Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych

§ 1. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia

30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz. U.

1) lp. 2 i 3 otrzymują brzmienie określone w załączniku nr 1 do niniejszego rozporządzenia;

2) lp. 5 otrzymuje brzmienie określone w załączniku

nr 2 do niniejszego rozporządzenia.

.go

1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej

Nr 140, poz. 1148, z późn. zm.3)) w załączniku w części II „Wykaz świadczeń gwarantowanych z zakresu

profilaktycznych programów zdrowotnych oraz warunki ich realizacji”

Załącznik nr 1

Program profilaktyki raka szyjki

macicy — etap podstawowy — pobranie materiału z szyjki macicy do

przesiewowego

badania

cytologicznego.

ww

§ 2. Przepisy rozporządzenia, o którym mowa

w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem stosuje się do świadczeń opieki zdrowotnej

udzielanych od dnia 1 lipca 2011 r.

Załącznik nr 2

ww

v.p

l

.go

w.

rcl

przemieszczenia, obecności zębów nadliczbowych, zagłębionych zębów mlecznych i innych

przyczyn patologicznych,

— hipodoncja zębów wymagająca odbudowy protetycznej (więcej niż jeden ząb w kwadrancie)

i wcześniejszego leczenia ortodontycznego,

— nagryz poziomy przekraczający 9 mm,

— odwrotny nagryz poziomy powyżej 3,5 mm z zaznaczoną niewydolnością mięśni i zaburzeniami

mowy,

— rozszczep wargi i podniebienia,

— zagłębione zęby mleczne;

4) z osteochondrodysplazjami Q78 (cherubizm);

5) którzy ukończyli 18 rok życia, w przypadku udokumentowanej kontynuacji leczenia podjętego

w ramach

— programu wielospecjalistycznej opieki nad

dziećmi z całkowitym rozszczepem podniebienia

pierwotnego lub wtórnego, realizowanego w latach 2000—2002 przez Ministerstwo Zdrowia lub

— programu ortodontycznej opieki nad dziećmi

z całkowitym rozszczepem podniebienia pierwotnego lub wtórnego lub programu ortodontycznej

opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części

twarzowej czaszki, realizowanego przez Narodowy

Fundusz Zdrowia, począwszy od 2004 r.

2. Określenie czasu leczenia w programie

Od urodzenia do dnia operacji rozszczepu wargi

u dzieci z szerokimi rozszczepami i trudnościami

pobierania pokarmu leczenie za pomocą płytki

podniebiennej.

Od 1 do 3 roku życia

Masaż wargi, kontrola stanu uzębienia i zgryzu,

zachowanie wysokiego standardu higieny jamy

ustnej, leczenie zgryzów krzyżowych w przypadku

rozszczepów. W przypadku wad zgryzu towarzyszących innym wadom rozwojowym twarzowej

części czaszki: kontrola stanu uzębienia i zgryzu,

mioterapia, korekta guzków zębów mlecznych.

Od 3 do 7 roku życia

Korekta wad zgryzu: metafilaktyka (uproszczone

metody: aparaty standardowe, takie jak płytka

przedsionkowa i standardowy korektor zgryzu —

trainer), leczenie czynnymi aparatami zdejmowanymi. Zachowanie wysokiego standardu higieny

jamy ustnej.

ww

v.p

l

.go

w.

rcl

Od 8 do 10 roku życia

Leczenie zaburzeń zębowo-zgryzowych aparatami

zdejmowanymi, w tym aparatami standardowymi

i czynnościowymi. W leczeniu tych zaburzeń mogą być stosowane aparaty stałe grubołukowe lub

maska Delaire’a.

Od 11 roku życia

Leczenie wad zgryzu zdejmowanymi i stałymi aparatami czynnymi i czynnościowymi. Rehabilitacja

protetyczna (wrodzone braki zębów).

§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Zdrowia: E. Kopacz

3) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone

w Dz. U. z 2009 r. Nr 211, poz. 1643, z 2010 r. Nr 5, poz. 29,

Nr 75, poz. 487 i Nr 251, poz. 1688 oraz z 2011 r. Nr 52,

poz. 270.

ww

w.

rcl

— zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa

Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie

szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U.

Nr 216, poz. 1607).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały

ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 216, poz. 1367, Nr 225,

poz. 1486, Nr 227, poz. 1505, Nr 234, poz. 1570 i Nr 237,

poz. 1654, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 22, poz. 120, Nr 26,

poz. 157, Nr 38, poz. 299, Nr 92, poz. 753, Nr 97, poz. 800,

Nr 98, poz. 817, Nr 111, poz. 918, Nr 118, poz. 989, Nr 157,

poz. 1241, Nr 161, poz. 1278 i Nr 178, poz. 1374, z 2010 r.

Nr 50, poz. 301, Nr 107, poz. 679, Nr 125, poz. 842, Nr 127,

poz. 857, Nr 165, poz. 1116, Nr 182, poz. 1228, Nr 205,

poz. 1363, Nr 225, poz. 1465, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257,

poz. 1723 i 1725 oraz z 2011 r. Nr 45, poz. 235.

2.

Program

profilaktyki

raka szyjki

macicy

v.p

l

1. Tryb realizacji świadczenia — ambulatoryjny.

2. Warunki wymagane od świadczeniodawców

1) medyczne laboratorium diagnostyczne wpisane do ewidencji Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych (KRDL) lub zakład patomorfologii

posiadający pracownię cytologiczną;

2) personel

a) lekarz specjalista patomorfologii lub anatomii

patologicznej,

b) diagności laboratoryjni posiadający tytuł specjalisty cytomorfologii medycznej lub posiadający udokumentowane umiejętności w wykonywaniu badań cytologicznych;

1. Kryteria kwalifikacji

Badania wykonuje się

1) co 36 miesięcy dla kobiet w wieku od 25 do

59 lat (przy określaniu wieku należy wziąć pod

uwagę rok urodzenia);

2) co 12 miesięcy dla kobiet w wieku od 25 do

59 lat (przy określaniu wieku należy wziąć pod

uwagę rok urodzenia) obciążonych czynnikami

ryzyka (zakażonych wirusem HIV, przyjmujących

leki immunosupresyjne, zakażonych HPV — typem wysokiego ryzyka).

2. Wyłączenie z programu

1) rozpoznanie nowotworu złośliwego szyjki macicy;

Program profilaktyki raka szyjki

macicy — etap diagnostyczny —

badanie mikroskopowe materiału

z szyjki macicy — wynik badania

cytologicznego wymazu z szyjki

macicy jest sformułowany według

Systemu Bethesda 2001.

.go

w.

rcl

1. Tryb realizacji świadczenia — ambulatoryjny.

2. Warunki wymagane od świadczeniodawców

1) personel

a) lekarz specjalista położnictwa i ginekologii

lub

b) lekarz ze specjalizacją I stopnia w zakresie położnictwa i ginekologii lub lekarz w trakcie specjalizacji z położnictwa i ginekologii (lekarz, który

ukończył co najmniej drugi rok specjalizacji), lub

c) położna posiadająca

— dokument potwierdzający pozytywny wynik

egzaminu przeprowadzonego przez Centralny

Ośrodek Koordynujący w zakresie umiejętności

pobierania rozmazów cytologicznych dla potrzeb

programu profilaktyki raka szyjki macicy, wydany po 31 grudnia 2010 r. lub

— dokument potwierdzający ukończenie kursu

dokształcającego prowadzonego przez Centralny

Ośrodek Koordynujący lub wojewódzki ośrodek

koordynujący w latach 2007—2010 w zakresie

umiejętności pobierania rozmazów cytologicznych dla potrzeb programu profilaktyki raka szyjki macicy;

2) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną

a) wziernik jednorazowy,

b) jednorazowa szczoteczka umożliwiająca pobranie rozmazu jednocześnie z tarczy części pochwowej oraz z kanału szyjki macicy.

1. Kryteria kwalifikacji

Badania wykonuje się

1) co 36 miesięcy u kobiet w wieku od 25 do 59 lat

(przy określaniu wieku należy wziąć pod uwagę

rok urodzenia);

2) co 12 miesięcy u kobiet w wieku od 25 do 59 lat

(przy określaniu wieku należy wziąć pod uwagę

rok urodzenia) obciążonych czynnikami ryzyka

(zakażonych wirusem HIV, przyjmujących leki immunosupresyjne zakażonych HPV — typem wysokiego ryzyka).

2. Wyłączenie z programu

rozpoznanie nowotworu złośliwego szyjki macicy; po zakończeniu kontroli onkologicznej (decyzję podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne) kobiety spełniające kryteria kwalifikacji

do programu ponownie zostają objęte programem.

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz

Paczowski

Data: 2011.03.10

14:20:18 +01'00'

— 3301 —

Poz. 271

271

v.p

l

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)

z dnia 18 lutego 2011 r.

zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych

Na podstawie art. 31d ustawy z dnia 27 sierpnia

2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164,

poz. 1027, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje

Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia

z dnia 18 lutego 2011 r. (poz. 271)

3.

Program

profilaktyki

raka piersi

Program profilaktyki raka piersi —

etap podstawowy — mammografia skryningowa obu piersi (każdej

piersi w dwóch projekcjach).

1. Kryteria kwalifikacji

Badania wykonuje się

1) co 24 miesiące u kobiet w wieku od 50 do 69 lat

(przy określaniu wieku należy wziąć pod uwagę

rok urodzenia);

2) co 12 miesięcy u kobiet w wieku od 50 do 69 lat

(przy określaniu wieku należy wziąć pod uwagę

rok urodzenia), u których wystąpił rak piersi

wśród członków rodziny (u matki, siostry lub córki) lub mutacje w obrębie genów BRCA 1 lub

BRCA.

2. Wyłączenie z programu

Programem nie mogą być objęte kobiety, u których już wcześniej zdiagnozowano zmiany nowotworowe o charakterze złośliwym w piersi.

v.p

l

1. Tryb realizacji świadczenia — ambulatoryjny.

2. Warunki wymagane od świadczeniodawców

1) personel

a) lekarz specjalista położnictwa i ginekologii lub

b) lekarz specjalista ginekologii onkologicznej,

lub

c) lekarz ze specjalizacją I stopnia w zakresie położnictwa i ginekologii, posiadający udokumentowane umiejętności w wykonywaniu badań kolposkopowych;

2) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną

a) kolposkop,

b) zestaw do pobierania wycinków;

3) inne wymagania

a) zapewnienie dostępu do badań histopatologicznych,

b) w przypadku rozpoznania nowotworu wymagane jest zgłaszanie do regionalnego rejestru nowotworów uzyskanych dodatnich wyników badań na kartach zgłoszenia nowotworu złośliwego

Mz/N1-a z dopiskiem „S” (skryning).

1. Tryb realizacji świadczenia — ambulatoryjny

w pracowni stacjonarnej lub mobilnej.

2. Warunki wymagane od świadczeniodawców

1) personel

a) lekarz specjalista radiologii lub radiodiagnostyki, lub radiologii i diagnostyki obrazowej, lub

lekarz ze specjalizacją I stopnia w zakresie radiodiagnostyki, z udokumentowanym doświadczeniem w dokonywaniu oceny mammografii skryningowych (co najmniej dwóch lekarzy),

b) osoba, która

— ukończyła studia wyższe na kierunku lub

w specjalności elektroradiologia obejmujące co

najmniej 1700 godzin w zakresie elektroradiologii i uzyskała tytuł licencjata lub inżyniera,

— ukończyła szkołę policealną publiczną lub nie-

3) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną

mikroskopy wysokiej jakości, umożliwiające uzyskanie powiększenia co najmniej 400 razy.

.go

w.

rcl

Program profilaktyki raka szyjki

macicy — etap pogłębionej diagnostyki — kolposkopia lub kolposkopia z celowanym pobraniem

wycinków i badaniem histopatologicznym.

ww

2) skierowane (poza programem) do dalszej diagnostyki lub leczenia, w przypadku rozpoznania

nowotworu szyjki macicy lub innego schorzenia

wymagającego leczenia specjalistycznego w zakresie onkologii.

Po zakończeniu kontroli onkologicznej (decyzję

podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne) kobiety spełniające kryteria kwalifikacji do

programu ponownie zostają objęte programem.

1. Kryteria kwalifikacji

Skierowanie z etapu podstawowego programu.

2. Wyłączenie z programu

Skierowanie (poza programem) do dalszej diagnostyki lub leczenia, w przypadku rozpoznania

nowotworu szyjki macicy lub innego schorzenia

wymagającego leczenia specjalistycznego w zakresie onkologii.

v.p

l

1. Tryb realizacji świadczenia — ambulatoryjny.

2. Warunki wymagane od świadczeniodawców

1) dla mammografii uzupełniającej

a) personel

— lekarz specjalista radiologii lub radiodiagnostyki lub radiologii i diagnostyki obrazowej, lub

lekarz ze specjalizacją I stopnia w zakresie radiodiagnostyki, z udokumentowanym doświadczeniem w dokonywaniu oceny mammografii skryningowych (co najmniej dwóch lekarzy),

— osoba, która

— — ukończyła studia wyższe na kierunku lub

w specjalności elektroradiologia obejmujące co najmniej 1700 godzin w zakresie elektroradiologii i uzyskała tytuł

licencjata lub inżyniera,

— — ukończyła szkołę policealną publiczną

lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły

publicznej i uzyskała tytuł zawodowy

technik elektroradiolog lub technik elektroradiologii lub dyplom potwierdzający

kwalifikacje w zawodzie technik elektroradiolog,

.go

w.

rcl

Program profilaktyki raka piersi — Kryteria kwalifikacji

etap pogłębionej diagnostyki. Pro- Skierowanie z etapu podstawowego programu.

gram obejmuje

1) poradę lekarską, stanowiącą cykl

następujących zdarzeń

a) skierowanie na niezbędne badania w ramach realizacji programu,

b) ocenę wyników przeprowadzonych badań i postawienie rozpoznania;

2) wykonanie mammografii uzupełniającej lub

3) wykonanie USG piersi (decyzję

o wykonaniu badania podejmuje

lekarz, biorąc pod uwagę w szczególności: wynik mammografii, wynik badania palpacyjnego, strukturę gruczołu sutkowego, stosowanie

hormonalnej terapii zastępczej, konieczność zróżnicowania między

guzem litym a torbielą sutka);

4) wykonanie biopsji cienkoigłowej

— biopsja cienkoigłowa jednej

ww

publiczną o uprawnieniach szkoły publicznej

i uzyskała tytuł zawodowy technik elektroradiolog lub technik elektroradiologii lub dyplom potwierdzający kwalifikacje w zawodzie technik

elektroradiolog;

2) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną

mammograf o parametrach nie niższych niż do

mammografii skryningowej obu piersi*;

3) pozytywny wynik kontroli jakości badań mammograficznych, przeprowadzanej co roku przez

wojewódzki ośrodek koordynujący populacyjny

program wczesnego wykrywania raka piersi,

a w przypadku negatywnego wyniku kontroli jakości badań mammograficznych — dostarczenie

do wojewódzkiego ośrodka koordynującego protokołu serwisu o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości;

4) pozytywny wynik audytu klinicznego zdjęć

mammograficznych, przeprowadzanego co roku

przez niezależny ośrodek audytorski na podstawie zdjęć mammograficznych przesłanych do

wojewódzkiego ośrodka koordynującego.

ww

v.p

l

b) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną

mammograf o parametrach nie niższych niż do

mammografii skryningowej obu piersi*;

2) dla badania USG piersi

a) personel

— lekarz specjalista radiologii lub radiodiagnostyki, lub radiologii i diagnostyki obrazowej, lub

lekarz ze specjalizacją I stopnia w zakresie radiodiagnostyki lub

— lekarz specjalista, który ukończył specjalizację

obejmującą uprawnienia ultrasonograficzne w zakresie określonym w programie specjalizacji,

b) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną

— aparat USG z głowicą liniową, szerokopasmową, wieloczęstotliwościową, o wysokiej rozdzielczości liniowej i skali szarości pracującą w przedziale co najmniej 2—10 MHz, zalecany komplet

głowic o różnych spektrach częstotliwości

5—13.5 MHz, 13.5—18 MHz; badanie wykonuje

się przy użyciu częstotliwości co najmniej

7.5 MHz,

— drukarka do USG;

3) dla biopsji cienkoigłowej z użyciem technik

obrazowych

a) personel

— lekarz specjalista radiologii lub radiodiagnostyki, lub radiologii i diagnostyki obrazowej, lub

lekarz ze specjalizacją I stopnia w zakresie radiodiagnostyki, lub lekarz specjalista onkologii klinicznej, lub lekarz specjalista chirurgii onkologicznej lub

— lekarz specjalista, który ukończył specjalizację

obejmującą uprawnienia ultrasonograficzne w zakresie określonym w programie specjalizacji,

b) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną

zestaw do wykonywania biopsji cienkoigłowej

(BAC);

4) dla biopsji gruboigłowej z użyciem technik

obrazowych

a) personel

— lekarz specjalista radiologii lub radiodiagnostyki, lub radiologii i diagnostyki obrazowej, lub

lekarz ze specjalizacją I stopnia w zakresie radiodiagnostyki, lub lekarz specjalista onkologii klinicznej, lub lekarz specjalista chirurgii onkologicznej lub

.go

w.

rcl

zmiany ogniskowej z użyciem techniki obrazowej, z badaniem cytologicznym (2—4 rozmazy); konieczna

dokumentacja fotograficzna końca

igły w nakłuwanej zmianie — lub

5) wykonanie biopsji gruboigłowej

— biopsja gruboigłowa piersi przezskórna z pełną diagnostyką (badanie histopatologiczne) z użyciem

technik obrazowych w przypadku

nieprawidłowości stwierdzonych

w badaniu mammograficznym lub

USG;

6) podjęcie decyzji dotyczącej dalszego postępowania.

ww

v.p

l

.go

w.

rcl

— lekarz specjalista, który ukończył specjalizację

obejmującą uprawnienia ultrasonograficzne

w zakresie określonym w programie specjalizacji,

b) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną

zestaw do wykonywania biopsji gruboigłowej,

c) inne wymagania: dostęp do badań histopatologicznych.

Ortodontyczna

opieka nad

dziećmi

z wrodzonymi

wadami części

twarzowej

czaszki

v.p

l

1. Tryb realizacji świadczenia: ambulatoryjny.

2. Dziedzina medycyny: stomatologia — ortodoncja.

3. Warunki wymagane od świadczeniodawców

1) personel

a) nie mniej niż 1 lekarz dentysta specjalista ortodoncji,

b) nie mniej niż 1 lekarz dentysta specjalista

w dziedzinie ortodoncji z co najmniej 3-letnim doświadczeniem w leczeniu wad rozwojowych

i umiejętnością leczenia aparatami stałymi lub nie

mniej niż 2 lekarzy dentystów specjalistów w dziedzinie ortodoncji z co najmniej 3-letnim doświadczeniem w leczeniu wad rozwojowych i umiejętnością leczenia aparatami stałymi zatrudnionych

w wymiarze ½ etatu,

c) zapewnienie dostępu do

— lekarza specjalisty chirurgii szczękowej lub chirurgii szczękowo-twarzowej, lub chirurgii stomatologicznej,

— lekarza specjalisty chirurgii plastycznej,

— lekarza specjalisty audiologii i foniatrii,

— osoby, która ukończyła studia wyższe na kierunku lub w specjalności logopedia obejmujące

w programie nauczania co najmniej 800 godzin

kształcenia w zakresie logopedii lub ukończyła studia wyższe i uzyskała tytuł magistra oraz ukończyła studia podyplomowe z logopedii obejmujące co

najmniej 600 godzin kształcenia w zakresie logopedii, lub ukończyła studia wyższe i uzyskała tytuł

magistra oraz ukończyła studia podyplomowe

z logopedii;

2) organizacja udzielania świadczeń

poradnia ortodontyczna: 6 godzin dziennie —

5 dni w tygodniu, w tym 1 dzień do godziny 18;

3) dostęp do badań

dostęp do badań RTG lub radiowizjografii;

4) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną

stanowisko stomatologiczne (fotel, przystawka

turbinowa, mikrosilnik, lampa bezcieniowa) lub

unit stomatologiczny — w miejscu udzielania

świadczeń.

.go

1. Kryteria kwalifikacji

Do leczenia w ramach programu kwalifikuje się

świadczeniobiorców

1) z całkowitym jedno- lub obustronnym rozszczepem podniebienia, zgodnie z następującymi kryteriami kwalifikacyjnymi

a) w okresie przedoperacyjnym: szeroka szczelina,

znacznie wysunięta kość przysieczna,

b) w okresie pooperacyjnym: zgryz krzyżowy częściowy boczny łącznie ze zgryzem krzyżowym częściowym przednim lub niedorozwojem przedniego

odcinka szczęki u świadczeniobiorców Q37.1 oraz

obustronny zgryz krzyżowy częściowy boczny

u świadczeniobiorców Q37.0;

2) z rozszczepem podniebienia pierwotnego obustronnym Q36.0, pośrodkowym Q36.1, jednostronnym Q36.9, zgodnie z następującymi kryteriami kwalifikacyjnymi

a) odwrotny nagryz poziomy pojedynczych siekaczy lub zgryz krzyżowy (boczny),

b) miernie nasilony odwrotny nagryz poziomy siekaczy i zębów bocznych,

c) znacznie nasilony odwrotny nagryz poziomy

siekaczy, odwrotny nagryz zębów bocznych i zgryz

otwarty;

3) z rozszczepem wargi (Q36) i rozszczepem podniebienia (Q35), zgodnie z następującymi kryteriami kwalifikacyjnymi

a) 5 stopień zaburzeń na podstawie wskaźnika

okluzyjnego (IOTN),

b) stwierdzone wady zgryzu zakwalifikowane do

5 stopnia zaburzeń na podstawie wskaźnika okluzyjnego (IOTN) współistniejące z innymi wrodzonymi wadami w obszarze głowy i szyi: zespołem

Aperta, zespołem Crouzona, zespołem Downa, zespołem Goldenhara, syndromem Pierre Robina,

zespołem obojczykowo-czaszkowym, zespołem

Treacher Collinsa, połowiczym niedorozwojem

twarzy, dysplazją ektodermalną, wadami zgryzu

u dzieci z porażeniem mózgowym, zespołem długiej twarzy, ankylozą stawów skroniowo-żuchwowych, zgodnie z następującymi kryteriami kwalifikacyjnymi

— zaburzone wyrzynanie zębów (z wyjątkiem zębów trzecich trzonowych) na skutek stłoczeń,

w.

rcl

Program obejmuje specjalistyczne leczenie ortodontyczne populacji osób z wrodzonymi wadami rozwojowymi

typu rozszczep podniebienia

pierwotnego lub wtórnego

oraz anomalia twarzy w zakresie zależnym od rozwoju I i II

łuku skrzelowego i ograniczenie u nich zniekształceń morfologiczno-czynnościowych

w tym zakresie.

ww

5.