazowego, jeśli ciśnienie zwrotne samoczynnego zaworu

odcinającego przekracza 0,5 MPa w położeniu zamkniętym. W takim przypadku samoczynne zawory odcinające będą sterowane tak, aby uniemożliwić jednoczesne otwarcie więcej niż jednego samoczynnego

zaworu w danym czasie. Nakładanie się czasu potrzebnego do otwarcia jest ograniczone do dwóch minut.

6. Przewody nie mogą być spawane lub lutowane

oraz łączone ciśnieniowymi złączami zatrzaskowymi.

7. Przewody metalowe powinny być łączone za

pomocą znormalizowanych złącz z kielichem lub pierścieniem samozaciskającym. Liczba złącz powinna

być ograniczona do minimum.

8. Średnica zewnętrzna przewodu sztywnego w zastosowaniu do gazu płynnego nie może przekraczać

12 mm, a grubość jego ścianki powinna wynosić co

najmniej 0,8 mm.

§ 7. 1. Na pracę reduktora nie może wywierać

wpływu przyspieszanie bądź opóźnianie ruchu pojazdu.

rcl

13. Ręczny zawór odcinający zbiornika instalacji

zasilania gazem LNG powinien być umieszczony

w miejscu łatwo dostępnym, wyraźnie oznaczonym

a jego użycie nie powinno wymagać stosowania narzędzi.

5. Przewody metalowe łączące elementy instalacji,

które w czasie eksploatacji pojazdu mogą podlegać

wzajemnym przemieszczeniom, powinny być ukształtowane w pętle o promieniu krzywizny dostosowanym do średnicy przewodu.

§ 5. Wlewy paliwa/zawory do napełniania zbiorników powinny być umieszczone w miejscu łatwo dostępnym, umożliwiającym napełnianie zbiorników

z zewnątrz pojazdu. Wlewy/zawory powinny być zamontowane w sposób pewny oraz zabezpieczone

przed obracaniem się, jak również zanieczyszczeniem

i być widoczne podczas tankowania.

w.

§ 6. 1. Przewody metalowe zastosowane w instalacji zasilania gazem powinny być bez szwu, stalowe

lub miedziane w odniesieniu do gazu LPG oraz wyłącznie stalowe w odniesieniu do gazu CNG; przewody stalowe powinny być ze stali nierdzewnej lub stali

z pokryciem antykorozyjnym; dopuszcza się stosowanie przewodów sztywnych wykonanych z materiału

niemetalowego. W przypadku przewodów stosowanych w instalacji zasilania gazem LNG, przewody powinny być wykonane ze stali nierdzewnej.

ww

2. Przewody miedziane na całej długości powinny

być zabezpieczone osłoną gumową lub z tworzywa

sztucznego.

3. Przewody powinny być tak ułożone, aby

1) mogły być łatwo kontrolowane;

2) nie ocierały się o elementy pojazdu;

3) odległość od układu wydechowego nie była mniejsza niż 0,1 m, jeśli nie stosuje się ekranu termicznego;

4) nie przebiegały w pobliżu miejsc do podnoszenia

pojazdu;

5) mocowanie wykluczało ich wibrację.

2. Odległość reduktora od układu wydechowego

nie może być mniejsza niż 0,1 m, jeśli nie jest stosowany ekran termiczny.

§ 8. 1. Zbiorniki zamontowane w przestrzeni zamkniętej pojazdu powinny być umieszczone w gazoszczelnej obudowie całkowitej lub być wyposażone

w gazoszczelną obudowę osłaniającą jedynie zawory.

W przypadku obudów osłaniających zawory, zbiorniki

powinny być fabrycznie do takiego osłonięcia przystosowane.

2. Obudowy całkowite powinny być wyposażone co najmniej w dwa otwory wentylacyjne, a obudowy osłaniające jedynie zawory zbiorników — co najmniej w jeden. Otwór wentylacyjny powinien mieć

powierzchnię przekroju dla przepływu gazu nie mniejszą niż 4,5 cm2. Wyloty otworów wentylacyjnych nie

mogą być skierowane w stronę układu wydechowego, nie mogą uchodzić do wnęki koła oraz, w przypadku gazu płynnego, powinny być skierowane do

dołu.

3. Obudowy osłaniające zawory zbiorników oraz

przewody układu przewietrzania obudów powinny wykazywać gazoszczelność przy nadciśnieniu 0,01 MPa.

W trakcie próby wymienione elementy nie powinny

wykazywać odkształceń, a dopuszczalny wypływ gazu

nie powinien przekroczyć 100 cm3/h.

4. Zamykanie obudów powinno być tak urządzone, aby nie istniała możliwość przypadkowego ich

otwarcia.

.go

v.p

l

§ 9. 1. W zależności od daty przystosowania oraz rodzaju gazu instalacja zasilania gazem zawiera

LPG1)

CNG od dnia

1 stycznia

2003 r.10)

LNG od dnia

1 stycznia

2009 r.10)

4

5

6

+

+

+

+

+4)

+

Lp.

Element instalacji zasilania gazem

do dnia

1 kwietnia

2002 r.2)

od dnia

1 kwietnia

2002 r.3)

1

2

3

Wyposażenie obowiązkowe

1

Zbiornik

2

Nadciśnieniowy zawór bezpieczeństwa

3

Dodatkowy nadciśnieniowy zawór bezpieczeństwa

4

Zawór przewietrzający

+

+

+

+5)

+

5

Termiczny zawór bezpieczeństwa

6

Zawór ograniczający wypływ gazu

+

7

Zawór ograniczający napełnianie

+

8

Nadajnik wskaźnika poziomu paliwa

9

Wskaźnik poziomu paliwa6)

10

Samoczynny zawór odcinający zbiornika

11

Samoczynny zawór odcinający zbiornika

z zaworem ograniczającym wypływ gazu

12

Wskaźnik ciśnienia

13

Gazoszczelna obudowa osprzętu zbiornika7)

+

14

Wlew paliwa

+

15

Zawór zabezpieczający tankowanie

16

Samoczynny zawór odcinający parownika

17

Automatyczny zawór odcinający

18

Reduktor/parownik

19

Czujnik zamarzania

+

20

Regulator ciśnienia w zbiorniku

+

22

23

24

25

27

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

rcl

+

+

+

+

+

+

+

+

Regulator ciśnienia

+

Regulator przepływu gazu

+

Urządzenie wtrysku gazu /

Mieszalnik/wtryskiwacz gazu

+

Ręczny zawór gazu

+

+

+

Elektroniczna jednostka sterująca8)

+

+

+

Przewody (sztywne i elastyczne)

+

+

+

+

Złącza gazowe

+

+

+

+

ww

26

+

+

+

w.

21

+

Wyposażenie dopuszczalne

21

Pompa paliwa

+

22

Elektryczne złącze zasilania

+

23

Zespół dawkujący przepływ gazu

+

24

Nadciśnieniowy zawór bezpieczeństwa

25

Czujnik ciśnienia i/lub temperatury

+

+

+

26

Zespół filtra gazu

+

+

+

27

Zawór jednokierunkowy (zwrotny)

+

+

+

+

2

4

28

Magistrala paliwowa

29

Dojazdowy wlew paliwa gazowego

+9)

30

Nadciśnieniowy zawór bezpieczeństwa

przewodów

+

31

Układ wyboru paliwa

32

Samoczynny zawór odcinający

5

6

.go

v.p

l

3

Poz. 607

+

+

+

+

+

+

+

1) Obowiązek uzyskania świadectwa homologacji nie stosuje się jedynie do tych urządzeń i elementów, w których znajduje

się gaz, gdy jego ciśnienie robocze nie przekracza 20 kPa.

2) Odpowiadające wymaganiom „00” serii poprawek do Regulaminu nr 67 EKG ONZ.

3) Odpowiadające wymaganiom „01” serii poprawek do Regulaminu nr 67 EKG ONZ.

4) Nie jest wymagany w przypadku zbiornika o oznaczeniu klasy „B”.

5) Nie jest wymagany, gdy przepustowość zaworu z lp. 2 przekracza 17,7 m3/min.

6) Nie stosuje się do butli.

7) Wymagana, gdy zbiornik znajduje się w przestrzeni bagażowej.

8) Stosuje się wyłącznie do pojazdów z silnikami z wtryskiem paliwa oraz sterowanymi odpowiednią sondą (lambda).

9) Dopuszczalny wyłącznie w przypadku zasilania jednopaliwowego.

10) Odpowiadające wymaganiom Regulaminu nr 110 EKG ONZ; w przypadku instalacji zasilania gazem LNG tylko elementy

wysokociśnieniowej części instalacji odpowiadające wymaganiom Regulaminu nr 110 EKG ONZ.

2. Instalacja do zasilania gazem może zawierać

także

4) w przypadku części i zespołów instalacji zasilania

gazem LNG, oznakowanie homologacyjne wysokociśnieniowej części tej instalacji powinno zawierać

informacje, o których mowa w pkt 2 analogiczne jak

dla instalacji zasilania gazem CNG; zbiornik na gaz

LNG powinien być wytworzony i spełniać warunki

techniczne uzgodnione z Dyrektorem Transportowego Dozoru Technicznego oraz powinien być zbadany przez Dyrektora Transportowego Dozoru

Technicznego.

rcl

1) w przypadku LPG — części i zespoły służące do

poprawy działania silnika, o ile połączone są one

z częściami instalacji, w których ciśnienie gazu nie

przekracza 20 kPa;

3) przewody sztywne powinny być oznakowane

w sposób umożliwiający ich rozpoznanie jako należących do kompletacji homologowanego sposobu montażu;

2) zespół zasilania układu ogrzewania przestrzeni pasażerskiej w samochodach ciężarowych, autobusach i samochodach osobowych o dmc powyżej

3,5 t, pod warunkiem że nie jest przez to zakłócone

podstawowe działanie instalacji.

w.

3. Elementy i zespoły instalacji wymienione

w ust. 1 (poza przewodami sztywnymi wykonanymi

z metalu) powinny być homologowane według obowiązującej wersji Regulaminów EKG ONZ dotyczących instalacji do zasilania gazem oraz oznakowane

następująco

ww

1) w przypadku części i zespołów instalacji LPG oznakowanie homologacyjne powinno zawierać

umieszczony w okręgu nr kraju (1 do 47) po literze „E”, numer Regulaminu „67R” i numeru serii

poprawek „01 (a do dnia montażu 31 marca 2002 r.

dopuszcza się serię poprawek 00)” oraz następujący po nim kolejny numer homologacji;

2) w przypadku części i zespołów instalacji CNG

oznakowanie homologacyjne powinno zawierać

umieszczony w okręgu nr kraju (1 do 47) po literze

„E”, numer Regulaminu „110R” i numer serii poprawek „00” oraz następujący po nim kolejny numeru homologacji;

4. W odniesieniu do pojazdów przystosowanych

do zasilania gazem LPG do dnia 30 maja 1999 r. dopuszcza się inne oznakowania bezpieczeństwa.

5. W odniesieniu do pojazdów przystosowanych

do zasilania gazem CNG do 31 grudnia 2003 r. dopuszcza się inne oznakowania bezpieczeństwa dla elementów instalacji zasilania gazem CNG.

6. W odniesieniu do pojazdów przystosowanych

do zasilania gazem LNG do 31 grudnia 2003 r., dopuszcza się inne oznakowania bezpieczeństwa dla

wszystkich elementów instalacji zasilania gazem

LNG.

§ 10. Pojazd zasilany gazem może być używany po

uzyskaniu odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym przewidzianej odrębnymi przepisami.

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2011.05.23

18:40:56 +02'00'

— 6042 —

Poz. 607

.go

v.p

l

607

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)

z dnia 4 maja 2011 r.

zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego

wyposażenia2)

Na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r.

Nr 108, poz. 908, z późn. zm.3)) zarządza się, co następuje

Załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 4 maja 2011 r. (poz. 607)

WARUNKI DODATKOWE DLA POJAZDU PRZYSTOSOWANEGO DO ZASILANIA GAZEM

§ 1. Użyte w załączniku określenia oznaczają

1) „gaz LPG” — skroplony gaz węglowodorowy, którego podstawowymi składnikami są: propan i butan;

ww

2) „gaz CNG” — sprężony gaz ziemny, którego podstawowym składnikiem jest metan;

3) „gaz LNG” — skroplony schłodzony gaz ziemny

do temperatury co najmniej –162°C, którego podstawowym składnikiem jest metan;

4) „gaz” — gaz LPG, gaz CNG i gaz LNG;

5) „instalacja” — zestaw części i zespołów umieszczonych w pojeździe, niezbędnych do zasilania silnika gazem;

6) „zbiornik” — zbiornik lub butla umieszczona na

stałe w pojeździe na gaz LPG, CNG, LNG służący

do zasilania silników w pojazdach.

§ 2. 1. Wyposażenie pojazdu w instalację nie może

naruszać parametrów określonych przez producenta

pojazdu, a zwłaszcza dotyczących dopuszczalnej masy

całkowitej pojazdu, jego dopuszczalnych nacisków osi

oraz położenia środka masy.

2. Wyposażenie pojazdu w instalację nie powinno

zakłócać pracy podstawowego zasilania, jeśli pozostało ono w pojeździe.

3. Instalacja powinna działać w sposób prawidłowy i bezpieczny.

4. Prześwit pojazdu nie może ulec zmniejszeniu

w wyniku zabudowy instalacji, przy czym żaden z jej

elementów nie może znajdować się niżej niż 0,2 m od

jezdni, jeśli nie jest chroniony dolną częścią pojazdu

położoną poniżej niego w odległości nie większej niż

0,15 m w poziomie z przodu i z boków.

16. W przypadku pojazdu zasilanego gazem LNG,

przedział w którym umieszczony jest zbiornik na gaz

LNG powinien być wyposażony w system detekcji gazu. Natomiast w kabinie kierowcy powinien znajdować się wskaźnik poziomu paliwa oraz sygnalizacja

świetlna detektora gazu.

.go

v.p

l

5. Wylot rury wydechowej nie może być skierowany w stronę jakiegokolwiek elementu instalacji.

Poz. 607

6. Autobus przystosowany do zasilania gazem powinien być oznaczony z przodu i z tyłu nadwozia oraz

z prawego boku pojazdu w pobliżu drzwi wejściowych

nalepką z symbolem „LPG”, „CNG” lub „LNG”.