Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 29 marca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dla silników spalinowych w zakresie ograniczenia emisji zanieczyszczeń gazowych i cząstek stałych przez te silniki

§ 1. W rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy

z dnia 19 sierpnia 2005 r. w sprawie szczegółowych

wymagań dla silników spalinowych w zakresie ograniczenia emisji zanieczyszczeń gazowych i cząstek stałych przez te silniki (Dz. U. Nr 202, poz. 1681) wprowadza się następujące zmiany

1) w § 20 dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu

„3. Producent urządzenia oryginalnego, na żądanie jednostki, która dokonała badań zgodności

typu silnika lub rodziny silników, przekazuje tej

jednostce wszelkie informacje dotyczące wdrożenia formuły elastycznej.

4. Producent urządzenia oryginalnego przekazuje

jednostce, która dokonała badań zgodności typu silnika lub rodziny silników, wszelkie informacje, których jednostka ta wymaga w celu

potwierdzenia, że dla każdego silnika informacje lub oznakowanie dotyczące wprowadzenia

do obrotu według formuły elastycznej są zgodne z prawdą.”;

2) w § 25 dodaje się ust. 3—5 w brzmieniu

„3. Okres, o którym mowa w ust. 1 i 2, ulega przedłużeniu do dnia 31 lipca 2013 r. dla silników

klasy SH:3 montowanych w

1) piłach łańcuchowych do cięcia drewna,

o których mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b;

2) przycinarkach do żywopłotów trzymanych

w ręku, wymienionych w ust. 1 pkt 3 lit. d.

4. Do dnia 31 lipca 2013 r. nie stosuje się wartości

granicznych, o których mowa w § 26 pkt 2, dla

silników klasy SH:2 montowanych w

1) piłach łańcuchowych do cięcia drewna,

o których mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b;

ww

2) przycinarkach do żywopłotów trzymanych

w ręku, wymienionych w ust. 1 pkt 3 lit. d.

1) Minister Gospodarki kieruje działem administracji rządo-

wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r.

w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra

Gospodarki (Dz. U. Nr 216, poz. 1593).

2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy 2010/26/UE Komisji z dnia 31 marca

2010 r. zmieniającej dyrektywę 97/68/WE w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących

się do środków dotyczących ograniczenia emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych z silników spalinowych

montowanych w maszynach samojezdnych nieporuszających się po drogach (Dz. Urz. UE L 86 z 01.04.2010,

str. 29).

5. Do dnia 31 lipca 2013 r. do silników montowanych w maszynach, o których mowa w ust. 3

i 4, stosuje się wartości graniczne emisji zanieczyszczeń gazowych, określone w § 26 pkt 1.”;

3) w załączniku nr 1.1

a) pkt 2 otrzymuje brzmienie

„2. Środki przeciw emisjom.

2.1. Układ recyrkulacji gazów ze skrzyni korbowej: tak/nie(2)

2.2. Dodatkowe urządzenia przeciw zanieczyszczeniom (jeżeli dotyczy).

2.2.1. Reaktor katalityczny: tak/nie(2)

2.2.1.1. Marka(-i): . ................................................

2.2.1.2. Typ(-y): .....................................................

2.2.1.3. Liczba reaktorów katalitycznych i ich

części: .......................................................

2.2.1.4. Wymiary i pojemność reaktora(-ów)

katalitycznego(-ych): ................................

2.2.1.5. Rodzaj działania katalitycznego: .............

2.2.1.6. Całkowita zawartość metali szlachetnych: .........................................................

2.2.1.7. Stężenie względne: ..................................

2.2.1.8. Nośnik (struktura i materiał): ..................

2.2.1.9. Gęstość komórek: ....................................

2.2.1.10. Typ obudowy reaktora(-ów) katalitycznego(-ych): ....................................

2.2.1.11. Położenie reaktora(-ów) katalitycznego

(-ych) (miejsce i największa/najmniejsza odległość od silnika): .......................

2.2.1.12. Normalny zakres temperatur roboczych

(K): ...........................................................

2.2.1.13. Reagent ulegający zużyciu (jeżeli dotyczy): .........................................................

2.2.1.13.1. Typ i stężenie reagentu niezbędnego

do reakcji katalitycznej: ......................

2.2.1.13.2. Normalny zakres temperatur roboczych reagentu: ...................................

2.2.1.13.3. Norma międzynarodowa (jeżeli dotyczy): ......................................................

2.2.1.14. Czujnik NOx: tak/nie(2)

2.2.2. Czujnik tlenu: tak/nie(2)

2.2.2.1. Marka(-i): ..................................................

2.2.2.2. Typ: ...........................................................

2.2.2.3. Położenie: .................................................

2.2.3. Wtrysk powietrza: tak/nie(2)

2.2.3.1. Typ (pulsacyjny, pompa powietrza itp.)

...................................................................

2.2.4. EGR: tak/nie(2)

5) prędkość obrotowa biegu jałowego(3)

(obr/min) .................................................

3.7. Układ zimnego rozruchu

w.

rcl

.go

v.p

l

2.2.4.1. Właściwości (np. chłodzony/niechłodzony, wysoko-/niskoprężny itp.) .................

Poz. 366

2.2.5. Wychwytywacz cząstek stałych: tak/nie(2)

1) marka ..........................................................

2.2.5.1. Wymiary i pojemność wychwytywacza

cząstek stałych: ........................................

2) typ ...............................................................

2.2.5.2. Typ i konstrukcja wychwytywacza cząstek stałych: .............................................

3) opis .............................................................

4. Układ rozrządu.

2.2.5.3. Położenie (miejsce i największa/najmniejsza odległość od silnika): ..............

4.1. Maksymalny wznios oraz kąt otwarcia

i zamknięcia w stosunku do położenia zwrotnego lub dane ekwiwalentne ………….........

2.2.5.4. Metoda lub układ regeneracji, opis lub

rysunek: ....................................................

4.2. Luzy zaworowe kontrolne lub robocze(2) .............................................................”;

2.2.5.5. Normalny zakres temperatur roboczych

(K) i ciśnienia (kPa): .................................

2.2.6. Inne układy: tak/nie(2)

2.2.6.1. Opis i działanie: .....................................”,

b) dodaje się pkt 3 i 4 w brzmieniu

„3. Zasilanie paliwem.

4) w załączniku nr 1.3

a) pkt 2 otrzymuje brzmienie

„2. Środki przeciw emisjom.

2.1. Układ recyrkulacji gazów ze skrzyni korbowej: tak/nie(2)

3.1. Pompa podająca.

2.2. Dodatkowe urządzenia przeciw zanieczyszczeniom (jeżeli dotyczy).

3.1.1. Ciśnienie zasilania(3) lub wykres charakterystyki (kPa)..................................................

2.2.1. Reaktor katalityczny: tak/nie(2)

3.2. Układ wtryskowy.

3.2.1. Pompa

1) marka ......................................................

2) typ ...........................................................

3) wydatek: ...............i ..............mm3(3) na

skok lub cykl przy maksymalnej dawce

prędkości

obrotowej

pompy

.....................obr/min

znamionowej

prędkości obrotowej i odpowiednio

........................obr/min (prędkości obrotowej momentu maksymalnego) lub

wykres charakterystyki (podać metodę

pomiaru: na silniku/na stanowisku probierczym(1)).

3.3. Wyprzedzenie wtrysku

1) krzywa wyprzedzenia wtrysku(3) ...............

2) ustawienie początku wtrysku(3) ................

3.4. Przewody wtryskowe

1) długość (mm) .............................................

2) średnica wewnętrzna (mm) .......................

ww

3.5. Wtryskiwacz

1) marka ..........................................................

2) typ ...............................................................

3) ciśnienie otwarcia wtryskiwacza lub wykres charakterystyki(2) .......................(kPa)

3.6. Regulator

2.2.1.1. Marka(-i): ..................................................

2.2.1.2. Typ(-y): .....................................................

2.2.1.3. Liczba reaktorów katalitycznych i ich

części: .......................................................

2.2.1.4. Wymiary i pojemność reaktora(-ów)

katalitycznego(-ych): ................................

2.2.1.5. Rodzaj działania katalitycznego: .............

2.2.1.6. Całkowita zawartość metali szlachetnych: .........................................................

2.2.1.7. Stężenie względne: ..................................

2.2.1.8. Nośnik (struktura i materiał): ..................

2.2.1.9. Gęstość komórek: ....................................

2.2.1.10. Typ obudowy reaktora(-ów) katalitycznego(-ych): ....................................

2.2.1.11. Położenie reaktora(-ów) katalitycznego

(-ych) (miejsce i największa/najmniejsza odległość od silnika): .......................

2.2.1.12. Normalny zakres temperatur roboczych (K): ................................................

2.2.1.13. Reagent ulegający zużyciu (jeżeli dotyczy): .........................................................

2.2.1.13.1. Typ i stężenie reagentu niezbędnego

do reakcji katalitycznej: ......................

2.2.1.13.2. Normalny zakres temperatur roboczych reagentu: ...................................

2.2.1.13.3. Norma międzynarodowa (jeżeli dotyczy): ......................................................

1) marka ..........................................................

2.2.1.14. Czujnik NOx: tak/nie(2)

2) typ ...............................................................

2.2.2. Czujnik tlenu: tak/nie(2)

3) prędkość obrotowa początku odcinania

przy pełnym obciążeniu(3) (obr/min) .........

.....................................................................

2.2.2.1. Marka(-i): ..................................................

4) maksymalna prędkość obrotowa bez obciążenia(3) (obr/min) ...................................

2.2.2.3. Położenie: .................................................

2.2.2.2. Typ: ...........................................................

2.2.3. Wtrysk powietrza: tak/nie(2)

2.2.5.4. Metoda lub układ regeneracji, opis lub

rysunek: ....................................................

2.2.4. EGR: tak/nie(2)

2.2.5.5. Normalny zakres temperatur roboczych

(K) i ciśnienia (kPa): .................................

w.

rcl

.go

v.p

l

2.2.3.1. Typ (pulsacyjny, pompa powietrza

itp.): ...........................................................

2.2.4.1. Właściwości (np. chłodzony/niechłodzony, wysoko-/niskoprężny itp.) .................

2.2.5. Wychwytywacz cząstek stałych: tak/nie(2)

2.2.6.1. Opis i działanie: .....................................”,

2.2.5.1. Wymiary i pojemność wychwytywacza

cząstek stałych: ........................................

2.2.5.2. Typ i konstrukcja wychwytywacza cząstek stałych: .............................................

2.2.5.3. Położenie (miejsce i największa/najmniejsza odległość od silnika): ..............

Gęstość przy 15°C

kg/m3

833

5) po załączniku nr 1.3 dodaje się załącznik nr 1.4

w brzmieniu określonym w załączniku do niniejszego rozporządzenia;

6) w załączniku nr 2

a) pkt 1 otrzymuje brzmienie

„1. W niniejszym załączniku jest opisana metoda pomiarów emisji zanieczyszczeń gazowych i cząstek stałych z badanego silnika.”,

b) ppkt 1.1 otrzymuje brzmienie

„1.1. Zastosowanie znajdują następujące cykle

testów

1) cykl NRSC (cykl stacjonarny dla maszyn

niedrogowych), który stosuje się w celu

pomiaru emisji tlenku węgla, węglowodorów, tlenków azotu oraz cząstek stałych w etapach I, II, IIIA, IIIB i IV z silników opisanych w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a i b

rozporządzenia;

2) cykl NRTC (cykl niestacjonarny dla maszyn niedrogowych), który stosuje się

w celu pomiaru emisji tlenku węgla,

węglowodorów, tlenków azotu oraz cząstek stałych w etapach IIIB i IV z silników

opisanych w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia;

3) procedura badań zgodna z normą

ISO 8178-4:2002 (E) i IMO MARPOL 73/78, którą stosuje się do silników

przeznaczonych do stosowania w statkach żeglugi śródlądowej;

4) cykl NRSC, który stosuje się do pomiaru

emisji zanieczyszczeń gazowych i cząstek stałych w etapach IIIA i IIIB do silników przeznaczonych do napędu wagonów silnikowych;

5) cykl NRSC, który stosuje się do pomiaru

emisji zanieczyszczeń gazowych i cząstek stałych w etapach IIIA i IIIB do silników przeznaczonych do napędu lokomotyw.”,

c) ppkt 1.3.2 otrzymuje brzmienie

„1.3.2. Test NRTC.

Ustalony cykl testu niestacjonarnego, bazowany ściśle na warunkach pracy silników o zapłonie samoczynnym w niedrogowych maszynach

ruchomych, przeprowadza się dwa razy

ww

2.2.6. Inne układy: tak/nie(2)

b) w ppkt 8.3 w tabeli „Paliwo wzorcowe do silników o zapłonie samoczynnym niedrogowych

maszyn ruchomych homologowanych według

wartości granicznych dla etapu IIIB i IV” rubryka

rozpoczynająca się od wyrazów „Gęstość przy

15°C” otrzymuje brzmienie

865

EN-ISO 3675

1) pierwszy raz (rozruch zimny) po kondycjonowaniu silnika w temperaturze laboratorium,

gdy temperatury czynnika chłodzącego i oleju w silniku, urządzeń do dodatkowego

oczyszczania spalin i wszystkich urządzeń pomocniczych do ograniczenia emisji z silnika

ustabilizowały się w przedziale między 20°C

a 30°C;

2) drugi raz (rozruch gorący) po 20 minutach

kondycjonowania w stanie nagrzanym, które

zaczyna się bezpośrednio po zakończeniu cyklu zimnego rozruchu.

Podczas tej sekwencji testu bada się wymienione zanieczyszczenia. Sekwencja testu obejmuje

cykl zimnego rozruchu po naturalnym lub wymuszonym ochłodzeniu silnika, kondycjonowanie w stanie nagrzanym oraz cykl gorącego rozruchu, a wynikiem jest obliczenie całkowitej

wielkości emisji. Wykorzystując sygnały sprzężenia zwrotnego momentu obrotowego i prędkości obrotowej hamulca dynamometrycznego,

całkuje się moc względem czasu cyklu i w ten

sposób określa pracę wytworzoną przez silnik

w całym cyklu. Stężenia składników gazowych

określa się dla całego cyklu bądź w spalinach

nierozcieńczonych przez całkowanie sygnału

analizatora spalin zgodnie z pkt 11, bądź w spalinach rozcieńczonych w układzie CVS rozcieńczenia przepływu całkowitego przez całkowanie

lub pobór próbki do worków zgodnie z pkt 11.

W przypadku cząstek stałych pobiera się na odpowiednim filtrze proporcjonalną próbkę ze

spalin rozcieńczonych metodą rozcieńczenia

całkowitego lub częściowego przepływu. W zależności od stosowanej metody określa się natężenie przepływu spalin rozcieńczonych lub

nierozcieńczonych w całym cyklu, w celu obliczenia wartości emisji masowej zanieczyszczeń.

Wartości emisji masowej odnosi się do pracy

silnika, w celu określenia liczby gramów każdego wydalanego zanieczyszczenia w przeliczeniu

na kilowatogodzinę.

Emisję (g/kWh) mierzy się zarówno podczas cyklu zimnego, jak i gorącego rozruchu. Całkowitą

emisję ważoną określa się przez zastosowanie

wagi równej 10% dla wyników cyklu zimnego

rozruchu i 90% dla wyników cyklu gorącego

rozruchu. Wyniki emisji całkowitej nie powinny

przekraczać wartości granicznych.”,

3.7.1.1. Charakterystyka A.

d) ppkt 3.7.1 otrzymuje brzmienie

Dla niedrogowych urządzeń ruchomych, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a i d rozporządzenia, należy przeprowadzić następujący 8-fazowy cykl pracy(1) badanego silnika połączonego z hamulcem dynamometrycznym

w.

rcl

.go

v.p

l

„3.7.1. Wykaz niedrogowych urządzeń ruchomych, w których jest zamontowany silnik o zapłonie samoczynnym, określa § 3

ust. 1 rozporządzenia.

Numer fazy

Prędkość obrotowa

silnika (obr/min)

Obciążenie

(%)

Współczynnik wagowy

1

znamionowa lub odniesienia (*)

100

0,15

2

znamionowa lub odniesienia (*)

75

0,15

3

znamionowa lub odniesienia (*)

50

0,15

4

znamionowa lub odniesienia (*)

10

0,1

5

pośrednia

100

0,1

6

pośrednia

75

0,1

7

pośrednia

50

0,1

8

biegu jałowego

—

0,15

(*) Prędkość obrotowa odniesienia jest określona w ppkt 4.3.1.

(1) Identyczny z cyklem C1 podanym w pkt 8.3.1.1 normy ISO 8178-4: 2007 (wersja poprawiona 2008-07-01).

3.7.1.2. Charakterystyka B.

Dla niedrogowych urządzeń ruchomych, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzeNumer fazy

nia, należy przeprowadzić następujący 5-fazowy

cykl pracy(1) badanego silnika połączonego

z hamulcem dynamometrycznym

Prędkość obrotowa

silnika (obr/min)

Obciążenie

(%)

Współczynnik wagowy

1

znamionowa

100

0,05

2

znamionowa

75

0,25

3

znamionowa

50

0,3

4

znamionowa

25

0,3

5

znamionowa

10

0,1

(1) Identyczny z cyklem D2 podanym w pkt 8.4.1 normy ISO 8178-4: 2002(E).

ww

Wartości obciążenia są wyrażone jako procentowe wartości momentu obrotowego odpowiadające podstawowej mocy znamionowej zdefiniowanej jako maksymalna moc możliwa do

uzyskania podczas sekwencji zmiennych mocy,

które mogą być wykonywane w czasie nielimitowanej liczby godzin pracy silnika w ciągu roku, między ustalonymi okresami obsługowymi

i w podanych warunkach otoczenia, przy obsłudze prowadzonej według instrukcji wytwórcy.

3.7.1.3. Charakterystyka C.

W przypadku silników napędowych(1) przeznaczonych do stosowania w statkach żeglugi śródlądowej stosuje się procedurę badań ISO zgodną z normą ISO 8178-4:2002 i IMO MARPOL

73/78.

Silniki napędowe pracujące według charakterystyki śruby o stałym skoku bada się na hamulcu

dynamometrycznym, stosując podany niżej

4-fazowy cykl stacjonarny(2) opracowany w celu

odwzorowania pracy w eksploatacji silników

o zapłonie samoczynnym żeglugi morskiej

Numer fazy

Prędkość obrotowa

silnika

Obciążenie

(%)

Współczynnik wagowy

1

100% (znamionowa)

100

0,2

2

91%

75

0,5

3

80%

50

0,15

4

63%

0,15

jący się takim samym obciążeniem i takimi samymi współczynnikami wagowymi jak cykl podany wyżej, lecz różniący się tym, że w każdej

fazie praca odbywa się przy znamionowej prędkości obrotowej

w.

rcl

.go

v.p

l

Próby silników napędowych o stałej prędkości

obrotowej statków żeglugi śródlądowej mających śruby napędowe o zmiennym skoku lub

sprzęgane elektrycznie przeprowadza się na hamulcu dynamometrycznym, stosując następujący 4-fazowy cykl stacjonarny(3) charakteryzu-

Poz. 366

Numer fazy

Prędkość obrotowa

silnika

Obciążenie

(%)

Współczynnik wagowy

1

znamionowa

100

0,2

2

znamionowa

75

0,5

3

znamionowa

50

0,15

4

znamionowa

25

0,15

(1) Silniki pomocnicze o stałej prędkości obrotowej homologuje się według cyklu pracy ISO D2, tzn. 5-fazowego cyklu stacjo-

narnego podanego w ppkt 3.7.1.2, zaś silniki pomocnicze o zmiennej prędkości obrotowej homologuje się według cyklu

pracy ISO C1, tzn. 8-fazowego cyklu stacjonarnego podanego w ppkt 3.7.1.1.

(2) Identyczny z cyklem E3 opisanym w pkt 8.5.1, 8.5.2 i 8.5.3 normy ISO 8178-4: 2002(E). Cztery fazy znajdują się na średniej

charakterystyce śruby napędowej określonej na podstawie pomiarów w eksploatacji.

(3) Identyczny z cyklem E2 opisanym w pkt 8.5.1, 8.5.2 i 8.5.3 normy ISO 8178-4: 2002(E).

3.7.1.4. Charakterystyka D.

W przypadku silników, o których mowa w § 3

ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia, próbę silnika

na hamulcu dynamometrycznym należy przeprowadzić według następującego cyklu 3-fazowego(1)

Numer fazy

Prędkość obrotowa

silnika

Obciążenie

(%)

Współczynnik wagowy

1

znamionowa

100

0,25

2

pośrednia

50

0,15

3

bieg jałowy

—

0,6

(1) Identyczny z cyklem F podanym w normie ISO 8178-4: 2002(E).”,

e) ppkt 4.3.1 otrzymuje brzmienie

„4.3.1. Prędkość obrotowa odniesienia.

Prędkość obrotowa odniesienia (nref) odpowiada 100% wartości prędkości znormalizowanej

podanej w programie cyklu na stanowisku hamulcowym w ppkt 12.3. Rzeczywisty cykl wynikający z denormalizacji prędkości obrotowej

odniesienia zależy w dużym stopniu od właściwego wyboru prędkości odniesienia. Prędkość

odniesienia określa się w podany niżej sposób

ww

nref = prędkość mała + 0,95 ×

× (prędkość duża – prędkość mała)

(prędkość duża stanowi największą prędkość

obrotową, przy której silnik wytwarza 70% mocy znamionowej, a prędkość mała jest najmniej-

szą prędkością obrotową, przy której silnik wytwarza 50% mocy znamionowej).

Jeżeli zmierzona prędkość odniesienia mieści

się w granicach +/– 3% prędkości odniesienia

podanej przez producenta, deklarowana prędkość odniesienia może być wykorzystana do

badania poziomu emisji. Jeżeli tolerancja zostanie przekroczona, do badania poziomu emisji

wykorzystuje się zmierzoną prędkość odniesienia(1).

___________

(1) Jest to zgodne z normą ISO 8178-11:2006.”,

f) ppkt 4.5 otrzymuje brzmienie

„4.5. Przebieg badania poziomu emisji.

Podany niżej schemat blokowy przedstawia kolejność badań

Przygotowanie silnika, pomiary wstępne i przeprowadzenie kalibracji

w.

rcl

.go

v.p

l

↓

NRTC

↓

Wyznaczenie charakterystyki silnika (krzywa maksymalnego momentu

obrotowego). Tworzenie cyklu odniesienia badania

↓

Wykonanie jednego lub więcej, według potrzeb, cykli próbnych w celu

sprawdzenia silnika/stanowiska pomiarowego/układów emisji

↓

Ochłodzenie naturalne lub wymuszone

↓

Przygotowanie wszystkich układów (włącznie z kalibracją analizatora)

do pobierania próbek i danych

↓

Faza emisji spalin podczas cyklu zimnego rozruchu

↓

Kondycjonowanie w stanie nagrzanym

↓

Faza emisji spalin podczas cyklu gorącego rozruchu

wyregulowany, aby wyeliminować kondensację

wody w układzie i uzyskać temperaturę powierzchni filtru w przedziale między 315 K (42°C)

a 325 K (52°C).

4.5.1. Przygotowanie filtrów do pobierania próbek.

4.5.4. Uruchomienie układu poboru cząstek stałych.

Każdy filtr powinien być umieszczony na co najmniej 1 godzinę przed badaniem w szalce Petriego, która jest zabezpieczona przed zanieczyszczeniem pyłem i pozwala na wymianę powietrza, oraz umieszczony w komorze wagowej

w celu stabilizacji. Po zakończeniu okresu stabilizacji należy zważyć każdy filtr i zarejestrować

masę. Następnie filtr należy przechowywać

w zamkniętej szalce Petriego lub w obudowie

filtru aż do momentu użycia go w teście. Należy

użyć filtru w ciągu 8 h od jego wyjęcia z komory. Masa filtru (tara) powinna być zarejestrowana.

Układ poboru cząstek stałych powinien zostać

uruchomiony i pracować w obiegu bocznikowym. Zawartość cząstek stałych w powietrzu

rozcieńczającym (tle) należy określić przez jego

pobór przed wejściem spalin do tunelu rozcieńczającego. Jest pożądane, aby próbka cząstek

stałych zawartych w tle została zebrana podczas

badania niestacjonarnego, jeżeli inny układ poboru cząstek jest dostępny. W przeciwnym przypadku układ stosowany do poboru cząstek stałych w teście niestacjonarnym może być użyty.

Jeżeli powietrze rozcieńczające jest filtrowane,

jeden pomiar może być przeprowadzony przed

lub po teście. Jeżeli powietrze to nie jest filtrowane, pomiary należy przeprowadzić przed początkiem i po zakończeniu cyklu, a wartości należy uśrednić.

ww

W celu sprawdzenia silnika, stanowiska badawczego i układów emisji przed cyklem pomiarowym może być odtwarzany, jeżeli jest to niezbędne, jeden lub więcej cykli próbnych.

4.5.2. Instalowanie wyposażenia pomiarowego.

Przyrządy i sondy do pobierania próbek powinny być zainstalowane zgodnie z wymaganiami.

W przypadku zastosowania układu rozcieńczania spalin przepływu całkowitego należy do niego podłączyć przewód wylotowy.

4.5.3. Uruchomienie układu rozcieńczania spalin.

Należy uruchomić układ rozcieńczania. Całkowity przepływ rozcieńczonych spalin w układzie

rozcieńczenia przepływu całkowitego lub przepływ rozcieńczonych spalin przez układ rozcieńczenia przepływu częściowego powinien być tak

4.5.5. Sprawdzenie analizatorów.

Należy sprawdzić punkt zerowy i punkt końcowy zakresu pomiarowego analizatorów emisji.

Jeżeli stosuje się worki do poboru próbki, należy je opróżnić.

4.5.6. Wymagania dotyczące procedury ochładzania.

Może być zastosowana procedura naturalnego

lub wymuszonego ochłodzenia silnika. W przy-

3) pomiar ilości rozcieńczonych spalin oraz wymaganych temperatur i ciśnień;

4) rejestrację masowego natężenia przepływu

spalin, jeżeli jest stosowana analiza spalin

nierozcieńczonych;

w.

rcl

.go

v.p

l

padku wymuszonego ochłodzenia, należy opierać się na dobrej praktyce inżynierskiej, w celu

przygotowania systemu nawiewającego chłodzące powietrze w stronę silnika, wysyłającego

zimny olej przez układ smarowania silnika, obniżającego temperaturę czynnika chłodzącego

w systemie chłodzenia oraz obniżającego temperaturę układu dodatkowego oczyszczania

spalin. W przypadku wymuszonego chłodzenia

układu dodatkowego oczyszczania spalin, powietrze chłodzące powinno zostać zastosowane

dopiero w chwili, gdy układ ochłodził się poniżej swojej temperatury aktywacji katalizatora.

Niedozwolone są wszelkie procedury chłodzenia, w wyniku których silnik wydziela niereprezentatywny poziom emisji.

Poz. 366

Badanie emisji spalin podczas cyklu zimnego

rozruchu może się rozpocząć po ochłodzeniu

dopiero wtedy, gdy temperatura oleju silnikowego, czynnika chłodzącego i układu dodatkowego oczyszczania spalin ustabilizowała się

w przedziale między 20°C a 30°C przez co najmniej piętnaście minut.

4.5.7. Przebieg cyklu.

4.5.7.1. Cykl zimnego rozruchu.

Badania rozpoczyna się cyklem zimnego rozruchu po zakończeniu ochładzania, kiedy są spełnione wszystkie wymagania przedstawione

w ppkt 4.5.6.

Silnik należy uruchomić zgodnie z zaleceniami

wytwórcy podanymi w instrukcji użytkowania,

stosując rozrusznik produkcyjny lub hamulec.

Niezwłocznie po stwierdzeniu uruchomienia silnika należy uruchomić czasomierz pracy na biegu jałowym. Silnik powinien pracować na biegu

jałowym bez obciążenia przez 23 ± 1 s. Następnie należy rozpocząć cykl niestacjonarny w taki

sposób, aby pierwszy zapis dotyczący pracy silnika pod obciążeniem pojawił się po 23 ± 1 s.

Czas pracy na biegu jałowym jest zawarty

w przedziale czasu 23 ± 1 s.

ww

Badanie należy realizować zgodnie z cyklem odniesienia ustalonym w ppkt 12.3. Nastawy prędkości obrotowej i momentu obrotowego silnika

ustala się na 5 Hz (zaleca się 10 Hz) lub więcej.

Nastawy oblicza się metodą interpolacji liniowej między nastawami o częstotliwości 1 Hz

w cyklu odniesienia. Sygnały sprzężenia zwrotnego prędkości obrotowej i momentu obrotowego silnika należy rejestrować podczas cyklu

testu co najmniej jeden raz na sekundę, przy

czym sygnały te mogą być filtrowane elektronicznie.

4.5.7.2. Reakcja analizatora.

W momencie uruchomienia silnika należy uruchomić urządzenia pomiarowe i jednocześnie

rozpocząć

1) gromadzenie lub analizę powietrza rozcieńczającego, jeżeli jest stosowany układ rozcieńczenia przepływu całkowitego;

2) gromadzenie lub analizę rozcieńczonych lub

nierozcieńczonych spalin, zależnie od stosowanej metody;

5) rejestrację danych sprzężenia zwrotnego dla

prędkości obrotowej i momentu obrotowego

hamulca.

Jeżeli stosuje się pomiar spalin nierozcieńczonych, to stężenie zanieczyszczeń (HC, CO i NOx)

i masowe natężenie przepływu spalin powinny

być mierzone w sposób ciągły i wprowadzane

do pamięci układu komputerowego z częstotliwością co najmniej 2 Hz. Wszystkie pozostałe

dane powinny być rejestrowane z częstotliwością próbkowania co najmniej 1 Hz. W przypadku

analizatorów analogowych odpowiedź powinna

być rejestrowana, a dane wzorcowania powinny być stosowane bezpośrednio (online) lub

pośrednio (offline) podczas oceny danych.

Jeżeli stosuje się układ rozcieńczenia przepływu

całkowitego, to stężenia HC i NOx w tunelu rozcieńczającym powinny być mierzone w sposób

ciągły z częstotliwością co najmniej 2 Hz. Stężenia średnie powinny być określone przez całkowanie sygnału analizatorów w całym cyklu testu. Czas odpowiedzi układu nie powinien przekraczać 20 s i, w razie potrzeby, powinien być

zsynchronizowany z wahaniami przepływu

w CVS i przesunięciami czasu próbkowania

względem cyklu testu. Stężenia CO i CO2 powinny być określone przez całkowanie lub analizę próbki zgromadzonej w worku w czasie całego cyklu. Stężenia zanieczyszczeń gazowych

w powietrzu rozcieńczającym powinny być

określone przez całkowanie lub zgromadzenie

w worku tła. Wszystkie pozostałe parametry powinny być rejestrowane z częstotliwością co

najmniej jednego pomiaru na sekundę (1 Hz).

4.5.7.3. Pobieranie próbki cząstek stałych.

W momencie uruchomienia silnika układ pobierania próbek cząstek stałych powinien być przełączony z trybu bocznikowego do trybu pobierania cząstek stałych.

Jeżeli stosuje się układ rozcieńczenia przepływu

częściowego, to pompę(-y) pobierającą(-e)

próbki należy wyregulować w ten sposób, aby

natężenie przepływu przez sondę do poboru

próbki cząstek stałych lub przewód przesyłający

było proporcjonalne do masowego natężenia

przepływu spalin.

Jeżeli stosuje się układ rozcieńczenia przepływu

całkowitego, to pompę(-y) pobierającą(-e) próbki należy wyregulować w ten sposób, aby natężenie przepływu przez sondę do poboru próbki

cząstek stałych lub przewód przesyłający było

utrzymywane w granicach ± 5% ustawionego

natężenia przepływu. Jeżeli stosuje się kompensację przepływu (tzn. regulację proporcjonalną

przepływu próbki), należy wykazać, że stosunek

głównego przepływu w tunelu do przepływu

próbki poboru cząstek stałych nie zmienia się

o więcej niż ± 5% ustawionej wartości (z wyjątkiem pierwszych 10 sekund pobierania próbki).

powietrza rozcieńczającego podłącza się opróżnione worki do pobierania próbek. Układ CVS

uruchamia się (jeżeli jest stosowany i nie został

już włączony) lub układ wydechowy podłącza

się do układu CVS (jeżeli jest rozłączony). Włącza się pompy do pobierania próbek (z wyjątkiem pomp(-y) poboru próbki cząstek stałych,

wentylatora(-ów) chłodzącego(-ych) silnik i system zbierania danych).

w.

rcl

.go

v.p

l

Uw a ga : W przypadku podwójnego rozcieńczenia przepływ próbki jest równy różnicy netto

między natężeniem przepływu przez filtry do

pobierania cząstek i natężeniem przepływu

wtórnego powietrza rozcieńczającego.

Poz. 366

Temperatura średnia i ciśnienie średnie na wlocie do gazomierza(-y) lub na wlocie do przyrządów mierzących przepływ powinny być rejestrowane. Jeżeli ustalone natężenie przepływu

nie może być utrzymane przez cały cykl (w granicach ± 5%) ze względu na duże obciążenie filtru cząstkami stałymi, to badanie należy unieważnić. Należy powtórnie wykonać badanie,

stosując mniejsze natężenie przepływu i/lub filtr

o większej średnicy.

4.5.7.4. Unieruchomienie silnika podczas cyklu

testu zimnego rozruchu.

Jeżeli silnik zatrzymał się w czasie cyklu testu

zimnego rozruchu, to silnik należy poddać kondycjonowaniu wstępnemu, ponownie go ochłodzić, a następnie uruchomić oraz powtórzyć badanie. Jeżeli pojawiają się nieprawidłowości

w działaniu któregokolwiek stosowanego urządzenia badawczego podczas cyklu testu, to badanie powinno zostać unieważnione.

4.5.7.5. Czynności wykonywane po cyklu zimnego rozruchu.

Po zakończeniu badania obejmującego cykl

zimnego rozruchu należy zatrzymać pomiar masowego natężenia przepływu spalin i objętości

rozcieńczonych spalin, przepływ gazów do worków poboru próbek i pompę poboru próbki cząstek stałych. Układ całkowania w analizatorach

powinien pracować do upływu czasu odpowiedzi układu.

Analizę stężeń w workach poboru próbek, jeżeli

są stosowane, należy przeprowadzić możliwie

jak najwcześniej, lecz w żadnym przypadku nie

później niż 20 minut po zakończeniu cyklu testu.

Po badaniu emisji należy stosować gaz zerowy

i ten sam gaz wzorcowy ustawiania zakresu pomiarowego do powtórnego sprawdzenia analizatorów. Badanie uważa się za ważne, jeżeli

różnica między wartościami przed i po badaniu

jest mniejsza niż 2% wartości tego gazu wzorcowego.

ww

Filtry cząstek stałych powinny być wstawione

do komory wagowej nie później niż w ciągu godziny po zakończeniu badania. Powinny być

one kondycjonowane przez co najmniej jedną

godzinę w szalce Petriego, która jest zabezpieczona przed zanieczyszczeniem pyłem i umożliwia wymianę powietrza, a następnie — zważone. Należy zarejestrować masę brutto filtrów.

4.5.7.6. Kondycjonowanie w stanie nagrzanym.

Jeżeli stosowano wentylator(-y) chłodzący(-e)

oraz dmuchawę CVS, należy je wyłączyć (lub

odłączyć układ CVS od układu wydechowego)

natychmiast po wyłączeniu silnika.

Silnik kondycjonuje się przez 20 ± 1 minut. Silnik i hamulec dynamometryczny przygotowuje

się do cyklu gorącego rozruchu. Do układu rozcieńczania spalin i układu pobierania próbek

Wymiennik ciepła układu CVS (jeśli jest stosowany) i ogrzewane elementy układu(-ów) ciągłego pobierania próbek (jeżeli dotyczy) powinny

być wstępnie podgrzane do obliczeniowej temperatury roboczej przed rozpoczęciem badania.

Natężenie przepływu próbki należy ustawić tak,

aby odpowiadało pożądanemu poziomowi natężenia przepływu i wyzerować urządzenia CVS

do pomiaru przepływu gazu. Należy ostrożnie

zamocować czysty filtr cząstek stałych w każdej

obsadce filtra i zainstalować zmontowane obsadki filtra na linii przepływu próbek.

4.5.7.7. Cykl gorącego rozruchu.

Niezwłocznie po stwierdzeniu uruchomienia silnika należy uruchomić czasomierz pracy na biegu jałowym. Silnik powinien pracować na biegu

jałowym bez obciążenia przez 23 ± 1 s. Następnie należy rozpocząć cykl niestacjonarny w taki

sposób, aby pierwszy zapis dotyczący pracy silnika pod obciążeniem pojawił się po 23 ± 1 s.

Czas pracy na biegu jałowym jest zawarty

w przedziale czasu 23 ± 1 s.

Badanie należy realizować zgodnie z cyklem odniesienia ustalonym w ppkt 12.3. Nastawy prędkości obrotowej i momentu obrotowego silnika

ustala się na 5 Hz (zaleca się 10 Hz) lub więcej.

Nastawy oblicza się metodą interpolacji liniowej między nastawami o częstotliwości 1 Hz

w cyklu odniesienia. Sygnały sprzężenia zwrotnego prędkości obrotowej i momentu obrotowego silnika należy rejestrować podczas cyklu

testu co najmniej jeden raz na sekundę, przy

czym sygnały te mogą być filtrowane elektronicznie.

Następnie należy powtórzyć procedurę opisaną

w ppkt 4.5.7.2 i 4.5.7.3.

4.5.7.8. Unieruchomienie silnika podczas cyklu

gorącego rozruchu.

Jeżeli silnik zatrzymał się w czasie cyklu gorącego rozruchu, to można go wyłączyć i ponownie

kondycjonować przez 20 minut. Następnie można powtórzyć cykl gorącego rozruchu. Dopuszcza się tylko jedno ponowne kondycjonowanie

w stanie nagrzanym i ponowne rozpoczęcie cyklu gorącego rozruchu.

4.5.7.9. Czynności wykonywane po cyklu gorącego rozruchu.

Po zakończeniu cyklu gorącego rozruchu należy

zatrzymać pomiar masowego natężenia przepływu spalin i objętości rozcieńczonych spalin,

przepływ gazów do worków poboru próbek

i pompę poboru próbki cząstek stałych. Układ

całkowania w analizatorach powinien pracować

do upływu czasu odpowiedzi układu.

Masę całkowitą równoważnych mas rozcieńczonych spalin określa się w następujący sposób

w.

rcl

.go

v.p

l

Analizę stężeń w workach poboru próbek, jeżeli

są stosowane, należy przeprowadzić możliwie

jak najwcześniej, lecz w żadnym przypadku nie

później niż 20 minut po zakończeniu cyklu testu.

Poz. 366

Po badaniu emisji należy stosować gaz zerowy

i ten sam gaz wzorcowy ustawiania zakresu pomiarowego do powtórnego sprawdzenia analizatorów. Badanie uważa się za ważne, jeżeli

różnica między wartościami przed i po badaniu

jest mniejsza niż 2% wartości tego gazu wzorcowego.

Filtry cząstek stałych powinny być wstawione

do komory wagowej nie później niż w ciągu godziny po zakończeniu badania. Powinny być

one kondycjonowane przez co najmniej jedną

godzinę w szalce Petriego, która jest zabezpieczona przed zanieczyszczeniem pyłem i umożliwia wymianę powietrza, a następnie — zważone. Należy zarejestrować masę brutto filtrów.”,

g) ppkt 11.1.2.4 otrzymuje brzmienie

„11.1.2.4. Obliczanie emisji jednostkowych.

Emisję jednostkową (g/kWh) oblicza się dla każdego składnika w następujący sposób

gdzie

G EDFW,i — chwilowe równoważne masowe natężenie przepływu rozcieńczonych

spalin (kg/s),

G EXHW,i — chwilowe masowe natężenie przepływu spalin (kg/s),

qi

— chwilowy stopień rozcieńczenia,

G TOTW,i — chwilowe masowe natężenie przepływu rozcieńczonych spalin przez

tunel rozcieńczający (kg/s),

G DILW,i — chwilowe masowe natężenie przepływu mokrego powietrza rozcieńczającego (kg/s),

gdzie

M gas,cold — całkowita masa zanieczyszczeń gazowych w cyklu zimnego rozruchu

(g),

M gas,hot — całkowita masa zanieczyszczeń gazowych w cyklu gorącego rozruchu

(g),

W act,cold — praca rzeczywista w cyklu zimnego

rozruchu,

jak

określono

w ppkt 4.6.2 (kWh),

W act,hot — praca rzeczywista w cyklu gorącego

rozruchu,

jak

określono

w ppkt 4.6.2 (kWh).”,

f

— częstotliwość próbkowania (Hz),

n

— liczba pomiarów,

gdzie

M PT — M PT,cold dla cyklu zimnego rozruchu,

M PT — M PT,hot dla cyklu gorącego rozruchu,

Mf

— masa cząstek stałych zebranych w cyklu (mg),

rs

— średni stosunek próbkowania w cyklu

testu,

h) ppkt 11.1.3.1 otrzymuje brzmienie

„11.1.3.1. Obliczenie emisji masowej.

ww

Masę cząstek stałych M PT,cold i M PT,hot (g/test)

oblicza się według jednej z poniższych metod

gdzie

M PT

— M PT,cold dla cyklu zimnego rozruchu,

M PT

— M PT,hot dla cyklu gorącego rozruchu,

Mf

— masa cząstek stałych zebranych

w cyklu (mg),

M EDFW — masa równoważnych rozcieńczonych spalin w cyklu (kg),

M SAM

— masa rozcieńczonych spalin przechodzących przez filtry cząstek stałych (kg).

gdzie

M SE

— masa spalin zebranych w cyklu

(kg),

M EXHW

— całkowity masowy przepływ spalin

w cyklu (kg),

M SAM

— masa rozcieńczonych spalin przechodzących przez filtry cząstek stałych (kg),

M TOTW

— całkowita masa rozcieńczonych

mokrych spalin przepływających

przez tunel rozcieńczający (kg).

U w a g a: W przypadku układu poboru całkowitego, M SAM i M TOTW są identyczne.”,

i) ppkt 11.1.3.3 otrzymuje brzmienie

gdzie

M PT

— M PT,cold dla cyklu zimnego rozruchu,

— M PT,hot dla cyklu gorącego rozruchu,

M PT

— masa cząstek stałych zebranych

Mf

w cyklu (mg),

M TOTW — całkowita masa rozcieńczonych spalin w cyklu, określona w ppkt 11.2.1

(kg),

M SAM — masa rozcieńczonych spalin pobranych z tunelu rozcieńczającego do

pobierania cząstek stałych (kg)

oraz

Mf

— M f,p + M f,b, jeżeli ważone oddzielnie

(mg),

M f,p

— masa cząstek stałych zebranych na

filtrze pierwotnym (mg),

M f,b

— masa cząstek stałych zebranych na

filtrze wtórnym (mg).

w.

rcl

.go

v.p

l

„11.1.3.3. Obliczanie emisji jednostkowych.

Poz. 366

Emisję jednostkową (g/kWh) oblicza się w następujący sposób

gdzie

M PT,cold — masa cząstek stałych w cyklu zimnego rozruchu (g/test),

M PT,hot — masa cząstek stałych w cyklu gorącego rozruchu (g/test),

K p,cold

— współczynnik korekcji wilgotności

dla cząstek stałych w cyklu zimnego

rozruchu,

K p, hot

— współczynnik korekcji wilgotności

dla cząstek stałych w cyklu gorącego rozruchu,

W act, cold — praca rzeczywista w cyklu zimnego

rozruchu,

określona

w ppkt 4.6.2 (kWh),

W act, hot — praca rzeczywista w cyklu gorącego

rozruchu,

określona

w ppkt 4.6.2 (kWh).”,

j) ppkt 11.2.4 otrzymuje brzmienie

„11.2.4. Obliczanie emisji jednostkowych.

Emisję jednostkową (g/kWh) oblicza się dla każdego składnika w następujący sposób

Jeżeli stosuje się układ podwójnego rozcieńczenia, masę wtórnego powietrza rozcieńczającego

odejmuje się od masy całkowitej podwójnie

rozcieńczonych spalin przepływających przez

filtry cząstek stałych.

M SAM = M TOT – M SEC

gdzie

M TOT — całkowita masa podwójnie rozcieńczonych spalin przepływających przez

filtr cząstek stałych (kg),

M SEC — masa wtórnego powietrza rozcieńczającego (kg).

Jeżeli zawartość cząstek stałych w powietrzu

rozcieńczającym (w tle) jest określana zgodnie

z ppkt 4.5.4, to masa cząstek stałych może być

skorygowana ze względu na tło. W takim przypadku masę cząstek stałych M PT,cold i M PT,hot

(g/test) oblicza się następująco

ww

gdzie

M gas,cold — całkowita masa zanieczyszczeń gazowych w cyklu zimnego rozruchu

(g),

M gas,hot — całkowita masa zanieczyszczeń gazowych w cyklu gorącego rozruchu (g),

W act,cold — praca rzeczywista w cyklu zimnego rozruchu, jak określono

w ppkt 4.6.2 (kWh),

W act,hot — praca rzeczywista w cyklu gorącego rozruchu, jak określono

w ppkt 4.6.2 (kWh).”,

gdzie

M PT

— M PT,cold dla cyklu zimnego rozruchu,

M PT

— M PT,hot dla cyklu gorącego rozruchu,

M f, M SAM, M TOTW — patrz powyżej,

M DIL

— masa pierwotnego powietrza rozcieńczającego

przechodzącego

przez

układ pobierania cząstek

stałych w tle (kg),

Md

— masa cząstek stałych zebranych z próbki pierwotnego powietrza rozcieńczającego (mg),

DF

— współczynnik rozcieńczenia określony według

ppkt 11.2.3.1.1.”,

k) ppkt 11.2.5.1. otrzymuje brzmienie

„11.2.5.1. Obliczanie emisji masowej.

Masę cząstek stałych M PT,cold i M PT,hot (g/test)

oblicza się w następujący sposób

l) ppkt 12.2.5.3 otrzymuje brzmienie

K p, cold

— współczynnik korekcji wilgotności

dla cząstek stałych w cyklu zimnego rozruchu,

K p, hot

— współczynnik korekcji wilgotności

dla cząstek stałych w cyklu gorącego rozruchu,

W act, cold — praca rzeczywista w cyklu zimnego

rozruchu,

określona

w ppkt 4.6.2 (kWh),

W act, hot — praca rzeczywista w cyklu gorącego

rozruchu,

określona

w ppkt 4.6.2 (kWh).”.

w.

rcl

.go

v.p

l

„12.2.5.3. Obliczanie emisji jednostkowych.

Poz. 366

Emisję jednostkową (g/kWh) oblicza się w następujący sposób

gdzie

M PT,cold — masa cząstek stałych w cyklu zimnego rozruchu NRTC (g/test),

M PT,hot — masa cząstek stałych w cyklu gorącego rozruchu NRTC (g/test),

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem

31 marca 2011 r.

Minister Gospodarki: W. Pawlak

Elektronicznie

podpisany przez

Jaroslaw Deminet

Data: 2011.03.31

20:48:38 +02'00'

— 4318 —

Poz. 366

366

w.

rcl

.go

v.p

l

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 29 marca 2011 r.

zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dla silników spalinowych

w zakresie ograniczenia emisji zanieczyszczeń gazowych i cząstek stałych przez te silniki2)

Na podstawie art. 10 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r.

Nr 138, poz. 935) zarządza się, co następuje

Załącznik do rozporządzenia Ministra Gospodarki

z dnia 29 marca 2011 r. (poz. 366)

WYMAGANIA W ZAKRESIE HOMOLOGACJI TYPU DOTYCZĄCE ETAPÓW IIIB I IV

1. Wymagania w zakresie homologacji typu dotyczące etapów IIIB i IV.

1.1. Niniejszy załącznik ma zastosowanie do homologacji typu silników sterowanych elektronicznie,

w przypadku których do określenia ilości i czasu

wtrysku paliwa jest stosowany elektroniczny

układ sterujący (silnik), niezależnie od technologii wykorzystanej w takich silnikach, w celu

spełniania granicznych wartości emisji podanych

w § 14 ust. 6 pkt 1—3 i ust. 7 rozporządzenia.

1.2. Definicje.

Do celów niniejszego załącznika stosuje się następujące definicje

1.2.1. „strategia kontroli emisji” — oznacza połączenie systemu kontroli emisji z jedną podstawową strategią kontroli emisji i z jednym zestawem strategii pomocniczych kontroli emisji,

stanowiących element ogólnej konstrukcji silnika lub maszyny samojezdnej nieporuszającej

się po drogach, w której zamontowany jest silnik;

ww

1.2.2. „reagent” — oznacza każdy ulegający zużyciu

lub nienadający się do powtórnego użycia

czynnik, który jest wymagany i stosowany na

potrzeby skutecznego działania układu dodatkowego oczyszczania spalin.

1.3. Wymagania ogólne.

1.3.1. Wymagania w zakresie podstawowej strategii

kontroli emisji.

1.3.1.1. Podstawowa strategia kontroli emisji, uruchamiana w całym zakresie roboczym prędkości obrotowej i momentu obrotowego, jest

zaprojektowana w taki sposób, aby silnik

mógł spełnić wymogi przepisów niniejszego

rozporządzenia.

1.3.1.2. Nie dopuszcza się takiej podstawowej strategii kontroli emisji, która dokonuje rozróżnienia między pracą silnika podczas standardowego badania homologacji typu a pracą

w innych warunkach eksploatacji i może obniżyć poziom kontroli emisji w warunkach

nieujętych zasadniczo w procedurze homologacji typu.

1.3.2. Wymagania w zakresie pomocniczej strategii

kontroli emisji.

1.3.2.1. Pomocnicza strategia kontroli emisji może

być stosowana w silniku lub maszynie samojezdnej nieporuszającej się po drogach, pod

warunkiem że pomocnicza strategia kontroli

emisji, w przypadku jej uruchomienia, modyfikuje podstawową strategię kontroli emisji

w reakcji na określony zestaw warunków otoczenia lub eksploatacji, natomiast nie zmniejsza trwale skuteczności systemu kontroli

emisji.

1.3.2.1.1. W przypadku gdy pomocnicza strategia

kontroli emisji jest uruchamiana podczas

badania homologacyjnego, ppkt 1.3.2.2.

i 1.3.2.3. nie stosuje się.

1.3.2.1.2. W przypadku gdy pomocnicza strategia

kontroli emisji nie jest uruchamiana podczas badania homologacyjnego, należy wykazać, że pomocnicza strategia kontroli

emisji działa wyłącznie przez taki czas, jaki

jest wymagany do celów określonych

w ppkt 1.3.2.3.

1.3.2.2. Stosuje się następujące warunki kontrolne

1.3.2.2.1. wysokość

nieprzekraczająca

1000 m n.p.m. (lub równoważne

ciśnienie atmosferyczne wynoszące 90 kPa);

1.3.2.2.2. temperatura otoczenia w przedziale 275 K—303 K (2°C—30°C);

przez schemat uwzględniający zakres sterowania poszczególnych

sygnałów wejściowych;

w.

rcl

.go

v.p

l

1.3.2.2.3. temperatura czynnika chłodzącego silnika powyżej 343 K (70°C).

Poz. 366

1.3.2.2.4. Jeżeli pomocnicza strategia kontroli emisji jest uruchamiana podczas pracy silnika w warunkach

kontrolnych, o których mowa

w ppkt 1.3.2.2.1—1.3.2.2.3, wówczas strategię taką uruchamia się

jedynie wyjątkowo.

1.3.2.3. Pomocnicza strategia kontroli emisji może

być uruchamiana w szczególności w następujących celach

1.3.2.3.1. sygnałami pokładowymi, w celu

ochrony przed uszkodzeniem silnika (wraz z zabezpieczeniem układu

obiegu powietrza) lub maszyny

samojezdnej nieporuszającej się po

drogach, w której jest zamontowany silnik;

1.3.2.3.2. strategii i bezpieczeństwa eksploatacji;

1.3.2.3.3. zapobiegania nadmiernej emisji,

podczas zimnego rozruchu lub rozgrzewania, podczas zatrzymywania;

1.3.2.3.4. konieczności zwiększenia poziomu

emisji jednego z regulowanych zanieczyszczeń w określonych warunkach otoczenia lub eksploatacyjnych, w celu utrzymania poziomu

kontroli wszystkich pozostałych regulowanych zanieczyszczeń w ramach granicznych wartości emisji

właściwych dla danego silnika. Ma

to na celu kompensację naturalnie

występujących zjawisk w sposób

zapewniający akceptowalny poziom kontroli wszystkich składników emisji.

1.3.2.4. Podczas badania homologacyjnego producent wykazuje służbie technicznej, że sposób

działania pomocniczej strategii kontroli emisji jest zgodny z przepisami ppkt 1.3.2. Do tego celu jest niezbędna ocena dokumentacji,

o której mowa w ppkt 1.3.3.

ww

1.3.2.5. Nie dopuszcza się żadnego sposobu działania pomocniczej strategii kontroli emisji, który nie byłby zgodny z ppkt 1.3.2.

1.3.3. Wymagania w zakresie dokumentacji.

1.3.3.1. Do wniosku o udzielenie homologacji typu

producent dołącza teczkę informacyjną, zawierającą objaśnienia na temat każdego elementu konstrukcji i strategii kontroli emisji

oraz sposobów, jakimi strategia pomocnicza

bezpośrednio lub pośrednio steruje zmiennymi wyjściowymi. Teczka informacyjna składa

się z

1.3.3.1.1. pakietu dokumentacji, który zawiera pełny opis strategii kontroli emisji; należy przedstawić dowody na

to, że zidentyfikowano wszystkie

sygnały wyjściowe dopuszczone

1.3.3.1.2. materiałów dodatkowych, niezałączonych do wniosku o udzielenie

homologacji typu, obejmujących

wszelkie parametry zmodyfikowane

przez każdą pomocniczą strategię

kontroli emisji oraz warunki brzegowe, w jakich działa dana strategia, w szczególności

— opis logiki sterowania, strategii

sterowania czasem oraz punktów przełączania podczas wszystkich trybów pracy dla układu paliwowego i innych podstawowych układów, skutecznie ograniczających poziom emisji (np.

układ recyrkulacji spalin (EGR)

lub dozowania reagentu),

— uzasadnienie dla wszelkich pomocniczych strategii kontroli

emisji zastosowanych w odniesieniu do silnika, wraz z materiałem i danymi testowymi, wykazujące wpływ na emisję spalin;

uzasadnienie takie może opierać

się na danych testowych, analizie zgodnej z zasadami sztuki inżynierskiej lub na obydwu tych

wariantach łącznie,

— szczegółowy opis algorytmów

lub czujników (jeżeli dotyczy)

stosowanych do celów identyfikacji, analizy lub diagnozowania

nieprawidłowości w pracy układu kontroli emisji NOx,

— tolerancje stosowane w celu

spełnienia wymagań określonych w ppkt 1.4.7.2, niezależnie

od zastosowanych środków.

1.3.3.2. Materiały dodatkowe, o których mowa

w ppkt 1.3.3.1.2, mają charakter ściśle poufny. Materiały takie są udostępniane na żądanie organowi udzielającemu homologacji typu. Organ udzielający homologacji typu przestrzega poufności takich materiałów.

1.4. Wymagania w zakresie zapewnienia prawidłowego działania systemu kontroli emisji NOx.

1.4.1. Producent przekazuje informacje w pełni opisujące parametry pracy systemu kontroli emisji NOx, korzystając w tym celu z dokumentacji

określonej w pkt 2 załącznika nr 1.1 oraz

w pkt 2 załącznika nr 1.3 do rozporządzenia.

1.4.2. Jeżeli system kontroli emisji wymaga użycia

reagentu, wówczas producent jest obowiązany

do podania parametrów takiego reagentu,

w tym jego rodzaju, stężenia, jeżeli reagent występuje w postaci roztworu, temperatury roboczej oraz odniesienia do międzynarodowych

norm w zakresie składu i jakości, w ppkt 2.2.1.13

załącznika nr 1.1 oraz w ppkt 2.2.1.13 załącznika nr 1.3 do rozporządzenia.

nia naprawcze zgodne ze środkami naprawczymi określonymi

w ostrzeżeniach, o których mowa w ppkt 1.4.6.1.1 i 1.4.6.1.2,

w.

rcl

.go

v.p

l

1.4.3. Zastosowana w silniku strategia kontroli emisji

musi funkcjonować w każdych warunkach środowiskowych, jakie występują naturalnie na

terytorium Wspólnoty, w szczególności zaś

w niskich temperaturach otoczenia.

Poz. 366

1.4.4. Producent wykazuje, że wielkość emisji amoniaku podczas obowiązującego cyklu testu

emisji w ramach procedury homologacji typu,

w przypadku użycia reagentu, nie przekracza

średniej wartości wynoszącej 25 ppm.

1.4.5. Jeżeli do maszyny samojezdnej nieporuszającej się po drogach są zamontowane lub przyłączone oddzielne zbiorniki z reagentem, należy

dodatkowo zapewnić metodę pobierania próbek reagentu z wnętrza takich zbiorników.

Punkt pobierania próbek powinien być łatwo

dostępny bez potrzeby korzystania ze specjalistycznych urządzeń lub narzędzi.

1.4.6. Wymagania w zakresie eksploatacji i czynności

obsługowych.

1.4.6.1. Udzielenie homologacji typu jest uzależnione, zgodnie z § 29 rozporządzenia, od zaopatrzenia każdego operatora maszyny samojezdnej nieporuszającej się po drogach

w pisemne instrukcje, które muszą być napisane w sposób przejrzysty i nietechniczny,

w takim samym języku, jak instrukcja użytkowania maszyny samojezdnej nieporuszającej

się po drogach lub silnika. Instrukcje muszą

zawierać

1.4.6.1.1. szczegółowe ostrzeżenia objaśniające usterki, jakie mogą wystąpić

wskutek nieprawidłowej eksploatacji lub obsługi technicznej zamontowanego silnika, wraz z informacją

o stosownych środkach naprawczych;

1.4.6.1.2. szczegółowe ostrzeżenia dotyczące

nieprawidłowej eksploatacji maszyny, wskutek której mogą wystąpić

usterki silnika, wraz z informacją

o stosownych środkach naprawczych;

ww

1.4.6.1.3. informacje na temat prawidłowego

użycia reagentu, wraz z instrukcją

uzupełniania reagentu pomiędzy

normalnymi przeglądami technicznymi;

1.4.6.1.4. wyraźne ostrzeżenie, że świadectwo

homologacji typu wydane dla odnośnego typu silnika zachowuje

ważność wyłącznie w przypadku

spełniania wszystkich poniższych

warunków

— eksploatacja i obsługa techniczna silnika przebiega zgodnie

z dostarczonymi instrukcjami,

— jeżeli doszło do nieprawidłowej

eksploatacji lub obsługi technicznej, podjęto bezzwłocznie działa-

— nie wystąpił przypadek zamierzonej nieprawidłowej eksploatacji silnika, w szczególności rozłączenia lub braku obsługi technicznej układu EGR lub układu

dozowania reagentu.

1.4.7. Regulacja reagentu (jeżeli dotyczy).

1.4.7.1. Udzielenie homologacji typu jest uzależnione, zgodnie z § 29 rozporządzenia, od dostarczenia wskaźników lub innych odpowiednich

środków, stosownie do konfiguracji maszyny

samojezdnej nieporuszającej się po drogach,

pozwalających operatorowi uzyskać informacje na temat

1.4.7.1.1. ilości reagentu, jaka pozostała

w zbiorniku, oraz specjalnego sygnału dodatkowego, w przypadku

gdy poziom reagentu spadnie poniżej 10% całkowitej objętości zbiornika;

1.4.7.1.2. całkowitego lub prawie całkowitego

opróżnienia zbiornika z reagentem;

1.4.7.1.3. niezgodności reagentu w zbiorniku z parametrami określonymi

w ppkt 2.2.1.13 załącznika nr 1.1

oraz w ppkt 2.2.1.13 załącznika

nr 1.3 do rozporządzenia, według

zamontowanego przyrządu pomiarowego;

1.4.7.1.4. przerwy w dozowaniu reagentu, innej niż spowodowana przez układ

sterowania elektronicznego silnika

lub układ regulujący dozowanie

w reakcji na warunki eksploatacji

silnika, w których nie jest wymagane dozowanie, z zastrzeżeniem że

informacja o takich warunkach eksploatacji jest udostępniana organowi udzielającemu homologacji typu.

1.4.7.2. Wymagania w zakresie zgodności reagentu

z deklarowanymi parametrami oraz tolerancji

emisji NOx są spełniane w jeden z poniższych

sposobów za pomocą

1.4.7.2.1. środków bezpośrednich, takich jak

czujnik jakości reagentu;

1.4.7.2.2. środków pośrednich, takich jak zastosowanie czujnika NOx na wylocie spalin, pozwalającego określić

skuteczność reagentu;

1.4.7.2.3. innych środków, pod warunkiem że

ich skuteczność jest co najmniej taka jak w przypadku środków, o których mowa w ppkt 1.4.7.2.1

i 1.4.7.2.2, i są spełnione najważniejsze wymagania określone w niniejszym punkcie.