Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 4 marca 2011 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek

§ 1. Rozporządzenie określa

1) programy szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek;

2) warunki, jakim powinien odpowiadać wniosek

o nadanie uprawnień przewodnika turystycznego

i pilota wycieczek;

3) warunki uzyskiwania poszczególnych klas przewodników górskich, zakres terytorialny uprawnień

przewodników górskich i stopień trudności tras

oraz wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich posiadających uprawnienia określonej klasy;

gólne części egzaminów, warunki zwrotu wniesionych opłat w wypadku nieprzystąpienia do egzaminu, a także wysokość wynagrodzenia egzaminatorów za przeprowadzenie poszczególnych rodzajów i części egzaminów;

9) skład oraz sposób i tryb działania komisji egzaminacyjnych języków obcych, o których mowa

w art. 32 ust. 2 ustawy;

10) tryb okazywania legitymacji przewodnika turystycznego i pilota wycieczek upoważnionym organom oraz sposób noszenia identyfikatorów podczas wykonywania zadań przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek;

11) wzór świadectwa wydawanego przez komisje egzaminacyjne języków obcych oraz wzór świadectwa wydawanego przez komisje egzaminacyjne

dla kandydatów na przewodników turystycznych

i pilotów wycieczek;

12) wzory dokumentów potwierdzających posiadanie

uprawnień przewodnika turystycznego i pilota wycieczek.

4) miasta i obszary, na których organizatorzy turystyki mają obowiązek zapewnienia opieki przewodnika turystycznego, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, zwanej dalej „ustawą”;

1) warunkach zimowych — należy przez to rozumieć

występowanie lokalnych zalodzeń, głębokiego lub

świeżego śniegu;

5) wykaz miast, w których wykonywanie zadań przewodnika turystycznego wymaga posiadania

uprawnień przewodnika miejskiego;

2) warunkach letnich — należy przez to rozumieć

stan, w którym nie występują warunki zimowe,

o których mowa w pkt 1.

6) właściwość terytorialną marszałków województw

powołujących komisje egzaminacyjne dla przewodników turystycznych i pilotów wycieczek;

Rozdział 2

7) kwalifikacje, skład, sposób powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnych, o których mowa w art. 25 ustawy, oraz zasady egzaminowania kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek;

ww

8) wysokość opłat za sprawdzenie kwalifikacji osób

ubiegających się o uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek oraz sprawdzenie

znajomości języka obcego przez komisję egzaminacyjną języków obcych, o której mowa w art. 32

ust. 2 ustawy, w tym wysokość opłat za poszcze-

1) Minister Sportu i Turystyki kieruje działem administracji

rządowej — turystyka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada

2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Sportu i Turystyki (Dz. U. Nr 216, poz. 1602, z 2008 r.

Nr 24, poz. 146 oraz z 2010 r. Nr 238, poz. 1580).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały

ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2005 r.

Nr 175, poz. 1462, z 2006 r. Nr 220, poz. 1600, z 2008 r.

Nr 180, poz. 1112 oraz z 2010 r. Nr 106, poz. 672.

§ 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

Szkolenia dla kandydatów na przewodników

turystycznych i pilotów wycieczek

Załącznik nr 2

w.

rcl

.go

v.p

l

PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW

NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH — CZĘŚĆ OGÓLNA DLA WSZYSTKICH PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH

Lp.

Przedmiot

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba godzin

(w tym

ćwiczenia

praktyczne)

1

2

3

4

1

2

3

4

5

6

4

Geografia

turystyczna

gór Polski

Podział geograficzny, morfologiczny i turystyczny gór Polski.

Charakterystyka środowiska geograficznego oraz topografia

najważniejszych grup górskich. Klimat i wody. Główne szlaki

turystyczne

8

Zagadnienia ochrony Górskie parki narodowe, parki krajobrazowe i wybrane rezerobszarów górskich

waty przyrody — funkcje, znaczenie, zagrożenia. Wrażliwość

ekosystemów górskich na zagrożenia i sposoby przeciwdziałania

4

Góry w kulturze

polskiej

Góry w literaturze pięknej, twórczości plastycznej i muzycznej.

Kultura ludowa, jej główne przejawy i cechy. Wydawnictwa

o tematyce górskiej: mapy, monografie, albumy, przewodniki,

czasopisma i periodyki

6

Historia i organizacja Historia poznania gór i turystyki górskiej, alpinizmu, przewodnictwa i ratownictwa górskiego. Wybitni polscy znawcy gór

turystyki górskiej

i turystyki górskiej. Polacy w górach świata. Organizacja turyw Polsce

styki górskiej, alpinizmu i ratownictwa górskiego

4

Zasady letniej

i zimowej turystyki

górskiej

Sprzęt i ekwipunek turystyczny. Zasady znakowania szlaków

turystycznych. Odznaki turystyczne: GOT i GON. Metodyka

prowadzenia grupy wycieczkowej w terenie górskim. Orientacja w terenie. Posługiwanie się mapą i kompasem

6 (4)

Bezpieczeństwo

w górach

Charakterystyczne cechy klimatu górskiego. Rodzaje zagrożeń

występujących w górach. Prowadzenie grupy wycieczkowej

w warunkach ekstremalnych (mgła, burza, noc, oblodzenie, zabłądzenie itp). Stan zdrowia turysty, przygotowanie kondycyjne, przeciwwskazania do uprawiania turystyki górskiej. Aklimatyzacja, choroba górska — jej objawy, zapobieganie i leczenie.

Pierwsza pomoc przedlekarska w nagłych wypadkach i zachorowaniach, reanimacja, tamowanie krwotoków, unieruchamianie złamań. Improwizowany sprzęt transportowy i transport

poszkodowanego. Wzywanie pomocy w górach. Podstawowe

zasady asekuracji w terenie eksponowanym. Podstawowy

skład apteczki przewodnika

18 (10)

OGÓŁEM

50 (14)

ww

7

Przegląd masywów i pasm górskich wszystkich kontynentów

Podstawowe

wiadomości o górach ze szczególnym uwzględnieniem gór Europy

Europy i świata

w.

rcl

.go

v.p

l

§ 3. 1. Program podstawowego szkolenia ogólnego dla kandydatów na przewodników turystycznych,

obejmującego co najmniej 75 godzin zajęć, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

2. W szczegółowym programie szkolenia, o którym

mowa w ust. 1, tworzonym przez organizatora szkolenia, powinny być uwzględnione, w proporcjach zalecanych programem podstawowego szkolenia ogólnego, zajęcia teoretyczne w formie wykładów i seminariów oraz zajęcia praktyczne w formie ćwiczeń w terenie i wycieczek szkoleniowych. Wycieczki szkoleniowe

polegają na samodzielnym przeprowadzeniu pod kierunkiem instruktora wybranych odcinków tras podczas 2 do 5 wycieczek.

3. Ukończenie podstawowego szkolenia ogólnego

dla kandydatów na przewodników turystycznych jest

podstawą dopuszczenia do podstawowego szkolenia

specjalistycznego dla wszystkich rodzajów uprawnień

przewodnika turystycznego.

i podstawowe szkolenie specjalistyczne dla kandydatów na przewodników miejskich powinien trwać nie

krócej niż 6 miesięcy.

1) części ogólnej — dla wszystkich przewodników

górskich, obejmującej co najmniej 50 godzin zajęć,

w tym co najmniej 14 godzin zajęć praktycznych,

którą określa załącznik nr 2 do rozporządzenia;

3. W programie szkolenia praktycznego dla kandydatów na przewodników miejskich należy przewidzieć

ćwiczenia i wycieczki szkoleniowe polegające na samodzielnym przeprowadzaniu, pod kierunkiem instruktora, wybranych odcinków tras podczas 2 do

5 wycieczek.

w.

rcl

.go

v.p

l

Załącznik nr 3

PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW

NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH III KLASY — CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA DLA PRZEWODNIKÓW BESKIDZKICH

Lp.

Przedmiot

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba godzin

(w tym

ćwiczenia

praktyczne)/

dni

1

2

3

4

Historia Beskidów

na tle historii Polski

Wybrane wiadomości z historii Polski. Archeologia, osadnictwo, problematyka społeczna, kulturalna, gospodarcza, narodowościowa. Ważne wydarzenia historyczne. Ważniejsze wydarzenia z historii współczesnej. Historia miast i miejscowości.

Beskidy w okresie II Rzeczypospolitej i II wojny światowej. Odbudowa ze zniszczeń wojennych. Ważniejsze postacie historyczne, miejscowości i obiekty z nimi związane

30

Środowisko

przyrodnicze

Beskidów

i jego ochrona

Szczegółowa charakterystyka środowiska geograficznego.

Charakterystyka parków narodowych i krajobrazowych oraz

wybranych rezerwatów przyrody. Ciekawostki przyrodnicze.

Zasady ruchu turystycznego na obszarach chronionych. Obszary szczególnie zagrożone masowym ruchem turystycznym

20

Kultura i sztuka

Beskidów

Historia kultury i sztuki Beskidów. Wpływ kultury Beskidów na

kulturę narodową. Zabytki architektury, malarstwa i rzeźby.

Obiekty architektury współczesnej. Muzea, instytucje naukowe

i kulturalne (wiadomości o zbiorach i zasadach zwiedzania).

Prasa i wydawnictwa regionalne. Wybitni twórcy dawni

i współcześni

10

Etnografia i kultura

ludowa

Kultura ludowa, strój i obrzędy. Budownictwo drewniane,

ośrodki przemysłu i rzemiosła ludowego. Skanseny, muzea

i izby regionalne

5

Topografia i geologia Szczegółowa topografia Beskidów, układ grzbietów górskich

Beskidów

i dolin rzecznych, przebieg działów wodnych. Budowa geologiczna Beskidów

35

Komunikacja

i zagospodarowanie

turystyczne

Beskidów

Szlaki turystyczne, baza noclegowa, koleje linowe, wyciągi

narciarskie, układ komunikacyjny, linie kolejowe i szosy, dojazdy i parkingi, panoramy z punktów widokowych. Ważniejsze

obiekty przy trasach dojazdowych

15

Metodyka i technika

prowadzenia

wycieczek, zasady

bezpieczeństwa

na wycieczkach

Prowadzenie grupy wycieczkowej w warunkach ekstremalnych

(mgła, burza, noc, oblodzenie, zabłądzenie itp.). Stan zdrowia

turysty, przygotowanie kondycyjne, przeciwwskazania do

uprawiania turystyki górskiej. Aklimatyzacja, choroba górska

— jej objawy, zapobieganie i leczenie. Pierwsza pomoc przedlekarska w nagłych wypadkach i zachorowaniach, reanimacja,

tamowanie krwotoków, unieruchamianie złamań. Improwizowany sprzęt transportowy i transport poszkodowanego. Wzywanie pomocy w górach. Podstawowe zasady asekuracji w terenie eksponowanym. Podstawowy skład apteczki przewodnika

15 (4)

Szkolenie praktyczne Zajęcia odbywają się w formie ćwiczeń w terenie i wycieczek

szkoleniowych i polegają na samodzielnym przeprowadzeniu

wybranych odcinków tras pod kierunkiem instruktora. Wycieczki autokarowe i piesze (w tym jedna dwudniowa zagraniczna) obejmują w swoim programie także zajęcia z następujących przedmiotów — w wymiarze co najmniej

1) środowisko przyrodnicze Beskidów i jego ochrona

— 10 godz.;

2) kultura i sztuka Beskidów — 10 godz.;

3) etnografia i kultura ludowa — 5 godz.;

15 dni

1

2

3

4

5

6

ww

2

Poz. 302

3

4

w.

rcl

.go

v.p

l

4) topografia i geologia Beskidów — 20 godz.;

5) komunikacja i zagospodarowanie turystyczne Beskidów

— 5 godz.;

6) metodyka i technika prowadzenia wycieczek górskich, zasady bezpieczeństwa na wycieczkach — 10 godz.

OGÓŁEM

130 (4)

+ 15 dni

U w agi

ww

1. Dla przedmiotów wymienionych w tabeli obowiązują szczegółowe wiadomości o całym obszarze Beskidów polskich

oraz ogólne wiadomości o odpowiednich częściach Beskidów czeskich, słowackich i ukraińskich.

2. Użyte w pkt 1 określenie „odpowiednia część Beskidów czeskich, słowackich i ukraińskich” oznacza

Beskid Śląski — pasmo graniczne, Beskidy Śląsko-Morawskie (Moravskoslezské Beskydy) od przełęczy Jabłonkowskiej

(Jablunkovský průsmyk) do linii szosy Valašské Meziřiči — Nový Jičín, Jaworniki (Javorníky) od doliny Kisucy (Kysuca)

do linii szosy Púchov — Vsetín, Góry Kisuckie (Kysucká vrchovina), Małą Fatrę (Mala Fatra) po dolinę Wagu (Váh),

Orawskie Beskidy (Oravské Beskydy) z Kotliną Orawską (Oravská kotlina) i Magurą Orawską (Oravská Magura), Góry

Choczańskie (Chočské vrchy), Magurę Spiską (Spišská Magura), Góry Lewockie (Levočské vrchy), Góry Czerhowskie

(Čergov), Pogórze Ondawskie (Ondavská vrchovina), Góry Bukowskie (Bukovské vrchy), pasmo Wyhorlatu (Vihorlat),

Góry Sanocko-Turczańskie cz. wschodnia (Верхніодністровські Бескиди) i Bieszczady Wschodnie (Верховинський

Вододільний хребет).

w.

rcl

.go

v.p

l

§ 4. 1. Program podstawowego szkolenia specjalistycznego dla kandydatów na przewodników górskich

III klasy składa się z

2) części szczegółowej — odrębnej dla przewodników

beskidzkich, sudeckich i tatrzańskich, obejmującej

co najmniej

a) 130 godzin zajęć oraz szkolenie praktyczne

w wymiarze co najmniej 15 dni dla przewodników beskidzkich, którą określa załącznik nr 3

do rozporządzenia,

b) 115 godzin zajęć oraz szkolenie praktyczne

w wymiarze co najmniej 12 dni dla przewodników sudeckich, którą określa załącznik nr 4 do

rozporządzenia,

c) 175 godzin zajęć oraz szkolenie praktyczne

w wymiarze co najmniej 65 dni dla przewodników tatrzańskich, którą określa załącznik nr 5 do

rozporządzenia.

2. Szkolenie praktyczne dla kandydatów na przewodnika beskidzkiego i sudeckiego powinno w szczególności zawierać samodzielne prowadzenie wybranych odcinków wycieczek w obrębie obszaru uprawnień przez kandydatów na przewodników, pod kierunkiem instruktora.

3. Ukończenie podstawowego szkolenia ogólnego

dla kandydatów na przewodników turystycznych oraz

podstawowego szkolenia specjalistycznego dla kandydatów na przewodników górskich beskidzkich, sudeckich i tatrzańskich jest podstawą dopuszczenia do

egzaminu odpowiednio na przewodników górskich

beskidzkich, sudeckich i tatrzańskich klasy III.

4. Kurs dla kandydatów na przewodników górskich

1) sudeckich i beskidzkich klasy III obejmujący łącznie podstawowe szkolenie ogólne dla kandydatów

na przewodników turystycznych oraz podstawowe

szkolenie specjalistyczne dla kandydatów na przewodników górskich sudeckich lub beskidzkich powinien trwać nie krócej niż 12 miesięcy;

ww

2) tatrzańskich klasy III obejmujący łącznie podstawowe szkolenie ogólne dla kandydatów na przewodników turystycznych oraz podstawowe szkolenie specjalistyczne dla kandydatów na przewodników górskich tatrzańskich powinien trwać nie krócej niż 24 miesiące.

5. Kursy, o których mowa w ust. 4, powinny obejmować zajęcia praktyczne zarówno w warunkach letnich, jak i zimowych.

Załącznik nr 4

PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW

NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH III KLASY — CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA DLA PRZEWODNIKÓW SUDECKICH

Lp.

Przedmiot

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba godzin

(w tym

ćwiczenia

praktyczne)/

dni

1

2

3

4

1

2

3

4

5

6

20

Środowisko

przyrodnicze

Sudetów i jego

ochrona

Szczegółowa charakterystyka środowiska przyrodniczego. Charakterystyka parków narodowych i krajobrazowych oraz wybranych rezerwatów przyrody. Ciekawostki przyrodnicze. Zasady ruchu turystycznego na obszarach chronionych. Obszary

szczególnie zagrożone masowym ruchem turystycznym

20

Kultura i sztuka

Sudetów

Historia kultury i sztuki Sudetów. Zabytki architektury, malarstwa i rzeźby. Obiekty architektury współczesnej. Muzea, instytucje naukowe i kulturalne. Literatura, plastyka i muzyka. Wybitni twórcy dawni i współcześni. Prasa i wydawnictwa regionalne

10

Etnografia i kultura

ludowa

Budownictwo drewniane, folklor, obrzędy, wierzenia, kultura

ludowa. Skanseny, muzea i izby regionalne

5

Topografia i geologia Szczegółowa topografia Sudetów, układ grzbietów górskich

Sudetów

i dolin rzecznych, przebieg działów wodnych. Budowa geologiczna Sudetów

30

Komunikacja

i zagospodarowanie

turystyczne

Sudetów

Szlaki turystyczne, baza noclegowa, koleje linowe, wyciągi narciarskie, układ komunikacyjny, linie kolejowe i szosy, dojazdy

i parkingi, panoramy z punktów widokowych. Drogi, koleje,

ważniejsze obiekty przy trasach dojazdowych

15

Metodyka i technika

prowadzenia

wycieczek, zasady

bezpieczeństwa

na wycieczkach

Prowadzenie grupy wycieczkowej w warunkach ekstremalnych

(mgła, burza, noc, oblodzenie, zabłądzenie itp.). Stan zdrowia

turysty, przygotowanie kondycyjne, przeciwwskazania do

uprawiania turystyki górskiej. Aklimatyzacja, choroba górska

— jej objawy, zapobieganie i leczenie. Pierwsza pomoc przedlekarska w nagłych wypadkach i zachorowaniach, reanimacja,

tamowanie krwotoków, unieruchamianie złamań. Improwizowany sprzęt transportowy i transport poszkodowanego. Wzywanie pomocy w górach. Podstawowe zasady asekuracji w terenie eksponowanym. Skład podstawowej apteczki przewodnika

15 (4)

Szkolenie praktyczne Zajęcia odbywają się w formie ćwiczeń w terenie i wycieczek

szkoleniowych i polegają na samodzielnym przeprowadzeniu

wybranych odcinków tras pod kierunkiem instruktora. Wycieczki autokarowe i piesze (w tym jedna dwudniowa zagraniczna) obejmują w swoim programie także zajęcia z następujących przedmiotów — w wymiarze co najmniej

1) środowisko przyrodnicze Sudetów i jego ochrona —

10 godz.;

2) kultura i sztuka Sudetów — 10 godz.;

3) etnografia i kultura ludowa — 5 godz.;

12 dni

ww

7

Wybrane wiadomości z historii Polski, Czech i Niemiec. WażHistoria Sudetów

na tle historii Polski, niejsze wydarzenia w historii Sudetów. Archeologia, osadnictwo, problematyka społeczna, kulturalna, gospodarcza, naroCzech i Niemiec

dowościowa. Historia miast i miejscowości. Ważniejsze wydarzenia z historii współczesnej. Wybitne postacie historyczne,

miejscowości i obiekty z nimi związane

2

Poz. 302

3

4

w.

rcl

.go

v.p

l

4) topografia i geologia Sudetów — 20 godz.;

5) komunikacja i zagospodarowanie turystyczne Sudetów

— 5 godz.;

6) metodyka i technika prowadzenia wycieczek górskich, zasady bezpieczeństwa na wycieczkach — 10 godz.

OGÓŁEM

115 (4)

+ 12 dni

U w agi

ww

1. Dla przedmiotów wymienionych w tabeli obowiązują szczegółowe wiadomości o obszarze Sudetów polskich oraz ogólne wiadomości o odpowiedniej części Sudetów czeskich i niemieckich.

2. Użyte w pkt 1 określenie „odpowiednia część Sudetów czeskich” oznacza dla obszaru zachodniego Sudetów: Góry

i Pogórze Łużyckie (Lužické hory i Šluknovská pahorkatina), Góry Izerskie (Jizerské hory) i Pasmo Jesztedu i Kozakova

(Ještěd i Kozákov) oraz Karkonosze (Krkonoše) i Podgórze Karkonoskie (Krkonošské podhůří), Wyżynę Broumowską

(Broumovska vrchovina), Góry i Pogórze Orlickie (Orlické hory i Podorlická pahorkatina), Jesioniki (Hrubý Jeseník, Nízký Jeseník) oraz Góry Odrzańskie (Oderské vrchy); określenie „odpowiednia część Sudetów niemieckich” oznacza Góry

i Pogórze Łużyckie (Lausitzer Gebirge, Lausitzer Bergland).

§ 5. 1. Program podstawowego szkolenia specjalistycznego dla kandydatów na przewodników miejskich, obejmującego co najmniej 130 godzin zajęć

oraz co najmniej 9 dni szkolenia praktycznego, określa

Załącznik nr 5

w.

rcl

.go

v.p

l

PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW

NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH III KLASY — CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA DLA PRZEWODNIKÓW

TATRZAŃSKICH

Lp.

Przedmiot

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba

godzin/dni

1

2

3

4

Topografia Tatr

i zagospodarowanie

turystyczne

Położenie, podział i granice Tatr. Główna grań Tatr i doliny

walne, szczegółowa topografia Tatr — poszczególne doliny

wraz z otoczeniem. Panoramy z ważniejszych szczytów, przełęczy i innych miejsc widokowych, szlaki turystyczne, główne

węzły turystyczne. Zagospodarowanie: schroniska, kolejki,

obiekty sakralne, leśniczówki oraz inne

44

Topografia Podtatrza

i Pienin oraz

zagospodarowanie

turystyczne

Obszar i granice Podtatrza, granice Podhala, Spiszu, Liptowa

i Orawy, obszar i podział Pienin, krainy geograficzne na Podtatrzu i ich charakterystyka topograficzna, szlaki turystyczne, charakterystyczne panoramy. Podział administracyjny i główne

miasta na Podtatrzu, układ i charakterystyka sieci komunikacyjnej. Baza transportowa, noclegowa, gastronomiczna, handlowa i towarzysząca na Podtatrzu. Szlaki turystyczne i panoramy

w Pieninach, zagospodarowanie turystyczne Pienin

24

Tereny przyległe

do Podtatrza

Krainy geograficzne przylegające do Podtatrza, ich ogólna charakterystyka topograficzna, turystyczna i gospodarcza. Ciekawe

miejsca, zabytki, obiekty, ważniejsze szlaki turystyczne i trasy

samochodowe

10

Środowisko

przyrodnicze Tatr,

Podtatrza i Pienin

i jego ochrona

Szczegółowa charakterystyka środowiska geograficznego. Charakterystyka parków narodowych i krajobrazowych oraz wybranych rezerwatów przyrody. Ciekawostki przyrodnicze. Zasady ruchu turystycznego na obszarach chronionych. Obszary

szczególnie zagrożone masowym ruchem turystycznym

28

Historia Podtatrza,

poznawanie Tatr

i działalność

człowieka w Tatrach

Ważniejsze wydarzenia historyczne na Podtatrzu i w Tatrach.

Początki osadnictwa, rozwój miast i wsi. Ważniejsze wydarzenia w historii XX wieku i współczesne. Wybitne postacie historyczne i miejsca z nimi związane. Historia Podhala, Spiszu, Orawy i Liptowa. Historia poznawania Tatr, początki i rozwój turystyki tatrzańskiej. Historia przewodnictwa, ratownictwa, taternictwa, taternictwa jaskiniowego i narciarstwa

14

Kultura i sztuka

Podtatrza

Wpływ kultury Podtatrza na kulturę narodową. Tatry i Podtatrze w kulturze polskiej w dziedzinie literatury, muzyki i sztuki.

Wybitne postacie ze świata kultury związane z Podtatrzem. Styl

zakopiański. Zabytki architektury, malarstwa, rzeźby, muzea,

galerie, stałe ekspozycje, główne imprezy kulturalne

10

Etnografia i kultura

ludowa

Budownictwo drewniane. Folklor: gwara, strój, śpiew, muzyka,

taniec, zwyczaje, obrzędy. Rodzaje twórczości ludowej: malarstwo, rzeźba, poezja, proza, haftowanie, koronkarstwo, snycerstwo, stolarka i kowalstwo artystyczne. Wybitni twórcy ludowi

dawniej i dziś, pasterstwo, zawody wymarłe, dawne obiekty

przemysłu ludowego. Skanseny, muzea, izby regionalne. Stałe

imprezy folklorystyczne i regionalne, zespoły regionalne

10

1

2

3

4

5

6

ww

7

8

Piśmiennictwo

i literatura

tatrzańska

Poezja i proza dotycząca Tatr i Podtatrza, przewodniki: turystyczne, taternickie, specjalistyczne; mapy, aktualna prasa i periodyki

4

9

Zasady taternictwa

letniego i zimowego

Bezpieczeństwo wycieczki

i

klienta

w trudnym terenie

górskim

Wyposażenie wspinacza, sprzęt wspinaczkowy i asekuracyjny.

Technika wspinaczki skalnej, stanowiska i posługiwanie się liną, zakładanie poręczówek, ubezpieczanie turysty, zjazd na linie, technika podchodzenia na linie, prowadzenie na krótkiej linie. Wyposażenie do wspinaczki zimowej, technika wspinania

w śniegu, asekuracja w śniegu i w lodzie, narzędzia lodowe

i ich zastosowanie, wspinaczka w zimie. Skale trudności wspinaczkowych

2

3

4

10

Zasady narciarstwa

Wyposażenie narciarza i sprzęt. Ogólne zasady poruszania się

na nartach: podchodzenie, trawersowanie, zjazdy. Kodeks narciarski. Narciarstwo turystyczne, skitur. Stopnie i ocena zagrożenia lawinowego

4

11

Niebezpieczeństwa

gór w warunkach

tatrzańskich

Niebezpieczeństwa obiektywne związane z terenem i pogodą,

choroba górska, niebezpieczeństwa subiektywne związane ze

stanem psychofizycznym człowieka oraz jego postępowaniem

4

12

Pierwsza pomoc,

podstawy

ratownictwa

i autoratownictwa

Pierwsza pomoc w różnych wypadkach i w przypadku zagrożenia życia, rozpoznawanie stanów zagrażających życiu, zabiegi

reanimacyjne. Rodzaje urazów, zabezpieczenie, wykonywanie

opatrunków, ułożenie rannego. Postępowanie w przypadkach

oparzeń, odmrożeń, porażenia piorunem. Apteczka przewodnicka, górskie organizacje ratownicze i sposoby łączności z nimi.

Autoratownictwo w różnych przypadkach

8

13

Metodyka

przewodnictwa

i etyka zawodowa

Dydaktyka przekazu przewodnickiego. Zaplanowanie i przeprowadzenie wycieczki. Sposoby nawiązywania kontaktu z grupą.

Problematyka wycieczek szkolnych, osób dorosłych i grup specjalnych. Metodyka prowadzenia wycieczki na szlaku turystycznym trudnym i łatwym, w obiektach muzealnych. Metodyka

prowadzenia wycieczek autokarowych. Kultura osobista, etyka

przewodnicka, cechy psychofizyczne i walory przewodnika

5

14

Trasy dojazdowe

w Tatry

Drogi i linie kolejowe dojazdowe w Tatry. Krainy geograficzne

i ich krótka charakterystyka. Ciekawe obiekty położone przy

trasie, miejsca na odpoczynek, postoje na trasie

4

15

Zajęcia praktyczne

i terenowe

— wycieczki górskie piesze (szkolenie topograficzne — metodyczne) — 34 dni (18 dni — Tatry słowackie, 14 dni — Tatry

polskie, 2 dni — Pieniny)

— wycieczki autokarowe (szkolenie topograficzne — metodyczne) — 8 dni (4 dni — Podtatrze słowackie, 4 dni – Podtatrze

polskie)

— szkolenie taternickie letnie — 5 dni

— szkolenie taternickie zimowe — 5 dni

— szkolenie narciarskie — 3 dni

— szkolenie przyrodnicze w terenie — 6 dni

— zajęcia z zakresu pierwszej pomocy — 2 dni

— wycieczki do jaskiń — 2 dni

65 dni

w.

rcl

.go

v.p

l

1

OGÓŁEM

175 godz.

+ 65 dni

U w aga

Program szkolenia przewodników turystycznych górskich tatrzańskich III klasy w warunkach zimowych obejmuje następujące szlaki turystyczne (wyszkolony przewodnik górski tatrzański III klasy jest uprawniony do prowadzenia turystów

w warunkach zimowych)

W Tatrach Zachodnich bez następujących szlaków

1. Przysłop Miętusi — Małołączniak (Hawiarską Drogą);

2. Tomanowa Polana Wyżnia — Chuda Przełączka.

ww

W Tatrach Wysokich bez następujących szlaków

1. Liliowe – Świnica;

2. Orla Perć wraz ze wszystkimi szlakami dojściowymi z wyjątkiem ich następujących odcinków (dopuszczalnych)

— Murowaniec — Czarny Staw (fragment niebieskiego szlaku na Zawrat),

— Murowaniec — Czerwony Staw (fragment żółtego szlaku na Krzyżne),

— Schronisko w Dolinie Pięciu Stawów — do zakończenia ramienia Kołowej Czuby (fragment niebieskiego szlaku na

Zawrat);

3. Zielony Staw — Świnicka Przełęcz;

4. Szlaki na Karb i Kościelec;

5. Morskie Oko — Dolina Pięciu Stawów (szlak niebieski);

6. Morskie Oko — Dolina Pięciu Stawów przez Szpiglasową Przełęcz (szlak żółty);

7. Morskie Oko — Rysy (z wyjątkiem odcinka do Czarnego Stawu);

8. Morskie Oko — Wrota Chałubińskiego;

9. Czarny Staw — Przełęcz pod Chłopkiem;

10. Szlak Doliną Roztoki do Doliny Pięciu Stawów jest dopuszczony wyłącznie jego wariantem zimowym (w górnej części

szlakiem czarnym wprost do Przedniego Stawu).

§ 6. 1. Program podstawowego szkolenia specjalistycznego dla kandydatów na przewodników terenowych, obejmującego co najmniej 150 godzin zajęć

oraz co najmniej 10 dni szkolenia praktycznego, określa część I załącznika nr 7 do rozporządzenia.

2. Kurs dla kandydatów na przewodników terenowych obejmujący łącznie podstawowe szkolenie ogólne dla kandydatów na przewodników turystycznych

i podstawowe szkolenie specjalistyczne dla kandydatów na przewodników terenowych powinien trwać nie

krócej niż 6 miesięcy.

3. W programie szkolenia praktycznego dla kandydatów na przewodników terenowych należy przewidzieć ćwiczenia i wycieczki szkoleniowe polegające na

samodzielnym przeprowadzaniu, pod kierunkiem instruktora, wybranych odcinków tras podczas 2 do

5 wycieczek.

załącznik nr 6 do rozporządzenia.

2. Kurs dla kandydatów na przewodników miejskich obejmujący łącznie podstawowe szkolenie ogólne dla kandydatów na przewodników turystycznych

Załącznik nr 6

w.

rcl

.go

v.p

l

PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW

NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH

Lp.

1

1

2

3

4

5

6

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba godzin

(w tym

ćwiczenia

praktyczne)/

dni

2

3

4

Historia miasta

na tle historii Polski

Historia miast w Polsce (ogólna charakterystyka miast zabytkowych). Początki i przeszłość miasta. Miasto w okresie II Rzeczypospolitej i w czasie II wojny światowej. Odbudowa ze zniszczeń wojennych. Współczesny rozwój miasta. Życie społeczno-polityczne. Wybitne postacie historyczne związane z miastem

30

Kultura i sztuka

miasta

Zabytki miasta na tle historii sztuki w Polsce. Rozwój urbanistyczny miasta. Okresy świetności w historii Polski. Zabytki architektury, rzeźby i malarstwa. Muzea, pomniki i tablice pamiątkowe. Place i ulice. Parki i ogrody. Instytucje naukowe

i kulturalne. Szkolnictwo, wyższe uczelnie

35

Miasto współczesne

Położenie, powierzchnia, liczba mieszkańców, podział administracyjny (dzielnice, osiedla). Życie społeczno-polityczne. Wybitne postacie współczesnego miasta. Historia i współczesna

gospodarka miasta. Najważniejsze obiekty przemysłowe i ich

produkcja. Ważniejsze obiekty użyteczności publicznej. Współczesna architektura i budownictwo. Urządzenia socjalne i służba zdrowia. Główne atrakcje miasta. Miasto w literaturze, piosence i anegdocie. Problemy i osiągnięcia ekologiczne miasta

15

Geografia

turystyczna miasta

i regionu

Aktualne problemy miasta i regionu. Plany rozwoju miasta

i okolic. Charakterystyka środowiska geograficznego. Trasy

wylotowe. Miejscowości i obiekty o znaczeniu historycznym

i turystycznym w najbliższej okolicy

30

Topografia miasta

i strefy podmiejskiej

Układ komunikacyjny miasta, arterie przelotowe. Lokalizacja

obiektów zabytkowych, gospodarczych i użyteczności publicznej. Baza turystyczna, sportowa i rekreacyjna. Lokalizacja parkingów

10

Metodyka i technika Metodyka i technika prowadzenia grup wycieczkowych w mieście. Pierwsza pomoc przedlekarska w nagłych wypadkach

prowadzenia

i zachorowaniach. Podstawowy skład apteczki

wycieczek

10 (5)

Szkolenie

praktyczne

2 do 5 dni szkolenia praktycznego odbywa się w formie ćwiczeń w mieście i wycieczek szkoleniowych, które polegają na

samodzielnym przeprowadzeniu wybranych odcinków tras

pod kierunkiem instruktora. Wycieczki autokarowe i piesze

obejmują w swoim programie także zajęcia z następujących

przedmiotów — w wymiarze co najmniej

1) historia miasta na tle historii Polski — 10 godz.;

2) kultura i sztuka miasta — 25 godz.;

3) miasto współczesne — 15 godz.;

4) geografia turystyczna miasta i regionu — 5 godz.;

5) topografia miasta i strefy podmiejskiej — 20 godz.;

6) metodyka i technika prowadzenia wycieczek miejskich —

10 godz.

9 dni

OGÓŁEM

130 (5)

+ 9 dni

ww

Przedmiot

§ 7. 1. Programy uzupełniającego szkolenia dla

kandydatów na przewodników górskich

1) ubiegających się o klasę II i I dla przewodników

górskich beskidzkich i sudeckich, obejmującego

co najmniej 100 godzin zajęć i co najmniej 10 dni

szkolenia praktycznego, określa część I załącznika

nr 8 do rozporządzenia;

2) ubiegających się o klasę II dla przewodników górskich tatrzańskich, obejmującego co najmniej

75 godzin zajęć i 25 dni szkolenia praktycznego,

określa część II załącznika nr 8 do rozporządzenia;

3) ubiegających się o klasę I dla przewodników górskich tatrzańskich, obejmującego co najmniej

65 godzin zajęć i 28 dni szkolenia praktycznego,

określa część III załącznika nr 8 do rozporządzenia;

4) dla przewodników górskich tatrzańskich posiadających uprawnienia klasy I ubiegających się

o uprawnienie do prowadzenia wycieczek w warunkach wysokogórskich, powyżej III stopnia trudności w warunkach zimowych i IV stopnia trudności w warunkach letnich, obejmującego co najmniej 30 godzin zajęć i 100 dni szkolenia praktycznego, określa załącznik nr 9 do rozporządzenia.

2. Warunkiem dopuszczenia do szkolenia uzupełniającego dla kandydatów na przewodników górskich

ubiegających się o podwyższenie klasy uprawnień jest

posiadanie uprawnień niższych o jedną klasę na dany

obszar uprawnień.

3. Szkolenie dla przewodników górskich beskidzkich i sudeckich ubiegających się o klasę II i I może odbywać się w formie szkolenia grupowego obejmującego tematy wymagane programem szkolenia lub

w formie kierowanego samokształcenia odbywanego

pod kierunkiem osoby wskazanej przez organizatora

szkolenia, uprawnionego do szkolenia przewodników

górskich beskidzkich lub sudeckich, posiadającej

Załącznik nr 7

w.

rcl

.go

v.p

l

PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW

NA PRZEWODNIKÓW TERENOWYCH

I. Program szkolenia dla kandydatów nieposiadających uprawnień przewodnika turystycznego terenowego

Przedmiot

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba godzin

(w tym

ćwiczenia

praktyczne)/

dni

1

2

3

4

1

Historia regionu

na tle historii Polski

Wybrane wiadomości z historii Polski. Ważniejsze wydarzenia

w historii regionu. Charakterystyka miast i miejscowości regionu (historia, ważniejsze zabytki, współczesność, ważniejsze

obiekty użyteczności publicznej). Region w okresie II Rzeczypospolitej i II wojny światowej. Odbudowa ze zniszczeń wojennych. Ważniejsze zagadnienia z historii współczesnej

30

2

Kultura i sztuka

regionu

Historia kultury i sztuki regionu. Wpływ kultury regionu na kulturę narodową. Zabytki architektury, malarstwa i rzeźby. Wybitne postacie historyczne, miejscowości, obiekty i pomniki

z nimi związane. Muzea, instytucje naukowe i kulturalne (wiadomości o zbiorach i zasadach zwiedzania). Prasa i wydawnictwa regionalne

20

3

Charakterystyka

geograficzna

regionu

Położenie i obszar, podział administracyjny, ludność

(z uwzględnieniem mniejszości narodowych i religii). Ukształtowanie powierzchni, klimat, wody (rzeki, jeziora, cieki wodne).

Zasoby naturalne i ich wykorzystanie. Ważniejsze gałęzie przemysłu, plany rozwoju gospodarczego. Najważniejsze obiekty

gospodarcze, charakterystyka ich produkcji, dane statystyczne,

możliwości zwiedzania. Gospodarka rolna regionu

20

4

Etnografia regionu

Kultura ludowa, strój i obrzędy ludowe, folklor. Budownictwo,

ośrodki przemysłu i rzemiosła ludowego. Skanseny, muzea

i izby regionalne

10

5

Środowisko

przyrodnicze

regionu i jego

ochrona

Charakterystyka środowiska przyrodniczego regionu. Parki narodowe i krajobrazowe. Rezerwaty i pomniki przyrody, obszary

chronione i atrakcyjne zespoły przyrodnicze. Zasady ruchu turystycznego na obszarach chronionych

10

6

Zagospodarowanie

turystyczne regionu

Baza turystyczna, ośrodki rekreacyjne i turystyczne. Szlaki

oznakowane. Obiekty sportowe. Układ komunikacyjny regionu

(drogi międzynarodowe, krajowe, lokalne, linie kolejowe, parkingi i dojazdy). Kolejki linowe i wyciągi narciarskie

10

7

Terenoznawstwo

i topografia

Orientacja w terenie: bez mapy, z mapą i kompasem, posługiwanie się mapą i kompasem. Topografia regionu (konfiguracja

terenu). Lokalizacja obiektów zabytkowych, przyrodniczych

i współczesnych, drogi dojazdowe do nich. Mapy turystyczne,

ich skale i rodzaje

25 (5)

ww

Lp.

8

Metodyka i technika

prowadzenia

wycieczek

terenowych

Specyfika prowadzenia wycieczek autokarowych, kolejowych

i pieszych. Grupa w terenie i w obiekcie, współpraca z grupą.

Współpraca z kierowcą. Posługiwanie się mikrofonem. Zasady

oprowadzania po obiektach sakralnych. Przerwy na odpoczynek. Posługiwanie się anegdotą i dowcipem

10 (5)

9

Ogólne zasady

bezpieczeństwa

na wycieczkach

Zasady bezpieczeństwa na wycieczkach terenowych. Pierwsza

pomoc przedlekarska w nagłych wypadkach i zachorowaniach.

Podstawowy skład apteczki

15 (8)

10

Szkolenie

praktyczne

2 do 5 dni szkolenia praktycznego odbywa się w formie ćwiczeń w terenie i wycieczek szkoleniowych, które polegają na

samodzielnym przeprowadzeniu wybranych odcinków tras

pod kierunkiem instruktora. Wycieczki autokarowe i piesze

obejmują w swoim programie także zajęcia z następujących

przedmiotów — w wymiarze co najmniej

10 dni

2

Poz. 302

3

4

w.

rcl

.go

v.p

l

1) kultura i sztuka regionu — 10 godz.;

2) charakterystyka geograficzna regionu — 10 godz.;

3) etnografia regionu — 5 godz.;

4) środowisko przyrodnicze regionu i jego ochrona — 10 godz.;

5) zagospodarowanie turystyczne regionu — 10 godz.;

6) terenoznawstwo i topografia — 10 godz.;

7) metodyka i technika prowadzenia wycieczek terenowych

— 10 godz.

OGÓŁEM

150 (18)

+ 10 dni

II. Program szkolenia fakultatywnego dla przewodników turystycznych terenowych rozszerzających uprawnienia na nowy obszar

Lp.

Przedmiot

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba godzin

(w tym

ćwiczenia

praktyczne)/dni

2

3

4

Historia regionu

na tle historii Polski

Wybrane wiadomości z historii Polski. Ważniejsze wydarzenia

w historii regionu. Charakterystyka miast i miejscowości regionu (historia, ważniejsze zabytki, współczesność, ważniejsze

obiekty użyteczności publicznej). Region w okresie II Rzeczypospolitej i II wojny światowej. Odbudowa ze zniszczeń wojennych. Ważniejsze zagadnienia z historii współczesnej

20

Kultura i sztuka

regionu

Historia kultury i sztuki regionu. Wpływ kultury regionu na kulturę narodową. Zabytki architektury, malarstwa i rzeźby. Wybitne postacie historyczne, miejscowości, obiekty i pomniki

z nimi związane. Muzea, instytucje naukowe i kulturalne (wiadomości o zbiorach i zasadach zwiedzania). Prasa i wydawnictwa regionalne

10

Charakterystyka

geograficzna

regionu

Położenie i obszar, podział administracyjny, ludność

(z uwzględnieniem mniejszości narodowych i religii). Ukształtowanie powierzchni, klimat, wody (rzeki, jeziora, cieki wodne). Zasoby naturalne i ich wykorzystanie. Ważniejsze gałęzie

przemysłu, plany rozwoju gospodarczego. Najważniejsze

obiekty gospodarcze, charakterystyka ich produkcji, dane statystyczne, możliwości zwiedzania. Gospodarka rolna regionu

10

Etnografia regionu

Kultura ludowa, strój i obrzędy ludowe, folklor. Budownictwo,

ośrodki przemysłu i rzemiosła ludowego. Skanseny, muzea

i izby regionalne

10

Charakterystyka środowiska przyrodniczego regionu. Parki naŚrodowisko

przyrodnicze regionu rodowe i krajobrazowe. Rezerwaty i pomniki przyrody, obszary chronione i atrakcyjne zespoły przyrodnicze. Zasady ruchu

i jego ochrona

turystycznego na obszarach chronionych

5

6

Zagospodarowanie

turystyczne regionu

Baza turystyczna, ośrodki rekreacyjne i turystyczne. Szlaki turystyczne. Obiekty sportowe. Układ komunikacyjny regionu

(drogi międzynarodowe, krajowe, lokalne, linie kolejowe, parkingi i dojazdy). Kolejki linowe i wyciągi narciarskie

5

7

Terenoznawstwo

i topografia

Orientacja w terenie: bez mapy, z mapą i kompasem, posługiwanie się mapą i kompasem. Topografia regionu (konfiguracja terenu). Lokalizacja obiektów zabytkowych, przyrodniczych

i współczesnych, drogi dojazdowe do nich. Mapy turystyczne,

ich skale i rodzaje

10 (5)

1

1

2

3

ww

Szkolenie

praktyczne

Poz. 302

3

4

Szkolenie obejmuje wycieczki autokarowe i piesze, które

w swoim programie zawierają zajęcia z następujących przedmiotów — w wymiarze co najmniej

1) kultura i sztuka regionu — 10 godz.;

2) charakterystyka geograficzna regionu — 10 godz.;

3) etnografia regionu — 5 godz.;

4) środowisko przyrodnicze regionu i jego ochrona —

15 godz.;

5) terenoznawstwo i topografia — 10 godz.

10 dni

OGÓŁEM

70 (5)

+ 10 dni

ww

w.

rcl

.go

v.p

l

w.

rcl

.go

v.p

l

Załącznik nr 8

PROGRAMY UZUPEŁNIAJĄCYCH SZKOLEŃ DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH KLASY II

ORAZ I

I. Program uzupełniającego szkolenia dla przewodników górskich beskidzkich i sudeckich ubiegających się

o klasę II i I

Lp.

1

1

2

3

4

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba godzin

(w tym

ćwiczenia

praktyczne)/dni

2

3

4

Historia

i gospodarka

wybranego obszaru

Szczegółowe wiadomości z historii wybranego obszaru; archeologia, osadnictwo, problemy społeczne, kulturowe, narodowościowe. Szczegółowa historia miast i miejscowości, ważne

wydarzenia historyczne. Postacie historyczne ważne dla obszaru oraz obiekty z nimi związane. Historia współczesna i rozwój

gospodarczy

30

Geografia i geologia Szczegółowe wiadomości z geografii regionu. Topografia

układ grzbietów górskich, dolin rzecznych, punkty widokowe

i panoramiczne. Wybrane zagadnienia z geologii i morfologii.

Charakterystyka środowiska przyrodniczego; parki narodowe,

krajobrazowe, rezerwaty, pomniki przyrody. Zasady uprawiania turystyki na obszarach chronionych

20

Etnografia, kultura

i sztuka regionu

Historia kultury i sztuki obszaru, grupy etniczne i ich wpływ na

kulturę ludową, sztukę. Budownictwo i zabytki architektury,

malarstwa i rzeźby. Muzea, skanseny, izby regionalne. Przykłady architektury współczesnej. Instytucje naukowe, kulturalne,

ośrodki przemysłu i rzemiosła ludowego — zasady zwiedzania.

Kultura ludowa: strój, obrzędy, wydawnictwa regionalne, twórcy ludowi

10

Zagospodarowanie

turystyczne,

komunikacja, szlaki

turystyczne

Szczegółowe wiadomości o przebiegu szlaków turystycznych

w wybranym obszarze, baza noclegowa (schroniska, stacje turystyczne i inne obiekty); koleje linowe, wyciągi narciarskie,

szlaki komunikacyjne, linie kolejowe, dojazdy do ważniejszych

obiektów; parkingi, w tym leśne, turystyczne przejścia graniczne. Zasady poruszania się w strefie nadgranicznej

20

Metodyka i technika

prowadzenia

wycieczek

w warunkach

zimowych

Zasady poruszania się w terenie skalnym, śnieżnym, lodowym

(sprzęt, zasady asekuracji). Meteorologia: czynniki pogodotwórcze, rodzaje chmur, fronty atmosferyczne, przewidywanie

pogody na podstawie obserwacji zjawisk atmosferycznych;

wpływ warunków atmosferycznych na zagrożenie zdrowia i życia uczestników wycieczek górskich (mgła, śnieg, wiatr, temperatura, burza, oblodzenie, lawiny). Wypadki: pierwsza pomoc, reanimacja, unieruchamianie kończyn, transport rannego,

improwizowane środki transportu, lawinoznawstwo, ekwipunek przewodnika (ubiór, apteczka, plecak, płachta biwakowa)

20 (8)

ww

5

Przedmiot

6

Szkolenie

praktyczne

Wycieczki autokarowe i piesze obejmują w swoim programie

zajęcia z następujących przedmiotów — w wymiarze co najmniej

1) geografia i geologia — 10 godz.;

2) etnografia, kultura i sztuka regionu — 10 godz.;

3) zagospodarowanie turystyczne, komunikacja, szlaki turystyczne — 30 godz.;

4) metodyka i technika prowadzenia wycieczek w warunkach

zimowych — 20 godz.

10 dni

OGÓŁEM

100 (8)

+ 10 dni

II. Program uzupełniającego szkolenia dla przewodników górskich tatrzańskich ubiegających się o klasę II

1

1

2

3

4

5

6

7

Przedmiot

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba godzin/dni

2

3

4

Topografia Tatr

Szczegółowa topografia Tatr, poszczególnych masywów, dolin

i szczytów, ze szczególnym uwzględnieniem topografii rejonów taternickich oraz szczytów i przełęczy, na które mogą prowadzić klientów przewodnicy klasy II. Panoramy z poszczególnych szczytów

30

Turystyka zimowa

i narciarstwo

wysokogórskie

Zasady turystyki zimowej. Zimowe niebezpieczeństwa gór,

lawinoznawstwo. Metodyka prowadzenia wycieczek i klientów

w warunkach zimowych oraz wycieczek narciarskich

15

Taternictwo letnie

i zimowe

Szczegółowe wiadomości z zakresu taternictwa letniego

i zimowego. Sprzęt, techniki wspinaczkowe, zasady asekuracji

8

Metodyka

Metodyka prowadzenia klientów poza szlakami znakowanymi

w terenie łatwym i trudnym oraz na drogach taternickich

8

Przyroda Tatr,

Podtatrza i Pienin

Poszerzenie i pogłębienie wiadomości z tego zakresu. Szczegółowe wiadomości o parkach narodowych i rezerwatach na

tym terenie. Aktualne problemy ochrony przyrody i zagrożeń

ekologicznych

8

Pierwsza pomoc

i ratownictwo

Kontynuacja szkolenia

6

Szkolenie

praktyczne

Prowadzenie na drogach wspinaczkowych w Tatrach do III stopnia trudności w warunkach letnich — 5 dni. Prowadzenie na

drogach wspinaczkowych w Tatrach do II stopnia trudności

w warunkach zimowych — 5 dni. Prowadzenie na trasach poza

oznakowanymi szlakami — 10 dni. Prowadzenie wycieczek narciarskich — 5 dni

25 dni

OGÓŁEM

75 godz.

+ 25 dni

w.

rcl

.go

v.p

l

Lp.

III. Program uzupełniającego szkolenia dla przewodników górskich tatrzańskich ubiegających się o klasę I

Lp.

1

Przedmiot

Zakres tematyczny przedmiotu

3

4

Topografia Tatr

Szczegółowa topografia rejonów taternickich oraz szczytów

i przełęczy, na które mogą prowadzić klientów przewodnicy

klasy I

30

Taternictwo letnie

i zimowe

Kontynuacja szkolenia

10

Narciarstwo

wysokogórskie

i skialpinizm

Metodyka prowadzenia wycieczek narciarskich. Technika i metodyka skialpinizmu

10

Przyroda Tatr i jej

ochrona

Wybrane i poszerzone zagadnienia z tej dziedziny. Aktualne

problemy ochrony przyrody i zagrożeń ekologicznych

9

5

Metodyka

Metodyka prowadzenia klientów poza szlakami znakowanymi

w terenie łatwym i trudnym oraz na drogach taternickich

6

6

Szkolenie

praktyczne

Prowadzenie na drogach wspinaczkowych w Tatrach do IV stopnia trudności w warunkach letnich — 6 dni. Prowadzenie na

drogach wspinaczkowych w Tatrach do III stopnia trudności

w warunkach zimowych — 6 dni. Prowadzenie na trasach narciarskich wysokogórskich w Tatrach (skitury) — 6 dni. Prowadzenie na trasach poza oznakowanymi szlakami — 10 dni

28 dni

OGÓŁEM

65 godz.

+ 28 dni

1

2

3

ww

4

Minimalna

liczba godzin/dni

§ 9. 1. Program szkolenia dla kandydatów na pilotów wycieczek, obejmującego co najmniej 150 godzin

zajęć, w tym 53 godziny zajęć praktycznych i 4 dni

szkolenia praktycznego, określa załącznik nr 10 do rozporządzenia.

w.

rcl

.go

v.p

l

uprawnienia przewodnika górskiego beskidzkiego lub

sudeckiego oraz co najmniej tę klasę uprawnień, do

której przewodnik górski beskidzki lub sudecki chce

podwyższyć swoje uprawnienia.

Poz. 302

4. Szkolenie przewodników tatrzańskich na klasę II

może odbywać się w formie szkolenia grupowego lub

w formie szkolenia indywidualnego prowadzonego

przez instruktorów przewodnictwa.

5. Szkolenie przewodników tatrzańskich na klasę I

powinno się odbywać w formie szkolenia indywidualnego, prowadzonego przez instruktorów, zarówno na

drogach wspinaczkowych, jak i narciarskich, poza

szlakami oznakowanymi.

6. Szkolenie dla przewodników górskich tatrzańskich posiadających uprawnienia klasy I ubiegających

się o uprawnienie do prowadzenia wycieczek w warunkach wysokogórskich, powyżej III stopnia trudności w warunkach zimowych i IV stopnia trudności

w warunkach letnich, powinno spełniać następujące

warunki

1) kolejność tematów realizowanych w trakcie szkolenia powinna odpowiadać kolejności ich przedstawienia w programie;

2) do szkolenia uzupełniającego w zakresie prowadzenia wycieczek wysokogórskich dopuszcza się

przewodników tatrzańskich klasy I, którzy złożą

wykaz przejść, obejmujący przejścia skalne wielowyciągowe, przejścia lodowe i skalno-lodowe oraz

przejścia narciarskie, a także zdadzą egzamin

wstępny obejmujący

a) w zakresie narciarstwa: jazdę terenową, techniki

narciarskie i narciarstwo wysokogórskie,

b) w zakresie alpinizmu: umiejętności indywidualne w skale i lodzie oraz prowadzenie na drodze

wspinaczkowej w górach;

3) szkolenie kończy się egzaminem przeprowadzanym przez organizatora szkolenia, składającym się

z trzech części: egzaminu teoretycznego, egzaminu praktycznego w warunkach letnich i egzaminu

praktycznego w warunkach zimowych;

4) organizator szkolenia, po zdaniu egzaminu przez

uczestnika szkolenia, wydaje mu zaświadczenie

o zdaniu egzaminu.

ww

§ 8. 1. Program szkolenia fakultatywnego dla przewodników terenowych rozszerzających uprawnienia

na nowy obszar, obejmującego co najmniej 70 godzin

zajęć oraz co najmniej 10 dni szkolenia praktycznego,

określa część II załącznika nr 7 do rozporządzenia.

2. Szkolenie fakultatywne dla przewodników terenowych rozszerzających uprawnienia na nowy obszar

może odbywać się w formie szkolenia grupowego

obejmującego tematy wymagane programem szkolenia lub w formie kierowanego samokształcenia odbywanego pod kierunkiem osoby wskazanej przez organizatora szkolenia, uprawnionego do szkolenia przewodników terenowych, posiadającej uprawnienia

przewodnika terenowego na obszar uprawnień, o który przewodnik terenowy chce rozszerzyć swoje uprawnienia.

2. Kurs dla kandydatów na pilotów wycieczek powinien trwać nie krócej niż 4 miesiące.

3. Wiedza ogólna kandydatów na pilotów wycieczek powinna być oparta na bazie programów szkół

ponadgimnazjalnych, których ukończenie umożliwia

uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego.

4. W programach szkolenia należy uwzględnić zajęcia teoretyczne w formie wykładów i seminariów

oraz ćwiczenia prowadzone przez praktyków — instruktorów, w proporcjach podanych w programie

szkolenia.

5. Określona w programie szkolenia cześć zagadnień teoretycznych może być prowadzona w formie

edukacji przez Internet (e-learning).

6. Zajęcia praktyczne polegają na samodzielnym

realizowaniu zadań pilota wycieczek wobec pozostałych uczestników szkolenia pod nadzorem instruktora.

Załącznik nr 9

Lp.

1

1

2

3

4

5

6

7

8

Przedmiot

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba godzin/dni

2

3

4

Teoria

przewodnictwa

wysokogórskiego

Sprzęt i teoria asekuracji. Dydaktyka i metodyka. Fizjologia wysiłku i podstawy medycyny sportu. Wypadki, pierwsza pomoc.

Śnieg i lawinoznawstwo. Meteorologia. Podstawy nawigacji.

Ochrona przyrody. Terminologia fachowa w językach obcych

30

Kurs lawinowy

6 dni

Wspinaczka

skałkowa

i metodyka

6 dni

Ratownictwo

6 dni

Kurs skalny

12 dni

Kurs lodowy

13 dni

Narciarstwo

pozatrasowe

i metodyka

3 dni

Kurs zimowy

14 dni

Praktyka

Demonstracja technik narciarskich, skalnych i lodowych. Umiejętności prowadzenia klientów w skale, lodzie i śniegu. Umiejętność prowadzenia klientów w warunkach zimowych. Umiejętności w zakresie szkolenia klientów

OGÓŁEM

ww

9

w.

rcl

.go

v.p

l

PROGRAM UZUPEŁNIAJĄCEGO SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH

UBIEGAJĄCYCH SIĘ O UPRAWNIENIE DO PROWADZENIA WYCIECZEK W WARUNKACH

WYSOKOGÓRSKICH, POWYŻEJ III STOPNIA TRUDNOŚCI W WARUNKACH ZIMOWYCH I IV STOPNIA

TRUDNOŚCI W WARUNKACH LETNICH

40 dni

30 godz.

+ 100 dni

w.

rcl

.go

v.p

l

§ 10. Na podstawie programów, o których mowa

w § 3—9, organizator szkolenia opracowuje szczegółowy program szkolenia w oparciu o następujące zasady

1) liczba godzin przewidzianych na poszczególne zagadnienia może zostać zwiększona, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach można dokonać

zmiany proporcji godzin pomiędzy poszczególnymi przedmiotami;

2) wymiar zajęć teoretycznych określa się w godzinach lekcyjnych, natomiast wymiar zajęć praktycznych — w godzinach lub dniach szkolenia, przyjmując, że jeden dzień szkolenia odpowiada 8 godzinom;

3) liczba godzin szkolenia nie może przekraczać

a) 8 godzin — w ciągu jednego dnia szkolenia,

b) łącznie 20 godzin — w ciągu jednego tygodnia

szkolenia,

c) łącznie 40 godzin — w ciągu jednego miesiąca

szkolenia.

Rozdział 3

Dokumenty dołączane do wniosku o nadanie

uprawnień przewodnika turystycznego

i pilota wycieczek

Załącznik nr 10

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PILOTÓW WYCIECZEK

Lp.

1

1

2

3

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba godzin

(w tym

ćwiczenia

praktyczne)/dni

2

3

4

Ogólne

zagadnienia

dotyczące

turystyki w Polsce

i na świecie

6

— Podstawowe definicje związane z turystyką wg terminologii

(e-learning

Światowej Organizacji Turystyki, historia turystyki; (e)

— 4*)

— Organizacja turystyki na świecie; (e)

— Formy turystyki, rynek turystyczny; pojęcie produktu turystycznego; (e)

— Organizacja turystyki w Polsce, administracja turystyczna

rządowa i samorządowa oraz branżowa, organizacje turystyczne, system „it”, przedsiębiorstwa turystyczne; (e)

— Polityka państwa w zakresie rozwoju turystyki (e)

Wiedza o Polsce

i świecie

współczesnym

6

— Ustrój społeczno-ekonomiczny i polityczny; (e)

— Struktura władzy w Polsce, polityka rządu, polityka zagranicz- (e-learning

— 4*)

na; (e)

— Podstawowe problemy społeczne i ekonomiczne Polski; (e)

— Unia Europejska — historia, idea, kraje członkowskie, zasady

działania, wspólne instytucje UE; (e)

— Polska w Unii Europejskiej (e)

Obsługa ruchu

turystycznego

36 (12)

— Zasady programowania imprez turystycznych;

— Rodzaje umów w turystyce zawieranych z kontrahentami; (e) (e-learning

— Zasady odpraw pilotów grup turystycznych, dokumentacja — 12*)

imprez turystycznych;

— Technika obsługi grup przyjazdowych i wyjazdowych;

— Specyfika obsługi wybranych grup narodowościowych;

— Specyfika obsługi turystyki pobytowej, biznesowej, motywacyjnej, szkolnej, pielgrzymkowej itp.;

— Turystyka osób niepełnosprawnych oraz inne grupy nietypowe;

— Zasady rozliczania imprez turystycznych;

— Baza noclegowa i gastronomiczna, zasady współpracy; (e)

— Rodzaje i specyfika transportu turystycznego; (e)

— Warunki uczestnictwa i rezygnacji; (e)

— Przyjmowanie i załatwianie reklamacji turystów;

— Postępowanie pilota w sytuacjach awaryjnych i nadzwyczajnych;

— Kształtowanie pozytywnego wizerunku kraju i biura podróży

podczas imprezy turystycznej

Geografia

turystyczna Polski

i Europy

40 (20)

— Umiejętność posługiwania się mapą i orientacja w terenie;

— Metodyka przygotowywania tras imprez turystycznych i ich (e-learning

— 10*)

opisu, warsztat krajoznawczy pilota, nawigacja GPS;

— Dostępność komunikacyjna Polski; (e)

— Atrakcje turystyczne Polski i wybranych regionów kraju; (e)

— Główne miasta i regiony turystyczne Polski i Europy;

— Pozaeuropejskie cele podróży Polaków, regiony wypoczynkowe oraz trasy krajoznawcze i specjalistyczne;

— Najważniejsze szlaki turystyczne w Polsce

ww

4

Przedmiot

5

Historia kultury

i sztuki

20

— Zarys historii kultury i sztuki — style architektoniczne, waż(e-learning

niejsze obiekty w Polsce i w Europie; (e)

— Ciekawe skanseny, muzea, miejsca pamięci, centra pielgrzym- — 6*)

kowe itp.;

— Skarby kultury w Polsce i na świecie (lista UNESCO);

— Religie w Polsce i na świecie w zarysie — miejsca pielgrzymkowe, wyznania;

— Mniejszości narodowe w Polsce — główne ośrodki

8

9

10

2

Poz. 302

3

4

Interpretacja

dziedzictwa

— Formy i zasady interpretacji, interpretacja w pracy pilota,

scenariusze interpretacji dla wybranych miejsc i tematów,

rekwizyty

6 (3)

Przepisy prawne

w turystyce

i ubezpieczenia

turystyczne

10 (4)

— Turystyczny Kodeks Etyczny;

(e-learning

— Prawa i obowiązki pilota wycieczek;

— Zawód pilota wycieczek w świetle obowiązujących przepisów — 3*)

prawnych;

— Zatrudnianie pilotów wycieczek w świetle aktualnych przepisów prawa pracy; (e)

— Odpowiedzialność prawna organizatora turystyki i pilota wycieczek;

— Ochrona konsumenta w umowach organizatora turystyki

z tytułu podpisania umów o podróż z turystami;

— Umowy zawierane w turystyce;

— Przepisy paszportowe, celne, wizowe i dewizowe; (e)

— Opieka konsularna;

— Rodzaje i formy ubezpieczenia turystów; (e)

— Protokoły szkód

w.

rcl

.go

v.p

l

1

— 3878 —

— Zagrożenia dla zdrowia i życia występujące w trakcie realizaBezpieczeństwo,

cji imprez turystycznych;

profilaktyka

i ochrona zdrowia, — Podstawowe zasady ochrony zdrowia w turystyce, pierwsza

pomoc;

higiena

— Skład podstawowej apteczki

w turystyce

6 (4)

Pilot a grupa

20 (10)

— Podstawy komunikowania się pilota wycieczek z grupą;

(e-learning

— Procesy grupowe i techniki negocjacji;

— 4*)

— Cechy psychofizyczne pilota wycieczek;

— Rozwiązywanie konfliktów, źródła i objawy stresu; (e)

— Program osobistego rozwoju pilota, w tym asertywność,

autoprezentacja;

— Zasady sporządzania protokołów zdarzeń — przykłady;

— Emisja głosu — warsztaty, praca z mikrofonem;

— Animacja czasu wolnego turystów; (w tym elementy animacji — propozycje zajęć (e));

— Elementy savoir-vivre’u i protokołu w biznesie

Szkolenie

praktyczne

Zajęcia według szczegółowego rozpisania zadań do realizacji

i ćwiczeń (np. współpraca pilota i przewodnika w wybranym terenie). Szkolenie powinno łącznie trwać co najmniej 4 dni i zawierać

1) wycieczkę krajową jednodniową,

2) wycieczkę zagraniczną, co najmniej dwudniową z co najmniej jednym noclegiem w obiekcie hotelowym,

3) zajęcia jednodniowe w miarę możliwości w porcie lotniczym, promowym, procedury odpraw, logistyka; w przypadku braku możliwości odbycia zajęć w porcie lotniczym,

promowym — aranżacja tych zajęć w terenie

4 dni

OGÓŁEM

150 (53)

+ 4 dni

ww

w tym suma godzin szkolenia teoretycznego możliwego do

przeprowadzenia w formie e-learningu

(e) — Tematy możliwe do realizacji w formie teoretycznego szkolenia przez Internet (e-learning).

* Wymiar godzin szkolenia teoretycznego możliwego do realizacji w formie e-learningu.

43*

§ 11. 1. Osoby ubiegające się o nadanie uprawnień

przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek oraz

wydanie legitymacji i identyfikatora składają wniosek

do marszałka województwa zgodnie z właściwością,

o której mowa w art. 28 ust. 1—3 ustawy.

2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera

2) imiona rodziców;

3) datę i miejsce urodzenia;

4) miejsce zamieszkania oraz adres do korespondencji;

5) wskazanie rodzaju i zakresu uprawnień, o które

ubiega się osoba określona w ust. 1.

3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza

się

6. Na wniosek osoby przedstawiającej dokumenty

potwierdzające znajomość języka obcego, o których

mowa w art. 32 ustawy, marszałek województwa poświadcza znajomość języka obcego w legitymacji

przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek.

w.

rcl

.go

v.p

l

1) imię i nazwisko oraz, w przypadku zmiany nazwiska, nazwisko rodowe osoby określonej w ust. 1;

Poz. 302

1) kopię świadectwa lub dyplomu stwierdzającego

posiadanie wykształcenia średniego lub wyższego,

potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez pracownika urzędu marszałkowskiego przyjmującego

wniosek, na podstawie przedstawionego mu oryginału tego dokumentu, lub odpis tego świadectwa lub dyplomu;

2) 3 fotografie w formacie 3 cm ´ 4 cm;

3) świadectwo zdania egzaminu przed właściwą komisją egzaminacyjną dla przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek;

4) zaświadczenie lekarskie, potwierdzające stan zdrowia umożliwiający wykonywanie zadań przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek w zakresie

objętym wnioskiem, wystawione w trybie i w zakresie określonych przepisami o badaniach lekarskich pracowników;

5) oświadczenie o niekaralności za przestępstwa

umyślne lub inne popełnione w związku z wykonywaniem zadań przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek.

4. Osoby ubiegające się o uzyskanie wyższej klasy

przewodnika górskiego do wniosku, o którym mowa

w ust. 1, dołączają

1) świadectwo zdania egzaminu przed właściwą komisją egzaminacyjną dla przewodników turystycznych;

ww

2) dokument lub dokumenty potwierdzające prowadzenie wycieczek przez okres wymagany do uzyskania wyższej klasy uprawnień, wydane przez

jednostkę powierzającą tej osobie prowadzenie

wycieczek, w szczególności umowy lub rachunki;

3) oświadczenie o wykazie przejść, obejmującym

przejścia skalne wielowyciągowe, przejścia lodowe i skalno-lodowe, a także przejścia narciarskie

o parametrach określonych przez stowarzyszenie

zrzeszające górskich przewodników turystycznych.

5. Osoby ubiegające się o rozszerzenie zakresu terytorialnego posiadanych uprawnień dołączają

do wniosku, o którym mowa w ust. 1, świadectwo

zdania egzaminu przed właściwą komisją egzaminacyjną dla przewodników turystycznych.

7. Osoby ubiegające się o wydanie kolejnego identyfikatora dołączają do wniosku 1 fotografię w formacie 3 cm ´ 4 cm.

Rozdział 4

Uprawnienia przewodników turystycznych

Załącznik nr 11

ww

w.

rcl

.go

v.p

l

WZÓR LEGITYMACJI PRZEWODNIKA MIEJSKIEGO I TERENOWEGO

Opis techniczny

Legitymacja zawiera 6 stron (łącznie z okładkami).

Na zewnętrznej pierwszej stronie okładki tłoczony orzeł.

Format legitymacji rozłożonej: 21 cm × 7,5 cm (1/4 wielkości arkusza A4).

Format legitymacji złożonej: 10,5 cm × 7,5 cm.

Kolor okładki: ciemna zieleń.

mp. — miejsce na pieczęć lub hologram.

§ 12. 1. Warunkiem uzyskania uprawnienia przewodnika górskiego klasy III jest wykazanie się wiadomościami i umiejętnościami w zakresie określonym

programem szkolenia, niezbędnymi do prowadzenia

wycieczek w warunkach letnich i zimowych po szlakach i drogach dopuszczonych do ruchu turystycznego, w tym także wycieczek autokarowych, na określonym obszarze górskim, zwanym dalej „obszarem

uprawnień”.

2. Przewodnik górski klasy III ubiegający się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego klasy II na

danym obszarze jest obowiązany, oprócz wymagań

określonych w ust. 1, spełniać następujące warunki

1) posiadać co najmniej dwuletni staż przewodnika

górskiego klasy III;

2) prowadzić wycieczki co najmniej przez 30 dni,

a przewodnik tatrzański co najmniej przez 90 dni;

3) wykazać się wiadomościami i umiejętnościami

z zakresu przedmiotów określonych w programie

szkolenia uzupełniającego na klasę II na tym obszarze;

4) złożyć oświadczenie o wykazie przejść, obejmującym przejścia skalne wielowyciągowe, przejścia

lodowe i skalno-lodowe, a także przejścia narciarskie.

3. Przewodnik górski klasy II ubiegający się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego klasy I na

danym obszarze jest obowiązany, oprócz wymagań

określonych w ust. 1 i 2, spełniać następujące warunki

1) posiadać co najmniej trzyletni staż przewodnika

górskiego klasy II;

2) prowadzić w klasie II wycieczki w warunkach letnich i zimowych co najmniej przez 50 dni, a przewodnik tatrzański co najmniej przez 90 dni;

3) wykazać się wiadomościami i umiejętnościami

z zakresu przedmiotów określonych w programie

szkolenia uzupełniającego na klasę I na tym obszarze;

4) złożyć oświadczenie o wykazie przejść, w okresie,

w którym posiadał uprawnienia przewodnika górskiego klasy II, obejmującym przejścia skalne wielowyciągowe, przejścia lodowe i skalno-lodowe,

a także przejścia narciarskie.

gom, Świdnicę, Sobótkę, Łagiewniki, Strzelin, Otmuchów, Nysę, Prudnik.

w.

rcl

.go

v.p

l

Załącznik nr 12

ww

w.

rcl

.go

v.p

l

WZÓR LEGITYMACJI PRZEWODNIKA GÓRSKIEGO

w.

rcl

.go

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 60

O pis te chniczny

ww

Legitymacja zawiera 8 stron (łącznie z okładkami).

Na zewnętrznej pierwszej stronie okładki tłoczony orzeł.

Format legitymacji rozłożonej: 21 cm × 7,5 cm (1/4 wielkości arkusza A4).

Format legitymacji złożonej: 10,5 cm × 7,5 cm.

Kolor okładki: ciemna zieleń.

mp. — miejsce na pieczęć lub hologram.

§ 13. 1. Uprawnienia przewodnika górskiego beskidzkiego nadaje się na obszar Beskidów obejmujący

Beskid Śląski, Beskid Żywiecki, Kotlinę Żywiecką, Pasmo Babiogórskie, Działy Orawskie, Beskid Orawsko-Podhalański, Kotlinę Orawsko-Nowotarską, Beskid

Mały, Beskid Makowski, Kotlinę Rabczańską, Beskid

Wyspowy, Gorce, Beskid Sądecki, Kotlinę Sądecką,

Beskid Niski, Pieniny, Pogórze Spisko-Gubałowskie,

Rów Podtatrzański wraz z położonymi na północ od

nich Pogórzami: Śląskim, Wielickim, Wiśnickim, Rożnowskim, Ciężkowickim, Strzyżowskim, Dynowskim,

Przemyskim, Jasielskim i Bukowskim, Obniżeniem

Gorlickim oraz Kotliną Jasielsko-Krośnieńską, Górami

Sanocko-Turczańskimi, Bieszczadami Zachodnimi,

a także częścią Płaskowyżu Hyrowskiego. Północną

granicę obszarów uprawnień stanowi linia kolejowa

granica państwa—Zebrzydowice—Czechowice-Dziedzice—Oświęcim—Kraków—Tarnów—Przemyśl—

Medyka—granica państwa; wschodnią: granica państwa; zachodnią: granica państwa; południową: granica państwa oraz granica Tatrzańskiego Parku Narodowego. Obszar uprawnień obejmuje miasta, w tym leżące na granicy uprawnień: Oświęcim, Zator, Wieliczkę, Bochnię, Brzesko, Tarnów, Dębicę, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Jarosław i Przemyśl.

Poz. 302

2. Uprawnienia przewodnika górskiego tatrzańskiego nadaje się na obszar Tatr Zachodnich i Tatr

Wschodnich oraz obszar Podtatrza obejmującego: Pogórze Spisko-Gubałowskie, Rów Podtatrzański, Kotlinę Orawsko-Nowotarską i Pieniny, ograniczony doliną

rzeki Orawy, linią łączącą Przełęcz Spytkowicką, Chabówkę i Przełęcz Sieniawską, doliną rzeki Lepietnicy

do jej ujścia do Czarnego Dunajca i dalej do Dunajca,

doliną rzeki Dunajec, przełęczą Krośnicką, rzeką Krośnicą do jej ujścia do Dunajca, rzeką Dunajec do ujścia

rzeki Grajcarek, rzeką Grajcarek, potokiem Biała Woda, przełęczą Rozdziele. Obszar uprawnień obejmuje

także drogę Jabłonka—Zubrzyca Górna (do Orawskiego Parku Etnograficznego).

ww

3. Uprawnienia przewodnika górskiego sudeckiego nadaje się na obszar Sudetów obejmujący: Karkonosze, Góry i Pogórze Izerskie, Obniżenie Żytawsko-Zgorzeleckie, Góry i Pogórze Kaczawskie, Rudawy

Janowickie oraz Kotlinę Jeleniogórską, Bramę Lubawską, Góry Kamienne, Góry i Pogórze Wałbrzyskie, Góry Sowie, Góry Bardzkie, Góry Stołowe, Obniżenie

Nowej Rudy, Obniżenie Ścinawki, Pogórze Orlickie,

Góry Bystrzyckie, Góry Orlickie, Masyw Śnieżnika,

Góry Złote, Góry Opawskie i Kotlinę Kłodzką, wraz

z położonymi na północ od nich Wzgórzami Strzegomskimi, Obniżeniem Podsudeckim, Równiną Świdnicką, Wzgórzami Niemczańsko-Strzelińskimi, Masywem Ślęży, Przedgórzem Paczkowskim i Obniżeniem

Otmuchowskim. Obszar uprawnień obejmuje teren

położony na południe i południowy zachód od drogi

Jędrzychowice—Bolesławiec (droga nr 94)—Złotoryja

—Jawor (droga nr 363)—Strzegom (droga nr 374)—

Świdnica (droga nr 382)—Tworzyjanów (droga nr 35)

—Sobótka—Jordanów Śl. (drogi lokalne)—Łagiewniki

(droga nr 8)—Strzelin (droga nr 39)—Sarby—Szklary

—Karłowice Wielkie—Otmuchów (drogi lokalne)—Nysa (droga nr 46)—Prudnik—Trzebina (droga nr 41). Na

odcinku Trzebina—Jędrzychowice granicę obszaru

uprawnień stanowi granica państwa. Obszar uprawnień obejmuje następujące miejscowości położone na

granicy obszaru: Bolesławiec, Złotoryję, Jawor, Strze-

Załącznik nr 13

w.

rcl

.go

v.p

l

WZÓR LEGITYMACJI PILOTA WYCIECZEK

Opis te chniczny

ww

Legitymacja w formie książeczki bez stron wewnętrznych, oprawiona w skórę lub tworzywo.

Na zewnętrznej pierwszej stronie okładki tłoczony orzeł.

Format legitymacji rozłożonej: 21 cm × 7,5 cm (1/4 wielkości arkusza A4).

Format legitymacji złożonej: 10,5 cm × 7,5 cm.

Kolor okładki: biały.

mp. — miejsce na pieczęć lub hologram.

§ 14. 1. Ustala się następujące stopnie trudności

tras i wycieczek prowadzonych przez przewodników

górskich odpowiedniej klasy

1) przewodnik górski klasy III, II i I jest uprawniony do

prowadzenia wycieczek w warunkach letnich

i zimowych po szlakach i drogach dopuszczonych

do ruchu turystycznego, w tym także wycieczek

autokarowych;

2) przewodnik górski tatrzański klasy II jest uprawniony ponadto do prowadzenia wycieczek górskich po drogach taternickich do III stopnia trudności w warunkach letnich i do II stopnia trudności

w warunkach zimowych;

3) przewodnik górski tatrzański klasy I jest uprawniony ponadto do prowadzenia wycieczek górskich

po drogach taternickich do IV stopnia trudności

w warunkach letnich i do III stopnia trudności

w warunkach zimowych.

2. Prowadzenie wycieczek w warunkach wysokogórskich w Tatrach powyżej IV stopnia trudności

w warunkach letnich i powyżej III stopnia trudności

w warunkach zimowych wymaga uprawnień przewodnika górskiego tatrzańskiego klasy I i odbycia dodatkowego szkolenia uzupełniającego, określonego

w załączniku nr 9 do rozporządzenia, zakończonego

egzaminem zdanym u organizatora szkolenia, potwierdzonym zaświadczeniem o zdaniu egzaminu,

oraz wpisania przez marszałka województwa do legitymacji przewodnika turystycznego uprawnień do prowadzenia wycieczek w warunkach wysokogórskich

w Tatrach powyżej IV stopnia trudności w warunkach

letnich i powyżej III stopnia trudności w warunkach zimowych, na podstawie zaświadczenia o zdaniu egzaminu.

Załącznik nr 14

w.

rcl

.go

v.p

l

WZÓR LEGITYMACJI MIĘDZYNARODOWEGO PRZEWODNIKA WYSOKOGÓRSKIEGO

Opis techniczny

ww

Legitymacja zawiera 4 strony (łącznie z okładkami).

Na zewnętrznej pierwszej stronie okładki tłoczony orzeł.

Format legitymacji rozłożonej: 21 cm × 7,5 cm (1/4 wielkości arkusza A4).

Format legitymacji złożonej: 10,5 cm × 7,5 cm.

Kolor okładki: ciemna zieleń.

mp. — miejsce na pieczęć lub hologram.

§ 15. Posiadanie uprawnień przewodnika miejskiego jest wymagane w przypadku wykonywania zadań

przewodnika turystycznego w następujących miastach

1) Gdańsk, Gdynia, Sopot (łącznie);

2) Katowice oraz inne miasta konurbacji górnośląskiej: Będzin, Bytom, Chorzów, Czeladź, Dąbrowa

Górnicza, Gliwice, Mikołów, Mysłowice, Piekary

Śląskie, Radzionków, Ruda Śląska, Siemianowice

Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Tarnowskie

Góry, Tychy, Wojkowice, Zabrze (łącznie);

3) Kraków;

4) Lublin;

5) Łódź;

6) Poznań;

7) Szczecin;

8) Toruń;

9) Warszawa;

10) Wrocław.

5. W trakcie wykonywania zadań przewodnik turystyczny i pilot wycieczek zobowiązani są do posiadania przy sobie legitymacji potwierdzającej posiadanie

uprawnień odpowiednio przewodnika turystycznego

lub pilota wycieczek oraz do okazywania jej na żądanie osób upoważnionych do wykonywania kontroli,

w tym funkcjonariuszy Policji i straży miejskich lub

gminnych.

w.

rcl

.go

v.p

l

Załącznik nr 15

w.

rcl

.go

v.p

l

WZÓR IDENTYFIKATORA PRZEWODNIKA TURYSTYCZNEGO

* Wpisać dokładną nazwę uprawnienia po polsku i po angielsku

— miejskim po…/city of… albo

— terenowym po obszarze …/land of …, albo

— górskim [beskidzkim/sudeckim/tatrzańskim]/[mountain of Beskidy/Sudety/Tatra] [klasy III/klasy II/klasy I]/[of the

3rd/2nd/1st class].

O p is techniczny

Arkusz papieru o gramaturze 160 g/m2, foliowany.

Format identyfikatora: 8,0 cm × 4,8 cm, laminowany folią o rozmiarach: 8,5 cm × 5,4 cm.

Kolor: kremowy.

§ 16. Uprawnienia przewodników miejskich obejmują także oprowadzanie po obiektach i obszarach

znajdujących się w strefie podmiejskiej, jeżeli te obiekty i obszary są związane z historią, kulturą lub gospodarką miasta.

Poz. 302

Załącznik nr 16

ww

WZÓR IDENTYFIKATORA PILOTA WYCIECZEK

O pis techniczny

Arkusz papieru o gramaturze 160 g/m2, foliowany.

Format identyfikatora: 8,0 cm × 4,8 cm, laminowany folią o rozmiarach: 8,5 cm × 5,4 cm.

Kolor: biały.

§ 17. Organizator turystyki powierzający na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy wykonanie usługi przewodnikowi turystycznemu jest obowiązany w obsłudze grupy turystów do zapewnienia udziału

1) przewodnika miejskiego — dla miast wymienionych w § 15, jeżeli program imprezy obejmuje

zwiedzanie miasta lub wybranych obiektów na jego obszarze, w muzeach i obiektach zabytkowych,

w których nie oprowadza uprawniony pracownik

etatowy;

2) przewodnika górskiego — na obszarach górskich

określonych w § 13, jeżeli program imprezy przewiduje wycieczki piesze poza obszarem zabudowy

miejscowości;

3) przewodnika miejskiego w przypadku, o którym

mowa w § 16, lub przewodnika terenowego —

w parkach narodowych, krajobrazowych i rezerwatach udostępnianych do ruchu turystycznego,

jeżeli program imprezy obejmuje zwiedzanie tych

miejsc, w muzeach i obiektach zabytkowych,

w których nie oprowadza uprawniony pracownik

etatowy, a także na obszarach, na których obowiązujące przepisy porządkowe prawa miejscowego

nakładają taki obowiązek.

Załącznik nr 17

w.

rcl

.go

v.p

l

WZÓR IDENTYFIKATORA MIĘDZYNARODOWEGO PRZEWODNIKA WYSOKOGÓRSKIEGO

O p is techniczny

ww

Arkusz papieru o gramaturze 160 g/m2, foliowany.

Format identyfikatora: 8,0 cm × 4,8 cm, laminowany folią o rozmiarach: 8,5 cm × 5,4 cm.

Kolor: kremowy.

§ 18. 1. Potwierdzeniem posiadania uprawnień

przewodnika turystycznego i pilota wycieczek jest legitymacja i identyfikator noszony w widocznym miejscu podczas pełnienia obowiązków.

2. Ustala się wzór legitymacji

1) przewodnika miejskiego i terenowego, określony

w załączniku nr 11 do rozporządzenia;

2) przewodnika górskiego, określony w załączniku

nr 12 do rozporządzenia;

3) pilota wycieczek, określony w załączniku nr 13 do

rozporządzenia;

ww

4) międzynarodowego przewodnika wysokogórskiego, określony w załączniku nr 14 do rozporządzenia.

3. Ustala się wzór identyfikatorów

1) przewodnika turystycznego, określony w załączniku nr 15 do rozporządzenia;

2) pilota wycieczek, określony w załączniku nr 16 do

rozporządzenia;

3) międzynarodowego przewodnika wysokogórskiego, określony w załączniku nr 17 do rozporządzenia.

4. Identyfikatory przewodników turystycznych

i pilotów wycieczek są ważne przez 5 lat od dnia ich

wydania.

Rozdział 5

Postępowanie egzaminacyjne

Załącznik nr 18

ww

w.

rcl

.go

v.p

l

WZÓR ŚWIADECTWA ZDANIA EGZAMINU NA PRZEWODNIKA TURYSTYCZNEGO I PILOTA WYCIECZEK

§ 19. 1. Komisje egzaminacyjne dla kandydatów

na przewodników turystycznych powołują dla przewodników

1) górskich beskidzkich — Marszałek Województwa

Małopolskiego, Marszałek Województwa Podkarpackiego lub Marszałek Województwa Śląskiego;

2) górskich sudeckich — Marszałek Województwa

Dolnośląskiego;

3) górskich tatrzańskich — Marszałek Województwa

Małopolskiego;

4) miejskich po

a) Gdańsku, Gdyni i Sopocie — Marszałek Województwa Pomorskiego,

b) Katowicach oraz innych miastach konurbacji

górnośląskiej, o których mowa w § 15 pkt 2 —

Marszałek Województwa Śląskiego,

c) Krakowie — Marszałek Województwa Małopolskiego,

d) Lublinie — Marszałek Województwa Lubelskiego,

e) Łodzi — Marszałek Województwa Łódzkiego,

f) Poznaniu — Marszałek Województwa Wielkopolskiego,

g) Szczecinie — Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego,

h) Toruniu — Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego,

i) Warszawie — Marszałek Województwa Mazowieckiego,

j) Wrocławiu — Marszałek Województwa Dolnośląskiego.

2. Komisje egzaminacyjne dla kandydatów na

przewodników turystycznych terenowych po województwie oraz regionach i trasach obejmujących częściowo to województwo powołują marszałkowie województw właściwi dla obszaru uprawnień, zgodnie

z art. 25 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy.

3. Komisje egzaminacyjne dla kandydatów na pilotów wycieczek powołują marszałkowie województwa

właściwi dla miejsca organizacji szkolenia dla kandydatów na pilotów wycieczek.

Załącznik nr 19

ww

w.

rcl

.go

v.p

l

WZÓR ŚWIADECTWA ZNAJOMOŚCI JĘZYKA OBCEGO

W ZAKRESIE WYMAGANYM OD PRZEWODNIKÓW TURYSTYCZNYCH I PILOTÓW WYCIECZEK

§ 21. 1. Przewodniczący komisji egzaminacyjnych

w celu przeprowadzenia egzaminu dla przewodników

turystycznych i pilotów wycieczek powołują zespoły

egzaminacyjne.

5. Komisję egzaminacyjną dla przewodników turystycznych oraz komisję egzaminacyjną dla pilotów

wycieczek, zwane dalej „komisjami egzaminacyjnymi”, powołuje się w składzie

2. W skład zespołu egzaminacyjnego wchodzi

trzech egzaminatorów, w tym przewodniczący tego

zespołu egzaminacyjnego.

w.

rcl

.go

v.p

l

4. Za zapewnienie warunków do przeprowadzenia

egzaminów dla kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek odpowiada właściwy

marszałek województwa.

1) przewodniczący;

2) zastępca przewodniczącego;

3) pozostali członkowie w liczbie co najmniej 4 osób.

6. Kandydaci na członków komisji egzaminacyjnych są obowiązani spełniać następujące kryteria

1) posiadać wykształcenie wyższe w zakresie związanym z problematyką szkolenia lub

2) posiadać odpowiednio uprawnienia przewodnika

turystycznego lub pilota wycieczek oraz wykazać

się pięcioletnią czynną działalnością odpowiednio

jako przewodnik turystyczny lub pilot wycieczek.

7. Kryteria, o których mowa w ust. 6, nie dotyczą

przedstawiciela wojewódzkiego konserwatora zabytków w komisji egzaminacyjnej dla kandydatów na

przewodników turystycznych.

8. Sekretarzem komisji egzaminacyjnej jest pracownik urzędu marszałkowskiego odpowiedzialny za

sporządzenie dokumentacji z przebiegu egzaminu.

§ 20. 1. Marszałek województwa może odwołać

członka komisji egzaminacyjnej w każdym czasie

1) na jego wniosek;

2) w razie nieusprawiedliwionego niewykonywania

przez niego obowiązków lub rażąco niedbałego

ich wykonywania;

3) w razie utraty uprawnień przewodnika turystycznego lub utraty uprawnień pilota wycieczek;

ww

4) na wniosek stowarzyszenia zrzeszającego przewodników turystycznych, pilotów wycieczek, organizacji zrzeszającej organizatorów turystyki lub

wojewódzkiego konserwatora zabytków, który

wskazał danego członka komisji egzaminacyjnej.

2. W razie odwołania z przyczyn określonych

w ust. 1 członka komisji egzaminacyjnej wskazanego

przez stowarzyszenie zrzeszające przewodników turystycznych, pilotów wycieczek albo organizację zrzeszającą organizatorów turystyki, stowarzyszenie lub

organizacja wskazuje innego kandydata na wniosek

marszałka województwa.

3. W razie odwołania członka komisji egzaminacyjnej dla kandydatów na przewodników turystycznych

będącego przedstawicielem wojewódzkiego konserwatora zabytków z przyczyn określonych w ust. 1

pkt 1, 2 i 4, wojewódzki konserwator zabytków wskazuje innego kandydata na wniosek marszałka województwa.

3. W pracach zespołu egzaminacyjnego uczestniczy także sekretarz komisji egzaminacyjnej, odpowiedzialny za prawidłowe sporządzenie dokumentacji

z przebiegu egzaminu.

4. Do zespołu egzaminacyjnego nie powołuje się

egzaminatora, który uczestniczył w szkoleniu osób egzaminowanych jako organizator lub kierownik szkolenia.

5. Do zespołu egzaminacyjnego przeprowadzającego egzamin dla przewodników górskich powołuje

się egzaminatorów, którzy posiadają uprawnienia

przewodnika górskiego na dany obszar uprawnień co

najmniej tej klasy, na którą odbywa się egzamin, z zastrzeżeniem ust. 6.

6. Do zespołu, o którym mowa w ust. 5, może być

powołany jeden egzaminator będący specjalistą w egzaminowanej dziedzinie, posiadający co najmniej

III klasę uprawnień przewodnika górskiego na dany

obszar.

7. Na wniosek jednostki organizacyjnej lub osoby

prowadzącej szkolenie przewodników turystycznych

lub pilotów wycieczek, złożony do sekretarza komisji

egzaminacyjnej, przewodniczący komisji egzaminacyjnej wyznacza termin egzaminu oraz podaje

go do wiadomości tym podmiotom nie później niż

30 dni przed planowanym dniem egzaminu.

8. Do zadań komisji egzaminacyjnych oraz zespołów egzaminacyjnych należy

1) przygotowanie pytań testowych egzaminu pisemnego;

2) przygotowanie zestawów pytań egzaminu ustnego;

3) określenie zadań do realizacji w ramach części

praktycznej egzaminu;

4) przeprowadzenie egzaminu i wystawienie ocen;

5) sporządzenie protokołu z przeprowadzonego egzaminu;

6) wydanie świadectwa, o którym mowa w § 29

ust. 1.

9. Pytania testowe oraz zestawy pytań i zadania

określone w ust. 8 pkt 1—3 oraz protokół przebiegu

egzaminu stanowią dokumentację przechowywaną

przez właściwego marszałka województwa.

§ 22. 1. Do egzaminu dopuszcza się osoby, które

najpóźniej w terminie 14 dni przed egzaminem przedstawiły w urzędzie marszałkowskim dowód wniesienia opłaty egzaminacyjnej oraz odpowiednio

§ 25. 1. Część pisemna egzaminu trwa 45 minut

i polega na rozwiązaniu testu składającego się z 30 pytań jednokrotnego wyboru.

w.

rcl

.go

v.p

l

1) zaświadczenie o ukończeniu szkolenia teoretycznego i praktycznego wymaganego dla nabycia danego rodzaju uprawnień wystawione przez jednostkę organizacyjną lub osobę uprawnioną do

szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek albo

Poz. 302

2) legitymację przewodnika turystycznego lub pilota

wycieczek, w przypadku osób, o których mowa

w art. 22a ust. 1 ustawy, albo

3) kopię legitymacji przewodnika turystycznego,

w przypadku osób, o których mowa w art. 22a

ust. 2 ustawy.

2. Egzamin jest przeprowadzany, jeżeli do egzaminu zostało dopuszczonych co najmniej 10 osób, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. W przypadku egzaminu dla przewodników górskich na podwyższenie klasy uprawnień egzamin może być przeprowadzany, jeżeli do egzaminu zostały

dopuszczone co najmniej 3 osoby.

§ 23. 1. Egzamin dla kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek składa się

z dwóch części

1) teoretycznej — obejmującej zagadnienia, dla których programy szkolenia przewidują zajęcia teoretyczne;

2) praktycznej — obejmującej zagadnienia, dla których programy szkolenia przewidują zajęcia praktyczne.

2. Egzamin sprawdzający, o którym mowa

w art. 26 ust. 2 ustawy, dla osób, którym zawieszono

uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota

wycieczek, po wniesieniu przez nie opłaty egzaminacyjnej oraz po upływie terminu zawieszenia, przeprowadzany jest na tych samych zasadach co egzamin

dla osób ubiegających się o uprawnienia odpowiednio przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek,

określonych w ust. 1 oraz § 24—27.

§ 24. 1. Część teoretyczna egzaminu jest przeprowadzana w formie pisemnej i ustnej.

2. Część teoretyczną egzaminu przeprowadza się

w sali egzaminacyjnej, w warunkach umożliwiających

egzaminowanym samodzielną pracę.

2. Prace pisemne są oznaczane kodem.

3. Każde pytanie testowe jest oceniane w następujący sposób

1) odpowiedź prawidłowa — 1 punkt;

2) odpowiedź nieprawidłowa lub brak odpowiedzi —

0 punktów.

4. Warunkiem zdania części pisemnej egzaminu

jest uzyskanie co najmniej 20 punktów.

§ 26. 1. Do części ustnej egzaminu dopuszcza się

osoby, które zaliczyły pozytywnie część pisemną egzaminu.

2. Część ustna egzaminu jest przeprowadzana

w terminie wyznaczonym przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej.

3. Część ustna egzaminu polega na udzieleniu odpowiedzi na pytania zamieszczone w wylosowanym

zestawie pytań.

4. Każdy z zestawów składa się z trzech pytań.

5. Każdy egzaminator ocenia odrębnie odpowiedź

na każde pytanie, przyznając od 2 do 5 punktów za odpowiedź prawidłową oraz 0 punktów za odpowiedź

nieprawidłową lub za brak odpowiedzi.

6. Część ustną egzaminu uważa się za zdaną w razie uzyskania przez zdającego co najmniej 9 punktów

od każdego egzaminatora oraz nieuzyskania za żadne

pytanie 0 punktów od któregokolwiek z egzaminatorów.

7. Po zakończeniu części ustnej egzaminu sekretarz

komisji egzaminacyjnej ogłasza wyniki tej części.

§ 27. 1. Część praktyczna egzaminu dla pilotów

wycieczek, przewodników miejskich i terenowych powinna odbyć się w ciągu 1 dnia, a dla przewodników

górskich — w ciągu 2 dni.

2. Część praktyczna egzaminu składa się z zadań

w liczbie od 3 do 5.

3. Do części praktycznej egzaminu dopuszcza się

osoby, które zaliczyły część teoretyczną egzaminu.

4. Osoba sprawująca nadzór nad prawidłowym

przebiegiem egzaminu może wykluczyć z egzaminu

osobę, która podczas egzaminu korzystała z cudzej pomocy, posługiwała się niedozwolonymi materiałami

pomocniczymi, pomagała innym uczestnikom egzaminu lub w inny sposób zakłócała przebieg egzaminu.

4. Sposób oceniania dotyczący poszczególnych rodzajów zadań egzaminacyjnych stosowany podczas

przeprowadzania części praktycznej egzaminu powinien być podany do publicznej wiadomości przez komisję egzaminacyjną w miejscach ogólnie dostępnych

w urzędach marszałkowskich co najmniej 7 dni przed

rozpoczęciem egzaminu.

ww

3. Przed wejściem do sali egzaminacyjnej osoba

przystępująca do egzaminu jest obowiązana okazać

dokument tożsamości.

5. Podczas egzaminu zdający może opuścić salę

egzaminacyjną po uzyskaniu zgody osoby sprawującej nadzór nad prawidłowym przebiegiem egzaminu.

Przed opuszczeniem sali zdający przekazuje pracę sekretarzowi komisji egzaminacyjnej.

§ 28. 1. Zespoły egzaminacyjne sporządzają protokół przebiegu egzaminu, który podpisują wszyscy

członkowie zespołów egzaminacyjnych oraz sekretarz

komisji egzaminacyjnej.

2. Zestawy zadań określone w ust. 1 pkt 1 oraz protokół przebiegu egzaminu stanowią dokumentację

przechowywaną przez marszałka województwa.

w.

rcl

.go

v.p

l

2. Protokół przebiegu egzaminu obejmuje w szczególności: listę osób, które zgłosiły się na egzamin,

oceny wystawione przez każdego egzaminatora oraz

uzgodnioną ocenę łączną, a także uwagi zgłaszane

w trakcie trwania egzaminu przez jego uczestników.

Poz. 302

3. Po sporządzeniu i podpisaniu protokołu przez

osoby, o których mowa w ust. 1, sekretarz komisji egzaminacyjnej ogłasza wyniki egzaminu.

§ 29. 1. Osobie, która zdała egzamin na przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, wydaje się

świadectwo według wzoru określonego w załączniku

nr 18 do rozporządzenia.

2. Osoba, która nie zdała części pisemnej, ustnej

lub praktycznej egzaminu, może wystąpić o ponowne

dopuszczenie do każdej z części egzaminu po upływie

30 dni od dnia, w którym ogłoszono wyniki egzaminu.

§ 30. Do komisji egzaminacyjnych języków obcych

dla przewodników turystycznych i pilotów wycieczek

marszałkowie województw powołują osoby, które

spełniają następujące warunki

1) ukończyły studia filologiczne o specjalności w obszarze określonego języka lub

2) są od co najmniej 5 lat nauczycielami języka obcego w szkole ponadgimnazjalnej lub lektorami języka obcego w szkole wyższej, lub

3) są tłumaczami przysięgłymi, ustanowionymi w trybie odrębnych przepisów.

§ 31. 1. Komisja egzaminacyjna języków obcych

składa się z co najmniej dwóch egzaminatorów, w tym

z przewodniczącego.

2. Przewodniczący komisji egzaminacyjnej języków obcych może wyznaczyć zespoły egzaminacyjne

składające się z dwóch egzaminatorów, w tym z przewodniczącego zespołu egzaminacyjnego.

3. W pracach komisji egzaminacyjnej języków obcych i jej zespołu egzaminacyjnego uczestniczy sekretarz komisji egzaminacyjnej języków obcych, którym

jest pracownik urzędu marszałkowskiego, odpowiedzialny za sporządzenie dokumentacji z przebiegu egzaminu.

ww

4. Do członków komisji egzaminacyjnej języków

obcych stosuje się odpowiednio przepisy § 20 ust. 1

pkt 1 i 2.

§ 32. 1. Do zadań komisji egzaminacyjnych języków obcych należy

1) przygotowanie zestawów zadań egzaminu pisemnego i ustnego;

2) przeprowadzenie egzaminu i wystawienie ocen;

3) sporządzenie protokołu z przeprowadzonego egzaminu;

4) wydanie świadectwa, o którym mowa w § 38.

§ 33. 1. Egzaminy przed komisjami egzaminacyjnymi języków obcych odbywają się w terminach podanych do publicznej wiadomości, w miejscach ogólnie dostępnych w urzędach marszałkowskich, co najmniej 30 dni przed planowanym dniem egzaminu.

2. Zgłoszenia do egzaminu ze znajomości języka

obcego mogą składać osoby posiadające uprawnienia

przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek.

3. Do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, dołącza

się dowód wniesienia opłaty egzaminacyjnej. Opłatę

egzaminacyjną wnosi się nie później niż 14 dni przed

terminem egzaminu.

§ 34. 1. Za zapewnienie warunków do przeprowadzenia egzaminu ze znajomości języka obcego dla

przewodników turystycznych i pilotów wycieczek odpowiada marszałek województwa.

2. Do przeprowadzenia egzaminu ze znajomości

języka obcego stosuje się odpowiednio § 24 ust. 2—5.

§ 35. Egzamin ze znajomości języka obcego przez

przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy, ma na celu stwierdzenie znajomości języka obcego odpowiednio w mowie i piśmie, z uwzględnieniem terminologii zawodowej, w stopniu umożliwiającym wypełnianie obowiązków przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek.

§ 36. 1. Egzamin ze znajomości języka obcego dla

przewodników turystycznych i pilotów wycieczek

obejmuje w szczególności

1) test pisemny z zakresu rozumienia sformułowań

handlowych, urzędowych i krajoznawczych;

2) wypowiedź pisemną na zadany temat potwierdzającą umiejętność formułowania wypowiedzi w języku obcym;

3) rozmowę mającą na celu sprawdzenie płynnego

posługiwania się językiem obcym.

2. Test pisemny ze znajomości języka obcego trwa

90 minut i polega na udzieleniu odpowiedzi na 30 pytań testowych.

3. Za prawidłową odpowiedź na pytanie testowe

przyznaje się 1 punkt, a za odpowiedź nieprawidłową

lub brak odpowiedzi — 0 punktów.

4. Do zaliczenia testu pisemnego konieczne jest

uzyskanie co najmniej 15 punktów.

5. Wypowiedź pisemna na zadany temat trwa

45 minut i polega na udzieleniu pisemnej odpowiedzi

na 3 pytania otwarte.

6. Za każdą pisemną odpowiedź można otrzymać

od każdego z egzaminatorów od 0 do 5 punktów.

3) 180 zł — za część praktyczną egzaminu osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika górskiego;

w.

rcl

.go

v.p

l

7. Wypowiedź pisemną uważa się za zdaną w razie

uzyskania przez zdającego co najmniej 15 punktów

oraz nieuzyskania za żadne pytanie 0 punktów od któregokolwiek z egzaminatorów.

Poz. 302

8. Rozmowa mająca na celu sprawdzenie płynnego posługiwania się językiem obcym trwa maksymalnie 30 minut, w tym co najmniej 10 minut na przygotowanie wypowiedzi, i polega na konwersacji w danym języku obcym z członkami zespołu egzaminacyjnego na 3 wylosowane tematy dotyczące turystyki.

9. Za konwersacje na każdy z tematów można

otrzymać od każdego z egzaminatorów od 0 do 5

punktów.

10. Rozmowę uważa się za zdaną w razie uzyskania przez zdającego co najmniej 15 punktów oraz nieuzyskania za konwersację na żaden z tematów 0 punktów od któregokolwiek z egzaminatorów.

11. Do zdania całego egzaminu z języka obcego

wymagane jest zaliczenie każdej z części egzaminu

oraz uzyskanie łącznie co najmniej 54 punktów.

§ 37. 1. Zespół egzaminacyjny sporządza protokół

przebiegu egzaminu ze znajomości języka obcego,

który podpisują członkowie zespołu egzaminacyjnego

oraz sekretarz komisji egzaminacyjnej języków obcych.

2. Protokół przebiegu egzaminu ze znajomości języka obcego obejmuje w szczególności: listę osób,

które zgłosiły się na egzamin, oceny wystawione przez

każdego egzaminatora oraz ocenę łączną, a także uwagi zgłaszane w trakcie trwania egzaminu przez jego

uczestników.

3. Do ogłoszenia wyników egzaminu ze znajomości języka obcego stosuje się odpowiednio § 28 ust. 3.

§ 38. Osobom, które zdały egzamin ze znajomości

języka obcego, wydaje się świadectwo znajomości języka obcego w zakresie wymaganym od przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek, według

wzoru określonego w załączniku nr 19 do rozporządzenia.

Rozdział 6

ww

Opłaty egzaminacyjne i wynagrodzenia

egzaminatorów

§ 39. Opłata za egzamin osób ubiegających się

o uprawnienia przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, a także za egzamin ze znajomości języka obcego przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek

wynosi

1) 120 zł — za część teoretyczną egzaminu osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek;

2) 120 zł — za część praktyczną egzaminu osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika miejskiego i terenowego;

4) 80 zł — za część praktyczną egzaminu osób ubiegających się o uprawnienia pilota wycieczek;

5) 300 zł — za egzamin sprawdzający kwalifikacje

przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, któremu zawieszono uprawnienia;

6) 120 zł — za egzamin ze znajomości języka obcego

przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek.

§ 40. 1. Opłaty wniesionej przez osobę, która nie

przystąpiła do egzaminu, nie zwraca się.

2. Opłata za część praktyczną egzaminu w przypadku niedopuszczenia do tej części egzaminu podlega zwrotowi.

3. Opłaty egzaminacyjne nie obejmują kosztów

przejazdu, ubezpieczenia, zakwaterowania oraz wyżywienia.

§ 41. 1. Za przeprowadzenie części teoretycznej

egzaminu

1) dla osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek,

2) sprawdzającego kwalifikacje przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, dla osób, którym zawieszono te uprawnienia

— egzaminatorowi przysługuje wynagrodzenie

w wysokości 25 zł za jedną egzaminowaną osobę.

2. Za przeprowadzenie części praktycznej egzami-

nu

1) dla osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika turystycznego górskiego, a także

2) sprawdzającego kwalifikacje przewodnika turystycznego górskiego, dla osób, którym zawieszono te uprawnienia

— egzaminatorowi przysługuje wynagrodzenie

w wysokości 250 zł za każdy dzień przeprowadzonego egzaminu.

3. Za przeprowadzenie części praktycznej egzami-

nu

1) dla osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika turystycznego terenowego, miejskiego lub

pilota wycieczek,

2) sprawdzającego kwalifikacje przewodnika turystycznego terenowego, miejskiego lub pilota wycieczek, dla osób, którym zawieszono te uprawnienia

— egzaminatorowi przysługuje wynagrodzenie

w wysokości 20 zł za jedną egzaminowaną osobę.

4. Wynagrodzenie egzaminatora sprawdzającego

znajomość języka obcego przez pilota wycieczek

i przewodnika turystycznego wynosi 40 zł za jedną egzaminowaną osobę.

§ 45. 1. Wpisy do rejestru organizatorów szkoleń

dotyczące organizatorów szkoleń dla kandydatów na

przewodników górskich beskidzkich na poszczególne

części Beskidów, dokonane na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 stycznia 2006 r.

w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek, stają się wpisami do rejestru organizatorów

szkoleń na obszar całych Beskidów, pod warunkiem

złożenia przez organizatorów szkoleń właściwemu

marszałkowi województwa nieodpłatnego wniosku

o rozszerzenie obszaru uprawnień, którego dotyczyć

będą prowadzone przez nich szkolenia, na obszar całych Beskidów, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia

w życie niniejszego rozporządzenia.

w.

rcl

.go

v.p

l

5. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1—4,

obejmuje przygotowanie pytań testowych i zestawów

zadań, przeprowadzenie egzaminu wraz z dokonaniem oceny egzaminowanych osób, sporządzenie

protokołu i wydanie świadectw zdania egzaminu.

Koszty ponoszone przez członka zespołu egzaminacyjnego, w tym w szczególności koszty dojazdu, zakwaterowania i ubezpieczenia są pokrywane we własnym

zakresie przez członka zespołu egzaminacyjnego.

Poz. 302

Rozdział 7

Przepisy przejściowe i końcowe

§ 42. 1. Marszałkowie województw powołają komisje egzaminacyjne dla kandydatów na przewodników

turystycznych i pilotów wycieczek oraz komisje egzaminacyjne języków obcych najpóźniej w terminie

6 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

2. Do czasu powołania przez marszałków województw komisji egzaminacyjnych, o których mowa

w ust. 1, uprawnione do wykonywania zadań egzaminacyjnych określonych odpowiednio w § 21 ust. 8

i § 32 ust. 1 są właściwe komisje egzaminacyjne powołane przez marszałków województw na podstawie

rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 stycznia

2006 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr 15, poz. 104).

§ 43. 1. Zachowują ważność uprawnienia przewodników turystycznych i pilotów wycieczek nadane przez

wojewodów na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 marca 1999 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U.

Nr 31, poz. 301), rozporządzenia Ministra Gospodarki

z dnia 28 czerwca 2001 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr 72, poz. 752),

rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia

16 sierpnia 2004 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr 188, poz. 1944)

oraz nadane przez marszałków województw na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia

17 stycznia 2006 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek oraz legitymacje potwierdzające nadanie tych uprawnień.

ww

2. Identyfikatory przewodników turystycznych i pilotów wycieczek wydane przez wojewodów na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia

28 czerwca 2001 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek i rozporządzenia Ministra

Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek

oraz wydane przez marszałków województw na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia

17 stycznia 2006 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek zachowują ważność przez

okres, na który zostały wydane.

§ 44. Szkolenia na przewodników turystycznych

i pilotów wycieczek rozpoczęte przed dniem wejścia

w życie niniejszego rozporządzenia mogą być prowadzone według programów zgodnych z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 17 stycznia 2006 r.

w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek. Szkolenia te są uznawane za spełnienie warunku przystąpienia do odpowiedniego egzaminu na

przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek,

zgodnie z zakresem uprawnień, określonym w tym

rozporządzeniu.

2. Niezłożenie w terminie wniosku, o którym mowa w ust. 1, skutkuje wykreśleniem organizatorów

szkoleń z rejestru, w zakresie dotyczącym organizowania szkoleń dla kandydatów na przewodników górskich beskidzkich na części Beskidów.

§ 46. 1. Osoby posiadające uprawnienia przewodnika górskiego beskidzkiego na część Beskidów, nadane na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki

z dnia 28 czerwca 2001 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek i rozporządzenia

Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r.

w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek oraz nadane przez marszałków województw

na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki

z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek, mogą rozszerzyć

swoje uprawnienia przewodnika górskiego beskidzkiego na cały obszar Beskidów, przystępując do egzaminu uzupełniającego obejmującego programy szkoleń na pozostałe części Beskidów bez konieczności

odbycia dodatkowych szkoleń.

2. Osoby, które przed dniem wejścia w życie

niniejszego rozporządzenia rozpoczęły szkolenie

na przewodnika górskiego beskidzkiego na część Beskidów, po ukończeniu tego szkolenia mogą ubiegać

się o dopuszczenie do egzaminu na przewodnika górskiego beskidzkiego na tę część Beskidów, której dotyczyło odbyte przez nich szkolenie.

3. Osoby, które do dnia 17 grudnia 2010 r. zdały

egzamin na przewodnika górskiego beskidzkiego na

część Beskidów, mogą ubiegać się o nadanie uprawnień przewodnika beskidzkiego na tę część Beskidów.

§ 47. Egzaminy dla osób uczestniczących w szkoleniach, rozpoczętych przed dniem wejścia w życie

niniejszego rozporządzenia, przeprowadza się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki

z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek.

§ 48. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem

ogłoszenia.3)

Minister Sportu i Turystyki: A. Giersz

3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze-

niem Ministra Gospodarki z dnia 17 stycznia 2006 r.

w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr 15, poz. 104), które utraciło moc z dniem

18 grudnia 2010 r. na podstawie art. 5 ustawy z dnia

29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o usługach turystycznych oraz o zmianie ustawy — Kodeks wykroczeń (Dz. U.

Nr 106, poz. 672).

w.

rcl

.go

v.p

l

Elektronicznie

podpisany przez

Jarosław Deminet; RCL

Data: 2011.03.18

17:56:10 +01'00'

Poz. 302

— 3850 —

302

w.

rcl

.go

v.p

l

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPORTU I TURYSTYKI1)

z dnia 4 marca 2011 r.

w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek

Na podstawie art. 21 ust. 4 i art. 34 ust. 1 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych

(Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Załączniki do rozporządzenia Ministra Sportu

i Turystyki z dnia 4 marca 2011 r. (poz. 302)

Załącznik nr 1

PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA OGÓLNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW

TURYSTYCZNYCH

Lp.

1

1

2

3

4

5

Zakres tematyczny przedmiotu

Minimalna

liczba godzin/dni

2

3

4

Historia Polski

Podstawowe wiadomości z historii Polski

8

Geografia

turystyczna Polski

Ogólna charakterystyka położenia geograficznego i środowiska

przyrodniczego. Krainy geograficzne i krajobrazy Polski, naturalne i przekształcone. Ogólna charakterystyka gospodarki Polski i zagadnienia demograficzne. Podział administracyjny. Charakterystyka ważniejszych regionów turystycznych. Mniejszości

narodowe i religie. Religioznawstwo

13

Historia

kultury w Polsce

Historia architektury w Polsce. Charakterystyczne cechy poszczególnych stylów architektonicznych w ich rozwoju historycznym, rozmieszczenie obiektów reprezentujących poszczególne style na mapie zabytków. Najważniejsze muzea polskie.

Zabytki piśmiennictwa polskiego w zbiorach muzealnych. Najciekawsze dzieła malarstwa europejskiego w polskich zbiorach

muzealnych. Malarstwo polskie — główne kierunki i przedstawiciele. Współczesna sztuka polska w zbiorach muzealnych.

Ochrona dóbr kultury, jej formy prawne i organizacyjne. Kultura i sztuka ludowa. Główne regiony etnograficzne

16

Ochrona przyrody

i środowiska

w Polsce

Podstawy programowe i prawne ochrony przyrody. Formy

ochrony przyrody w Polsce. Krajowy system obszarów chronionych, międzynarodowe formy i systemy obszarów chronionych

w Polsce. Zagrożenia środowiska przyrodniczego, w tym związane z zagospodarowaniem i ruchem turystycznym. Podstawowe pojęcia ekologii. Różnorodność biologiczna Polski — podstawowe pojęcia, stan, zagrożenia. Zasady ruchu turystycznego

w lasach i na obszarach chronionych, bezpieczeństwo przeciwpożarowe w lasach. Formy (rodzaje) turystyki sprzyjające

ochronie i zrównoważonemu użytkowaniu środowiska przyrodniczego

6

Turystyka w Polsce

Podstawowe pojęcia z zakresu turystyki wg terminologii Światowej Organizacji Turystyki. Wartości społeczne, zdrowotne,

wychowawcze i gospodarcze turystyki. Podstawowe pojęcia

z zakresu krajoznawstwa. Pionierzy turystyki i krajoznawstwa.

Zarys historii turystyki w Polsce na tle krajów europejskich. Organizacja turystyki w Polsce: administracja rządowa i samorządowa, organizacje społeczne, izby gospodarcze, przedsiębiorstwa i biura turystyczne. Historia i organizacja przewodnictwa

turystycznego

5

Metodyka i etyka

przewodnictwa

Kultura osobista, etyka i moralność przewodnika. Kultura uprawiania turystyki. Słowo jako narzędzie pracy przewodnika. Opanowanie języka polskiego i jego kultura, słownictwo, przykłady

najczęstszych błędów językowych. Posługiwanie się mikrofonem w autokarze, pomieszczeniu zamkniętym i na wolnym powietrzu. Oprowadzanie grupy wycieczkowej w terenie otwartym i w pomieszczeniach zamkniętych, ze szczególnym

uwzględnieniem obiektów sakralnych, muzealnych, cmentarzy

i miejsc martyrologii. Problematyka wycieczek szkolnych, oddziaływanie wychowawcze na dzieci i młodzież. Oprowadzanie

wycieczek osób niepełnosprawnych

9

Ogólne zasady bez- Ogólne zasady bezpieczeństwa w prowadzeniu wycieczek.

pieczeństwa w tu- Pierwsza pomoc przedlekarska w nagłych wypadkach i zachorowaniach, reanimacja, tamowanie krwotoków, unieruchamiarystyce

nie złamań. Podstawowy skład apteczki

4

ww

Przedmiot

3

4

Podstawowe

przepisy prawne

w turystyce

Ustawa o usługach turystycznych. Umowy w turystyce, ich rodzaje, prawa i obowiązki stron. Umowy biur podróży z klientami. Stosunek prawny przewodnik — uczestnik wycieczki. Podstawy prawne zatrudniania przewodników (umowa o pracę,

umowa o dzieło, umowa zlecenia). Odpowiedzialność prawna

przewodnika: karna, cywilna i służbowa. Przepisy związane

z ruchem osobowym: meldunkowe, celne, graniczne i drogowe. Ubezpieczenia turystyczne

6

Wybrane

zagadnienia

z psychologii

i socjologii

Psychologia i socjologia grupy wycieczkowej. Przewodnik jako

kierownik zespołu. Opis pożądanej sylwetki, cech psychofizycznych i walorów osobistych przewodnika. Zasady organizacji

i kierowania zespołami ludzkimi, systemy komunikacji, grupy

nieformalne. Psychologia młodzieży. Znużenie fizyczne i psychiczne, sposoby zapobiegania. Metody rozwiązywania konfliktów w grupie turystycznej oraz zapobiegania i likwidacji negatywnych zjawisk występujących w turystyce. Kształtowanie postaw proekologicznych u organizatorów i uczestników ruchu

turystycznego

8

Zajęcia praktyczne

od 2 do 5 dni

Zajęcia odbywają się w formie ćwiczeń w terenie i wycieczek

szkoleniowych i polegają na samodzielnym przeprowadzeniu wycieczkowych

wybranych odcinków tras pod kierunkiem instruktora

OGÓŁEM

ww

10

2

Poz. 302

w.

rcl

.go

v.p

l

1

75 godz.

+ 2—5 dni