Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw

W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

(Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 156 otrzymuje brzmienie

„

Art. 156.

Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego

z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, z zapisu zwykłego,

z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, ważność umowy przenoszącej własność

zależy od istnienia tego zobowiązania.

”

;

2)

w art. 510 § 2 otrzymuje brzmienie

„

§ 2.

Jeżeli zawarcie umowy przelewu następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio

zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności, z zapisu zwykłego,

z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, ważność umowy przelewu zależy

od istnienia tego zobowiązania.

”

;

3)

w art. 922 § 3 otrzymuje brzmienie

„

§ 3.

Do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w

jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty postępowania

spadkowego, obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek oraz obowiązek wykonania zapisów

zwykłych i poleceń, jak również inne obowiązki przewidziane w przepisach księgi niniejszej.

”

;

4)

w art. 932 dodaje się § 6 w brzmieniu

„

§ 6.

Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy

lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy

wynosi połowę spadku.

”

;

5)

w art. 939 § 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Małżonek dziedziczący z ustawy w zbiegu z innymi spadkobiercami, wyjąwszy zstępnych

spadkodawcy, którzy mieszkali z nim razem w chwili jego śmierci, może żądać ze spadku

ponad swój udział spadkowy przedmiotów urządzenia domowego, z których za życia spadkodawcy

korzystał wspólnie z nim lub wyłącznie sam. Do roszczeń małżonka z tego tytułu stosuje

się odpowiednio przepisy o zapisie zwykłym.

”

;

6)

w art. 967 § 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Jeżeli osoba powołana jako spadkobierca testamentowy nie chce lub nie może być spadkobiercą,

spadkobierca ustawowy, któremu przypadł przeznaczony dla tej osoby udział spadkowy,

obowiązany jest, w braku odmiennej woli spadkodawcy, wykonać obciążające tę osobę

zapisy zwykłe, polecenia i inne rozrządzenia spadkodawcy.

”

;

7)

w księdze czwartej w tytule III w dziale III przed art. 968 dodaje się oznaczenie

w brzmieniu

„

Rozdział I

Zapis zwykły”;

8)

art. 968 otrzymuje brzmienie

„

Art. 968.

§ 1.

Spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego

lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej

osoby (zapis zwykły).

§ 2.

Spadkodawca może obciążyć zapisem zwykłym także zapisobiercę (dalszy zapis).

”

;

9)

w księdze czwartej w tytule III w dziale III po art. 981 dodaje się rozdział II w

brzmieniu

„

Rozdział II

Zapis windykacyjny

Art. 981

§ 1.

W testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić,

że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny).

§ 2.

Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być

1)

rzecz oznaczona co do tożsamości,

2)

zbywalne prawo majątkowe,

3)

przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne,

4)

ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności.

Art. 981

Zapis windykacyjny jest bezskuteczny, jeżeli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu

nie należy do spadkodawcy albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. Jeżeli

przedmiotem zapisu jest ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności,

zapis jest bezskuteczny, gdy w chwili otwarcia spadku przedmiot majątkowy, który miał

być obciążony użytkowaniem lub służebnością nie należy do spadku albo spadkodawca

był zobowiązany do jego zbycia.

Art. 981

§ 1.

Zastrzeżenie warunku lub terminu uczynione przy ustanawianiu zapisu windykacyjnego

uważa się za nieistniejące. Jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika,

że bez takiego zastrzeżenia zapis nie zostałby uczyniony, zapis windykacyjny jest

nieważny. Przepisów tych nie stosuje się, jeżeli ziszczenie się lub nieziszczenie

się warunku albo nadejście terminu nastąpiło przed otwarciem spadku.

§ 2.

Zapis windykacyjny nieważny ze względu na zastrzeżenie warunku lub terminu wywołuje

skutki zapisu zwykłego uczynionego pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, chyba

że co innego wynika z treści testamentu lub z okoliczności.

Art. 981

Spadkodawca może obciążyć zapisem zwykłym osobę, na której rzecz uczynił zapis windykacyjny.

Art. 981

Przepisy o powołaniu spadkobiercy, przyjęciu i odrzuceniu spadku, o zdolności do dziedziczenia

i o niegodności stosuje się odpowiednio do zapisów windykacyjnych.

Art. 981

W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale oraz w przepisach szczególnych

do zapisu windykacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o zapisie zwykłym.

”

;

10)

w księdze czwartej w tytule III w dziale III przed art. 982 dodaje się oznaczenie

w brzmieniu

„

Rozdział III

Polecenie”;

11)

w art. 986 § 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Spadkodawca może w testamencie powołać wykonawcę lub wykonawców testamentu.

”

;

12)

po art. 986 dodaje się art. 986

„

Art. 986

Spadkodawca może powołać wykonawcę testamentu do sprawowania zarządu spadkiem, jego

zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem.

”

;

13)

art. 988 i 989 otrzymują brzmienie

„

Art. 988.

§ 1.

Jeżeli spadkodawca nie postanowił inaczej, wykonawca testamentu powinien zarządzać

majątkiem spadkowym, spłacić długi spadkowe, w szczególności wykonać zapisy zwykłe

i polecenia, a następnie wydać spadkobiercom majątek spadkowy zgodnie z wolą spadkodawcy

i z ustawą, a w każdym razie niezwłocznie po dokonaniu działu spadku.

§ 2.

Wykonawca testamentu może pozywać i być pozywany w sprawach wynikających z zarządu

spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem. Może również pozywać

w sprawach o prawa należące do spadku i być pozwany w sprawach o długi spadkowe.

§ 3.

Wykonawca testamentu powinien wydać osobie, na której rzecz został uczyniony zapis

windykacyjny, przedmiot tego zapisu.

Art. 989.

§ 1.

Do wzajemnych roszczeń między spadkobiercą a wykonawcą testamentu wynikających ze

sprawowania zarządu spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem

stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu za wynagrodzeniem.

§ 2.

Koszty zarządu majątkiem spadkowym, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem

oraz wynagrodzenie wykonawcy testamentu należą do długów spadkowych.

”

;

14)

po art. 990 dodaje się art. 990

„

Art. 990

Spadkodawca może powołać wykonawcę testamentu do sprawowania zarządu przedmiotem zapisu

windykacyjnego, do chwili objęcia we władanie tego przedmiotu przez osobę, na której

rzecz uczyniono zapis windykacyjny.

”

;

15)

art. 993 otrzymuje brzmienie

„

Art. 993.

Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast

dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne

dokonane przez spadkodawcę.

”

;

16)

art. 995 i 996 otrzymują brzmienie

„

Art. 995.

§ 1.

Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według

cen z chwili ustalania zachowku.

§ 2.

Wartość przedmiotu zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu z chwili otwarcia

spadku, a według cen z chwili ustalania zachowku.

Art. 996.

Zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego

do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest

dalszy zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także zapis windykacyjny

oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego.

”

;

17)

art. 998 otrzymuje brzmienie

„

Art. 998.

§ 1.

Jeżeli uprawniony do zachowku jest powołany do dziedziczenia, ponosi on odpowiedzialność

za zapisy zwykłe i polecenia tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej wartość udziału

spadkowego, który stanowi podstawę do obliczenia należnego uprawnionemu zachowku.

§ 2.

Przepis powyższy stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy zapis zwykły na rzecz uprawnionego

do zachowku został obciążony dalszym zapisem lub poleceniem albo uczyniony pod warunkiem

lub z zastrzeżeniem terminu.

”

;

18)

po art. 999 dodaje się art. 999

„

Art. 999

§ 1.

Jeżeli uprawniony nie może otrzymać od spadkobiercy należnego mu zachowku, może on

żądać od osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny doliczony do spadku,

sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże osoba ta jest obowiązana

do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem zapisu windykacyjnego.

§ 2.

Jeżeli osoba, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, sama jest uprawniona

do zachowku, ponosi ona odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku

tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jej własny zachowek.

§ 3.

Osoba, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może zwolnić się od obowiązku

zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu zapisu.

§ 4.

Jeżeli spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne na rzecz kilku osób, ich odpowiedzialność

względem uprawnionego do zachowku jest solidarna. Jeżeli jedna z osób, na których

rzecz zostały uczynione zapisy windykacyjne, spełniła świadczenie uprawnionemu do

zachowku, może ona żądać od pozostałych osób części świadczenia proporcjonalnych do

wartości otrzymanych zapisów windykacyjnych.

”

;

19)

w art. 1000 § 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby,

na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która

otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej

do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej

sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

”

;

20)

art. 1003-1007 otrzymują brzmienie

„

Art. 1003.

Spadkobiercy obowiązani do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku mogą żądać stosunkowego

zmniejszenia zapisów zwykłych i poleceń.

Art. 1004.

§ 1.

Zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń następuje w stosunku do ich wartości, chyba

że z treści testamentu wynika odmienna wola spadkodawcy.

§ 2.

W razie zmniejszenia zapisu zwykłego obciążonego dalszym zapisem lub poleceniem, dalszy

zapis lub polecenie podlega stosunkowemu zmniejszeniu.

Art. 1005.

§ 1.

Jeżeli spadkobierca obowiązany do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku sam jest

uprawniony do zachowku, może on żądać zmniejszenia zapisów zwykłych i poleceń w takim

stopniu, ażeby pozostał mu jego własny zachowek.

§ 2.

Jeżeli zapisobierca sam jest uprawniony do zachowku, zapis zwykły uczyniony na jego

rzecz podlega zmniejszeniu tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny

zachowek.

Art. 1006.

Jeżeli zmniejszeniu podlega zapis zwykły, którego przedmiot nie da się podzielić bez

istotnej zmiany lub bez znacznego zmniejszenia wartości, zapisobierca może żądać całkowitego

wykonania zapisu, uiszczając odpowiednią sumę pieniężną.

Art. 1007.

§ 1.

Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie

zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

§ 2.

Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych

od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu

od otwarcia spadku.

”

;

21)

w księdze czwartej tytuł tytułu VI otrzymuje brzmienie

„

Stwierdzenie nabycia spadku lub przedmiotu zapisu windykacyjnego, poświadczenie dziedziczenia

i ochrona spadkobiercy

”

;

22)

po art. 1029 dodaje się art. 1029

„

Art. 1029

Przepisy niniejszego tytułu stosuje się odpowiednio do stwierdzenia nabycia przedmiotu

zapisu windykacyjnego.

”

;

23)

art. 1033 otrzymuje brzmienie

„

Art. 1033.

Odpowiedzialność spadkobiercy z tytułu zapisów zwykłych i poleceń ogranicza się do

wartości stanu czynnego spadku.

”

;

24)

po art. 1034 dodaje się art. 1034

„

Art. 1034

§ 1.

Do chwili działu spadku wraz ze spadkobiercami solidarną odpowiedzialność za długi

spadkowe ponoszą także osoby, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne.

§ 2.

Rozliczenia między spadkobiercami i osobami, na których rzecz zostały uczynione zapisy

windykacyjne, następują proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń.

Spadkobiercom uwzględnia się ich udział w wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego

spadku.

Art. 1034

Od chwili działu spadku spadkobiercy i osoby, na których rzecz zostały uczynione zapisy

windykacyjne, ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe proporcjonalnie do wartości

otrzymanych przez nich przysporzeń.

Art. 1034

Odpowiedzialność osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny za długi

spadkowe, jest ograniczona do wartości przedmiotu zapisu windykacyjnego według stanu

i cen z chwili otwarcia spadku.

”

;

25)

art. 1039-1041 otrzymują brzmienie

„

Art. 1039.

§ 1.

Jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo

między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia

na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych,

chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis

windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia.

§ 2.

Spadkodawca może włożyć obowiązek zaliczenia darowizny lub zapisu windykacyjnego na

schedę spadkową także na spadkobiercę ustawowego nie wymienionego w paragrafie poprzedzającym.

§ 3.

Nie podlegają zaliczeniu na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach

przyjęte.

Art. 1040.

Jeżeli wartość darowizny lub zapisu windykacyjnego podlegających zaliczeniu przewyższa

wartość schedy spadkowej, spadkobierca nie jest obowiązany do zwrotu nadwyżki. W wypadku

takim nie uwzględnia się przy dziale spadku ani darowizny lub zapisu windykacyjnego,

ani spadkobiercy zobowiązanego do ich zaliczenia.

Art. 1041.

Dalszy zstępny spadkodawcy obowiązany jest do zaliczenia na schedę spadkową darowizny

oraz zapisu windykacyjnego dokonanych przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego.

”

;

26)

w art. 1042

a)

§ 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Zaliczenie na schedę spadkową przeprowadza się w ten sposób, że wartość darowizn lub

zapisów windykacyjnych podlegających zaliczeniu dolicza się do spadku lub do części

spadku, która ulega podziałowi między spadkobierców obowiązanych wzajemnie do zaliczenia,

po czym oblicza się schedę spadkową każdego z tych spadkobierców, a następnie każdemu

z nich zalicza się na poczet jego schedy wartość darowizny lub zapisu windykacyjnego

podlegającej zaliczeniu.

”

,

b)

po § 2 dodaje się § 2

„

§ 2

Wartość przedmiotu zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu z chwili otwarcia

spadku, a według cen z chwili działu spadku.

”

,

c)

§ 3 otrzymuje brzmienie

„

§ 3.

Przy zaliczaniu na schedę spadkową nie uwzględnia się pożytków przedmiotu darowizny

lub zapisu windykacyjnego.

”

.

W ustawie z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

(Dz. U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758, z późn. zm. w art. 7

1)

ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Przepisów ustawy nie stosuje się do nabycia nieruchomości w drodze dziedziczenia lub

zapisu windykacyjnego przez osoby uprawnione do dziedziczenia ustawowego. Jeżeli prawo

ojczyste spadkodawcy nie przewiduje dziedziczenia ustawowego, w tym zakresie stosuje

się prawo polskie.

”

;

2)

po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu

„

3a.

Jeżeli cudzoziemiec, który nabył nieruchomość na podstawie zapisu windykacyjnego,

nie uzyska zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych na podstawie wniosku

złożonego w ciągu dwóch lat od dnia otwarcia spadku, prawo własności nieruchomości

lub prawo użytkowania wieczystego wchodzi do spadku. Stosuje się wtedy przepisy ust.

2 i 3, z tym że termin, o którym mowa w ust. 3, biegnie od chwili, gdy cudzoziemiec

dowiedział się o wejściu do spadku prawa własności nieruchomości lub prawa użytkowania

wieczystego.

”

;

3)

ust. 4 otrzymuje brzmienie

„

4.

Przepisy ust. 2-3a stosuje się odpowiednio do udziałów lub akcji spółki handlowej

będącej właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej.

”

.

W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

po art. 636 dodaje się art. 636

„

Art. 636

Przepisy o zabezpieczeniu spadku stosuje się odpowiednio do zabezpieczenia przedmiotu

zapisu windykacyjnego.

”

;

2)

w art. 665 § 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Sąd spadku albo notariusz wyda osobie powołanej na wykonawcę testamentu, na jej wniosek,

zaświadczenie, w którym wymieni imię, nazwisko, miejsce ostatniego zamieszkania oraz

datę i miejsce śmierci spadkodawcy, imię, nazwisko i miejsce zamieszkania wykonawcy

testamentu, jak również zamieści stwierdzenie, że dana osoba została powołana na wykonawcę

testamentu. W zaświadczeniu wskazuje się też prawa i obowiązki wykonawcy testamentu,

jeżeli zostały one określone przez spadkodawcę.

”

;

3)

w części pierwszej w księdze drugiej w tytule II w dziale IV tytuł rozdziału 8 otrzymuje

brzmienie

„

Stwierdzenie nabycia spadku i przedmiotu zapisu windykacyjnego

”

;

4)

art. 677 otrzymuje brzmienie

„

Art. 677.

§ 1.

Sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż

te, które wskazali uczestnicy. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia

spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość

ich udziałów.

§ 2.

W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd stwierdza także nabycie przedmiotu

zapisu windykacyjnego, wymieniając osobę, dla której spadkodawca uczynił zapis windykacyjny,

oraz przedmiot tego zapisu.

§ 3.

Stwierdzenie nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego może nastąpić również przez

wydanie przez sąd postanowienia częściowego.

”

;

5)

w art. 679 § 4 otrzymuje brzmienie

„

§ 4.

Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio do zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia

oraz do stwierdzenia nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego.

”

;

6)

art. 686 otrzymuje brzmienie

„

Art. 686.

W postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o istnieniu zapisów zwykłych, których

przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach

pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych,

pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych

długów spadkowych.

”

.

W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm. w art. 57 § 2 i 3 otrzymują brzmienie

„

§ 2.

W razie zawieszenia postępowania z przyczyny określonej w art. 56 § 1 pkt 2 - organ egzekucyjny podejmie zawieszone postępowanie, gdy organ

ten zostanie zawiadomiony przez wierzyciela o ustaleniu według przepisów prawa cywilnego spadkobierców zmarłego zobowiązanego, na których przeszedł egzekwowany obowiązek,

lub osób, na których rzecz zostały uczynione zapisy windykacyjne. Wierzyciel może

również, nie czekając na sądowe stwierdzenie nabycia spadku lub przedmiotu zapisu

windykacyjnego albo sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia, wskazać osobę,

którą uważa za spadkobiercę zmarłego zobowiązanego, lub osobę, na której rzecz został

uczyniony zapis windykacyjny, odpowiedzialną za egzekwowany obowiązek. Jednakże organ

egzekucyjny obowiązany jest zastosować się do postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia

spadku, postanowienia częściowego stwierdzającego nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego

lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, jeżeli postanowienie to lub

wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia zostaną mu złożone przed zakończeniem

postępowania egzekucyjnego.

§ 3.

Jeżeli szczególne przepisy przewidują wydanie przez wierzyciela decyzji o odpowiedzialności

za zmarłego zobowiązanego innej osoby, jako spadkobiercy lub zapisobiercy, organ egzekucyjny

może podjąć postępowanie egzekucyjne, zawieszone z przyczyny określonej w art. 56

§ 1 pkt 2, po wydaniu takiej decyzji.

”

.

W ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

(Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 oraz z 2011 r. Nr 75, poz. 398) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 1 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie

„

1)

dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia

testamentowego;

”

;

2)

w art. 3 pkt 2 otrzymuje brzmienie

„

2)

nabycie w drodze spadku, zapisu windykacyjnego lub darowizny praw autorskich i praw

pokrewnych, praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych

oraz wierzytelności wynikających z nabycia tych praw;

”

;

3)

w art. 4 w ust. 1 w pkt 9 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie

„

nabycie w drodze spadku lub zapisu windykacyjnego

”

;

4)

w art. 6 w ust. 1

a)

pkt 2 otrzymuje brzmienie

„

2)

przy nabyciu w drodze zapisu zwykłego, dalszego zapisu lub z polecenia testamentowego

- z chwilą wykonania zapisu zwykłego, dalszego zapisu lub polecenia;

”

,

b)

po pkt 2a dodaje się pkt 2b w brzmieniu

„

2b)

przy nabyciu w drodze zapisu windykacyjnego - z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia

sądu stwierdzającego nabycie spadku, postanowienia częściowego stwierdzającego nabycie

przedmiotu zapisu windykacyjnego lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia;

”

;

5)

w art. 7 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Jeżeli spadkobierca, obdarowany lub osoba, na której rzecz został uczyniony zapis

zwykły lub windykacyjny, zostali obciążeni obowiązkiem wykonania polecenia lub zapisu

zwykłego, wartość obciążenia z tego tytułu stanowi ciężar spadku, darowizny, zapisu

zwykłego lub windykacyjnego, a w przypadku polecenia, o ile zostało wykonane.

”

;

6)

w art. 16 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

W przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego

stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego

lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału

w takim prawie

1)

w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu, polecenia

testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy

podatkowej,

2)

w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub

polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,

3)

w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub

polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały

opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem

notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów

przez notariusza

- nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości

nieprzekraczającej 110 m

”

.

W ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie

(Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158, z 2009 r. Nr 37, poz. 286 i Nr 166, poz. 1317 oraz z 2010 r. Nr 182, poz. 1228) wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 95b otrzymuje brzmienie

„

Art. 95b.

Przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz spisuje protokół dziedziczenia

przy udziale wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi

i testamentowi, a także osób, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne.

”

;

2)

w art. 95c w § 2 pkt 7 otrzymuje brzmienie

„

7)

oświadczenia, czy były składane oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku lub

zapisu windykacyjnego, czy zostało wydane orzeczenie dotyczące niegodności spadkobiercy

lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, oraz czy były zawierane

umowy z przyszłym spadkodawcą w przedmiocie zrzeczenia się dziedziczenia po nim;

”

;

3)

w art. 95c § 3 otrzymuje brzmienie

„

§ 3.

Jeżeli od dnia otwarcia spadku nie upłynęło sześć miesięcy, w protokole dziedziczenia

należy zamieścić oświadczenia spadkobierców o prostym przyjęciu spadku lub przyjęciu

spadku z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku, chyba że oświadczenia

tej treści zostały już przez spadkobierców uprzednio złożone. W takim przypadku należy

zamieścić wzmiankę o dacie, miejscu i treści złożonych przez poszczególnych spadkobierców

oświadczeń. Przepisy te stosuje się także do oświadczeń osób, na których rzecz spadkodawca

uczynił zapisy windykacyjne.

”

;

4)

w art. 95e

a)

§ 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Po spisaniu protokołu dziedziczenia notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia,

jeżeli nie ma wątpliwości co do osoby spadkobiercy i wysokości udziałów w spadku,

a w przypadku gdy spadkodawca uczynił zapis windykacyjny, co do osoby, na której rzecz

spadkodawca uczynił zapis windykacyjny i przedmiotu zapisu.

”

,

b)

w § 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie

„

2)

w toku sporządzania protokołu dziedziczenia ujawnią się okoliczności wskazujące, że

przy jego sporządzeniu nie były obecne wszystkie osoby, które mogą wchodzić w rachubę

jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi, lub też osoby, na których rzecz spadkodawca

uczynił zapisy windykacyjne, albo istnieją lub istniały testamenty, które nie zostały

otwarte lub ogłoszone;

”

;

5)

w art. 95f w § 1 po pkt 7 dodaje się pkt 7a w brzmieniu

„

7a)

wskazanie osób, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne, oraz przedmiotów

tych zapisów, chyba że osoby te nie chcą lub nie mogą być zapisobiercami;

”

;

6)

art. 95l otrzymuje brzmienie

„

Art. 95l.

Jeżeli w akcie poświadczenia dziedziczenia nie wskazano spadkobierców dziedziczących

gospodarstwo rolne lub osób, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne,

notariusz sporządzi w tym przedmiocie akt uzupełniający, stosując odpowiednio przepisy

niniejszego rozdziału.

”

.

W ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

(Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, z późn. zm. art. 123 otrzymuje brzmienie

„

Art. 123.

Oświadczenie upadłego o odrzuceniu spadku lub zapisu windykacyjnego jest bezskuteczne

w stosunku do masy upadłości, jeżeli zostało złożone po ogłoszeniu upadłości.

”

.

Do roszczeń, o których mowa w art. 1007 ustawy, o której mowa w art. 1, powstałych

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nie przedawnionych,

stosuje się przepisy tego artykułu w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz spisuje protokół dziedziczenia

przy udziale wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi

i testamentowi, a także osób, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne.

Jeżeli w akcie poświadczenia dziedziczenia nie wskazano spadkobierców dziedziczących

gospodarstwo rolne lub osób, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne,

notariusz sporządzi w tym przedmiocie akt uzupełniający, stosując odpowiednio przepisy

niniejszego rozdziału.

Oświadczenie upadłego o odrzuceniu spadku lub zapisu windykacyjnego jest bezskuteczne

w stosunku do masy upadłości, jeżeli zostało złożone po ogłoszeniu upadłości.

Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego

z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, z zapisu zwykłego,

z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, ważność umowy przenoszącej własność

zależy od istnienia tego zobowiązania.

Przepisy o zabezpieczeniu spadku stosuje się odpowiednio do zabezpieczenia przedmiotu

zapisu windykacyjnego.

§ 1.

Sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż

te, które wskazali uczestnicy. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia

spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość

ich udziałów.

§ 2.

W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd stwierdza także nabycie przedmiotu

zapisu windykacyjnego, wymieniając osobę, dla której spadkodawca uczynił zapis windykacyjny,

oraz przedmiot tego zapisu.

§ 3.

Stwierdzenie nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego może nastąpić również przez

wydanie przez sąd postanowienia częściowego.

W postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o istnieniu zapisów zwykłych, których

przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach

pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych,

pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych

długów spadkowych.

§ 1.

Spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego

lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej

osoby (zapis zwykły).

§ 2.

Spadkodawca może obciążyć zapisem zwykłym także zapisobiercę (dalszy zapis).

§ 1.

W testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić,

że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny).

§ 2.

Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być

1)

rzecz oznaczona co do tożsamości,

2)

zbywalne prawo majątkowe,

3)

przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne,

4)

ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności.

Zapis windykacyjny jest bezskuteczny, jeżeli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu

nie należy do spadkodawcy albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. Jeżeli

przedmiotem zapisu jest ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności,

zapis jest bezskuteczny, gdy w chwili otwarcia spadku przedmiot majątkowy, który miał

być obciążony użytkowaniem lub służebnością nie należy do spadku albo spadkodawca

był zobowiązany do jego zbycia.

§ 1.

Zastrzeżenie warunku lub terminu uczynione przy ustanawianiu zapisu windykacyjnego

uważa się za nieistniejące. Jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika,

że bez takiego zastrzeżenia zapis nie zostałby uczyniony, zapis windykacyjny jest

nieważny. Przepisów tych nie stosuje się, jeżeli ziszczenie się lub nieziszczenie

się warunku albo nadejście terminu nastąpiło przed otwarciem spadku.

§ 2.

Zapis windykacyjny nieważny ze względu na zastrzeżenie warunku lub terminu wywołuje

skutki zapisu zwykłego uczynionego pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, chyba

że co innego wynika z treści testamentu lub z okoliczności.

Spadkodawca może obciążyć zapisem zwykłym osobę, na której rzecz uczynił zapis windykacyjny.

Przepisy o powołaniu spadkobiercy, przyjęciu i odrzuceniu spadku, o zdolności do dziedziczenia

i o niegodności stosuje się odpowiednio do zapisów windykacyjnych.

W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale oraz w przepisach szczególnych

do zapisu windykacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o zapisie zwykłym.

Spadkodawca może powołać wykonawcę testamentu do sprawowania zarządu spadkiem, jego

zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem.

§ 1.

Jeżeli spadkodawca nie postanowił inaczej, wykonawca testamentu powinien zarządzać

majątkiem spadkowym, spłacić długi spadkowe, w szczególności wykonać zapisy zwykłe

i polecenia, a następnie wydać spadkobiercom majątek spadkowy zgodnie z wolą spadkodawcy

i z ustawą, a w każdym razie niezwłocznie po dokonaniu działu spadku.

§ 2.

Wykonawca testamentu może pozywać i być pozywany w sprawach wynikających z zarządu

spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem. Może również pozywać

w sprawach o prawa należące do spadku i być pozwany w sprawach o długi spadkowe.

§ 3.

Wykonawca testamentu powinien wydać osobie, na której rzecz został uczyniony zapis

windykacyjny, przedmiot tego zapisu.

§ 1.

Do wzajemnych roszczeń między spadkobiercą a wykonawcą testamentu wynikających ze

sprawowania zarządu spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem

stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu za wynagrodzeniem.

§ 2.

Koszty zarządu majątkiem spadkowym, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem

oraz wynagrodzenie wykonawcy testamentu należą do długów spadkowych.

Spadkodawca może powołać wykonawcę testamentu do sprawowania zarządu przedmiotem zapisu

windykacyjnego, do chwili objęcia we władanie tego przedmiotu przez osobę, na której

rzecz uczyniono zapis windykacyjny.

Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast

dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne

dokonane przez spadkodawcę.

§ 1.

Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według

cen z chwili ustalania zachowku.

§ 2.

Wartość przedmiotu zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu z chwili otwarcia

spadku, a według cen z chwili ustalania zachowku.

Zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego

do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest

dalszy zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także zapis windykacyjny

oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego.

§ 1.

Jeżeli uprawniony do zachowku jest powołany do dziedziczenia, ponosi on odpowiedzialność

za zapisy zwykłe i polecenia tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej wartość udziału

spadkowego, który stanowi podstawę do obliczenia należnego uprawnionemu zachowku.

§ 2.

Przepis powyższy stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy zapis zwykły na rzecz uprawnionego

do zachowku został obciążony dalszym zapisem lub poleceniem albo uczyniony pod warunkiem

lub z zastrzeżeniem terminu.

§ 1.

Jeżeli uprawniony nie może otrzymać od spadkobiercy należnego mu zachowku, może on

żądać od osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny doliczony do spadku,

sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże osoba ta jest obowiązana

do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem zapisu windykacyjnego.

§ 2.

Jeżeli osoba, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, sama jest uprawniona

do zachowku, ponosi ona odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku

tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jej własny zachowek.

§ 3.

Osoba, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może zwolnić się od obowiązku

zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu zapisu.

§ 4.

Jeżeli spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne na rzecz kilku osób, ich odpowiedzialność

względem uprawnionego do zachowku jest solidarna. Jeżeli jedna z osób, na których

rzecz zostały uczynione zapisy windykacyjne, spełniła świadczenie uprawnionemu do

zachowku, może ona żądać od pozostałych osób części świadczenia proporcjonalnych do

wartości otrzymanych zapisów windykacyjnych.

Spadkobiercy obowiązani do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku mogą żądać stosunkowego

zmniejszenia zapisów zwykłych i poleceń.

§ 1.

Zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń następuje w stosunku do ich wartości, chyba

że z treści testamentu wynika odmienna wola spadkodawcy.

§ 2.

W razie zmniejszenia zapisu zwykłego obciążonego dalszym zapisem lub poleceniem, dalszy

zapis lub polecenie podlega stosunkowemu zmniejszeniu.

§ 1.

Jeżeli spadkobierca obowiązany do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku sam jest

uprawniony do zachowku, może on żądać zmniejszenia zapisów zwykłych i poleceń w takim

stopniu, ażeby pozostał mu jego własny zachowek.

§ 2.

Jeżeli zapisobierca sam jest uprawniony do zachowku, zapis zwykły uczyniony na jego

rzecz podlega zmniejszeniu tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny

zachowek.

Jeżeli zmniejszeniu podlega zapis zwykły, którego przedmiot nie da się podzielić bez

istotnej zmiany lub bez znacznego zmniejszenia wartości, zapisobierca może żądać całkowitego

wykonania zapisu, uiszczając odpowiednią sumę pieniężną.

§ 1.

Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie

zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

§ 2.

Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych

od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu

od otwarcia spadku.

Przepisy niniejszego tytułu stosuje się odpowiednio do stwierdzenia nabycia przedmiotu

zapisu windykacyjnego.

Odpowiedzialność spadkobiercy z tytułu zapisów zwykłych i poleceń ogranicza się do

wartości stanu czynnego spadku.

§ 1.

Do chwili działu spadku wraz ze spadkobiercami solidarną odpowiedzialność za długi

spadkowe ponoszą także osoby, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne.

§ 2.

Rozliczenia między spadkobiercami i osobami, na których rzecz zostały uczynione zapisy

windykacyjne, następują proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń.

Spadkobiercom uwzględnia się ich udział w wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego

spadku.

Od chwili działu spadku spadkobiercy i osoby, na których rzecz zostały uczynione zapisy

windykacyjne, ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe proporcjonalnie do wartości

otrzymanych przez nich przysporzeń.

Odpowiedzialność osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny za długi

spadkowe, jest ograniczona do wartości przedmiotu zapisu windykacyjnego według stanu

i cen z chwili otwarcia spadku.

§ 1.

Jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo

między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia

na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych,

chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis

windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia.

§ 2.

Spadkodawca może włożyć obowiązek zaliczenia darowizny lub zapisu windykacyjnego na

schedę spadkową także na spadkobiercę ustawowego nie wymienionego w paragrafie poprzedzającym.

§ 3.

Nie podlegają zaliczeniu na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach

przyjęte.

Jeżeli wartość darowizny lub zapisu windykacyjnego podlegających zaliczeniu przewyższa

wartość schedy spadkowej, spadkobierca nie jest obowiązany do zwrotu nadwyżki. W wypadku

takim nie uwzględnia się przy dziale spadku ani darowizny lub zapisu windykacyjnego,

ani spadkobiercy zobowiązanego do ich zaliczenia.

Dalszy zstępny spadkodawcy obowiązany jest do zaliczenia na schedę spadkową darowizny

oraz zapisu windykacyjnego dokonanych przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego.