Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gospodarce komunalnej

1

Ustawa określa zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego,

polegające na wykonywaniu przez te jednostki zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych

potrzeb wspólnoty samorządowej.

2.

Gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej,

których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności

w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.

Ilekroć w ustawie jest mowa o jednostkach samorządu terytorialnego - należy przez

to rozumieć

a)

gminę w znaczeniu ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

(Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm. lub

b)

powiat w znaczeniu ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

(Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, z późn. zm. lub

c)

województwo w znaczeniu ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa

(Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590, z późn. zm..

Gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego

w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego.

1

Jednostki samorządu terytorialnego w drodze umowy mogą powierzać wykonywanie zadań

z zakresu gospodarki komunalnej osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym

nieposiadającym osobowości prawnej, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

(Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm., w trybie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym

(Dz. U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100 oraz z 2010 r. Nr 106, poz. 675), przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi

(Dz. U. Nr 19, poz. 101, z późn. zm., przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

(Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm., przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

(Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536) i ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym

(Dz. U. z 2011 r. Nr 5, poz. 13) albo na zasadach ogólnych.

2.

Jeżeli do prowadzenia danego rodzaju działalności na podstawie innych ustaw jest wymagane

uzyskanie zezwolenia, jednostki samorządu terytorialnego mogą powierzyć wykonywanie

zadań wyłącznie podmiotowi posiadającemu wymagane zezwolenie.

1.

Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu

terytorialnego postanawiają o

1)

wyborze sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej;

2)

wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o

charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności

publicznej jednostek samorządu terytorialnego.

2.

Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2, organy stanowiące jednostek samorządu

terytorialnego mogą powierzyć organom wykonawczym

Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do wykonywania zadań, o których mowa w art.

1, przez związki międzygminne (związki komunalne), przez miasto stołeczne Warszawa

oraz w ramach porozumień komunalnych.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą tworzyć, łączyć, przekształcać

w inną formę organizacyjno-prawną i likwidować samorządowe zakłady budżetowe zgodnie

z przepisami ustawy oraz przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

2.

Samorządowe zakłady budżetowe prowadzą gospodarkę finansową na zasadach określonych

w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Działalność wykraczająca poza zadania o charakterze użyteczności publicznej nie może

być prowadzona w formie samorządowego zakładu budżetowego.

Do pracowników samorządowych zakładów budżetowych stosuje się przepisy o pracownikach

samorządowych, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

1

Jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

lub spółki akcyjne, a także mogą przystępować do takich spółek.

2

Jednostki samorządu terytorialnego mogą także tworzyć spółki komandytowe lub komandytowo-akcyjne,

o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym.

1.

Poza sferą użyteczności publicznej gmina może tworzyć spółki prawa handlowego i przystępować

do nich, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki

1)

istnieją niezaspokojone potrzeby wspólnoty samorządowej na rynku lokalnym;

2)

występujące w gminie bezrobocie w znacznym stopniu wpływa ujemnie na poziom życia

wspólnoty samorządowej, a zastosowanie innych działań i wynikających z obowiązujących

przepisów środków prawnych nie doprowadziło do aktywizacji gospodarczej, a w szczególności

do znacznego ożywienia rynku lokalnego lub trwałego ograniczenia bezrobocia.

2.

Poza sferą użyteczności publicznej gmina może tworzyć spółki prawa handlowego i przystępować

do nich również wówczas, jeżeli zbycie składnika mienia komunalnego mogącego stanowić

wkład niepieniężny gminy do spółki albo też rozporządzenie nim w inny sposób spowoduje

dla gminy poważną stratę majątkową.

3

Ograniczenia dotyczące tworzenia spółek prawa handlowego 5 przystępowania przez gminę

do nich, o których mowa w ust. 1 i 2, nie mają zastosowania do posiadania przez gminę

akcji lub udziałów spółek zajmujących się czynnościami bankowymi, ubezpieczeniowymi

oraz działalnością doradczą, promocyjną, edukacyjną i wydawniczą na rzecz samorządu

terytorialnego, a także innych spółek ważnych dla rozwoju gminy, w tym klubów sportowych

działających w formie spółki kapitałowej.

4

Poza sferą użyteczności publicznej województwo może tworzyć spółki prawa handlowego

na zasadach i w formach określonych w ustawie o samorządzie województwa.

1.

W spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego działa rada nadzorcza.

2.

Do rad nadzorczych w spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego stosuje

się przepisy Kodeksu spółek handlowych, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy.

3.

Kadencja członka rady nadzorczej w spółkach z większościowym udziałem jednostek samorządu

terytorialnego trwa 3 lata.

4.

Członkowie rady nadzorczej, reprezentujący w spółce jednostkę samorządu terytorialnego,

są powoływani spośród osób, które złożyły egzamin w trybie przewidzianym w przepisach

o komercjalizacji i prywatyzacji.

5.

Do członków rad nadzorczych spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego,

reprezentujących w spółce jednostkę samorządu terytorialnego, stosuje się odpowiednio

art. 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji

(Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397, z późn. zm..

6.

Członków zarządu spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego powołuje i odwołuje

rada nadzorcza.

Przepisy art. 10a stosuje się także do spółek zależnych od spółek określonych w tych

przepisach, w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, z tym że przepisy art. 10a ust. 4 i 5 stosuje się do członków rady nadzorczej spółki

zależnej, reprezentujących w tej spółce spółkę z udziałem jednostki samorządu terytorialnego.

(uchylony).

1.

Do wnoszenia wkładów oraz obejmowania udziałów i akcji stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych oraz przepisy Kodeksu cywilnego, z zastrzeżeniem przepisów ustaw: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym,

o samorządzie województwa oraz o komercjalizacji i prywatyzacji.

2.

Do zbycia akcji i udziałów w spółkach, o których mowa w art. 9, stosuje się, z zastrzeżeniem

ust. 3 i 4, przepisy działu IV ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji.

3.

Przewidziane w ustawie, o której mowa w ust. 2, kompetencje ministra właściwego do

spraw Skarbu Państwa wykonuje wobec spółki przewodniczący zarządu jednostki samorządu

terytorialnego, a w przypadku gminy wójt (burmistrz, prezydent miasta).

4.

W jednoosobowych spółkach jednostek samorządu terytorialnego funkcję zgromadzenia

wspólników (walnego zgromadzenia) pełnią organy wykonawcze tych jednostek samorządu

terytorialnego.

1.

Spółka określa w regulaminie zasady korzystania z usług publicznych świadczonych przez

spółkę, a także obowiązki spółki wobec odbiorców usług.

2

Regulamin, o którym mowa w ust. 1, oraz jego zmiany obowiązują na obszarze jednostek

samorządu terytorialnego po zatwierdzeniu przez organy wykonawcze

1.

Przedsiębiorstwa komunalne, w stosunku do których rada gminy do dnia 30 czerwca 1997 r.

nie postanowiła o wyborze organizacyjno-prawnej formy lub o ich prywatyzacji, ulegają

z dniem 1 lipca 1997 r. przekształceniu w jednoosobową spółkę gminy, z mocy prawa.

2.

Jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, spółka ta wstępuje we wszystkie stosunki

prawne, których podmiotem było przedsiębiorstwo komunalne, bez względu na charakter

prawny tych stosunków.

1.

Przed upływem terminów, o których mowa w art. 14 ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent

miasta)rejestru handlowego

2.

Wykreślenie przedsiębiorstwa komunalnego z rejestru przedsiębiorstw państwowych następuje

z urzędu, po dokonaniu wpisu spółki do rejestru handlowego, z dniem 1 lipca 1997 r.

1.

Do spółki powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego stosuje

się przepisy Kodeksu handlowego

2.

Do spółki powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego nie stosuje

się art. 312 i 313 Kodeksu handlowego

1.

Gminę w spółce, o której mowa w art. 14, reprezentuje wójt (burmistrz, prezydent miasta)

2.

Pierwszy zarząd spółki jest powoływany przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta)

3.

W przypadku niewyrażenia zgody przez dyrektora przekształconego przedsiębiorstwa komunalnego,

o której mowa w ust. 2, wójt (burmistrz, prezydent miasta)

1.

W spółce powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego działa rada

nadzorcza.

2.

Liczbę członków rady nadzorczej określa statut.

3.

Pracownicy spółki zachowują prawo wyboru

1)

dwóch członków rady nadzorczej w radzie liczącej do sześciu członków;

2)

trzech członków rady nadzorczej w radzie liczącej od siedmiu do dziesięciu członków;

3)

czterech członków rady nadzorczej w radzie liczącej jedenastu lub więcej członków.

4

Pozostałych członków rady nadzorczej powołuje spośród osób, które złożyły egzamin

na członka rady nadzorczej w trybie przewidzianym w przepisach o komercjalizacji i

prywatyzacji, i odwołuje wójt (burmistrz, prezydent miasta).

5.

Członkowie rad nadzorczych, o których mowa w ust. 3, wybierani są w głosowaniu bezpośrednim

i tajnym, przy zachowaniu zasady powszechności. Wynik wyborów jest wiążący dla walnego

zgromadzenia.

5a

Tryb wyboru członków rady nadzorczej przez pracowników spółki może określać jej statut

albo regulamin uchwalony w sposób określony w tym statucie.

6.

Pracownikowi spółki, będącemu członkiem jej rady nadzorczej, spółka nie może, w okresie

trwania kadencji rady ani w okresie roku po zakończeniu kadencji, wypowiedzieć stosunku

pracy, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 52 Kodeksu pracy

1.

Pracownicy przekształconego w spółkę przedsiębiorstwa komunalnego stają się z mocy

prawa pracownikami spółki.

2.

Za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy powstałe przed przekształceniem przedsiębiorstwa

odpowiada spółka.

3.

Stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa oraz pracowników zatrudnionych na podstawie

powołania wygasa, z mocy prawa, z dniem wykreślenia przedsiębiorstwa komunalnego z

rejestru przedsiębiorstw państwowych

4.

Pracownikom, o których mowa w ust. 3, przysługuje odprawa w wysokości trzymiesięcznego

wynagrodzenia, liczonego jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Odprawa ta

nie przysługuje w przypadku zatrudnienia w spółce na stanowisku równorzędnym lub wyższym.

(uchylony).

W sprawach przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego w spółkę nie stosuje się przepisów

ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji

1.

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, zdecydować

o likwidacji samorządowego zakładu budżetowego w celu zawiązania spółki akcyjnej albo

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez wniesienie na pokrycie kapitału spółki

wkładu w postaci mienia samorządowego zakładu budżetowego pozostałego po jego likwidacji.

2.

Mienie pozostałe po likwidacji samorządowego zakładu budżetowego może być także wniesione

do zawiązanej przez jednostkę samorządu terytorialnego spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej,

o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym.

3.

Czynności związane z likwidacją samorządowego zakładu budżetowego w celu, o którym

mowa w ust. 1, wykonuje organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego.

1.

Składniki mienia samorządowego zakładu budżetowego przekształconego w spółkę stają

się majątkiem spółki.

2.

Prawo zarządu gruntem samorządowego zakładu budżetowego przekształconego w spółkę

staje się prawem użytkowania wieczystego spółki.

3.

Spółka powstała w wyniku przekształcenia wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki związane

z działalnością samorządowego zakładu budżetowego.

W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym

(Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74, Nr 58, poz. 261, Nr 106, poz. 496 i Nr 132, poz. 622) w art. 9

1)

w ust. 1 skreśla się wyrazy „, w tym przedsiębiorstwa,”;

2)

ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Gmina oraz inna komunalna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą

poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych

w odrębnej ustawie.

”

;

3)

dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu

„

3.

Formy prowadzenia gospodarki komunalnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o charakterze

użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa.

4.

Zadaniami użyteczności publicznej, w rozumieniu ustawy, są zadania własne gminy, określone

w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych

potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.

”

(pominięte).

W ustawie z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych

(Dz. U. Nr 21, poz. 124 i Nr 43, poz. 253 oraz z 1994 r. Nr 98, poz. 471) w art. 1 po wyrazach „jednostkach administracyjnych gminy” dodaje się wyrazy „oraz

komunalnych zakładach budżetowych”.

W ustawie z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym

i ustawę o pracownikach samorządowych

(Dz. U. Nr 32, poz. 191, Nr 43, poz. 253 i Nr 92, poz. 541, z 1991 r. Nr 34, poz. 151, z 1992 r. Nr 6, poz. 20, z 1993 r. Nr 40, poz. 180, z 1994 r. Nr 1, poz. 3 i Nr 65, poz. 285 oraz z 1996 r. Nr 23, poz. 102 i Nr 106, poz. 496) w art. 8 skreśla się ust. 2.

Zarząd gminy w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy dostosuje statuty

spółek powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy do przepisów ustawy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., z tym że

1)

przepisy art. 24e ustawy, o której mowa w art. 19, wchodzą w życie po upływie 30 dni

od dnia ogłoszenia,

2)

przepisy art. 24f-24h ustawy, o której mowa w art. 19, mają zastosowanie do radnych

rad gmin kadencji następujących po kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła

w życie,

3)

przepisy art. 35a ustawy, o której mowa w art. 23, wchodzą w życie z pierwszym dniem

kadencji Sejmu i Senatu następującej po kadencji rozpoczętej w dniu 19 września 1993 r.,

4)

przepisy art. 11 ustawy, o której mowa w art. 25, stosuje się nadal do radnych rad

gmin kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2011 r., z wyjątkiem art. 46 ust. 1 pkt 1,

art. 68 pkt 2 i 3 oraz art. 73 pkt 1 lit. a, pkt 2-8, pkt 10 lit. a i pkt 11 lit.

a, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że przepisy art.

28-81, art. 82 pkt 1 i 6 oraz art. 83-99 wchodzą w życie w dniu wyborów do organów

stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzonych w związku z zakończeniem

kadencji tych organów wybranych w dniu 11 października 1998 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2010 r., z wyjątkiem

1)

art. 13 pkt 3-5, art. 95, art. 101 ust. 3 i art. 120, które wchodzą w życie z dniem

ogłoszenia;

2)

art. 10, art. 11, art. 18 pkt 1, art. 25, art. 43, art. 49 i art. 50, które wchodzą

w życie z dniem 1 lipca 2010 r.;

3)

art. 2 pkt 3, art. 3, art. 5, art. 6, art. 8, art. 13 pkt 1, 2 i 6, art. 14, art.

18 pkt 2 lit. b i pkt 3 lit. b i c, art. 20, art. 21, art. 23, art. 28, art. 34, art.

36, art. 39 pkt 2-6, art. 40, art. 41, art. 45 pkt 1 i 6, art. 46 pkt 1 lit. a i lit.

c-e oraz pkt 2-5, art. 57 pkt 2, art. 58, art. 59 pkt 1-3, art. 60, art. 63, art.

65 pkt 3-5, art. 66 pkt 1 lit. a i pkt 2, art. 67 pkt 1, art. 78, art. 79, art. 80

pkt 3 oraz art. 81, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2011 r.;

4)

art. 16, art. 17 pkt 6, art. 33, art. 39 pkt 1 i art. 70, które wchodzą w życie z

dniem 1 stycznia 2012 r.;

5)

(uchylony).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt

2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust.

2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23,

art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit.

a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.